cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sednoïde
Ongewone wentelbane
Die sednoïdes se wentelbane kan nie verduidelik word aan die hand van versteurings deur die groot planete of wisselwerkings met die galaktiese getye nie. As hulle in hul huidige posisies gevorm het, sou hul wentelbane aanvanklik rond gewees het; anders sou akkresie (die samesmelting van klein liggame in groter liggame) nie moontlik gewees het nie omdat die groot relatiewe snelhede tussen planetesimale te steurend sou gewees het. Hul huidige elliptiese wentelbane kan deur verskeie hipoteses verduidelik word:
Bekende lede
Op 10 November 2015 is aangekondig V774104 is ’n derde kandidaatsenoïde. Hy is egter net twee weke lank waargeneem, wat te kort is om selfs te weet of sy perihelium buite Neptunus se invloed is. Op 1 Oktober 2018 is aangekondig het ’n semihoofas van 1 094 AE. Met ’n afelium van 2 123 AE is die voorwerp verder as Sedna.
Teoretiese populasie
Voorgestelde meganismes vir Sedna se ongewone wentelbaan sal ook betrekking hê op die struktuur en dinamika van enige groter populasie. As ’n planeet anderkant Neptunus verantwoordelik is, sal alle soortgelyke voorwerpe rofweg dieselfde perihelium (≈80 AE) hê. As Sedna uit ’n ander planeetstelsel aangetrek is wat in dieselfde rigting as die Sonnestelsel draai, sal die hele populasie wentelbane met ’n relatief klein helling en ’n semihoofas van tussen 100 en 500 AE hê. As dit in die teenoorgestelde rigting draai, sal twee populasies vorm, een met ’n klein en een met ’n groot helling. Die versteurings van verbybewegende sterre sal ’n groot verskeidenheid periheliums en hellings veroorsaak, elk afhangende van die aantal en hoek van sulke wisselwerkings.
As nog sulke voorwerpe gevind word, sal dit help bepaal watter scenario die waarskynlikste is. "Ek noem Sedna ’n fossielrekord van die vroegste Sonnestelsel," het Brown in 2006 gesê. "Eindelik, wanneer ander fossielrekords gevind word, sal Sedna help om ons te vertel hoe die Son gevorm het en die aantal sterre wat naby die Son was toe dit gevorm het." In ’n opname in 2007-2008 deur Brown, Rabinowitz en Schwamb is probeer om nog lede van Sedna se hipotetiese populasie op te spoor. Hoewel die opname sensitief was vir beweging tot by 1 000 AE en die moontlike dwergplaneet ontdek is, is geen nuwe sednoïdes opgespoor nie. Daaropvolgende simulasies wat die nuwe data gebruik het, het daarop gedui dat sowat 40 Sedna-grootte-voorwerpe waarskynlik in dié gebied voorkom, met die helderste een wat dieselfde magnitude as die dwergplaneet Eris het: −1.
Ná die ontdekking van het Sheppard et al. afgelei dit beteken daar is sowat 2 miljoen binneste Oortwolkvoorwerpe groter as 40 km breed, met ’n totale massa van 1 kg (verskeie kere die massa van die Asteroïdegordel).
Uggerby
Uggerby is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek van die Hjørring-munisipaliteit. Volgens die 2008-sensus woon daar 237 mense.
Energie-ontwikkeling
Energie-ontwikkeling   is die pogings wat daarop fokus om voldoende primêre energiebronne  en sekondêre energievorms beskikbaar te stel om aan die behoeftes van die samelewing te voldoen. Dit sluit die pogings in wat voorsien in die produksie van konvensionele, alternatiewe en hernubare bronne van energie, asook die herwinning en hergebruik van energie wat andersins verlore sou gaan. Energiebewaring en effektiwiteitsmaatreëls verminder die impak van energie ontwikkeling en hou voordele in vir die samelewing met verandering in ekonomiese koste asook verandering in omgewingsake.
Kontemporêre industriële samelewings gebruik primêre en sekondêre energiebronne vir vervoer en die produksie van vele vervaardigde produkte. Groot industriele populasies beskik oor verskeie ontwikkelings – en afleweringsdienste vir energie verspreiding en eindgebruiker benutting. Hierdie energie word gebruik deur mense wat dit kan bekostig om in verskeie klimaatstoestande te leef deur die benutting van verwarming, ventilasie en/of lugverkoeling. Die mate waartoe eksterne energiebronne gebruik word, verskil tussen gemeenskappe na gelang van die vlakke van verkeersopeenhoping, bronne van besoedeling,   en beskikbaarheid van huishoudelike energie bronne.
Die konvensionele energie-industrie bestaan uit die petroleumindustrie    elektrisiteitsindustrie  die steenkoolindustrie en die kernkragindustrie. Nuwe energie-industrieë sluit in die hernubare energie industrie. Dit behels die alternatiewe en volhoubare vervaardiging, verspreiding en verkoop van alternatiewe brandstowwe. Tesame met die ontwikkeling van nuwe koolwaterstofbronne   asook diep water / horisontale boorwerk, is daar toegewyde pogings om bronne van alternatiewe en hernubare energie te ontwikkel om sodoende 'n vermindering in klimaatsverandering te bewerkstellig.
Soorte energie
Die natuurelemente   van die materiële wêreld bestaan in vorme wat verwerk kan word na bruikbare energie. Dit is die hulpbronne waarvan die samelewing energie verkry om hitte, lig en beweging (as voorbeelde van vele aanwendings)  te vervaardig. Volgens hul eienskappe, kan kragstasies soos volg geklassifiseer word: Geklassifiseer volgens die energiereserwes van die bron wat gebruik word en die regenerasie kapasiteit waaroor dit beskik: Voorbeeld: skalie-gas is 'n sekondêre onhernubare bron. Wind is 'n primêre hernubare bron.
Fossielbrandstowwe
Fossielbrandstof bronne (veral onhernubare fossiel) verbrand steenkool of 'n ander koolwaterstof. Dit is brandstowwe wat die oorblyfsels is van ontbinde plante en diere. Daar is hoofsaaklik drie tipes fossielbrandstowwe: steenkool, petroleum en aardgas. 'n Ander fossielbrandstof, vloeibare petroleumgas, is hoofsaaklik afkomstig van die produksie van aardgas. Die hitte afkomstig uit die verbranding van fossielbrandstowwe word direk gebruik vir verwarming van ruimtes of in prosesse – dit kan ook omgesit word in meganiese energie vir voertuie, industriële prosesse of elektriese kragopwekking.
Die meerderheid van die wêreld se huidige primêre energiebronne bestaan uit fossielbrandstowwe. Daar is bestaande tegnologie en infrastruktuur vir die gebruik van fossielbrandstowwe. Petroleum se energiedigtheid in terme van volume (kubieke ruimte) en massa (gewig) is veel hoër as die van alternatiewe energiebronne ( of energiebergingstoestelle soos bv. 'n battery) Fossielbrandstowwe is tans  ekonomies en geskik vir gedesentraliseerde energiegebruik.
Splyting
Kernkrag of kernenergie is die gebruik van kernreaksies vir die opwekking van bruikbare hitte en elektrisiteit. Hierdie term sluit kernsplyting, kernverval en kernversmeltingin. Kernkragstasies (splyting) het in 2012 omtrent 5,7% van die wêreld se energie en 13% van die wêreld se elektrisiteit gelewer. In 2013 het die Internasionale Atoom Energie Agentskap (IAEA) berig dat daar 437 operasionele kernkragreaktors in 31 lande is,  alhoewel nie elke reaktor elektrisiteit opwek nie. Daarby is daar nagenoeg 140 vlootvaartuie in gebruik  met atoomaandrywing wat deur sowat 180 reaktors van krag voorsien word.
Daar is 'n voortslepende debat rondom kernkrag. Voorstanders soos die World Nuclear Association, die IAEA en Environmentalists for Nuclear Energy voer aan dat kernkrag 'n veilige, volhoubare energiebron is wat steenkool besoedeling/vrystellings beperk. Teenstanders soos Greenpeace International en NIRS voer aan dat kernkrag baie gevare inhou vir mense en die omgewing.
Kernkrag is 'n lae-koolstof metode van elektrisiteitsopwekking. 'n Analise van die literatuur oor die uitstralingsintensiteit in die totale lewenssiklus  toon aan dat dit soortgelyk is aan ander hernubare bronne in die vergelyking van kweekhuisgas (KHG) vrystelling per eenheid energie gegenereer.
Volgens die IAEA is daar vanaf  2012 wêreldwyd 68 siviele kernkragreaktors onder konstruksie in 15 lande. Ongeveer 28 hiervan is in die Republiek van Sjina. 'n Nuwe reaktor is op 17 Februarie 2013 gekoppel aan die elektrisiteitsnetwerk in die Hongyanhe kernkragstasie in Sjina. In die VSA is daar twee nuwe Generasie – III reaktors onder konstruksie in  Vogtle. Amptenare van die Amerikaanse kernindustrie verwag dat vyf nuwe reaktors in gebruik geneem sal word teen 2020 – almal by bestaande aanlegte.
Die 2011 ongeluk by Japan se Fukushima Daiichi kernkragstasie, wat plaasgevind het in 'n reaktor met 'n ontwerp uit die 1960's, het daartoe aanleiding gegee dat baie lande hul kernveiligheid en kernenergie beleid in heroorweging geneem het. Duitsland het besluit om al sy reaktors te sluit teen 2022 en Italië het kernkrag verban. Na afloop van Fukushima het die International Energy Agency in 2011 sy beraamde kapasiteit gehalveer van addisionele kernopwekking wat gebou sou moes wees teen 2035.
Hernubare bronne
Hernubare energie word algemeen beskryf as energie wat afkomstig is van hulpbronne wat op natuurlike wyse aangevul word – soos sonlig, wind, reën; getye, golwe en geotermiese hitte. Hernubare energie vervang konvensionele brandstowwe in vier areas: elektrisiteitsopwekking, warm water/ ruimte verwarming, motor brandstowwe en landelike ('off-grid' /alternatiewe) energiedienste.
Ongeveer 16% van die wêreld se energieverbruik is afkomstig van hernubare bronne, met 10%  van alle energie afkomstig van tradisionele biomassa wat hoofsaaklik gebruik word vir verwarming en 3.4% van hidroëlektrisiteit. Nuwe hernubare bronne (klein-hidro aanleg,  moderne biomassa, wind, son, geotermie en biobrandstof) dra 'n verdere 3% by en groei vinnig. Op nasionale vlak beskik 30 nasies in die wêreld reeds oor hernubare energie wat meer as 20% bydra tot energie verskaffing. Windkrag groei byvoorbeeld teen 'n jaarlikse tempo van  30% met 'n wêreldwye geïnstalleerde kapasiteit van 282,482 megawatt (MW) teen die einde van 2012.
Hernubare eneregiebronne is beskikbaar oor 'n wye geografiese gebied, teenoor ander energiebronne wat gekonsentreerd is in 'n beperkte aantal lande. Vinnige ontplooiing  van hernubare energie en energie-effektiwiteit bring beduidende voordele mee in terme van energie-sekuriteit, tempering in klimaatsverandering en ekonomie. Internasionale publieke meningsopnames toon sterk steun vir die bevordering van hernubare energiebronne soos wind – en sonkrag.
Alhoewel vele hernubare energieprojekte op groot skaal bedryf word, is hernubare tegnologie ook geskik vir landelike, afgeleë areas waar energie dikwels deurslaggewend is vir menslike ontwikkeling.
Verhoogde energie doeltreffendheid
Energie-effektiwiteit is die einddoel van al die pogings om minder energie te gebruik in die lewering van produkte en dienste. 'n Voorbeeld hiervan is die isolasie van 'n woonhuis wat tot gevolg het dat minder energie verbruik word om die huis te verkoel en te verwarm ten einde 'n gemaklike temperatuur te handhaaf. Die gebruik van fluoresseerlig of natuurlike lig deur dakligte verminder die hoeveelheid energie wat nodig is om dieselfde beligting te verskaf as wat met tradisionele gloeilampe verkry sou word. Kompakte fluoresseerlig gebruik twee-derdes minder energie en kan 6 – 10 keer langer hou as gloeilampe. Verbetering in energie-effektiwiteit is meestal die gevolg van 'n meer effektiewe tegnologie of produksieproses.
Die vermindering in die gebruik van energie bring 'n verlaging in energiekoste mee. Die  verbruiker kan bespaar indien die energiebesparings vergoed vir enige addisionele koste ten opsigte van die implementering van energie-effektiewe tegnologie. Vermindering van energiegebruik word ook beskou as 'n oplossing vir die vermindering van uitlaatgasse. Volgens die International Energy Agency kan verbeterde energie-effektiwiteit in geboue, industriële prosesse en vervoer daartoe bydra om die wêreld se energie behoeftes met 'n derde te verlaag teen 2050 – asook bydra tot die beheer van  aardgas uitlatings.
Geskiedenis van energie ontwikkeling
Sedert prehistoriese tye toe die mens vuur ontdek het om kos gaar te maak; die Middeleeue toe windmeule gebou is om graan te maal en die moderne era van atoomsplitsing, het die mens gesoek na energiebronne waaruit hy kon voordeel trek. Dit het gekom van fossielbrandstowwe; steenkool  wat die stoomenjins aangedryf het en huishoudings ondersteun het; asook olie vir die voertuigindustrie. Mense het ook op 'n kleiner skaal gebruik gemaak van wind- en waterkrag asook biomassa. Fossielbrandstowwe is egter 'n uitputbare bron. Die soeke na energiebronne wat onuitputbaar is en die benutting van energie deur geïndustrialiseerde moondhede wat poog om hul nasionale ekonomieë te bevorder deur minder staat te maak op die fossielbrandstowwe,  het aanleiding gegee tot die ontwikkeling van kernenergie. Lande met voldoende waterbronne kon intensief gebruik maak van waterkrag uit hul waterweë.
Volhoubaarheid
Die omgewingsbeweging het begin klem lê  op die volhoubaarheid van energiegebruik- en ontwikkeling. Die produksie van hernubare energie is volhoubaar; die beskikbare voorraad sal nie verminder binne die afsienbare toekoms nie – wat oor miljoene jare kan strek. "Volhoubaarheid" verwys ook na die omgewing se vermoë om afvalprodukte te hanteer – veral lugbesoedeling. Bronne wat geen direkte afvalprodukte oplewer nie ( soos wind, son en waterkrag) kom nou ter sprake. Saam met die groeiende vraag na energie is daar 'n behoefte om verskeie energiebronne  te benut. Energiebewaring is 'n aanvullende proses tot energie ontwikkeling. Die effektiewe gebruik van energie verminder die vraag na energie.
Hede en toekoms
[[Lêer:World energy consumption outlook.png|duimnael|400x400px|Wêreld energieverbruik per brandstof (vanaf 2011)
Vloeibare brandstof (ook Bio-brandstof)       Steenkool           Aardgas
Hernubare brandstof       Kern brandstof]] [[Lêer:World energy consumption by region 1970-2025.png|regs|duimnael|400x400px|Groeiende energie verbruik deur ontwikkelende nasies
Geïndustrialiseerde nasies
Ontwikkelende nasies
Voormalige Sowjetunie]] Ekstrapolasie van bestaande kennis na die toekoms bied 'n keuse van energie termynmarkte. Voorspellings is vergelykbaar  met die Malthusiaanse katastrofe hipotese. Vele hiervan is komplekse modelle gebaseer op scenarios wat ontwikkel is deur Limits to Growth. 'n Model-benadering bied maniere om diverse strategieë te analiseer en hopelik 'n weg te vind na vinnige en volhoubare ontwikkeling van die mensdom. Korttermyn energie-krisisse is van belang in energie-ontwikkeling. Extrapolasies skiet te kort aan geloofwaardigheid, veral wanneer dit voortdurende styging in olieverbruik voorspel.
Energie produksie vereis 'n energie belegging. Wanneer daar bv. geboor word vir olie of 'n windplaas word gebou, word daar energie benodig. Dit word moeiliker om die fossielbrandstowwe wat nog oor is te ontgin en te omskep. Dit verg 'n hoër energie belegging – en wanneer die belegging groter word as die energie wat verkry word uit die hulpbron, is dit nie meer 'n effektiewe energie bron nie. Nuwe tegnologie kan hierdie probleem verlig wanneer dit die energie belegging verminder wat benodig word om die hulpbron te ontgin en te omskep.
Zeist
Zeist is sentraal in Nederland geleë aan die Utrechtse Heuvelrug.
Plekke
Plekke in die munisipale gebied van Zeist:
Arctocephalus
Arctocephalus is 'n genus van pelsrobe. Die genus bestaan uit sewe of agt spesies.
Taksonomie
Die aantal spesies in die genus word bevraagteken, hoofsaaklik as gevolg van beperkte molekulêre data. Die probleem word vererger deurdat sommige spesies vrugbare kruisings (basters) kan produseer. 'n Onlangse hersiening het aanbeveel dat sewe spesies behou word. Die Nieu-Seelandse pelsrob word 'n subspesie van die Suid-Amerikaanse pelsrob, terwyl die status van die Guadalupe-pelsrob ook bevraagteken word. Ander onlangse studies het aangedui dat die genus dalk parafileties is (nie 'n gemeenskaplike voorsaat het nie). In die geval sal alle spesies (behalwe vir die Kaapse pelsrob) in 'n aparte genus ingedeel word. Die naam Arctophoca is vir die nuwe genus voorgestel.
Giroskoop
thumb|’n Giroskoop in ’n kardanophanging. Daar is vryheid van beweging in al drie asse. Die middelste skyf sal sy draaiasrigting behou ongeag die oriëntasie van die ander ringe, of beuels.
Die as van die rotor word gesteun deur ’n stelsel van konsentriese ringe, of beuels: op so ’n manier dat die beuels in die rondte kan draai of skuins kan staan sonder dat die rotor saam met hulle beweeg, volgens die behoud van hoekmomentum. ’n Giroskoop kom dikwels in ’n kardanophanging voor, sodat dit in al drie dimensies vry kan draai (sien skets).
Giroskope kan gebruik word in traagheidsnavigasietoestelle, soos in die Hubble-ruimteteleskoop, of in die staalromp van ’n duikboot wat onder die water is. Ander gebruike is in girokompasse, wat magnetiese kompasse kan aanvul of vervang (in skepe, vliegtuie en ruimtetuie, of voertuie in die algemeen), om stabiliteit te bevorder (fietse, motorfietse en skepe) of as deel van ’n traagheidsgeleidingstelsel.
Petrocephalus
Petrocephalus is 'n genus van visse wat aan die familie Mormyridae behoort. Daar is twintig spesies in die genus en twee kom in Suider-Afrika voor.
Spesies
Spesies wat hoort tot die genus:
Omkopery
Omkopery is die daad om geld, goedere of ander vorme van vergoeding aan ’n ontvanger te gee in ruil vir ’n verandering van hul optrede (vir die voordeel of belang van die gewer) wat die ontvanger andersins nie sou gedoen het nie.
Geskenke van geld of ander waardevolle artikels wat andersins aan almal beskikbaar is op ’n basis van teenprestasie en nie vir oneerlike doeleindes nie, is nie omkopery nie. Deur ’n afslag of ’n terugbetaling aan alle klante te bied, is ’n wettige korting en is nie omkopery nie. Dit is byvoorbeeld wettig vir ’n werknemer van ’n nutsmaatskappy wat betrokke is by elektriese regulering om ’n korting te gee op ’n elektrisiteitsdiens wat die koste van elektrisiteit verminder as die korting beskikbaar is aan ander huishoudelike elektrisiteitsverbruikers. Deur die korting egter te gee sodat die verbruiker die elektrisiteitsverskaffer se verhogingaansoek goedkeur, sal egter as omkopery beskou word.
Die omkoopgeld of -artikel is die geskenk wat gegee word om die ontvanger se optrede te beïnvloed. Dit kan geld, goedere, eiendom, voortrekkery, voorregte, vergoeding, waardevolle artikels of ’n voordeel wees, of bloot ’n belofte om die optrede, stemming of invloed van ’n persoon in ’n amptelike of openbare hoedanigheid teweeg te bring of te beïnvloed.
In ekonomie word die omkoopbedrag “rente” genoem. Omkopery in burokrasie word dikwels beskou as ’n rede vir die hoër koste van goedere en dienste.
2004 Hongaarse Grand Prix
Die 2004 Formule Een Hongaarse Grand Prix is op 15 Augustus 2004 op die Hungaroringrenbaan in Mogyoród, Boedapest Hongarye gehou.
Omkopery
Vorms
Baie soorte betalings of gunste kan as omkoopbetalings beskou word: 'n fooitjie, geskenk, paaimiddels, voordele, gunste, afslag, kwytgeskelde boetekaartjie, gratis kos, gratis advertensie, 'n gratis reis, gratis kaartjies, geliefde-gaan-saam, terugbetaling, finansiering, opgeblase prys vir 'n artikel of eiendom, 'n winsgewende kontrak, skenking, veldtogbydrae, fondsinsameling, borgskap of ondersteuning, 'n werk met 'n hoër salaris, aandele-opsies, geheime kommissie of bevordering ('n hoër posisie of rang).
2004 Hongaarse Grand Prix
Dit was die dertiende ren van die kampioenskapseisoen. Die wedren is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen, met sy laaste "Grand Slam" in hierdie Grand Prix. Dit is vir die voorste wegspringplek, vinnigste rondtetyd, leier van al die rondtes en uiteindelike wenner.
Omkopery
Vorms
In sommige Spaans-sprekende lande word na omkopery as “mordida” (letterlik “byt”) verwys. In Arabiese lande word omkopery baksheesh (’n fooitjie of geskenk) genoem, of "shay" (letterlik "tee"). Frans-sprekende lande gebruik dikwels die uitdrukking "dessous-de-table" ("onder-die-tafel"-kommissies), "pot-de-vin" (letterlik "wynpot") of "commission occulte" ("geheime kommissie”). Hoewel laasgenoemde twee uitdrukkings inherent ’n negatiewe konnotasie het, kan die uitdrukking "dessous-de-table" dikwels verstaan word as ’n algemeen aanvaarde sakegebruik. In Duits is die algemene term Schmiergeld ("smeergeld").
Die oortreding kan in twee hoofklasse verdeel word: Die een is waar iemand aan wie mag toegeken is deur betaling oorgehaal word om dit onregverdig te gebruik; die ander is waar mag verkry word deur die guns van ander te verkry wat dit kan gee. Net so kan die omkoper ’n magtige rol hê en die transaksie beheer; of in ander gevalle kan die omkoopbedrag afgedwing word van die persoon wat dit betaal, hoewel dit eerder bekend staan as afpersing.
Die vorme wat omkopery aanneem, is veelvuldig. ’n Motoris kan byvoorbeeld ’n polisiebeampte omkoop om nie vir hom ’n boete vir ’n spoedoortreding te gee nie, of ’n inwoner wat dokumente of ’n nutsaansluiting benodig, kan ’n beampte omkoop vir vinniger diens.
Omkopery regoor die wêreld word geraam op sowat $1 triljoen.
Regering
Daar kan 'n grys gebied bestaan wanneer die betalings gemaak word om transaksies gladder te laat verloop. In die Verenigde State is die wet veral streng om besighede se vermoë om te betaal vir die toekenning van kontrakte deur buitelandse regerings te beperk. Die buitelandse korrupte praktyke-wet bevat agter 'n uitsondering vir "grease payments". Basies laat dit die betaling toe aan amptenare sodat hulle departementele werk sal doen wat hulle wetlik verplig is om dit te doen, maar wat sonder so 'n betaling lank vertraag kan word. In sommige lande is hierdie praktyk die norm, wat dikwels die gevolg is van 'n ontwikkelende land wat nie die belastingstruktuur het om aan staatsamptenare 'n voldoende salaris te betaal nie. Nogtans beskou die meeste ekonome omkopery as 'n slegte ding, want dit moedig omkopery aan. 'n Staat waar omkopery 'n lewenswyse geword het, word 'n kleptokrasie genoem.
Onlangse bewyse dui daarop dat omkopery politieke gevolge kan hê – met burgers wat vir omkoopgeld gevra word wat al hoe minder geneig is om met hul land, streek of stam te identifiseer.
Belasting
Of omkoopgeld van belasting afgetrek kan word, is 'n moeilike aangeleentheid vir regerings aangesien die omkopery van staatsamptenare die demokratiese proses belemmer en met goeie regering kan inmeng. In sommige lande word omkoopgeld beskou as belasting-aftrekbare betalings. In 'n poging om omkopery te ontmoedig, het die OECD-raad egter in 1996 aanbeveel dat die lidlande ophou om omkoopgeld aan buitelandse amptenare belastingaftrekbaar te maak. Dit is gevolg deur die ondertekening van die Anti-omkopery-konvensie. Sedertdien het die meerderheid van die OECD-lande wat ondertekenaars van die konvensie is, hul belastingbeleid volgens hierdie aanbeveling hersien en sommige het dit uitgebrei na omkoopgeld aan enige beampte. Dit stuur 'n duidelike boodskap uit dat omkopery nie langer in die bedrywighede van die regering geduld sal word nie.
Medies
Farmaseutiese maatskappye probeer dokters dikwels oortuig om eerder hul medisyne pleks van ander soortgelyke medisyne voor te skryf. As heelwat van die medisyne voorgeskryf word, kan hulle die individu deur middel van geskenke beloon. Die Amerikaanse Mediese Vereniging gepubliseer etiese riglyne vir geskenke van die farmaseutiese bedryf, wat die beginsel insluit dat dokters nie geskenke mag aanvaar as hulle ten opsigte van die dokter se voorskrifpraktyk is nie. Twyfelagtige gevalle sluit toelaes in vir 'n reis na 'n mediese konferensie, wat dan terselfdertyd 'n vakansiereis is.
Tandartse ontvang gereeld monsters van tuisprodukte vir tandheelkundige sorg soos tandepasta, wat min geldwaarde het; ironies genoeg sal tandartse in 'n televisie-advertensie dikwels sê dat hulle hierdie monsters kry, maar betaal om die borg se produk te gebruik.
Politiek
Politici ontvang veldtogbydraes en ander uitbetalings van groot maatskappye, organisasies of individue in ruil vir die neem van besluite wat in die belang van die gewer is, of 'n verwagte gunstige beleid. In die Verenigde State is dit nie onwettig nie en maak 'n groot deel uit van die finansiering van 'n veldtog. Dit is moontlik om die partye in die hof skuldig te bevind as daar konkrete bewyse is as 'n spesifieke bedrag omkoopgeld aan 'n spesifieke aksie gekoppel kan word. Sulke getuienis word dikwels verkry met die hulp van geheime agente, aangesien 'n quid pro quo-verhouding moeilik is om te bewys. Onlangse bewyse dui daarop dat eise vir omkoopgeld 'n nadelige uitwerking het op die land se burgers se vertroue in en betrokkenheid by die politieke proses.
Besigheid
Werknemers, bestuurders of verkoopsmense van 'n besigheid kan geld of geskenke aan 'n potensiële kliënt bied in ruil vir transaksies.
Duitse aanklaers het byvoorbeeld in 2006 'n groot ondersoek geloods na Siemens AG om te bepaal of Siemens se werknemers omkoopgeld in ruil vir besigheid betaal het.
In sommige gevalle waar die regstelsel nie goed geïmplementeer word nie, kan omkopery die enigste manier wees vir 'n maatskappye om te kan aanhou sake doen. In die geval waar doeane-amptenare byvoorbeeld 'n sekere maatskappy of produksie-aanleg teister en amptelik verklaar dat hulle onreëlmatighede ondersoek, kan hulle produksie staak of die ander normale aktiwiteite van die maatskappy onderbreek. Die ontwrigting kan verliese vir die maatskappy veroorsaak wat heelwat meer is as die bedrag waarmee die amptenare omgekoop kan word. Die omkopery van amptenare is 'n algemene manier om hierdie probleem die hoof te bied in lande waar daar nie 'n behoorlike stelsel is om hierdie semi-onwettige aktiwiteite te rapporteer nie. In sekere lande, soos Suid-Afrika, is daar spesiale telefoonnommers wat iemand kan skakel om onwettighede te rapporteer.
Daar is spesialis-konsultante wat multinasionale maatskappye en klein en mediumondernemings kan help wat verbind is tot geen korrupsie in hul werksaamhede nie.
Kontrakte wat gebaseer is of wat verwys na die betaling van omkoopgeld is nie geldig nie.
In 2012 het The Economist geskryf: "Omkopery sou minder van 'n probleem gewees het as dit nie so 'n goeie belegging was nie. 'n Nuwe studie deur Raghavendra Rau van die Universiteit van Cambridge en Yan Leung Cheung en Aris Stouraitis van die Hong Kong Baptist-universiteit het 166 prominente sake sedert 1971 ondersoek, met betalings wat in 52 lande gemaak is deur maatskappye wat op 20 verskillende effektebeurse genoteer is. Omkopery het 'n gemiddelde opbrengs van 10 tot 11 keer die waarde van die omkoopbedrag gelewer."
Daarbenewens het 'n opname deur die ouditfirma Ernst & Young in 2012 bevind dat 15 persent van die top- finansiële bestuurders bereid is om omkoopgeld te betaal om besigheid te behou of te verkry. 'n Verdere 4 persent het gesê hulle sal bereid wees om finansiële prestasie te versin. Hierdie ontstellende ongeërgdheid dui op 'n groot risiko vir hul besigheid as 'n mens hul verantwoordelikheid in ag neem.
Korrupsie in sport
Skeidsregters en beoordelaars kan geld, geskenke of ander vergoeding aangebied word om 'n spesifieke uitkoms in 'n atletiek- of ander sportkompetisie te waarborg. 'n Bekende voorbeeld van hierdie soort omkopery in sport was die 2002 Olimpiese Winterspele-sierskaatsskandaal, waar die Franse regter in die pare-kompetisie vir die Russiese skaatsers gestem het om die Franse skaatsers in die ysdanskompetisie te bevoordeel.
Stede kan ook omkoopgeld aanbied om te verseker dat atletiekfranchises of selfs kompetisies, soos wat met die 2002 Olimpiese Spele gebeur het, deur hul stad aangebied kan word. Dit is algemene praktyk vir stede om teen mekaar te bie met wat hulle kan bied wat stadions, belastingvoordele en lisensiëringtransaksies betref.
Voorkoming
Internasionale besighede probeer plaaslike programme in werking stel wat daarop gemik is omkopery te voorkom. Maar voorkomingsprogramme moet behoorlik saamgestel word volgens internasionale standaarde van beste praktyk. Om respek vir 'n program te verseker, van sowel die werknemers as sakevennote se kant, is eksterne verifikasie nodig. Internasionale beste praktyke soos die van die Raad vir die Verdere Bestryding van Omkopery van Buitelandse Openbare Amptenare in Internasionale Saketransaksies, Aanhangsel 2; die ISO 26000-reël (afdeling 6.6.3) of die TI Sakebeginsels vir die Stryd teen Omkopery word in die eksterne verifikasieprosesse gebruik om te verseker dat die omkoperyvoorkomingsprogram werk en in ooreenstemming is met internasionale standaarde. Nog 'n rede vir besighede om eksterne verifikasie van hul omkoperyvoorkomingsprogramme te ondergaan is dat dit beteken dat bewyse voorsien kan word wat toon dat alles moontlik gedoen is om korrupsie te voorkom. Maatskappye is nie in staat om te waarborg dat geen korrupsie plaasgevind het nie; wat hulle kan doen, is om te bewys dat hulle hul bes gedoen het om dit te voorkom.
Swartdwerg
thumb|400px|[[Sterevolusie; ’n swartdwerg is regs onder te sien.]]
’n Swartdwerg is ’n hipotetiese steroorblyfsel wat gevorm word wanneer ’n witdwerg so koel geword het dat dit nie meer veel hitte of lig uitstraal nie. Aangesien die tyd wat nodig is dat ’n witdwerg dié toestand bereik langer as die ouderdom van die heelal (13,8 miljard jaar) is, bestaan daar na verwagting nog nie swartdwerge nie, en die temperatuur van die koelste witdwerge is een waarneembare perk op die ouderdom van die heelal.
Die naam "swartdwerg" word ook soms gebruik vir bruindwerge in ’n hipotetiese laat stadium – bruindwerge is substellêre voorwerpe wat nie genoeg massa het om die kernreaksie-verbranding van waterstof vol te hou nie (minder as sowat 0,08 sonmassa).
Vorming
’n Witdwerg ontstaan wanneer ’n hoofreeksster met ’n lae of middelmatige massa (minder as sowat 9 tot 10 sonmassas) al sy buitenste lae verloor of al die elemente opgebruik het wat hy warm genoeg is om te verbrand. Wat oorbly, is ’n digte bol ontaarde materie wat vanweë termiese straling stadig afkoel en eindelik ’n swartdwerg word. As swartdwerge bestaan, sal hulle baie moeilik waarneembaar wees omdat hulle uitstraling per definisie baie min sal wees. Hulle sal egter waarneembaar wees danksy hulle swaartekraginvloed. Verskeie witdwerge wat tot onder 3 900 K (spektraalklas M0) afgekoel het, is in 2012 deur sterrekundiges ontdek wat die MDM-sterrewag in Arizona, VSA, se 2,4 m-teleskoop gebruik het. Hulle is na raming 11 tot 12 miljard jaar oud.
Aangesien die evolusie van witdwerge afhang van dinge waaroor min bekend is, soos donker materie en die moontlikheid en tempo van protonverval, is dit moeilik om te bepaal wanneer ’n witdwerg voldoende sal afkoel om ’n swartdwerg te word. , § IIIE, IVA. Barrow en Tipler raam dit sal 1015 jaar duur voordat ’n witdwerg afgekoel het tot 5 K Indien swak wisselwerkende massiewe deeltjies (WIMP's) egter bestaan, is dit moontlik dat wisselwerkings met hierdie deeltjies sommige witdwerge sowat 1025 jaar lank baie warmer as dit sal hou. As protone nie stabiel is nie sal witdwerge ook warm gehou word deur energie wat uit protonverval vrygestel word. Adams en Laughlin bereken dat protonverval in die geval van ’n hipotetiese protonlewensduur van 1037 jaar die effektiewe oppervlaktemperatuur van ’n ou witdwerg met die massa van die Son tot sowat 0,06 K sal verhoog. Hoewel dit koel is, is dit vermoedelik warmer as wat die kosmiese agtergrondstraling se temperatuur oor 1037 jaar sal wees.
Spekulasies bestaan dat sommige swaar swartdwerge eindelik supernovaontploffings kan ondergaan. Dit sal gebeur as (digtheidgebaseerde) piknokernfusie ’n groot deel van die ster in yster sal omskakel. Dit sal die Chandrasekhar-limiet van sommige swartdwerge verlaag tot minder as hulle werklike massa. As dié punt bereik word, sal die sterre inplof en wegholkernfusie tot gevolg hê. Die swaarstes wat sal ontplof, sal naby 1,35 sonmassa wees en sal in die omgewing van jaar neem, terwyl dié met die kleinste massa wat sal ontplof, sowat 1,16 sonmassa sal wees en sowat  jaar sal neem – dit sal sowat 1% van alle swartdwerge wees. Een groot voorbehoud sal wees dat protonverval die massa van die swartdwerg veel vinniger sal verklein as wat piknokernprosesse sal geskied, en dit sal ’n supernova verhoed.
Toekoms van die Son
Wanneer die Son oor sowat 8 miljard jaar ophou om helium in sy kern te verbrand en sy lae in ’n planetêre newel wegstoot, sal dit ’n witdwerg word. Biljoene jare later sal dit feitlik geen lig meer uitstraal nie. Daarna sal die Son nie meer so helder wees soos ’n ster wat vandag met die blote oog van die Aarde sigbaar is nie. Dit sal dus uit sig verdwyn, al is sy swaartekraginvloed nog bespeurbaar. Die geraamde tyd waarin die Son genoeg sal afkoel om ’n swartdwerg te word, is sowat 1015 (1 biljard) jaar. Dit kan egter veel langer duur as WIMP's bestaan, soos bo beskryf.
Zheng Jie
Zheng Jie (Chinees: 郑洁; gebore 5 Julie 1983 in Chengdu, Sichuan) is 'n voormalige tennisspeler vanaf die Volksrepubliek China wat in 2003 professioneel tennis begin speel het.
Sy verteenwoordig China tydens die Olimpiese Somerspele 2008 in Beijing, waar sy 'n bronsmedalje in die damesdubbelspel saam met Yan Zi gewen het. Sy het in 2015 uitgetree.
Grand Slam-rekord
Die tabel toon Zheng se prestasies tydens elk van die Grand Slam-toernooie in damesenkels waaraan sy deelgeneem het:
Sascha Radetsky
Sascha Radetsky is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Center Stage (2000) en Moving Mike (2008), en in die televisiereeks Midnight Caller (1988).
Kate Voegele
Kate Voegele (gebore 8 Desember 1986) is 'n Amerikaanse sangeres-liedjieskryfster en musikant. Haar ateljee-album, A Fine Mess, is in Mei 2009 vrygestel.
Leucandra seychellensis
Leucandra seychellensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Leucandra en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1940 deur Hozawa.
Susan Gibney
Susan Gibney (gebore 11 September 1961) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Star Trek: The Next Generation (1987), Star Trek: Deep Space Nine (1993), Crossing Jordan (2001), en Lost (2004).
Isotope van livermorium
Die chemiese element livermorium (Lv), met ’n atoommassa van ongeveer 289 u, het geen stabiele isotope nie en word dus as ’n radioaktiewe element geklassifiseer. Die vier isotope is onstabiel en het ’n relatief kort halfleeftyd (almal minder as ’n sekonde).
In die natuur kom geen livermorium voor nie; alle isotope is sinteties in ’n laboratorium berei. Die eerste sintetiese isotoop was 293Lv, in 2000.
Die kortslewende isotoop van livermorium is 291Lv, met ’n halfleeftyd van ongeveer 6,3 millisekondes. Die langslewende een is 293Nh, met ’n halfleeftyd van 60 millisekondes.
Moskouse Historiese Staatsmuseum
Die eerste apteek in Moskou het van die begin van die 18de eeu op dié plek gestaan. Dit is in 1755 ombou en was twee dekades lank die eerste kampus van die destyds nuut geboude Moskouse Staatsuniversiteit wat in dié jaar deur Michail Lomonosof gestig is.
Shasherivier
Die Shasherivier of Shashirivier is 'n groot sytak van die Limpoporivier in Zimbabwe. Dit strek noordwes vanaf Francistown, Botswana, en vloei in die Limpopo in op die grens tussen Suid-Afrika, Botswana en Zimbabwe. Die samevloeing is direk noord van die Mapungubwe Nasionale Park.
Moskouse Historiese Staatsmuseum
Die huidige gebou is spesiaal gebou vir die Historiese Museum, wat in 1872 gestig is, en in Mei 1883 ingewy. Die argitek was Wladimir Sherwood, wat dikwels gebruik gemaak het van die tradisionele Russiese styl. Die gebou het ’n ou Russiese voorkoms: Die fasade herinner aan dié van tradisionele Russies-Ortodokse kerke, met torings wat pas by die Kremlin-torings. Die vorm van die dak herinner aan dié van die Terem-paleis in die Kremlin, ’n styl wat in die 16de en 17de eeu gebruik is vir herehuise.
Shasherivier
Hidrologie
Die Shasherivier is nie 'n standhoudende rivier nie, en vloei gewoonlik slegs 'n paar dae van die jaar. Die rivier dra slegs 12,2% van die gemiddelde jaarlikse vloei van water in die Limpopokom by.
Groot sytakke van die Shasherivier sluit die Simukwe-, Shashani-, Thuli-, Tati- en Ramokgwebanariviere in.
Moskouse Historiese Staatsmuseum
Vandag is die Historiese Museum die grootste en bekendste geskiedenismuseum in Rusland. Dit bevat sowat 4,5 miljoen items uit die Russiese geskiedenis en hou jaarliks spesiale temagebonde uitstallings.
Shasherivier
Hidrologie
Die Shasherivier is grootliks 'n kanaal wat met sand gevul is, met wydverspreide alluviale akwafers in die rivierkanaal onder die alluviale plein. Hierdie akwafers voorsien water aan 'n klompie besproeiingskemas, insluitende die Sibasa en Shashi.
283
Die jaar 283 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 83ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Moskouse Historiese Staatsmuseum
Belangrike items sluit in ’n sloep wat aan die oewers van Wolga-rivier opgegrawe is, goue kunswerke van die Skitiërs, manuskripte wat tot uit die 6de eeu dateer en houtvoorwerpe. Die museum se muntstukversameling alleen bestaan uit 1,7 miljoen stukke; dit is die grootste in Rusland.
Shasherivier
Hidrologie
Meer as 2 miljoen jaar gelede het die boonste Zambezirivier suidwaarts deur die Makgadikgadipan geloop na die Shasherivier.
Moskouse Historiese Staatsmuseum
Eksterne skakels
Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Shasherivier
Damme
Die Shashedam is in die Shasherivier naby Francistown gebou, met die doel om die nywerheidsdorp Selebi-Phikwe van water te voorsien. Die dam voorsien ook die omliggende dorpe, die Phoeniks-nikkelmyn en Pupane-goudmyn van water.
Die Dikgatlhongdam (in Desember 2001 voltooi) is verder stroomaf gebou naby die dorp Robelela. Die dam se bakmaat is 400 000 000 kubieke meter.
NGR 4-6-2TT Havelock
Die NGR 4-6-2TT Havelock tenk-en-tenderlokomotief is die eerste stoomlokomotief wat in Suid-Afrika gebou is. Die lokomotief kry die naam "Havelok", ter ere van sir Arthur Havelock, goewerneur van die Natal Kolonie. Dit is in 1887 deur die Natalse Regeringspoorweë met 'n 2-8-2TT-konfigurasie ontwerp en in 1888 in Durban gebou. Later is dit met 'n 4-6-2TT-konfigurasie herbou.
Tydens die Tweede Vryheidsoorlog is die lokomotief met dik henneptou bedek om dit te kamoefleer en beskerm teen vyandige vuur, en het die bynaam "Hairy Mary" gekry.
Asher Roth
Asher Paulus Roth (gebore 11 Augustus 1985) is 'n Amerikaanse kletsrymer. Hy het op die voorblad van die tydskrif XXL se jaarlikse Top 10 Freshmen: Hip-Hop’s Class ’09 verskyn. Roth se debuutalbum, Asleep In The Bread Aisle, is op 20 April 2009 vrygestel.
NG gemeente Bloemfontein-Wes
duimnael|regs|320px|Die kerkgebou nadat dit omstreeks 2015 buiteom opgeknap en geverf.
duimnael|links|230px|Die NG kerk Bloemfontein-Wes is ontwerp deur [[Gerard Moerdyk en in Februarie 1940 ingewy.]]
duimnael|regs|310px|Die binnekant van die kerkgebou.
duimnael|links|200px|Die kerkgebou is geleë by Haldonweg 8, [[Bloemfontein.]]
Die NG gemeente Bloemfontein-Wes is die derde oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Vrystaatse hoofstad, maar met sy stigting in 1934 was dit die vierde Bloemfonteinse gemeente en die 73ste in die Vrystaatse Sinode. Bloemfontein-Oos, wat vier jaar ouer as Bloemfontein-Wes was, is ingelyf by Ooshoek.
Agtergrond
duimnael|regs|160px|Ds. L.M. Cilliers was hulpprediker hier van 1940 tot 1942.
duimnael|regs|160px|Ds. Andries van der Merwe, leraar van 1946 tot 1949.
duimnael|regs|160px|Dr. D.J. Louw, leraar van 1949 tot sy aftrede in September 1972.
duimnael|regs|160px|Ds. D.J. Malan, leraar van 1960 tot 1966, toe hy Sondagskoolsekretaris word.
duimnael|regs|160px|Ds. H.M. du Plessis, leraar van 1973 tot 1977.
Die inwoners van die westelike gedeelte van Bloemfontein het hulle begin beywer vir die afstigting van 'n gemeente in hierdie deel van die stad, met die oog ook op die geestelike bearbeiding van die studente van die Universiteit en die Opleidingskollege vir onderwysers. Op 19 September 1933 is 'n vergadering van die inwoners van daardie deel belê en word 'n komitee vir afstigting benoem. Op die Sinode van 1934 dien 'n beskrywingspunt van die kerkraad van die moedergemeente, wat vra dat die Sinode die gesamentlike studenteleraar vir die Noordelike Provinsies sal afskaf en in plek daarvan 'n toelaag aan die voorgestelde nuwe gemeente (Bloemfontein-Wes) vir die bearbeiding van studente sal gee.
Stigting
Hierdie versoek het die gunstige oorweging van die Sinode geniet en ook is 'n toelaag vir die bearbeiding van die Nasionale Hospitaal toegeken. Die finale afstigting deur die Ringskommissie het op 23 Mei 1934 plaasgevind. As konsulent is ds. E.J. du Toit van Bloemfontein-Oos benoem. Die afstigtingsvergadering het in die saal van Ons Kinderhuis plaasgevind waar die gemeente dan ook vir sy eredienste vergader het totdat die kerk in 1940 voltooi is. Die ledetal by afstigting was nagenoeg 600. As leraar is ds. D.G. van der Merwe van Thaba 'Nchu beroep.
Kerkbou
Die plegtige inwyding van die sierlike kerkgebou, ontwerp deur die vermaarde argitek van onder meer die Voortrekkermonument, Gerard Moerdyk, en opgerig digby die westelike hoofingang van die stad, het in die naweek van 24 en 25 Februarie 1940 plaasgevind. Ds. D.G. van der Merwe het die wydingsrede na aanleiding van 1 Konings 8:29 gehou. By hierdie geleentheid is die nuwe orrel ook ingewy.
Weens die geografiese ligging van die gemeente was die geestelike arbeidsveld destyds van heel besonderse aard. Naas die gewone gesinsbearbeiding was daar die opvoedkundige inrigtings vir hoër onderwys, die universiteit en die onderwyserskollege. Ook was die Grey-kollege vir seuns en die Hoër Tegniese Skool se koshuise in die boesem van die gemeente geleë, asmede Ons Kinderhuis. Die NG Kerk se tehuise vir oues van dae (Wanda Schweinsberg-tehuis) en die behuisingskema vir behoeftige afgeleefdes (Aandrus) het albei onder die bearbeiding van Bloemfontein-Wes geval. Dan was daar nog die Nasionale Hospitaal en die Oranje-hospitaal vir sielsiekes wat elk afsonderlike aandag geëis het.
Die volgende het as hulppredikers hier gestaan: di. Ignatius Retief, J.M.C. van der Berg en L.M. Cilliers. In 1942 het die kerkraad ds. A. van der Merwe van Reddersburg as medeleraar beroep, met die studentegemeenskap as spesiale arbeidsveld. Van 1949 het die gemeente onder bearbeiding van dr. D.J. Louw gestaan. Hy was predikant van vier Kaapse gemeentes voor hy Vrystaat toe verhuis het en 23 jaar lank op kerklike en opvoedkundige gebied 'n belangrike rol gespeel het. Hy is op 3 Augustus 1902 op Vosburg in die Karoo gebore waar sy vader, ds. J.D. Louw, leraar was, en oorlede op 1 Julie 1984 in Bloemfontein.
Groei en afstigtings
Die uitbreiding het destyds so vinnig plaasgevind dat, volgens die gemeente se inskrywing in Ons gemeentelike feesalbum (1952), daar "in die nabye toekoms" aan afstigting gedink moes word. Ds. B.J. Odendaal, medeleraar, het op 28 Augustus 1951 demissie ontvang met die oog op studie in die buiteland.
Dame (skaak)
In die spel sjatrandj, 'n voorganger van skaak, was die dame 'n betreklik swak stuk wat bekendgestaan het as 'n fers of vizier. Die stuk kon slegs een blokkie op 'n slag in 'n diagonale rigting skuif. Die moderne dame se skuifpatroon het in Europa in die 15de eeu ontwikkel en het 'n dramatiese effek op die spel gehad.
Die stuk staan argaïes as die minister bekend. In Engels staan dit as die Queen (koningin) bekend en in Pools staan dit as die Hetman bekend – die naam van 'n belangrike historiese militêr-politiese figuur. In Russies het dit die Persiese naam ferz behou.
Geskiedenis en etimologie
Verskillende teorieë bestaan oor die ontwikkeling van die naam dame vir die skaakkoningin. Skaakhistorici neem gewoonlik aan dat die moderne skaakspel in Spanje uit sy Middeleeuse voorgangers ontwikkel het en dat die naam dame dan ook in Frans van die Spaanse dama, wat "aansienlike vrou" beteken en die aanspreektitel van die Spaanse koningin is, afkomstig is, vanwaar dit in Duits, Nederlands en later Afrikaans opgeneem is. Volgens hierdie teorie is die naam van dambord (Frans: jeu de dames letterlik spel van die dames) dan afkomstig van die naam dame vir die skaakkoningin. Volgens 'n alternatiewe teorie is die naam dame in skaak weer afkomstig van dambord. Volgens die teorie kom dit van Frans dam wat beteken "promovering op die dam- en skaakbord", van Frans dame en Spaans dama, waar dame dan dui op 'n gepromoveerde skaakpion.
In Skaak se direkte voorganger, sjatrandj, is die aanvangsposisie naas die koning deur die Fers (raadsheer; ook gespel ferz; Arabies firz, uit Persies فرزين farzīn ; ook genoem  Wazīr) ingeneem wat presies een skuif diagonaal kon maak en dus 'n redelik swak stuk lewer. Tot vandag toe is die woord vir dame ферзь (ferz) in Russies, vezér in Hongaars en "vazīr" in Persies. Dit het in Europa die nuwe meer kragtige skuifmoontlikhede bekom. In ongeveer 1300 is die stuk se skuiwe aangepas om dit toe te laat om twee blokkies diagonaal te mag spring wat ooreengekom het met die beweging van die loper op daardie stadium. Vir 'n ruk kon dit selfs eenkeer tydens die spel soos 'n ruiter spring, amper soos rokering wat slegs een keer per spel kan gebeur. Die reël is tot die 18de eeu in Turkye en Rusland gebruik. In die 15de eeu het die dame haar moderne vorm aangeneem waarvolgens dit die bewegings van die loper en toring gekombineer het. Volgens sommige vakkundiges kom die ontwikkeling van die kragtiger skuiwe en die oorgang van die Fers en die Dame of koningin ooreen met die opkoms van vroulike mag in Middeleeuse Europa.
Beweging
Die dame kan enige aantal onbesette blokke ver in 'n reguitlyn vertikaal, horisontaal of diagonaal beweeg en kombineer aldus die skuifmoontlikhede van die toring en loper. Die dame buit deur na die posisie te beweeg waarop die teenstander se stuk staan.
Stukwaarde
Gewoonlik is die dame effens kragtiger as 'n toring en loper te same maar effens minder kragtig as twee torings. Dit is byna altyd nadelig om die dame vir 'n ander stuk te ruil.
Die dame is om twee redes kragtiger as die loper en toring tesame, al dek hulle dieselfde aantal blokkies. Eerstens is die dame meer mobiel as die toring en loper aangesien die krag van die dame in een skuif verplaas kan word terwyl dit vir die ander stukke twee skuiwe sou neem. Tweedens word die dame nie beperk deur die loper se onvermoë om blokkies van die teenoorgestelde kleur te dek nie. 'n Voordeel waaroor die toring en loper beskik is dat hulle 'n blokkie twee keer kan aanval of verdedig terwyl die dame dit net een keer kan doen, maar dit tel minder as die voordele wat die dame bo die twee stukke het.
Uggerhalne
Uggerhalne is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek van die Aalborg-munisipaliteit. Daar bly 260 inwoners (2008).