cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Community of Christ
Geskiedenis
Toe Smith se seun Frederick M. Smith in 1914 die voorsitterskap van die RLDS oorgeneem het, was die uitvoerende gesag en groot invloed van die kerkleiers reeds onbetwis, en die gemeenskap se ledetal het 71 000 beloop. Frederick M. Smith se outoritêre neigings het daartoe gelei dat in 1925 'n aantal kleiner groepe van die RLDS weggebreek het. In die tydperk van die Groot Depressie ná 1929 was die kerk genoodsaak om sy begroting te verminder en van kerkpersoneel ontslae te raak. Smith het egter voortgegaan om die sosiale aspekte van die Christelike geloof te beklemtoon en die kerk aangemoedig om die skepping van werkgeleenthede vir kerklede in nywerhede te bevorder. Ook kultuur en beeldende kunste het 'n groot rol in die kerk gespeel.
Ná die Tweede Wêreldoorlog het die RLDS weer belang gestel in wêreldwye sendingwerk, die belangrikheid van aanbidding beklemtoon en hom toegespits op die opleiding van kerkpersoneel. Onder die voorsitterskap van William W. Smith het die RLDS die Amerikaanse burgerregtebeweging van die 1960's in 'n beperkte mate begin steun. Die 1970's was gekenmerk deur die sendingwerk in Suid-Amerika en die beklemtoning van die broederskap van alle Christene, wat Jesus Christus as hulle saligmaker erken, as die leidende beginsel van die kerk. Die kerk het in 1984 ook die ordinasie van vroue aanvaar. Teen die begin van die 1990's het die aantal vroulike predikante 3 000 beloop.
Die kerk is tans die tweede grootste denominasie in die Mormoonse beweging en die grootste "Prairie-Mormoonse" gemeenskap, wat in teenstelling met die Mormone van Utah nie Brigham Young as leier aanvaar het nie. Tot onlangs was alle voorsitters van die kerk regstreekse afstammelinge van Joseph Smith Jr., maar in 1996 het met Grant McMurray vir die eerste keer 'n nie-verwante die amp beklee. Hy het in 2004 afstand van dié amp gedoen, en in Junie 2005 het die kerk se wêreldkonferensie Steven M. Veazey as sy opvolger benoem.
Die naam van die kerk is in 2001 gewysig tot Community of Christ - volgens 'n besluit wat tydens 'n konferensie in 2000 geneem is. Alhoewel die Community of Christ nog steeds Joseph Smith se "Boek van Mormon" as 'n waardevolle bron van leerstellings beskou, beweer die kerk nie meer dat die boek die vroeë geskiedens van Amerika sou behandel nie. Die kerk gebruik wél 'n "geïnspireerde versie" van die Bybel, dit wil sê 'n teks wat deur Joseph Smith gewysig is. 'n Aantal wysigings, wat Smith in die laaste jare voor sy dood (in sy sogenaamde Nauvoo-fase tussen 1840 en 1844) gemaak het, is egter nie by hierdie versie opgeneem nie. 'n Ander bron van leerstellinge is Doctrine and Covenants, 'n boek van openbaringe, wat deur profete van die beweging ontvang is.
NG gemeente Steynsrus
duimnael|regs|160px|Ds. A.L. Janse van Rensburg was van 1912 tot 1919 die gemeente se eerste leraar.
duimnael|links|230px|Die NG kerk op [[Steynsrus, ontwerp deur Gerard Moerdijk. Ds. J.R. Alheit het die hoeksteen gelê op 7 April 1928.]]
duimnael|regs|160px|Ds. J.R. Alheit was van 1920 tot 1930 die gemeente se tweede leraar.
Lisa Howard (Amerikaanse aktrise)
Lisa Howard is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 2 (2012) en Decay (2015), en in die televisiereekse Ugly Betty (2006) en Power (2014).
NG gemeente Steynsrus
duimnael|links|280px|Steynsrus se eerste NG kerk, waarvan pres. [[M.T. Steyn die hoeksteen gelê het op 15 November 1911.]]
duimnael|regs|160px|Ds. L.E. du Toit, van 1945 tot 1947 reeds Steynsrus se sesde NG leraar.
Die NG gemeente Steynsrus is 'n Vrystaatse gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Ring van Lindley.
Gemeentestigting
Omdat in die jaar 1909 besluit is om 'n dorp op die plaas Modderfontein te stig, het die kerkleiers ook aan die werk gespring met die oog op 'n eie gemeente en op 30 Junie 1910 het die Ringskommissie van die Oostelike Ring die gemeente in 'n sinkgebou op Lovat-stasie gestig. Dit het bestaan uit dele van die gemeentes Kroonstad, Lindley, Senekal en Ventersburg. Die eerste kerkraadsvergadering is op 15 Augustus 1910 gehou op die plaas Blesbokspruit, wat aan Egbert Olivier behoort het, wat ook die eerste koster, scriba-kassier, asook die eerste Sondagskool-superintendent was, terwyl sy vrou die eerste orreliste was. Op hierdie plaas is ook die eerste dankofferbasaar in Julie 1911 gehou, want op 3 Junie 1911 is besluit om onmiddellik 'n begin te maak met die bou van 'n kerk. Byna twee jaar lank is die eredienste te Lovat-stasie gehou in 'n kerkgebou wat behoort het aan die br. Hendrik Eksteen.
Eindelik is die plaas Modderfontein, geleë 5 myl van die stasie af, van die heer Jozua Haasbroek vir 'n dorp aangekoop. Haasbroek het twee erwe uitgehou wat hy die kerkraad geskenk gegee het as pastoriegrond, en byna 2 morg waarop die kerk gebou kon word.
Kerkbou
Ds. A.J. Troskie, die konsulent, het hom baie beywer om die jong gemeente vooruit te help. Spoedig is besluit om 'n kerk op te rig. Omdat sake so fluks gevorder het, kon pres. M.T. Steyn, na wie die gemeente genoem is, die hoeksteen op 15 November 1911 kon lê. Dat dit 'n geloofsdaad aan die kant van die opsieners van die jong gemeente was, getuig die feit dat die kerkgebou wat toe verrys het, omtrent die enigste gebou was, sodat die eetmaal wat aan die president en mev. Steyn aangebied is, in die werkswinkel van die boukontrakteur moes plaasvind. In 1917 berig ds. A.L.J. van Rensburg in Ons Kerk Album: "Het gebouw, dat 800 zitplaatsen bevat, is meer van tijdelijken aard (hoewel van goede baksteen), en zal later als een zaal dienen wanneer een nieuw kerk gebouwd wordt." Dié gebou is op 1 Junie 1912 ingewy en het ruim £1 500 gekos.
Eerste leraars
Ná drie vrugtelose beroepe is ds. A.L.J. van Rensburg op 19 April 1912 beroep en kon hy op 15 November 1912 in die gemeente ontvang word. Ds. Van Rensburg het die gemeente tot 1919 bearbei en is toe deur ds. J.R. Alheit in 1920 opgevolg. Nadat hy 'n paar jaar hier was, het die behoefte aan 'n groter en doelmatiger kerkgebou ontstaan. Nadat die boufonds tot £1300 gestyg het, is oorgegaan tot bou en is die hoeksteen op 7 April 1928 deur ds. Alheit gelê. Op 8 Februarie 1930 kon die inwyding plaasvind, maar aangesien ds. Alheit 'n beroep na Laingsburg aangeneem het, is die wydingsdiens deur ds. Van Heerden van Ladybrand waargeneem.
Tien jaar later kon die kerkskuld algeheel gedelg word. Ds. Alheit is deur ds. D.P. Laurie opgevolg, wat tot 1936 in die gemeente gestaan het en opgevolg is deur ds. F.P. du Toit (tot 1939). Na hom het ds. J.J. Krige in dieselfde jaar die herderstaf hier kom opneem. Gedurende ds. Krige se dienstyd is 'n aanvang gemaak met die verfraaiing van die kerkgrond teen 'n koste van £900 en kon dit op 6 Mei 1944 aan die diens van die Meester gewy word. Hierdie tuin is destyds beskou onder die mooistes van die kerktuine in die Vrystaat.
Ds. Krige is in 1945 deur ds. L.E. du Toit opgevolg en in 1947 is die herderstaf deur ds. H.A. Roux opgeneem.
Galina Djuragina
Galina Nikolaefna Djuragina Галина Николаевна Дюрягина (15 Junie 1898 – 11 Februarie 1991) was 'n Russiese skryweres en kindersielkundige. Sy is bekend om haar dagboeke, wat gepubliseer is onder die skuilnaam Alexandra of Alya Rakhmanova (Duits en Afrikaans: Alja Rachmanowa), en wat haar jeug, studies en huwelik in die tyd van die Oktoberrewolusie en haar lewe as vlugteling in Wene beskryf. W.E.G. Louw (Gladstone) maak melding van haar in een van sy briewe aan N.P. van Wyk Louw wat vervat is in J.C. Kannemeyer se boek oor die briefwisseling tussen die twee broers in die jare 1936-1939 getitel Ek ken jou goed genoeg … Die briefwisseling tussen N.P. van Wyk Louw en W.E.G Louw 1936-1939.
Galina was die oudste dogter van 'n geneeskundige in die Kasli naby Jekaterinburg. Aangesien haar familie deel was van die aristokrasie van Rusland voor die rewolusie, het hulle baie gely en ontberings ondervind in die jare na 1917. Uiteindelik is Galina en haar Oostenrykse man Arnulf von Hoyer gedwing om na Wes-Europa te vlug. Haar dagboeke wat die lewe in Rusland onder kommunisme beskryf is in verskeie tale vertaal. Sy sterf in die Switserse stad Ettenhausen waar sy 'n paar jaar gewoon het.
Haar Die Fabrik der neuen Menschen (A. Pustet, Salzburg-Leipzig 1935) kom tot die gevolgtrekking dat die "nuwe mense se fabrieke" heeltemal onproduktief uitgedraai het.
Jeug in Rusland
"Studenten, Liebe, Tscheka und Tod" (Afrikaans: "Studente, liefde, Tsjeka en die dood") is gepubliseer as die eerste bundel van die trilogie "Meine russischen Tagebücher" (Afrikaans: "My Russiese dagboeke") in 1931. Dit handel oor die gebeure in Rusland kort voor en na die Oktoberrewolusie vanuit die oogpunt van die Rachmanowa/Djuragin-familie. Wat begin as 'n beskrywing van 'n meisie se emosionele toestand, het vinnig tot 'n dramatiese scenario ontwikkel. Die Tsaar word omvergewerp, die Bolsjewiste is aan bewind, daar is skietery, onluste, arrestasies, plundering en siekte; vrees en angs kom gereeld voor as gevolg van die Rooi Terreur: "Wir können uns schon gar nicht mehr vorstellen, dass man ausgekleidet schlafen, anders als flüsternd sprechen, auch nur eine Minute leben kann, ohne zu fürchten, man werde erschossen" (Afrikaans: "Ons kan ons nie meer voorstel om uit te trek om te slaap nie, jy kan nie anders as om slegs te fluister nie, jy kan selfs nie 'n minuut leef sonder om bang te wees dat jy geskiet sal word nie"), deel die student in haar dagboek die leser mee. Haar tuisdorp word verower deur die Wit Leër, en ontspanning vind tydelik plaas, maar dan kom die Rooi Leër nader en die gesin vlug in 'n trein met beeswaens na Irkoetsk, waar Galina Djuragina begin sielkunde studeer.
"Ehen im roten Sturm" ("Huwelike in die Rooi Storm") volg onmiddellik op die eerste bundel. Galina Djuragina raak verlief op 'n Oostenrykse krygsgevangene wat vanweë sy liefde vir haar in Sowjet-Rusland aangebly het. Vyf maande later trou hulle in Omsk, kort hierna moet die gesin verhuis, en woon hulle in 'n wa by 'n vragwerf. In 1922 word hul seun Jurka in haglike higiëniese toestande gebore. Die skrywer se eerste huweliksjare met haar man Arnulf von Hoyer, wat uit Czernowitz afkomstig was en in Salzburg grootgeword het, is oorskadu deur honger, koue en die vrees vir vervolging deur die Tsjeka, wat in 1922 die GPU geword het. Die huwelik het 'n  "Insel des Glücks" ("eiland van geluk") geword wat moes meeding met die ontberinge van die post-rewolusionêre ekonomie. Op pad terug van Omsk ontmoet hulle hele treine vol apatiese en uitgehongerde mense. Toe hulle in hul tuisdorp aankom, het haar voormalige diensmeisie reeds al die kamers in haar huis verhuur en kon sy die kamers nie, vanweë die Kommuniste se aanwysings, teruggee nie. Arnulf von Hoyer (wat in die boek Otmar genoem word) het werk gevind as dosent in Engels. Galina Djuragina het lesings aangebied oor kinderpsigologie en kinderliteratuur. In 1925 is die gesin van drie uit die Sowjetunie, sonder enige vertrekking van redes, verdryf.
Ballingskap in Oostenryk
Die gesin is in Wene geteister deur werkloosheid en nood. Galina Djuragina het 'n verhaal oor haar Russiese lewe aan 'n redakteur aangebied, maar dit is verwerp. Die gesin het besluit om 'n kruidenierswinkel te bedryf en het in 'n klein kamer agter 'n winkel in die Weense distrik Währing gewoon.
Terwyl Arnulf von Hoyer vir eksamens na Rusland moes vertrek, wat nie in Oostenryk erken is nie, het Galina Djuragina vir anderhalf jaar die gesin versorg. Die akademikus, wat aanvanklik slegs gebroke Duits kon praat, het elke gratis minuut gebruik om die verhale wat aan haar vertel is neer te pen. Sy het aan heimwee gely, en haar ouers se briewe was neerdrukkend; boonop het die Sowjet-geheime diens haar nog af en toe dopgehou.
Richard Rive
Richard Rive (* 1931 in Kaapstad, † 1989 in Kaapstad) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer wat in sy werke die werklikheid van die rasseskeiding in Suid-Afrika, soos dit deur nie-blankes ervaar is, behandel het. Rive was betrokke in die stryd teen apartheid en in teenstelling met baie van sy kollegas het besluit om in Suid-Afrika te bly.
Rive is in 1931 in Distrik Ses, een van Kaapstad se bekendste bruin-werkersbuurte gebore. Hy volg 'n akademiese loopbaan en studeer aan Suid-Afrikaanse en oorsese universiteite. In 1965 is 'n Fulbright-beurs en later 'n beurs vir verdere navorsingswerk aan die Universiteit van Oxford (Verenigde Koninkryk) aan hom toegeken. Hier doen hy ook sy doktoraal oor die Suid-Afrikaanse skryweres Olive Schreiner.
'n Groot deel van Rive se literêre werke verskyn in die sestigerjare, soos die kortverhale Daggasmoker's Dream en The Bench, wat op die gruweldade van die apartheidstelsel konsentreer. Aanvanklik bly kortverhale Rive se literêre gunstelingvorm, en hy publiseer sy verhale in bundels of in tydskrifte soos Drum en Fighting Talk. Daarnaas skryf hy drie romans: Emergency (1964), 'Buckingham Palace', District Six (1986) en Emergency Continued (1990). Sy outobiografie Writing Black verskyn in 1981.
Sy laaste roman is postuum gepubliseer, nadat Rive in 1989 in sy huis in Kaapstad vermoor is.
Stamsel
Stamselle is selle wat in die meeste multisellulêre organismes aangetref word. Hulle word gekenmerk deur die vermoë om hulself te hernu deur mitotiese selverdeling en om te verander in 'n wye verskeidenheid soorte selle. Navorsing in stamselle het begin by oorspronklike navorsing wat gedoen is deur die Kanadese wetenskaplikes Ernest McCulloch en James Till in die 1960's.  Die twee breë kategorieë stamselle in soogdiere is: Embrioniese stamselle wat geïsoleer kan word uit die binneste selmassa van blastosiste en volwasse stamselle wat in volwasse weefsels aangetref word. In 'n ontwikkelende embrio kan stamselle verander in enige van die gespesialiseerde embrioniese weefsels. In volwasse organismes, speel stamselle en voorloperselle 'n herstellende rol in die liggaam en vul gespesialiseerde selle aan en hou die toevoer van genesende organe in stand soos in die geval van bloed, vel en die weefsels van die spysverteringskanaal.
Tegnologiese ontwikkeling maak dit tans moontlik om stamselle te kweek en doelbewus om te skakel na gespesialiseerde selle met eienskappe wat ooreenkom met verskeie weefsels soos spier of senuwee deur middel van selkulture. Tans word volwasse stamselle vanuit 'n verskeidenheid bronne onder andere die bloed uit die naelstring en beenmurg gereeld gebruik vir geneeskundige terapie. Embrioniese stamselle wat gekweek kan word deur kloning is ook al voorgestel as 'n belowende kandidaat vir toekomstige terapeutiese tegnieke.
Stamselnavorsing
Gedurende 1988 in Frankryk is die eerste stamseloorplanting, op 'n sesjarige seuntjie met bloedarmoede, gedoen. Hy het die oorplanting vanaf sy sussie se naelstring gekry. Vandag is hy gesond en het geen nagevolge van die siekte nie.
Stamseloorplantings is nou al meer algemeen en net in 2005 is 5000 oorplantings uitgevoer.
Wanneer 'n baba gebore word, word vanuit die naelstring van 50 tot 200 ml stamselle onttrek wat dan geberg moet word. Dis 'n baie steriele proses en moet baie vinnig ná geboorte gedoen word, voor die bloed stol. Die stamselle word dan getel en getoets, die bloed word geskei en die stamselle daaruit onttrek en gestoor. Die selle word teen -196 °C in 'n Bio-Vault Laboratorium gevries.
Dié stamselle kan tot 25 jaar lank bewaar word en kan deur 'n stamseloorplanting in die genesing van bloedverwante siektes soos leukemia, bloedarmoede en limfoon gebruik word. Al die ander selle in die liggaam, soos bloed, spier, been, vel en senuwee word uit die stamsel vervaardig.
Ouers wat hul kinders se stamselle wil bewaar moet dit voor die geboorte al reel. Die stamselle kan ook deur broers, susters, ouers en grootouers gebruik word. Broers en susters het 'n een-uit-vier-kans dat die selle gaan pas. Ouers het 'n een-uit-agt-kans en oumas en oupas 'n een-uit-twaalf-kans. Die oorplantingsproses is amper dieselfde as 'n beenmurg-oorplanting.
Navorsing oor stamselle word wêreldwyd gedoen, wat 'n groot invloed kan hê op die mediese wêreld. Op die oomblik lyk dit of stamselle in die toekoms selfs siektes soos Parkinsonsiekte, Alzheimersiekte, diabetes en rugmurgbeserings sal kan behandel.
Vaucluse
Vaucluse (84) is 'n Franse département. Sy prefektuur (hoofstad) is Avignon.
21ste Oscar-toekenningsaand
Die 21ste Oscar-toekenningsaand is op 24 Maart 1949 deur die Academy of Motion Picture Arts and Sciences in Hollywood gehou om erkenning te gee aan die rolprente van 1948.
Die seremonie het met baie eerstes gespog. Dit was die eerste keer dat ’n nie-Hollywood-produksie (Hamlet) die Oscar vir beste prent gewen het. Dit was die eerste keer dat ’n persoon, Laurence Olivier, homself geregisseer en ’n Oscar vir toneelspel daarvoor gewen het. Die regisseur John Huston het twee verskillende prente in een jaar geregisseer waarvoor akteurs Oscars gewen het: sy pa, Walter Huston, in The Treasure of the Sierra Madre en Claire Trevor in Key Largo. Die Huston-familie het dié aand drie pryse gewen.
Jane Wyman was die eerste aktrise sedert die dae van stilrolprente wat ’n Oscar gewen het sonder om ’n woord te sê. Humphrey Bogart is nie vir beste akteur benoem vir sy rol in The Treasure of the Sierra Madre nie, en dit word nou beskou as een van die grootste Oscar-flaters.
Joan of Arc was die eerste prent wat 7 benoemings gekry het, maar nie vir beste rolprent benoem is nie.
Pryse
Hier volg ’n lys van die belangrikste wenners en benoemdes (die wenners word eerste genoem en is in vet druk):
Heks van Hexrivier
Die Heks van Hexrivier is 'n Suid-Afrikaanse legendariese figuur uit die 18de of 19de eeu.
Gebeure
Verskeie skrywers en ondersoekers het hul eie weergawe van die verhaalgebeure.
P.J. Nienaber skryf in sy Afrikaanse Verhalende Verse (1958):
Onder die Hugenote wat hulle in 1688 aan die Kaap gevestig het, was daar ene Pierre Savoye met sy vrou en dogter. Met die vlug oor die Franse grens na Holland is die enigste seun gedood; met Elise, die dogter, het hulle toe na die Kaap gekom.
Savoye het deur noeste vlyt gou op die been gekom, sy plaas in Drakenstein verkoop en na die Hexriviervallei getrek.
Ná 'n paar uur se klim, het hy hom op die rots bevind en toe daarop gaan lê om oor die kant te kyk. Onder hom het hy die rooi blom gewaar en, ná heelwat moeite, gepluk; maar toe verbrokkel die krans, wat uit verweerde sandsteen bestaan het, en hy stort die diepte af.
Die veewagter het hom daar gekry. Sy dood het vir Elise so aangetas dat sy nooit weer tot haar sinne gekom het nie. Hulle moes haar bewaak. Dog een nag het sy ontsnap en haar van dieselfde rots afgewerp.
Die woord ,,HEKS” wat in verband met haar gebruik word in die legende wat na aanleiding van die droewige gebeure ontstaan het, is waarskynlik ontleen aan die Franse “La Bella (sic) Enchantresse”, soos die jongmans haar genoem het: "Die bekoorlike towenares." Die legende wil nou dat elke volmaannag 'n wit gedaante op die hoë rotspunt gesien kan word... Elise wat daar wag, voor haar sprong in die diepte.
Die Pharos Feitegids (2007) skets die gebeure soos volg:
'n Ander weergawe, soos vertel deur Kelly Wheeler (2009), verloop min of meer dieselfde. Eliza Meiring se welgestelde familie besit in 1768 een van ses plase in die vallei - Buffelskraal, met die plaashuis altyd vol mans wat Eliza se hand probeer wen. Sy was een van daardie blasé dametjies wat gou verveeld met die mans geraak het. Om haar hart te wen, moes die man dit darem verdien. Sy het voorgestel dat al haar aanhangers probeer om vir haar 'n Disa-blom van die klowe van die Matroosberg te pluk. Ten spyte van die moeilike uitdaging was daar een man vir wie Eliza werklik lief was en wie werklik lief was vir haar. Hy was die enigste man wat dapper genoeg was om die uitdaging te aanvaar. Sy reis was lank en swaar, maar dit was alles die moeite werd toe hy die rooi disas teen die hange van 'n krans sien blom. In sy opgewondenheid leun hy oor en probeer om die eerste blom wat hy sien te gryp, maar hy gly op die nat mos en val tot sy tragiese dood. Toe Eliza die nuus van die dood van haar geliefde hoor is haar hele wese gevul met hartseer en berou omdat sy tot die besef gekom het dat dit haar eie selfsugtigheid was wat die dood van haar enigste ware liefde veroorsaak het. Hierdie berou het gegroei tot kranksinnigheid en binnekort moes Eliza in haar eie slaapkamer opgesluit word waar sy versorg is. Eliza het ‘n paar keer tevergeefs probeer ontsnap, maar dit was eers met die hulp van die maanlig wat sy suksesvol was. Met haar lang, wit nagrok wat vloeiend om haar smeul het Eliza kaalvoet deur die voetheuwels gehardloop, opsoek na haar ware liefde. Sy het vrugteloos deur die nag gesoek en uiteindelik op ‘n rots van uitputting neergestort. Hier het sy gesit en huil en die wind het haar hartseer aangedra tot waar haar familie dit gehoor het. Haar gesin het die geluid van hul dogter se smart gevolg, net om te sien hoe die rots onder haar uit krummel en sy tot haar dood val. Haar storie dien as waarsku teen ydelheid.
Laubser (2012) gee die verhaal in haar verhandeling so weer:
Oorsprong
Pieter W. Grobbelaar doen 'n uitvoerige ondersoek in sy vaktydskrifartikel in die Tydskrif vir Letterkunde (1991).
Die verhaal word die eerste maal opgeteken in die onderwysersblad De Unie deur die skrywer D'Arbez, in die jaar 1914. Die verhaal se naam is "De rode bloem".
In die eerste weergawe speel die verhaalgebeure in 1720 af op die plaas Bellevue (Schoongezicht), die dogter ter sprake is ene Estelle (wat so 'n mooi meisie geword het dat die kêrels haar La Belle Enchanteresse (Die skone heks, die betowerende vrou, die bekoorlike towenares) genoem het), die dogter van 'n boer genaamd Etienne de Savoye, moontlik die enigste seun van die Hugenoot Jacques de Savoye. Charles du Pré, ook uit die Hugenotegeslag, word na die rotspunt (bekend as 'La roche du Soleil', of 'De Zonnenklip') gewys en Estelle vra dat hy vir haar die rooi blom moet pluk en terugbring, "en ik zal je vrouw worden." Charles klim die berg uit, lê met sy maag te ver vooroor om die blom te pluk en tuimel na benede. En sterf. 'n Skaapwagter bring die tyding aan boer Etienne de Savoye en hulle gaan haal die liggaam. Hy kon slegs aan sy klere uitgeken word - sy kop was onherkenbaar verbrysel. Maar in sy regterhand hou hy steeds die rooi blom vas - die "disa grandiflora" [wat eintlik disa uniflora moet wees]. Toe Estelle die lyk aanskou, raak sy van haar sinne af. Op die bed lê sy maer en uitgeteer - en op 'n helder nag glip sy by die kamer uit (verby haar slapende oppasster), klim self die berg uit en spring na haar dood, presies waar die jongman afgeval het. Die verteller voer aan die drie keer in sy lewe wat hy wel tydens 'n helder maanlignag te voet deur die Heksrivierkloof gestap het, was dit asof daar op La roche du Soleil 'n wit verskynsel was wat die vorm aangeneem het van 'n vroulike gedaante.
Die Savoye-naam is denkbeeldig en pas by die naamgewing van die vroeë 18de eeu, net soos die jongkêrels wat by Estelle kom kuier het: Jan Greeff, Hercules du Toit, Johannes Vlok, Piet Pretorius, Gerrit van der Bijl, Charles du Pré, Pierre de Villiers en Jean Villon.
Twee jaar later kom die tweede weergawe in Die Brandwag, maar hierdie keer verander die name. D'Arbez het nou 'n informant, ene oom Jan Naudé (wat hierdie verhaal weer by sy oupa gehoor het, wat dit weer by sy oupa gehoor het, wat die eerste seun van die stamvader Naudé was - en toevallig die 'Schone Heks' goed geken het. Want hy was een van haar vryers!). Die vader in die verhaal is nou Pierre de Savoye, die dogter is Elise, die jongkêrel nou Philippe Durand, die seun van Jean Durand, ook 'n Hugenoot. Die verhaalgebeure vind nou in 1703 plaas. Die rotspunt is in die Matroosberg. Die spook is hierdie keer slegs "aan weinig mense beschoren".
Grobbelaar voer aan hierdie weergawe is darem te dik vir 'n daalder. Die werklike Hugenoot De Savoye se voornaam was nie Pierre nie, maar wel Jacques. Geen kind se naam was Elise nie. Sy plase was in Simonsberg en die Wagenmakersvallei, maar nooit in die Hexriviervallei nie. In 1712 keer hy en sy vrou terug na Europa. Aan die manlike kant het die familie in Suid-Afrika heeltemal uitgesterf. Die informant, Naudé, is waarskynlik 'n skepping van D'Arbez, want eers in 1718 sit die stamvader Naudé voet aan wal in Suid-Afrika.
Lawrence G. Green kry 'n ander oorsprong (die bron vermoedelik 'n koerantartikel uit 1926): Die vader se naam is J.H. Meiring, die dogter se naam is Eliza, die plaas is Buffelskraal. Die naam van die kêrel is onbekend. Hierdie keer speel die verhaal af in die 1760's, want nou word "E.M." en die jaartal "1768" op een van die ruite van die kamervensters uitgekrap. Die ruit het egter teen die 1950's gebreek.
'n Stellenbosse student van die Departement Afrikaanse Kultuurgeskiedenis teken 'n soortgelyke verhaal op in 1973, maar hierdie keer word die nadruk geplaas op die spookkamer self, op die plaas Clovelly, voorheen Buffelskraal, wat aan die voet van die Matroosberg in die De Doorns-omgewing in 1767 opgerig is. Die spokery vind nou ook in die huis plaas, en nie alleen op die berg nie. In 1979 sê die inwoners op die plaas (egpaar Hill) hulle is bewus van die legende, maar het self nog niks gewaar nie.
'n Paar punte bly dus dieselfde: die meisie se naam is Elize, Elise of Eliza, die verkorting van Elizabeth. Ook Buffelskraal kom in meer as een bron voor.
Die datum 1768 is wel verdag, want die oorspronklike swaairaamvensters is omstreeks 1840 met Georgiaanse skuiframe vervang, wat groter as dié van die Kaaps-Hollandse vensters was (hoe sou die ruit dan behoue gebly het, of in die eerste plek bestaan het?). Die geweldatum op Buffelskraal gee 1767 aan, maar die huis self was in aanbou tussen 1767 en 1768. Daar is ook 'n tweede huis op die plaas met 'n ander geweldatum. Die informant kon met die gegewens deurmekaar geraak het, of maar net gehoor het van die uitkrapsels.
Bestaan die uitkrapsels wel, en spesifiek op die plaas, behoort die plaas egter sedert 1750 aan Pieter Hugo. Hy is in 1752 oorlede, en die plaas is aan sy seun Jacobus Hugo (1737-1769) bemaak. Die twee huise is in sy tyd gebou: sy moeder het nog jong kinders gehad en is nie weer getroud nie.
Grobbelaar vermoed die sogenaamde "Heks van Hexrivier" was 'n nooi Johanna Elizabeth Meiring en die jongkêrel Philip de Vos; en dat die voorval circa 1840 plaasgevind het. In hierdie geval het De Vos op die plaas gebly, en nie die meisie nie. Hy vermoed ook dit was 'n doodgewone bergklimongeluk "waaromheen die volksverbeelding voortgeborduur het."
Hoe die edelweiss-vertelling dan in Suid-Afrika in omloop gekom het? Dis onwaarskynlik dat dit spontaan in die volksmond ontstaan het, want die volksmens skep gewoonlik nie nuwe volkskultuur teen die agtergrond van ’n vreemde kultuurbodem nie. Ongetwyfeld het die een of ander skrywer iewers van die edelweiss gelees, die verhaal van die heks van Hexrivier geken, ’n nuwe verhaal geskep en dit in die een of ander koerant, tydskrif of boek (aan my onbekend) gepubliseer, van waar dit versprei het.
Daar bestaan wel die ou argetipiese "heldenqueeste" of "heldetaak" en "die soektog na die helende plant of juweelstuk" wat algemeen in volksverhale voorkom, onder andere ook in Indië en Pole.
Grobbelaar wys ook op 'n ooreenkoms met 'n ander verhaal uit Ladismith (Kaap), by Prins-se-krans (of Prinsrivier, of Prinsrivierpoort) waar 'n kleurling-jongman heuningkoeke sou uithaal vir sy geliefde (om haar as sy vrou te wen), hoog teen 'n krans op. Onder die gewig van die heuningkoeke breek die een houtpen af. Ook hy val, en breek sy nek. Jare later het die houtpenne nog in die skeure van die krans bly vassteek waarteen hy opgeklim het. Ook by daardie poort het dit glo gespook.
Kultuurinvloed
"Die heks van Hexrivier" kom ook tot uiting onder meer in die roman Teleurgestel (1918) deur Jochem van Bruggen (nou wel teen 'n Transvaalse agtergrond; die held sterf darem nie). Die ballade van S.J. Pretorius verskyn in talryke bronne - in die bloemlesings deur P.J. Nienaber, Afrikaanse verhalende verse (1948), asook Vorm en inhoud en Digters en digsoorte. Laasgenoemde twee is herhaaldelik vir skole voorgeskryf en dus wyd gesirkuleer. Ook Lawrence Green gee in beknopte vorm gestalte aan hierdie ballade in sy boek In the land of afternoon (1950). Nienaber verwerk D'Arbez se verhaal in sy boek Legendes van ons eie land (1952). Dit verskyn ook in Die mooiste Afrikaanse sprokies (1968) en Die heks van Hexrivier, en ander Afrikaanse sprokies (1972) van Pieter W. Grobbelaar. Die legende word oorvertel in Die beste Suid-Afrikaanse spookstories (2014, p. 33 e.v.) deur Wendy Maartens.
Hier volg die gedig oor hierdie verhaal, geskryf deur S.J. Pretorius:
As maanlig oor die berge blink,
so wit soos daglumier,
dan sien jy oor die rotspunt wink
die heks van Heksrivier:
wat oor die afgrond styg –
so hang sy bo die duisternis
wat ewig onder swyg.
Die storie gaan die jare t’rug
nog voor die Grote Trek,
kort na die Hugenote-vlug
is die verhaal voltrek.
Sy was die mooiste in die buurt;
hy was van edel bloed;
en lang sou dit wel nie geduur’t
tot: ,,Ek bemin jou!” en: ,,Ek ook,
,,maar as geluk se pand:
,,gaan pluk die disa teen die rook-
,,blou krans se hoë wand,
,,die disa aan sy lang-lang steel
,,daar uit die dood se bek, sy keel,
,,moet jy vir my gaan haal!”
Hy’t haastig oor die werf geloop;
sy fluister in sy oor:
,,Ek het jou ewig lief, my Hoop!
,,As ek jou moet verloor…”
Hy worstel teen die kronkelpad
al langs die kranse op;
hier moet hy vastrap, daarso vat,
tot by die hoogste top,
die top van Liefde en – en Dood.
Hy sien die wêreld wyd,
Toe gaan hy lê: daar splyt
die rots, hy sien die disa dans
met sagte gloed; hy strek
en strek. Maar toe begin die krans
te wankel in die dood se bek.
wat in sy vingers knak;
hy hoor die wind se helse hoon-
lag, sien verbaas hoe vlak
na vlak van lig en skadu bring.
'n Duisend voet daaronder
het eers sy val tot stuit gebring
waar waters stortend donder.
'n Wagter het sy lyk gekry
nog in sy hand die blom;
’t skemer op 'n draagbaar by
die voordeur ingekom.
Een enkel kreet…toe val sy neer
en daarna was sy stom
en toe die dae gaan en keer
haar sinne wou nie kom.
En in haar kamer moes hul haar
gedurig binne sluit
want elke maannag, skoon en klaar
wou sy die berge uit.
Soms het sy net sy naam genoem
en nagte deurgesnik,
of uitgeroep: ,,Ek is verdoem!”
Haar oë groot van skrik.
Een volmaan-nag het sy ontsnap,
en in haar lang rok, wit,
die donker bosse ingestap,
net van een droom besit:
Om hom uiteindelik te vind.
Toe op die rotspunt, skerp,
staan sy, klein-eensaam soos 'n kind
een noodlotstond. Toe werp
B1-hoofweg (Namibië)
Die B1-hoofweg is een van die belangrikste paaie in Namibië, wat deur die middel van die land in 'n noord-suid rigting beweeg. Dit verbind Noordoewer op die grens tussen Suid-Afrika en Namibië met Oshikango in die noorde op die Angolese grens. Belangrike dorpe op die roete (van noord na suid) sluit Oshikango, Ondangwa, Tsumeb, Otavi, Otjiwarongo, Okahandja, Windhoek, Rehoboth, Mariental, Keetmanshoop en Noordoewer in.
Heks van Hexrivier
Kultuurinvloed
sy haar die dieptes af
na waar haar minnaar wag,
B1-hoofweg (Namibië)
Die B1 is een van die gevaarlikste paaie in Namibië met baie verkeesongelukke en sterftes. Die gedeelte tussen Okahandja en Otjiwarongo is veral gevaarlik.
Heks van Hexrivier
Kultuurinvloed
waar hy haar wegtrek na die graf
en in die waters lag…
Koolsuur
Koolsuur is 'n nie-stabiele chemiese verbinding met formule. Dit is 'n diprotiese brønstedsuur. Sy afgeleide soute bevat die waterstofkarbonaat-ione (ook bekend as bikarbonaat) of die karbonaat-ione.
Koolsuur vorm wanneer koolstofdioksied oplos in water, maar die molekuul het net 'n lewensduur van ongeveer 26 milisekonde. Dit reageer skielik met water om hidronium en bikarbonaat te vorm:
Heks van Hexrivier
Kultuurinvloed
dan sien jy bo die duister
Koolsuur
Arrhenius-teorie
In die Arrhenius-teorie van sure en basisse is koolsuur 'n probleem gewees, omrede die pogings om dié stof in suiwere vorm te isoleer altyd gefaal het. In die 19de eeu is dit aanvanklik die enigste manier gewees om regtig aan te toon dat 'n bepaalde stof bestaan en wat sy formule kan wees. Arrhenius het koolsuur daarom as 'n "hipotetiese" suur moet aanneem waarvan die karbonate en bikarbonate "afgelei" sou wees. Ongelukkig is dit nie die enigste hipotetiese suur of basis gewees wat dié teorie het moet aanneem. Hierdie probleem is in 1923 met die koms van die Brønsted-Lowry- en die Lewis-teorieë opgelos. Hierdie teorieë kyk na die molekulêre spesie, nie na die hele, isoleerbare stof nie en 'n onstabiele molekule soos wat net vlugtig bestaan is vir die Brønsted-Lowry-teorie nie 'n probleem nie. In basiese oplossings is dit ook moontlik aan te neem dat die (Lewis-)suur is wat met hidroksiel reageer, sonder om aan te neem dat die eintlike koolsuurmolekuul 'n rol speel.
Melissa Howard
Melissa Howard (gebore 12 Februarie 1977) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Real World (1992), Girls Behaving Badly (2002), en The New Tom Green Show (2003).
Heks van Hexrivier
Kultuurinvloed
iets vorm soos 'n wolk, 'n mis,
dan staan sy daar en luister
hoe uit die waters soos 'n wonder
hoe kom uit windluid klowe onder
sy roep weemoedig-sag:
,,Kom hier na my, my soet-beminde,
waar mos is, en 'n krans
ons wegskuil van die woeste winde
wat oral waai. Hier dans
van lig; kom af na my!
C28-hoofweg (Namibië)
Die C28-hoofweg is 'n grondpad in sentraal Namibië. Dit is lank en verbind Windhoek met Swakopmund.
Heks van Hexrivier
Kultuurinvloed
Kom af! Dat ons oplaas ontmoet
om nooit, nooit weer te skei;
maar dag en nag in goud en blou
aan warme hart ons druk:
Die legende en toponimie
Waar op geraadpleegt, en dies hooge noodsakelijkheit in consideratie genoomen zijnde, met eenparige stemmen goedgevonden ende besloten is omme den zergeant Hendrik Treurniet met twintigh man aan Witsenbergh, Piekeniers Kloof ende Exrivier
Prof. J.J. Smith het in Die Suiderstem vanaf 4 Junie tot 20 Augustus 1938 'n reeks artikels rondom 'aardrykskundige eiename' bespreek, wat in sy rubriek 'Op ons Taalakker' verskyn het. Hierdie koerantartikels is merkbaar 'n dekade voor Nienaber se voorgeskrewe bloemlesings geskryf, en het veral gesteun op Botha se Place Names in the Cape Province en Pettman se South African Place Names. Wat opval is die indeling van Hexrivier onder "gevoelsname", want die "nou, donker kloof van die Hexrivier het die eerste besoekers blykbaar aan die grillerigheid van die heksewêreld laat dink, net soos die moeilike en sorgwekkende bergketting bekend as die Drakensberg vir die Voortrekkers as kwellende drake voorgekom het."
Die legende as bron vir die pleknaamgewing word egter ook nie heeltemal uitgesluit nie, hoewel dit wil blyk dat die naam eerder 'n leenvertaling is, gebou op 'n ouer substratum Boesmanbegrip (wat noue raakpunte toon met verskeie ander nabygeleë dialekte), en daardeur die ou betekenis min of meer bewaar het. In Dictionary of Southern African place names (2014) staan daar onder die naam Hexrivier :
[...] Adapted Dutch for 'witch river', the name is variously stated to refer to the ghostly atmosphere of the deep ravine through which the river flows, or to a legend of a lover who plummeted to his death while picking a rare disa to Eliza Meiring, who subsequently became deranged and acted like a witch. Other explanations link the name with Afrikaans, hek, 'gate', or with x's, refering to the numerous times the road crosses the river. Actually, the name appears to be a translation of Khoikhoi Cobeeb, referring to a witch-doctor or magician (male or female), a powerful and influential figure in Khoikhoi society. The Dutch name, which means 'witch river', is a translation. The component co is cognate with words for 'sorcerer', Mohissa [...] gjo 'doctor, sorcerer'. !O !kuŋ [...] tʃo 'medicine'; Naron [...] tʃo, 'to bewitch', synonym tʃo-k'au; Naron [...] and Kung [...] tʃo, synonym tʃo-kau, tʃo-k"au, 'medicine'; Auen [...] tʃo k'au and !O !kuŋ [...] tʃo:k'au 'medicine man'; Auen [...] !kau:, 'medicine'; /Xam [...] ʃo-/õa, synonym s'o-/ã, 'vegetable medicine... grows out of... hakdoorn stem'.
Die Afrikaanse vertaling Plekname van Suider-Afrika (2020, bl. 274) lui so: Die naam is Nederlands vir "heksrivier" en verwys moontlik na die spookagtige atmosfeer van die diep kloof waardeur die rivier vloei, of na 'n legende van 'n verliefde man wat na sy dood geval het terwyl hy 'n skaars disa vir Eliza Meiring gepluk het, wat daarna van haar kop afgeraak en soos 'n heks begin optree het. Ander verklarings verbind die naam met hek, of met x'e, wat verwys na die talryke kere dat die pad die rivier kruis. In werklikheid blyk die naam 'n vertaling van die Khoi Cobeeb te wees, wat verwys na 'n toordokter of towenaar (manlik of vroulik), 'n magtige en invloedryke figuur in die Khoi-khoinkultuur. Die Nederlandse naam is 'n vertaling. Die komponent co is verwant aan woorde vir "towenaar", Mohissa [...] gjo 'dokter, towenaar'. !O !kuŋ [...] tʃo 'medisyne'; Naron [...] tʃo, 'om te toor', sinoniem tʃo-k'au; Naron [...] en Kung [...] tʃo, sinoniem tʃo-kau, tʃo-k"au, 'medisyne'; Auen [...] tʃo k'au en !O !kuŋ [...] tʃo:k'au 'medisyneman'; Auen [...] !kau:, 'medisyne'; /Xam [...] ʃo-/õa, sinoniem s'o-/ã, 'groentemedisyne... groei uit... hakdoringstam'.
Karin Hougaard
Karin Hougaard is 'n Afrikaanse sangeres, skrywer, digter en skilder. Sy is op die Afrikaanse musiektoneel vandat sy die ATKV se Crescendo-kompetisie in 1980 as jong 16-jarige student gewen het. Intussen het sy reeds 13 CD's uitgereik en 'n verskeidenheid pryse losgeslaan met haar musiek en verhoogwerk.
Andrew Wakefield
Andrew Wakefield (gebore 1957) is 'n voormalige Engelse snydokter en navorser wat hoofsaaklik bekend is vir sy gediskrediteerde werk rakende die MMR-entstof vir masels, pampoentjies en Duitse masels en 'n beweerde verband met outisme en inflammatoriese dermsiekte. Wakefield was ook die hoofouteur in 'n 1998-studie wat in die gerespekteerde mediese joernaal The Lancet verskyn het, waarin die outeurs dermsimptome rapporteer in twaalf kinders met verskeie outistiese aandoenings. Die outeurs het op 'n moontlike verband met die MMR-entstof gedui. Alhoewel hulle gemeld het dat "ons kon nie 'n verband tussen die entstof vir masels, pampoentjies en Duitse masels en die beskrewe sindroom bewys nie", het die studie ouers se bewerings gelys en hierdie bewerings as feite aangeneem vir die berekening van 'n verband tussen die ontvangs van die entstof en die eerste verskyning van sogenaamde "gedragsimptome".
Tydens 'n persverklaring wat saam met die publikasie van die studie gehou is, het Wakefield aanbeveel dat die verskillende komponente van die inentings in drie aparte fases gegee word, met 'n tussenpose van ten minste een jaar tussenin. Die studie, persverklaring en gevolglike mediadekking het tot 'n skerp daling van inentings onder jong kinders in onder ander Brittanje, die V.S.A. en Suid-Afrika gelei, en groot maselsuitbrekings is ervaar, met enkele sterfgevalle.
Verdere ondersoek het nie daarin geslaag om Wakefield se bevindinge te bevestig of te herhaal nie. Die bevindings van die 1998-studie is later deur tien van die oorspronklike dertien outeurs teruggetrek.
In 2004 het 'n ondersoek deur die joernalis Brian Deer van die Britse Sunday Times voorheen ongemelde strydende belange aan die lig gebring: Wakefield is voor die studie van fondse (tot £55 000) voorsien om 'n wetenskaplike skakel tussen outisme en die entstof te ontdek. Hy het self ook vóór die studie 'n patent vir 'n enkele entstof vir masels geregistreer. Die redakteur van die Lancet het in 2004 gesê dat die studie nooit gepubliseer sou wees indien hierdie feite vooraf bekend was nie.
Karin Hougaard
Karin se nuutste uitreiking met gedigte, getiteld Wegkaner, het in Februarie 2014 verskyn. Die Afrikaanse enkelsnit "Lukas", 'n duet saam met Ashton Nyte, sien ook in 2014 die lig.
Andrew Wakefield
In Maart 2004 het die Britse General Medical Council (GMC) aangekondig dat hulle 'n ondersoek gaan instel na Deer se bewerings van Wakefield en twee ander kollegas se wangedrag. Die ondersoek het op verskeie aantygings gefokus, soos bewerings dat beide outistiese en nie-outistiese kinders aan onnodige mediese prosedures onderwerp is, soos kolonoskopies en lumbale punksies, sonder die vereiste etiese goedkeuring van 'n inspeksieraad. Wakefield se verhoor het in Julie 2007 begin en op 28 Januarie 2010 het die GMC hom aan verskeie aantygings skuldig bevind, onder andere vier gevalle van oneerlikheid en 12 gevalle met betrekking tot die mishandeling van ontwikkelingsgestremde kinders. Die raad het gevind dat Wakefield "gefaal het in sy verpligtinge as 'n verantwoordelike konsultant", dat sy dade teen die belang van sy pasiënte ingedruis het en dat hy "oneerlik en onverantwoordelik" gehandel het. Die Lancet het die 1998-publikasie op 2 Februarie 2010 ingetrek.
Karin Hougaard
In 2016 reik sy haar weergawe van Leonard Cohen se “Hallelujah” uit. Haar kortverhale is opgeneem in verskeie kortverhaalbundels soos “Skrik op die lyf” en “Amfiteater”.
Andrew Wakefield
Wakefield het nie 'n dokterslisensie in die V.S.A. nie en in Mei 2010 is sy naam uit die mediese register van die Verenigde Koninkryk verwyder.
Karin Hougaard
In 2018 stel sy ‘n cd vry met Afrikaanse voorlesings van Anna Neethling-Pohl se vertalings van 25 Shakespeare Sonnette, ook die titel van die cd.
2021 Verskyn haar 3e gepubliseerde kortverhaal "Die Bibliofiel" in die bundel "Lyfskap" uitgegee deur LAPA.
Albums
Karin Hougaard se albums sluit in:
Afton Williamson
Afton Williamson is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Man on a Ledge (2012) en in die televisiereekse Banshee (2013) en The Following (2013).
Sandersville
Sandersville is 'n township van Heilbron in die Noord-Vrystaat van Suid-Afrika.
C10-hoofweg (Namibië)
C10 is 'n hoofweg in die suide van Namibië. Dit begin in Ai-Ais en eindig by die Namibië–Suid-Afrika grens waar die pad verander in die R358-streeksroete by Onseepkans. Die hoofweg is 241 kilometer lank. Die pad gaan een kilometer verby Karasburg, wat toeganklik is deur die M21. Dit kan ook gebruik word om toegang te kry na die B3-hoofweg.
Dommel
Die Dommel is 'n rivier in België en Nederland, die linker sytak van die Dieze. Dit ontstaan in noordoostelike België naby Peer en vloei in die suidelike deel van Nederland in. Die Dommel verkry water van die Keersop, Tongelreep, Gender en Kleine Dommel strome en smelt by ’s-Hertogenbosch met die Aa saam om die Dieze te vorm wat vervolgens na die Maas vloei. Die hoof stede en dorpe langs die Dommel se loop is Peer, Neerpelt, Valkenswaard, Dommelen, Eindhoven, Son en Breugel, Boxtel, Sint-Michielsgestel en ’s-Hertogenbosch.
Mekong
Die Mekongrivier (Birmaans: မဲခေါင်မြစ်, Khmer: ទន្លេមេគង្គ, Lao: ແມ່ນ້ຳຂອງ, Thai: แม่น้ำโขง, Viëtnamees: Mê Kông, Chinees: 湄公河) is een van die wêreld se groot riviere. Dit is die wêreld se tiende langste rivier en die sewende langste in Asië. Die beraamde lengte is 4 350 km en die opvangsgebied beslaan 795 000 km². Vanaf die Hoogland van Tibet vloei die rivier deur die Volksrepubliek China se Yunnanprovinsie, Mianmar, Thailand, Laos, Kambodja en Viëtnam.
Die uiterste seisoenale veranderinge in die vloei van die rivier en die teenwoordigheid van stroomversnellings en watervalle in die rivier maak dit moeilik om die rivier te bevaar.
Van Kratie in Kambodja stroomopwaarts is net sekere dele van die rivier bevaarbaar en is daar maar net 'n paar klein geïsoleerde vlaktes wat vir rysverbouing geskik is. Suid van Phnom Penh vorm die Mekong ’n groot delta, wat een van die belangrikste rysverbouingsgebiede van Suidoos-Asië uitmaak.
Die Mekong ontspring in die Tanglha-gebergte (6 000 m hoog), 'n bergketting noordoos van die Transhimalaja, in die Hoogland van Tibet.
Garry Shandling
Garry Shandling is 'n Amerikaanse skrywer, akteur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Iron Man 2 (2010) en Captain America: The Winter Soldier (2014), en in die televisiereekse It's Garry Shandling's Show. (1986) en The Larry Sanders Show (1992).
Per Damgaard Hansen
Per Damgaard Hansen (gebore 29 Maart 1984) is 'n Deense vervaardiger en akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Winter Brothers (2017) en in die televisiereeks Norskov (2015).