Perikles
Eerste jaar van die oorlog (431 v.C.)
In 431 v.C., toe vrede reeds in ernstige gedrang was, het Archidamos II, die koning van Sparta, 'n nuwe afvaardiging na Athene gestuur, wat weereens sou vra dat die Atheners toegee aan Sparta se eise. Hierdie delegasie is egter toegang tot Athene geweier, aangesien Perikles reeds 'n resolusie uitgereik het dat geen Spartaanse delegasie tot Athene toegelaat sou word indien die Spartane reeds tot enige vyandige militêre aksies sou oorgegaan het nie. Die Spartaanse weermag was toe reeds saamgetrek te Korinthe, en, deur dit aan te voer as 'n vyandige aksie, het die Atheners die afgevaardigdes toegang geweier. Met sy finale poging tot onderhandeling afgewys, het Archidamos Attika binnegeval, maar het egter geen Atheners daar gevind nie; Perikles, bewus dat Sparta se strategie sou wees om Atheense gebied in te val en te plunder, het reeds maatreëls getref om die totale bevolking van die streek tot binne die mure van Athene te verskuif. Geen spesifieke rekord bestaan wat aandui hoe dit Perikles presies sou geluk om die hele Attiese bevolking te oortuig om na die gedrang van die stadsgebied te verskuif nie. Vir die meerderheid het dit die prysgawe van hul land en voorvaderlike heiligdomme ingehou, en 'n volkome aanpassing van lewensstyl. Daarom, alhoewel hulle ingestem het om te trek, was baie plattelanders nie te gelukkig met Perikles se besluit nie. Perikles het sy landgenote bygestaan met advies oor hul huidige sake, en hulle verseker dat, indien die vyand nie sy eie plase sou plunder nie, hy sy eiendom aan die stad sou afstaan. Hierdie belofte is gemotiveer deur sy kommer dat Archidamos, met wie hy bevriend was, sy landgoed van plundering sou ontsien, òf as 'n vriendskapsgebaar, òf as 'n berekende politieke aksie, gemik daarop om Perikles te vervreem van sy steungroep. In elk geval was die Atheners ontstoke oor die plundering van hul plase wat hierop gevolg het, en het gou begin om indirek hul misnoeë jeens hul leier bekend te maak, wat menige geglo het, hulle tot die oorlog betrek het. Selfs wanneer daar opbouende druk was, het Perikles nie toegegee aan eise vir onmiddellike aksie teen die vyand nie, of van sy aanvanklike strategie afgewyk nie. Hy het ook 'n sameroeping van die ekklesia vermy uit vrees dat die menigte, vertoorn deur die onbestrede plundering van hul plase, oorgehaal kon word om die ongebreidelde Spartaanse mag op die slagveld aan te durf. Aangesien sameroeping van die vergaderings geskied het na die goeddunke van die aflossende presidente, die sg. "prytane", het Perikles geen amptelike insae in die skedulering daarvan gehad nie; tog was die agting waarmee Perikles deur die prytane bejeën is, blykbaar voldoende om hul te oorreed tot samewerking. Terwyl die Spartaanse mag steeds in Attika vertoef, het Perikles 'n vloot van 100 skepe uitgestuur om die kusstreke van die Peloponnese te plunder en die ruitery beveel om die gestroopte plase naby die stadsmure te bewaak. Met die terugtrek van die vyand en die beëindiging van hul strooptog, het Perikles 'n dekreet voorgestel waarvolgens die stadsowerhede 1 000 talente en 100 skepe sou opsy sit, vir die gebeurlikheid waar Athene deur 'n vlootmag aangeval sou word. Volgens die strengste voorsiening van die dekreet sou selfs 'n voorstel vir 'n alternatiewe aanwending van die fondse of skepe, die doodstraf ten gevolg hê. In die herfs van 431 v.C. het Perikles die Atheense magte aangevoer met die inval van Megara en enkele maande later (winter van 431–430 v.C.) sy monumentale en emosionele begrafnisrede gelewer, waarin hy eer betuig het aan die Atheners wat vir hul stad gesterf het.