cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hongaars
Die oorsprong en geskiedenis van Hongaars
Die woord Hongaar is afgelei van Onogur (letterlik: "tien pyle"), 'n Huns-Bulgaarse federasie van stamme in die tydperk, toe die Hongare die eerste kontakte met Europese volke aangeknoop het. Alhoewel die Hongaarse taal sy Fins-Oegriese identiteit bewaar het, is 'n aantaal woorde van die Turkse taal ontleen. Net soos Turks word Hongaars deur sy agglutinerende karakter en 'n groot aantal umlaut-klanke gekenmerk, en die Hongare is dus tydens die vroeë Middeleeue dikwels as nou verwant aan die Turke beskou.
Die Hongare noem hulleself magyar – afgelei van die naam van een van die sewe Hongaarse stamhoofde in die tydperk, toe die oorspronklik nomadiese volk homself in die Sentraal-Europese Karpatebekken gevestig het (omtrent 888 tot 900). Die eerste Hongaarse inskripsies, waarvoor runeskriftekens gebruik is, dateer eweneens uit die 9de eeu. Met die kerstening onder die heerskappy van koning Stephanus I is 'n groter aantal woorde uit die Latynse taal ontleen.
Die oudste Hongaarse teks, wat bewaar gebly het, is die sogenaamde "lykrede" (halotti beszéd) uit die 13de eeu, alhoewel 'n aantal Hongaarse woorde reeds in die stigtingsoorkonde van die Benediktynse abdy van Tihany uit die jaar 1055 voorkom.
Tydens die heerskappy van die huis Habsburg (1699–1867/1918) in Hongarye het die Duitse taal 'n groot invloed op Hongaars uitgeoefen. Met die Oostenryks-Hongaarse skikking in 1867 het die Hongaarse owerhede 'n beleid van Hongarisering in die randgebiede van die ryk soos Slowakye, Kroasië en Seweburge toegepas. Die persentasie Hongaarstalige bewoners het gevolglik van net 29 persent in die jaar 1780 tot 54 persent in 1910 gestyg. Die groot ontevredenheid van anderstaliges oor hierdie beleid was een van die hoofredes vir die ontbinding van die Koninkryk van Hongarye in 1918.
As gevolg van die vredesooreenkomste ná die Eerste Wêreldoorlog (onder meer die Verdrag van Trianon) is sowat 3,2 miljoen Hongare van hulle moederland geskei. Hongaarse gemeenskappe het sowel die grensgebiede van buurlande (veral Suid-Slowakye) asook gebiede in die hartlande van ander nasies soos byvoorbeeld in Noord-Seweburge (Roemenië) en Vojvodina (Noord-Serwië) bewoon. Ná die Hongaarse Opstand in 1956 het 'n groot aantal Hongare na ander lande geëmigreer.
Dipankara Boeddha
duimnael|links|Standbeelde van Dipankara in [[Katmandoe, Nepal]]
Dipankara (Sanskrit en Pali: Dīpaṃkara, "Lampdraer") is een van die Boeddhas van die verlede. Hy het glo duisend jaar gelede op aarde gewoon. Volgens die Theravada-Boeddhistiese tradisie was hy die vierde van die 29 Boeddhas wie se naam bekend is.
Boeddhiste glo daar was ’n hele reeks Boeddhas in die verlede en dat daar nog ander in die toekoms sal wees. Dipankara is dus een van duisende vorige Boeddhas; die huidige een is Gautama en die toekomstige een Maitreya. Volgens tradisie het Dipankara voorspel dat Gautama in die verre toekoms ’n Boeddha sal word.
Dipankara word gewoonlik uitgebeeld as sittende, maar soms staan hy ook, veral in China, Thailand en Nepal. Hy vorm soms ’n beskermingsteken met sy regterhand, en dikwels met albei hande. Hy word selde alleen uitgebeeld; die bodhisattvas Manjusri en Vajrapani is gewoonlik saam met hom (algemeen in Java) of andersins Avalokiteśvara en Vajrapani (algemeen in Sri Lanka). Soms is hy saam met Gautama en Maitreya.
Patriarg Adriaan van Moskou
Adriaan (Russies: Адриан, gebore Andrei, Андрей; 2 Oktober 1627 - 16 Oktober 1700) was die tiende Russies-Ortodokse patriarg van Moskou en die hele Rusland, die laaste een voor die Russiese Rewolusie van 1917.
Adriaan het die aandag getrek van patriarg Joachim toe hy nog die ab van die Tsjoedof-klooster was. In 1686 het Joachim hom aangestel as aartsbiskop van Kazan en Swijazjsk. Op 24 Augustus 1690 is Adriaan gekies om Joachim te vervang. Hy was ’n streng aanhanger van tradisionele norme en het Pieter die Grote se hervormings, soos die verpligte skeer van baarde, teengestaan. Hul verhouding was gespanne, maar tog moes hy van Pieter se kritiek aanvaar oor tekortkominge in die Kerk.
Ná Adriaan se dood in 1700 het die tsaar ’n verbod geplaas op die verkiesing van ’n opvolger. Stefan Jaworski het waargeneem as locum tenens (tussentydse plaasvervanger) totdat die tsaar die patriargaat in 1721 afgeskaf en vervang het met die Heiligste Regerende Sinode met ’n aartsbiskop aan die hoof. Die patriargaat is eers weer in 1917 herstel.
Freimettigen
Freimettigen is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 466 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2000 het 94,1% van die inwoners Duits gepraat.
Socialist Revolutionary Workers Party
Die Socialist Revolutionary Workers Party (SRWP) is 'n kommunistiese en Marxisties-Leninistiese party in Suid-Afrika. . Die party is in Maart 2019 gestig ná 'n voor-bekendstellingskonvensie aan die einde van 2018.
Geskiedenis
Die wortels van die SRWP lê in die verdeling tussen die NUMSA-unie en die COSATU-federasie in 2013. Die skeuring is hoofsaaklik veroorsaak deur die toenemende ontevredenheid van die NUMSA-leierskap met die ANC, wat saam met die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party ondersteun word deur die COSATU as die driedelige alliansie. Na die wegbreek het NUMSA se algemene sekretaris, het Irvin Jim die vorming van 'n "nuwe verenigde front" aangekondig. Saam met die nuwe South African Federation of Trade Unions (SAFTU) sal die SRWP deel wees van hierdie nuwe verenigde front.
Die bekendstelling in Desember 2018 is bygewoon deur 1 100 afgevaardigdes van alle provinsies van Suid-Afrika in Boksburg, met afvaardigings van koshuisverenigings en lede van SAFTU-vakbonde wat bywoon. . Die party het deelgeneem aan die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2019 en aan die provinsiale verkiesings in al nege provinsies. . Die party kon nie daarin slaag om enige setels te wen nie.
Japan Nasionale Roete 149
Japan Nasionale Roete 149 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Duitse masels
Duitse masels, ook bekend as Rubella, is 'n akute aansteeklike siekte met 'n veluitslag wat gevaar vir die fetus inhou indien verwagtende moeders dit kry. Dit word deur 'n virus veroorsaak wat drie weke neem om te ontwikkel.
Kindersiekte
Die aansteeklike siekte kom veral tussen die ouderdom van 2 en 10 voor. Volwassenes kan ook die siekte kry as hulle dit nie tevore gehad het nie. 'n Vorige aanval gee lewenslange immuniteit.
Inkubasie
Regstreekse aanraking met die draer kan verspreiding van die virus veroorsaak, wat die liggaam deur die mond, voedsel- en lugkanale binnedring.
Hoewel die simptome en tekens van die siekte in 'n mate met masels ooreenkom, word Duitse masels deur 'n heeltemal ander virus veroorsaak. Die inkubasieperiode duur gewoonlik sowat 17 dae.
Simptome en diagnose
Die veluitslag is meestal die eerste aanduiding dat 'n kind Duitse masels onder lede het. Dikwels word dit nie voorafgegaan deur 'n gevoel van olikheid nie. Die uitslag begin gewoonlik op die gesig en versprei dan na die bors en hele liggaam.
Die limfklier e in verskillende dele van die liggaam begin swel, veral in die nek. As 'n mens goed oplet, kan mens trouens hierdie teken, wat heeltemal aan die aanvang van die siekte verskyn, waarneem voordat die uitslag sigbaar word. Die pasiënt se koors is selde hoër as 38°C en voel ook nie te siek nie.
Pawlik Morosof
Pavel Trofimovitsj Morozov (Russies: Павел Трофимович Морозов), beter bekend as Pawlik Morosof, was 'n kinderheld in die Sowjetunie nadat hy sy pa aan die owerheid verkla het omdat hy nie 'n goeie kommunis was nie. Hy is in media as 'n martelaar geprys en Stalin het hom tot 'n eksemplariese voorbeeld vir die jeug verhef.
Beknopte biografie
Morosof is op 14 November 1918 in Gerasimovka, 'n klein dorpie 350 kilometers noordoos van Jekaterinburg gebore. Dit was 'n arm dorp, maar die inwoners was erg op hulle onafhanklikheid gestelt. Hulle het in die 19de eeu vanuit Sentraal-Rusland, op soek na grond en vryheid, na die ooste getrek. In ongeveer 1930 verset hulle hulself teen aansluiting by kollektiewe boerderye (Kolchoz genoem).
Bundeli
Bundeli (बुन्देली of बुंदेली) of Bundelkhandi is 'n Indo-Ariese taal wat deur sowat 5,6 miljoen mense in die Indiese deelstate Madhya Pradesh en Uttar Pradesh gebesig word. Dit is verwant aan Bagheli, die taal van die aangrensende Baghelkhand verder oos. Die taal word met die Devanagari-alfabet geskryf. Dit is die taal van Bundelkhand, 'n streek in Madhya Pradesh en Uttar Pradesh. Bundeli word soms as 'n dialek van Hindi of 'n taal binne die Hindi-tale beskou, afhangende van die definisie.
Frauenkappelen
Frauenkappelen is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 1240 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2000 het 94,8% van die inwoners Duits gepraat.
Pawlik Morosof
Beknopte biografie
Op 3 September 1932 is Pawlik en sy broer Fjodor dood in 'n bos aangetref. Die pers berig dat die moord deur sy familie gepleeg is, uit wraak omdat hy teen sy pa getuig het. Die ware rede vir die moord kan egter nie maklik bepaal word nie, omdat die saak onmiddellik verpolitiseer is. Die familie het waarskynlik niks met die moord te make nie. Volgens die Britse historikus, Orlando Figes, is die broers vermoedelik deur 'n neef na 'n rusie oor 'n wapen vermoor. Vyf van die familielede, onder wie sy ouma en oupa, is ná beskuldigings deur dieselfde neef weens moord aangekla. Vier van hulle is tydens 'n skouverhoor skuldig bevind en voor 'n vuurpeloton tereggestel.
Van die begin van die ondersoek is die moord deur die Sowjet-pers as 'n politieke misdaad uitgebeeld, met Pawlik as die onskuldige model-Pionier en die moordenaars as kontra-rewolusionêre koelakke. Pawlik groei vinnig tot die held van 'n propagandistiese kultus. Verskeie stories, films, dramas, biografieë en liedjies beskryf hom as die perfekte Pionier en 'n waaksame partyaktivis aan die tuisfront. Sy onbaatsugtige moed om sy eie pa op te offer is as 'n voorbeeld vir alle kinders in die Sowjetunie voorgehou.
Die Pavlik-kultus het 'n groot invloed op die morele waardes en gevoelens van 'n hele generasie kinders gehad. Hulle het van Pawlik se verhaal geleer dat trouheid aan die staat belangriker as hegte familiebande is. Om familielede te verklik was nie skandelik nie, maar getuig van goeie burgerskap. Dit is wat van Sowjet-burgers verwag is.
Na die Perestroika kantel die beeldvorming rondom Pawlik en hy word deesdae eerder as 'n tipe Judas uitgebeeld.
Vincent Koch
Vincent Koch (gebore 13 Maart 1990 in Empangeni) is 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat tans op stut speel vir Saracens in die Engelse Premierskap.
Sy gereelde posisie is op stut, en hy het voorheen vir die Blou Bulle en die Pumas in die Curriebekerkompetisie gespeel. Hy het ook reeds vyftien keer in 'n Springboktrui opgedraf vir 'n toetswedstryd. Hy het ook tydens die Rugbywêreldbeker 2019 vir Suid-Afrika se wenspan uitgedraf.
Stefan Jaworski
Hy is in Jaworif naby Lwif (voorheen Lwof) in die Oekraïne gebore en was, nadat hy ’n monnik geword het, ’n prediker en professor aan die Kiëfse Aakademie. Hy het die aandag getrek van Pieter die Grote en is in 1700 die aartsbiskop van Rjazan gemaak.
In 1700, met die dood van Adriaan, die laaste patriarg van Moskou voor die Russiese Rewolusie van 1917, is Jaworski aangestel as locum tenens (tussentydse plaasvervanger). Ondanks gereelde botsings met Pieter het Jaworski in 1721 die eerste president van die Heiligste Regerende Sinode geword waarmee Pieter die patriargaat vervang het.
Geslagsorgaan
In die geslagsorgane word geslagselle en geslagshormone vervaardig. In die algemeen het manlike organismes net manlike geslagsorgane en vroulike organismes net vroulike organe, maar die onderskeid tussen die geslagte is nie altyd so absoluut nie: baie diere is byvoorbeeld hermafrodiet (tweeslagtig). In die planteryk is daar 'n geleidelike ontwikkeling van die manlike en vroulike voortplantingsorgane. Skimmels en wiere vorm manlike en vroulike geslagselle deur deling van eensellige organe, te wete die vroulike oögonia en die manlike anteridia.
Daarbenewens is die bou van die geslagsorgane in die geval van baie hoër dierspesies aangepas vir die paringsfunksie. In geslagskliere ontstaan die geslagselle (gamete) en die geslagshormone. Hierdie geslagshormone bepaal in groot mate die ontwikkeling van die sekondêre geslagskenmerke, die groei en die funksie van die geslagsorgane, asook die voortplantingsgedrag. Die vroulike geslagsorgane skei die hormoon estrogeen en progesteroon af, terwyl die manlike geslagskliere testosteroon afskei.
Geslagsorgane van die plant
Geslagtelike voortplanting is net moontlik as twee geslagselle, ŉ manlike en 'n vroulike, met mekaar kan saamsmelt. Hoewel eensellige organismes nou en dan ook geslagtelik kan voortplant, word geslagselle of geslagsorgane nooit by hierdie groepe plante aangetref nie. Die meeste skimmels plant ongeslagtelik voort met behulp van spore. Soms word manlike plusselle en vroulike minusselle egter gevorm. Hierdie manlike en vroulike selle kan egter nie uiterlik van mekaar onderskei word nie. Dat daar wei 'n fisiologiese verskil tussen die selsoorte is, kan 'n mens aflei daaruit dat twee selle van dieselfde plant nooit saamsmelt nie. Samesmelting vind altyd tussen 'n plus en 'n minussel plaas. Omdat 'n mens nie hier werklik twee geslagte kan onderskei nie, word gepraat van relatiewe seksualiteit.
Manlike organe
Die hoër skimmels en die wiere (afdeling Phycophyta) het eensellige geslagsorgane: manlike anteridia (enkelvoud anteridium), wat baie vryswemmende saadselle vorm, en vroulike oögonia (enkelvoud oögonium), wat elk ŉ groot, onbeweeglike eiersel bevat. Manlike en vroulike organe kan op hierdie plante afsonderlik of in groepies voorkom. By die bruinwiere lê hulle in bolvormige uitstulpings (konseptakula) van die tallus (weefsels van die laer plante). Die saadselle swem met behulp van twee of meer sweephare na die vroulike organe (as daar genoeg water aanwesig is) en bevrug dan die eiersel.
Elke spermatosoïed het twee sweep hare. Wanneer die eiersel ryp is, begin die selle in die "nek" van die argegonium verslym. Hierdie slym bevat rietsuiker, wat die saadselle stimuleer. Die saadselle swem met behulp van hul sweephare na die argegonia en bevrug die eiersel. Uit die bevrugte eiersel ontwikkel ŉ gesteelde spoorkapsel, wat op die mosplantjie bly sit. Die spoorkapsel bestaan uit diploïede selle en die mosplantjie uit haloïede selle: dit verteenwoordig die geslagtelike generasie. Die geslagsorgane van varings stem baie met die van mosse ooreen. Hulle word egter op baie klein protallia (enkelvoud protallium) gevorm. Die protallia is hartvormige, groen weefselplaatjies wat uit die spore ontstaan.
Die manlike anteridia is koepelvormig en die vroulike argegonia is, net soos die van die mosse, flesvormig. Albei is op die protallium geleë. Die spermatosoïede het trilhare waarmee hulle na die eiersel kan swem. Die spermatosoïede word aangetrek deur appelsuur wat deur die argegoniumselle afgeskei word as die eiersel ryp is. Saadplante vorm 'n groot aantal saadselle, maar hierdie saadselle besit geen sweep- of trilhare waarmee hulle na die eiersel kan beweeg nie. Hulle moet deur die wind of deur diere na die vroulike organe gebring word.
Die naaksadiges (Gymnospermae) het geen egte blomme nie, Kelk- en kroonblare, meeldrade en stampers is dus nie teenwoordig nie. Die manlike organe bestaan uit stuifmeeldrade wat aan die onderkant twee stuifmeelsakkies dra. Die stuifmeeldrade is om 'n sentrale spil gerangskik, sodat die bloeiwyse soos die van ŉ keël lyk. Die stuifmeel word deur die wind voortgedra. Dikwels is daar net manlike keëls op 'n plant, terwyl die vroulike keëls op 'n ander plant geleë is.
Die mees gedifferensieerde plante is die bedeksadiges (Angiospermae). Hierdie plante het blomme waarin die geslagsorgane voorkom: manlike meeldrade en vroulike stampers. Die meeldrade is opgebou uit 'n helmdraad, 'n helmknop, wat die helftes verbind. Binne-in die helmknop is vier stuifmeelsakkies, waarin die stuifmeel deur reduksiedeling gevorm word. Die vorm en die aantal meeldrade wissel tussen plantfamilies. By sommige soorte is daar onvrugbare meeldrade of meeldrade wat tot ander organe omgevorm is (staminodiums), aanwesig.
Die meeldrade van baie, veral spesiaal gekweekte, plante is tot kroonblare omgevorm, waaruit die sogenaamde dubbelblomme ontstaan het. In sommige gevalle is die differensiasie tussen manlik en vroulik so ver gevorder dat daar in een blom slegs meeldrade voorkom (eenslagtige blom). Dikwels kom hierdie blomme sa am met vroulike blomme (wat slegs stampers besit) op dieselfde plant voor (eenhuisige plant), maar in baie gevalle is die skeiding tussen die twee geslagte volledig en dra een plant slegs manlike blomme of slegs vroulike blomme (tweehuisige blomme),
Vroulike organe
Die flesvormige argegonium van die mosse bestaan uit 'n groot eiersel, 'n buikkanaalsel en 'n paar nekkanaalselle, Wanneer die eiersel ryp is, verslym die nekkanaalselle sodat die spermatosoïede nou die eiersel kan bereik. Die argegonia van varing plante stem baie met die van die mosplante ooreen, hoewel die bou daarvan in die verskillende klasse ietwat van mekaar verskil. Die watervarings (subklas Hydropterides) vorm geen protallium soos die anteridia en argegonia nie, maar twee verskillende protallia: een met slegs manlike organe en 'n ander met slegs vroulike organe. Daarbenewens ontwikkel die protallia nie afsonderlik van die spore soos in die geval van die ander varings nie, maar binne-in die spoorkapsel. Hier is die geslagtelike fase dus van die ongeslagtelike fase afhanklik – presies die omgekeerde van die situasie by die mosse. By saadplante is die geslagtelike fase nog meer afhanklik van die ongeslagtelike fase: die haploïede geslag is tot die stuifmeel en die saadknoppe gereduseer. By naaksadiges bestaan die vroulike organe uit vrugskubbe waarop een of twee saadknoppe voorkom. Die vrugskubbe is om 'n sentrale as gerangskik, die kenmerkende keëlvormige bloeiwyse van denne en ander naaksadiges.
Die vroulike keelskubbe verhout of word vlesig, soos byvoorbeeld die jenewerbessie, Juniperus communis. In vogtige weer sluit die skubbe sodat die sade beskerm kan word, Die saadknop bestaan uit 'n saadknopkern (nusellus) wat omring is deur 'n eiervlies (integument) waarin 'n porie, die mikropilum, voorkom. Deur hierdie porie dring die stuifmeelkorrel na binne. Die nusellusweefsel vorm 'n embriosakmoedersel, waaruit vier haploïede selle deur reduksiedeling ontstaan.
Die onderste sel ontwikkellater in die embriosak, terwyl die ander drie selle verdwyn. In die embriosak (kiemsak) word twee of meer flesvormige orgaantjies wat elk 'n eiersel bevat, gevorm. Daarbenewens ontwikkel die kiemwit (endosperm) ook uit 'n deel van die embriosak. In teenstelling met blomplante word die kiemwit reeds voor bevrugting hier gevorm. Die vroulike orgaan van blomplante is die stamper. Daar kan een of meer stampers in 'n blom wees. Die stamper bestaan uit 'n vrugbeginsel, 'n lang of kort styl en een of meer stem pels.
Die stempels skei ŉ klewerige stof af waaraan die stuifmeelkorrels vaskleef wanneer hulle op die stempel val. Die vrugbeginsel word gevorm uit 'n aantal vrugblare wat inmekaargroei. In die vrugbeginsel (ovarium) is een of meer saadlyste (plasenta) met saadknoppe. Die saadknoppe kan regop staan (ortotropiese saadknop), hang (anatropiese saadknop) of effens gebuig wees (kampilotropiese saadknop). Net soos in die geval van naaksadiges, het hierdie saadknoppe porieë waarlangs die stuifmeelbuis die eiersel kan bereik. Ook hier bevat die saadknopkern nusellusweefsel waaruit 'n embriosak en daarna vier haploïede selle ontwikkel. Een hiervan vorm later die embriosak, terwyl die ander drie verdwyn.
Die kern van die embriosak verdeel herhaaldelik en agt kerne ontstaan uiteindelik, waarvan een die egte eierkern word. Hier is daar egter geen flesvormige organe soos by naaksadiges nie. Die bevrugting van die eierkern word deur een van die twee generatiewe kerne van die stuifmeelkorrel moontlik gemaak. Die ander generatiewe kern vorm saam met twee van die oorblywende sewe kerne (die poolkerne) die kiemwit (endosperm).
Geslagsorgane van die dier
Net meersellige diere het egte geslagsorgane. Eenselliges kan deur seldeling of konjugasie (die versmelting van twee selle), gevolg deur seldeling, voortplant. 'n Hele aantal ongewerwelde diere het geen spesifieke geslagsorgane nie. By hierdie diere funksioneer die uitskeidingsorgane ook as die afvoerkanaal vir voortplantingsprodukte, Trilhaarwurms (klas Turbellaria) het egter ware geslagsorgane.
By primitiewe spesies van hierdie wurms ontwikkel geslagselle op willekeurige plekke in die liggaamselle tot bevrugte eierselle wat deur die liggaamswand uitgeskei word. By die meer ontwikkelde spesies van hierdie wurms ontwikkel die geslagselle op bepaalde plekke in die liggaam en word dan via afvoerkanale na buite gelei. Sekere inkvisse (klas Cephalopoda) sonder een van hul tentakels af om die sperma te vervoer en so te versprei. Alle ander ongewerwelde diere het geslagsorgane wat duidelik onderskei kan word.
Hoewel hermafroditisme (tweeslagtigheid) ŉ algemene verskynsel by ongewerwelde diere is, is heelparty eenslagtig (gonochoristies). Hermafrodiete produseer tegeIykertyd eierselle en saadselle, Selfbevrugting vind egter selde plaas, Bevrugting vind gewoonlik oor en weer plaas. Partenogenese (voortplanting sonder bevrugting) is by baie ongewerwelde diere 'n normale verskynsel.
Manlike geslagsorgane
Aanvanklik is die embrio tweeslagtig, aangesien differensiasie tot 'n manlike of vroulike dier eers later plaasvind. Die testes wat in 'n manlike dier gevorm word, beweeg kort voor of onmiddellik na geboorte na die skrotum, wat buite die buikholte geleë is. By 'n aantal soogdiere (veral die wat in die see leef vind hierdie afdaling van die testes (descensus testiculorum) nie plaas nie, sodat die stroombelynde vorm van die dier se liggaam behou word.
Die saadselle ontwikkel in die twee testes, waarvandaan dit deur die epididimis na die prostaat beweeg, waarin die urineleier ook uitmond. Sommige soogdierspesies het meer van hierdie geslagskliere. Die vloeistof wat deur die prostaatklier vervaardig word, vorm saam met die saadselle die sperma. Die sperma word deur 'n gemeenskaplike kanaal (die urogenitale kanaal) na die voorpunt van die penis gevoer, waarvandaan dit tydens paring in die liggaam van die wyfie gestort kan word.
Vroulike geslagsorgane
By die meeste diere bestaan die vroulike geslagsorgane uit twee eierstokke (ovaria) en twee eierleiers wat na buite uitmond of, in die geval van lewendbarende diere, na die baarmoeder (uterus) lei. Vroulike insekte het 'n receptaculum seminalis, 'n klein sakkie waarin die sperma wat tydens paring ontvang word, 'n tyd lank geberg kan word. Sommige wyfie-insekte het 'n spesiale lêbuis (ŉ gewysigde angel) waarmee die eiers op 'n geskikte plek gelê kan word (byvoorbeeld op blare). By bye is die eierstokke van die werkers nie volledig ontwikkel nie. Slegs die koningin is vir voortplanting verantwoordelik. Die meeste voëls het net een eierstok, gewoonlik aan die linkerkant. Die regtereierstok is of swak ontwikkel, of heeltemal afwesig, Heelparty diere is lewendbarend. Die embrionale ontwikkeling (van eiersel tot fetus) vind dan nie buite die liggaam nie, maar wei binne die moederliggaam, plaas in teenstelling met diere wat eiers lê. Albei eierleiers mond hier in ŉ baarmoeder uit en die baarmoederwand voorsien die embrio en later die fetus van voedingstowwe.
Die vroulike soogdier se baarmoeder ontwikkel uit 'n dubbele orgaan wat uit twee buise bestaan en tydens die embrionale ontwikkeling saamsmelt tot 'n gemeenskaplike ruimte (die uterus). Die graad van versmelting verski l tussen dierspesies. Konyne het 'n dubbele baarmoeder (uterus duplex); ape het een baarmoederholte soos die mens (uterus simplex); perde en beeste het 'n intermediêre uterus (uterus bicornis). Die bokant van die baarmoeder word gevorm deur die uitmondings van die linker- en die regtereierleier. Die onderste deel eindig in die serviks (baarmoedernek), wat in die vagina uitmond.
Die vagina mond weer deur middel van die geslagsopening (vulva) buite die liggaam uit. Die binnelaag van die baarmoeder bevat talle klierselle (endometrium), en die gespierde buitelaag van die baarmoeder word die miometrium genoem. Die rekbare baarmoeder kan tydens swangerskap geweldig uitsit en na die geboorte van die kleintjie weer tot sy normale grootte terugkrimp.
Geslagshormone
Die manlike geslagshormoon, testosteroon, word gevorm deur die selle van die interstisiële weefsel, wat tussen die saadproduserende selle in die testes geleë is. Die afskeiding van testosteroon word deur die hipofiese in die brein beheer. Die afskeiding van die vroulike geslagshormone, progesteroon en estrogeen, word ook deur die hipofiese beheer. Kort voor ovulasie is die estrogeenvlak in die bloed op sy hoogste en die wyfie raak bronstig.
Havana
Havana (Spaans: La Habana) is die hoofstad van Kuba. Die stad is op 25 Augustus 1515 deur die Spanjaarde onder Diego Velázquez de Cuéllar as Villa de San Cristóbal de La Habana gestig en op 16 November 1519 tot die huidige plek geskuif. Koning Filips II van Spanje het op 20 Desember 1592 stadstatus aan Havana verleen. Tydens die Spaanse koloniale bewind was Havana die belangrikste hawestad in die Amerikas.
Geslagsorgaan
Geslagshormone
Die hoë konsentrasie estrogeen prikkel die hipofiese om die luteïneringshormoon (LH) af te skei wat ovulasie tot gevolg het. Dit stimuleer ook die follikelwand wat die eiersel omhul, sodat die corpus luteum ontwikkel. wat progesteroon afskei. Hierdie hormoon word ook die swangerskap-beskermingshormoon genoem. As geen bevrugting na ovulasie plaasvind nie, skei die hipofiese FSH (follikel-stimulerende hormoon) af, wat die hele siklus van eierselrypwording, ovulasie, ensovoorts weer aan die gang sit.
Havana
Met 'n bevolking van 2 135 498 is Havana die grootste stad van Kuba asook van Wes-Indië. Die stad is in die noordoostee van die eiland aan die kus van die Golf van Meksiko net 150 kilometer suid van Florida geleë. Die oustad La Habana Vieja en die Spaanse vesting is in 1982 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys.
Geslagsorgaan
Manlike geslagsorgane van die mens
Die geslagskenmerke van die man en die vrou kan as primêr en sekondêr onderskei word. Primêre geslagskenmerke is die geslagsorgane. Sekondêre kenmerke is ander verskille tussen die man en die vrou wat gewoonlik tydens puberteit intree, soos die vorm van die strottehoof, die ontwikkeling van die vrou se borste, die verspreiding van die liggaam se vet, die verskil in liggaamsbou en veral die bou van die bekken.
Geslagskliere
Die geslagskliere van die man bestaan uit twee testes. In die puberteitsjare van 'n seun (gewoonlik 13-14 jaar) begin die hipofiese (geleë onder die brein) hormone afskei wat die geslagskliere stimuleer (chonadotropiese hormone). Hierdie hormone is die follikelstimulerende hormoon (FSH) en die luteïneringshormoon (LH). Die FSH stimuleer die testes om saadselle te vervaardig, terwyl LH die produksie van testosteroon teweegbring. Testosteroon word in die stutweefsel van die testes tussen die kanaaltjies waar die saadselle gevorm word, geproduseer.
Die chonadotropiese hormone bevorder die groei van die testes, terwyl testosteroon verantwoordelik is vir ander veranderings tydens die seun se puberteit. Dit sluit onder meer die ontwikkeling van sy stembande, penis en baard asook sterker spierontwikkeling in. 'n Man is gewoonlik op 16-jarige ouderdom geslagtelik volwasse. Die testes bestaan uit 'n aantal gekronkelde buisies wat aan die binnekant met slymvlies bedek is, waarin die saadselle gevorm word. oaar is sowat 600 van hierdie kanaaltjies in elke testis.
Die kanaaltjies kan altesame honderde meter lank wees en daarom is die buisies baie gekronkel sodat dit in die klein ruimte wat die testis bied, kan inpas. Die testes is in 'n huidplooi, die skrotum, geleë. 'n Termostatiese spier kan die skrotum vergroot of verklein, afhangende van die temperatuur, om die testes sodoende verder van of nader aan die liggaamshitte te bring. Saadselle kan net by 'n temperatuur laer as die van die liggaam vervaardig word.
Vervoerstelsel
Die testes vervaardig saam sowat 200 miljoen saadselle per dag. Die saadkanaaltjies loop aan die rugkant van die testes inmekaar en vorm daar 'n kanaal wat oor die hele oppervlak van die testes strek. Hierdie gekronkelde kanaal, wat tussen 4 en 6 meter lank kan wees, word die epididimis genoem. Saadselle word in die epididimis geberg en 'n deel van die saadvloeistof word ook hier vervaardig. Die onryp saadselle (spermatosoë) wat deur die slymvlies in die wand van die saadkanaaltjie vrygestel word, moet deur passiewe beweging die epididimis bereik.
Die saadselle is nog nie volgroei nie en word in die epididimis geberg, waar hulle ontwikkel tot ryp saadselle bestaande uit 'n kop, ŉ middelstuk en 'n draadvormige stert. Die volwasse saadsel kan met behulp van sy stert selfstandig voortbeweeg. Aan die onderkant maak die epididimis 'n skerp boog na bo en gaan oor in die vas deferens (ductus deferens). Die vas deferens is deel van die funikulus spermatikus, wat deur die inguinale kanaal van die agterkant van die testes na die buikholte loop.
Benewens die vas deferens is daar ook senuwees, bloedvate en spierweefsels in die spermatiese koord, waaraan die testes hang. Die vas deferens volg aan elke kant 'n ompad deurdat dit aan die voorkant van die skaambeen na bo beweeg en dan aan die agterkant van die urineblaas weer in die rigting van die penis beweeg. Agter die blaas mond daar aan albei kante 'n saadblasie (vesikula seminalis) in die vas deferens uit. In die saadsakkies word 'n jellie-agtige vloeistof afgeskei wat deel van die spermvloeistof uitmaak. Die vas deferens bereik uiteindelik die onderste deel van die prostaat, ŉ klier wat ook 'n deel van die saadvloeistof vervaardig. Hier mond die vasa deferentia in die uretra (urinebuis) uit, wat van die urineblaas na die penis loop. Die uitgestorte saad (sperma) het 'n volume van enkele milliliter; in 1 ml is daar tussen 40 en 60 miljoen saadselle.
Penis
Die penis bestaan uit drie sponsliggame: twee langs mekaar aan die bokant (corpus cavernosum) en een aan die onderkant (corpus spongiosum) om die urinebuis. Die ereksie van die penis tydens seksuele prikkeling word veroorsaak deurdat hierdie sponsagtige liggame met bloed gevul word. Die sponsliggaam am die urinebuis word aan die bokant van die penis breër en vorm daar die eikel (glans penis). Die eikel word in normale omstandighede deur die voorhuid bedek. Tydens ereksie word die voorhuid teruggetrek. Dit gebeur soms dat die voorhuid nie heeltemal teruggetrek kan word nie (fimose), wat mediese behandeling nodig kan maak.
Vroulike geslagsorgane van die mens
Die bou van die vrou se geslagsorgane is meer ingewikkeld as die van die man omdat die fetus tydens swangerskap hier lewend gehou moet word.
Uitwendige geslagsorgane
Die uitwendige geslagsorgane van die vrou bestaan uit die mons veneris, wat aan die onderkant oorloop in twee huidplooie (labia majora). Onder die labia majora is 'n tweede paar huidplooie, bekend as die labia minora. Hierdie plooie bedek die klitoris gedeeltelik. Die klitoris en die penis ontwikkel uit dieselfde embrionale kern. Die klitoris is egter heelwat kleiner en bevat geen urinebuis nie. Die ruimte tussen die labia minor word die vulva genoem. Aan die bokant van die vulva mond die afvoerbuise van twee kliere uit (Bartholin se kliere). Hierdie kliere skei ŉ olierige vloeistof af wat die weefsel om die vulva beskerm.
Vagina
Die skede (vagina) is ŉ kanaal van tussen 10 en 12 cm lank, wat van die opening van die vulva tot by die serviks strek. Die wand van die vagina bestaan uit spierweefsel. Die slymvlies wat die vagina aan die binnekant uitvoer, is baie geplooi en die wande lê gewoonlik teenaan mekaar. As geslagsgemeenskap nag nie plaasgevind het nie word die opening van die vagina deur die maagdevlies (‘n vou van die slymvlies by die ingang van die vagina) bedek. Die vlies word gewoonlik met die eerste geslagsgemeenskap gebreek en kan met effense bloeding gepaard gaan.
Osborne House
Osborne House is ’n voormalige koninklike woning in East Cowes op Wight-eiland, Verenigde Koninkryk. Die huis is tussen 1845 en 1851 vir koningin Victoria en prins Albert gebou as ’n somerhuis op die platteland.
Geslagsorgaan
Baarmoeder
In die baarmoeder (uterus) ontwikkel die bevrugte eiersel tot ŉ lewensvatbare baba. Die onderste deel van die uterus mond met ŉ hoek van sowat 90 grade in die agterste deel van die vagina uit. Die baarmoeder het die vorm van 'n afgeplatte peer en bestaan uit 'n spierwand wat aan die binnekant met ŉ slymvlies uitgevoer is. Die baarmoeder is gewoonlik sowat 8 cm lank en is aan die bokant sowat 6 cm breed, maar dit kan tydens swangerskap geweldig rek.
Na die bevalling krimp dit egter weer na min of meer dieselfde grootte as voor die swangerskap terug. Die deel van die baarmoeder wat in die vagina uitmond, word die portio vaginalis uteri (portio) genoem. Hierdeur word toegang tot die baarmoeder verkry - die baarmoedermond. Die baarmoedermond van 'n vrou wat nog nie die lewe aan 'n kind geskenk het nie, is baie nou en dikwels rond. Die opening is gewoonlik groter na 'n bevalling. Die portio vorm deel van die onderste deel van die baarmoeder, naamlik die baarmoedernek (serviks). Bokant die serviks lê die baarmoederliggaam. Die binnekant van die baarmoederliggaam is uitgevoer met 'n slymvlies wat talle kliere en bloedvate bevat (die endometrium).
Osborne House
Prins Albert het self die huis ontwerp in die styl van ’n Italiaanse Renaissance-palazzo. Die bouer was Thomas Cubitt, die Londense argitek wat ook die hooffasade van Buckingham-paleis in 1847 vir die egpaar gebou het. ’n Vroeëre, kleiner huis is gesloop vir die bou van die nuwe huis.
Geslagsorgaan
Eierstokke
Die eierstokke (ova ria) is die geslagskliere van die vroulike liggaam. Hulle is amandelvormig en tussen 2,5 en 5 cm lank en sowat 2 cm breed. Wanneer 'n meisie haar puberteit bereik (tussen haar tiende en veertiende jaar), begin die hipofiese geslagshormone afskei, wat daartoe lei dat eierselle in die ova ria begin ontwikkel. Vroulike geslagshormone (estrogeen en progesteroon) word dan afgeskei. Hierdie hormone is vir die sikliese veranderinge van die endometrium verantwoordelik.
Osborne House
Koningin Victoria is in Januarie 1901 in Osborne House oorlede. Daarna is die huis aan die staat gegee, behalwe ’n paar kamers wat gedien het as ’n privaat koninklike museum wat aan koningin Victoria gewy is. Van 1903 tot 1921 is die huis gebruik as ’n opleidingskollege vir junior offisiere van die Britse Vloot. Dit is vandag heeltemal oop vir die publiek.
Geskiedenis
Koningin Victoria en prins Albert het die oorspronklike Osborne House in Oktober 1845 gekoop as ’n plek om weg te kom van die stres van die hoflewe. Dit was egter gou te klein vir hul persoonlike behoeftes en hulle het besluit om ’n nuwe huis te laat bou.
Geslagsorgaan
Eierstokke
Die estrogeen is ook vir die ontwikkeling, soos byvoorbeeld die ontwikkeling van die borste en die vroulike liggaamsbou. Die eiersel ontwikkel in die ovarium tot rypheid. 'n Ryp eiersel is in die eierstok geleë in 'n blasie wat met vloeistof gevul is (Graaf se follikel). In die eierstokke van ŉ pasgebore baba is daar byna 400 000 follikels. Wanneer 'n meisie haar puberteit bereik, is daar nag net sowat 200 000 follikels in die eierstokke teenwoordig, omdat die follikels tydens haar kinderjare gedeeltelik ryp geword en gesterf het.
Osborne House
Geskiedenis
Die nuwe huis is gebou in die styl van die Italiaanse Renaissance, kompleet met twee uitkyktorings. Die geld wat gemaak is met die verkoop van die Royal Pavilion in Brighton is vir ’n groot deel van die meubels en versierings gebruik.
Geslagsorgaan
Eierstokke
Hierdie rypwordingsproses duur na haar puberteit voort. Elke maand word een of twee follikels heeltemal ryp en ontwikkel dan tot die follikels van Graaf. Gewoonlik word daar op die 14e dag van die siklus 'n ryp eiersel deur een van die ovaria vrygestel. Die follikel van Graaf bars oop en die eiersel word vrygestel. Hierdie proses word ovulasie genoem. Die eiersel beland in die tregtervormige openinge van die fallopiaanse buis. Albei fallopiaanse buise mond aan weerskante bo in die baarmoeder uit. Die binnekant van die fallopiaanse buis (Fallopius-buis) is uitgevoer met 'n slymvlies wat uit trilhaarepiteel bestaan. Die epiteelselle is bedek met trilhare wat die eiersel help om deur die fallopiaanse buis, wat 8 tot 10 cm lank is, na die baarmoeder te beweeg.
Osborne House
Geskiedenis
Die huis bestaan uit die oorspronklike vierkantige vleuel, bekend as "The Pavilion", wat die hoof- en koninklike kamers insluit. Hulle bevat herinneringe aan die koningin se dinastiese bande met ander Europese koningshuise. In die biljartkamer staan ’n yslike porseleinvaas, ’n geskenk van die Russiese tsaar. Die luuksheid van dié kamer en die koningin se eet- en sitkamer op die grondverdieping is in kontras met die heelwat eenvoudiger en huisliker dekor van die koninklike kamers op die eerste verdieping. Dié deel sluit die prins se kleedkamer, die koningin se sit- en slaapkamer en die kinders se kamers in. Die koninklike egpaar wou hul kinders so normaal en liefdevol as moontlik grootmaak en hulle is in hul ouers se slaapkamers toegelaat, terwyl ander kinders in ’n soortgelyke situasie normaalweg op ’n groter afstand gehou is.
Die hoofvleuel, met die kamers vir die huishouding en die raads- en ontvangskamers, is later aangebou. Die laaste toevoeging was ’n vleuel wat tussen 1890 en 1891 gebou is en die bekende Durbar-kamer bevat ("durbar" is ’n Engelse vorm van die Hindi-woord vir "hof"). Die Durbar-kamer is gebou vir staatsfunksies en is in ’n uitspattige styl versier. Dit bevat nou geskenke wat koningin Victoria op haar goue en diamantjubileum ontvang het; dit sluit in silwer- en kopervase met insnywerk, Indiese wapenrusting en selfs ’n model van ’n Indiese paleis. Die eerste verdieping van dié vleuel was vir die uitsluitlike gebruik van prinses Beatrice en haar gesin. Sy was die koningin se jongste dogter en het permanent aan Victoria se sy gebly.
Geslagsorgaan
Eierstokke
Die eiersel word ook deur sametrekking van die gespierde wand van die fallopiaanse buis gehelp om na die baarmoeder te beweeg. Bevrugting vind gewoonlik in die buis van Fallopius plaas wanneer ŉ saadsel met die eiersel saamsmelt. Die bevrugte eiersel beland na ŉ paar dae in die baarmoeder en word daar aan die slymvlies vasgeheg. ŉ Onbevrugte eiersel word nie aan die slymvlies vasgeheg nie, en word dus afgevoer.
Osborne House
Geskiedenis
Die verbintenis met Indië is verder gevoer met skilderye van Indiese mense en tonele wat op die koningin se versoek deur Rudolf Swoboda geskilder is. Van die tonele is in Indië self geskilder nadat Swoboda die land vir dié doel besoek het.
Geslagsorgaan
Embrionale ontwikkeling
Nog voor die bevrugte eiersel die baarmoeder bereik het, is die geslag van die embrio reeds bepaal. Dit duur egter 'n aantal weke voordat die embrio duidelike manlike of vroulike eienskappe besit. Die geslag word deur die geslagschromosome bepaal. Een geslagschromosoom is in die eiersel teenwoordig (X-chromosoom) en die ander in die saadsel wat die eiersel bevrug (X- of Y-chromosoom).
Osborne House
Geskiedenis
Die koninklike egpaar het ’n paar keer per jaar in Osborne House gebly: in die lente vir haar verjaardag in Mei; in Julie en Augustus vir sy verjaardag; en net voor Kersfees. Anders as in die verlede het hulle fotograwe en skilders toegelaat om hul gesin op beeld vas te lê, enersyds vir hul eie genot en andersyds om vir die volk te wys wat ’n gelukkige gesin hulle is. Duisende afdrukke van die gesin is aan die publiek verkoop en dit het die koningin laat opmerk: "Geen heerser was al ooit so gewild soos ek nie (al moet ek dit self sê)." In ’n brief aan haar oudste dogter, prinses Victoria, skryf sy in 1858 oor die somberheid van Windsor-kasteel en voeg by: "Ek verlang na die vrolike en onpaleisagtige kamers by Osborne."
Geslagsorgaan
Embrionale ontwikkeling
As die saadsel 'n V-chromosoom bevat, sal die eiersel in 'n manlike fetus (XV) ontwikkel. As die saadsel egter 'n X-chromosoom bevat, sal die geslag vroulik wees (XX). In die vroeë stadium van embrionale ontwikkeling is daar geen verskil tussen die manlike en die vroulike embrio nie. Wanneer die embrio sowat vier weke oud is, ontwikkel 'n geslagsplooi (urogenitale plooi) in die wand van die primêre liggaamsholte. Hier ontwikkel die geslagskliere later. Wanneer die embrio agt weke oud is, word die testes uit die primitiewe geslagskliere van die manlike embrio gevorm.
Osborne House
Geskiedenis
Ná prins Albert se dood in Desember 1861 het die huis een van die koningin se mees geliefde wonings gebly.
Geslagsorgaan
Embrionale ontwikkeling
Die ander manlike geslagsorgane word nou onder die invloed van die geslagshormone gevorm. By die vroulike embrio is dit die inwendige geslagsdele wat uit die primitiewe geslagskliere ontwikkel.
Osborne House
Osborne vandag
Osborne House word vandag deur die organisasie English Heritage versorg en is oop vir die publiek. Die voormalige vlootkollege se krieketpaviljoen is in 2004 in ’n vakansiehuis omskep en kan deur lede van die publiek bespreek word. Gaste kan die Osborne-landgoed se privaat strand gebruik.
Sedert 2005 word konserte in ’n piekniekstyl gehou op die grasperke buite die hoofhuis.
Japan Nasionale Roete 150
Japan Nasionale Roete 150 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Templeton Fox
Templeton Fox (24 Julie 1916 – 9 Januarie 1993) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Tony Rome (1967), The Godmothers (1975), en Mr. No Legs (1978), en in die televisiereeks My Living Doll (1964).
Jack Lewis (draaiboekskrywer)
Jack Lewis (13 November 1924 – 24 Mei 2009) was 'n Amerikaanse skrywer en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Amazing Transparent Man (1960), Secret File: Hollywood (1962), en What's Up, Tiger Lily? (1966), en in die televisiereeks Matinee Theatre (1955).
Finland
Finland (Fins: Suomi, [suo̯mi], ; Sweeds: Finland, [ˈfɪnland], ), amptelik die Republiek Finland (Fins: Suomen tasavalta, Sweeds: Republiken Finland, ), is 'n land in Noord-Europa wat in die ooste aan die Russiese Federasie, in die noordweste aan Swede en in die noorde aan Noorweë grens. Ten suide word dit van Estland geskei deur die Finse Golf. Wes vind mens die Botniese Golf en suidwes die Oossee wat Finland van sy buurland Swede skei. Net in die noordweste het die twee lande 'n gemeenskaplike landgrens.
Finland word, net soos Ysland, soms beskryf as 'n Skandinawiese land, hoewel Skandinawië streng gesproke beperk is tot Swede, Noorweë en Denemarke. Ook in taalkundige opsig verskil Finland van sy Skandinawiese buurlande omrede Fins, net soos die nouverwante Esties en ook Hongaars, tot die nie-Indo-Europese Fins-Oegriese taalfamilie behoort. Die huidige Sweedssprekende minderheid van sowat ses persent van die bevolking is 'n erfenis uit die tydperk van die Sweedse heerskappy waaronder Finland tussen 1150 en 1809 gestaan het. Sweedssprekendes vorm in sommige dorpe langs die suid- en ooskus en op die outonome Åland-eilande selfs die meerderheid. 'n Groter aantal dorpe en stede is tweetalig, soos byvoorbeeld Helsinki en Turku, en gebruik Sweedse naas Finse plek- en straatname. Die hoofstad en grootste stad is Helsinki (Helsingfors in Sweeds). Die Finse Republiek het in 1917 totstand gekom nadat die land sedert die twaalfde eeu deur Swede en later Rusland oorheers is.
Met sy ligging tussen die 60ste en 70ste noorderbreedtegraad behoort Finland saam met sy Skandinawiese buurlande Noorweë en Swede, en Rusland, tot die mees noordelike lande op die Europese vasteland. Sowat 'n derde van Finland se totale oppervlakte van sowat 338 000 vierkante kilometer lê binne die Arktiese Sirkel. Nogtans het die mees noordelike provinsie Lapland danksy die Noord-Atlantiese Seestroom 'n sagter klimaat as ander gebiede op dieselfde breedtegraad soos Kanada en Siberië. Vanweë hierdie warm seestroom bly Europa se Arktiese kuslyn tydens die winter ook ysvry.
Finland word die "land van 'n duisend mere" genoem. Veral in die suidooste is die land bespikkel met ontelbare mere en meertjies. Baie van Finland se groot stede soos Tampere, Jyväskylä en Kuopio, is langs van die groot mere geleë. Die grootste konsentrasie van eilande kan na die suidweste van die land aan die Skeermeer, wat tussen die Finland en die eiland Åland geleë is, gevind word.
Die land is 'n demokratiese republiek met 'n direk verkose president, wat maksimaal vir twee ampstermyne van ses jaar mag dien. Finland het in historiese en politieke opsig nou bande met sy buurland Swede. Ná die tweede onafhanklikheid van Estland het Finland ook nou betrekkinge met dié Baltiese land. Sy huidige buitelandse beleid word dan ook deur sy lidmaatskap in die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO), die Europese Unie, die OESO en die OVSE oorheers.
Etimologie
Geskiedkundige verwysings na Noord-Europa is skaars, en die oorsprong van die name wat aan sy volke en geografiese streke gegee is, is onduidelik; daarom is die etimologieë van die name twyfelagtig. Name soos Fenni, Phinnoi, Finnum en Skrithfinni / Scridefinnum verskyn in 'n paar geskrewe tekste vanaf ongeveer twee millennia gelede in verband met mense wat in 'n noordelike deel van Europa gewoon het, maar die werklike betekenis van hierdie terme is debatteerbaar. Daar is voorgestel dat hierdie nie-Oeraalse etnoniem van 'n Germaanse taaloorsprong en verwant is aan woorde soos finthan (Oud-Hoogduits) "vind", "kennis neem"; fanthian (Oud-Hoogduits) "kontroleer", "probeer"; asook fendo (Oud-Hoogduits) en vende (Oud-Middelduits) "voetganger", "swerwer". 'n Ander etimologiese interpretasie assosieer hierdie etnoniem met fen in 'n meer toponimiese benadering. Weer 'n ander teorie postuleer dat die woorde Finn en Kven verwant is. Die Yslandse Edda en Noorse Sagas (11de tot 14de eeue), van die oudste skriftelike bronne wat waarskynlik in die naaste omgewing ontstaan het, gebruik woorde soos finnr en finnas teenstrydig. Dit lyk egter asof hulle meestal na noordelike bewoners met 'n swerwende leefstyl verwys. Huidige taalkundige navorsing ondersteun die hipotese van 'n etimologiese verwantskap tussen die Finse en die Samitale, asook ander moderne Oeraalse tale. Dit ondersteun ook die hipotese van ’n gemeenskaplike etimologiese oorsprong van die toponieme Sápmi (Samies vir Lapland) en Suomi (Fins vir Finland), asook die Finse en Samiese name vir die Finse en Samiese tale (suomi en saame). Onlangse navorsing het ouer hipoteses oor verbintenisse met die name Häme (Fins vir Tavastia) en die Voor-Baltiese woord *žeme / Slawiese woord земля (zemlja) wat "land" beteken, weerlê. Hierdie navorsing ondersteun ook die vroeëre hipotese dat die benaming Suomi sy oorsprong in die benaming vir Suidwes-Finland het (Kern-Finland, Varsinais-Suomi) en later vir hulle taal en nog later vir die hele gebied van die moderne Finland. Dit is egter nie bekend hoe, hoekom en wanneer dit gebeur het nie. Petri Kallio het voorgestel dat die naam Suomi dalk selfs vroeëre Indo-Europese eggo's met die oorspronklike betekenis van "land" of "mens" dra, maar hy het sy hipotese intussen weerlê.