cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anaërobiese vertering
Stadia
Asetaat en watersntof wat in die eerste stadia geproduseer word kan direk deur die metanogene benut word. Ander molekules soos die vlugtige vetsure met 'n kettinglengte wat langer is as asetaat moet eers biologies ontbind word na verbindings wat direk deur die metanogene gebruik kan word. Die biologiese proses van asidogenese is waar hierdie verdere ontbinding van die oorblywende komponente plaasvind deur asidogeniese (gistende) bakterieë. Hier word vlugtige vetsure geskep tesame met ammoniak, koolstofdioksied en waterstofsulfied asook ander byprodukte. Die proses van asidogenese is soortgelyk aan die proses wat plaasvind as melk suur word.
Die derde stadium van anaërobiese vertering is asetogenese. Hier word eenvoudige molekules wat deur die asidogeniese fase geskep is verder afgebreek deur asetogene om hoofsaaklik asynsuur, koolstofdioksied en waterstof te vorm.
Die finale stadium van anaërobiese vertering is die biologiese metanogenese proses. Die metanogene gebruik die intermediêre produkte van die voorafgaande stadia en skakel dit om na metaan, koolstofdioksied en water. Dit is hierdie komponente wat die grootste deel uitmaak van biogas wat deur die stelsel opgewek word. Metanogenese is sensitief vir hoë en lae pH's en vind plaas tussen 'n pH van tussen 6.5 en 8. Die oorblywende, materiaal wat nie deur die mikrobes verteer kan word nie saam met enige dooie bakteriese materiaal maak die oorskot uit.
'n Eenvoudige generiese chemiese vergelyking van die oorhoofse proses kan as volg geskryf word:
C6H12O6 →  3CO2 + 3CH4
Jan van Elfen
duimnael|links|300px|Dr. Jan van Heerden en sy vrou, Elfabie, op wie se naam sy skrywersvan gegrond is.
Dr. Jan van Heerden (29 Desember 1926 – 23 September 2007) was 'n skrywer van mediese boeke wat onder die naam Jan van Elfen sy boeke gepubliseer het. Sy vrou se naam is Elfabie, Elf genoem en dit is waarop sy skryfnaam gebaseer is. Hy is op die plaas Geluk in die distrik Middelburg, Kaap gebore.
Hy word arm groot maar hy slaag matriek in Mosselbaai en betaal vir sy eie mediese studies aan die Universiteit van Kaapstad. Hy behaal sy M.B.ChB en doen wyd locums totdat hy sy eerste praktyk in Harrismith begin. Hier trou hy in 1955 met Elfabie Schwim. Hulle maak saam vier kinders groot: Rouan, Heidi, Carel en Ilse.
Van Heerden was 'n kort rukkie assistant-redakteur van die SA Mediese Tydskrif maar kantoorwerk het hom nie gepas nie en hy word betrokke in verskeie praktyke. Hy vestig hom as stigter en eerste dokter van die Gesondheidsdienssentrum van die Universiteit van Stellenbosch – met spesiale aandag aan sportbeserings. Die van Heerdens gaan tree af op Onrus, maar na twee jaar verwesenlik Jan 'n lewensdroom toe hulle in 1995 uitwyk na die wye Karoo en vestig hulle op Prins Albert.
Benewens dat van Heerden 'n dokter en skrywer was - ondermeer van 17 boeke en meer as 4 000 artikels en rubrieke - was hy ook 'n natuurmens, kunstenaar, sportkenner, wynliefhebber en het die lewe tot sy volle geniet. Sy bekendste boek is Dokter in die huis.
Sy boek,’Wat Seuns Wil Weet’, word gekenmerk deur ‘n ondertoon van religieuse repressie, waarin normale aktiwiteite soos selfbevrediging in religieus-gelaaide terme soos “selfbevlekking” beskryf word.
Hy is op 23 September 2007 in die ouderdom van 80 jaar in sy huis in Prins Albert oorlede.
Japan Nasionale Roete 334
Japan Nasionale Roete 334 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Verheerliking van Jesus
Verheerliking van Jesus of Transfigurasie (Latyn: transfiguratio Domini; Grieks: μεταμόρφωσις, metamorphosis) verwys na 'n openbaringsgebeurtenis wat volgens die kanonieke evangelies drie van die twaalf Apostels beleef het, toe Jesus in 'n spesiale, getransformeerde vorm saam met die profete Moses en Elia op 'n berg verskyn het. Drie van die vier kanonieke evangelies beskryf die gebeurtenis: Matteus (17,2), Markus (9,2) en Lukas (9,29).
Volgens dié Bybelse verhaal in die Nuwe Testament het Jesus saam met drie Apostles – Simon Petrus, Jakobus die Grote en Johannes – na 'n berg gegaan (glo Berg Tabor in Galilea ) om te bid. Op die berg het Jesus met helder ligstrale begin skyn. Vervolgens het die profete Moses en Elia – die wetgewing en Profesie van die ou bond verteenwoordigend – langs hom verskyn en hulle het begin praat. Jesus is toe deur 'n stem in die hemel – glo dié van God – "Seun" genoem,  soos tydens die doop van Jesus. Die drie Apostels val geskrik op die grond. Die apostel Petrus stel voor om drie hutte te bou,  wat na die Joodse Soekkot verwys.
In die drie evangelies word twee verskeie tydperke vir die duur van dié gebeurtenis aangegee. Matteus (17,1) en Markus (9,2) noem ses dae, terwyl Lukas (9,28) 'n tydperk van omtrent agt dae noem. In die Joodse kalender is twee groot herdenkings net vyf dae uitmekaar: Jom Kippoer, die groot Versoeningsdag, en Soekkot, die Loofhuttefees wat sewe dae gevier word. Op Jom Kippoer uiter die Hoëpriester van die Jode tydens 'n feestelike seremonie die naam van God – JHWH – in die Allerheiligste van die tempel. Die datering van die Verheerliking dui op die laaste dag van Soekkot.
Baie Christelike tradisies, insluitende die Oosters-Ortodokse, Rooms-Katolieke en Anglikaanse kerke, herdenk die Verheerliking van Jesus. In die Westerse kerke word die Verheerliking op 6 Augustus volgens die Gregoriaanse kalender gevier, terwyl die Oosterse kerke dié gebeurtenis op 19 Augustus volgens die Juliaanse kalender herdenk. Die fees in in 1456 deur pous Callixtus III in die liturgiese kalender van die Rooms-Katolieke Kerk opgeneem, nadat op 6 Augustus dié jaar die Christelike oorwinning oor die Ottomaanse Ryk tydens die Beleg van Belgrado in Rome bekend geword het.
Chris Agos
Chris Agos is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Boss (2011), House of Cards (2013), Chicago P.D. (2014), en Sirens (2014).
W. Somerset Maugham
William Somerset Maugham is op 25 Januarie 1874 in Parys gebore, waar sy vader aan die Britse ambassade verbonde was. Toe hy tien jaar oud was, het sy ouers kort ná mekaar gesterf en 'n oom in Engeland het hom grootgemaak. Daar het hy die King's School in Canterbury bygewoon en sy skoolopleiding in Heidelberg, Duitsland, voltooi. Hoewel hy op 'n vroeë ouderdom reeds geweet het dat hy skrywer wou word, het hy sy mediese opleiding aan die St. Thomas Mediese Skool in Londen voltooi. Die ervarings wat hy as verloskundige in die agterbuurte opgedoen het, het hom geïnspireer om sy eerste roman, Liza of Lambeth (1897), te skryf. Die sukses van hierdie boek, hoewel gering, het hom aangemoedig om die mediese beroep te laat vaar en hom op skryfwerk toe te lê. Hy het sterk onder die invloed van Flaubert en de Maupassant gestaan, wie se realisme nog relatief onbekend in Engeland was, en gevolglik is Somerset Maugham dikwels as 'n sinikus beskou wat negatief teenoor die wêreld gestaan het.
Omdat hy situasies en gesprekke beter kon uitbeeld as verhalende beskrywings, het hy toneelstukke begin skryf. Tussen 1898 en 1933 het hy verskeie stukke, veral komedies, geskryf. Sy eerste toneelstuk, A man of Honour (beïnvloed deur Ibsen), is in 1903 opgevoer. Daarna het hy 'n aantal suksesvolle komedies oor die destydse samelewing geskryf.
In 1915 het sy bekendste roman, Of Human Bondage, verskyn. In hierdie boek, wat hy self outobiografies genoem het, het hy sy eensame jeugjare treffend weergegee, hoewel dit onwaarskynlik is dat die slot enige verband met sy lewe hou.
Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het Maugham eers as ambulansman diens gedoen, maar later was hy in diens van die Britse geheime intelligensiediens (MI6). Die ondervindinge wat hy opgedoen het, het hom onder andere geïnspireer om 'n versameling spioenasieverhale, Ashenden, or the British Agent, te skryf.
Ná die oorlog het Maugham baie gereis en onder andere stof versamel vir sy boek The Moon and Sixpence (1919), wat handel oor die lewe van die skilder Paul Gauguin. Uit sy skryfwerk het hy genoeg geld verdien om heelwat te kon reis en baie van die reisindrukke het hy in verhale' gebruik, soos in The Trembling of a Leaf (1921) en die reisbeskrywing On a Chinese Screen (1922).
In 1928 het Maugham 'n herehuis by Cape Ferrat in Suid-Frankryk gekoop, waar hy, buiten gedurende die Tweede Wêreldoorlog, gewoon het tot met sy dood op 16 Desember 1965. In 1930 het Cakes and Ale, 'n satiriese roman, verskyn. In The Summing Up (1938) het hy 'n oorsig gegee oor sy lewe, sy beskouings van die roman en toneel en sy lewensoortuigings, wat gegrond was op 'n berustende ateïsme en skeptisisme oor die inherente goedheid van die mens. Uit hierdie boek, asook uit A Writer's Notebook, wat in 1949 verskyn het, het geblyk dat Maugham bewus was van sy beperkinge. Hy wou nie die verhaalvorm nuut maak nie, maar slegs 'n goeie verhaal op 'n duidelike en eenvoudige manier vertel. In 1944 het sy laaste belangrike roman, The Razor's Edge, verskyn. Dit handel oor 'n jong Amerikaanse oorlogsveteraan wat na vervulling en sin in die lewe soek.
Kisangani
Kisangani (voorheen bekend as Stanleyville in Frans en Stanleystad in Nederlands) is 'n stad in die noordooste van die Demokratiese Republiek die Kongo. Die stad het 'n bevolking van 935 977 in 2012 gehad en is in die noordelike sentrum van die land geleë.
Keye Luke
Keye Luke (18 Junie 1904 – 12 Januarie 1991) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Charlie Chan at the Race Track (1936), Charlie Chan at Monte Carlo (1937), Phantom of Chinatown (1940), en Gremlins (1984).
Mitla
Mitla is 'n argeologiese terrein in die deelstaat Oaxaca, 44 km oos van die stad Oaxaca de Juárez in die suide van Meksiko. Mitla is sowat 1 480 m bo seevlak en was die belangrikste godsdienstige sentrum van die Zapoteke, terwyl Monte Albán as belangrikste politieke sentrum gedien het. Die naam Mitla is afgelei van die Nahuatlnaam Mictlán wat na die "plek van dood" of die onderwêreld verwys. Sy Zapoteekse naam is Lyobaa wat "plek van rus" beteken. Die naam Mictlán is deur die Spanjaarde tot Mitla gehispaniseer.
Mitla is uniek onder Meso-Amerikaanse nedersettings weens sy uitgebreide en ingewikkelde mosaïekversiering en meetkundige ontwerpe wat grafte, panele, friese en selfs hele mure bedek. Hierdie mosaïeke is gemaak met klein, fyngekapte en gepoleerde klipstukke wat sonder die gebruik van beton of mortel saamgevoeg is. Daar is geen ander argeologiese terrein in Meksiko wat dit het nie.
Mitla was ten minste sedert die Klassieke periode (100–650 n.C.) bevolk, of miskien reeds in 900 v.C. Dit is as 'n versterkte dorpie aan die buitenste rand van die Oaxacavallei gestig en het later tot die belangrikste godsdienstige sentrum van dié gebied ontwikkel. Die Mixteke het die beheer van die gebied rondom 1000 oorgeneem, hoewel die gebied steeds deur Zapoteke bevolk was. Die stad het sy hoogte en grootste uitbreiding tussen 750 en 1521 bereik, met beide Zapoteekse en Mixteekse invloede op sy argitektuur in dié tyd. Mitla is een van die Voor-Colombiaanse terreine wat die Meso-Amerikaanse oortuiging van die dood as mees gevolglike deel van die lewe na geboorte verteenwoordig. Dit is gebou as 'n poort tussen die wêreld van die lewendes en die wêreld van die dooies.
Toe die Spanjaarde in die 1520's Mitla bereik het, het dit steeds as die belangrikste godsdienstige sentrum van die Zapoteke gedien. Die hoëpriester, Uija-tào genoem, het in Mitla gebly, en die Spanjaarde het hom met die pous in Rome vergelyk. Met die Spaanse verowering van die Asteekse Ryk (1521–1523) is die gebied by die Spaanse Ryk ingelyf. Sommige van die terrein se kamers is aansluitend deur Spaanse geestelikes bewoon. Aangesien die terrein groot politieke en godsdienstige betekenis vir die gebied gehad het, is die meeste geboue vernietiging en afgebreek met net 'n paar geboue wat gespaar is. Hierdie vernietiging is in 1553 deur die Aartsbiskop van Albuquerque bevel. Die oorblyfsels is gebruik as boumateriaal vir kerke, insluitende die kerk van Sint Paulus, wat bo-op 'n deel van die ruïnes sit. Die noordekant van die katedraal van Oaxaca toon ook ontwerpeienskappe van Mitla om die nuwe godsdienstige orde te simboliseer.
Azaria Mbatha
Azaria Mbatha (1941 -) is 'n Suid-Afrikaanse kunstenaar.
Mbatha is in Mabeka, KwaZulu-Natal, gebore. Van 1961 af het hy as klerk in Vryheid gewerk, maar is in die Ceza-sendinghospitaal opgeneem nadat hy tuberkulose opgedoen het. Dit is hier waar Mbatha se belangstelling in die kuns geprikkel is: Peder Gowenius, 'n Sweedse sendelingonderwyser, het hom aangemoedig om linosneewerk te doen. Ná hy uit die hospitaal ontslaan is, is hy as voltydse student na die kunsskool in Umpumulo wat in 1961 deur Gowenius gestig is. Daarná is Mbatha na die Rorkes Drift-kunssentrum, waar hy 'n tyd lank kunsonderrig gegee het.
Mbatha het sy eerste eenmanuitstalling in 1965 gehou, en in dieselfde jaar die Art SA Today-toekenning ontvang. Hy het in 1966 aan die Republiekfees-uitstalling deelgeneem. Pas daarná is 'n studiebeurs aan hom toegeken en hy is na die Konst Fack-kunsskool in Stockholm, waar hy vir 'n jaar lank gestudeer het. Hy het in 1967 na Rorkes Drift teruggekeer, maar woon tans in Swede.
Azaria Mbatha is 'n grafiese kunstenaar. Hy het aanvanklik linosneë en muurskilderwerk gedoen, maar doen nou ook syskermdrukwerk en kopergravures. Hy het die inspirasie vir sy vroeëre werk duidelik uit die godsdiens geput: die meeste werke is persoonlike interpretasies van Bybelverhale en dit word vandag nog as van sy beste werk beskou. Sy vroeë linosneë was verhalend en is in 'n Romaanse styl uitgevoer, maar sy latere werk het meer klem op die tradisie en die volkskunde gelê.
Mbatha het talle uitstallings in Suid-Afrika gehou, asook in Swede, en sy werk word in die Nasionale Kunsgalery in Kaapstad, die Pretoriase Kunsmuseum en die Museum of Modern Art in New York verteenwoordig.
Sadduseërs
duimnael|200px|’n Sadduseër, uit die 15de-eeuse Neurenberg-kronieke.
Die Sadduseërs (Hebreeus: צְדוּקִים Ṣĕdûqîm) was ’n sekte of groep Jode wat gedurende die tyd van die Tweede Tempel (rofweg 500 v.C. tot 70 n.C.) in Judea aktief was. Die sekte is deur Josephus verbind met die boonste sosiale en ekonomiese klasse van Judea se gemeenskap. Hulle het verskeie politieke, sosiale en godsdienstige rolle vervul, onder meer om die tempel te onderhou. Die Sadduseërs word dikwels vergelyk met ander destydse sektes soos die Fariseërs en Essene.
Die sekte het vermoedelik ’n tyd ná die verwoesting van die tempel in 70 n.C. verdwyn.
Lodewyk van der Stel
Lodewyk van der Stel (1667 - 1694 ) was 'n seun van Simon van der Stel en kassier van die Kaap van Goeie Hoop. Hy is in Amsterdam gebore en in 1685 word hy aangestel as kassier. Hy vergesel sy vader op sy ontdekkingsreis na Namakwaland. Hy vertrek in 1694 met die skip Ridderschap na Batavia. Die skip verdwyn naby Madagaskar. Daar word beweer dat die skip deur seerowers oorval en gebuit is.
Dayton Lummis
Dayton Lummis (8 Augustus 1903 – 23 Maart 1988) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Julius Caesar (1953) en The Wrong Man (1956), en in die televisiereekse Alfred Hitchcock Presents (1955) en The Time Tunnel (1966).
Erica excavata
Erica excavata is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Bandundu
Bandundu (voorheen bekend as Banningville in Frans en Banningstad in Nederlands) is 'n stad in die weste van die Demokratiese Republiek die Kongo.
Kirill Polukhin
Kirill Polukhin (gebore 3 Mei 1969) is 'n Sowjetse en Russiese akteur. Hy is bekend vir sy rol in die televisiereeks Лучше, чем люди (2018).
Eskimo-newel
Die Eskimo-newel (ook bekend as NGC 2392 en die Hanswors-newel) is ’n simmetriese planetêre newel wat in 1787 deur die sterrekundige William Herschel ontdek is. Dit lyk soos ’n mensgesig omring deur ’n Eskimomus. Die newel word omring deur gas wat die buitenste lae van ’n sonagtige ster uitgemaak het. Die sigbare binneste filamente word deur ’n sterk sterwind weggedryf. Die buitenste skyf bevat ongewone filamente van ’n ligjaar lank.
Geskiedenis
Die newel is op 17 Januarie 1787 in Engeland deur William Herschel ontdek. Hy het dit beskryf as ’n "ster met magnitude 9 en ’n redelik helder binnekant, en ’n newelagtigheid wat eweredig daaromheen versprei is. ’n Werklik uitsonderlike verskynsel."
Hou die blinkkant bo
Hou die Blink Kant Bo is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1960 vrygestel is. Die regisseur was Emil Nofal en die hoofrolle is deur Al Debbo, Trudy Rossouw en Sarah Sylvia vertolk.
Genre
Die rolprent is 'n komedie. Dit het geen ouderdomsperk nie.
Storielyn
Die arme Klaas Haasbroek het dit maar moeilik by sy werk, 'n maatskappy waar speelgoed getoets word. Hoewel hy hom goed van sy taak kwyt, 'steel' sy kollega, Herman Engelbrecht sy voorstelle oor die speelgoed en is die bestuurders onder die indruk dat Herman verantwoordelik is vir die maatskappy se finansiële sukses. Klaas het egter nie die selfvertroue om sy base die waarheid te vertel en Herman aan die kaak te stel nie. In sy losieshuiskamer begin sy spieëlbeeld op 'n dag ernstig met hom gesels oor sy lamsakkigheid. Dié beeld, wat sy ego en ambisie verteenwoordig, sê hom hy sal die bul by die horings moet pak as hy van 'n nuwe werk 'n sukses wil maak. Die temperamentele regisseur Jaco Theron gee hom werk as filmakteur en hy word 'n ster. Hy maak geld soos bossies en speel teenoor sy gunsteling aktrise Linda Engelbrecht (Herman se vrou). Nou is hy skielik kaatjie van die baan en hy stry met sy spieëlbeeld, so erg dat hy die spieël breek. Einde van sy geluk, einde van sy filmsterstatus. Maar, gelukkig vir hom kom Herman se oneerlikheid by die speelgoedmaatskappy aan die lig en hy word gevra om sy plek te vul. Hy vra terstond sy sekretaresse om met hom te trou.
Fiumicino
Fiumicino [fjumiˈtʃiːno] is 'n Italiaanse nedersetting en munisipaliteit (comune) in die Metropolitane Stad Rome Hoofstad wat op sy beurt deel uitmaak van die administratiewe streek Latium (Lazio), met 'n oppervlakte van 214 km2 en 'n bevolking van 80 520 (soos op 31 Mei 2018). Fiumicino is die naamgewer vir die Italiaanse hoofstad se internasionale lughawe Roma-Fiumicino Leonardo da Vinci wat in die munisipaliteit geleë en in 1961 amptelik geopen is.
NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal
duimnael|links|230px|Die kerkgebou in 2015.
duimnael|regs|340px|Van die eerste kerkraad van die gemeente het op [[5 Junie 1929 'n portret in De Kerkbode verskyn. Dit is kort ná die bevestiging van ds. Steyl geneem. Voor: diaknes S.J. Klue en H.J. Skuin. Tweede ry: ouderling P. Meiring, mej. Van Noordwyk (sendingdame), ds. en mev. D.L. Steyl, en ouderling N.J. Deetlefs. Derde ry: Ouderlinge J.C. Hayward en P.J. van Greunen, diaken F. Hay, ouderlinge M. van der Merwe en B.J. Roux en diaken W.A. de Klerk. Agterste ry: Diakene W. van der Merwe, P.T. Marais, D.F. Joubert en E.E. Pienaar.]] duimnael|180px|links|Ds. [[Daniël Jozua Pienaar|D.J. Pienaar van die NG gemeente Uitenhage. Die wyk wat later PE-Sentraal sou word, het eers Pienaarswyk geheet ter ere van dié predikant wat hom met die uitbreiding van die NG Kerk in dié deel van die stad bemoei het.]] duimnael|regs|180px|Ds. Douw Lodewyk Steyl, van 1929 tot 1949 PE-Sentraal se eerste leraar. duimnael|regs|170px|Ds. J.C. du Plessis, leraar van 1952 tot 1958. duimnael|regs|170px|Ds. Hennie Winterbach, leraar van 1966 tot 1971.
Die NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal was in 1928 die eerste afstigting van die eerste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Baai, naamlik die NG gemeente Port Elizabeth, wat in 1907 gestig is. Die gemeente se naam is omstreeks 2012 amptelik verander na NG gemeente Anchor of Hope.
Agtergrond
Van die begin van die 20ste eeu af het daar op die hoek van Campbell- en Edwardstraat 'n kerkie vir bruin mense, die Philips Memorial-kerk, gestaan. Omstreeks 1920 het die munisipaliteit die gemeente uitgekoop om die woonbuurt 'n blanke gebied te maak. Nadat dit 'n tyd lank leeg gestaan het en soms deur die munisipaliteit vir sektariese byeenkomste uitgehuur is, het die kerkraad van die moedergemeente onder leiding van di. A. Stegmann en C.G. Ochse dit vir die bedrag van £1 200 aangekoop.
Die gebou is onmiddellik oorgegee vir opknapping en herstel. Die voltooide kerk is daarna ingewy en ds. D.J. Pienaar, destyds van die NG gemeente Uitenhage, wat aktief belanggestel het in die bevordering van die NG Kerk in dié deel van Port Elizabeth, het die inwydingsrede gevoer.
Ter ere van hom het hierdie deel ook die naam Pienaarswyk gekry. So het dit dan 'n wyk van die moedergemeente gebly terwyl die een leraar, ds. F.W. Liebenberg, die pastorie in Richmond Park bewoon het om meer spesifiek die sentrale gedeelte te bearbei. Gedurende 1928 is Pienaarswyk afgestig en so het dit die gemeente Port Elizabeth-Sentraal geword. Op 15 Mei 1940 volg Port Elizabeth-Wes in wat toe een die stad se mees vooruitstrewende voorstede was, naamlik Newton Park, wat op sigself 'n gemeente geword het in 1953.
Eerste leraar
Ná verskeie beroepe is ds. en mev. D.L. Steyl in 1929 as die eerste pastoriepaar van dié strategies geleë gemeente verwelkom. Onder hul bekwame leiding is die jong gemeente in so 'n mate ontwikkel dat die kerk gedurende 1948 geheel en al teen 'n koste van sowat £10 000 vergroot en verander is.
Tweede leraar
Ongelukkig het die leraar wat hom hiervoor beywer het, nie lank die voorreg van die nuwe gebou gehad nie, want in 1949 het hy 'n beroep na die NG gemeente Venterstad in die noord van die Oos-Kaap aanvaar. In Junie van dieselfde jaar is ds. en mev. D.F. du P. Moolman as tweede leraarspaar hier ontvang en kort daarna in dieselfde jaar het PE-Sentraal sy mondigwording gevier.
In 1950 is die ou pastorie in Richmond Park verkoop en 'n nuwe in Kaapweg aangekoop. In 1952 kon Ons gemeentelike feesalbum berig: "Die gemeente is tans geheel en al selfstandig en groei nog steeds."
Die eerste afstigting van Port Elizabeth-Sentraal was reeds in 1929, naamlik Port Elizabeth-Suid, waarvan die naam later Walmer sou word.
Liggaamlike Opvoeding
Liggaamlike opvoeding (fisiese onderwys), ook in baie Statebondlande bekend as liggaamsoefening, is 'n opvoedkundige kursus wat verband hou met die liggaamsbou van die menslike liggaam. Dit word aangebied tydens primêre en sekondêre onderwys en moedig psigomotoriese vaardighede aan deur middel van spel, of die toepassing van beweging om gesondheid te bevorder.
Fisiese onderwys in Asië
In Singapoer word van leerlinge vanaf die laerskool tot in juniorkollege vereis om twee ure se liggaamsoefening elke week te doen, behalwe tydens eksamens. Leerlinge kan speletjies speel soos sokker, pluimbal, kapteinbal, en basketbal tydens die meeste sessies. Onortodokse sport soos touchball, skermsport en skaatplankry word soms gespeel. In die meer gesogte sekondêre skole en in die juniorkolleges word sporte soos gholf, tennis, skietkuns en muurbal beoefen. 'n Verpligte fiksheidsondersoek, NAPFA, word jaarliks in alle skole gedoen om die fisiese fiksheid van die leerlinge te bepaal. Leerlinge word aan 'n reeks fiksheidstoetse onderwerp en word evalueer met goud, silwer, brons en druippunte.
In Maleisië moet leerlinge van primêre en sekondêre skole twee periodes of een uur liggaamsoefening doen, behalwe in die week voor die eksamen. In die meeste sekondêre skole is speletjies soos pluimbal, sepak takraw, sokker, netbal, basketbal en tennis beskikbaar. Leerlinge word toegelaat om hul eie sporttoerusting skool toe te bring met die toestemming van die onderwyser.
Fisiese onderwys in Australië
In Australië het  liggaamlike opvoeding 'n belangrike deel van die kurrikulum in regeringskole geword in 1981. Die beleid is uiteengesit in 'n Ministeriële Verklaring aan die Victorian Legislative Assembly deur die Minister vir Opvoedkundige Dienste, Norman Lacy LP op 17 September.
Fisiese onderwys in Noord-Amerika
In Brits-Kolombië, Kanada, het die regering in die graad een kurrikulum bepaal dat studente vyf keer per week moet deelneem aan fisiese aktiwiteit. Die onderwyser is verantwoordelik vir die beplanning van Daaglikse Fisiese Aktiwiteite (DPA) wat dertig minute van matige fisiese aktiwiteit per dag behels, bo en behalwe die kurrikulum se liggaamlike opvoeding klasse. Die kurrikulum vereis ook dat leerders in ingelig moet wees oor 'n gesonde lewe. Leerders moet byvoorbeeld in staat wees om die voordele van gereelde oefening te beskryf, gesonde keuses identifiseer wat meer fisiese aktiwiteit van hul vereis en die belangrikheid van die keuse van gesonde kos kan verduidelik.
Ontario, Kanada het 'n soortgelyke proses in plek. Op 6 oktober 2005 het die Ontario Ministerie van Onderwys (OME) 'n Daaglikse Fisiese Aktiwiteit beleid in laerskole implementeer. Hierdie beleid vereis dat alle leerders in Grade 1 tot 8, insluitend studente met spesiale behoeftes, voorsien word van geleenthede om deel te neem aan 'n minimum van twintig minute van volgehoue matige tot sterk fisiese aktiwiteit elke dag tydens skooltyd. In die Verenigde State van Amerika is die doel van liggaamlike opvoeding "om individue te ontwikkel wat oor die kennis, vaardighede en selfvertroue beskik om 'n leeftyd van gesonde fisiese aktiwiteit te geniet."
Tendense
Nuwe tendense om 'n groter verskeidenheid aktiwiteite – buiten tipiese sportsoorte- in te sluit, het onlangs ontwikkel ten opsigte van fisiese '''onderwys. '''Die bekendstelling van aktiwiteite soos kegelspel, stap of frisbee op 'n vroeë ouderdom kan studente help om goeie gewoontes te ontwikkel wat sal voortgaan in hul volwasse lewe. Sommige onderwysers het selfs begin met stresvermindering tegnieke soos joga, diep asemhaling en tai chi. Die blootstelling van studente aan nie-tradisionele sportsoorte verskaf motivering vir studente om hul aktiwiteitsvlakke te verhoog, en help om studente aan verskillende kulture bloot te stel. Die onderrig van nie-tradisionele (of nie-inheemse) sport bied 'n groot geleentheid om akademiese konsepte van ander vakke te integreer.
Liggaamsoefening is belangrik vir studente se gesondheid en algemene welstand. Die Center for Disease Control en Pervention beweer dat vetsug by kinders (ouderdomme 2-5) en adolessente (ouderdomme 12-19) verdubbel het as gevolg van 'n gebrek aan aktiwiteit en dieet. Die kwaliteit van Liggaamlike Opvoedings programme sal tot voordeel van die lewenstyl van jong mense wees. Goeie Liggaamlike Opvoedingsprogramme verskaf struktuur vir studente om hul fiksheid te verbeter, positiewe keuses te maak en om doelwitte te stel en te bereik. 'n Verdere tendens is die inkorporasie van gesondheid en voedingsleer tot die fisiese onderwys kurrikulum. Die Child Nutrition and WIC Reauthorization Act of 2004 vereis dat alle skole waar die skoolvoedingsprogram federaal befonds word, welstandsbeleide ontwikkel word om voeding en fisiese aktiwiteit aan te spreek. Terwyl studente sport en bewegingskunde leer kan onderwysers ook kort lesse oor gesondheid en voeding aanbied. Met die uitbreek van siektes soos varkgriep het skooldistrikte dit verpligtend gemaak dat studente moet onderrig ontvang oor goeie higiëne en ander verwante onderwerpe. Baie state vereis deesdae dat Liggaamsopvoeding onderwysers gekwalifiseer moet wees om gesondheidskursusse aan te bied. Talle kolleges en universiteite bied Fisiese Onderwys en Gesondheid as een kwalifikasie aan.
Navorsing toon aan dat daar 'n positiewe korrelasie is tussen breinontwikkeling en fisiese oefening.
Studies is gedoen oor hoe liggaamlike opvoeding kan help met die verbetering van akademiese prestasie. In 'n 2007 artikel het navorsers gevind dat daar 'n merkbare verbetering was in studente se English Arts standardized testing: studente wat 56 ure van liggaamlike opvoeding in 'n jaar ondergaan het, het beter presteer in vergelyking met studente wat 28 ure van liggaamlike opvoeding vir 'n jaar ondergaan het.
Tegnologie wat gebruik word  in liggaamlike opvoeding: Nuwe tegnologie in liggaamlike opvoeding speel 'n groot rol tydens klasse. Een van die mees bekostigbare en effektiewe hulpmiddels is 'n eenvoudige video-opnemer. Met die gebruik van 'n video-opnemer kan studente die foute sien wat hulle maak in bv. gooibewegings. Studies toon dat studente dit meer effektief vind as wanneer iemand probeer om te verduidelik wat hulle verkeerd doen. Opvoeders het ook gevind dat die gebruik van ander tegnologie soos pedometers (treemeters) en hartklopmonitors baie suksesvol is om stap- en hartklopdoelwitte te stel. Dit help studente om te verstaan hoe oefening hul liggaam beïnvloed.
Abrahamitiese gelowe
Die Abrahamitiese gelowe is ’n groep Semities geïnspireerde godsdiensgemeenskappe wat daarop aanspraak maak dat dit van die Judaïsme van die antieke Israeliete afstam en die God van Abraham aanbid. Dit is monoteïstiese gelowe: Hulle aanbid net een God, die unieke God. Die term kom van die patriarg Abraham, ’n belangrike figuur in die Ou Testament wat deur Christene, Moslems en ander erken word.
Abrahamitiese godsdienste het wêreldwyd versprei nadat die Christelike geloof in die 4de eeu deur die Romeinse Ryk aanvaar is en Islam van die 7de eeu af deur die Islamitiese ryke. Die groot Abrahamitiese gelowe, in chronologiese volgorde van hul stigting, is Judaïsme (7de eeu v.C.), die Christendom (1ste eeu) en Islam (7de eeu).
Dit is die drie Abrahamitiese gelowe met die grootste getal volgelinge. Ander Abrahamitiese gelowe met minder volgelinge sluit in Samaritanisme, die Droese, Babisme, Baha’i en Rastafarianisme.
In 2005 is 54% van die wêreldbevolking (3,6 miljard mense) beskou as volgelinge van ’n Abrahamitiese geloof, sowat 32% as volgelinge van ander gelowe en 16% as aanhangers van geen georganiseerde geloof nie. Sowat 33% van die wêreldbevolking is Christene, sowat 21% Moslems, sowat 0,2% Jode en sowat 0,1% behoort tot Baha’i.
Georges Seurat
Georges-Pierre Seurat (Frans: [ʒɔʁʒ pjɛʁ sœʁa]; 2 Desember 1859 – 29 Maart 1891) was 'n Franse post-Impressionistiese skilder en tekenaar. Hy is bekend vir sy innoverende gebruik van tekenmedia en vir die ontwikkeling van die skildertegnieke divisionisme en pointillisme. Seurat se kunssinnige persoonlikheid was 'n kombinasie van kwaliteite wat gewoonlik as kontrasterend en onverenigbaar beskou word: aan die een kant was daar sy uiterste en delikate gevoeligheid; aan die ander, 'n passie vir logiese abstraksie en 'n amper wiskundige presisie. Sy grootskaalse werk, 'n Sondagmiddag op die eiland La Grand Jatte (1884–1886), wat die koms van Neo-impressionisme ingelui het, het moderne kuns 'n nuwe koers laat inslaan en is een van die ikone van laat negentiende eeuse skilderkuns.
Gesin en opleiding
Seurat is op 2 Desember, 1859, in Parys gebore. Sy pa, Antoine Chrysostome Seurat was 'n voormalige regsamptenaar wat ryk geword deur met eiendom te spekuleer, en sy ma, Ernestine Faivre, was van Parys. Georges het 'n ouer broer en suster gehad.
Georges Seurat het aanvanklik kuns studeer aan die École Municipale de Sculpture et Dessin, naby sy ouerhuis in die boulevard Magenta. In 1878 het hy sy studies aan die École des Beaux-Arts voortgesit waar hy by Henri Lehmann klasgeloop het en 'n konvensionele akademiese opleiding ontvang het. Hy het onder andere van gietstukke van antieke beelde af gewerk en die tekeninge van ou meesters afgeteken. Sy formele kunsopleiding het in November 1879 tot 'n einde gekom toe hy die École des Beaux-Arts moes verlaat om vir 'n jaar weermagdiens te doen.
Ná 'n jaar in die Brest Militêre Akademie het hy na Parys toe teruggekeer waar hy 'n ateljee met sy vriend Aman-Jean gedeel het. Vir die volgende twee jaar het hy aan die bemeestering van die monochrome tekentegniek gewerk. Sy eerste uitgestalde werk, wat in 1883 by die Salon gesien kon word, was 'n Conté-krytskets van Aman-Jean. Hy het ook 'n noukeurige studie van die werke van Eugène Delacroix gemaak en veral op sy gebruik van kleur gelet.
Baaiers by Asnières
Hy het 1883 aan sy eerste groot skildery gewerk – 'n groot doek met die titel Baaiers by Asnières, 'n monumentale werk van jong mans wat in 'n werkersklasbuurt van Parys langs die Seine ontspan. Alhoewel Seurat in sy gebruik van kleur en lig deur Impressionisme beïnvloed is, toon die skildery met sy egalige, vereenvoudigde teksture en versigtig omlynde, amper beeldhouagtige figure die voortgesette impak van sy Neoklassikale opleiding. Seurat het ook van die Impressionistiese ideaal wegbeweeg deur 'n aantal tekeninge en oliesketse te maak voordat hy in sy ateljee aan die doek begin werk het.
'n Sondagmiddag op die eiland La Grande Jatte
In die somer van 1884 het Seurat aan 'n Sondagmiddag op die eiland La Grande Jatte begin werk wat hom twee jaar geneem het om te voltooi.
Die skildery beeld lede van die verskillende sosiale klasse uit wat aan verskillende park-aktiwiteite deelneem. Die fyn naasmekaarstelling van stippels veelkleurige verf stel die kyker se oë in staat om die kleure opties te meng eerder as om die kleure fisies op die doek te meng. Dit het Seurat twee jaar geneem om die 3 meter breë skildery te voltooi, waarvan hy heelwat tyd in die park deurgebring het om voorbereidende sketse te maak (daar is ongeveer 60 studies). Dit vorm nou deel van die permanente versameling van die Kunsinstituut van Chicago.
Latere loopbaan
Seurat het sy verhouding met Madeleine Knobloch geheim gehou. Sy was 'n kunstenaarsmodel wat hy in sy skildery Jeune femme se poudrant uitgebeeld het. In 1889 het sy by Seurat ingetrek en 'n jaar later, in 1890, het sy aan hulle seun Pierre-Georges geboorte geskenk.
Seurat het die somer van 1890 aan die kus by Gravelines deurgebring waar hy vier doeke geskilder het, insluitend Die kanaal van Gravelines, Petit Fort Philippe, sowel as agt oliepanele en 'n paar tekeninge voltooi het.
Dood
Seurat is op 29 Maart, 1891, op die ouderdom van 31 in sy ouerhuis in Parys oorlede. Die oorsaak van sy dood is onseker en is onderskeidelik aan 'n vorm van meningitis, longontsteking, aansteeklike keelontsteking en witseerkeel toegeskryf. Sy seun het twee weke later aan dieselfde siekte gesterf. Sy laaste ambisieuse werk, Die sirkus, was onvoltooid gelaat.
Kontemporêre idees
Gedurende die 19de eeu het wetenskaplikes soos Michel Eugène Chevreul, Ogden Rood en David Sutter verhandelings oor kleur, optiese effekte en persepsie geskryf.
Chevreul was moontlik die belangrikste invloed op kunstenaars; sy groot bydrae was die ontwikkeling van 'n kleurwiel met primêre en intermediêre skakerings. Chevreul was 'n chemikus wat tapisserieë gerestoureer het. Hy opgelet dat ten einde 'n gedeelte behoorlik te herstel, hy die invloed van kleure rondom die ontbrekende wol in berekening moes bring; hy kon nie die regte skakering meng tensy hy die omringende kleurstof geïdentifiseer het nie. Chevreul het ontdek dat twee naasliggende kleure wat effens oorvleuel of baie na aan mekaar is, die effek van 'n ander kleur skep wanneer dit op 'n afstand bekyk word. Die ontdekking van hierdie verskynsel het die basis vir die pointillistiese tegniek van die Neo-impressionistiese skilders geword.
Chevreul het ook ontdek dat die "halo" wat gesien word nadat daar na 'n kleur gekyk word, die teenoorstaande kleur (ook genoem komplementêre kleur) is. Byvoorbeeld: Nadat daar na 'n rooi voorwerp gekyk is, kan 'n mens 'n siaan eggo/halo van die oorspronklike voorwerp sien. Hierdie komplementêre kleur (byvoorbeeld siaan vir rooi) is die resultaat van 'n nagloed op die retina. Neo-impressionistiese skilders wat in hierdie wisselwerking van kleure geïnteresseerd was, het ruim gebruik gemaak van komplementêre kleure in hulle skilderye. In sy werke het Chevreul kunstenaars aanbeveel om te dink en nie net die kleur van die sentrale voorwerp te skilder nie, maar om kleure by te voeg en geskikte wysigings aan te bring ten einde 'n harmonie tussen kleure te verkry. Dit blyk dat die harmonie waarvan Chevreul geskryf het, die "emosie" was waarna Seurat verwys het.
Waar Chevreul sy teorieë op Newton se idees oor die vermenging van lig gebaseer het, het Ogden Rood sy teorieë op die werk van Helmholtz gebaseer. Hy het die effek van die vermenging en naasmekaarstelling van materiaalpigmente ontleed. Rood het rooi, groen en bloupers as primêre kleure geïdentifiseer. Net soos Chevreul, het hy gesê dat indien twee kleure langs mekaar geplaas word, hulle op 'n afstand na 'n derde afsonderlike kleur lyk. Hy het ook daarop gewys dat die naasmekaarstelling van primêre skakerings 'n baie meer intense en aangename kleur sou skep as wat verkry sou word indien die ooreenstemmende kleur op doek gemeng sou word. Rood het kunstenaars aanbeveel op die verskil tussen additiewe en subtraktiewe eienskappe van kleur te onderskei aangesien materiaalpigmente en optiese pigmente (lig) nie op dieselfde manier meng nie:
Seurat is ook deur Sutter se Phenomena of Vision (1880) beïnvloed waarin hy geskryf het dat die wette van harmonie in skilderkuns, nes die wette van harmonie en musiek, aangeleer kan word".  In die 1880's het hy by die Sorbonne na lesings deur die wiskundige Charles Henry geluister wat die emosionele eienskappe en simboliese betekenis van lyn en kleur bespreek het.
Die taal van kleur
Seurat se teorieë kan soos volg opgesom word: Die gevoel van vrolikheid kan deur die dominansie van glimmende (lumineuse) skakerings, die oorheersing van warm kleure en die gebruik van opwaartse lyne verkry word. Kalmte word deur 'n ekwivalente/gebalanseerde gebruik van lig en donker, die balans van warm en koue kleure en deur horisontale kleure verkry. Hartseer word deur die gebruik van donker en koue kleure en afwaartse lyne verkry.
Invloed
Seurat se gebruik van platter, meer lineêre strukture het vanaf 1911 onder die Kubiste se aandag gekom. Met sy uitlatings oor straling en die uitwerking van kontras het Seurat gedurende sy kort loopbaan daarin geslaag om op 'n vars manier, sonder enige rigtinggewende tradisie, te skep, en om 'n estetiese stelsel met 'n nuwe tegniese metode te vestig wat volmaak by die uitdrukking daarvan aangepas is.
"Met die koms van monochromatiese Kubusme in 1910–1911," skryf kunshistorikus Robert Herbert, "het kunstenaars se aandag van kleur na kwessies rondom vorm verskuif, en hiervoor was Seurat meer relevant. Die Chahut [Rijksmuseum Kröller-Müller, Otterlo] is deur André Salmon 'een van die groot ikone van die nuwe genre' genoem, en volgens Guillaume Apollinaire behoort hierdie werk sowel as die Cirque (Sirkus, Musée d'Orsay, Paris, amper aan Sintetiese Kubisme.'."
Die idee dat skilderkuns – in terme van kleur sowel as vorm – wiskundig uitgedruk kon word, was goed gevestig onder die Franse kunstenaars; en hierdie wiskundige uitdrukking het tot 'n onafhanklike en gebiedende "objektiewe waarheid" aanleiding gegee.
Die Neo-Impressioniste het inderdaad daarin geslaag om 'n objektiewe, wetenskaplike basis op die gebied van kleur te vestig (Seurat  albei kwessies in Sirkus en Dansers aangepak). Kort daarna het die Kubuste dieselfde op die gebied van vorm en beweging gedoen; Ook Orfisme sou dit met kleur doen.
Uitstallings
Vanaf 1883 tot met sy dood is Seurat se werk by die Salon, die Salon des Indépendants, Les XX in Brussels, die agtste Impressionistiese uitstalling en verskeie ander uitstallings in Frankryk en in die buiteland uitgestal.
Postume uitstallings: Solomon R. Guggenheim Versameling van nie-objektiewe skilderye, Suid-Carolina, Gibbes Memorial Art Gallery
Mark Nixon
Mark Nixon is 'n Suid-Afrikaansse pianis. Hy is gebore in Suid-Afrika en ontvang sy opvoeding aan die Drakensberg Seunskoor Skool en Diocesan Kollege.
Hy is 'n gegradueerde van die Universiteit van Kaapstad, Universiteit van Suid-Afrika (UNISA), die Amsterdamse Konservatoria en die Guildhall Skool vir Musiek en Drama in Londen. Sy onderwysers het Laura Searle, Lamar Crowson, Håkon Austbø en Graham Johnson ingesluit. Van 2000 tot 2002 was hy die Anthony Saltmarsh junior-Genoot by die Koninklike Musiekkollege.
In 1999 het hy die Guildhall Skool se Schubert en Ireland-pryse gewen en die begeleiersprys in die English Singers and Speakers Union Song Kompetisie in Londen. In 2006 het hy die begeleiersprys gewen by die Great Elm Vocal-toekennings by Wigmore Hall, Londen. Van sy vele verskynings sluit konsertreekse saam met verskeie sangers en instrumentaliste in Nederland, Frankryk, Brittanje, en toere in Suid-Afrika tydens 2002, 2003, 2004, 2005, 2007, 2010 en 2012, in. Hy is 'n vlytige kamermusikant, wat dikwels met verskeie sangers saamwerk wat betref die liedere repertorium, en hy is ook deel van die King's Piano Trio en 'n stigterslid van die London Song Circle. Hy is ook 'n toegewyde onderwyser, wat in Londen woon, en is die Hoof van die Klawerbord afdeling by King's College School, Wimbledon.
In 2010 het hy 'n CD van liedjies deur Grieg, Wolf, Rachmaninoff, Wilding en De Villiers in samewerking met die sopraan Erica Eloff vrygestel. In 2012 het hy 'n CD van werke vir soloklavier deur Liszt, Brahms en Debussy op die Stringwise plate-etiket uitgereik. Albei opnames was uiters goed ontvang in die pers en word gereeld gehoor op Classic FM en Fine Music Radio. Onlangse optredes het solo-optredes in Suid-Afrika, gesamentlike werk met sangers, en optredes van die King's Piano Trio in die Verenigde Koninkryk ingesluit, asook 'n uitvoering van Beethoven se Klavierconcerto nr. 4 in Sint Alban's Katedraal.
Hendrik van der Stel
Hendrik van der Stel (8 Oktober 1670 - 26 September 1722) was 'n seun van Simon van der Stel. Hy is in Amsterdam gebore en vergesel sy vader na die Kaap die Goeie Hoop in 1679, maar keer in 1686 terug na Nederland. In 1703 bly hy 'n jaar in die Kaap oor onderweg na Batavia, waar hy die res van sy lewe deurbring.
Honda Ballade/Honda Civic
Die Honda Ballade was 'n kompakte motor wat deur Honda van Japan gebou is. Dit het begin as 'n vierdeur hoëtoerustingvlakweergawe van die Honda Civic in 1980. Die Ballade is op dieselfde tyd as die Honda Vigor ontwikkel, wat 'n hoër inhoudsvlak as die Honda Accord gehad het. Die Ballade is in Japan uitsluitlik verkoop deur Honda Verno-handelaars saam met die Vigor, Honda Prelude, CR-X, en Honda Quinto. In die Verenigde Koninkryk is dit op dieselfde tyd vrygestel as die soortgelyke Triumph Acclaim wat 'n Hondageboude enjin gehad het.
Honda Civic
("Honda Ballade" in Suid-Afrika)
Kragtiger enjins
Die 1.5 L enkelbonokas-enjin is in 'n wye verskeidenheid van modelle vrygestel, met óf tweelinginspuiting, óf 'n enkelvergasser, óf 'n dubbelvergasser. Hierdie kragtiger enjins was beskikbaar in die Japannese mark as die 25X en 25XT.
Met sy ligte gewig, onafhanklike vering en kragtige enjin is die motor goed ontvang oor die wêreld heen. Die Civic wen die "Golden Steering Wheel Award" van die Duitse koerant Bild am Sonntag, en die eerste plek in Frankryk se l'Automobile tydskrifopname vir motorgehalte en -etroubaarheid in 1989.
Die Europese model, aangewys as die "1.6i-VT", gebruik 'n effens minder kragtige B16A1 enjin, wat 112 kW lewer by sy rooilyn van 8200 opm.
Erica exleeana
Erica exleeana is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap waar dit voorkom vanaf die Kaapse Skiereiland tot die Riviersonderendberge en ook die Kogelberg en Kleinrivierberge.
Alexander Graham Bell
Alexander Graham Bell (3 Maart 1847 – 2 Augustus 1922 ) was ’n Skotse wetenskaplike en uitvinder wat in Amerika gewoon het. Hy het die telefoon in 1876 uitgevind en die telefoonmaatskappy Bell die jaar daarna begin.
Belangrikste prestasies
In sy pogings om die eerste ‘harmoniese telegraaf’ te ontwerp en te maak (nadat Samuel Morse 'n paar jaar vantevore telegrafie uitgevind het), het Bell te staan gekom voor die struikelblok dat net een boodskap op 'n keer oorgesein kon word. Hy wou dit oorkom deur die teorie dat daar veelvuldige note in 'n musikale akkoord is, toe te pas. Bell het met Thomas Watson, die eienaar van 'n elektriese winkel, saamgewerk om sy idee van 'n harmoniese telegraaf te verwesenlik.
Op 2 Junie 1875 is klank die eerste keer bloot toevallig oor 'n draad oorgesein: Bell, in die sendkamer, het 'n draad wat styf om die elektromagneet vasgedraai was, probeer losmaak. Watson het 'n “trilling” in die ontvangskamer gehoor, en besef dat wat hy gehoor het, die eerste kommunikasie oor 'n draad was.
Die volgende jaar, op 10 Maart, het Bell ontdek dat die draad sy weerstand kan afwissel en 'n golfstroom kan produseer as dit gedeeltelik in 'n geleiervloeistof gedompel is. Hierdie deurbraak was die finale stap in Bell se soeke. Watson, in die ontvangskamer, kon Bell se stem perfek hoor, en die paar het besef dat hulle hul doel bereik het.
Van toe af het dinge vinnig gebeur, en Bell het die land deurreis om sy nuwe uitvinding te bevorder nadat hy die Bell Telephone Company in 1877 gestig het. Hierdie Amerikaanse maatskappy bestaan vandag nog met die naam AT&T. Die maatskappy moes sy patente telkemale verdedig aangesien ander maatskappye hul eie telefone probeer ontwerp het, maar in al die sake het die opposisie verloor aangesien Bell oorweldigende bewyse kon lewer ter ondersteuning van sy oorspronklike patente. Bell is in daardie jaar met Mabel Hubbard getroud en die twee het vir 'n jaar lank na Europa vertrek.
Met finansiële sukses en beroemdheid voor die ouderdom van 35, het Bell sy belange op ander terreine uitgebrei terwyl die Bell Telephone Company bly groei en bloei het. Gedurende hierdie tydperk het hy talle nuttige toestelle en instrumente uitgevind, soos 'n elektriese sondeerder wat metaalvoorwerpe soos koeëls in 'n menslike liggaam kon opspoor.
Bell het ook 'n primitiewe kunsmatige asemhalingstoestel in die vorm van 'n metaalvakuumbaadjie ontwerp – hierdie uitvinding het gevolg ná die dood van sy pasgebore seun in 1891 as gevolg van asemhalingskomplikasies. Dit het die prototipe geword van die ‘ysterlong’ van die 1950's ten tye van die polio-epidemie.
In daardie jaar het Bell ook die Franse Volta-prys gekry – 'n kontantprys van $10 000 vir sy groot bydrae tot elektrisiteit. Een van Bell se grootste uitvindings (volgens hom) was die “fotofoon” – 'n toestel wat klank kon oorsein deur 'n ligstraal te gebruik. Die fotofoon het 'n seleenkristal en 'n vibrerende spieël gebruik wat op klank kon reageer, en met hierdie toestel is 'n boodskap meer as 180 m ver tussen twee geboue oorgesein. Bell het weer eens die pad vir moderne tegnologie met sy uitvinding gebaan, aangesien die teorie wat hy ontwikkel het later die grondslag vir laser- en veseloptiese kommunikasiestelsels sou vorm.