cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kompos
Op die eenvoudigste vlak behels die proses om kompos te maak die benatting van 'n hoop organiese materiaal bekend as groen afval (blare, voedsel oorskiet) en om te wag vir die materiaal om af te breek in humus oor 'n tydperk van weke of maande. Moderne, metodiese komposmakery is 'n multi-stap proses met afgemete bydraes van water, lug, koolstof – en stikstofryke materiaal wat noukeurig gemonitor word. Die ontbindingsproses word aangehelp deur die plantmateriaal te versnipper, water by te voeg en te verseker dat behoorlike deurlugting plaasvind deur die mengsel gereeld om te draai. Wurms en swamme breek die materiaal verder af. Bakterieë wat suurstof benodig om te funksioneer (aerobiese bakterieë) en swamme beheer die chemiese proses waar die insette omgeskakel word na hitte, koolstofdioksied en ammonium. Die ammonium (NH4) is die  stikstof vorm wat deur plante gebruik word. Wanneer die beskikbare ammonium nie deur plante gebruik word nie, word dit verder deur bakterieë omgeskakel in nitrate (NO3) deur die proses van nitrifikasie.
Kompos is ryk aan voedingstowwe. Dit word gebruik in tuine, tuinuitleg, hortologie en landbou. Die kompos self is op baie maniere voordelig vir die grond: as 'n opknappingstof; 'n kunsmis; dit voeg belangrike humussuur by die grond en dien as 'n natuurlike plaagdoder. Kompos is nuttig in ekosisteme vir erosiebeheer; herwinning van grond; vleiland konstruksie en as bedekking vir stortingsterreine. Organiese bestanddele wat geskik is vir kompostering kan alternatiewelik gebruik word om biogas te genereer deur anaërobiese vertering.
Koolstof, stikstof, suurstof, water
Komposterende organismes benodig vier ewe belangrike bestanddele om effektief te werk: Sekere verhoudings van hierdie materiale sal voordelige bakterieë voorsien met die voedingstowwe om teen 'n tempo te werk wat hitte veroorsaak in die komposhoop. Baie water sal tydens hierdie proses vrygestel word as stoom  en die suurstof sal vinning uitgeput raak ─ daarom moet die hoop aktief bestuur word. Hoe warmer die hoop word, hoe meer water en suurstof is nodig. Die balans tussen lug en water is krities belangrik vir die handhawing van hoë temperature (135°-160° Fahrenheit / 50° - 70° Celsius) totdat die materiaal afgebreek is. Terselfdertyd kan te veel lug of water ook die proses vertraag, net soos wat te veel koolstof (of te min stikstof) dit ook sal vertraag.
Die mees doeltreffende kompostering vind plaas met 'n optimale koolstof-stikstofverhouding van 10:1 tot 20:1.
Dieremis en kooigoed
Die basiese kompos bestanddele wat op plase gegenereer word is dieremis en kooigoed. Strooi en saagsels is algemene materiaal vir beddegoed, maar koerant en geskeurde karton word ook gebruik. Elke tipe mis het sy eie fisiese, chemiese en biologiese eienskappe. Beesmis  en perdemis beskik oor goeie eienskappe vir kompos wanneer dit gemeng word met kooigoed. Varkmis is baie nat en word gewoonlik gemeng met strooi of soortgelyke rou materiaal. Pluimvee mis ook moet gemeng word met koolstofagtige materiaal – verkieslik laag in stikstof soos saagsels of strooi.
Mikro-organismes
Komposvorming is afhanklik van mikro-organismes om organiese materiaal af te breek wat die kompos produseer. Talle verskillende tipes mikro-organismes kom voor in aktiewe kompos waarvan die mees algemene: Daarbenewens neem  erdwurms nie net gekomposteerde materiaal op nie, maar hulle veroorsaak deurlugtiging asook dreineringstonnels soos hulle deur die kompos beweeg.
Fases van komposvorming
Onder ideale omstandighede bestaan komposvorming uit drie groot fases:
Gebruike van kompos
Kompos  word oor die algemeen aanbeveel as 'n toevoeging tot grond, of by ander bindmiddels soos klapperhaar en veengrond, om blomakkers te verbeter en om humus en voedingstowwe te voorsien. Dit bied 'n ryk groeimedium; 'n absorberende materiaal wat vog en oplosbare minerale behou; verskaf ondersteuning en voedingstowwe waarin plante kan floreer. Kompos wat gereed is om te gebruik as 'n toevoeging is donkerbruin of selfs swart met 'n aardagtige reuk.
Kompostering vernietig patogene of ongewenste sade. Ongewenste lewende plante (of onkruid) kan ontmoedig word deur dit te bedek met 'n deklaag/kompos. Die "mikrobiese insekdoders" in kompos sluit in thermofiele en mesofiele, maar sekere kompos detritivore verminder ook baie patogene. Thermofiliese (hoë-temperatuur) kompos is bekend daarvoor dat dit talle sade en byna alle vorme van patogene vernietig. Die sanitasie eienskappe van (thermofiliese) kompos is wenslik waar daar 'n hoë waarskynlikheid van patogene is soos in die geval van mis.
Oorsig
Bykomend tot die tradisionele komposhoop het daar verskillende benaderings ontwikkel om verskillende komposvormende prosesse, bestanddele, plekke, en toepassings vir kompos te hanteer.
Vermikompos is volop water-oplosbare voedingstowwe en is 'n voedingsryke organiese kunsmis wat relatief maklik is vir plante om te absorbeer.
Navorsers van die Pondicherry Universiteit  het bevind dat daar 'n aansienlike vermindering in swaar metale is wanneer  wurms in vullis vrygelaat word en hulle verwyder lood, sink, kadmium, koper en mangaan effektief.
Kompostoilette
'n Kompostoilet versamel menslike ontlasting wat by 'n komposhoop gevoeg word saam met saagsels, strooi of ander koolstofryke materiaal en waar patogene tot 'n mate vernietig word. Die hoeveelheid patogene wat vernietig word, hang af van die temperatuur (mesofiliese of termofiliese voorwaardes) en komposteringstyd. Die kompos is verskeie name gegee soos "humanure" en EcoHumus.
'n Kompostoilet kan die bewaring van vars water bevorder omdat dit nie drinkbare water gebruik soos wat benodig word deur die tipiese spoeltoilet nie. Dit voorkom die besoedeling van grondwater omdat die ontbindingsproses van die ontlasting beheer is voordat dit die sisteem binnegaan.
Kompos en vullingsterreine
Soos kommer styg oor die beskikbare spasie vir stortingsterreine  is daar  wêreldwyd groeiende belangstelling in herwinning deur middel van kompostering, aangesien die proses organiese materiaal omskep in bruikbare produkte. Kompostering is een van die enigste maniere om die lewenskragtigheid van grond te herstel wanneer fosfortekort aanwesig is in die grond. Die produksie van kompos op industriële skaal vind in die meeste Westerse lande plaas en in baie gebiede is dit nou wetlik verpligtend.
Industriële stelsels
Industriële kompos stelsels word toenemend geïnstalleer as 'n afvalbestuur alternatief vir stortingsterreine, saam met ander gevorderde afval verwerkingstelsels. Meganiese biologiese afvalbehandeling word toenemend gebruik in ontwikkelde lande as gevolg van regulasies wat die hoeveelheid organiese materiaal beheer wat toegelaat word in stortingsterreine. Wanneer bio-afbreekbare afval behandel word voordat dit in 'n stortingsterrein beland, verminder globale verhitting weens vlugtige metaan.
Groot-skaalse kompos stelsels word deur baie stedelike gebiede in die wêreld gebruik. Die wêreld se grootste Municipal Solid Waste co-composter is die Edmonton Kompos Fasiliteit in Edmonton, Alberta, Kanada, wat 220 000 ton residensiële vaste afval en 22 500 ton droë  bio-vastestowwe per jaar in 80,000 ton kompos omskep. Die fasiliteit is 38 690 m2 (416 500 vk.ft.) groot. In 2006 het Katar met konstruksie begin  aan 'n 275,000 ton/jaar anaërobiese vertering – en komposaanleg gelisensieer deur (de) Switserland. Hierdie aanleg, met 15 onafhanklike anaërobiese verteertenks, sal die wêreld se grootste komposfasiliteit wees wanneer dit ten volle operasioneel is vroeg in 2011. Dit vorm deel van Katar se Binnelandse Vaste Afval Bestuursentrum – die grootste geïntegreerde afvalbestuur kompleks in die Midde-Ooste.
Federale distrikte van Rusland
Die nege federale distrikte (Russies: федера́льные округа́, federalnije okroega) is ’n indeling van die federale deelgebiede van Rusland om administrasie te vergemaklik. Elke distrik bestaan uit verskeie federale deelgebiede en elk het ’n presidensiële afgevaardigde.
Die voormalige Russiese president Wladimir Poetin het die federale distrikte in Mei 2000 gestig as deel van ’n groter program om federale mag te versprei. Daar was aanvanklik sewe distrikte, maar op 19 Januarie 2010 het die agtste een, die Federale Distrik Noord-Kaukasus, ontstaan uit die Suidelike Federale Distrik en op 21 Maart 2014 is die Federale Distrik Krim gestig ná die betwiste anneksasie van die Krim deur Rusland.
Vir ekonomiese en statistieke doeleindes word die federale deelgebiede ook gegroepeer in twaalf ekonomiese distrikte, wat ’n aparte indeling is.
Lys en samestelling van die federale distrikte
Hier volg ’n lys van die federale distrikte met hulle deelgebiede.
Xuzhou
Xuzhou (Chinees: 徐州) is 'n stad in die Chinese provinsie Jiangsu met 'n bevolking van 8 580 500 in 2010.
Die stad is in die ooste van China geleë, naby die kus van die Oos-Chinese See. Xuzhou is 'n vervoerknooppunt tussen Sjanghai, Lianyungang, Jinan en Zhengzhou.
San Francisco
San Francisco [ˌsænfɹənˈsɪskoʊ] is die vierde grootste stad van die Amerikaanse deelstaat Kalifornië na Los Angeles, San Diego en San Jose. Die stad aan die weskus van die Verenigde State staan sedert die sestigerjare, toe dit die hoofstad van die hippie-beweging was, ook bekend onder sy diminutief Frisco. Bewoners van Noord-Kalifornië noem die metropool dikwels kortweg the City.
San Francisco is die tweede belangrikste toeristebestemming in die VSA na New York. San Francisco is aan die noordelike kant van die San Francisco-skiereiland geleë, met die Stille Oseaan en die San Franciscobaai aan weerskante, en het 'n bevolking van meer as 866 000 (meer as 4,3 miljoen in die amptelike metropolitaanse gebied). Die nie-amptelike metropolitaanse gebied van San Francisco strek tot by San Jose in die suide en is met sowat 8,4 miljoen inwoners (2012) die vierde grootste in die Verenigde State na New York, Los Angeles en Chicago.
San Francisco was, as een van die snelste groeiende stede in die Unie, die eerste groot metropool in die jong deelstaat Kalifornië, sy kulturele hoofstad as "Parys van die Stille Oseaan", soos dit in die 19de eeu genoem is, en dekades lank die Verenigde State se vernaamste seehawe aan die Weskus. Los Angeles se ongekende groei het eers in die vroeë 20ste eeu begin. Ná die Tweede Wêreldoorlog het die samespel van terugkerende soldate, grootskaalse immigrasie, liberaliserende houdings en ander faktore bygedra tot die rol wat San Francisco gedurende die Summer of Love en as hoofstad van die gay-regte-beweging gespeel het. Hierdie ontwikkelinge het van die stad 'n sentrum van liberale aktivisme in die Verenigde State gemaak.
Geografie
Die stadsgebied beslaan die noordelike gedeelte van die San-Francisco-skiereiland wat hier sewe myl wyd is: Met die Stille Oseaan in die weste, die Golden Gate in die noorde en die Baai van San Francisco in die ooste is daar min ruimte vir uitbreiding sodat San Francisco tot 'n kompakte metropool met 'n verskeidenheid digbeboude en digbevolkte kwartiere ontwikkel het wat op heuwels sowel as in valleie en laer geleë terrein ontstaan het.
San Francisco se ligging digby die geologiese San Andreas-breuk, 'n bron van voortdurende seismiese aktiwiteite, maak van die stad 'n gebied wat in 'n groot mate deur aardbewegings bedreig word. Die grootste aardbewing in die moderne geskiedenis het die stad in 1906 getref. Die Loma Prieta-aardbewing in 1989 eis tientalle menselewens en berokken groot skade in die stad en sy omgewing.
Die gevaar dat 'n soortgelyke aardbewing soos dié van 1906 die stad in die nabye toekoms sal kan skud spel 'n groot rol by die ontwikkeling van San Francisco se infrastruktuur. Nuwe geboue moet aan hoë veiligheidsvereistes voldoen om die strukturele skade van 'n groot bewing so klein moontlik te hou, terwyl miljoene dollar aan die opgradering van ouer geboue en brûe bestee word.
Die mees sorgwekkende geologiese gebiede is die landaanwinningsprojekte in die San Franciscobaai soos byvoorbeeld Marina en Hunters Point; die ondergrond bestaan hier uit modder, sand en afval wat in die gevolg van vroeër aardbewings opgehoop is. Hierdie grond blyk uiters onstabiel te wees en lei in die geval van 'n nuwe aardbewing moontlik tot groot skade soos in die Loma Prieta-bewing.
San Francisco staan bekend vir die oorspronklik sewe heuwels waarop dit uitgebrei het; in totaal is daar 42 heuwels van meer as 30 meter hoogte binne die stadsgrense. Sommige van die heuwels het tot woonbuurte ontwikkel, soos Nob Hill, Pacific Heights, Russian Hill en Telegraph Hill, terwyl ander soos Twin Peaks, Mount Sutro, Mount Davidson en Buena Vista-park as publieke parke en onbeboude gebiede bewaar is.
Die bekende voormalige gevangeniseiland Alcatraz lê in die San Franciscobaai en is vandag 'n museum.
Geskiedenis
Die eerste bewoners van die San Franciscobaai was die Muwekma Ohlone ("die volk van die weste") wat nog in die 19de eeu byna uitgeroei is. Die oorspronklike 18de eeuse Indiaanse bevolking op die skiereiland, kort voordat hulle in aanraking met die eerste Spanjaarde gekom het, word op sowat 10 000 beraam. Hulle het hoogs waarskynlik ander dele van die skiereiland bewoon as die huidige stadsgebied wat destyds hoofsaaklik uit winderige heuwels en sandduine bestaan het.
Tydens die 16de eeu stuur die Spaanse veroweraars twee ekspedisies na die noorde om die weskus van Amerika te verken. Hernán Cortés het toe al "'n skiereiland tussen die golf en die oseaan" ontdek en dit California genoem, tog staan Juan Rodriguez Cabrillo, wat die gebied tien jaar later besoek, in die Spaanse geskiedenisskrywing as die ware ontdekker bekend. Ook ander Europese ekspedisies, onder meer een onder die leiding van sir Francis Drake, verken die weskus tydens die 16de eeu, tog bly die baai van San Francisco weggesteek en onsigbaar vir die Europeërs agter sy tipiese misbanke.
San Francisco word in 1776 as 'n sendingstasie van die Spaanse Fransiskaner-orde gestig. Aanvanklik dra die gebied die naam El Parage de Yerba Buena ("Vallei van die Goeie Kruid"). As 'n gevolg van die Amerikaans-Meksikaanse Oorlog, wat in 1846 uitbreek, verloor Meksiko sy gesag oor Kalifornië. In 1848, toe Spanje die gebied aan die VSA afstaan, word die naam van die nedersetting verander na San Francisco.
Die Kaliforniese goudstormloop teen die middel van die 19de eeu lei tot 'n vinnige groei van die stad, wat van 'n klein dorpie met 900 inwoners tot 'n stad met 'n bevolking van 20 000 ontwikkel. Die grafstene op die plaaslike begraafplase begin geleidelik meer Ierse as Spaanse name te toon. Die naam Golden Gate verwys nog steeds na hierdie tydperk.
Baie immigrante laat hulle skepe na hul aankoms in die hawe agter; hulle word later saam met aarde en puin vir landaanwinningsprojekte gebruik. Groot dele van San Francisco se binnestad is op hierdie landfills opgerig.
Die 19de eeu word ook deur die stigting van 'n aantal belangrike ondernemings gekenmerk, waaronder Wells Frago Bank, Levi Stauss & Co. en Ghirardelli Chocolate Company. San Francisco word die ekonomiese sentrum van Kalifornië.
Vroeg soggens op 18 April 1906 is San Francisco deur 'n swaar aardbewing geskud. Stadsdele en geboue, wat nie deur die aardskudding vernietig of beskadig is nie, het in die daaropvolgende dae die verwoestende brande ten prooi geval wat ook die buurte van welvarendes op Nob Hill en in Pacific Heights sou verswelg. San Francisco se brandweer was in 1906 nie op 'n grootskaalse natuurramp voorbereid nie. Ook het die brandweerhoof een van die slagoffers van die aardbewing geword. Die amptelike dodetal was volgens statistieke van die stadsregering slegs 437, maar was waarskynlik baie keer hoër. Die stadsregering het geskroom om die ware syfers te publiseer - uit vrees dat dit voornemende beleggers kon afskrik.
Honderde burgers het slagoffers van die skietbevel geword wat uitgereik is om plunderings te voorkom. Uiteindelik was dit vir soldate en polisiemanne onmoontlik om 'n onderskeiding te maak tussen plunderaars en inwoners wat net 'n poging onderneem het om hul besittings uit die ruïnes te red. Amptelike statistieke het melding van ses plunderaars gemaak wat geskiet is, naas 'n vrou wat nie bereid was om haar beurt af te wag toe dakloses tou gestaan het vir brood nie. Waarskynlik is omstreeks vyfhonderd persone doodgeskiet. In die weke en maande na die aardbewing het aansteeklike siektes, waaronder builepes, duisende slagoffers geëis.
Sterftes as gevolg van builepes is reeds in die periode tussen 1900 en 1904 aangeteken, veral onder die Chinese bevolking, maar die omvang van die probleem is doodgeswyg om nie beleggers af te skrik nie. Ná die aardbewing het San Francisco se rotbevolking vinnig gegroei. 'n Tweede builepes-pandemie in 1907 het slagoffers onder die hele bevolking geëis.
San Francisco is in die volgende drie jare herbou.
Tydens die Konferensie van San Francisco in 1945 is die Verenigde Nasies gestig, en met die Vrede van San Francisco, wat in 1951 gesluit is, is die Tweede Wêreldoorlog in die Verre Ooste deur die VSA en Japan amptelik beëindig.
Vanaf die sestigerjare is San Francisco die Amerikaanse sentrum van verskillende teenkulture, soos byvoorbeeld die hippie-beweging. Danksy die liberale maatskaplike klimaat vestig baie gay mans hulle in die stad.
Klimaat
San Francisco word aan drie kante deur water omring sodat sy klimaat sterk deur die koue stromings van die Stille Oseaan beïnvloed word. Die stad geniet 'n Mediterreense klimaat met gematigde temperature dwarsdeur die jaar en relatief klein temperatuurskommelinge. Die somers is relatief fris met temperature wat tussen 15° en 20 °C lê en dikwels mistige weer, wat as gevolg van die kombinasie van koue Pasifiese en warm binnelandse lugmassas ontstaan, terwyl die winters deur gematigde temperature en hoë reënval gekenmerk word.
Lydia Wilson
Lydia Wilson (* 1984) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Never Let Me Go (2010), About Time (2013), en Star Trek: Beyond (2016), en in die televisiereeks Ripper Street (2012).
Koninkryk Hawaii
Die Koninkryk Hawaii (Engels: Kingdom of Hawaiʻi, Hawais: Aupuni Mōʻī o Hawaiʻi) het bestaan van 1795 tot 1893.
In 1853 is Kamehameha III dood en Alexander Liholiho is aangewys as sy opvolger onder die naam Kamehameha IV. Hy het sonder opvolger gesterf in 1864 en Kapuaiwa is aangewys om hom op te volg. Hy het egter 'n nuwe grondwet geëis. Ook Kamehameha het in 1872 sonder opvolger gesterf en die Wetgewende Vergadering het William Charles Lunalilo verkies om koning te wees. Koning Lunalilo het egter na een jaar ook sonder opvolger gesterf. David Kalakaua is verkies tot koning en het aanvankelik sy jongere broer William P. Leleiohoku aangewys as opvolger.
Albaniebroodboom
Die plant se FSA-nommer is 7. In Engels staan die broodboom bekend as die Albany cycad.
Karl Friedrich Schinkel
Karl Friedrich Schinkel (* 13 Maart 1781 in Neuruppin; † 9 Oktober 1841 in Berlyn) was 'n Pruisiese argitek, stadsbeplanner, skilder, grafiese kunstenaar en dekorontwerper wat 'n vormende invloed op die Klassisistiese kuns in Pruise gehad het.
As leier van die Oberbaudeputation het hy toesig oor byna alle openbare bouprojekte in die Koninkryk Pruise uitgeoefen en hulle ten opsigte van hulle ekonomiese, funksionele en estetiese waarde geëvalueer. Schinkel het as Pruisiese hoofboudirekteur en koninklike argitek gefungeer. Sy bouwerke oorheers nog steeds die historiese middestad van Berlyn. Die Schinkelskool - meerdere generasies van argitekte wat onder sy stylvormende invloed gestaan het - is na hom vernoem.
Swart nasionalisme
Vroeë geskiedenis
Martin Delany (1812–1885), 'n Afro-Amerikaanse teenstander van slawerny, is die oupa van Swart nasionalisme.
Geïnspireer deur die suksesvolle revolusie in Haïti, het die swart- en Afrika se inheemse nasionalisme en politieke denkrigting van die 19de eeu sy beslag by mense soos Marcus Garvey, Henry McNeal Turner, Henry Highland Garnet, Martin Delany, Edward Wilmot Blyden, Paul Cuffe en ander, gekry. Die repatriasie van Afro-Amerikaanse slawe na Liberië en Sierra Leone was 'n algemene swart nasionalistiese tema in die 19de eeu. Marcus Garvey se Universal Negro Improvement Association van die 1910's en 1920's was met sy miljoen lede die magtigste swart nasionalistiese beweging tot op hede. Die beweging het teenstand uit die hoofstroom geledere van die swart leiers gekry en is deur die regering vernietig. Talle lede van die beweging het egter met nostalgie die herinneringe van die inspirerende retoriek onthou.
Volgens Wilson Jeremiah Moses kan Swart nasionalisme, as 'n filosofie, uit drie verskillende tydperke beskou word met die uiteenlopende ideologiese perspektiewe, wat uiteindelik die Swart nasionalisme van vandag geword het.
Die eerste periode was die tyd voor die Klassieke Swart nasionalisme, wat begin het vanaf die tyd toe die eerste Afrikane voet aan wal in Amerika gesit het, tot en met die Revolusionêre periode. Die tweede periode het na die Revolusionêre Oorlog begin toe 'n aansienlike hoeveelheid van Afrikane al in die kolonies, in besonder in New England en Pensilvanië, geletterd was en gewalg geraak het met die sosiale omstandighede wat uit die Verligting-idees gespruit het.
Die derde tydvak van Swart nasionalisme was gedurende die post-Heropbou era, in besonder gedryf deur verskeie Afro-Amerikaanse kerkgroepe. Afsonderlike groepe was reeds gevestig en aanvaar omdat Afro-Amerikaners toe reeds vir lank reeds, sedert die ontstaan van Amerika, gely het onder slawerny. Die kerklike fenomeen het tot die geboorte van die moderne Swart nasionalisme gelei wat die behoefte vir die skeiding van nie-swartes benadruk het, en om afsonderlike gemeenskappe te skep om sodoende rassetrots aan te moedig. Die nuwe ideologie het die filosofie geword van groepe soos die Moorish Science Temple en die Nasie van Islam. Hoewel die 1960's 'n toename in geloofs-, kulturele-, en politieke nasionalisme aangewakker het, was dit steeds Swart nasionalisme wat die bevordering van Afrosentrisme aangemoedig het.
Marcus Garvey
Marcus Garvey het Afrikane regoor die wêreld aangemoedig om trots te wees op hul ras en om die mooi in hul eie raak te sien. Dié vorm van swart nasionalisme het bekend geword as Garveyisme. 'n Sentrale idee van Garveyisme is dat Afrikane orals in die wêreld een volk is, en hulle sal nooit uitstyg as hulle nie hul kulturele en etniese verskille opsy skuif en kontrasteer nie. Hy was baie beïnvloed deur die vroeëre werke van Booker T Washington, Martin Delany, en Henry McNeal Turner. Garvey het sy eie persoonlike magnetisme en sy kennis van swart sielkunde en die sielkunde van konfrontasie gebruik om 'n beweging te begin wat die bourgeois swartes uitgedaag het vir die gedagtes en siele van die Afro-Amerikaners. Marcus Garvey se begeerte om die man te ontmoet wat hom inspireer het, Booker T Washington, het hom laat teruggaan na Amerika, maar ongelukkig was hy nie betyds nie. Desondanks die teleurstelling het Garvey aangegaan met sy werk en twee jaar later, 'n jaar na Washington se dood, vestig hy 'n soortgelyke organisasie in Amerika met die naam van United Negro Improvement Association (UNIA).
Hoewel Garvey 'n voorstander van rasse-skeiding was het hy dit baie duidelik gemaak dat hy geen vyandigheid teenoor wittes het nie, en glo in gelyke regte vir almal. Garvey het die pad oopgemaak vir Swart nasionaliste en Pan-Afrikaniste wat in sy voetspore gevolg het. Dit sluit in Kwame Nkrumah (en verskeie ander Afrikaleiers), die Nasie van Islam, Malcolm X en die merkwaardigste van almal, Carlos Cook se beweging. Cook word beskou as die ideologiese seun van Garvey.
Malcolm X
Tussen 1953 en 1964, toe die meeste Afrikaleiers in die menseregte-beweging besig was om die Afro-Amerikaners in die hoofstroom Amerikaanse leefwyse te integreer, was Malcolm X 'n geesdriftige profeet van swart onafhanklikheid en om swart trots en manlikheid terug te eis. Hy het geglo dat die waardes van die Westerse kultuur skynhelig is- van die Joods-Christelike tradisies tot die Amerikaanse politieke en ekonomiese instellings. Hy het geglo dat seperatisme en die beheer oor die politiek, en die ekonomie in sy eie gemeenskap swartes beter sal dien as die taktiek van die mensregteleier, Martin Luther King jr, en die hoofstroom menseregte-organisasies. Malcolm X het verklaar dat geen- geweld die "filosofie van 'n gek" is, en om enigiets te bereik, sal Afro-Amerikaners hul nasionale identiteit moet terugeis, hul regte wat in die grondwet vervat is, omarm en hulself teen wit hegemonie en buiteregtelike geweld beskerm. In reaksie op King se beroemde "I have a dream" toespraak, het Malcolm X gespot: "Terwyl King droom, het die res van ons Negers nagmerries gehad."
Voor Malcolm X se pelgrimstog na Mekka was sy siening dat Afro-Amerikaners hul eie gemeenskappe en etiese waardes moes skep, insluitende selfhelp en gemeenskaps-gebaseerde ondernemings. Hy het ook geglo Afro-Amerikaners moet integrasie of samewerking met die wittes verwerp totdat hulle self interne samewerking en eenheid het. In April 1964 gaan Malcolm X op die pelgrimstog en daar in Mekka verander hy sy siening en verwerp verskeie van sy ekstremistiese menings.
Hy kom terug uit Mekka met gematigde idees en sweer sy toewyding tot rasse-seperatisme af. Hy steun egter steeds swart nasionalisme en doen 'n beroep dat Afro-Amerikaners proaktief optree in hul stryd vir gelyke regte.
Swartmag
Swartmag was 'n politieke beweging wat 'n nuwe rasse-bewustheid in die 1960's en 1970's onder die Afrikane in Amerika aangewakker het. Die strydkreet "Swartmag" is deur Kwame Ture, voorheen bekend as Stokey Carmichael, gewild gemaak.
Kritiek
Kritici reken dat Swart nasionalisme eenvoudig maar net verbloemde swart opperheerskappy is, en sommiges argumenteer dat die uitwerking van inherente kulture of eenheid gegrond op ras ('n sentrale idee van Swart nasionalisme) op sigself rassisties is.
Norm R Allen Jr, voormalige direkteur van African Americans for Humanism, het swart nasionalisme as "'n vreemde mengsel van diepgaande gedagtes en patente nonsens", beskryf.
Aan die een kant het die Reaksionêre Swart Nasionaliste (RSN's) eie-liefde, selfrespek, selfaanvaarding, selfhelp, trots, eenheid, en so aan gepropageer- baie soos die regsgesindes wat "tradisionele gesinswaardes" aangemoedig het. Baie ook so, soos die hoogheilige regses, bevorder die RSN's dwepery, haat, seksisme, onverdraagsaamheid, homofobie, anti-Semitisme, pseudowetenskap, irrasionaliteit, dogmaties historiese revisionisme, geweld ens.
Allen kritiseer ook die swart nasionaliste vir die groot aanklank wat hulle onder geharde misdadigers en voormalige tronkvoëls vind, die aanhitsing van swart-op-swart geweld wanneer Afro-Amerikaanse indiwidue of groepe as "Toms", en verraaiers uitgekryt word, die blatante seksistiese houding, en die ooreenkomste met wit opperheerskappy-ideologieë.
Die Nigeries-gebore professor van geskiedenis en direkteur van die Afro-Amerikaanse Studieprogram aan die universiteit van Montana, Tunde Adeleke, sê in sy boek, UnAfrican Americans: Nineteenth-Century Black Nationalists and the Civilizing Mission, die 19de eeuse Afro-Amerikaanse nasionalisme vergestalt die rassistiese en paternalistiese waardes van die Euro-Amerikaanse kultuur en dat Swart nasionalistiese planne nie vir die onmiddelike voordele van Afrikane ontwerp is nie, maar om hul eie geluk te bevorde. Adeleke kritiseer ook die imperiale motiewe en die konsep van 'n "beskawings-sending" wat in die denke van Swart nasionaliste bestaan, en wat help met die "vorming en wettiging van Europese imperialisme in Afrika."
Anne Louise Hassing
Anne Louise Hassing (gebore 17 September 1967) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Kærlighedens smerte (1992), The Idiots (1998), A Family (2010), en Jagten (2012).
Breidbach
Breidbach is 'n dorp in die Oos-Kaap in Suid-Afrika en is ingesluit in die Buffalo City Metro.
Breidbach is oorspronklik in 1857 gestig as 'n nedersetting vir lede van die Duitse Legioen. Vandag bestaan ​​die inwoners hoofsaaklik uit Kleurlinge en Xhosas. Die gebied spog met 'n ryk kultuur van sport-entoesiaste (hoofsaaklik krieket, rugby en sokker) en kerkgangers.
Breidbach het twee skole, 'n primêre skool en sekondêre skool, beide is dubbelmedium (tweetalig). Die toerisme-aantreklikhede is: die nagklubs, sportveld, kliniek, biblioteek, gemeenskapsentrum, slaghuis en kerke.
Die Yellowwoods-waterval in die Yellowwoods-rivier, 'n sytak van die Buffelsrivier, is naby die dorp geleë.
Erica Hubbard
Erica Hubbard (gebore 2 Januarie 1979) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Save the Last Dance (2001), A Cinderella Story (2004), The Sisterhood of the Traveling Pants (2005), en Akeelah and the Bee (2006).
Nanchang
Nanchang (Chinees: 南昌) is die hoofstad van die Chinese provinsie Jiangxi met 'n bevolking van 5 042 565 in 2010. Die stad is geleë in die suidooste van China, halfpad tussen die Yangtze in die noorde en die Parelrivier in die suide. Nanchang is veral bekend vir sy landskap, ryk geskiedenis en kulturele terreine. Danksy sy ligging is dit 'n belangrike spoorwegknooppunt in Suid-China.
Mary Louise Wilson
Mary Louise Wilson (gebore 12 November 1931) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Zelig (1983), Pet Sematary (1989), Nebraska (2013), en Ocean's Eight (2018).
Narkose
Narkose is ’n soort verdowing wat gevoelloosheid veroorsaak, dus ’n omkeerbare verlies van sensasie. Narkosemiddels verskil van pynstillers, wat pyn verlig sonder om sensasie uit te skakel. Narkose word gewoonlik toegedien om sjirurgie te vergemaklik.
Die term anestesie word dikwels gebruik as sinoniem vir narkose, wat afgelei is van die Griekse woord narké, wat "slaap" beteken. Dit dui op 'n toestand van verdowing, van bewusteloosheid en van gevoelloosheid vir pyn, waartydens chirurgiese ingryping kan geskied.
Die term algemene narkose is hier gebruiklik. 'n Toestand van gevoelloosheid vir pynlike prikkels in bepaalde liggaamsdele sander dat bewusteloosheid in tree, word teweeggebring deur die toediening van plaaslike of lokale verdowing. Narkose word dus kunsmatig veroorsaak met 'n mediese doel.
Inleiding
Algemene anestesie of narkose is ŉ proses waardeur pyn gekontroleer word deur 'n toestand van algemene onbewustheid. Narkose moet egter aan verskeie voorwaardes voldoen: die bewusteloosheid mag nie te diep wees nie; spierverslapping moet voorkom en die pynervaring moet geheel en al opgehef wees.
'n Toestand waarin daar chirurgies opgetree kan word, moet vinnig bereik word en die pasiënt moet na die operasie vinnig sy bewussyn kan herwin. Daar word meestal van ŉ kombinasie van middels gebruik gemaak om so 'n toestand te bewerkstellig, en hierdie middels word anestetika genoem.
By plaaslike verdowing of lokale narkose word slegs 'n bepaalde liggaamsdeel gevoelloos gemaak deur die tydelike uitskakeling van die gevoelsenuwee: die geleiding van prikkels of impulse deur die senuwee word dus onderbreek. Plaaslike verdowing word nie net by kleiner of oppervlakkige operasies gebruik nie, maar dit is ook by ernstiger en omvangryker operasies toepaslik en dikwels noodsaaklik omdat nie alle pasiënte vir algemene narkotika ontvanklik is nie.
Gebalanseerde narkose is een van die algemeenste tegnieke in moderne anestesie, Verskeie variasies is moontlik, en dit word bepaal deur die fisieke toestand van die pasiënt en die vereistes wat gestel word deur die operatiewe prosedure wat gaan volg. Gebalanseerde narkose stel die chirurg daartoe in staat om sonder enige tydsbeperking oor groot liggaamsdele operasies uit te voer. Die pasiënt kan ook na die operasie die operatiewe prosedure glad nie herroep nie. Nie alle veranderinge wat tydens 'n toestand van narkose in die liggaam intree, is nog bekend nie.
Vir algemene narkose word middels met uiteenlopende chemiese en fisiese eienskappe gebruik: edel gasse, alkohol, eter, halogeenhoudende en onversadigde koolwaterstowwe, steroïede en barbiturate. Dit is onwaarskynlik dat die effek van al hierdie stowwe een gemeenskaplike werkingsmeganisme as grondslag het. Dit is wel duidelik dat suiwer fisiese veranderinge 'n toestand van narkose kan teweegbring, aangesien edel gasse stowwe is wat geen chemiese reaksies kan aangaan nie.
Algemene narkose moet reeds by geringe doserings op die grootharsings inwerk sodat die bewussyn uitgeskakel kan word. Met groter doserings moet die rugmurg se funksies uitgeskakel word ten einde die refleksmeganismes van die liggaam tydelik te verlam. Slegs in uiterste gevalle kan die harsingstam, waar die vitale sentra geleë is wat volgehoue bloedsomloop en asemhaling verseker, beïnvloed word. Die verskil tussen die dosering om aan eersgenoemde twee kriteria te voldoen en die dosering waar ook die asemhaling en die bloedsomloop beëindig kan word, word narkosebreedte genoem.
Anestetika
Vir doeltreffende narkose moet aan sekere vereistes voldoen word: die pasiënt moet bewusteloos wees; gevoeligheid vir pyn moet opgehef wees en spierverslapping moet ingetree het. Die meeste algemene anestetika het al hierdie effekte tot gevolg, maar die klem val gewoonlik op een van die 3 effekte.
Gevolglik sal dit dus nodig wees om byvoorbeeld een bepaalde anestetikum in 'n hoë dosis toe te dien ten einde spierverslapping teweeg te bring, terwyl 'n nog groter dosis nodig sal wees om bewusteloosheid te laat intree. Vir onderhouding van hierdie basisnarkose word 'n mengsel van moderne narkosegasse gebruik wat die vroeëre gebruik van eter en chloroform vervang het. Oor die algemeen word 'n mengsel van laggas (N2O) en suurstof (O2) toegedien, wat na gelang van die behoefte met halotaan aangevul word. Die gasse chlooretiel en siklopropaan word ook aangewend. Naas die basisnarkose word ook pynstillers, meestal opiate, toegedien.
Lokale verdowing
By plaaslike verdowing word 'n stof gebruik wat die geleiding van prikkels in die gevoelsenuwee tydelik onderbreek. Lokale verdowing word onderverdeel in oppervlakkige verdowing, infiltrerende verdowing en geleidingsverdowing. By oppervlakkige verdowing word die anestetikum aangebring op die huid of slymvlies van die gebied wat gevoelloos gemaak moet word.
By infiltrerende verdowing word die anestetikum in 'n bepaalde gebied op die liggaam ingespuit, van waar die middel deur die weefsels in die betrokke gebied versprei en die fynere vertakkings van die omringende pynsenuwee verdof. By geleidingsverdowing word die anestetikum met 'n senuweestam in aanraking gebring. Die betrokke gebied wat deur hierdie senuweestam bedien word, word nou gevoelloos. 'n Voorbeeld hiervan is waar die anestetikum in die nabye omgewing van die rugmurg toegedien word.
Lumbale anestesie is die algemeenste narkotikum wat so toegedien word. Toediening hiervan kan geskied tot op hoogte van die lumbale werwels. Hierdie metode word aangewend voordat operasies aan die bekken uitgevoer word by pasiënte wat onontvanklik is vir algemene narkose. In baie lande is dit gebruiklik om lumbale verdowing tydens bevallings toe te pas. Die belangrikste lokale anestetika is novocaine, lidocaine en chlooretiel. Novocaine veroorsaak naas gevoelloosheid ook bloedvatverwyding in die gebied waar dit toegedien word.
Dit is 'n kortwerkende middel en is nie geskik as oppervlakkige anestetikum nie. Lidocaine versprei vinnig deur die betrokke gebied en het 'n langdurige werking. Dit kan vir alle vorme van lokale anestesie gebruik word. Chlooretiel is toepaslik as ŉ narkosegas, maar word ook as ŉ sproeimiddel vir oppervlakverdowing aangewend. Na toediening word 'n vinnige konsentrasie daarvan bewerkstellig. Die gevoelloosheid van die betrokke oppervlak is die gevolg van sterk verkoeling wat op die besproeide gebied plaasvind.
Hoe werk narkose en wie dien dit toe?
’n Narkotiseur is ’n dokter met minstens 13 jaar se opleiding wat spesialiseer in die toedien van narkose. Narkose word toegedien om die pasiënt se gemak tydens ŉ operasie te verseker en om dit pynloos te hou.
’n Kombinasie van middels word soms gebruik vir bykomende terapeutiese doeleindes, maar dit kan ook die newe-effekte vermeerder.
Toediening van narkose
Narkotika kan op verskeie wyses toegedien word. Die terme neurolepsis en neuroleptanalgesie dui die staat of toestand aan wat volg op die kombinering van ŉ narkotikum (potente analgetikum) en 'n susmiddel/kalmeermiddel (neuroleptikum, psigotropiese dwelmmiddel).
Die ongevoeligheid vir pyn, amnesie en kalmte wat na toediening hiervan by die pasiënt intree, is egter nie werklike narkose nie, en aanvullende toedienings is nodig voordat chirurgiese ingryping kan geskied. Wanneer die narkotiese kalmeermiddelkombinasie versterk word deur ŉ anestetikum soos distikstofoksied, word die toestand wat volg, neuroleptanestesie genoem. Barbiturate, opiate en spierverslappers word deur middel van ŉ intraveneuse inspuiting toegedien.
Die narkosegasse word deur ŉ masker wat oor die pasiënt se neus en mond geplaas word, ingeasem en deur die longe in die bloed opgeneem. Eter en chloroform het die nadeel dat die liggaam eers redelik lank na toediening van die stowwe 'n ewewigstoestand bereik. Na beëindiging van toediening duur dit 'n lang tyd voordat die middels geheel en al deur die liggaam uitgeskei is. By die gebruik van laggas word ŉ ewewigstoestand in die liggaam gouer bereik en die gas word ook gouer deur die liggaam uitgewerk, maar die vernaamste effek van laggas is dat bewusteloosheid intree.
Die ander vereistes by narkose, naamlik die uitskakeling van pyn en spierverslapping, word deur die toediening van ander middels bewerkstellig. Halotaan, wat soms by 'n laggassuurstofmengsel gevoeg word, is ŉ veel sterker narkosegas met 'n doeltreffende pynstillende werking. Wanneer 'n minder ernstige of kortdurende chirurgiese ingryping nodig is, kan 'n enkele narkotikum toegedien word waardeur 'n kortdurende bedwelming verkry word. Hiervoor kan middels soos eter, halotaan of chlooretiel aangewend word.
Die tegnieke waardeur narkose deur inhalasie toegedien word, stuit in maskerinhalasie, endotrageale toediening (nasale of orale buis) en deur die narkotikum druppelsgewys via 'n deurdringbare gesigsmasker toe te dien. Narkosegasse word meestal toegedien deur middel van 'n geslote sisteem waardeur ingeasemde en uitgeasemde lug deur 'n stelsel van buise en ventilators gesirkuleer word. Hierdeur kan 'n gasmengsel saamgestel word waarin die konsentrasies van die verskillende anestetika volgens behoefte gewysig kan word. Neuroleptanalgetika word intraveneus (binneaars) toegedien, hetsy alleen of gekombineer met inhalasies van distikstofoksied.
Stadia van narkose
Om praktiese redes word narkose in 4 stadia van narkosediepte ingedeel. Hierdie narkosestadia kan van korter of langer duur wees, na gelang van die middel wat toegedien word. Tydens die analgetiese stadium is die gevoeligheid vir pyn verminder (analgesie), maar pynprikkels lok nog wel heftige afweerreflekse uit.
Die bewussyn is nog gedeeltelik aanwesig: daar kan nog met die pasiënt gepraat word, maar hy kan dikwels later nie herroep wat alles in die stadium met hom gebeur het nie. Tydens die (tweede) eksisteerstadium het die pasiënt sy bewussyn verloor. Alle spieraktiwiteit is nog aanwesig; oogbewegings is duidelik waarneembaar, die asemhaling is onreëlmatig en die pupille is verwyd.
Die derde stadium, die toleransiestadium, is daardie stadium waarin chirurgiese ingryping nou moontlik lyk: die asemhaling is rustig; die spiere het verslap en pynreaksies het verdwyn. Hierdie stadium word met sekerheid waargeneem daaraan dat die ooglede geen reaksies meer toon wanneer daar aan die oogwimpers geraak word nie en die pupille het vernou.
Die vierde stadium is die verlammingstadium. Hiertydens tree asemhalingstilstand (respirasieversaking) in en die pasiënt sal sterf indien hy nie met behulp van kunsmatige asemhaling tot die derde stadium teruggebring word nie. Tydens die vierde stadium is die pupille verwyd.
Induksie en instandhouding van narkose
Lokale verdowingsroom word gewoonlik minstens 30 minute voor die induksie van narkose aan die area van vel aangewend waar ŉ naald in die aar ingesteek gaan word. Die toediening van narkose kan binneaars of deur ŉ gasinduksie geskied. Dit word gewoonlik bepaal deur die praktisyn se voorkeur, of deur die riglyne van die hospitaal of mediese instansie. As pasiënte baie siek is, is dit wenslik om ŉ intraveneuse (binneaarse) lyn voor die induksie van narkose te plaas.
Dieselfde intraveneuse induksiemiddels wat vir volwassenes gebruik word, soos propofol, tiopentoon en ketamien, word ook vir kinders gebruik, terwyl sevofluraan en halotaan algemeen vir gasinduksies gebruik word. Narkose kan met ŉ vlugtige inhalasie-middel soos sevoflaan, desfluraan isofluraan of halotaan in stand gehou word, of deur ŉ totale intraveneuse tegniek met propofol of kenamien.
Dieselfde spierverslappers wat vir volwassenes gebruik word, word ook in kinders gebruik en die omkeer van die spierverslapping geskied ook op soortgelyke wyse. Die opiaat wat die meeste vir kinders gebruik word, is fentaniel, hoewel enige opiaat gebruik kan word, solank daar in ag geneem word dat klein kinders ŉ verhoogde sensitiwiteit vir morfien het.
Monitering
Die belangrikste monitor is die praktisyn, wat ten alle tye in die teater teenwoordig moet wees. Minimum monitering tydens enige narkose sluit in ŉ EKG, bloeddruk, oksimetrie, kapometer, ŉ narkose inasemingsmiddel monitor en ŉ termometer. ŉ Stetoskoop en ŉ perifere senuweestimulator behoort altyd geredelik beskikbaar te wees. Gedurende narkose of chirurgie word die pasiënt nougeset gemonitor en sal hipoventilasie of hipoksie maklik deur hulp-ventilasie herstel word. In die herstelkamer kan die effekte egter ŉ risiko inhou. Die pasiënt hipoventileer as gevolg van die verlaagde reaksie tot suurstof.
Nadele of moontlike nagevolge van narkose
Narkose kan algemene gevolge insluit, soos ŉ brandpyn waar die narkose deur ŉ naald toegedien is, naarheid en braking en hoofpyn of duiseligheid. Hierdie reaksies is van korte duur en is nie rede tot kommer nie.
Ander komplikasies sluit in allergiese reaksies en in uiterste gevalle selfs die dood. Hoewel dit baie selde is dat narkose tot die dood lei, kan dit gebeur en is dit meestal omdat die hart en brein nie genoeg suurstof ontvang nie.
Nieusaksiese Skryfwyse
Die Nieusaksiese Skryfwyse (Nedersaksies: Nysassiske Skryvwyse (NSS)) is 'n Nedersaksiese spellingsriglyn vir die hele Nedersaksiese taalgebied, vir sowel die Nederlandse kant as die Duitse kant van die grens. Terwyl die meeste Nedersaksiese spellingssisteme sterk gerig is op die juiste weergawe van die plaaslike uitspraak, het die NSS juis as doel die wedersydse leesbaarheid en duidelikheid te vergroot.
Die NSS kan gesien word as 'n uitgebreide weergawe van die Algemeyne Schryvwys’ (Algemene Skryfwyse) van Reinhard Franz Hahn, wat nou ook aangepas is aan die ander, nie-Noord-Nedersaksiese dialekte. Die NSS het ook onderdele opgeneem van ander op uitspraak gebaseerde spellingsvoorskrifte en die Middelsaksiese spelling uit die Hansetyd.
Hierdie spelling is opgestel deur die "warkgruppe AS 2.0" (werkgroep AS 2.0), 'n groep taalliefhebbers van die Veluwe en Twente in Nederland en uit Oos-Wesfale en Sleeswyk-Holstein in Duitsland.
Doel en agtergrond
Die doel van die Nieusaksiese Skryfwyse is vereenvoudiging en om grensoorskrydende kommunikasie te bevorder. Dit word behaal deur 'n middeweg te soek en deur in woorde die plaaslike uitspraakkenmerke te verwyder.
Terwyl die meeste van die mense aan al twee kante van die grens dikwels die kredo "skryf soos jy dit uitspreek" aanhou (wat die meeste van die tyd beteken: "skryf asof dit Nederlands of Duits is."), help die NSS die taal skrywe sodat dit verstaanbaar is vir almal wat nie met die Nederlandse of Duitse spellingsriglyne bekend is nie. Die lesers mag hul eie uitspraak toepas.
Die huidige Nedersaksiese spellingsreëls volg meestal of die Hoogduitse of die Standaardnederlandse spellingsvoorskrifte, met klein aanpassings om die plaaslike Nedersaksiese uitspraak tegemoet te kom. Bitter min mense volg die spellingsstandaarde tot op die letter of weet hoegenaamd nie van die bestaan van hierdie spellingsvoorskrifte af nie.
Duitsers gebruik meestentyds 'n spelling wat gebaseer is op Hoogduits, terwyl Nederlanders Nedersaksies vanuit Standaardnederlands benader. Dit belemmer wedersydse leesbegrip onnodig. Altwee spellingssisteme is nie ontwerp vir die Nedersaksiese taal nie, waardeur daar gate ontstaan wat skrywers na hul eie insigte en kreatiwiteit opvul. Aan die Nederlandse kant lei dit dikwels tot 'n stormvloed aan leestekens en dubbele of selfs driedubbele klinkerreekse.
Voorbeeld
Die volgende voorbeeld uit Twents-Nedersaksies wys die verskil van die NSS in vergelyking met ander, min of meer algemeen aanvaarde skryftradisies, soos die Sass'sche Schriefwies (Sass, bestem vir Noord-Nedersaksiese dialekte in Duitsland) en die Standaard Schriefwieze (bestem vir Twentse dialekte in Nederland).
Vorms
Die Nieusaksiese Skryfwyse kan sowel breed as nou toegepas word. Aan die een kant is daar die oorregionale maksimale weergawe, waarin al die gesproke verskille van al die dialekte opgeneem is. Aan die ander kant is daar 'n reeks minimale weergawes, waarin bepaalde grafeme saamgevoeg kan word as die uitspraak van bepaalde klanke in 'n respektiewelike dialek samengesmelt is.
De Nieusaksiese Skryfwyse het drie hoofprinsipes:
en sekere ander eienskappe, wat hieronder genoem word.
23ste Oscar-toekenningsaand
Die 23ste Oscar-toekenningsaand is op 29 Maart 1951 deur die Academy of Motion Picture Arts and Sciences in Hollywood gehou om erkenning te gee aan die rolprente van 1950. All About Eve is vir 14 Oscars benoem en het die vorige rekord deur Gone with the Wind verbeter.
Nieusaksiese Skryfwyse
Prinsipe 1: etimologie
In die maksimale weergawe bepaal die etimologie hoe 'n woord gespel word. In die regionale minimale weergawes kan daar van die etimologiese spelling afgewyk word, byvoorbeeld in 'n dialek waar histories verskillende foneme tot een foneem versmelt is.
23ste Oscar-toekenningsaand
Pryse
Hier volg ’n lys van die belangrikste wenners en benoemdes (die wenners word eerste genoem en is in vet druk):
Nieusaksiese Skryfwyse
E-apokopee
Die e, wat vanweë e-apokopee in die noordelike dialekte en in party Nederlands-Nedersaksiese dialekte weggeval het, word in skrif behou. Dit verminder die optiese verskille tussen die noordelike en suidelik dialekte. Buitendien bied dit 'n eenvoudige en sistematiese oplossing vir die weergawe van eindklankverskerping van klinkers in die noordelike dialekte: wyse = [vi::z], breyve = [brɛ:ɪ̯v].