cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
G.P. Scheepers
Sy bediening in Matlabas
Die bearbeiding van die kombinasie Matlabas-Drieviersboom met 700 belydende lidmate versprei oor 'n uitgestrekte gebied was 'n veeleisende taak. Binne ses maande is in elke wyk van Matlabas huisbesoek gedoen en kon 'n gedagtepatroon gevorm word vir beplanning in die gemeentes wat meer bediening beoog. Oudl. J.J. Smit van Thabazimbi het met die kerkraadsvergadering van 3 Oktober 1952 kennisgegee dat die afstigting van Thabazimbi as selfstandige gemeente met die volgende vergadering bespreek sou word. Op 1 Mei 1953 gee die kerkraad dan ook toestemming tot die afstigting. Die pastorie op Thabazimbi en £200 is as geskenk aan die nuwe gemeente toegesê wat tot stand gekom het op 14 Februarie 1954 met 294 belydende lidmate, onder leiding van dr. S.J. van der Walt.
'n Nuwe kombinasie-akte tussen Drieviersboom-Matlabas en Thabazimbi is opgestel en goedgekeur deur die Klassis Rustenburg, waaronder ook Matlabas geressorteer het vanaf Oktober 1953. Die kerkraad van Matlabas, wat voortaan uit slegs elf ouderlinge en elf diakens bestaan het, het hom ten doel gestel om die 203 belydende lidmate van die gemeente intensiewer te bearbei. Intussen het die gemeente weer verval in die gewoonte van buitedienste in elke wyk, terwyl die hele gemeente slegs met Nagmaalsgeleenthede die eredienste in die kerkgebou bygewoon het. Daar is selfs nie meer gereeld leesdienste gehou nie, en so het die kerkdeure op Sondae toegestaan, behalwe wanneer die leraar self die dienste waargeneem het. Hierteen het br. Lou du Plessis van Hoopdal voortdurend geprotesteer, en later ook sy seun W.A. du Plessis wat vanaf die gemeente Krokodilrivier na Matlabas oorgekom het. Nadat br. W.A. du Plessis ouderling geword het vir die wyk Kareehoek, het hy hom sterk beywer om hierin verbetering te bring. Op die vergadering van 5 November 1954 is in die geloof 'n besluit geneem deur die kerkraad om slegs vier Sondae per jaar vir buitedienste te gebruik. Op al die ander Sondae wat vir Matlabas beskikbaar was (ingevolge die kombinasiereëling), sou die dienste in die kerk gehou word. Op elke Sondag van die jaar, wanneer die leraar nie teenwoordig is nie, sou leesdienste in die kerk waargeneem word deur die ouderlinge. Ná baie gebede en stryd en arbeid het die gemeente eindelik hierdie reëling aanvaar. Hoewel die gereelde kerkbesoek nog baie te wense oorgelaat het, was daar gesinne, ver en naby, wat die eredienste getrou bygewoon het.
Langsamerhand het die kerkraad tot die oortuiging gekom dat 'n eie leraar wat in die midde van die gemeente woon, om Sondag ná Sondag die bediening van die Woord self waar te neem, die gewenste verbetering in die kerkbesoek moontlik sou maak. Uit hierdie oortuiging is die besluit gebore om van die ander twee gemeentes in die kombinasie toestemming te verkry om die kombinasie te herreël sodat Matlabas nie meer ingesluit sou word nie. Dan kon Matlabas weer selfstandig tot beroep oorgaan. Gelykluidende advies van die deputaatskap vir meer bediening, het Matlabas hierin aangemoedig. Op 5 September 1958 is dan ook besluit om 'n nuwe pastorie te bou op Groenvlei naby die skool. Daarvoor moes die lidmate groot offers bring, maar dit het die gemeente reeds geleer in die loop van die jare. Met hierdie planne in vooruitsig het die lidmate van Matlabas nogtans £1 100 gegee aan die Gereformeerde kerk Johannesburg-Sentraal vir die bou van 'n kerk.
Aftrede en waardering
Nadat ds. Scheepers in 1984 geëmeriteer het, het hy tot sy dood gereeld een keer per kwartaal gaan nagmaal bedien op Tswelapele, 'n sendinggemeente wat ds. Andries Myburg gestig het. Ds. Grobler skryf: "My pa, Oom Jurg, het altyd gepraat van ds. Scheepers wat die gawe het om mense wat hulp nodig het, te help, al moes hy soms ook baie ver vir hulle ry. Hy het hom beskou as 'n ware held. Hy het Thabazimbi met 'n vol kerk agtergelaat."
Sarah Gilman
Sarah Gilman (gebore 18 Januarie 1996) is 'n Amerikaanse aktrise, assistentregisseuse, en kinematograaf. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Last Man Standing (2011), Jessie (2011), en I Didn't Do It (2014).
Balfour, Mpumalanga
Balfour (voorheen: McHattiesburg) is 'n klein landbou- en steenkoolmynboudorp in Mpumalanga, Suid-Afrika. Die eerste erwe is op 16 Februarie 1898 verkoop en die dorp is eers genoem na Frederick McHattie. In 1905 het die Britse Eerste Minister Arthur Balfour die dorp besoek waarna die dorp se naam verander is na Balfour.
Dortmund
Dortmund (Duits: [ˈdɔʁtmʊnt], ; Nederduits: Düörpm) is 'n stad in die Wes-Duitse deelstaat Noordryn-Wesfale, met 'n bevolking van 587 696 in 2020. Dortmund is die belangrikste sentrum vir handel, vervoer en nywerhede in Wesfale en die grootste stad van hierdie streek en die Ruhrgebied.
Historici neem aan dat Dortmund sy oorsprong in 'n Karolingiese rykshof gehad het. Dit het later tot 'n beduidende Ryks- en Hansestad ontwikkel en was dekades lank een van die vernaamste sentra van steenkoolontginning, staalvervaardiging en bierproduksie. In die laat 20ste eeu was Dortmund aan groot strukturele veranderings en aanpassings onderhewig, en sy huidige ekonomie word deur assuransie- en handelmaatskappye oorheers. Nuwe nywerhede en ondernemings spits hulle veral op logistiek en informasietegnologie toe. Desondanks het die stad nog een van die hoogste werkloosheidsyfers in Wes-Duitsland.
Die bekendste bakens van Dortmund is die Reinoldikerk, die voormalige hoofkwartier van die Union-brouery (met 'n reuse-letter "U" op sy dak, die sogenaamde Dortmunder U) en die Floriantoring. Sokkergeesdriftiges verbind die naam Dortmund veral met die sokkerklub Borussia Dortmund. Dit was een van die gasheerstede tydens beide die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974 en FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006.
Geografie
Dortmund is in die suidweste van die Westfälische Bucht geleë – 'n plat landskap wat as suidelike uitloper van die Noord-Duitse Laagvlakte aan die heuwel- en berglande van Sentraal-Duitsland grens. Suid van die stad rys die uitlopers van die Sauerland en die Ardey-gebergte, met die Dortmunder Rücken in die ooste van die stad as sy mees noordelike bergspits. Die Werl-Unnaer Börde sluit aan hierdie bergreekse aan, terwyl die stadsgebied in die noorde deur die Lippe-vallei en die heuwelreeks Lipper Höhen in die Suidmünsterland begrens word.
Die landskap wes van Dortmund word deur die Ruhrgebied oorheers; Dortmund is in die oostelike, Wesfaliese gedeelte van hierdie nywerheidsgebied geleë. Alhoewel Dortmund die grootste stad in hierdie gebied en een van sy beduidendste sentra is, behoort dit in geografiese opsig eerder tot sy noordoostelike randgebied.
Die stadskern van Dortmund is op die grens tussen die noordelike plat en die suidelike heuwellandskap, die sogenaamde Wesfaliese Hellweg, geleë. Die stadsgebied strek derhalwe tot in die landskappe Hellwegbörden en Westenhellweg. Aangesien ook die boloop van die Emscher-rivier deur Dortmund vloei, maak die stad daarnaas deel uit van Emscherland, 'n landskap in die noorde. Die suidelike stadsgrens word deur die middelloop van die Ruhrrivier gevorm. Die Dortmundse stadhawe is die beginpunt van die Dortmund-Eems-kanaal, wat in noordelike rigting loop.
Oppervlakte en aangrensende stede
Met 'n oppervlakte van 280,71 vierkante kilometer is Dortmund die 19de grootste munisipaliteit in Duitsland en die 9de grootste van alle stede met meer as 100 000 inwoners. In die deelstaat Noordryn-Wesfale is Dortmund volgens sy oppervlakte die vierde grootste munisipaliteit na Keulen, Münster en Schmallenberg.
Yster
Yster is 'n chemiese element met die simbool Fe en atoomgetal van 26. Dit is 'n metaal in groep 8 en periode 4 van die periodieke tabel. Yster is die finale element wat tydens nukleosintese van sterre gevorm word en is dus die swaarste element wat nie 'n supernova of soortgelyke heftige gebeurtenis vereis vir sy vorming nie. Dit is daarom dan ook die swaarmetaal wat die meeste in die heelal voorkom.
Dortmund
Oppervlakte en aangrensende stede
Dortmund het 'n gemeenskaplike grens met die administratiewe distrik Recklinghausen, wat oor 'n afstand van 21 kilometer loop, met Castrop-Rauxel in die weste en Waltrop in die noordweste. Vanuit die noorde tot by die suidooste loop – oor 'n afstand van 76 kilometer – 'n gemeenskaplike grens met die distrik Unna en stede soos Lünen in die noorde, Kamen in die noordooste, Unna in die ooste en die dorp Holzwickede en die stad Schwerte in die suidooste. In die suide grens Dortmund oor 'n afstand van twee kilometer aan die stad Hagen. In die suidweste grens Dortmund oor 'n afstand van 17 kilometer aan die Ennepe-Ruhr-distrik met stede soos Herdecke en Witten. Wes van Dortmund lê Bochum, die gemeenskaplike grens loop oor 'n afstand van tien kilometer. Dortmund se stadsgrens loop sodoende oor 'n totale afstand van 126 kilometer.
Yster
Kenmerkende eienskappe
Yster is die metaal wat die meeste voorkom en daar word geglo dat dit die element is wat die tiende meeste in die heelal voorkom. Yster is ook op 'n massabasis die element wat die grootste deel van die Aarde uitmaak (34.6%); die konsentrasie yster in die verskillende lae van die Aarde wissel van baie hoog by die kern tot ongeveer 5% in die kors; dit is dalk moontlik dat die Aarde se binnekern bestaan uit 'n enkele ysterkristal, dit is egter meer waarskynlik dat dit uit 'n mengsel van yster en nikkel bestaan; daar word geglo dat die groot hoeveelheid yster in die Aarde verantwoordelik is vir sy magnetiese veld. Yster se simbool is Fe wat 'n afkorting vir ferrum, die latynse woord vir yster is.
Dortmund
Politieke geografie
Dortmund maak in historiese opsig deel uit van Wesfale en is tans in die deelstaat Noordryn-Wesfale geleë. Die stad is selfregerend (dit wil sê dit maak nie deel uit van 'n Kreis of administratiewe distrik nie) en lê in die administratiewe gewes Arnsberg. Die stad is 'n lid van gewestelike verbonde soos die Landschaftsverband Westfalen-Lippe, die Regionalverband Ruhr, die Ruhrverband, die Verkehrsverbund Rhein-Ruhr, die Emschergenossenschaft en die Lippeverband. As een van die beduidendste stede in Noordryn-Wesfale maak Dortmund deel uit van die Europese Metropolitaanse Gebied Ryn-Ruhr (Metropolregion Rhein-Ruhr).
Yster
Kenmerkende eienskappe
Yster is 'n metaal wat uit ystererts ontgin word en word bitter selde in die vrye onverbonde vorm in die natuur aangetref. Om elementêre yster te verkry moet die onsuiwerhede verwyder word met behulp van chemiese reduksie. Yster word gebruik om staal te vervaardig wat nie 'n element is nie maar 'n legering, 'n oplossing van verskillende metale (en sommige nie-metale, veral koolstof).
Dortmund
Politieke geografie
In administratiewe opsig word Dortmund in twaalf stadsdele of distrikte verdeel waarvan drie (Innenstadt-West, Innenstadt-Nord en Innenstadt-Ost) in die binnestad geleë is. Rondom hierdie distrikte in die stadskern lê 'n bykomende nege distrikte, kloksgewys vanuit die noorde: Eving, Scharnhorst, Brackel, Aplerbeck, Hörde, Hombruch, Lütgendortmund, Huckarde en Mengede. In elkeen van hierdie distrikte word distriksrade met afgevaardigdes in munisipale verkiesings bepaal. Die distriksburgemeesters word deur die distriksrade verkies.
Yster
Kenmerkende eienskappe
Die kern van yster het die hoogste bindingsenergie per nukleoon, dit is dus die swaarste element wat eksotermies deur fusie geskep word en die ligste deur middel van fissie. Wanneer 'n groot ster aan die einde van sy leeftyd ineen krimp, bou die interne temperatuur en druk op, en stel die ster in staat om toenemend swaarder elemente te produseer. Wanneer yster begin vorm, sal die ster nie meer voldoende energie in sy kern produseer nie en ontstaan 'n supernova.
Dortmund
Politieke geografie
Dortmund word vir statistieke doeleindes verder verdeel in 62 statistieke distrikte en 170 statistieke subdistrikte. Buite die binnestad kom hierdie subdistrikte dikwels met voormalige munisipaliteite ooreen wat by Dortmund ingelyf is. Naas hierdie amptelike verdeling is daar ook stadsbuurte en kwartiere.
Klimaat
Dortmund is net soos die res van Duitsland in die gematigde klimaatsone geleë. Die stad word by die Noordwes-Duitse klimaatstreek gereken en lê sodoende in die oorgangsgebied tussen Atlantiese see- en kontinentale klimaat. Kenmerkend vir hierdie gebied is milde winters en relatief koel somers. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur beloop tussen 9 en 10 °C, die gemiddelde jaarlikse neerslae beloop 750 millimeter.
Yster
Kenmerkende eienskappe
Suiwer yster het by kamertemperatuur 'n liggaamsgesentreerde kubiese struktuur (die wolfram- of A2-tipe struktuur), wat die α-fase of ferriet genoem word. By 1185K gaan dit oor in die γ-fase of austeniet, wat 'n vlakgesentreerde struktuur het (die koper- of A1-tipe struktuur). Van 1667K tot die smeltpunt (1811K) het die δ-fase weer 'n wolfram-tipe struktuur. Byvoeging van opgeloste onsuiwerhede, soos koolstof of ander metale, kan die austeniet stabiliseer tot dit ook by kamertemperatuur kan voorkom. Dit is die basis voor staalvervaardiging.
Dortmund
Klimaat
Die heersende windrigting in die stadsgebied is suidwes. Reënval is min of meer gelykmatig oor die vier seisoene versprei. Die winters word deur langdurige reën gekenmerk, terwyl kortstondige, maar hewige reënbuie veral in die somer voorkom. Julie is die natste maand met reënvalle van tussen 80 en 90 millimeter, terwyl 'n minimum van tussen 40 en 50 millimeter gewoonlik in Februarie aangeteken word.
Yster
Aanwendings
Yster is die metaal wat die meeste gebruik word en beslaan by tonnemaat ongeveer 95% van wêreldwye metaalproduksie. Die kombinasie van lae koste en hoë sterkte maak dit onontbeerlik, veral in toepassings soos motorvoertuie, groot skeepsrompe, en strukturele komponente vir geboue. Staal is die bekendste legering van yster. Ander vorms wat yster in aangetref word, sluit in:
Dortmund
Klimaat
Jaarlikse temperatuurskommelinge is minder as 20 °C; in Januarie kan die kwik tot tussen -6 en +11 °C daal, terwyl Augustus met temperature tussen 10 en 35 °C die warmste maand van die jaar is. Die stadsgebied toon die tipiese mikroklimatiese kenmerke van digbevolkte gebiede waar temperature in bepaalde stadsdele dikwels hoër as in die res van die stad.
Yster
Geskiedenis
Die vroegste bewyse van die gebruik van yster kom van die Soemeriërs en die Egiptenare, waar klein voorwerpe soos spiespunte en ornamente wat met yster afkomstig uit die oorblyfsels van meteoriete gemaak is gevind is en wat datteer uit ongeveer 4000 v.C. Omdat meteoriete uit die lug val word daar deur taalkundiges gespekuleer dat die woord yster (en ander Europese verbuigings van die woord) oorspronklik van die Etruskiese woord aisar afkomstig is wat die gode beteken.
Ystervoorwerpe afkomstig uit die tydperk 3000 v.C. en 2000 v.C. is toenemend in Mesopotamië, Anatolië en Egipte gevind (en is onderskeibaar van voorwerpe wat uit meteoriete vervaardig is vanweë die gebrek in nikkel daarin). Dit wil egter voorkom asof die gebruik van hierdie voorwerpe hoofsaaklik seremonieël was en was yster waarskynlik 'n baie duur metaal, selfs duurder as goud.
Anthony Ramos (akteur)
Anthony Ramos (gebore 1 November 1991) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente White Girl (2016), A Star Is Born (2018), en Godzilla: King of the Monsters (2019), en in die televisiereeks Younger (2015).
Yster
Geskiedenis
Wapens wat in die Iliad beskryf word, is hoofsaaklik van brons, maar word gietblokke van yster as handelsmiddel gebruik. Sommige bronne (Sien verwysing What Caused the Iron Age? hieronder) beweer dat yster waarskynlik 'n byproduk (sponsyster) van koperraffinering was en kon nie andersins deur die mettalurgiese kennis van die dag, vervaardig word nie. Teen 1600 v.C. en 1200 v.C. is yster toenemend in die Midde-ooste gebruik, maar het dit nie brons as die belangrikste metaal vervang nie.
In die tydperk tussen die 12de tot die 10de eeu v.C. het die gebruik van yster in gereedskap en wapens vinnig dié van brons vervang in die Midde-ooste. Die belangrikste faktor vir hierdie oorskakeling wil nie voorkom asof dit die tegonologiese verbeterings in ysterbewerking was nie, maar eerder die onderbreking van tinvoorsiening. Hierdie oorgangstydperk wat in verskillende tydperke in verskillende wêrelddele plaasgevind het, het die beskawingstydperk wat algemeen as die Ystertydperk bekend staan, ingelui.
In dieselfde oorgangstydperk is karbonering, wat die proses van byvoeging van koolstof tot die ysters van daardie tyd was, ontdek. Yster is uit sponsyster, 'n mengsel van yster en slak met 'n mate van koolstof en of karbied daarin, wat dan herhaaldelik gehamer en gevou is om die slak daarin te verwyder en om die koolstof daaruit te oksideer en sodoende 'n produk te vervaardig wat as smee-yster bekend staan. Smee-yster het 'n baie lae koolstofinhoud gehad en was nie so maklik om hard te maak deur dit te blus nie. Die mense van die Midde-ooste het ontdek dat 'n veel harder produk gemaak kon word deur die smee-yster oor 'n langtermyn in 'n bed houtskool te verhit en dit daarna in water of olie te blus. Die gevolglike produk was harder en minder bros as die brons wat dit vervang het.
In China was die eerste yster ook afkomstig uit meteorietiese yster, voorwerpe wat uit smee-yster vervaardig is wat naby Xinjiang gevind is en uit die 8ste eeu v.C. dateer, dien as argeologiese bewysstukke daarvoor. Hierdie voorwerpe, uit smee-yster vervaardig is met dieselfde prosesse gemaak as dié afkomstig uit die Midde-ooste en Europa en daar word geglo dat dit deur mense wat nie van Chinese afkoms was, ingevoer is.
In Indië is yster reeds omstreeks 250 v.C. gebruik. Die beroemde Pilare van Ashoka naby Delhi is uit yster met 'n hoë suiwerheid (98%) vervaardig en het tot op hede nog nie verroes of verweer nie.
As ysterertse saam met koolstof verhit word tot 1420–1470 K, vorm 'n gesmelte vloeistof wat 'n allooi van ongeveer 96.5% yster en 3.5% koolstof lewer. Hierdie produk is sterk, kan in ingewikkelde vorms gegiet word, maar is te bros om verwerk te word tensy die produk gedekarboneer word om die meeste koolstof te verwyder. Chinese ystervervaardiging vanaf die Zhou-dinastie, en ook later, was oorwegend gietyster. Yster het egter 'n nederige produk gebly wat vir honderde jare deur boere gebruik is en het eers regtig die Chinese adelstand ten tyde van die Qin-dinastie beïnvloed (ca 221 v.C.).
Vroeëre ystersmelttegnieke het houtskool gebruik as hittebron en reduseermiddel. In 18de eeuse Engeland het houtvoorrade verminder en is kooks, 'n fossielbrandstof, as alternatief gebruik. Hierdie uitvinding deur Abraham Darby het die momentum verleen vir die nywerheidsomwenteling.
Verspreiding
Yster is een van die mees algemene elemente op aarde en maak bykans 5% van die aardkors uit. Die meeste yster word in verskeie ysteroksiede aangetref, soos in die minerale hematiet, magnetiet en takoniet. Daar word geglo dat die aarde se kern hoofsaaklik uit 'n metaliese yster-nikkel legering bestaan. Ongeveer 5% van die meeste meteoriete bestaan soortgelyk ook uit 'n ysternikkellegering. Al kom meteoriete selde voor is dit die hoofbron van metaliese yster in die aardkors.
Ontginning uit erts
Yster word ontgin van sy ertse, hoofsaaklik hematiet (Fe2O3) en magnetiet (Fe3O4) deur dit met koolstof in 'n hoogoond te reduseer teen temperature van ongeveer 2000 °C. In 'n hoogoond word ystererts, koolstof in die vorm van kooks en met kalksteen as smeltmiddel bo-in die oond gevoer terwyl verhitte lug deur die oond van die bodem af daardeur geblaas word.
Kooks reageer met suurstof in die oond om koolstofmonoksied te vorm:
Die koolstofmonoksied reduseer die ystererts (hematiet in die chemiese vergelyking hieronder) na gesmelte yter en skakel in die proses om na koolstofdioksied:
Die smeltmiddel is teenwoordig om die onsuiwerhede in die erts te laat smelt, hoofsaaklik silikondioksied en ander silikate. Algemeen gebruikte smeltmiddels sluit kalksteen (wat grootliks bestaan uit kalsiumkarbonaat) en dolomiet (magnesiumkarbonaat) in. Ander smeltmiddels kan ook gebruik word afhangende van die onsuiwerhede teenwoordig in die erts. In die hoë hitte van die oond ontbind die kalksteen na kalsiumoksied (ongebluste kalk):
Die kalsiumoksied verbind dan met die silikondioksied om 'n slak te vorm.
Die slak smelt in die hitte van die oond anders as met silikondioksied. Die slak dryf bo-op die digter vloeibare yster. Tuite in die kant van die oond word voorsien om die slak en yster te dreineer. Die yster sodoende verkry word ru-yster. Die slak kan gebruik word vir padbou doeleindes of in die landbou om mineraalarme grond te verryk.
Ongeveer 1 100 Mt (miljoen ton) ystererts is in 2000 in die wêreld ontgin met 'n bruto markwaarde van ongeveer 25 miljard VS-dollar. Ertsontginning vind plaas in 48 lande maar die vyf grootse produsente, die China, Brasilië, Australië, Rusland en Indië maak ongeveer 70% van die wêreld se totale ysterertsproduksie uit. Die 1 100 Mt ystererts is gebruik om ongeveer 572 Mt ru-yster te vervaardig.
Verbindings
Algemene oksidasietoestande van yster sluit in:
Biologiese rol
Yster is noodsaaklik vir alle organismes buiten 'n paar bakterieë. Dit word meestal stabiel binne metalloproteïene gevind, want andersins veroorsaak dit in die vrye vorm dat vrye radikale gevorm word wat giftig is vir selle. Baie diere sluit yster in by die heemkompleks, 'n noodsaaklike komponent van sitochroom, wat die proteïene is wat by die redoks-reaksies betrokke is (wat onder andere respirasie insluit), asook in die suurstofdraende proteïene hemoglobien en mioglobien. Anorganiese yster wat betrokke is by redoks-reaksies word ook gevind in die yster-swael trosse van baie ensieme, soos bv. nitrogenase (betrokke by ammoniaksintese vanuit stikstof en waterstof) en hidrogenase. 'n Klas nie-heme ysterproteïene is verantwoordelik vir 'n wye reeks funksies in verskeie lewensvorme, soos die ensieme metaan mono-oksigenase (oksideer metaan na metanol), ribonukleotied reduktase (reduseer ribose na deoksiribose; DNA biosintese), hemeritriene (vervoer en bind suurstof in ongewerwelde seediere) en per-suur fosfaatase (hidrolis van fosfaatesters). Wanneer die liggaam 'n bakteriese infeksie bestry, stoor dit yster in die vervoerproteïen transferrin om bakterieë die gebruik daarvan te ontsê.
Goeie voedselbronne van yster sluit vleis (veral lewer), vis, pluimvee, lensies, boontjies, blaargroente, tofu, ertjies en aarbeie in.
Voedselaanvullings voorsien dikwels yster in die vorm van ysterfumaraat. Die aanbevole daaglikse inname wissel aansienlik en hang af van ouderdom, geslag en die voedingsbron waarin die yster voorkom (heemgebaseerde yster het 'n hoër bio-beskikbaarheid).
Matthías Jochumsson
Matthías Jochumsson (* 11 November 1835 in Skógar, † 18 Desember 1920 in Akureyri) was 'n Yslandse joernalis, digter, dramatikus en vertaler. Hy staan veral bekend vir sy liriese digkuns en as die skrywer van die Yslandse volkslied, Lofsöngur, wat hy in 1874 ter geleentheid van Ysland se Millenniumfeesviering geskryf het.
Yster
Isotope
Daar is in sekere meteoriete 'n verband gevind tussen die 60Ni, die dogterproduk van 60Fe en die verspreiding van stabiele ysterisotope wat bewys is daarvan dat 60Fe bestaan het met die vorming van die sonnestelsel. Die energie wat vrygestel is deur die verval van 60Fe saam met die energie wat deur die radionuklied 26Al vrygestel is, het waarskynlik bygedra tot die hersmelting en differensiasie van asteroïede na hul vorming ongeveer 4.6 miljard jaar gelede. Die hoë voorkoms van 60Ni teenwoordig in buiteruimse materiaal verskaf ook meer insig in die ontstaan van die sonnestelsel en sy vroeë geskiedenis. Van die stabiele isotope het slegs 57Fe 'n kernspin (−1/2). Om hierdie rede vind 57Fe toepassings as 'n spin-isotoop in chemie en biochemie.
Matthías Jochumsson
Matthías Jochumsson is in Skógar (Thorskafjördur) as die seun van 'n arm 'n boere-egpaar gebore. Hy het eers skool toe gegaan nadat hy mense met sy talent beïndruk en ondersteuning gekry het. Op 'n ouderdom van 30 jaar het hy in Reykjavík teologie gestudeer en vervolgens na die Europese vasteland gereis.
Yster
Voorsorgmaatreëls
Oormatige innamme van yster deur mense is toksies, aangesien die oormaat yster met peroksiede in die liggaam reageer wat vrye radikale laat ontstaan. Die liggaam se eie anti-oksidantmeganismes beheer hierdie proses as yster in normale vlakke voorkom. In oormaat word onbeheerbare hoeveelhede vrye radikale gevorm.
Matthías Jochumsson
Hy is as die priester van 'n kerkgemeente in die sentrum van Reykjavík geordineer, maar het in 1873 ná die afsterwe van sy tweede vrou bedank. Terwyl hy deur religieuse twyfel gepla is, het hy as redakteur vir Ysland se oudste weeklikse koerant gewerk. Hy het vervolgens weer as priester in twee gemeentes gefungeer. Hy het hierdie posisies tot by die jaar 1900 beklee toe hy deur die Yslandse parlement, die Alþingi, as die eerste Yslander erkenning vir sy digkuns gekry het. Vir die volgende twintig jaar was hy een van die belangrikste literêre figure in die land.
Yster
Voorsorgmaatreëls
Die noodlottige dosis yster by 'n tweejarige kind is ongeveer drie gram yster. Een gram kan ernstige vergiftiging tot gevolg hê. Daar is gevalle aangemeld van kinders wat vergiftig is deur tussen 10-50 tablette ystersulfaat oor 'n tydperk van 'n paar uur in te neem. Oormatige inname van yster is die grootste enkele oorsaak van sterftes by kinders wat per abuis farmaseutiese middels inneem. Die "Dietary Reference Intake" lys die hoogste draagbare innamevlak (HV) vir volwassenes as 45 mg/dag. Vir kinders onder veertien jaar oud is die HV 40 mg/dag.
2005 Kanadese Grand Prix
Die 2005 Formule Een Kanadese Grand Prix is op 12 Junie 2005 op die Gilles Villeneuve-renbaan in Montreal, Kanada gehou. Dit was die agtste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Kimi Räikkönen in 'n McLaren-Mercedes gewen.
Matthías Jochumsson
Hy het roem verwerf met sy vertalings van werke uit die wêreldliteratuur - waaronder William Shakespeare, Lord Byron en Henrik Ibsen. Alhoewel hy met sy toneelstukke soos Útilegumennirnir in 1864 die grondslag vir die moderne Yslandse drama gelê het, het hy veral met sy digkuns bekendheid verwerf. Sy poësie word as verfynd en elegant, maar soms ook onewewigtig beskryf. Hy het daarin geslaag om die ou Nordiese metrum (versmaat) te laat herleef en het in sy gedigte dikwels onderwerpe uit die Oud-Nordiese literatuur behandel soos die voëlvrye Grette Åsmundsson uit die Grettes-saga. Ter gedagtenis van Eggert Ólafsson het hy die gelyknamige gedig geskryf.
2005 Kanadese Grand Prix
Renuitslag
* Juan Pablo Montoya is gediskwalifiseer nadat hy 'n rooi lig in die kuipelaan verontagsaam het.
Matthías Jochumsson
As Ysland se leidende romantiese digter en verteenwoordiger van 'n ryk humanisme het die lirieke vir 'n melodie van Sveinbjörn Sveinbjörnsson geskryf wat in 1874 tot Ysland se volkslied verklaar is. Dit is sy bekendste werk, maar verteenwoordig nogtans nie sy beste digkuns nie. Sy outobiografie Sögukaflar af sjálfum mér ("Verhale van my lewe") het in 1922 verskyn. 'n Moderne biografie, wat deur Þórunni Valdimarsdóttur geskryf is (Upp á Sigurhæðir), is in die najaar van 2006 vrygestel.
Guldbæk
Guldbæk is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek in die Rebild-munisipaliteit. Dit het 210 inwoners (2011).
Matthías Jochumsson
Toe Matthías Jochumsson op 18 Desember 1920 in Akureyri oorlede is, was hy die onbestrede nasionale digter van Ysland. Sy huis in Akureyri, Sigurhæðir, wat in 1903 opgerig is, is tot sy gedagtenis gerestoureer en staan oop vir die publiek. Die stigting, wat tot sy gedagtenis in die lewe geroep is, dien onder meer as 'n wetenskaplike navorsingsentrum en instelling vir digters wat besig is met kreatiewe skryfwerk. Daarnaas word hier ook gereeld kursusse, voordragte en spesiale literêre uitstallings gehou.
FIFA
Die Internasionale Federasie vir Voetbal Assosiasie (Frans: Fédération Internationale de Football Association; Spaans: Federación Internacional de Fútbol Asociación; Duits: Internationaler Verband des Association Fußball), algemeen bekend as FIFA, is die internasionale beheerliggaam vir sokker. Hulle hoofkantoor is in Zürich, Switserland, en die huidige president is Gianni Infantino. FIFA is verantwoordelik vir die organisasie en beheer van die hoof voetbalgeleenthede, onder andere die FIFA Sokker-Wêreldbeker, wat sedert 1930 aangebied word.
FIFA het 211 assosiasielede – 18 meer as die Verenigde Nasies. Die amptelike tale is Arabies, Engels, Frans, Duits, Italiaans en Spaans.
Konfederasies
FIFA het ses konfederasies as lid, naamlik:
Europrop TP400
Die Europrop TP400 is 'n grootmeneer-turboskroefmotor wat spesifiek vir die nuwe Airbus A400M Atlas ontwerp en vervaardig is.
Ontwerp en ontwikkeling
Die drie-as-konfigurasie, 'n twee-as gasopwekker gevolg deur 'n vrykragturbine, is gekies om die totale drukverhouding te maksimaliseer.
'n Derde koaksiale as verbind die lae-druk-turbine met die 5,3 m-deursnee, agtlem, saamgestelde skroef, via 'n reduksieratkas. Die maksimum kraglewering is 11 000 pk geïnstalleer. (Die vliegwielwringkrag is tot 100 kNm).
'n Vroeëre voorstel, aangewese as TP400-D1, gebaseer op die kerngrootte van die SNECMA M88-2 militêre turbowaaier is deur Airbus as te swaar beskou en het nie voldoende brandstofdoeltreffend nie, dus is 'n heelnuwe, kleiner, kern vir die -D4 gekies.
Joubertpas
Die Joubertpas is 'n bergpas in die Joubertberge noord van Palmwag in Namibië op die C43-roete noordwaarts na Opuwo in Kaokoland.
Hierdie bergpas moet nie met Joubertspas in Suid-Afrika verwar word nie.
JSE
JSE Beperk is die naam van die Johannesburgse aandelebeurs. Die JSE is die grootste aandelebeurs in Afrika en die 19de grootste ter wêreld volgens markkapitalisasie. Die beurs is geleë op die hoek van Maudestraat en Gwenlaan in Sandton, Gauteng (Suid-Afrika).
In 2003 was daar ongeveer 472 maatskappye op die JSE gelys met 'n markkapitalisasie van VS$182,6 miljard (€158 miljard) en 'n gemiddelde maandelikse verhandeling van VS$6 399 miljoen (€5,5 miljard). Teen die einde van 2013 was die markkapitalisasie VS$1 007 miljard.
Geskiedenis
Die ontdekking van goud aan die Witwatersrand in 1886 het daartoe gelei dat baie mynbou- en finansiële ondernemings geopen het, en daar het spoedig 'n behoefte aan 'n aandelebeurs ontstaan. Die eerste aandeletransaksies aan die Rand het in 'n ou tent plaasgevind, terwyl die handel op Sondae plaasgevind het, aangesien dit die enigste dag was wanneer mynbou nie toegelaat is nie, as gevolg van die streng toegepaste regulasies. Die Johannesburg Exchange & Chambers Company is gestig deur 'n Londense sakeman Benjamin Minors Woollan en gehuisves op die hoek van Commissioner- en Simmondsstraat. Hieruit is die JSE op 8 November 1887 gebore. Wat die JSE onmiddellik 'n duidelike voordeel bo die aandelebeurse soos Kimberley, Barberton, en die belangrikste, Londen gegee het was dat die notering van maatskappye vir 'n kwotasie op die JSE se amptelike lys was 'n maklike en relatief goedkoop prosedure. Hierdie betreklik eenvoudige en nie-beperkende aard van die vroeë aandelebeurs het 'n golf van aanvanklike registrasies op die amptelike lys bevorder, met 68 ondernemings teen die einde van November 1887. Die Amptelike lys het teen die einde van Januarie 1890 verder uitgebrei tot meer as 300 maatskappye.
Na die Tweede Wêreldoorlog het dit geblyk dat hierdie gebou weer onvoldoende was en in 1947 is die besluit geneem om die aandelebeurs te herbou. Dit het 11 jaar geduur voordat die bouwerk begin het, en in Februarie 1961 is die tweede aandelebeurs in Hollardstraat amptelik geopen. Teen 1963 het die JSE lid van die Federation International Bourses de Valeurs (FIBV) geword.
In 1978 het die JSE in Diagonalstraat 17 naby Kerkstraat, Johannesburg, gaan woon. In 1993 het die JSE 'n aktiewe lid van die African Stock Exchange Association geword. Na 108 jaar is die "oop uitroep"-stelsel van andelehandel op 7 Junie 1996 verander na 'n elektroniese stelsel.
In September 2000 het die Johannesburgse Effektebeurs na sy huidige ligging in Sandton, Gauteng verhuis en sy amptelike naam na die JSE Sekuriteitebeurs verander.
In 2001 is 'n ooreenkoms met die Londense aandelebeurs gesluit wat die handel tussen die twee beurse moontlik maak en die JSE se handelsstelsel is vervang met die van die LSE. In 2009 het die JSE die  Bond Exchange of South Africa vir R240 miljoen aangekoop en dit as die JSE debt market hernoem. Hulle het Suid-Afrikaanse owerheids- en korporatiewe skuld-effekte sowel as rentederivate tot sy produksiestel bygevoeg.
Op 18 Junie 2012 het die JSE 'n stigterslid geword van die Verenigde Nasies se Volhoubare Effektebeurs-inisiatief aan die vooraand van die Verenigde Nasies se konferensie oor volhoubare ontwikkeling (Rio + 20).
Op 14 April 2014 het die JSE sy handelsmerk verander om die identiteit van die beurs te demonstreer as 'n moderne Afrika-mark wat beleggers verbind aan groeigeleenthede, nie net in Suid-Afrika nie, maar ook wêreldwyd.
Oor die JSE
Die JSE bied 'n mark waar sekuriteite vrylik verhandel kan word onder 'n gereguleerde prosedure. Dit kanaliseer nie net fondse in die ekonomie nie, maar bied ook beleggers die opbrengste op beleggings in die vorm van dividende. Die beurs vervul sy hooffunksie - die insameling van primêre kapitaal - suksesvol deur kontantbronne in produktiewe ekonomiese aktiwiteit te herkanselleer en sodoende die ekonomie op te bou, terwyl dit werksgeleenthede en welvaartskepping verhoog.
Die beurs word gelei deur 'n erekomitee van 16 mense, almal met volle stemreg. Die verkose lede van aandelemakelaars, wat nie minder as agt of meer as elf kan tel nie, kan 'n uitvoerende president en vyf buitelede in die komitee aanstel. Beleidsbesluite word deur die komitee geneem en uitgevoer deur 'n voltydse uitvoerende komitee onder leiding van die uitvoerende president.
JSE TradElect
Die JSE se volledig outomatiese elektroniese handelstelsel word Millennium Exchange genoem, wat die JSE TradElect-stelsel in 2012 vervang het, wat op sy beurt die JSE SETS-stelsel in April 2007 vervang het, wat die JSE JET-stelsel in Mei 2002 vervang het.
Die verandering na die Millennium Exchange-stesel het die verskuiwing van die platform van Londen na 'n nuwe platform wat in die JSE-gebou in Johannesburg gehuisves word behels, en sodoende die uitvoering van transaksies bespoedig het. Die JSE bedryf 'n bestelgedrewe, sentrale bestelboekhandelsstelsel met open-, tussen-dag- en sluitingsveilings.
Sens
In Augustus 1997 het die JSE die intydse aandelebeursnuusdiens (Stock Exchange News Service of Sens) van stapel gestuur om markdeursigtigheid en beleggersvertroue te verhoog. Aanvanklik was dit opsioneel vir genoteerde maatskappye om die diens gedurende die proefperiode van twee maande te gebruik.
Vanaf 15 Oktober 1997 het die aanvullende vereistes van die JSE-notering ondernemings verplig om enige korporatiewe nuus of pryssensitiewe inligting op die Sens-diens te versprei voordat hulle enige ander media-afsetpunte gebruik. Sens word deur al die belangrikste draaddienste aangebied.
Strate
Sedert die stigting meer as tien jaar gelede, het Strate (Edms) Bpk die gelisensieerde Suid-Afrikaanse Sentrale Sekuriteitsbewaarplek ("Central Securities Depository" of CSD) geword vir die elektroniese vereffening van finansiële instrumente in Suid-Afrika. Strate se verklaarde kerndoel is om die risiko te verminder, om die Suid-Afrikaanse finansiële markte doeltreffend te maak en die profiel van Suid-Afrika as 'n beleggingsbestemming te verbeter.
Strate hanteer die vereffening van 'n aantal effekte, waaronder aandele en skuld-effekte vir die Johannesburgse Effektebeurs (JSE), sowel as 'n reeks afgeleide produkte soos lasbriewe, beursverhandelde fondse (ETF's), kleinhandelsnote en indeks-volgende fondse. Dit het nou die vereffening van sekuriteite op die kontantmark bygevoeg tot sy portefeulje van dienste. Dit bied dienste aan uitreikers vir hul beleggers ingevolge die Wet op Maatskappye en Sekuriteitsdienste (Companies Act en Securities Services Act, SSA), 2004.
Alternatiewe beurs
Die Alternatiewe Beurs is 'n aandelebeurs wat as 'n afdeling van die JSE gestig is om klein- en mediumgrootte hoëgroei-ondernemings te akkommodeer. Die webwerf is beskikbaar vanaf die voorblad van die JSE se hoofwebwerf. Die Alternatiewe beurs staan bekend as AltX.
Willis-toring
In 2009 is die wolkekrabber se naam verander vanaf die Sears-toring na sy huidige naam.
Frans Oerder
Frans David Oerder (7 April 1867 - 15 Julie 1944) is in Rotterdam, Nederland, gebore. Hy het op 'n vroeë ouderdom reeds 'n belangstelling in kuns getoon en het op 13-jarige ouderdom tekenlesse begin neem.
Toe hy 18 was, het hy 'n silwermedalje vir figuurtekening gewen en 'n studiebeurs na Italië is deur koning Willem II aan hom toegeken. Hy het 2 jaar lank in Italië en daarna onder M. Blanc-Garin in Brussel gestudeer. In 1890 het hy vir die eerste keer na Suid-Afrika gekom. In Pretoria, waar Oerder hom aanvanklik wou vestig, was daar min waardering vir kuns en hy kon beswaarlik 'n bestaan maak.
Hy het by die destydse Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij in diens getree en sy opdrag was om die pale en brûe langs die spoorlyn tussen Komatiepoort en Krokodilpoort (in die Oos-Transvaalse Laeveld) te verf. Hy het later na Pretoria teruggekeer en 'n ateljee in Kerkstraat bekom. Hier het hy met die beeldhouer Anton van Wouw en die skrywers Gustav Preller en Jan Celliers bevriend geraak.
Oerder se kunsloopbaan in Suid-Afrika het toe in alle erns begin: Hy het kunslesse by 'n meisieskool gegee en het onder andere ook J.H. Pierneef, een van die bekendste Suid-Afrikaanse kunstenaars, as private kunsstudent gehad. Oerder het verskeie opdragte vir portretstudies ontvang en ook 'n uitgebreide skilderreis na Zoeloeland onderneem, waar hy 18 maande lank gewerk het.
Met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog in 1899 is Oerderdeur die Zuid-Afrikaansche Republiek tot oorlogskunstenaar benoem. Hy was die eerste Suid-Afrikaner wat die amp beklee het. Oerder het die Boeremagte oral vergesel en skilderye en sketse van die gebeure aan die front gemaak. ('n Groot aantal van die werke word vandag in die Oorlogsmuseum in Bloemfontein gehuisves, terwyl sommige werke in die besit van die Universiteit van Pretoria is.) Oerder het egter malaria opgedoen en moes na Pretoria terugkeer.
Hier het hy weer eens opdragte ontvang om portrette van vooraanstaande mense te maak, onder andere van dr. Frans Engelenburg, die redakteur van De Volkstem, en generaal Louis Botha. Hy het in die tyd (met die viering van die 50-jarige bestaan van Pretoria) ook opdrag ontvang om 2 skilderye van die stad te maak. Kort na die oorlog het Oerder besoek gebring aan lande aan die ooskus van Afrika, onder meer Zanzibar.
Daarna is hy na Italië, waar hy 18 maande lank gewerk het voordat hy weer in Nederland gaan woon het. Hy het aanvanklik in Brabant gewoon, maar hom later in Amsterdam gevestig. Hy het in verskeie Europese lande uitgestal en bekendheid verwerf, veral met sy kinderportrette. Oerder het in 1938 na Suid-Afrika teruggekeer. Pas na sy terugkeer het hy 'n reis deur die Kaapprovinsie, Natal en Noord-Transvaal onderneem, maar met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het hy hom in Pretoria gevestig, waar hy op 15 Julie 1944 oorlede is.
Die landskappe wat Oerder in Europa geskilder het (hulle was ook baie gewild), toon ŉ groter spontaneïteit as sy Suid-Afrikaanse landskappe. Laasgenoemde getuig van groot tegniese vaardigheid en 'n meer beheerste tegniek, wat deels toegeskryf kan word aan die eise wat die kleure en fel lig van Afrika aan die skilder stel.
Vroeë lewe
Hy is in Rotterdam gebore. Hy toon van vroeg reeds kunstalent en begin op 13-jarige ouderdom met sy opleiding. Dit sluit onder meer studies in in Italië en België.
Hy arriveer in Transvaal op 23-jarige ouderdom waar hy by die Nederlands-Suid-Afrikaanse Spoorwegmaatskappy werk. Hier skilder hy onder meer uithangborde. Hy kry later 'n betrekking as 'n kunsonderwyser.
Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was hy die amptelike kunstenaar en het die Boere oral vergesel. Hy het veral sketse van gevegstonele gemaak.
Werke
Hy verwerf roem met sy sin vir kleur en skoonheid in sy landskap- en blomskildery-werke. Sy bekendste werke is uitstekend uitgevoerde stillewes en vase met blomme, maar hy het ook goeie persoonstudies en portrette geskilder.
Laaste jare
Hy woon van 1908 tot 1938 in Nederland. Sy laaste jare het hy weer in Pretoria deurgebring. Hy is 1944 in Pretoria oorlede.
Boson
Bosone is in deeltjiefisika een van twee klasse elementêre deeltjies; die ander klas is fermione. Die term "boson" is geskep deur Paul Dirac as erkenning aan die werk van Satyendra Nath Bose, wat saam met Albert Einstein die Bose–Einstein-statistiek oor die eienskappe van elementêre deeltjies ontwikkel het.
’n Belangrike eienskap van bosone is dat daar nie ’n beperking is aan die getal wat dieselfde kwantumtoestand kan beslaan nie. In teenstelling daarmee kan twee fermione nie dieselfde kwantumruimte beslaan nie. Terwyl fermione materie uitmaak, is bosone die kragdraers wat as "gom" dien en die materie bymekaarhou.
NG gemeente Chinhoyi
duimnael|regs|170px|Ds. A.J. Minnaar, die eerste leraar.
Die NG gemeente Chinhoyi (tot omstreeks 1980 Sinoia) is ’n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Ring van Midde-Afrika wat sedert die ontbinding van die Sinode van Midde-Afrika deel is van die Noordelike Sinode. Vandat Karoi met Chinhoyi saamgesmelt het, staan die gemeente bekend as Chinhoyi/Karoi.
Stigting
Op 11 Februarie 1949 vergader die Ringsskommissie, naamlik di. A. Wessels, W. Esterhuysen en J. Joubert, tesame met ongeveer 100 gemeentelede vir die afstigting van die gemeente. As dogter van die destydse gemeente Salisbury, sou die gemeente wat as Sinoia bekendstaan, die verste noord lê in Suid-Rhodesië (nou Zimbabwe). Aan die ooste en suide sou dit respektiewelik aan die gemeentes Salisbury en Gatooma grens en aan die noorde en weste word dit deur die breed vloeiende Zambezi omsoom.
As kerkraadslede is gekies: ouderlinge J.J. Buitendag, J.L. Kruger, M.J. Grobler, A. Moerman, H. Botha en A. Kriel; diakens S. Snyman, P. Louw, A. Breytenbach, D. Ocksthuizen, W. Ferreira en J. de Jager.
Eerste leraar
duimnael|regs|220px|Die kerkgebou in die jare sewentig afgeneem deur die amateurkerkfotograaf John Conroy. Die eerste beroep is uitgebring op ds. H. van Schalkwyk, maar sonder sukses. Die tweede beroep slaag egter toe ds. A.J. Minnaar van Bergville, Natal, die beroep aanvaar. Die bevestiging vind op 11 November 1949 plaas onder leiding van ds. P.J. Joubert as konsulent. Die aantal lidmate het binne drie jaar aangegroei van 175 tot 265. En die opbrengs van die derde jaar van die gemeente se bestaan (1951) was 'n rekord beskou van £40 5s. per lidmaat.
Kerkgebou
In Oktober 1949 besluit die kerkraad om die plaas Fernlea van mnr. W. Booysen vir die bedrag van £5 500 te koop. Dadelik word ’n tabakskuur reggemaak om as kerk te dien. Hoewel dit verskriklik warm kon word, was die gebou heeltemal ruim genoeg. Op 'n kerkraadsvergadering op 10 Desember 1949 kollekteer die kerkraadslede onder mekaar £360 en koop 'n standplaas in die dorp. Op 29 Julie 1951 besluit die gemeente om so gou moontlik 'n nuwe toringkerk te bou. Die firma Geers & Geers is as argitekte benoem. Die beraamde koste vir die kerk was £20 000.
Feeste en verenigingslewe
Daar is ook vyf akker grond opsygesit vir die hou van Dingaansfeeste (die latere Geloftefees). Kort ná die stigting is reeds die eerste keer fees gehou. Op 24 Februarie 1950 word 'n Sustersvereniging gestig wat later oorgegaan het tot 'n tak van die Rhodesiese Christelike Vrouevereniging (RCVV). 'n Sondagskool bestaan reeds vanaf die stigting, en met die heropening van die skool in 1950 is 'n Kinderkranstak gestig. Op 13 Mei van dieselfde jaar stig die jongmense 'n Strewerstak met 13 lede. In 1952 berig Ons gemeentelike feesalbum: “So groei die gemeente van krag tot krag en word daar buitengewone ywer getoon.”
Frantz Fanon
Lewensloop
Fanon is in Martinique gebore as die seun van 'n doeaneamptenaar. Hy word groot in 'n middelklasgesin, en gaan skool by die Lycée Schoelcher, toe die mees gesogte hoërskool in Martinique. Aimé Césaire, een van die stigters van die négritude beweging in die Franse literatuur, was een van sy onderwysers in Martinique. Tydens die Tweede Wêreldoorlog dien hy in die leër van die Vrye Franse en vervolgens studeer hy geneeskunde en psigiatrie in Frankryk. Hy werk van 1952 tot 1956 as psigiater in Algerië. waar hy betrokke raak by die Algerynse onafhanklikheidstryd, en wel as redakteur van die nuusblad van die FLN (Front de Libération Nationale).
Hy is veral bekend vir sy boeke. Sy eerste boek, Peau noire, masques blancs (Black Skin, White Masks, 1952), gaan oor die psigologiese gevolge van kolonisasie en onderdrukking. Met sy tweede boek, Les damnés de la terre (The Wretched of the Earth,1961), verwerf hy wêreldwyde roem as 'n bron van inspirasie vir vryheidsvegters in die Derde Wêreld. Fanon stel homself nie tevrede met net nasionale of ekonomiese onafhanklikheid nie, maar doen 'n oproep op 'n totale herontwaking, ook in kulturele en intellektuele opsigte. Fanon se siening is veral in die postkoloniale stroming invloedryk. Fanon sterf op 36-jarige leeftyd.
Victor Jory
Victor Jory (23 November 1902 – 12 Februarie 1982) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente A Midsummer Night's Dream (1935), Gone with the Wind (1939), en The Miracle Worker (1962), en in die televisiereeks Manhunt (1959).
Penisillien
Penisillien is een van die belangrikste groepe antibiotikums. Dit is die eerste groep antibiotikums wat ontdek is deur Alexander Fleming in 1928 en was die eerste middel wat gewerk het teen stafilokok-infeksies en sifillis. Penisillien word gebruik om ŉ wye verskeidenheid van infeksies, insluitend longontsteking, oorinfeksies, bloedinfeksies en hartklepinfeksies te behandel. Hierdie medikasie is baie effektief, maar kan ernstige probleme veroorsaak as jy allergies daarvoor is.
Penisillien val in die beta-laktam groep van antibiotikums en val die selwand van bakteriëe aan. Dit word deesdae min gebruik as gevolg van die hoë vlakke van weerstandigheid teen die antibiotikum. Weerstand teen penisillien in bakteriëe word verkry deur die afskeiding van 'n ensiem, beta-laktamase, deur die bakteriëe wat dan die antibiotikum afbreek.
Penisillien is grootliks vervang deur ampisillien en amoksisillien.
Agtergrond
In die verlede het mense dikwels doodgegaan wanneer hul wonde septies raak, dit wil sê wanneer dit begin sweer en hul bloed vergiftig het. Tydens die Eerste Wêreldoorlog (1914-1918) is meer soldate aan infeksie dood as op die slagveld. Selfs die skraap van 'n skerp doring kon destyds dodelik wees. 'n Skotse bakterioloog, dr Alexander Fleming, het in September 1928 toevallig die eerste antibiotikum (Grieks anti=teen; biotikos=te doen met lewe) ontdek toe hy voor die begin van sy vakansie petribakkies ('n vlak bakkie met 'n los deksel wat in laboratoriums gebruik word om bakterieë te kweek) met die Staphylococcus-bakterie in sy deurmekaar laboratorium in die St Mary’s Hospitaal in Londen laat oopstaan het sonder om dit te was. Toe hy terugkeer, ontdek hy dat spore van die swam Penicillium notatum (soortgelyk aan die groen skimmel wat op brood groei wanneer dit muf) op 'n manier, dalk deur 'n oop venster, in een van die bakkies beland en begin groei het. Fleming het besef dat hierdie skimmel 'n chemiese stof geproduseer het wat die bakterieë in die bakkie aangeval en gedeeltelik vernietig het. Hy het sy uitvinding penisillien genoem. Dit was egter onstabiel en moeilik om te verfyn. As dokter was hy nie toegerus om so 'n taak aan te pak nie.