cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Birmingham, Alabama
Geografie
Red Mountain, wat sy naam aan die rooi hematiet-ysterertsafsettings te danke het, verrys net suid van Birmingham se middestad. Baie van die stad se televisie- en radio-uitsaaitorings is op dié bergpiek opgerig. Na die woongebiede anderkant Red Mountain – waaronder Shades Valley en Shades Mountain, word as die Over the Mountain-gebied verwys wat danksy sy ligging nie deur die rookgasse geteister is nie wat deur Birmingham se swaar nywerhede vroeër vrygestel is. Hier is welvarende voorstede soos Mountain Brook, Vestavia Hills, Homewood en Hoover geleë. Die Cahaba-rivierbekken, een van die mees diverse rivierekostelsels in die Verenigde State, is suid van die Shades Valley geleë.
'n Kleiner bergrug, Sand Mountain, begrens die stadsgebied in die noorde en skei Jones Valley van die ruwe landskappe wat noord daarvan strek. Ruffner Mountain, 'n piek wes van die middestad, staan bekend vir die Ruffner Mountain Nature Center, een van die grootste stedelike natuurbewaringsgebiede in die Verenigde State.
Klimaat
Birmingham het 'n vogtige subtropiese klimaat wat deur lang warm somers met baie donderbuie, matige winters en hoë neerslae, wat dwarsdeur die jaar val, gekenmerk word. Die gemiddelde maandelikse temperature wissel van 6,6 °C in Januarie tot 27,3 °C in Julie. Daar is gemiddeld 47 dae per jaar wanneer die kwik tot of naby die vriespunt daal, en 'n gemiddeld van 1,4 dae waartydens die hoogste temperatuur laer as vriespunt is.
Lente en herfs bring aangename, maar veranderlike weer met minder reënval en storms en laer humiditeit. In dié twee seisoene beweeg gereeld kouefronte oor die deelstaat wat sterk donderbuie en soms ook tornado's kan veroorsaak. Birmingham is in die hart van die sogenaamde Dixie Alley geleë, die Sentraal-Alabama se ekwivalent van die Midweste se Tornado Alley, soos gebiede genoem word wat gereeld deur tornado's getref word. In Dixie Alley vorm tornado's veral gedurende November en vroeg in Desember.
In Groter Birmingham is reeds twee F5-tornado's aangeteken, waarby een in April 1977 die noordelike voorstede en 'n tweede in April die westelike voorstede getref het. Gedurende die tornado-uitbreek in April 2011 het 'n EF 4-tornado verwoesting in die gebied gesaai. Vanweë die stad se ligging naby die Sentrale Golfkus beweeg soms ook tropiese storms en orkane oor die stadsgebied.
Vervoer
'n Uitgebreide netwerk van snelweë en ander grootpaaie loop deur die stadsgebied, waaronder die Interstates 65, 20, 59 en 459, en die U.S. Highways 31, 280, 11 en 78.
Die plaaslike internasionale lughawe Birmingham-Shuttlesworth is die grootste en besigste in Alabama en hanteer jaarliks sowat drie miljoen passasiers. Vyf groot Amerikaanse lugrederye (United Express, Delta Air Lines/Delta Connection, American Airlines/American Eagle, US Airways/US Airways Express en Southwest Airlines) bied daaglikse meer as 160 vlugte na 37 bestemmings dwarsoor die Verenigde State aan.
Birmingham se stasie is die aankoms- en vertrekpunt vir Amtrak se twee daaglikse Crescent-treindienste (waarvan een oos- en een weswaartse roete) wat die stad met onder meer New York, Washington, DC, Atlanta en New Orleans verbind.
Molteno, Italië
Molteno is 'n komune (munisipaliteit) en 'n heuweldorpie in die provinsie Lecco in die Italiaanse streek Lombardye, ongeveer 35 kilometer noordoos van Milaan geleë en ongeveer 11 kilometer suidwes van Lecco. In 2004 het dit 'n bevolking van 3 206 gehad en 'n oppervlakte van 3,2 vk km. Die sentrale kenmerk van die gebied is die geïsoleerde heuwel, "Il Ceppo", met die kerk van San Giorgio (beskermheilige van die streek) aan sy bopunt. Die hange daaromheen is nog gedeeltelik bedek met wingerde en moerbeibome.
Birmingham, Alabama
Vervoer
Openbare vervoer in Birmingham steun hoofsaaklik op die Birmingham-Jefferson County Transport Authority (BJCTA) se bus-, trollie- en paratransit-stelsel (wat na die spesiale behoeftes van gestremde passasiers omsien) wat tussen 1985 en 2008 as Metro Area Express (MAX) bekend gestaan het. Die stelsel word aangevul deur twee binnestadroetes (die Downtown Area Roundabout Transit of DART) en een roete wat die University of Alabama at Birmingham (UAB)-kampus bedien.
Molteno, Italië
Die Molteno-kasteel, wat die gebied in die Middeleeue vanaf hierdie heuwel beheer het, bestaan nie meer nie.
Geskiedenis
Molteno was 'n Romeinse nedersetting, maar dit is nie bekend wat die naam van die nedersetting was nie, en ook nie of die oorsprong van die naam "Molteno" so ver strek nie. Nietemin is talle wapens, keramiek, gereedskap, ysterware, munte en selfs grafte uit daardie tydperk hier gevind.
Die gebied het relatief laat ongekersten gebly. Die Christendom het vanaf die einde van die 5de eeu in die omliggende platteland versprei, en die eerste kerke is eers rondom die 6de eeu in die dorp gebou. Ná die ineenstorting van die Romeinse Ryk het die streek in strydende stamme verval wat met die vernaamste barbaarse leiers verbonde was, soos Uraias die Ostrogot, wat Milaan in 539 verwoes het. In 568 het die Lombards Noord-Italië binnegegaan en die streek sy toekomstige naam Lombardye gegee.
Molteno se il Ceppo-heuwel vorm 'n natuurlike vesting en middeleeuse dokumente bevestig dat Molteno gedurende die tyd van die Heilige Romeinse Ryk 'n kasteel was, omring deur vestings wat later in vredestyd afgebreek is (alhoewel die Piazza di Castello steeds die plek merk). Keiser Barbarossa van die Heilige Romeinse Ryk het in sy langdurige oorlog teen 'n alliansie van magtige Italiaanse stadstate verskeie enorme leërs deur hierdie streek gelei om Milaan aan te val.
Molteno, soos die res van die Brianza-streek, het later die kom en gaan van talle buitelandse administrasies gesien, insluitend die Spanjaarde, die Franse en die Habsburgers voordat dit by die opstand aangesluit het wat tot die unifikasie van Italië gelei het.
Vervoer
Die geskiedkundige Molteno-treinstasie (1888) is nou 'n belangrike middelpunt van verwisseling in die Brianza-streek, tussen die Como–Lecco en die Monza–Molteno–Lecco-spoorlyne.
Mabel Van Buren
Mabel Van Buren (17 Julie 1878 – 4 November 1947) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Brewster's Millions (1914), Ramona (1916), The Four Horsemen of the Apocalypse (1921), en The Dawn of a Tomorrow (1924).
Saverio Guerra
Saverio Guerra (gebore 25 Augustus 1964) is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Becker (1998), Curb Your Enthusiasm (2000), en The Detour (2016).
Aspalathus horizontalis
Aspalathus horizontalis is 'n plant wat hoort tot die genus Aspalathus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Swartland tussen Moorreesburg, Malmesbury en die Elandsberg voor waar dit deel is van die fynbos en renosterveld-plantegroei. Die plant het 'n voorkomsgebied van 900 km² en daar is slegs drie, sleg gefragmenteerde subpopulasies oor wat bedreig word deur indringerplante en 'n gebrek aan veldbrande.
Sunday Express
duimnael|regs|180px|[[I.W. Schlesinger, stigter van die Sunday Express en nog drie koerante.]]
duimnael|regs|200px|'n Advertensie vir die Sunday Express in The 1957 Advertising & Press Annual of Africa.
Die Sunday Express was 'n Sondagkoerant wat tot in 1985 in Johannesburg, Suid-Afrika, uitgegee is.
Ontstaan
Die magnaat I.W. Schlesinger het die koerant in Maart 1934 begin as die eerste van ’n groep koerante wat hy van voorneme was om uit te gee. Ander koerante wat gevolglik ook die lig gesien het, was The Daily Express, uitgegee in Johannesburg, en The Sunday Tribune en The Daily Tribune, albei in Durban.
Verkoop
Toe Schlesinger sy koerantbelange in 1939 laat vaar, was die Sunday Express deel van die verkoop van sy koerante aan Rand Daily Mails Ltd. (£44 047), die Sunday Times Syndicate Ltd. (£49 286) en die Argus Printing and Publishing Company Ltd. (£206 667). Die Sunday Express het nog tot einde 1939 verskyn, toe daar 'n papierskaarste was en ander probleme weens die Tweede Wêreldoorlog hul kop uitgesteek het.
Sirkulasie
Die Sunday Express was regdeur sy bestaan ’n poniekoerant. In die vroeë 1970's was dit die naasgrootste verkoper van Suid-Afrika se Engelse koerante; net die Sunday Times se sirkulasie was meer. In die tweede helfte van 1975 was sy sirkulasie 167 888, vergeleke met die Sunday Times se 501 018 en die Sunday Tribune se 157 297. Toe het Weekend World, gemik op die swart mark, die tweede plek ingeneem met 'n sirkulasie van 178 708. Onder die Engelse dagblaaie het The Star die beste presteer met 'n sirkulasie van 181 025 op weeksdae en 115 919 op Saterdae, vergeleke met die Rand Daily Mail se 131 872 op weeksdae.
Sluiting
Die Argus-groep het in 1984 die Sunday Star in direkte kompetisie met die Sunday Express op die Rand van stapel laat loop. Ook het die Saturday Star van 'n middag- na 'n oggendkoerant verander en hom op eiendomsadvertensies begin toespits. Omdat dit die Sunday Express se vernaamste inkomste was, het dit grotendeels bygedra tot die ondergang daarvan die jaar daarna. In 1985 het toenemende verliese SAAN verplig om die Rand Daily Mail sowel as die Sunday Express te sluit. Aangesien die bydrae van die drie groot SAAN-koerante tot die maatskappy se inkomste foutief bereken is, het die verlies skerp toegeneem nadat die Mail gesluit is. Dit het SAAN verplig om baie van die bates te verkoop, soos eiendom en groot rolperse. 'n Gesamentlike ooreenkoms is met die Argus-groep gesluit om The Star en die nuwe blad wat uit die Mail gebore is, Business Day, op eersgenoemde se rolpers te druk.
Boeremeisies
Boeremeisies is ‘n ouderwetse alkoholiese drank.
Gedroogde of ryp appelkose word ingelê in brandewyn (in uitsonderlike gevalle sjerrie of wit wyn). Daarby word ‘n paar skeppies suiker gevoeg en soms kaneel, vanielje, karamel en gerasperde skil van ‘n lemoen of suurlemoen. Dit is gewoonlik in bottels laat staan vir ‘n maand of drie. Daarna is dit gebruik as likeur of as nagereg saam met room, wafels, pannekoek, roomys of vrugteslaai en die sous soms as bestanddeel van vleissous. Boeremeisies word geëet en gedrink op besondere geleenthede soos geboortes, doopplegtighede, huwelike en begrafnisse. Dit is ‘n tradisionele Nederlandse drank en is veral gewild by ouer mense. Ook aan die Kaap was dit bekend. Tot die middel van die 20ste eeu was dit die manier om vrugte te preserveer. Toe kom die diepvries in algemene gebruik en kon vrugte daarin langer bewaar word.
Charles Friedel
Charles Friedel (12 Maart 1832, Straatsburg – 20 April 1899, Montauban) was 'n Franse chemikus. Saam met sy vriend James Mason Crafts het hy in 1877 die Friedel-Crafts alkileringsreaksie en die Friedel-Crafts asileringsreaksie ontdek.
Lewe
Friedel het in 1850 in Straatsburg begin om natuurwetenskap te bestudeer en het na 'n onderbreking in 1852 sy studies aan die Sorbonne voortgesit. Van 1856 tot 1870 het hy gewerk as 'n kurator van die mineraalversameling van die École des Mines. In hierdie tyd het hy sy chemiese kennis onder Charles Adolphe Wurtz in die laboratorium van die École de médecine uitgebrei. In 1860 het hy hier vir James Mason Crafts ontmoet. Na sy doktorsgraad in 1869, het hy in 1871 'n posisie as 'n dosent by die École normale supérieure aanvaar. In 1876 is hy as Professor van Mineralogie by die Sorbonne aangestel. In 1884, na Charles Adolphe Wurtz se dood, het hy sy leerstoel vir organiese chemie oorgeneem.
Vanaf 1889 was hy ook die voorsitter van 'n kommissie vir die hervorming van die nomenklatuur van organiese Verbindings.
In 1878 is hy verkies as 'n lid van die Académie des sciences. In 1883 is hy as 'n korresponderende lid van die Beierse Akademie van Wetenskappe opgeneem. Vanaf 1894 was hy ook 'n korresponderende lid van die Russiese Akademie van Wetenskappe in Sint Petersburg.
Dana Swanson
Dana Swanson (gebore 8 November 1981) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Aqua Teen Hunger Force Colon Movie Film for Theaters (2007) en in die televisiereekse Aqua Teen Hunger Force (2000) en Squidbillies (2005).
John Guerrasio
John Guerrasio is 'n Amerikaanse akteur.
Boehmiet
Boehmiet (ook: Böhmiet) is 'n mineraal met formule. Die chemiese naam is aluminiumoksiedhidroksied. Diaspoor is 'n allotroop.
Die mineraal is 'n belangrike onderdeel van die aluminiumerts bauxiet, saam met gibbsiet, diaspoor, kaoliniet en oksihidroksiede van yster en titaan.
Struktuur
Boehmiet het 'n ortorombiese kristalstruktuur wat aan die ruimtegroep Cmcm behoort. (Soms word die asse anders gekies en word dit as Amam weergegee.) Die struktuur bestaan uit dubbellae van -oktaëders wat rande met mekaar deel. Die lae se oppervlakte bevat die - hidroksielligande  Hierdie lae word in die b-rigting net deur waterstofbinding bymekaar gehou. Dit maak die (010)-vlak die oorheersende oppervlakte van boehmietkristalle.
As boehmiet gevorm word hang die kristalgroei baie af van die heersende omstandighede. 'n Lae pH byvoorbeeld sorg eers vir groei in die [101]-rigting, maar later in die [010] waardeur dikker plate kan ontstaan.
Konstruksiebedryf
Konstruksie behels die oprig van privaat geboue soos huise, kommersiële en industriële geboue, sowel as openbare strukture soos riool- en water­werke, paaie en brûe, publieke behui­sing, hospita­le en skole. Huise kan deur bouers ont­werp word, terwyl groter kommer­siële en industriële projekte, met gekompli­seerde dienste, deur argi­tekte en ander konsultante soos ingenieurs ontwerp word.
Konstruksiewerk word ten volle deur argi­tekte en ingenieurs gedokumenteer, en deur boureke­naars gemeet en kosteberaam. Die te­keninge en boulys vorm die tenderdokumente waarop kon­trakteurs ’n tenderprys voorberei. Tenders word op ’n vaste datum oopgemaak. Ná assessering word ’n tender aanvaar, ge­woonlik die laagste, waardeur ’n kontrak gevorm word. Tenderwerk kan oop of selektief wees. Dié proses is tydro­wend en kan versnel word deur slegs besluite te neem vir onmid­dellike werk op terrein, bekend as “fast track”. Dit verg samewerking tussen bou­heer, argitek en kontrakteur, en sorgvuldige programmering en beheer.
Die Suid-Afrikaanse konstruksiebedryf se aandeel aan nasionale inkomste fluktueer tussen 2,5% in tye van lae groeikoers tot 5% en hoër in tye van hoë groeikoers. Van die totale uitgawe aan konstruksie word ongeveer 30% aan geboue bestee, en 10% aan residen­siële geboue. Die regering, deur die Departe­ment van Openbare Werke, is verantwoordelik vir ongeveer 14% van die totale uitgawe op konstruksie. Konstruksie is arbeidintensief en dus ’n belangrike werkskepper.
Die konstruksiebedryf word geaffekteer deur: politieke stabiliteit, beide intern en op die vaste­land van Afrika; deur die onder- of ooraanbod van kleinhandel-, kommersiële of residensiële ruimte; deur die vermoë van die regering om sy begroting te spandeer; en deur internasionale beleggings­vertroue.
Lampranthus caudatus
Lampranthus caudatus is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en vorm deel van die fynbos. Dit kom by Kaap Agulhas voor en het 'n voorkomsgebied van kleiner as 400 km². Daar is twee subpopulasies wat bedreig word deur indringerplante en 'n gebrek aan veldbrand beheer.
Haliclona tylotoxa
Haliclona tylotoxa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Haliclona en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1914 deur Hentschel.
Victoria Eugénie van Battenberg
Prinses Victoria Eugénie Julia Ena van Battenberg, genoem Ena (* 24 Oktober 1887 in die Balmoral-kasteel, Skotland; † 15 April 1969 in Lausanne, Switserland), was 'n Duits-Britse prinses wat deur haar huwelik met Alfonso XIII (1886-1941) koningin van Spanje geword het (1906-1931). Sy is die oergrootmoeder van die huidige Spaanse monarg, koning Felipe VI.
Outonome senustelsel
Sommige van die liggaam se funksies staan onder onwillekeurige beheer. Voorbeelde hiervan is die peristaltiese bewegings van die derm, pupilverwyding en -vernouing, die bloedtoevoerbeheer na alle organe, verskeie klierfunksies soos sweet-, traan- en speekselafskeiding asook bloeddrukbeheer. Die gedeelte van die senustelsel wat hierdie funksies reël, staan bekend as die outonome of vegetatiewe senuweestelsel. Die outonome senuweestelsel word in twee hoofstelsels verdeel, naamlik die simpatiese en parasimpatiese stelsels.
Parasimpatiese werking het gewoonlik die teenoorgestelde uitwerking as wat die simpatiese stelsel op die eindorgaan het. Die outonome senuweestelsel (visserale motoriese stelsel) bestaan uit efferente senuwees wat betrokke is by die kontrolering en koördinering van visserale senuwees. Outonome senuweeimpulse word langs twee neuron-kettings gelei: gemiëlineerde preganglioniese vesels van die sentrale senustelsel af sinapteer in ganglia met ongemiëlineerde postganglioniese vesels wat in effektororgane (gladde of hartspier en kliere) eindig.
Die drie belangrikste groepe outonome ganglia is die laterale (vertebrale), kollaterale en terminale ganglia. Die parasimpatiese divisie voorsien in die normale onderhoud en herstel van die visserale funksies van die liggaam, terwyl die simpatiese divisie die liggaam se reserwes mobiliseer vir ekstra energie tydens noodtoestande (byvoorbeeld tydens veg of vlug). Die meeste visserale organe het sowel simpatiese as parasimpatiese voorsiening.
Effekte van outonome senuweestimulasie sluit die volgende in: die sametrekking of verslapping van die spiere, stimulasie of inhibisie van klierafskeidings en die vrystelling van glukose deur die lewer (simpatiese werking). Verder is die outonome senuwees ook betrokke by die regulering van die harttempo, bloeddruk, die asemhalingstempo, die sekresie van speeksel, sweet, spysverteringsappe en hormone; spysverteringsfunksie; urienvorming en -uitskeiding; die regulering van die pupilgrootte en die eksitasie en funksionering van die geslagsorgane. Daar is sekere chemiese stowwe wat verantwoordelik is vir impulsoordrag. Twee van hierdie stowwe is asetielcholien, met 'n parasimpatiese uitwerking, en noradrenalien, wat 'n simpatiese uitwerking het.
Asetielcholien word deur cholinergiese vesels (dit wil sê alle preganglioniese vesels, parasimpatiese postganglioniese vesels) afgeskei. Beskadiging van die outonome senuwees kan tot 'n verlies of patologiese toe name van die visserale funksies (byvoorbeeld ten opsigte van die harttempo, blaasbeheer, vasokonstriksie, ensovoorts) lei. Die outonome senuweestelsel is die gedeelte van die senuweestelsel wat die nie-willekeurige of outomaties gereguleerde liggaamsfunksies versorg.
Baie van hierdie outonoom gereguleerde funksies kan op twee teenoorgestelde wyses verrig word, byvoorbeeld die vernouing of verwyding van die pupil van die oog, die sametrekking of verslapping van die kringspiere van die derm en die blaas, en die versnelling of vertraging van die harttempo. Die outonome senuweestelsel word in twee substelsels onderverdeel: die simpatiese en parasimpatiese stelsel. Aksies van die simpatiese stelsel sluit die volgende in: pupilverwyding, bloedvaatvernouing in die vel (verbleking), sweet, versnelling van die harttempo, die vorming van derm-aktiwiteit, die sametrekking van die kringspiere van die derm en die blaas, ejakulasie en orgasme.
Emosionele en liggaamlike uitinge soos angs, skrik en woede word ook deur die simpatiese stelsel beïnvloed. Die werking van die parasimpatiese stelsel stuit onder andere die volgende in: pupilvernouing, verhoging van derm-aktiwiteit, die verslapping van die kringspiere van die derm en blaas, bloedvaatverwyding in die vel (bloos), vertraging van die harttempo, lugpypvernouing, traan- en speekselafskeiding, ereksie van die penis en klitoris en die bevogtiging van die vagina wand deur die klein slymkliertjies. Albei stelsels is gedurig funksioneel: dit hang net af van die tipe aktiwiteit wat op 'n bepaalde tydstip verrig word en of dit die parasimpatiese of die simpatiese stelsel is wat oorheers.
Uiteenlopende prikkels lok die aktivering van een stelsel en die vertraging van die ander stelsel uit. Daarby reageer die simpatiese stelsel meestal in sy geheel en betrek die hele liggaam in sy reaksie: angs, skok en woede is almal uitlokkende faktore. Die parasimpatiese reaksies is dikwels meer gelokaliseer in bepaalde organe. Die senuweevesels wat tot die simpatiese stelsel behoort, verlaat die werwelkolom saam met die agterste wortels van die rugmurgsenuwees.
Hierdie senuweevesels is die uitlopers van senuweeselle wat in die rugmurg lê. Hulle split af net na hulle die werwelkolom verlaat het en vorm dan 'n simpatiese ganglion (senuweeknop). In die ganglion vind impulsoordrag op die volgende senuweesel plaas. Die uitlopers van laasgenoemde senuweeselle loop na die organe wat deur die simpatiese stelsel bedien word. Die ganglia is met mekaar in verbinding en vorm die sogenaamde simpatiese ketting (truncus simpaticus), wat die rugmurg aan weerskante begrens.
Die parasimpatiese stelsel bestaan anatomies uit twee dele. Die senuweeselle van die eerste deel lê in die brein (verlengde rugmurg), en hierdie selle se uitlopers loop saam met enkele kopsenuwees na organe soos die oog, traankliere, speekselkliere en ander dele van die kop. Die grootste deel van die uitlopers loop saam met die tiende kopsenuwee (nervus vagus) en bereik via die nek die volgende dele: die hart, die maag en die boonste deel van die dermkanaal.
Die tweede deel van die parasimpatiese stelsel verlaat die onderste deel van die rugmurg en vorm 'n netwerk in die bekken, waarvandaan senuwees na die onderste deel van die derm, die blaas en die geslagsorgane loop. Deur navorsing is aangetoon dat impulsoordrag van 'n uitloper (akson) van die senuweesel op die dendriete van 'n ander senuweesel of eindorgaan geskied deur middel van baie klein hoeveelhede chemiese oordraerstof. Belangrike navorsing op hierdie gebied is deur Otto Loewi (1873- 1961) gedoen.
Later is die struktuur van die twee belangrikste oordraerstowwe bepaal. Die stof wat in die senuwee-eindes van die simpatiese stelsel vervaardig word, is veral noradrenalien, 'n stof wat baie ooreenstem met die adrenalien wat in die bynier gevorm word. Deur adrenalien word die simpatiko geaktiveer. In toestande waarin die simpatiese stelsel skielik tot groot aktiwiteit moet oorgaan (angs, skrik, woede), word groot hoeveelhede adrenalien deur die bynier afgeskei.
Stowwe wat die werking van adrenalien en noradrenalien naboots, staan bekend as simpatomimetika. So ŉ stof is byvoorbeeld pilokarpivn, wat berei word uit die blare van die pilocarpusspesies. In die oogheelkunde word pilokarpien in die bereiding van oogdruppels gebruik, waardeur die pupil vernou word, byvoorbeeld by gloukoom (verhoogde druk in die oog). Stowwe wat die uitwerking van noradrenalien kan blokkeer en so die simpatiese werking daarvan kan teengaan, staan bekend as simpatikolitika.
'n Bekende voorbeeld is reserpien, wat veral vir die behandeling van hoë bloeddruk gebruik word. 'n Deel van die werkinge van die parasimpatiese stelsel word nageboots deur muskarien ('n paddastoelgif). Stowwe soortgelyk aan muskarien, wat die uitwerkings van die parasimpatiese stelsel naboots, staan bekend as parasimpatikomimetika. Later is ontdek dat dit asetielcholien is wat in die uiteindes van die parasimpatiese senuweeseluitlopers vervaardig word.
Dit dra die impuls oor op die volgende senuwee. In groot hoeveelhede blokkeer asetielcholien egter impulsgeleiding. In 'n stadium is gemeen dat nikotien ook ŉ soortgelyke uitwerking het. Die ganglionblokkerende werking van asetielcholien word ook die nikotieneffek van asetielcholien genoem. Voorts is ook aangetoon dat asetielcholien die oordraerstof in die hele parasimpatiese stelsel en in die ganglia van die simpatiese stelsel is. Die impulsoordrag van die tweede simpatiese senuwee op die eindorgaan word bewerkstellig deur noradrenalien.
Uit sekere plante van die familie Solanaceae (Atropa belladonna en Hyoscyamus niger) word die stof hiosiamien verkry, wat deur geringe veranderinge aan die molekule omgeskakel word in atropien, wat die muskariene werking van asetielcholien blokkeer. Atropien het in die geneeskunde verskeie gebruike. Dit word byvoorbeeld toegedien om ŉ te stadige hartfrekwensie te korrigeer. Die parasimpatiese stelsel rem die harttempo, terwyl atropien die uitwerking van die stelsel blokkeer en so die harttempo laat versnel.
Ten slotte is daar ook geneesmiddels ontwikkel wat spesifiek inwerk op die spiere wat deur die outonome senuwees geïnnerveer word, maar terselfdertyd onderdruk hierdie geneesmiddels nie die parasimpatiese uitwerking op ander organe nie. Hierdie middels word veral gebruik vir die behandeling van spierkrampe van die derm en urienweë. Hierdie geneesmiddels staan bekend as die spasmolitika.
Die simpatiese stelsel
Hierdie senuwees dra die impulse na die verskillende organe wanneer die liggaam energie gaan gebruik, bv. wanneer mens hardloop of ander uitputtende werk doen. Die lugpype verwyd en mens haal vinniger asem (1); die bloeddruk styg (2); en (3) suiker word deur die lewer in die bloedstroom gestort.
Die parasimpatiese stelsel
Hierdie senuwees is verantwoordelik vir die roetine-funksies van die verskillende liggaamsorgane. Hulle het onder meer ook die teenoorgestelde werking van die simpatiese stelsel in soverre dat hulle die asemhaling vlakker maak
Ons is egter baie selde bewus van die sensoriese boodskappe wat hierdie senuwees na die brein en die rugmurg dra. Hierdie sensoriese boodskappe gee slegs aanleiding tot die gepaste motoriese impulse, wat langs die motoriese vesels na die verskillende organe gaan. Hierdie impulse is van tweërlei aard, aangesien die outonome senustelsel uit twee verskillende stelsels, die simpatiese en die parasimpatiese stelsel, bestaan, en hulle gee aanleiding tot senuboodskappe wat verskillende uitwerkings tot gevolg het.
'n Bietjie anatomie
Die simpatiese senuvesels is vertakkings van die torakale senuwees wat uit die rugmurg ontstaan. Hulle is versamelings van al die dun vesels wat vir die simpatiese funksies verantwoordelik is. Vir elke groot torakale senuwee loop 'n bondeltjie simpatiese vesels na 'n senuknoop, die simpatiese ganglion, en van hierdie knoop gaan die vesels weer terug na die hoof-senustam. Die simpatiese senuwees gebruik dus die groot senuwees van die liggaam as hul normale weë.
Die parasimpatiese senuwees het twee groot onderafdelings. Aan die een kant is daar die kopsenuwees, soos die swerfsenuwee en die senuwees wat verantwoordelik is vir die sametrekking van die irisse, en aan die ander kant is daar die vertakkings wat deur die hele liggaam loop, maar hoofsaaklik in die sakrale deel van die rugmurg ontstaan. Anders as die simpatiese stelsel, volg die parasimpatiese stelsel nie die hoofsenuwees nie, maar loop op hul eie deur die weefsels.
Lund Universiteit
Die Universiteit van Lund (Sweeds: Lunds universitet) is een van Europa se oudste, grootste en mees gesogte universiteite, wat deurlopend onder die wêreld se top 100 universiteite gereken word. Die universiteit, geleë in die stad Lund in die provinsie Scania, Swede, het sy oorsprong in1425 toe 'n Franciskaanse "studium generale" in Lund, langs die katedraal van Lund, gestig is. Dit is die oudste instelling van hoër onderwys in Skandinawië. Nadat Swede Scania van Denemarke verower het in die 1658-verdrag van Roskilde, is die universiteit in 1666 gestig op die plek van die ou "studium generaal" langs die katedraal van Lund.
Die Universiteit van Lund het agt fakulteite, met addisionele kampusse in die stede Malmö en Helsingborg, en 42 000 studente in 302 verskillende programme en 2 046 vrystaande kursusse. Die Universiteit het sowat 600 vennoot universiteite in meer as 70 lande, en dit behoort tot die liga van die Europese navorsingsuniversiteite sowel as die wêreldwye Universitas 21-netwerk.
Dissipel vir wie Jesus baie lief was
thumb|200px|Johannes by Patmos, deur [[Peter Paul Rubens, omstreeks 1611.]]
Die frase "die dissipel vir wie Jesus baie lief was" (Grieks: ὁ μαθητὴς ὃν ἠγάπα ὁ Ἰησοῦς, ho mathētēs hon ēgapā ho Iēsous) of, in Johannes 20:2, "die ander dissipel vir wie Jesus baie lief was", word ses keer in die Evangelie van Johannes gebruik, maar in geen ander boek van die Nuwe Testament nie. Volgens Johannes 21:24 is die Evangelie van Johannes geskoei op die geskrewe getuienis van dié dissipel.
Sedert die einde van die 1ste eeu word die geliefde dissipel algemeen geïdentifiseer as Johannes self. Geleerdes debatteer egter al sedert minstens die 3de eeu, maar veral sedert die Verligting, oor wie die skrywer van die Johannes-boeke was (die Evangelie van Johannes, die Briewe van Johannes en Openbaring). Baie moderne geleerdes verwerp die idee dat die boeke deur Johannes geskryf is, maar nie almal nie.
Daar is konsensus onder geleerdes dat die geliefde dissipel 'n regte persoon was, maar daar is geen konsensus oor wie dit was nie.
Bronne
Daar word in die Evangelie van Johannes ses keer verwys na "die dissipel vir wie Jesus baie lief was":
Die apostel Johannes
Eusebius, wat in die 4de eeu geskryf het, noem in sy Kerkgeskiedenis 'n brief wat hy glo in die 2de eeu deur Polukrates van Efese (omstreeks 130's-196 n.C.) geskryf is. Polukrates het geglo Johannes is die dissipel wat "op die bors van Jesus lê", wat daarop sinspeel dat hy die geliefde dissipel was:
"Johannes, wat beide 'n getuie en 'n onderwyser was, "het op die bors van die Here gelê" en omdat hy 'n priester was, die priesterlike bord gedra. Hy het in Efese aan die slaap geraak."
thumb|200px|Jesus en Johannes by die Laaste Avondmaal, deur Valentin de Boulogne. Augustinus van Hippo (354-430) het ook geglo Johannes was die geliefde dissipel. In sy Verhandelings oor die Evangelie van Johannes skryf hy: "Die evangelis sê: 'Van daardie oomblik af het die dissipel haar in sy huis geneem.' Hy praat van homself. Hy verwys gewoonlik na homself as "die dissipel vir wie Jesus baie lief was"; Hy het hulle sekerlik almal liefgehad, maar hom meer as die ander, en met 'n groter familiariteit, sodat Hy hom selfs aan die etenstafel teen sy bors laat leun het."
Die aanname dat die geliefde dissipel een van die apostels was, is geskoei op die waarneming dat hy blykbaar teenwoordig was by die Laaste Avondmaal. Volgens Matteus en Markus het Jesus saam met die 12 apostels geëet. Die algemeenste identifikasie is dus met Johannes die Apostel, wat dieselfde is as Johannes die Evangelis. Merril F. Unger kom tot dié slotsom aan die hand van 'n uitskakelingsproses.
Lasarus
Die geliefde dissipel is ook al verbind met Lasarus van Betanië, geskoei op Johannes 11:5: "Jesus het vir Marta en haar suster en Lasarus liefgehad," en Johannes 11:3: "Die susters het iemand na Jesus toe gestuur om te sê: 'Here, hy vir wie U lief is, is siek.'”
Maria Magdalena
Ramon K. Jusino (1998) stel voor die geliefde dissipel was oorsronklik Maria Magdalena. Maar soos Matkin en ander opmerk, verskyn Maria en die geliefde dissipel saam in die tonele in Johannes 20.
200px|thumb|Boetedoenende Magdalena, Maria Magdalena deur El Greco, omstreeks 1580. Om dié bewering te maak en met die Skrif te laat ooreenstem, word die teorie voorgestel dat Maria se teenwoordigheid saam met dié van die geliefde dissipel in Johannes 19:25-27 en Johannes 20:1-11 die gevolg is van haastige veranderings om in die laat 2de eeu magtiging aan die Evangelie te gee (veral Johannes 19:25-27, want die geliefde dissipel se teenwoordigheid aan die voet van die kruis word eers genoem nadat Maria Magdalena as een van die teenwoordige lys vroue genoem word en nie daarvoor nie; daar word ook nie genoem dat hy Jesus se moeder vergesel het tot nadat die lys vroue genoem word nie. Sy teenwoordigheid word eers genoem wanneer Jesus hom vra om na sy moeder om te sien). Albei tonele het na bewering interne teenstrydighede asook teenstrydighede wanneer dit met die ander evangelies vergelyk word. Dié ruwe redigering kon dus aangebring gewees het om Maria Magdalena en die geliefde dissipel soos twee mense te laat lyk.
In die Evangelie volgens Maria, deel van die Nuwe Testamentiese apokriewe – veral die Nag Hammadi-geskrifte – word 'n sekere Maria algemeen identifiseer as iemand vir wie Jesus liewer was as vir enigiemand anders. In die Evangelie volgens Philippus, nog 'n gnostiese Nag Hammadi-teks, word dieselfde oor Maria Magdalena gesê.
Onbekende priester of dissipel
Brian J. Capper meen die geliefde dissipel was 'n priester van 'n kwasimonastiese, mistiese en asketiese Joodse aristokrasie aan Jerusalem se prestigeryke suidwestelike heuwel wat Jesus se laaste avondmaal daar aangebied het. Hy haal die geleerde D.E.H. Whiteley aan wat aflei die geliefde dissipel was die gasheer van die ete.
Capper stel voor die taal van die "liefde" kan algemeen verbind word met Joodse groepe, wat die sosiale eienskappe uitlig wat voorgekom het in asketiee gemeenskappe. Die Britse geleerde Richard Bauckham kom tot dieselfde gevolgtrekking: dat die geliefde dissipel, wat volgens Johannes die evangelie geskryf het, waarskynlik 'n letterkundig gesofistikeerde lid van die verbasend uitgebreide hoëpriesterlike familieclan was.
Jakobus, broer van Jesus
James D. Tabor meen die geliefde dissipel was Jakobus, broer van Jesus (of sy neef, na gelang van hoe die woord vertaal word). Een van verskeie bewyse wat Tabor gee, is 'n letterkundige vertolking van Johannes 19:26: "Toe Jesus sy moeder sien en die dissipel vir wie Hy baie lief was, wat by haar staan, sê Hy vir haar: “Daar is u seun.” Op 'n ander plek in die evangelie roep die geliefde dissipel egter uit toe hy die herrese Jesus sien: "Dit is die Here!" eerder as "Dit is my broer!"
Tabor noem ook 'n paragraaf in die apokriewe boek Tweede Openbaring van Jakobus waarvolgens Jesus na Jakobus verwys as "my geliefde" (twee keer), en dus is dit waarskynlik dat hy die geliefde dissipel was. Die paragraaf lui:
"En Jesus het my mond gesoen. Hy het my vasgedruk en gesê: 'My geliefde! Kyk, ek sal aan jou daardie dinge openbaar wat nie die hemele of die engele geweet het nie. Kyk, ek sal alles aan jou openbaar, my geliefde. Kyk, ek sal aan jou onthul wat verborge is. Maar strek nou uit jou hand. Druk my nou vas.'"
Redes vir vaagheid
Martin L. Smith, lid van die Vereniging van Sint Johannes die Evangelis, skryf die skrywer van Johannes kon die identiteit van die geliefde dissipel met opset geheim gehou het sodat lesers van die evangelie beter kon identifiseer met die dissipel se verhouding met Jesus:
Anne Vyalitsyna
Anne Vyalitsyna (gebore 19 Maart 1986) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rol in die rolprent Lullaby (2014).
Kelly Jean Van Dyke
Kelly Jean Van Dyke (5 Junie 1958 – 17 November 1991) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die televisiereekse My Mother the Car (1965) en Accidental Family (1967).
Arnold Rieck
Arnold Rieck (22 Junie 1876 – 7 November 1924) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Frau Lenes Scheidung (1917).
Holly Aird
Holly Aird (gebore 18 Mei 1969) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Carry on Columbus (1992), Fever Pitch (1997), en Scenes of a Sexual Nature (2006), en in die televisiereeks Waking the Dead (2000).
Anita Bryant
Anita Jane Bryant (gebore op 25 Maart 1940) is ’n Amerikaanse sangeres, voormalige skoonheidskoningin en handelsnaamambassadeur vir die Florida-sitruskommissie (betrokke by die bemarking van lemoensap). Sy het in die laat 1950's en vroeë 1960's vier top-40-liedjies gehad, onder meer "Paper Roses", wat no. 5 gehaal het. Sy het later bekend geword as ’n uitgesproke teenstander van LGBT-regte in Amerika en vir haar 1977-veldtog "Save Our Children" om ’n plaaslike ordinansie in Dade County, Florida, herroep te kry waarvolgens diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie verbied is. Dié veldtog het haar gewildheid en vermaakloopbaan ’n groot knou gegee.
Aspalathus incompta
Aspalathus incompta is 'n plant wat hoort tot die genus Aspalathus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van die Riviersonderendberge tot die Potbergreservaat voor waar dit deel vorm van die fynbos. Dit het 'n voorkomsgebied van 5000 km² en daar is net dertien subpopulasies oor nadat die plant groot gedeeltes van sy habitat afgestaan het aan koringverbouing. Indringerplante en oorbeweiding is 'n bedreiging.
Anita Bryant
Vroeë lewe en loopbaan
duimnael|links|200px|Bryant in 1965 tydens ’n vertoning van [[Bob Hope vir soldate in Viëtnam.]]
Bryant is in Barnsdall, Oklahoma, gebore. Sy het op ses jaar al op plaaslike feeste in Oklahoma op die verhoog gesing. Sy het in 1958 Mej. Oklahoma geword en was die tweede prinses in 1959 se Mej. Amerika-skoonheidskompetisie.
In 1960 is sy met Bob Green, ’n DJ van Miami, getroud. Bryant het altesaam 11 liedjies op die Amerikaanse Hot 100 gehad, hoewel die meeste laag op die lys was. Sy het ’n redelik gewilde poptreffer, "Till There Was You" (1959), gemaak en later "Paper Roses" (1960), "In My Little Corner of the World" (1960) en "Wonderland by Night" (1961). Sy het ook verskeie albums vir Carlton en Columbia Records uitgereik.
In 1969 het sy ’n woordvoerder vir die Florida-sitruskommissie geword en landwyd op televisie in advertensies vir lemoensap verskyn met die liedjie "Come to the Florida Sunshine Tree". Die advertensies lui onder meer: "Breakfast without orange juice is like a day without sunshine" en "It isn't just for breakfast any more!"
In Maart 1980 het sy in ’n twee uur lange spesiale program, The Anita Bryant Spectacular, opgetree.
Politieke veldtogte
Op 23 Maart 1969 het Bryant deelgeneem aan ’n Rally for Decency om protes aan te teken teen die omstrede verhooggedrag van Jim Morrison van The Doors. In 1977 het Dade County in Miami, Florida, ’n plaaslike ordinansie goedgekeur deur Bryant se voormalige vriendin Ruth Shack wat diskriminasie op grond van seksuele oriëntasie verbied. Bryant het ’n veldtog wat baie publisiteit gekry het, "Save Our Children", gelei om die ordinansie herroep te kry. Die veldtog was geskoei op die konserwatiewe Christelike geloof dat homoseksualiteit sonde is en dat gays kinders molesteer.
Die veldtog het ’n georganiseerde teenstand teen gay regte begin wat oor die hele land versprei het. Bryant het die volgende opmerkings tydens die veldtog kwytgeraak: "As a mother, I know that homosexuals cannot biologically reproduce children; therefore, they must recruit our children" en "If gays are granted rights, next we'll have to give rights to prostitutes and to people who sleep with St. Bernards and to nail biters." Sy het ook gesê: "All America and all the world will hear what the people have said, and with God's continued help we will prevail in our fight to repeal similar laws throughout the nation."
Oorwinning en neerlaag
duimnael|’n lapelwapentjie van die Anti-Bryant-veldtog.
Bryant se veldtog het daartoe gelei dat die antidiskriminasie-ordinansie op 7 Junie 1977 herroep is, met 69% van die stemme teen 31%. Dit het Bryant egter ongewild gemaak en die gay gemeenskap het daarop gereageer deur ’n veldtog teen lemoensap te begin. Gay kroeë reg oor Noord-Amerika het die skemerkelkie "screwdriver" van hul spyskaarte afgehaal en vervang met die "Anita Bryant," wat van wodka en appelsap gemaak is. Die geld wat daarmee gemaak is, is aan gayregte-aktiviste geskenk vir hul veldtog teen Bryant.
In 1977 het Florida ’n maatreël goedgekeur wat die aanneming van kinders deur lede van die LGBT-gemeenskap verbied. Die verbod is eers meer as 30 jaar later, in 2008, herroep toe regter Cindy S. Lederman dit ongrondwetlik verklaar het.
Bryant het nog verskeie veldtogte landwyd gehou om plaaslike antidiskriminasie-ordinansies te herroep, soos in St. Paul, Minnesota, Wichita, Kansas, en Eugene, Oregon. Haar sukses het gelei tot ’n poging om die Briggs-inisiatief in Kalifornië aanvaar te kry, waarvolgens enige werknemer wat pro-gay- of neutrale opmerkings oor gays of homoseksualiteit in staatskole maak, afgedank kon word. Liberale organisasies, veral in Los Angeles en San Francisco, het dit teengestaan. Dae voor ’n referendum daaroor het die Kaliforniese Demokratiese Party die wetgewing teengestaan. Oudgoewerneur (en later president) Ronald Reagan het ook die inisiatief teengestaan, en dit het eindelik misluk.
In 1978 het Bryant en Bob Green die storie van hul veldtog in die boek At Any Cost vertel. Baie jare ná haar veldtogte het die gay gemeenskap nog haar naam vereenselwig met vooroordeel en homofobie.
Mislukking, bankrotskap
Haar huwelik met Bob Green het ook in dié tyd gewankel en hulle is in 1980 geskei. Green het gays daarvoor blameer en gesê hulle het ten doel gehad om haar loopbaan te vernietig. "Dis onregverdig," het hy gesê.
Bryant is in 1990 met haar tweede man, Charlie Hobson Dry, getroud. Die paar het probeer om haar loopbaan weer op die been te bring en sy het op klein venues gesing. Dit was nie geslaagd nie en die nuwe onderneming wat sy gestig het, het in 2001 aansoek om bankrotskap gedoen, wat baie onbetaalde werknemers en skuldeisers tot gevolg gehad het.
Nicholas Guest
Nicholas Guest (gebore 5 Mei 1951) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Trading Places (1983), National Lampoon's Christmas Vacation (1989), Mortal Kombat (1995), en Astro Boy (2009).
Genie (wilde kind)
Genie (gebore 1957 is die skuilnaam van 'n Amerikaanse wilde kind wat die slagoffer van ernstige kindermishandeling, verwaarlosing en sosiale isolasie was. Haar omstandighede is prominent aangeteken in die annale van linguistiek en abnormale kindersielkunde.
Toe sy sowat 20 maande oud was, het Genie se pa haar in 'n kamer begin toesluit. In dié tyd het hy haar byna altyd aan 'n kindertoilet vasgebind, of aan 'n wiegie sodat sy nie haar arms of bene kon beweeg nie. Hy het enigiemand verbied om iets met haar te doen te hê en sy het dus as kind geen stimulasie gekry nie. Sy was ook uiters ondervoed.
Die omvang van haar isolasie het voorkom dat sy aan feitlik enige spraak blootgestel is en sy het dus nie as kind leer praat nie. Haar mishandeling het in November 1970, toe sy 13 jaar en 7 maande oud was, onder die aandag van Los Angeles se kinderwelsynowerhede gekom.
Sielkundiges, linguiste en ander wetenskaplikes het aanvanklik groot aandag aan Genie se geval gegee. Linguiste het haar beskou as 'n geleentheid om verdere insig te kry in die prosesse wat die aanleer van 'n taal beheer en om die teorieë te toets wat kritieke tydperke indentifiseer waartydens mense taal moet verstaan en leer praat. In die tyd dat wetenskaplikes Genie bestudeer het, het sy aansienlike vordering in haar algehele geestelike en sielkundige ontwikkeling gemaak. Binne maande het sy buitengewone nieverbale kommunikasievermoëns ontwikkel en geleidelik 'n paar basiese sosiale vermoëns aangeleer, maar selfs teen die einde van die studietydperk het sy nog baie eienskappe van 'n ongesosialiseerde mens geopenbaar. Sy het deur dié tyd aanhou leer en nuwe taalvermoëns geopenbaar, maar was eindelik nie in staat om 'n eerste taal ten volle aan te leer nie.
thumb|links|180px|Victor van Aveyron. Die owerhede het aanvanklik gereël dat Genie in die kinderhospitaal in Los Angeles opgeneem word, waar 'n span dokters en sielkundiges haar 'n paar maande lank versorg het. Die reëlings vir haar verblyf hierna het die onderwerp van 'n wrewelige debat geword. In Junie 1971 het sy by haar onderwyseres van die hospitaal gaan woon, maar 'n maand en 'n half later het die owerhede haar geplaas by die gesin van die wetenskaplike aan die hoof van die navorsingspan. Daar het sy byna vier jaar gewoon.
Kort nadat sy 18 jaar oud geword het, het sy by haar ma gaan woon, maar sy het ná 'n paar maande besluit het sy kan Genie nie voldoende versorg nie. Die owerhede het haar toe geskuif na die eerste van wat 'n reeks instellings vir gestremde volwassenes sou word. Die mense in beheer het haar afgesny van feitlik almal wat sy geken het en het haar fisiek en emosioneel mishandel. As gevolg daarvan het haar fisieke en geestelike gesondheid agteruitgegaan en haar nuwe taal- en gedragsvermoëns geweldig afgeneem.
In Januarie 1978 het Genie se ma skielik alle wetenskaplike navorsing oor en toetse op Genie verbied. Min is bekend van haar omstandighede sedertdien. Dit is onsekser waar sy nou is, hoewel sy vermoedelik deur die staat Kalifornië versorg word. Sielkundiges en linguiste bespreek haar steeds, en daar is aansienlike akademiese en mediabelangstelling in haar ontwikkeling.
Wetenskaplikes vergelyk haar dikwels met Victor van Aveyron, 'n 19de-eeuse Franse kind wat ook die onderwerp was van 'n gevallestudie in laat ontwikkeling en die laat aanleer van 'n taal.
Agnès Jaoui
Agnès Jaoui (gebore 19 Oktober 1964) is 'n Franse aktrise, skryfster, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Un air de famille (1996), The Taste of Others (2000), Look at Me (2004), en Under the Rainbow (2013).
Lampranthus esterhuyseniae
Lampranthus esterhuyseniae is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap.
Lucy Akhurst
Lucy Akhurst (gebore 18 November 1975) is 'n Engelse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Saint (1997) en Morris: A Life with Bells On (2009), en in die televisiereeks Spaced (1999).
Oleum
Oleum (Latyn oleum, beteken olie), is 'n term wat verwys na die oplossings van verskeie komposisies van swaweltrioksied in swaelsuur, of soms meer spesifiek aan piroswaelsuur. Oleum is geïdentifiseer deur die CAS-nommer 8014-95-7 (EC/Lys nommer: 616-954-1 ; ECHA InfoCard: 100.116.872).
Vir x = 1 en y = 2 is die empiriese formule H2S2O7 vir piroswaelsuur verkry. Pure piroswaelsuur is 'n vaste stof by kamertemperatuur, smelt by 36 °C en word selde in die laboratorium of industriële prosesse gebruik.
Produksie
Oleum word in die kontakproses vervaardig, waar swawel geoksideer word na swaweltrioksied wat daarna in gekonsentreerde swaelsuur opgelos word. Swaelsuur self word geregenereer deur verdunning van 'n deel van die oleum.
Humewood
Humewood is 'n voorstad van Gqeberha, in Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit aan die kus van die Oos-Kaap, Suid-Afrika.
Die voorstad is ongeveer 3 km suidoos van die stadsaal, noordoos van Fairhaven en Forest Hill. Dit is in 1860 aangelê op 'n deel van 'n plaas wat aan die Voortrekkerleier Piet Retief behoort het, en genoem na 'n pionier genaamd Hume, wat dryfsand herwin het deur die aanplant van portjacksonbome.