cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mongoolse Ryk
Djengis Khan
Oorlog het uitgebreek. Temoedjin en die deel van sy magte wat nog aan hom getrou was, het dit gewen en van 1203 tot 1205 al die oorblywende stamme onder sy beheer gebring. In 1206 is Temoedjin op ’n koeroeltai gekroon as khagan van die Groot Mongoolse Nasie. Hy het toe die titel Djengis Khan ("algemene leier") aangeneem in plaas van een van die ou stamtitels soos Goer Khan of Tajang Khan. Dit was die begin van die Mongoolse Ryk.
Vroeë organisasie
Djengis het sy leër op baie nuwe maniere georganiseer en dit ingedeel in desimale eenhede van arbans (10 soldate), zoens (100), mingghans (1 000) en toemens (10 000). Die kheshig, of paleiswag, is gestig en verdeel in ’n dageenheid (khorchin torghoeds) en nageenheid (khevtoel). Hy het dié beloon wat getrou aan hom was en vir hulle hoë posisies gegee as hoofde van leëreenhede en huishoudings, hoewel baie van hulle uit laer klasse afgestam het.
Hy het ’n nuwe regskode uitgevaardig, die Ikh Zasag of Jassa, wat alles gedek het van die alledaagse lewe tot politieke sake. Hy het die verkoop van vroue verbied, asook die diefstal van iemand anders se eiendom, ’n bakleiery en die jag van diere tydens die broeiseisoen.
Hy het ook godsdiensvryheid afgekondig en binne- en buitelandse handel gesteun. Hy het die armes en die kerklui van belasting kwytgeskeld. Moslems, Boeddhiste en Christene van Mantsjoerye, Noord-China, Indië en Persië het dus lank voor sy oorsese invalle by hom aangesluit. Hy het verder geletterdheid aangemoedig en die Oeigoerse skrif aangeneem.
Inval in Sentraal-Asië
Voor sy dood het Djengis Khan sy ryk tussen sy seuns en die res van sy familie verdeel en die ryk so die eiendom gemaak van die hele familie, wat saam die heersersklas gevorm het.
Uitbreiding onder Ögedei (1227–1241)
Djengis Khan is in 1227 dood en teen dié tyd het die Mongoolse Ryk van die Stille Oseaan tot die Kaspiese See gestrek – dit was twee keer so groot soos die Romeinse Ryk en die Moslemse Kalifaat. Djengis het sy derde oudste seun, die charismatiese Ögedei, as sy opvolger aangewys. Ögedei se jonger broer, Toloei, was aanvanklik regent tot met Ögedei se amptelike verkiesing in 1229.
Een van Ögedei se eerste veldtogte was teen die Basjkirs, Wolga-Bulgare en die ander volke van die steppe. In die ooste het sy leërs Mongoolse mag in Mantsjoerye herstel en die Toengoes verslaan. In 1230 het hy persoonlik sy leër gelei teen die Jin-dinastie. Sy generaal Soeboetai het die hoofstad, Kaifeng, in 1232 verower. Die Jin-dinastie het in 1234 geval.
In die Weste het Ögedei se generaal Chormaqan die laaste sjah van die Chorasmiede verslaan. Die klein koninkryke in Suid-Persië het vrywillig Mongoolse heerskappy aanvaar. In Oos-Asië was daar ’n paar Mongoolse aanvalle op die Koreaanse Skiereiland, maar dit was nie geslaagd nie.
Namate die ryk gegroei het, het Ögedei ’n Mongoolse hoofstad by Karakoroem in Noordwes-Mongolië gevestig.
Invalle in Kiëf-Roes en Sentraal-China
Intussen het Mongoolse soldate dele van Sentraal-China aangeval, maar kon nie beheer oor die verowerde gebiede behou nie. Ná die skielike dood van Ögedei se seun Kotsjoe in Chinese gebied het die Mongole uit Suid-China onttrek, hoewel Kotsjoe se broer Koten Tibet net daarna binnegeval het.
Nog ’n kleinseun van Djengis, Batoe Khan, het die lande van die Wolga-Bulgare, Alane, Kiptsjaks, Basjkirs, Mordwiniërs, Tsjoewasje en ander volke van die Russiese steppe oorrompel. Teen 1237 het die Mongole die eerste prinsdom van Kiëf-Roes, Rjazan, binnegeval. Ná ’n beleg van drie dae het die Mongole die stad ingeneem en die inwoners vermoor. Daarna het hulle die leër van Wladimir verslaan. Hulle het ook Kiëf binnegeval en die inwoners vermoor.
Teen 1240 was al die stadstate van Kiëf-Roes ingeneem behalwe ’n paar stede in die noorde. Ook Georgië en Armenië het oorgegee.
Ondanks hul militêre suksesse het struwelinge tussen die Mongole voortgeduur. Batoe se verhouding met Güyük, Ögedei se oudste seun, het algaande versleg. Intussen het Ögedei steeds die Indiese subkontinent aangeval, hoewel die inval in Indië eindelik misluk het.
Inval in Sentraal-Europa
Die Mongoolse verowering van Sentraal-Europa het voortgeduur toe hulle Pole en Hongarye binneval. Daarna het Mongoolse leërs vinnig gevorder op pad na Bohemië, Serwië, Oostenryk en die Heilige Romeinse Ryk.
Voordat Batoe se magte Wene en Noord-Albanië kon inval, het hy in Desember 1241 die nuus gekry dat Ögedei gesterf het. Soos die gebruik was, moes al die prinse die koeroeltai bywoon om ’n nuwe Groot Khan te kies. Batoe en sy leër het aan Sentraal-Europa onttrek.
Magstryd ná Ögedei (1241–1251)
Ná Groot Khan Ögedei se dood in 1241, en voor die volgende koeroeltai, het Ögedei se weduwee Töregene die bewind as regent oorgeneem. Sy het haar man se amptenare vervolg en hul posisies aan haar eie bondgenote gegee. Sy het paleise, katedrale en ander geboue op enorme skaal laat bou, en godsdiens en opvoeding onderskryf. Sy kon die meeste Mongoolse aristokrate oorreed om Ögedei se seun Güyük te steun. Batoe, leier van die Goue Horde, het egter geweier om na die koeroeltai in Karakoroem te gaan en so die verkiesing van die volgende Groot Khan met jare vertraag. Dit het die eenheid in die land verder omvergewerp.
Toe Djengis Khan se jongste broer, Temüge, dreig om die bewind oor te neem, het Güyük na Karakoroem gegaan en sy posisie probeer verseker. Batoe het in 1246 eindelik ingestem om sy broers en generaals na die koeroeltai te stuur. Güyük was teen dié tyd siek en ’n alkoholis, maar sy veldtogte in Mantsjoerye en Europa het hom genoeg aansien gegee om as Groot Khan verkies te word.
Güyük het stappe gedoen om korrupsie te verminder en aangekondig hy sou sy pa se beleidrigtings volg en nie dié van Töregene nie. Hy het Töregene se ondersteuners gestraf en die khan van die Tsjagatai-khanaat vervang met sy gunsteling-neef, Yesü Möngke, om sy nuwe mag te help bevorder. Hy het sy pa se voormalige amptenare in hul ou posisies heraangestel, asook Oeigoer-, Naiman- en Sentraal-Asiatiese amptenare – veral Han-Sjinese bevelvoerders wat sy pa gehelp het om Noord-Sjina te verower. Hy het militêre veldtogte in Korea voortgesit, tot in Song-Sjina in die suide en Irak in die weste, en ’n sensus van die hele ryk gelas.
Dood van Güyük (1248)
In 1248 het Güyük meer troepe versamel en weswaarts getrek. Die rede is onduidelik: volgens sommige bronne wou hy sy neef Batoe, met wie hy vasgesit het, in Rusland aanval. Batoe is egter gewaarsku en hy het ooswaarts getrek met ’n groot leër. Voordat die twee leërs kon ontmoet, is Güyük skielik dood. Moontlike redes is dat die reis die siek leier uitgeput het, of dat hy vergiftig is.
Beestekraalrivier
Die Beestekraalrivier is 'n rivier in die suide van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Mongoolse Ryk
Dood van Güyük (1248)
Güyük se weduwee Oghul Qaimish het beheer oor die ryk oorgeneem as regent. Om ’n nuwe Groot Khan te kies het Batoe in 1250 ’n koeroeltai in sy eie gebied byeengeroep. Omdat dit ver van die hoofstad af was, het lede van die Ögedei- en die Tsjagatai-familie geweier om dit by te woon. Die koeroeltai het Batoe die troon aangebied, maar hy het nie belanggestel nie. Hy het Möngke, ’n kleinseun van Djengis Khan deur sy seun Toloei, benoem. Möngke is verkies, maar omdat die koeroeltai nie goed bygewoon is nie en weens die ligging daarvan is die geldigheid daarvan betwis.
Batoe het Möngke onder die beskerming van sy broers Berke en Tukhtemur en sy seun Sartaq gestuur vir ’n meer amptelike koeroeltai nader aan die hartland. Möngke se ondersteuners het Oghul Qaimish en ander lede van die Ögedei- en die Tsjagatai-familie genooi om dit by te woon, maar hulle het geweier. Hulle het gereken die nuwe Groot Khan moes uit die afstammelinge van Djengis se seun Ögedei kom.
Bewind van Möngke Khan (1251–1259)
Sjiremoen het met sy eie soldate na die nuwe Groot Khan se nomadiese paleis opgeruk, maar Möngke is betyds gewaarsku. Hy het ’n ondersoek na die komplot gelas en dit het gelei tot ’n reeks groot verhore regoor die ryk. Baie lede van die elite is skuldig bevind en tereggestel, met ramings wat wissel van 77 tot 300, hoewel prinse wat afstammelinge van Djengis was, dikwels verban eerder as tereggestel is.
Möngke het die landgoedere van die Ögedei- en die Tsjagatai-familie afgeneem en die westelike deel van die ryk met sy bondgenoot Batoe gedeel. Daarna het die mag in die hande van Toloei se afstammelinge gebly.
Administratiewe hervormings
Möngke was ’n ernstige man wat die wette van sy voorvaders gehoorsaam en alkoholisme vermy het. Hy het ander gelowe en kunsstyle verdra, wat gelei het tot die bou van Boeddhiste-kloosters, moskees en Christelike kerke in die Mongoolse hoofstad. Karakoroem is verfraai met Sjinese, Europese en Persiese argitektuur. ’n Bekende voorbeeld was ’n groot silwerboom met slim ontwerpte pype waaruit verskeie soorte drank getap kon word. Die boom, met ’n engel aan die bopunt en goue slange om sy stam, is deur ’n Paryse goudsmid gemaak.
Hoewel hy ’n sterk Chinese mag gehad het, het Möngke hoofsaaklik op Moslemse en Mongoolse administrateurs gesteun om ’n reeks ekonomiese hervormings daar te stel en regeringsuitgawes meer voorspelbaar te maak. Sy hof het uitgawes afgeskaal en die adel en soldate is verbied om burgers te mishandel of verordenings sonder magtiging uit te reik. Hy het ’n vaste belasting ingestel wat deur agente ingesamel is en die gewone burgers se belasting verminder. Hy het ook die pos- en geldstelsel gesentraliseer. Verder het hy ’n sensus gelas wat eers jare later voltooi is toe Nowgorod in die verre noordweste in 1258 ook getel is.
In ’n ander stap om mag te konsolideer het hy sy broers Hülegü en Koeblai aangestel om oor Persië en die Mongoolsbeheerde deel van China te heers. In die suide het hy sy voorgangers se stryd teen die Song-dinastie voortgesit. Om die Song vanaf drie rigtings te oorrompel het hy ’n Mongoolse leër onder sy broer Koeblai na Yunnan gestuur en ’n leër onder sy oom Ijekoe na Korea om so druk ook uit daardie rigting op die Song te plaas.
Koeblai het die Koninkryk van Dali in 1253 verower en Möngke se generaal Qoridai het beheer oor Tibet verstewig. Soeboetai se seun Oerjankhadai het die naburige volke van Yunnan onderwerp en die dinastie in die noorde van Viëtnam in 1257 oorrompel, maar hulle moes in 1258 terugtrek. Die Mongoolse Ryk het Viëtnam weer in 1284 en 1287 probeer inval, maar albei kere misluk.
Nuwe invalle in die Midde-Ooste en Suid-Sjina
Nadat Möngke die ryk se finansies gestabiliseer het, het hy voortgegaan om sy grense uit te brei. Op koeroeltais in Karakoroem het hy in 1253 en 1258 nuwe invalle goedgekeur in die Midde-Ooste en Suid-China. Hy het Hülegü in algehele beheer van militêre en burgerlike sake in Persië geplaas en die Tsjagatais en Djotsji's aangestel om by Hülegü se leër aan te sluit.
Die middelpunt van die Islamitiese Ryk in dié tyd was Bagdad, wat 500 jaar lank bestaan het maar intern verdeel was. Toe die kalief weier om oor te gee aan die Mongole, is Bagdad ná ’n beleg in 1258 verower. Dit was een van die rampspoedigste gebeure in die geskiedenis van Islam. Met die verwoesting van die Abbasidiese Kalifaat was Hülegü se pad oop na Sirië.
Sy leër het opgeruk na die Ajjoebiede-beheerde Sirië en klein plaaslike Moslemstate op pad verower. Die sultan van die Ajjoebiede het geweier om voor Hülegü te verskyn; hy het egter Mongoolse heerskappy twee dekades vroeër al erken. Toe Hülegü verder wes trek, het die Armeniërs van Cilicië, die Seltsjoeke van Rûm en die Christelike ryke van Antiochië en Tripoli die Mongole se mag erken en by hulle aangesluit in hul aanvalle teen die Moslems. Party Moslemstede het sonder weerstand oorgegee, maar ander het teruggeveg; hul hele bevolkings is uitgewis en die stede verwoes.
Dood van Möngke Khan (1259)
Intussen het Batoe Khan se jonger broer en opvolger, Berke, strafekspedisies na Oekraïne, Belarus, Litaue en Pole gestuur. Onenigheid het ook tussen die noord- en suidwestelike dele van die ryk ontstaan.
In die suide het Möngke Khan self sy leër aangevoer om die verowering van Sjina te voltooi. Militêre operasies was meestal suksesvol, maar uitgerek, en daarom het die magte nie soos gewoonlik na die noorde teruggekeer wanneer die temperatuur gestyg het nie. Siektes het in die somer onder die Mongoolse soldate uitgebreek en Möngke is op 11 Augustus 1259 daar dood. Dit het weer eens ’n nuwe tydperk ingelui, want ’n nuwe Groot Khan moes gekies word. Mongoolse leërs oor die hele ryk het hul veldtogte gestaak en teruggetrek vir ’n nuwe koeroeltai.
Twis oor opvolging
Möngke se broer Hülegü het sy militêre veldtog uitgestel en net ’n klein mag onder sy generaal Kitbuqa agtergelaat. Hul teenstanders in die streek, die Christelike Kruisvaarders en Moslemse Mamelukke, het albei besef die Mongole is hul grootste bedreiging en hulle het die geleentheid gebruik om ’n ongewone vredesooreenkoms met mekaar aan te gaan.
In 1260 het die Mamelukke uit Egipte opgeruk en hulle is toegelaat om naby die Christelike vesting Acre te kampeer en hul voorraad aan te vul. Hulle het Kitbuqa se magte net noord van Galilea aangeval, hulle verower en Kitbuqa tereggestel. Dié slag het ’n westelike grens vir die Mongole gestel; hulle was nooit weer in staat om enige ernstige aanvalle verder as Sirië uit te voer nie.
In ’n ander deel van die ryk het Koeblai Khan, nog ’n broer van Hülegü en Möngke, gehoor van die Groot Khan se dood in China. Eerder as om na die hoofstad terug te keer, het hy tot in die Wuchang-gebied van China, naby die Yangtze-rivier, opgeruk. Hul jonger broer Ariq Böke het die afwesigheid van sy broers gebruik om die verkiesing tot Groot Khan te wen; hy is aangestel op ’n koeroeltai in Karakoroem deur verteenwoordigers van al die familietakke. Toe Koeblai dit hoor, het hy sy eie koeroeltai by Kaiping gehou waar feitlik al die senior prinse en plaaslike leiers hom gesteun het bo Ariq.
Burgeroorlog
Gevegte het uitgebreek tussen die leërs van Koeblai en Ariq Böke. Koeblai se magte het dié van Ariq Böke maklik verslaan en hy het beheer oorgeneem van die administrasie in Suid-Mongolië. Hy het egter ook teenstand gekry van die Tsjagatai-familie. Koeblai het Abisjka, ’n Tsjagatai-prins wat lojaal aan hom was, gestuur om oor die Tsjagatai-gebied te heers. Ariq Böke het hom egter gevange geneem en tereggestel, en toe sy eie man daar laat kroon. Koeblai se nuwe administrasie het Ariq Böke se voedelvoorraad afgesny en so ’n hongersnood veroorsaak. Koeblai het Karakoroem gou ingeneem, maar Ariq Böke het dit in 1261 teruggewen.
In die suidwestelike Il-khanaat was Hülegü lojaal aan sy broer Koeblai, maar hy en hul neef Berke, leier van die Goue Horde in die noordweste, het in 1262 begin bots. Die verdagte dood van Djotsji-prinse in Hülegü se diens, die oneweredige verspreiding van oorlogsbuit en Hülegü se uitmoring van Moslems het Berke al hoe kwater gemaak. Hy het in 1259 tot 1260 ’n rebellie in die Koninkryk van Georgië beplan teen Hülegü se bewind.
Berke het ook ’n ooreenkoms met die Egiptiese Mamelukke gesluit teen Hülegü, en hy het Koeblai se teenstander-aanspraakmaker as Groot Khan, Ariq Böke, gesteun.
Hülegü is op 8 Februarie 1264 dood. Berke wou die geleentheid gebruik om Hülegü se ryk binne te val, maar is op pad soontoe dood. ’n Paar maande later is die Tsjagatai-khanaat se leier ook dood. Koeblai het Hülegü se seun Abaqa as die nuwe Il-khan aangewys, en Abaqa het buitelandse bondgenootskappe probeer sluit, soos ’n Frans-Mongoolse bondgenootskap, teen die Egiptiese Mamelukke. Koeblai het Batoe se kleinseun Möngke Temür benoem om die Goue Horde te lei. Ariq Böke het hom op 21 Augustus 1264 by Shangdu aan Koeblai oorgegee.
Veldtogte van Koeblai Khan (1264–1294)
In die suide, ná die val van Xiangyang in 1273, wou die Mongole die Song-dinastie in Suid-China finaal verslaan. Koeblai het in 1271 die nuwe Mongoolse regime in China hernoem tot die Yuan-dinastie en sy beeld as keiser van China probeer bevorder om beheer oor die Chinese volk te kry. Hy het sy hoofkwartier na Dadu (nou Beijing) geskuif. Dit was vir baie Mongole ’n omstrede stap en hulle het hom beskuldig van te noue bande met die Chinese kultuur.
Die Mongole se veldtogte teen China het eindelik geslaag en in 1276 het die Song-familie hulle oorgegee aan die Yuan – die Mongole het so die eerste nie-Chinese volk geword wat die hele China verower het. Koeblai het ’n magtige ryk gebou; hy het ’n akademie, handelshawens en kanale laat bou en kuns en wetenskap ondersteun. Volgens Mongoolse rekords is 20 166 openbare skole in sy tyd gestig.
Noudat Koeblai oor ’n groot deel van Eurasië geheers en Sjina verower het, wou hy sy ryk nog verder uitbrei. Sy invalle in Birma, Viëtnam, Sachalin en Champa was egter net gedeeltelik geslaagd. Mongoolse invalle in 1274 en 1280 in Japan en in 1293 in Java het misluk.
Verbrokkeling in mededingende gebiede
Toe Ghazan die troon van die Il-khanaat in 1295 bestyg, het hy die Islam amptelik as geloof aanvaar en so gesorg vir ’n keerpunt in die Mongoolse geskiedenis; Mongoolse Persië het hierna al hoe meer Islamities geword. Ghazan het egter steeds bande met Temür Khan en die Yuan-dinastie in die ooste versterk. Dit was polities voordelig om die Groot Khan se gesag in die Il-khanaat te verkondig, want die Goue Horde in Rusland het lank reeds aanspraak gemaak op die nabygeleë Georgië. Binne vier jaar het Ghazan heffings aan die Yuan-hof betaal, ’n beroep op ander khans gedoen om Temür Khan as hul opperhoof te aanvaar en in die volgende dekades ’n uitgebreide program van kulturele en wetenskaplike interaksie tussen die Il-khanaat en die Yuan-dinastie daargestel.
Ghazan was wel ’n Moslem, maar hy het sy voorvaders se oorlog teen die Egiptiese Mamelukke voortgesit en in sy moedertaal met sy ou Mongoolse raadgewers beraadslaag. Hy het die Mameluk-leër in 1299 verslaan, maar kon Sirië net vir ’n kort ruk verower weens aanvalle deur die Tsjagatai-khanaat onder sy de facto-heerser Kaidoe, wat oorlog gevoer het teen beide die Il-khans en die Yuan-dinastie.
In sy stryd om mag in die Goue Horde het Kaidoe sy eie kandidaat, Kobeleg, geborg teen Bajan, khan van die Wit Horde. Bajan het militêre steun van die Mongole in Rusland gekry en ook die Groot Khan en die Il-khanaat se hulp gevra om ’n verenigde aanval op Kaidoe se magte uit te voer. Temür het teenaanvalle teen Kaidoe ’n jaar later vermeerder. Ná ’n bloedige geveg met Temür se leërs in 1301 is Kaidoe dood en is hy deur Doewa opgevolg.
Einde van die uitbreiding suidwaarts
Ondanks sy struwelinge met Kaidoe en Doewa, het die Yuan-keiser Temür bande aangeknoop met die veglustige Sjan-volk ná sy reeks militêre operasies teen Thailand van 1297 tot 1303. Dit het die Mongole se uibreiding suidwaarts beëindig. Sommige Mongole het probeer om die twis tussen hulle te verminder en onder Temür te verenig. Doewa het ’n vredesooreenkoms begin en die Ögedei-khanaat oorreed om "aan khagan Temür oor te gee". In 1304 het al die khanate ’n vredesverdrag goedgekeur en Temür se heerskappy aanvaar.
Kaidoe se seun Tsjapar het Doewa die stryd aangesê, maar Doewa het die Ögedei-khanaat met Temür se hulp verslaan. Tokhta van die Goue Horde het ook vrede voorgestaan en 20 000 soldate gestuur om die Yuan-grens te help versterk. Tokhta is ná sy dood in 1312 deur Ozbeg opgevolg en dié het die troon van die Goue Horde verower en nie-Moslemse Mongole vervolg. Die Yuan-invloed op die horde is in ’n groot mate omgekeer en botsings op die grense van die Mongoolse state is hervat.
In die Tsjagatai-khanaat is Esen Buqa I as khan gekroon nadat hy ’n onverwagte rebellie deur Ögedei se afstammelinge afgeweer het, en hy het Tsjapar in ballingskap gedwing. Die Yuan- en Il-khanaat-leërs het die Tsjagatai-khanaat eindelik aangeval. Vanweë die ekonomiese voordele en die nalatenskap van Djengis Khan het Ozbeg in 1326 weer vriendskaplike bande met die Yuan-hof gesmee. Hy het terselfdertyd bande met die Moslemwêreld versterk en moskees en ander uitspattige plekke soos baddens laat bou. Teen die tweede helfte van die 14de eeu het Mongoolse invalle verder afgeneem. In 1323 het Aboe Said Khan van die Il-khanaat ’n vredesooreenkoms met Egipte gesluit.
Onmin het tussen 1328 en 1329 in die Yuan-dinastie uitgebreek. Ná die dood van Yesün Temür in 1328 het Tugh Temür die nuwe leier in Dadu geword, terwyl Yesün Temür se seun Ragibagh die troon in Shangdu bestyg het, en dit het tot ’n burgeroorlog gelei. Tugh Temür het Ragibagh verslaan, maar die Tsjagatai-khan, Eljigidey, het Tugh Temür se ouer broer, Kusala, as Groot Khan gesteun. Hy het Tugh Temür aangeval en dié het geabdikeer. Kusala is op 30 Augustus 1329 tot Groot Khan verkies. Hy is toe deur ’n aanvoerder onder Tugh Temür vergiftig, en laasgenoemde het die mag teruggeneem. Om deur die ander khanate as Groot Khan aanvaar te word het Tugh Temür afstammelinge van Djengis Khan en ander beroemde Mongoolse generaals na die Tsjagatai-khanaat, Ilkhan Aboe Said en Ozbeg gestuur. Hulle het ingestem om elke jaar heffings te betaal.
Byna ’n eeu van onrus en burgeroorlog is gevolg deur ’n tydperk van redelike stabiliteit (Pax Mongolica), en internasionale handel en kulturele wisselwerking tussen Asië en Europa het floreer. Ook die bande tussen die Yuan-dinastie en Sjina en die Il-khanaat in Persië is versterk. Patrone van koninklike Yuan-tekstiel kon gesien word aan die ander kant van die ryk in Armeense versierings, bome en groente is regdeur die ryk geplant en nuwe tegnologie het van die Mongoolse gebiede na die weste versprei.
Oorblywende state van die Mongoolse Ryk
Met die dood van Abu Said Khan van die Il-khanaat in 1335 het die Mongoolse mag afgeneem en Persië het in politieke anargie verval. Die khanaat is ’n jaar later verdeel tussen verskillende gesagsfigure. Die Georgiërs het gebruik gemaak van die chaos en die Mongole uit hul eie land verdryf, en in Anatolië is ’n onafhanklike staat in 1336 gestig.
Ook in China en die Tsjagatai-khanaat was daar wanorde. Die pes bekend as die Swart Dood wat in die Mongoolse gebiede begin en ook na Europa versprei het, het bygedra tot die verwarring. Die siekte het al die khanate swaar getref; miljoene is dood en handelsbande het in die slag gebly. Sowat 50 miljoen mense is in die 14de eeu dalk in Europa alleen aan die pes dood.
Namate die Mongole se mag afgeneem het, het chaos regdeur die ryk ontstaan terwyl nie-Mongoolse leiers hul eie mag uitgebrei het. Die Goue Horde het al sy westelike gebiede afgestaan (onder meer Belarus en Oekraïne van 1342 tot 1369 aan Pole en Litaue). Moslemse en nie-Moslemse prinse in die Tsjagatai-khanaat het van 1331 tot 1343 teen mekaar geveg en die khanaat het verbrokkel toe nie-Mongoolse krygshere hul eie khans in die gebied aanstel.
Strydende Djotsji-families het begin veg om heerskappy van die Goue Horde ná die sluipmoord op Berdibek Khan in 1359. Die laaste Yuan-heerser, Toghon Temür, kon niks aan die onmin doen nie omdat die ryk byna tot niet was. ’n Spiraal van hiperinflasie het dit getref en die Han-Chinese het in opstand gekom teen die Yuan-hof se streng beperkings. In die 1350's het Gongmin van Goryeo die Mongoolse soldate teruggedwing en die familie van Toghon Temür Khan se keiserin vermoor terwyl die Mongoolse invloed in Tibet ook uitgewis is.
Die Mongole moes kort daarna die grootste deel van China in 1368 afstaan aan die opstandige Ming-magte en het terug na Mongolië gevlug. Ná die omverwerping van die Yuan-dinastie het die Goue Horde kontak verloor met Mongolië en China, terwyl die twee hoofdele van die Tsjagatai-khanaat deur Timur (Tamerlane) verower is. Die Goue Horde het in kleiner Turkse hordes verdeel en geleidelik hul mag oor die volgende vier eeue verloor. ’n Klein deel het tot 1502 oorleef.
Militêre organisasie
Daar word gedebatteer oor die getal troepe wat deur die Mongole versamel is, maar in 1206 was daar minstens 105 000. Die militêre organisasie was eenvoudig, maar doeltreffend. Dit was gebaseer op die desimale stelsel; die weermag het bestaan uit eenhede van arbans (10 soldate), zuuns (100), mingghans (1 000) en toemens (10 000).
Die Mongole was die bekendste vir hul perderuiter-boogskutters, maar troepe met lanse was net so doeltreffend en die Mongole het militêre aanlegte aangeleer by die stede wat hulle verower het. Met vernuftige Sjinese ingenieurs en bombandierkorps wat katapulte en ander masjiene gebou het, kon die Mongole forte onder beleg plaas – soms het hulle die nodige masjiene op die plek gebou van beskikbare materiaal.
Militêre magte in die Mongoolse Ryk is opgelei, georganiseer en toegerus vir beweegbaarheid en spoed. Die soldate het ligter wapenrusting gedra as baie van die leërs waarteen hulle geveg het, maar het daarvoor vergoed met beweegbaarheid. Elke vegter het ’n paar perde gehad wat hy kon omruil soos nodig. Soldate het ook onafhanklik van voorraadlyne opgetree en dit het hulle nog vinniger gemaak.
Hulle was veral bekend vir hul vaardigheid op die grond en het selde vlootmag gebruik. Daar was ’n paar uitsonderings; in die 1260's en 1270's het hulle ’n seemag gebruik om die Song-dinastie van Sjina te verower, maar hulle kon nie veel teen Japan uitrig nie. Hul veldtogte om die Middellandse See was meestal grondlangs, terwyl die seë beheer is deur die Kruisvaarders en Mamelukke.
Alle militêre ekspedisies is voorafgegaan deur deeglike beplanning, verkennings en die inwin van sensitiewe inligting oor die vyand se gebied en magte. Danksy die sukses, organisasie en beweeglikheid van die soldate kon die Mongoolse leërs tegelykertyd aan verskeie fronte veg. Alle mans tot 60 jaar oud was dienspligtig en dit was ’n bron van eer in hul stamvegtertradisie.
Reg en regering
Die Mongoolse Ryk is regeer kragtens ’n wetkode wat deur Djengis Khan opgestel is bekend as Jassa ("verordening"). ’n Spesifieke kanon van die kode was dat mense met range dieselfde laste as die gewone man moes dra. Strawwe is ook uitgedeel – die doodstraf is opgelê as een berede soldaat ’n ander een volg en nie iets optel wat deur die voorste soldaat laat val is nie. Daar was ook vonnisse vir verkragting en in ’n mate vir moord. Enige weerstand teen die Mongoolse bewind is begroet met kollektiewe straf. Stede is verwoes en hul inwoners vermoor as hulle Mongoolse verordeninge verontagsaam het.
Onder Jassa is leiers en generaals op meriete verkies. Die ryk is regeer deur ’n nie-demokratiese sentrale vergadering, die koeroeltai, waar leiers byeengekom het om binne- en buitelandse beleidrigtings te bespreek. Koeroeltais is ook byeengeroep vir die kies van ’n nuwe Groot Khan. Handelsroetes en ’n uitgebreide posstelsel (Jam) is geskep. Baie handelaars en reisigers van Sjina, die Midde-Ooste en Europa het die stelsels gebruik. Djengis Khan het ook ’n nasionale seël laat maak en die gebruik van ’n geskrewe Mongoolse alfabet aangemoedig. Onderwysers, regsgeleerdes en kunstenaars is vrygeskel van belasting.
Terselfdertyd is Moslems uit Sentraal-Asië as administrateurs na China gestuur en Han-Chinese en Khitans uit China na Sentraal-Asië – so het die Mongole buitelanders gebruik om die mag van die plaaslike volke in albei lande in toom te hou. Die Mongola het ander gelowe verdra en nooit mense op godsdienstige gronde vervolg nie.
Godsdiens
In Djengis Khan se tyd het Mongole hulle feitlik tot elke geloof bekeer, van Boeddhisme tot die Christendom en van Manicheïsme tot Islam. Om onmin te voorkom het Djengis ’n organisasie gestig wat algehele godsdiensvryheid verseker het, hoewel hyself ’n tengris was. Onder sy administrasie is alle godsdiensleiers van belasting en openbare diens vrygeskel.
Vanweë die nomadiese leeefstyl was daar aanvanklike min plekke van aanbidding. Onder Ögedei Khan (1186–1241) is verskeie bouprojekte in die hoofstad, Karakoroem, onderneem. Benewens paleise het Ögedei aanbiddingsplekke vir Boeddhiste, Moslems, Christene en Taoiste laat bou. Eindelik het drie van die vier hoofkhanate hulle tot die Islam bekeer.
Kuns en letterkunde
Nog ’n klassieke werk uit die ryk is die Universele Geskiedenis. Dit is in die vroeë 14de eeu laat opstel deur die Il-khan Abaqa Khan om die hele wêreld se geskiedenis op skrif te stel en so die Mongole se eie kulturele erfenis te boekstaaf. Met sy honderde bladsye vol illustrasies was dit een van die eerste geskrewe geskiedeniswerke ter wêreld.
Die Mongole het ook die beeldende kunste waardeer, maar hul portrette was beperk tot veral skilderye van hul perde eerder as van mense.
Posstelsel
Die Mongoolse Ryk het ’n uitsonderlike, doeltreffende posstelsel vir dié tyd gehad; dit word dikwels die Jam genoem. Dit het goedbewaakte stasies gehad wat oor die hele Mongoolse Ryk opgerig is. Die Jam-stelsel sou baie later in die Verenigde State herskep word as Pony Express. ’n Boodskapper sou gewoonlik sowat 40 km aflê van een stasie tot ’n volgende; daar sou hy óf ’n vars perd kry óf die pos aan ’n ander boodskapper oorhandig wat dit dan verder geneem het.
Djengis en Ögedei het ook ’n uitgebreide padstelsel laat bou. Ná Ögedei se troonbestyging het hy die padstelsel verder uitgebrei en aan die Tsjagatai-khanaat en Goue Horde opdrag gegee om paaie in die westelike deel van die ryk te verbind.
Toe die Groot Khan in Karakoroem sterf, het die nuus die Mongoolse magte onder Batoe Khan in Sentraal-Europa binne vier tot ses weke bereik danksy die Jam.
Koeblai Khan van die Yuan-dinastie het spesiale stasies vir amptenare laat bou en die Djotsji-heersers van die Goue Horde het hul stasies met ’n spesiale belasting gefinansier.
Syroete
Die Mongole het ’n sterk handelsgeskiedenis gehad. Djengis Khan het handel met ander streke aangemoedig selfs voor hy die Mongole verenig het. Handelaars het aan hom inligting verskaf oor naburige kulture, gedien as diplomate en was belangrik in die aanskaffing van noodsaaklike goedere aangesien die Mongole self min vervaardig het.
Mongole het soms vir handelaars geld gegee en hulle na ver plekke gestuur as ’n ortoq (handelsvennoot). Namate die ryk gegroei het, het handelaars en ambassadeurs met die nodige dokumente en toestemming beskerming geniet terwyl hulle deur die ryk gereis het. Taamlik goeie paaie het gebiede van die Middellandse See tot in China verbind, onder meer die Syroete.
Benewens handelaars het beroemde verkenners soos Marco Polo, monnike en sendelinge die Syroete gebruik. Min mense het egter met die hele Syroete langs gereis. Handelaars het gewoonlik goedere gekoop en verkoop deur middel van middelmanne.
Die val van die Mongoolse Ryk in die 14de eeu het gelei tot die verbrokkeling van die politieke, kulurele en ekonomiese eenheid aan die Syroete. Turkse stamme het beslag gelê op die westelike, Bisantynse deel van die roete en so die saad gesaai vir die Turkse kultuur wat later sou lei tot die Ottomaanse Ryk. In die ooste het die plaaslike Chinese die Yuan-dinastie in 1368 omvergewerp en hul eie Ming-dinastie gestig met ’n beleid van ekonomiese isolasie.
Nalatenskap
Die Mongoolse Ryk het as die grootste aaneenlopende land ter wêreld ’n blywende impak gehad – groot gebiede is verenig waarvan sommige (soos Oos- en Wes-Rusland en die westelike dele van China) vandag steeds verenig is, alhoewel onder ander regerings. Die Mongole buite Mongolië is waarskynlik in plaaslike bevolkings opgeneem ná die val van die ryk en van hul afstammelinge het plaaslike gelowe aangeneem. So het die oostelike khanate hulle in ’n groot mate tot Boeddhisme bekeer en die westelike khanate tot die Islam.
Djengis Khan se verowerings het egter ook tot grootskaalse vernietiging in sekere gebiede en dus tot ’n verandering in die demografie van Asië gelei, soos die massamigrasie van die Iranse stamme van Sentraal-Asië na die hedendaagse Iran. Die Islamitiese wêreld het ook grootliks verander weens Mongoolse invalle. Die bevolking van die Iranse plato is getref deur siektes en hongersnood en dit het miljoene lewens geëis.
Van die ander langtermyngevolge van die Mongoolse Ryk sluit die volgende in:
Die Krim-khanaat was die langs oorlewende opvolgerstaat van die Mongoolse Ryk; dit is eindelik in 1783 deur Rusland geannekseer.
Emma Caulfield
Emma Caulfield (gebore 8 April 1973) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Darkness Falls (2003) en TiMER (2009), en in die televisiereeks Buffy the Vampire Slayer (1996).
Keiliet
Keiliet is 'n yster-magnesium-sulfiedmineraal (chemiese formule (Fe, Mg) S)) wat in enstatiet-chondriete voorkom. Keiliet is die yster-dominante analoog van niningeriet, en is vernoem na Klaus Keil (gebore 1934).
Voorkoms
Keiliet kan onder andere in enstatietchondriete soos die Zakłodzie-meteoriet voorkom. Dit blyk egter beperk te wees tot enstatiet-chondriete wat deur impak-smelting beïnvloed is, en wat toe vinnig afgekoel het. Daar is meteoriete wat as impaksmeltfraksies geklassifiseer word, maar wat nie keiliet bevat nie. Dit word verklaar deur 'n dieper begrawing na die impak, wat vertraagde afkoeling en geaktiveerde retrogressiewe reaksies (diapftorese) moontlik maak.
Charles Bronson
Charles Bronson (3 November 1921 – 30 Augustus 2003) was 'n Amerikaanse akteur van Litause oorsprong. Hy is bekend vir sy gewelddadige flieks, onder meer Death Wish (1974), waarin hy verskyn het. Sy meeste optredes was rolle soos dié van 'n brutale polisiespeurder, 'n vigilante, 'n gewapende stryder, wag, bokser of "dief" van die Mafia. Hy was ook te sien in The Magnificent Seven (1960), The Great Escape (1963) en The Dirty Dozen (1967).
Biografie
Sy regte naam was Charles Dennis Buchinski. Hy is op 3 November 1921 in Ehrenfeld, Pennsilvanië gebore. Charles was die elfde uit 'n gesin van 15 kinders. Sy ouers was Litause immigrante van Tataarse oorsprong. Hy het saam met sy broers in 'n steenkoolmyn gewerk om sy familie te ondersteun.
In 1943 het Charles teen die Japannese geveg tydens die Tweede Wêreldoorlog, waar hy diens gedoen het in 'n bomwerper. Met sy terugkeer bring hy twee jaar in 'n amateur-teater in Philadelphia deur, gevolg deur 'n paar klein rolle in Hollywood, soos die een wat geskep is deur Gary Cooper in die film You're in die Navy Now (1951).
Uit sy eerste huwelik, met Harriet Tendler, is twee kinders gebore. In 1968 trou hy met die Britse aktrise Jill Ireland, wat ook 'n paar keer sy medespeler op die skerm was. Hulle was getroud vanaf 1968 tot met haar dood in 1990. Sy derde huwelik is in 1998 voltrek met Kim Weeks, by wie hy vier kinders gehad het.
In 1957 het Charles Bronson 'n rol in "Machine-Gun Kelly", deur die regisseur Roger Corman, vertolk. Met sy ruwe manlike voorkoms, is hy gespesialiseerde rolle toegeken van die "harde" wraakgeoriënteerde polisieman.
In 1968 was sy groot sukses die rol van Hamonica in Once Upon a Time in the West, onder leiding van die Italiaanse filmregiseur Sergio Leone.
Op 30 Augustus 2003 sterf hy aan longontsteking, in die Cedars-Sinai Mediese Sentrum. Hy was ook 'n slagoffer van Alzheimer se siekte in sy laaste jare.
Ironies genoeg, ten spyte van sy ruwe, taai beeld, is Bronson opreg waardeer deur sy medewerkers as 'n sagte mens, wat ook aan skilderkuns toegewy was, sê die New York Times.
<!-- HELP ASB OM DIE DEEL REG TE MAAK EN TE PUBLISEER
Loopbaan
Hy begin sy rolprentloopbaan in die vroeë 1950's in klein rolle steeds onder die naam van Charles Buchinski, en een van die eerste koerante in wat hy gesien het was in die legendariese gruwelfilm Secret of the Wax Museum in 1953 van Andre De Toth, wat was vreemd Mute. Bly rolle en optredes op TV-reeks en gaan looiery om meer relevant is vir die professionele vlak.
Hoogtepunt hul werk as secondary westerns soos Vera Cruz in 1954 van Robert Aldrich, Jubal in 1955 van Delmer Daves of Yuma in 1957 van Samuel Fuller. In die laaste rol sou die Indiese, sy unieke rol wat hy sou speel gesig op ander geleenthede. In die laat 1950's saam met Roger Corman, die koning het Series B, Machine-Gun Kelly, rampokkerfilm waarin hy sy eerste hoofrol speel op die grootskerm. Hy neem ook deel aan belangrike TV-reeks hoofstukke soos The Twilight Zone en Alfred Hitchcock Presents, tot 1960 is gekies as een van The Magnificent Seven deur John Sturges, met 'n Steve McQueen James Coburn of Eli Wallach, waarby sy gewildheid begin.
Shikishela
Shikishela is 'n nedersetting in die Mtubatuba Plaaslike Munisipaliteit, Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit in noordoostelike KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Charles Bronson
Loopbaan
In 1961 Corman terug te gaan werk vir 'n losse verwerking van Jules Verne, Master of the World deur William Witney, en verskyn in die film Canvas Verdieping 1962 Phil Karlson, gemaak vir die groter glorie van Elvis Presley, maar dit sal John Sturges wat gekonsolideer as 'n aksie held toe hy roep een van die spelers van die te wees dreineer The Great Escape met Steve McQueen en James Coburn, weer. Na werk saam met Robert Aldrich in die wacky komedie Western 4 for Texas, waar hy die skurk is dit stop nie intimiderend Frank Sinatra en Dean Martin.
Terwyl jy werk met 'n belangrike regisseurs soos Vincente Minnelli of Sydney Pollack, hulle rolle in hierdie produksies is altyd sekondêr, met die filmsterre altyd kleiner vaartuig. Bly om te verskyn in die groot reeks soos The Fugitive en The Virginian, en in 1967 weereens beklemtoon in koraal en omstrede film te beskou word as 'n verskoning vir geweld, Dirty Dozen deur Robert Aldrich.
In 1968, volg hy in die voetspore van Clint Eastwood en emigreer na Europa te ster in 'n nuwe western van Sergio Leone, Once Upon a Time Tot volgende, Henry Fonda en Claudia Cardinale. Ook keer hy na Europa terug om met John Sturges te werk aan die film Wild Horses. Maar die mees westelike punt sou sy loopbaan op hierdie oomblik sou Chato se Land 1971, nie omdat die film self, maar omdat dit begin sy samewerking met die direkteur Michael Winner, wat sou vrugbaar wees in die komende jaar. In dieselfde jaar 1972 'n suksesvolle rol thriller koud, sonder persoonlike redes ook, Michael Winner, sou dit een van sy mees onvergeetlike films wees.
Maar die mees bekende rolprente op pad was na Winner-Bronson tandem sou wees om die Avenger Anonymous, reeks van films wat sou speel Bronson Paul Kersey, wat in 1974 sou begin met Death Wish sou voortgaan in Death Wish 1982 en Death Wish night van 1984. Charles Bronson sou terugkeer die rol van Kersey om voort te gaan op twee ander films: Death Wish II and Death Wish V: The Face of Death, die eerste geregisseer deur veteraan Jack Lee Thompson en die ander deur Allan A. Goudsmid. Ten spyte van hul sukses, doen hierdie bande niks daarby voeg die filmografie van die akteur, wat sy beste vertonings het van die 1970 Nevada op sodanige titels as Express 1975, Tom Gries), The Wrestler 1975, Walter Hill) en It gebeur het tussen 12 en 3 1976 Allan D. Goldstein), almal saam met sy vrou in die werklike lewe en herhalende vennoot in films, Jill Ierland,Die roekelose Ives (1976 J. Lee Thompson) met Jacqueline Bisset of Phone(1977, Don Siegel), saam met Lee Remick. In 1972, die Direkteur Terence Young, hoof van die eerste Bond-fliek-reeks, sterre in The Secrets van die Cosa Nostra (ook genoem The Valachi vraestelle, gebore in 'n Europese teater se reaksie op die voorkoms van films oor die mafia begin deur The Godfather (wat ook 'n LuckyLuciano (1973), byvoorbeeld sluit).
In 1980 werk op Cape Blanco, 'n soort of remake of Casablanca, waar Charles Bronson was die rol RICE Humphrey Bogart in die oorspronklike film, maar dit het nie werk nie. Dit was sy tweede samewerking met regisseur J. verag, maar interessant Lee Thompson, met wie hy gewerk het in die White Buffalo Hunt, en wat weer aan die werk in verskeie films waarin sy gespeel het dieselfde taai soos altyd, en dat daar min nuwe toevoeging tot haar loopbaan Die Murphy's Law, boodskapper van Death and Forbidden in die Weste.
In 1990 werk aan sy laaste groot film, Die Indiese Runner, wat gemerk is die regisseursdebuut van die akteur Sean Penn. -->
Jaroslawl-oblast
Jaroslawl-oblast (Russies: Яросла́вская о́бласть, Jaroslafskaja oblast) is ’n deelgebied van Rusland. Dit lê in die Sentrale Federale Distrik en die hoofstad is Jaroslawl. Dit is redelik naby aan beide Moskou en Sint Petersburg geleë en die hoofstad is op die roete van talle paaie, spoorlyne en waterweë.
Die bevolking in 2010 was 1 272 468.
Geskiedenis
Die eerste mense het in die Paleolitikum aan die einde van die laaste glasiale tyd hier gewoon. Die eerste bekende inwoners was die Wolga-Finse Merja-volk, wat eindelik saam met ander inwoners van Kiëf-Roes saamgesmelt het om een kultuurgemeenskap te vorm.
In die Middeleeue het dit tot die kern van die Russiese gebied behoort. Die oudste stad, Rostof, is in 862 die eerste keer genoem. Dit het gou die politieke en godsdienshoofstad van Noordoos-Kiëf-Roes geword. Vroeg in die 12de eeu het die stad sy eie prins, Joeri Dolgoroeki, gekry. Dié het sy hoofstad in 1125 na Soezdal geskuif en so Rostof se invloed verminder. Sy seun en opvolger, Andrei Bogoljoebski, het homself tot grootprins verklaar en sy hoofstad na Wladimir geskuif; dit was die begin van die Prinsdom Wladimir-Soezdal.
In 1238 is Noordoos-Rusland deur die Mongoolse Ryk binnegeval en hulle het Rostof moeiteloos verower. In die 13de en 14de eeu het Rostof en Jaroslawl verswak en dit het hulle ’n maklike teiken gemaak vir ander magtige prinse, veral dié van die Huis van Moskou. Eindelik, in 1474, het die stede deel van Moskou geword.
In die 16de eeu het Jaroslawl ’n belangrikste sentrum van Sentraal-Rusland geword wat die gebied met ander handelstede verbind het, en in die 17de eeu het die stad nog belangriker geword vanweë aktiewe kommersiële groei. Teen die middel van dié eeu was dit die tweede grootste Russiese stad met ’n inwonertal van 15 000.
Ná die stigting van Sint Petersburg en die afname in die belangrikheid van die noordelike handelsroetes, het Jaroslawl ’n groot deel van sy status verloor. Dit het egter steeds gedy aan die begin van die streek se industrialisasie. In 1777 is ’n afsonderlike Jaroslawl-goewernement gestig, met onder meer Jaroslawl, Rostof en Oeglitsj.
Van 1921 tot 1923, in die Sowjet-tyd, het die noordelike deel van die goewernement die afsonderlike Ribinsk-goewernement geword, maar dit is later weer by Jaroslawl ingelyf. In 1929 is die streek weer eens verdeel tussen die okroegs Jaroslawl en Ribinsk, wat deel van die nuwe Iwanowo-nywerheidsoblast geword het. Jaroslawl-oblast is op 11 Maart 1936 gestig met ’n groot deel van die voormalige Kostroma-goewernement ingesluit. Die oblast het sy huidige grense in 1944 gekry toe Kostroma-oblast ’n aparte deelgebied geword het.
Geografie
Jaroslawl-oblast is naby aan Moskou en Sint Petersburg geleë en grens aan Twer-, Moskou-, Iwanowo-, Wladimir-, Kostroma- en Wologda-oblast.
Die klimaat is gematig-kontinentaal, met lang en koue winters vol sneeu en kort en warm somers. Die gemiddelde temperatuur in Januarie is sowat -12 ºC en in Julie 18 ºC. Feitlik die hele gebied was voorheen bedek met woude met keëldraende bome, maar ’n groot deel daarvan is nou vervang met berke- en espewoude en gewasse. Moerasse kom ook voor.
Die Wolgarivier vloei deur die oblast, wat twee groot damme het: by Oeglitsj en Ribinsk. Die Ribinsk-reservoir, wat in die 1940's tot stand gekom het, is een van die grootstes in Europa. Toe dit met water gevul is, is die dorp Mologa oorstroom en verskeie honderde inwoners is na Jaroslawl-, Wologda- en Twer-oblast geskuif.
Demografie
Bevolking: 1 272 468
Ekonomie
Die oblast se belangrikste natuurlike bronne is hout en water. Jaroslawl het 4 327 riviere met ’n totale lengte van byna 20 000 km. Daar is 83 mere met ’n gesamentlike oppervlakte van byna 5 000 km². Die grootste mere is die Nero en Plesjtsjejewo. Die belangrikste mineralebronne is klei, gruis en ’n sand-gruismengsel, veen en sapropel (donkerkleurige sediment ryk aan organiese materiaal).
Vincent Wong (UK akteur)
Vincent Wong (4 Februarie 1928 – 13 Maart 2015) was 'n Britse akteur, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Little Shop of Horrors (1986), Kiss of the Dragon (2001), Die Another Day (2002), en Batman Begins (2005).
Gereformeerde kerk Sterkstroom
duimnael|300px|regs|Die verlate gebou van die eertydse Gereformeerde kerk op Sterkstroom.
Agtergrond
In 1887 het 78 belydende en 88 dooplidmate op die dorpe en in die distrikte van Sterkstroom, Queenstown en Tarkastad, waarskynlik lidmate van die Gereformeerde kerk Burgersdorp (gestig 1860) en die Gereformeerde kerk Dordrecht (gestig 1869), die Gereformeerde kerk Sterkstroom gevorm het. Aanvanklik het die gemeente hul eredienste onder bokseile tussen twee huise gehou, maar skaars drie jaar later, in 1890, neem hulle 'n eie kerkgebou in Van Zylstraat in gebruik.
Beginjare
duimnael|regs|180px|Ds. M.P.A. Coetsee sr. was van 1869 tot 1889 die [[Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap se eerste Gereformeerde leraar en het aan die einde van sy bediening ook as Sterkstroom se konsulent opgetree.]]
duimnael|links|180px|Ds. [[Louis Vorster|Louis Petrus Vorster, leraar van die Gereformeerde kerk Burgersdorp van 1893 tot 1905, was konsulent van Sterkstroom.]]