cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Digitale Biblioteek vir Nederlandse Letterkunde
Basiese biblioteek: 1,000 sleuteltekste
Die DBNL bevat, of sal in die nabye toekoms, die volledige 1,000 sleuteltekste van die Nederlandse- en Vlaamse kulturele geskiedenis bevat. Die voorsitter van die komitee wat die 1000 sleuteltekste gekies het is Paul Schnabel. Nietemin ontbreek sommige klassieke tekste uit die Nederlandse letterkunde soos Gerard Reve se 1947-roman, De avonden en Willem Frederik Hermans se 1966-roman Nooit meer slaap nie as gevolg van kopiereg uitdagings.
Andriamasinavalona
Andriamasinavalona, ook bekend as Andrianjakanavalondambo, was van omstreeks 1675 tot 1710 koning van die Koninkryk Imerina op die sentrale plato van Madagaskar. Hy het belangrike en blywende bydraes gelewer tot die sosiale, politieke en ekonomiese lewe van Imerina. Die grootste hiervan was die uitbreiding van sy grondgebied en die vredeherstelling in en vereniging van sekere prinsdomme waar gewelddadige konflik geheers het. Andriamasinavalona het oor die Koninkryk Imerina regeer toe dit op sy grootste was. Hy het die naam Antananarivo aan die hoofstad gegee wat vinning om die koninklike paleis op die heuwel Analamanga gegroei het; ’n groot openbare plein, Andohalo, buite die stad laat bou; en ’n paar ander plekke in die stad name gegee. Hy het ook ’n verafgeleë heuwel, wat hy Ambohimanga hernoem het, verower as ’n blyplek vir sy seun Andriantsimitoviaminiandriana; die koninklike stad wat daar ontwikkel het, is deur Unesco tot ’n Wêrelderfenisterrein verklaar.
In ’n poging om die koninkryk te versterk het Andriamasinavalona sy ryk in vier verdeel wat deur sy vier gunstelingseuns regeer is. Dit het egter die teenoorgestelde uitwerking gehad, want die seuns wou elk sy eie ryk uitbrei – en dit het onder meer daartoe gelei dat die een seun die koning gevange geneem en hom sewe jaar lank as gyselaar gehou het. Ná hul pa se dood het die seuns militêre veldtogte teen mekaar onderneem om mekaar se gebied te verower, en dit het gelei tot ’n 77 jaar lange burgeroorlog in Imerina. In Madagaskar word Andriamasinavalona se bewind onthou as ’n goue era van geregtigheid, harmonie en vooruitgang.
Bewind
thumbnail|Andriamasinavalona het aan die stad [[Antananarivo sy huidige naam gegee.]]
Tydens sy bewind is die produksie van die Betsimitatatra-ryslande om Antananarivo drasties verhoog. Hy het ook die hoeveelheid gewere en buskruit in Imerina vergroot deur middel van handel met naburige koninkryke en die eerste kanonne ingevoer vir sy koninkryk se verdediging. Hy het die sosiale orde versterk deur twee nuwe adellike klasse te skep, verdere beperkings en verantwoordelikhede vir elk in te stel en aan vroue die reg gegee om hul eie man te kies.
duimnael|Andohalo, waar Merina-monarge die publiek toegespreek het. Onder Andriamasinavalona se bewind het die politieke administrasie van Imerina duideliker afgebaken geword. Benewens die twee ekstra adellike klasse wat hy geskep het, is spesifieke rolle en grondgebied aan elk toegeken. Die klasse is gedwing om in hul aangewese gebied te woon en kon nie lank in ander gebiede oorbly nie. Andriamasinavalona het die regering gedesentraliseer en die mag van plaaslike administrateurs vergroot. Hy het ’n reeks nuwe edikte afgekondig wat die verhouding tussen die andriana (adellikes) en die hova (vrye burgers) oor wie hulle regeer het, strenger bepaal het.
Verdeling van Imerina
Die mees omstrede besluit van Andriamasinavalona was om sy koninkryk onder sy vier gunstelingseuns te verdeel: Andrianjakanavalonamandimby, Adrianmanotronavalonimerina, Andriantomponimerina I en Andriantsimitoviaminiandriana. Laasgenoemde het die grootste deel van die grondgebied gekry en was die magtigste van die vier. Andriamasinavalona het geglo vier broers sou die koninkryk beter kon verdedig as net een en dat hulle mekaar sou steun om aanvalle van buite af te weer.
Gevangeneming
Volgens oorlewering is Andriamasinavalona se mag tydelik oorgeneem weens die skelmstreke van sy seun Andriantomponimerina, wat oor die westelike streek regeer het. Andriantomponimerina het sy mag getoets deur ’n sekere haarstyl op te dwing aan die Marovatana-volk, oor wie hy regeer het, ondanks ’n belofte wat die koning gedoen het om die uiteenlopende gebruike en taboes van Imerina te respekteer. Die Marovatana het die koning aan sy besluit herinner en geweier om toe te gee, wat die koning en sy seun genoop het om oorlog teen hulle te verklaar. Dit het die prins kans gegun om die mag oor te neem. Hy het sy pa laat verstaan die Marovatana het hom doodgemaak en hom toe in ’n lokval in sy paleis in Ambohidratrimo gelei. Hy het hom vir sewe jaar gevange geneem. In dié tyd het hy verskeie kere belowe om die koning vry te laat as hy die mag aan hom sou oorgee, wat die koning geweier het om te doen. Andriantomponimerina het gekeer dat sy broers teen hom optree deur aan hul boodskappers te vertel die koning verkies sy geselskap en het besluit om by hom in Ambohidratrimo te bly.
Ná ’n ruk het die koning se aangewese opvolger, Andriambonimena, ’n aanval op die prins se halfbroer Andrianentoarivo in Ambohipotsy geloods en hom verdryf. Andriantomponimerina het besef hy moet drastieser stappe neem om sy greep op die mag te verseker en het boodskappers na die Sakalava-koning gestuur om sy hulp te vra. Die Sakalava het hom egter van hul rojaliteit aan Andriamasinavalona verseker en gedreig om die prins aan te val as hy nie die koning vrylaat nie. Volgens een weergawe van die mondelinge geskiedenis het die prins, nadat hy nie groter mag vir homself kon verseker nie, ’n losprys vir die koning geëis om sy rykdom te vergroot. Elke burger van Imerina was veplig om by te dra – dié wat nie kon nie, moes hul kinders of hulself as slawe verkoop om die nodige geld te kry. Die prins het die koning vrygelaat nadat hy die geld gekry het. In ’n ander weergawe is die koning bevry deur jagters wat sy seun Andriantsimitoviaminiandriana gestuur het.
Dood
Andriamasinavalona is in 1710 dood toe een van sy vroue, Rasolomananambonitany, hom per ongeluk van hul hoë bed afstoot. Hy is in die koninklike graftombes in die Rova van Antananarivo begrawe. Ná sy dood het sy seuns teen mekaar geveg in ’n poging om hul ryke te vergroot. As gevolg hiervan het Imerina verbrokkel. Konflik het 77 jaar lank geheers, totdat die koninkryk tydens Andrianampoinimerina se bewind (1787-1810) herenig is.
Louis Vorster
Ds. Louis Petrus Vorster (Middelburg, Kaap, 24 Julie 1862 – Rustenburg, 9 September 1934, maar volgens sy doodsertifikaat 16 September) was predikant in die Gereformeerde Kerk en Volksraadslid vir die Nasionale Party.
Herkoms en opleiding
Vorster was die oudste seun van ds. Casper Jan Hendrik Vorster en sy vrou, Lasya Susanna van der Walt (13 Februarie 1843 – 21 Mei 1875), wat oorlede is toe Louis Vorster net 12 jaar oud was. Sy was 'n dogter van Hendrik Tjaart van der Walt, mede-eienaar van die plaas Grootfontein, die huidige landboukollege op Middelburg, waarop die Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap op 1 Desember 1860 gestig is. L.P. Vorster se vader was predikant van die Gereformeerde Kerk van 1880 tot 1899, toe hy oorlede is te Humpata, Angola, waarheen hy gegaan het om die plaaslike Gereformeerde kerk te bedien. (Kort daarna moes ds. Vorster, destyds leraar van die Gereformeerde kerk Burgersdorp, na Humpata reis om sy stiefmoeder, Hester, daar te gaan haal en terug na die Kaapkolonie te bring.) L.P. Vorster se grootvader na wie hy genoem is, is op betreklik jeugdige leeftyd oorlede. Sy grootmoeder was 'n kleinkind van Douw Steyn van die plaas Bulhoek, waarop die Gereformeerde kerk Steynsburg in 1872 gestig is.
Sy eerste onderwys het hy ontvang aan verskeie plaasskooltjies in die distrik Middelburg en later op die dorp tot hy nege jaar oud was. Vanaf 1872 was hy 'n leerling aan die Albert Academy, Burgersdorp, nadat sy ouers daarheen verhuis het. Vanaf 1877 studeer hy aan die Teologiese Skool op Burgersdorp se literariese departement. In 1879 slaag hy in die onderwyserseksamen (volgens 'n ander bron matriek in die eerste klas) en in 1884 in die proponentseksamen.
Bediening
duimnael|regs|300px|Ds. Vorster het die hoeksteen van die vergrote kerkie op Remhoogte van die [[Gereformeerde kerk Hartbeespoort|Gereformeerde gemeente Die Moot op 27 April 1929 onthul. In 1963 is die gebou gemoderniseer deur 'n laag siersteen buiteom aan te bring.]]
In 1884 is hy bevestig as predikant van die Gereformeerde kerk Philipstown. Reeds in sy voorganger, ds. Jan Lion Cachet, se tyd is die nuwe kerk van sandsteen opgerig teen 'n koste van £8 000, maar die bou van die toring is uitgestel en eindelik afgestel. In Januarie van die jaar waarin hy na die Gereformeerde kerk Burgersdorp sou vertrek, het ds. Vorster aan die Burgersdorpse Taalfees deelgeneem waartydens die Taalmonument daar onthul is. Op een van die feesdae het ’n groot menigte mense en rytuie opgeruk na die Dreunbergvlakte vir ’n piekniek. In die predikante-wedloop was ds. Vorster eerste, ds. Postma (die bron vermeld nie watter een nie) laaste en ds. Adriaan Hofmeyr, van die NG gemeente Prins Albert, in die middel, "kort agter den manelpanden van den Philipstownschen atleet". Hy het ook 'n toespraak tydens die fees gelewer namens die Gereformeerde Kerk en gepraat van die taaiheid en krag van die Afrikaanse volk. In Mossamedes (Angola) het dit hom getref hoe geheg die volk aan sy taal, godsdiens en voorvaderlike sedes is. Hy het gesê hy mis "de oude Langklip van Willem" wat nog daar begrawe lê. Ds. Hofmeyr het hierop geantwoord: "Die ou klip het gegroei." Hy het die Afrikaners toegeroep om steeds hoër te strewe, nooit moed te verloor nie, op te hou twis, en nie alleen geesdriftig te wees in woord nie, maar ook in daad. Ds. Vorster aanvaar in 1893 'n beroep na die Gereformeerde kerk Burgersdorp en in 1894 gaan prop. T. Hammersma as sy opvolger na Philipstown.
Hy dien in die volgende gemeentes: Philipstown (1884–1893), Burgersdorp (1893–1905), Rustenburg (1905–1915) en Krugersdorp (1922–1928). Vorster was 'n vurige prediker en het algemene vertroue in die Gereformeerde kerkverband geniet. Hy het as kurator van die Teologiese Skool gedien en was dikwels in die moderamen van die Sinode. Hy het onverskrokke stelling ingeneem vir sy oortuigings en sy simpatie met die Boererepublieke het hy openlik betoon. In die Tweede Anglo-Boereoorlog (1899–1902) het hy die Boeremagte by Stormberg in die Noordoos-Kaap besoek, is aangekla weens hoogverraad en vir sewe maande in 'n gevangenis opgesluit.
Op Burgersdorp
duimnael|regs|300px|Ds. Vorster lê die hoeksteen van die [[Gereformeerde kerk Krokodilrivier in 1927 in die tyd toe hy predikant van Krugersdorp was, sy laaste gemeente.]]
duimnael|links|300px|Ds. Louis en mev. [[Abrahama Coetsee|Abraham Vorster in die pastorie van die Gereformeerde kerk Erasmus (soos Bronkhorstspruit toe bekendgestaan het) in Oktober 1930 toe hul skoonseun ds. H.J.R. du Plessis predikant van die gemeente was.]]
Toe die eerste Algemene Vergadering weer gehou kon word het die kerkraad in sy vergadering van 13 September 1902 die toestande gedurende die oorlog soos volg aangedui: Weens die oorlog en krygswet het die bediening van die heilige Nagmaal nie gereeld plaasgevind nie en was daar gewoonlik geen kworum vir die vergaderinge nie. Tog is kerklike sake so goed moontlik behartig.
Die verplasing van die Teologiese Skool
duimnael|regs|270px|Predikante op die Algemene Vergadering van die Gereformeerde Kerk te [[Aliwal-Noord, 1904. Ds. Vorster sit links voor.]]
Dit was tydens ds. Vorster se dienstyd dat Burgersdorp sy kweekskool verloor het wat reeds op 29 November 1869 daar gestig is. Die eerste melding in die notules van die kerkraad met die plan om die Teologiese Skool te verplaas was op 20 Maart 1903 toe die afgevaardigde na die Algemene Vergadering dienaangaande rapport gedoen het. Terwyl ds. Vorster weg was na Argentinië saam met 'n aantal trekkers onder Cornelis Visser om die land te besien (sien Afrikaners in Argentinië), was die algemene gedagte by die Kuratore om die Skool te verplaas na Middelburg (Kaap), maar na sy vertrek het die gedagte, wat tog reeds al voorheen geopper was deur ds. P.C. Snyman nl. om die Skool na Steynsburg te verplaas, sterk op die voorgrond getree. Sodat toe ds. Vorster weer in Januarie 1904 die vergadering van sy kerkraad kon bywoon hy die aandag van die kerkraad gevestig het op die besluit van die Kuratore geneem in hul sitting van Desember 1903 en dat die gemeente Burgersdorp daardeur baie skade sou ly. Hierdie besluit het naamlik ingehou dat die Kuratore die aanbieding van die kerkraad van Steynsburg aanvaar het en dat die Skool na Steynsburg verplaas sou word. Nieteenstaande hierdie woorde van die voorsitter het daar van die kant van die kerkraad nog geen aksie gekom om die verplasing te probeer verhoed nie. En dit val te meer op as die redes wat die Kuratore vir hierdie stap geboekstaaf het, in gedagte gehou word. Daar word drie redes genoem: a. Die onmoontlikheid om 'n geskikte terrein in Burgersdorp te vind. b. Die gunstige aanbod van Steynsburg. c. Die noodsaaklikheid van die losieshuis wat in Steynsburg se voorstel vervat was.
Veral die eerste rede het Burgersdorp tog baie intiem geraak maar eers op sy vergadering van 5 Maart 1904 het ds. Vorster die saak van verplasing van die Skool weer ter sprake gebring en toe is aandag geskenk aan die vraag: Of die gemeente Burgersdorp pogings sal aanwend om die Teologiese Skool hier te hou? Die kerkraad het toe besluit om die saak dieselfde aand op 'n "gemeentevergadering" te laat behandel, maar intussen 'n kommissie aangewys om werksaam te wees om nadere sekuriteit te kry in verband met grond vir doeleindes van die Teologiese Skool. Verder moes die ouderlinge intussen die gevoelens van die gemeente verneem om met die volgende Nagmaal verslag te doen. Toe die saak die aand deur die gemeentelede bespreek is en die besluit van die kerkraad aan die vergadering voorgehou is, is besluit dat daar 'n lys ter tekening in die pastorie gelaat sou word tot met Nagmaal en dat die ouderlinge al die lidmate van hierdie lys sal verwittig. So het daar tog eindelik aksie gekom om die Skool te behou.
Die Algemene Sinode is intussen opgeroep om op 11 April 1904 te vergader op Middelburg (Kaap) en op sy vergadering van 1 April 1904 het die kerkraad waarlik ernstige aandag geskenk aan hierdie belangrike saak. By daardie geleentheid is nou vir die eerste maal sprake van die verkryging van grond vir die Teologiese Skool. Maar dit is veral die besluit wat hierdie vergadering geneem het wat ons aandag hier verdien. Die volgende besluit is geneem en aan die Sinode gestuur: "Die kerkraad van Burgersdorp betreur dit dat deur aanbiedinge van geld tydelike invloed uitgeoefen word op die verplasing van die Skool; aangesien die kerkraad meen dat enkel en alleen die belange van die Kerk in die algemeen met betrekking tot die Skool in die oog gehou moet word. Mog die Sinode van oordeel wees dat, sonder die aanbiedinge van geld in aanmerking te neem, enig ander plek beter geskik is as Burgersdorp dan sal die kerkraad daarin berus en soos tot hiertoe sy plig doen aan die Skool. Aangesien die kerkraad meen dat tot hiertoe die enige beswaar teen die bly van die Skool te Burgersdorp die gebrek aan ruimte was, wens hierdie kerkraad deur 'n aanbieding van grond die Sinode, ingeval besluit mag word om die Skool te Burgersdorp te laat bly, daarin tegemoet te kom".
Die kerkraad het dus eindelik sy protesstem laat hoor en dit het veral gegaan teen die aanbiedinge wat by die Kuratore ingekom het en wat ook nog te Middelburg sou inkom en was van oordeel dat by die beoordeling van hierdie saak slegs die algemene belange van die Kerk in aanmerking geneem moes word. Maar dit was juis die aanbiedinge wat gewig gedra het by die Kuratore soos uit voorgaande redes vir die verplasing van die Skool geblyk het. En toe die Sinode hierdie saak behandel het, het die aanbiedinge ongetwyfeld besondere gewig gedra en moontlik die beslissing in die moeilike saak vergemaklik. Hoe dit ook sy, die Sinode het besluit om die Skool te verplaas na Potchefstroom en die Kuratore het opdrag gekry om dit so te reël dat die Skool reeds die volgende jaar aldaar geopen kon word. Die gemeente Burgersdorp het sekerlik nie goed gevoel oor die beslissing nie, maar van verdere protesstemme maak die notule van die kerkraad nie melding nie. Die kerkraad het dus die saak ook so aanvaar, want al wat ’n mens verder daaroor lees was die afskeid van die skool wat teen die einde van daardie jaar plaasgevind het. In die besluit wat hieroor handel word die leedwese van die gemeente oor die vertrek duidelik genoem, maar origens is op waardige wyse afskeid geneem van die stigting wat so lank op Burgersdorp gehuisves is.
Watsonia strictiflora
Watsonia strictiflora is 'n plant wat tot die genus Watsonia behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor van Klapmuts tot by Joostenberg en die Paarl. Die plant het 98% van sy habitat die afgelope 200 jaar afgestaan aan die aanlê van wingerde en die aanplant van graan asook stedelike ontwikkeling. Dit word ook bedreig deur indringerplante.
Louis Vorster
In die politiek
duimnael|links|180px|Ds. Vorster in sy latere jare.
In 1903 het hy die Afrikanertrek onder Cornelis Visser na Argentinië vergesel, maar ná sy terugkeer ontmoedig hy om verskillende redes die verdere verhuising van Afrikaners wat nie minstens £500 besit nie, al was dit na sy mening 'n ryk land vir die landbou en veeteelt. Tog is in 1905 weer 'n trek daarheen onder M.M. Venter, oudlid van die Kaapse Wetgewende Vergadering vir Colesberg. Gedurende die Eerste Wêreldoorlog (1914–1918) het Vorster op 14 Oktober 1914 'n onderhoud gevoer met die eerste minister, genl. Louis Botha, en geprotesteer teen die inval van Duits-Suidwes-Afrika. As moontlike bedreiger van die oorlogspoging is hy gevange geneem, maar ontsnap uit die trein onderweg na Kaapstad. Hy is op 'n plaas in die distrik Beaufort-Wes nogmaals in hegtenis geneem en opgesluit, eers in die Roelandstraatse tronk in Kaapstad waar dr. W.P. Steenkamp en verskeie ander voormanne van die Hantam, waar dr. Steenkamp indertyd predikant was van die NG gemeente Nieuwoudtville, van sy medegevangenes was. Daarna is hy drie maande saam met mede- politieke gevangenes in die bandietetronk op Tokai, naby Kaapstad, aangehou sonder dat enige aanklagte ooit teen hom gebring of hy kans vir verhoor gekry het.
As groot kampvegter vir die Afrikaanse taal, godsdiens en tradisies het hy genl. J.B.M. Hertzog en die Nasionale Party ondersteun. In 1915 betree hy die politieke terrein en verower die Volksraadsetel Albert, waarvan Burgersdorp die vernaamste dorp was, van 'n gedugte teenstander, adv. Henry Burton, die minister van finansies, wat in 1910 onbestrede verkies is vir die Regerende Party, voorloper van die Suid-Afrikaanse Party. Ds. Vorster het met 'n meerderheid van 239 stemme gewen. Daar was 2 851 geregistreerde kiesers van wie 91,7% gestem het. Albert is in 1920 ná 'n herafbakening gekombineer met die kiesafdeling Aliwal en dié keer wen Vorster, steeds vir die Nasionale Party, met 17 stemme teen die dienende Volksraadlid vir Aliwal, Constantine Alexander Schweizer. In 1921 is die bordjies in die gekombineerde kiesafdeling egter verhang toe ds. Vorster met 172 verloor teen die Suid-Afrikaanse Party se Charles Arthur Augustus Sephton. Ds. D.P. du Plessis, in ds. Vorster se lewenskets in die Gereformeerde Kerk se Almanak van 1935, skryf dié nederlaag daaraan toe dat "soveel (swart mense) in daardie kiesafdeling intussen geregistreer" het.
Hierna het ds. Vorster teruggekeer na die bediening as predikant van Krugersdorp van 1922 tot 1928, toe hy sy emeritaat aanvaar het ná byna 45 jaar in diens van sy Kerk. Hy en sy eggenote het daarna op hul plaas in die distrik Ermelo gaan woon, waar hy eindelik siek geword het en verplig is om die boerdery prys te gee. Daar is hy as "invalide" (volgens ds. Du Plessis) na Pretoria.
Ds. Vorster het hom deurentyd vir die republikeinse ideaal beywer. Ná die Balfour-verklaring (1926) was hy een van die ontevrede republikeinsgesindes binne die geledere van die Nasionale Party wat hulle nie met genl. J.B.M. Hertzog se standpunt oor die konstitusionele posisie van die Unie binne die Britse Ryk kon vereenselwig nie. In 1928 verklaar hy hom openlik gekant teen die wysiging van artikel 4 van die Nasionale Party se grondwet deur die Federale Raad. Sy optrede bring hom in botsing met Hertzog wat hom in die openbaar veroordeel.
Ds. Vorster was 'n vurige vaderlander met 'n sterk persoonlikheid. Onverskrokkenheid en ongekunstelde egtheid was kenmerkende eienskappe van hom. Op kerklike, nasionale sowel as onderwysgebied het hy sterk Calvinistiese beginsels gehuldig en hom ook vir die verwesenliking daarvan beywer.
Gesinslewe
duimnael|links|230px|Ds. Vorster se grafsteen in die ou begraafplaas op [[Rustenburg.]] duimnael|regs|230px|Hierdie foto van mev. [[Abrahama Coetsee|Abrahama en ds. Louis Vorster is op 15 Mei 1934 in Pretoria geneem op spesiale versoek van die redaksie van die Gereformeerde Kerk se Almanak. Dit het dan ook in 1935-uitgawe by sy lewenskets verskyn.]]
Uit sy huwelik met Abrahama Johanna Coetsee (27 Januarie 1865, Reddersburg – 19 Mei 1943, Pretoria), dogter van ds. A.J.J. de Klerk Coetsee, is 11 kinders gebore (volgens 'n ander bron 12), onder wie dr. Steyn Vorster, regspraktisyn in Pretoria, en die dogters Susanna, wat met ds. H.J.R. du Plessis (predikant van Erasmus van 1907 tot sy aftrede in 1953) getroud was, en Martha, getroud met ds. D.P. du Plessis ten tyde van sy dood in 1941 predikant van die Ladybrand.
Dr. Steyn Vorster was een van die vier manne wat prof. H.P. Lamont, skrywer van die berugte boek War, wine and women, geteer-en-veer het. Die voorval het 'n groot opskudding veroorsaak en was aanleiding tot 'n strafsaak in die magistraatshof en 'n siviele geding in die hooggeregshof. Prof. Lamont was van 1927 af hoogleraar in Frans aan die Transvaalse Universiteitskollege. Sy omstrede boek is in 1931 onder die skrywersnaam Wilfred Saint-Mandé in Londen uitgegee, maar het ook in Suid-Afrika op die mark gekom. Dit handel oor die oorlogservaringe van 'n skrywer in Frankryk, plek-plek aangevul met uiters kwetsende aanmerking oor die Afrikaner sy voorsate. Die boek het opslae gemaak nadat gerugte versprei is dat die onbekende skrywer 'n personeellid van Tukkies was en prof. Lamont se naam is in dié verband gefluister, al het hy sy betrokkenheid ontken. Die ander drie manne wat prof. Lamont op 23 Mei 1932 van sy tuiste by Arcadiastraat 745 ontvoer het, was F.C.K. en S.P.E. Jacobz en G.W.H. Trichardt. Hulle het hom per motor na 'n afgeleë plek geneem waar hy 'n baaikostuum moes aantrek en toe geteer en geveer op Kerkplein, Pretoria afgelaai is. In die hofgeding wat hierop gevolg het, is die mans aan aanranding skuldig bevind en elk tot 'n vonnis van £50 of ses maande hardepad gevonnis.
Clathria papillosa
Clathria papillosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1905 deur Thiele.
Ulmaceae
Ulmaceae is die Olm-familie wat hoort tot die orde Rosales. Daar is 5 spesies wat tot die familie hoort wat in Suider-Afrika voorkom en almal is bome.
Die familie bestaan uit nagenoeg 150 spesies en sluit in bome en struike wat in gematigde streke in die berge van tropiese Asië voorkom. Die bekendste lede van hierdie familie is die iepbome, waarvan daar ongeveer 45 verskillende spesies is. Die iepbome het ŉ pragtige voorkoms en word dikwels in parke aangeplant. Verskillende spesies word in Europa aangetref. Sommige soorte word langs strate aangeplant, maar daar is ook andere wat nie geskik is vir straataanplantings nie aangesien so ŉ boom maklik deur die wind omgewaai kan word en sy takke ook maklik breek.
Die bekendste lid van hierdie familie in Suid-Afrika is die kamdeboostinkhout, ook bekend as die witstinkhout (Celtis africana). Hulle word van Kaapland tot in Gauteng aangetref en word veral as skadubome aangeplant. Hierdie boom groei ewe goed op die Vrystaatse koppies as op die kusduine of rivierbanke en oerwoude. Dit varieer egter baie in groeiwyse en vorm. In Klipperige grond sal dit 'n struik van 'n meter of meer vorm, maar in die oerwoude kan dit tot 30 m hoog word. Die blare wissel van 12 mm tot 100 mm en kan glad, fluweelagtig of baie harig wees.
Vitaceae
Vitaceae is die druiwe-familie wat hoort tot die orde Vitales. Die bekendste en ekonomies belangrikste spesie van die familie is die tafeldruif genus Vitis.
Ulmaceae
Soms groei die takke en blare afwaarts soos ŉ wilgerboom. Die blare kom afwisselend aan verskillende kante uit die takkies en is enkelvoudig, gesteeld, drienerwig by die basis, effens asimmetries, eiervormig tot ellipties en getand na die gepunte top. Sodra die blare ontvou, het hulle 'n mooi groen kleur en is hulle betreklik harig. Namate die somer vorder, word die blare donkerder en in die herfs verkleur dit uiteindelik tot 'n aantreklike geel, terwyl die haarbedekking al hoe yler word. In die lente verskyn klein, gelerige, een- of tweeslagtige blomme een-een of in klein byskermpies in die oksels van die nuwe blare. Teen die einde van die somer ontwikkel hulle tot klein, effens vlesige, gesteelde vrugte, omtrent 4 mm in deursnee.
Die hout is strooikleurig of bleek, groenbruin met aantreklike donker merke. Dit het 'n middelmatige tekstuur en digtheid, is sterk, hard en elasties, maar tog betreklik maklik om te verwerk. Die hout kan gebruik word om meubels uit geboe hout, paneelwerk en gesplete graafstele te maak en word ook vir brandhout gebruik. Oor die algemeen lewer die iep waardevolle timmerhout wat bale geskik is vir houtkonstruksies in die water (byvoorbeeld hawehoofde) omdat dit nie maklik verrot nie.
Boompies kan maklik van saad gekweek word en is bestand teen heelwat droogte en ryp. Dit sal in die meeste soorte grond aard en groei in gunstige toestande maklik tot 2 m in een seisoen. Die witstinkhout is veral geskik vir aanplanting in strate en parke waar daar heelwat ruimte is. Verskeie soorte witstinkhoutbome is by die Uniegebou in Pretoria aangeplant. Die gewone of sagte soort iep (Ulmus campestris) word veral in Dullstroom in Mpumalanga aangetref.
Dit is in 1880 deur setlaars van Nederland aangeplant. Celtis durandii is 'n spesie wat in die digte woude van tropiese Afrika suidwaarts tot by Port St. Johns groei. Hierdie spesie het 'n growwe blaaroppervlak wat soos skuurpapier vertoon. Een van die seldsaamste bome ter wêreld wat ook tot hierdie genus behoort, is die Celtis franksiae van Durban. In Durban word 'n nou strook wilde bosgebied, Stellabos, beskerm, en hier groei die digte, blaarryke bome tot 14 m hoog. Die Celtis dioica 'n spesie wat in Zimbabwe groei, verskaf 'n uiters goeie hout, maar word nie juis gebruik nie omdat dit so 'n slegte reuk het. Die Swartmense van Zimbabwe hang smal strokies van die hout in hul hutte op omdat dit slange glo buite hou. Hierdie bome word dus dikwels aangetref met strokies hout daaruit gesny.
Spesies
Die vyf Suid-Afrikaanse spesies is:
Jemma McKenzie-Brown
Jemma McKenzie-Brown (gebore 2 Junie 1994) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent High School Musical 3: Senior Year (2008) en in die televisiereekse Doctors (2000), The Amazing Mrs Pritchard (2006), en M.I.High (2007).
Albert Zugsmith
Albert Zugsmith (24 April 1910 – 26 Oktober 1993) was 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Touch of Evil (1958), Sex Kittens Go to College (1960), College Confidential (1960), en The Chinese Room (1968).
Oman
Oman (Arabies: عمان, ʻumān, [ʕʊˈmaːn]), amptelik die Sultanaat Oman (سلطنة عُمان, Salṭanat ʻUmān), is 'n staat in die Midde-Ooste en Wes-Asië. Die land is langs die oostelike kus van die Arabiese Skiereiland geleë. Dit lê noordoos van Jemen, oos van Saoedi-Arabië, suidoos van die Verenigde Arabiese Emirate, suid van Iran en suidwes van Pakistan. Oman beslaan 'n oppervlakte van 309 500 km² en het 'n bevolking van 4 424 762 in 2016 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Maskat. Die amptelike taal is Arabies en van die belangrikste etniese groepe sluit in Arabiere en Bedoeïene. Oman beskik oor 'n groot aantal immigrante wat sowat 45% van die land se bevolking vorm.
Oman is aan 'n strategies belangrike plek aan die monding van die Persiese Golf (hier "Arabiese Golf" genoem) in die Indiese Oseaan geleë. Die kus is aan die Arabiese See in die suidooste en die Golf van Oman in die noordooste geleë. Die Madha- en Musandam-eksklawes word deur die Verenigde Arabiese Emirate langs die landgrens omring met die Straat van Hormuz (gedeel met Iran) en die Golf van Oman wat Musandam se maritieme grense vorm.
Vanaf die 17de eeu was die Omanse sultanaat 'n magtige ryk en het met Portugal en die Verenigde Koninkryk oor invloed in die Persiese Golf en die Indiese Oseaan gewedywer. Op sy hoogtepunt in die 19de eeu het die Omanse invloed oor die Straat van Hormuz tot die hedendaagse Iran en Pakistan gestrek en tot Zanzibar in die suide. Toe sy mag in die 20ste eeu begin afneem, het die sultanaat onder die invloed van die Britse Ryk gekom. Vir meer as 300 jaar was die verhoudinge tussen die twee ryke op wedersydse voordele gebaseer. Die Britte het Oman se geografiese belangrikheid as 'n handelspos wat hul handelsroete in die Arabiese Golf en Indiese Oseaan asook hul besit in Brits-Indië kon beskerm erken. In ruil hiervoor het die Britte Oman se interne eenheid versterk en die sultanaat teen eksterne bedreigings bygestaan. Maskat was histories die vernaamste handelshawe van die Persiese Golf-strek. Maskat was ook onder die belangrikste handelsposte in die Indiese Oseaan.
Die voormalige sultan Qaboos bin Said al Said was sedert 1970 die erflike leier van die absolute monargie. Sultan Qaboos was die langsheersende leier in die Midde-Ooste, en die derde langsheersende monarg wêreldwyd by sy afsterwe in 2020.
Oman is 'n lidland van die Verenigde Nasies, Beweging van Onverbonde Lande, Arabiese Liga, Organisasie van Islamitiese Samewerking, OPUL en die Samewerkingsraad van die Arabiese Golflande. Dit beskik oor aansienlike ruoliereserwes, die 25ste grootste wêreldwyd. In 2010 het die Verenigde Nasies se Ontwikkelingsprogram Oman as die mees gevorderde nasie ter wêreld in terme van ontwikkeling gedurende die afgelope 40 jaar geranglys. Van die belangrikste ekonomiese sektore sluit in toerisme en die handel met vis, data en verskeie landbouprodukte. Dit onderskei Oman van sy bure se grootliks olieafhanklike ekonomieë. Oman word beskou as 'n hoë-inkomste ekonomie en word volgens die wereldwye vredesindeks as die 70ste mees vredevolle land wereldwyd beskou.
Sport
Krieket is een van die gewildste sportsoorte in Oman, veral te danke aan die uitgewekene bevolking uit Suid-Asiatiese lande. Die Omaanse nasionale krieketspan het in 2016 vir die T20I-wêreldbeker gekwalifiseer nadat hulle die sesde plek in 2015 se T20I-wêreldbekerkwalifisering gehaal het. Hulle het ook T20I-status verkry nadat hulle onder die boonste ses spanne in die kwalifisering geëindig het. Op 24 April 2019 het Oman vir die eerste keer tot in 2022 EDI-status ontvang, nadat hulle die gasheer Namibië met vier paaltjies tydens die 2019 Wêreldkrieketliga se afdeling twee kon klop.
In 2021 het Oman saam met die Verenigde Arabiese Emirate vir die eerste keer 'n belangrike kriekettoernooi – die T20I-wêreldbeker – aangebied. Dit was die eerste vername kriekettoernooi wat geheel en al deur IKR-assosiaatlede gehuisves is. Oman se nasionale krieketspan het ook aan dié toernooi deelgeneem, maar hulle is reeds in die eerste rondte uitgeskakel.
Clathria partita
Clathria partita is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1912 deur Hallmann.
David Fourie
David Fourie is 'n Afrikaanse sanger en voormalige deelnemer aan die Suid-Afrikaanse weergawe van die Britse televisieprogram Pop Idol. Sy debuutalbum, David Fourie, is in 2003 deur Sony BMG uitgereik. Van sy treffers sluit in Kaboemielies, Hou My Vas – Stywer Vas, Jy Soen Soos 'n Engel en Grotman.
Izzy Meikle-Small
Izzy Meikle-Small (gebore 22 Maart 1996) is 'n Engelse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Never Let Me Go (2010), Private Peaceful (2012), en Snow White and the Huntsman (2012).
Armin Rohde
Armin Rohde (gebore 4 April 1955) is 'n Duitse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Lola rennt (1998), A Sound of Thunder (2005), Jew Suss: Rise and Fall (2010), en Contagion (2011).
Kaokosesambos
Die Kaokosesambos (Sesamothamnus benguellensis) is 'n doringagtige, kremetartagtige dwergplant of klein boompie wat in die noordweste van Namibië en Angola voorkom in rotsagtige habitatte. Die boom is vir die grootste gedeelte van die jaar blaarloos en het net na reën blare en dan slegs vir ongeveer 'n maand. Die boom dra wit blomme.
Mark Brandenburg
Twee stigtingsdatums word in historiese kronieke genoem. Die stigting van die bisdom Brandenburg deur Otto I in 948 het die weg gebaan vir die vestiging van Duitssprekende nedersettings en markdorpe in die voorheen Slawiese gebied. Op 11 Junie 1157 het die Askaniër-vors Albrecht I homself tot markgraaf van Brandenburg verklaar. Met die kroning van keurvors Frederik III in Koningsberg as "Frederik I, koning in Pruise" in 1701 is die Pruisiese monargie as nuwe Europese moondheid gevestig. Die oorspronklike markgraafskap se status is sodoende afgeskaal tot dié van 'n provinsie van Pruise, al is dit formeel eers in 1815 gestig.
Die Mark Brandenburg het die grootste deel van die huidige Duitse deelstaat Brandenburg, Berlyn, die streek Altmark wes van die Elberivier in die noorde van Sakse-Anhalt en die landskap Neumark met Sternberg en Westernberg ingesluit. Die laasgenoemde gebied oos van die Oderrivier maak tans grotendeels deel uit van die Poolse woiwodskap Lebus, terwyl kleiner dele by die woiwodskap Wes-Pommere ingesluit is.
Die suidelike dele van Brandenburg, wat tot en met 1815 deel uitgemaak het van Sakse (veral Niederlausitz en Jüterbog) was nie deel van die historiese Mark Brandenburg nie.
Mark Brandenburg of kort Mark word in die huidige Duitse omgangstaal dikwels as sinonieme vir die deelstaat Brandenburg gebruik, alhoewel hierdie taalgebruik nog in historiese nog in geografiese opsig korrek is nie.
6de eeu
Die 6de eeu het in die jaar 501 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 600 ten einde geloop.
Maltees
Maltees (Malti) is 'n Semitiese taal wat deur sowat 522 000 mense gebesig en op die eiland Malta gepraat word. Dit het oorspronklik uit 'n Arabiese dialek ontstaan en is tans die enigste inheemse Semitiese taal in Europa. Dié taal gebruik, as enigste van die Semitiese tale, die Latynse alfabet en bevat ruim leenwoorde uit Engels en Italiaans.
Rand Light Infantry
Die Rand Light Infantry is 'n reserwemagregiment in die Suid-Afrikaanse Infanteriekorps van die Suid-Afrikaanse Leër, met hoofkwartier in Johannesburg. Dit bestaan sedert 1905 en het 'n geskiedenis wat aktiewe deelname aan die Eerste Wêreldoorlog, die Tweede Wêreldoorlog, die Grensoorlog, en die Noodtoestand insluit. Die regiment het verskeie gevegsonderskeidings verwerf, en oor die jare is baie lede met dekorasies vereer.
Geskiedenis (Chronologie)
1900's 1910's 1920's 1930's 1940's 1950's 1960's 1970's 1980's 1990's 2000's
Safari (webblaaier)
Safari is ’n webblaaier wat deur Apple Inc. ontwikkel is en by die OS X en iOS-bedryfstelsels ingesluit word. Dit is aanvanklik as ’n betaweergawe op 7 Januarie 2003 bekendgestel op die maatskappy se OS X-bedryfstelsel. Dit het Apple se verstekwebblaaier geword met die vrystelling van Mac OS X v10.3 “Panther”. Safari is ook ’n inheemse toep vir iOS.
’n Weergawe van Safari vir die Microsoft Windows-bedryfstelsel is op 11 Junie 2007 vrygestel en is ondersteun deur Windows XP met Dienspakket 2 of nuwer maar dit is sedertdien laat vaar. Safari 5.1.7 wat op 9 Mei 2012 vrygestel is, was die laaste weergawe vir Windows.
Volgens Net Applications was Safari verantwoordelik vir 62,17 persent van mobiele webnavigasie en 5,43 persent van rekenaarinternetverkeer in Oktober 2011, met ’n gekombineerde markaandeel van 8,72 persent.
Geskiedenis en ontwikkeling
Tot 1997 is Apple Macintosh-rekenaars slegs uitgestuur met die Netscape Navigator en Cyberdog-webblaaiers. Internet Explorer vir Mac is later as die verstek webblaaier ingesluit vir Mac OS 8.1 en nuwer as deel van ’n ooreenkoms van vyf jaar tussen Apple en Microsoft. Gedurende daardie tyd het Microsoft drie groot weergawes van Internet Explorer vir Mac vrygestel wat saam met Mac OS 8 en Mac OS 9 gebundel is maar Apple het steeds volgehou met die insluiting van Netscape Navigator as ’n alternatief. Microsoft het uiteindelik ’n weergawe van Internet Explorer vir Mac OS X vrygestel wat ingesluit is as die verstekwebblaaier vir alle weergawes van Mac OS X OV4, tot en met Mac OS X v10.2.
Safari 1
Tydens die MacWorld-kongres en Ekspo op 7 Januarie 2003 in San Francisco het Steve Jobs bekendgemaak dat Apple sy eie webblaaier ontwikkel het. Dit sou bekendstaan as Safari en was gebaseer op Apple se interne vurk van die KHTML verbeelderenjin genaamd WebKit Apple het die eerste betaweergawe vir OS X op dieselfde dag vrygestel. ’n Aantal amptelike en nie-amptelike betas het dit opgevolg totdat weergawe 1.0 op 23 Junie 2003 vrygestel is.Dit was aanvanklik slegs beskikbaar as ’n afsonderlike aflaai vir Mac OS X 10.2 maar is saam met Mac OS X v10.3 uitgestuur as die verstekblaaier met Internet Explorer vir Mac as alternatief. 1.0.3 is op 13 Augustus 2004 vrygestel en was die laaste weergawe wat op Mac OS X v10.2 gewerk het terwyl 1.3.2, wat op 12 Januarie 2006 vrygestel is, die laaste weergawe was wat op Mac OS X v10.3 gewerk het. Hierdie weergawe het egter deur die loop van 2007 nog sekuriteitsopdaterings gekry.
Safari 2
In April 2005 het Dave Hyatt, ’n ontwikkelaar by Apple, sy studie oor die herstel van spesifieke foute in Safari gedokumenteer wat tot gevolg gehad het dat dit die Acid2-toets wat deur die Webstandaardeprojek ontwikkel is, geslaag het. Op 27 April 2005 het hy aangekondig dat sy ontwikkelingsweergawe van Safari die toets geslaag het en dat dit die eerste webblaaier was wat dit kon doen.
Safari 2.0 is op 29 April 2005 vrygestel as die enigste webblaaier vir Mac OS X v10.4. Apple het voorgehou dat hierdie weergawe 1.8x vinniger was as weergawe 1.2.4, maar dat dit nog nie die Acid2-foutreparasies ingesluit het nie. Die nodige veranderinge was aanvanklik onbeskikbaar vir eindgebruikers tensy hulle die WebKit bronkode self afgalaai het of een van die aandelikse geoutomatiseerde weergawes van OpenDarwin.org laat loop het. Apple het uiteindelik weergawe 2.0.2 van Safari op 31 Oktober 2005 vrygestel waarin die wysings om die Acid2-toets te slaag bygewerk was.
In Junie 2005, ná ’n mate van kritiek vanaf KHTML-ontwikkelaars oor die gebrek aan toegang tot wysigingslyste het Apple sie ontwikkelingsbronkode en foutopsporing van WebCore en JavaScriptScore geskuif na OpenDarwin.org. WebKit is ook as oopbron vrygestel. Die bronkode vir nie-verbeelderaspekte van die webblaaier, soos die grafiese gebruikerskoppelvlakelemente, Apple se eiendom bly.
Die finale stabiele weergawe van Safari 2, Safari 2.0.4 is op 10 Januarie 2006 vir Mac OS X vrygestel. Dit was slegs beskikbaar as ’n opdatering vir Mac OS X Opdatering 10.4.4. Hierdie weergawe het onder andere uitleg- en SVE-gebruiksprobleme aangeraak. Safari 2.0.4 was tot weergawe 6 in 2012 die laaste weergawe was eksklusief vir Mac OS X vrygestel is.
Safari 3
Met die bekendstelling van Apple se iPhone op 9 Januarie 2007 het Apple ook ’n mobiele weergawe van die Safari-webblaaier bekendbestel.
Tydens die Apple Wêreldwye Ontwikkelaarskonferensie (WWOK) op 11 Junie 2007 het Steve Jobs Safari 3 vir Mac OS X v10.5, Windows XP en Windows Vista aangekondig. Gedurende die aankondiging het hy ’n maatstaf uitgevoer wat op die iBench-webblaaiertoetspakket getoets is wat Safari met die gewildste webblaaiers op Windows vergelyk waardeur hy daarop aanspraak gemaak het dat Safari die vinnigste webblaaier is. Latere derdepartytoetse van HTTP-laaitye het hierdie aanspraak in terme van aanvanklike laaitye van data oor die internet ondersteun; die verskil tussen Safari 2 en Internet Explorer 7 en Mozilla Firefox was egter weglaatbaar klein wanneer statiese inhoud van kasgeheue gelaai is.
Die aanvanklike betaweergawe van Safari 3 vir Windows wat op dieselfde dag as die aankondiging by WWOK 2007 vrygestel is, het talle foute en ’n “dag nul”-uitbuiting gehad wat afstandsuitvoering instaat gestel het. Die foute is drie dae later, op 14 Junie 2007, deur Apple reggestel in weergawe 3.0.1 vir Windows. Op 22 Junie 2007 het Apple Safari 3.0.2 vrygestel met foutherstelling, werkverrigtings- en ander sekuriteitskwessies. Safari 3.0.2 vir Windows het sommige lettertipes soos Tahoma, Trebuchet MS en ander hanteer wat nie deel van die blaaier was nie, maar wel op die Windows-rekenaar geïnstalleer was.
Op 29 Junie 2007 is die iPhone amptelik vrygestel. Dit het ’n weergawe van Safari ingesluit wat op dieselfde WebKit-verbeelderenjin as die werkskermweergawe gebaseer was maar met ’n aangepaste funksie wat beter by ’n mobiele toestel gepas het. Die weergawe van Safari, volgens die gebruikersagent, is 3.0 wat ooreenstem met die werkskermweergawes van Safari.
Die eerste stabiele nie-betaweergawe van Safari vir Windows, Safari 3.1, is op 18 Maart 2008 as ’n gratis aflaai aangebied. In Junie 2008 het Apple 3.1.2 vrygestel wat ’n sekerheidskwesbaarheid in die Windows-weergawe aangespreek het waar die besoek aan ’n kwaadwillige webwerf uitvoerbare lêers sou aflaai en op die gebruiker se rekenaar installeer.
Safari 3.2 is op 13 November 2008 vrygestel en het teenuitvissingsfunksie en ondersteuning vir Uitgebreide Bevestigingsertifikate gebied. Die laaste weergawe van Safari 3, weergawe 3.2.3 is op 12 Mei 2009 vrygestel.
Safari 4
O 2 Junie 2008 het die WebKit-ontwikkelingspan SquirrelFish bekendgestel. Dit was ’n nuwe JavaScript-enjin wat die spoed waarteen Safari tekste interpreteer, aansienlik versnel. Die enjin was een van die nuwe funksionaliteite in Safari 4 wat op 11 Junie 2008 vir ontwikkelaars vrygestel is. Die nuwe JavaScript-enjin het spoedig in SquirrelFish Extreme ontwikkel en die verkverrigting van SquirrelFish verbeter. Dit is uiteindelik as Nitro bemark. ’n Openbare Beta van Safari 4 met nuwe funksies soos die Top Blaaie-nutsmiddel (soortgelyk aan Opera se Speed Dial-nutsmiddel) wat die gebruiker se mees besoekte webwerwe op ’n 3D-muur vertoon, is op 24 Februarie 2009 vrygestel. Cover Flow, ’n kenmerk van Mac OS X en iTunes, is ook in Safari geïmplementeer. In die openbare betaweergawes is oortjies, soosrgelyk aan Google Chrome, by die titelbalk van die webblaaier ingesluit. In die finale weergawe is die oortjiebalk teruggeskuif na sy oorspronklike ligging onder die bronadresbalk. Die Windows-weergawe het ’n inheemse Windows-tema aangeneem eerder as die vorige Mac OS X-styl koppelvlak. Apple het ook die blou vorderingsbalk wat in die adresbalk was, verwyder (dit is later weer in Safari 5 teruggestel). Safari 4.0.1 is op 17 Junie vir Mac vrygestel en het probleme met Gesigte in iPhoto ’09 opgelos. Safari 4 in Mac OS X v10.6 “Snow Leopard” het 64-bisondersteuning wat die laaityd van JavaScript tot 50% vinniger kan maak. Dit het ook ’n ingeboude uitbomweerstand wat uniek tot Snow Leopard is; uitbomweerstand sal die webblaaier ongeskonde hou indien ’n inprop soos Flash-speler sou uitbom sodat die ander oortjies of vensters ongeaffekteer bly. Safari 4.0.4 is op 11 November 2009 vir OS X en Windows vrygestel met verdere verbeteringe in JavaScript-verrigting.
Safari was een van die twaalf webblaaiers wat in 2010 aan EU-gebruikers van Microsoft Windows gebied is. Dit was een van die vyf webblaaiers wat op die eerste blad van die webblaaierkeuses saam met Chrome, Firefox, Internet Explorer en Opera.
Safari 5
Op 7 Junie 2010 is Safari 5 vrygestel met die nuwe Safari Leser om webartikels sonder afleidings te kan lees (gebaseer op Arc90 se Leesbaarheidsnutsmiddel. ), en ’n 30% verbetering in JavaScript-werkverrigting oor Safari 4. Safari 5 het verbeterde ontwikkelaarsnutsmiddels bevat en het meer as ’n doysn nuwe tegnologieë vir HTML5 wat gefokus was op versoenbaarheid. Met Safari 5 kon ontwikkelaars nou Safari-uitbreidings skep om die webblaai-ervaring aan te pas en te verbeter. Apple het weer die vorderingsbalk agter die adresbalk toegevoeg. Safari 5.0.1 het die Uitbreidings-voorkeurepaneel by verstek ingestel; dit was voorheen te vinde in die Ontfoutingskeuselys.
Safari 4.1, eksklusief vir Mac OS X Tiger, is gelyktydig met Safari 5 vrygestel. Die opdatering het die meerderheid van funksies en veiligheidsverbeteringe wat in Safari 5 gevind word, bevat. Dit het egter nie Safari Leser of Safari-uitbreidings ingesluit nie. Safari 5.1 vir Windows en Mac is op 20 Julie 2011 saam met Mac OS X 10.7 Lion vrygestel met die nuwe funksie van ‘Leeslys’ en ’n vinniger webblaai-ervaring. Apple het terselfdertyd Safari 5.0.6 vir Mac OS X 10.5 Leopard vrygestel sonder die funksionaliteite wat in 5.1 was.
Safari 6
Safari 6.0 was aanvanklik bekend as Safari 5.2 totdat Apple die aankondiging tydens WWOK 2012 gemaak het. Die vrystelling van die stabiele weergawe van Safari 6 op 25 Julie 2012 het saamgeval met die vrystelling van OS X Mountain Lion en is in die bedryfstelsel geïntegreer. Omdat Apple dit met Mountain Lion geïntegreer het, was dit nie meer as ’n aflaai vanaf Apple se webblad opf ander bronne beskikbaar nie. Apple het Safari 6 deur middel van Programmatuuropdatering vrygestel aan gebruikers van OS X Lion. Dit is nie vrygestel vir weergawes voor Lion of vir Windows-gebruikers nie. Apple het gesê oor die onbeskikbaarheid van Safari vir Windows dat “Safari 6 beskikbaar is vir Mountain Lion en Lion en dat Safari 5 steeds vir Windows beskikbaar is.” Microsoft het dan ook Safari van sy BrowserChoice-blad verwyder.
Safari 7
Tydens Apple se WWOK op 10 Junie 2013 het die Safari 7/6.1 ontwikkelaarsvoorskou verbeteringe in JavaScript-verrigting en geheuegebruik bevat asook ’n nuwe voorkoms vir Top Blaaie en die Systaaf en ’n nuwe Gedeelde Skakels-funksie. ’n Bykomende kragbesparingsfunksie laat inproppe wat nie gebruik word nie, rus. Safari 7 vir OS X Mavericks en Safari 6.1 (vir Lion en Mountain Lion) is op 22 Oktober 2013 saam met OS X Mavericks vrygestel.
WebKit2
Op 9 April 2010 het Apple WebKit2 aangekondig. Dit is geïntegreer in Safari sedert weergawe 5.1.
Funksies
Safari bied verskeie funksies, insluitend:
Wortel (groente)
Die eetbare wortel is plantkundig dieselfde soort as die Nederlandse inheemse plant, die wilde "peen" (Daucus carota). Die tuinwortel is selektief gekweek om sy erg-vergrote, soeter en smaakliker, minder houtagtige vurkwortel te produseer.