cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veranderlike ster
Reuse en superreuse
’n Geelhiperreus is ’n ster met ’n groot massa en atmosfeer, van spektraaltipe laat A tot vroeë K. Hulle het aanvanklik ’n massa van tot 20-50 sonmassas gehad, maar het al tot die helfte daarvan verloor. Hulle is van die sterre met die grootste ligsterkte, met absolute magnitudes van sowat -9, maar ook van die skaarsstes – daar is net ’n hand vol bekend in die Melkweg. Hulle word soms koel hiperreuse genoem in vergelyking met O- en B-sterre, en soms warm hiperreuse in vergelyking met rooisuperreuse.
Hierdie sterre is onstabiel vanweë hul besonderse helderheid en ligging bo die onstabiele strook op die HR-diagram, en hulle toon langsame maar soms groot fotometriese en spektroskopiese veranderings vanweë hul groot massaverlies en sporadiese groter uitbarstings. Die beste bekende voorbeeld is Rho Cassiopeiae.
Hoewel hulle as uitbarstende veranderlikes geklassifiseer word, ondergaan hierdie sterre nie ’n periodieke toename in helderheid nie. Hulle is meestal op hul helderste, maar verdof met ongereelde tussenposes met 1 tot 9 magnitude (2,5 tot 4 000 keer dowwer) voordat hulle oor maande of jare na hul gewone helderheid terugkeer. Die meeste word volgens hul helderheid as geelhiperreuse geklassifiseer, hoewel hulle eintlik post-asimptotiese reuse is. Daar is egter ook rooi- en bloureuse wat R CrB-sterre is. R Coronae Borealis is die prototipe-ster van dié klas.
Wolf-Rayet-veranderlikes
Wolf-Rayetsterre is warm sterre met ’n groot massa (van meer as 20 sonmassas) wat vinnig dié massa verloor vanweë ’n sterk sterwind. Hulle toon soms ligwisselings, waarskynlik om verskillende redes soos dubbelster-wisselwerkings en bolle gas wat om die ster wentel. Hulle toon breë emissielynspektra met helium-, stikstof-, koolstof- en suurstoflyne. Wisselings in sommige sterre lyk of hulle stogasties is, terwyl ander veelvuldige periodes toon.
Gamma Cassiopeiae-veranderlikes
Gamma Cassiopeiae- of γ Cas-veranderlikes is spektraaltipe B-sterre wat nie superreuse is nie en vinnig roteer. Hul ligwisselings is onreëlmatig, met ’n omvang van tot 1,5 magnitude (vier keer so helder), vanweë die uitskiet van materie by hul ewenaars wat deur die vinnige rotasie veroorsaak word.
Opvlamsterre
In hoofreekssterre is groot uitbarstende ligwisselings ongewoon. Dit is net die baie dowwe opvlamsterre, ook bekend as die UV Ceti-veranderlikes, wat gereeld opvlam. Hul ligwisselings is onvoorspelbaar en dramaties: hulle word met tot 2 magnitude (ses keer) helderder in net ’n paar sekondes, en dan verdof hulle weer binne ’n halfuur of minder tot hul normale helderheid. Opvlammings kan elke paar dae plaasvind of, soos in die geval van Barnard se Ster, baie minder gereeld.
Die meeste opvlamsterre is dowwe rooidwergsterre. Verskeie nabygeleë rooidwerge is opvlamsterre, soos Barnard se Ster en Proxima Centauri. Die bekendste een is egter UV Ceti, wat in 1948 ontdek is en waarna dié klas veranderlike sterre genoem is.
RS Canum Venaticorum-veranderlikes
Hulle is dubbelsterre wat na aan mekaar geleë is en baie aktiewe chromosfere het, insluitende groot sonvlekke en opvlammings, wat waarskynlik veroorsaak word deur hul nabyheid aan mekaar. Periodes wissel van dae, wat afhang van hul wentelperiode en soms ook verduisterings, tot jare vanweë veranderings in sonvlek-aktiwiteit. Hulle word verder in vyf subklasse verdeel: reëlmatige, kortperiode-, langperiode-, opvlamster- en V471 Tau-tipe-stelsels.
Supernovas
Supernovas is die mees dramatiese tipe kataklismiese veranderlikes en van die verskynsels in die heelal waarby die grootste hoeveelheid energie betrokke is. ’n Supernova kan vir ’n ruk meer energie uitstraal as ’n hele sterrestelsel en met meer as 20 magnitude verhelder (meer as honderd miljoen keer so helder). ’n Supernova word veroorsaak deur die kern van ’n ster wat ’n sekere massadigtheidslimiet (die Chandrasekhar-limiet) bereik, wat veroorsaak dat dit in ’n breukdeel van ’n sekonde inplof. Die skokgolwe veroorsaak dat die res van die ster ontplof en ’n enorme hoeveelheid energie uitstraal. Die buitelae van die ster word teen duisende kilometers per uur weggeskiet. Dié lae kan newels vorm wat planetêre newels genoem word. ’n Bekende voorbeeld is die Krap-newel, wat oorgebly het ná ’n supernova wat in 1054 in China en Noord-Amerika waargeneem is. Die kern van die ster kan ’n neutronster (gewoonlik ’n pulsar) of ’n swartkolk word.
Supernovas ontstaan gewoonlik uit die dood van ’n ster met ’n enorme massa, baie keer groter as dié van die son.
Novas
Novas is ook die gevolg van ’n groot ontploffing, maar anders as met ’n supernova word ’n ster nie in die proses vernietig nie. Novas vorm in dubbelsterstelsels waarvan die een metgesel ’n witdwerg is wat die gas van die ander ster, ’n gewone ster, aantrek. Die gas bou op die oppervlak van die witdwerg op totdat dit ’n sekere limiet oorskry en ontplof. Dit kan oor tydperke van dekades of millennia plaasvind.
Rosalyn Scott
Rosalyn P. Scott (gebore 1950) is 'n Afro-Amerikaanse torakale chirurg wat veral bekend is vir haar werk in die onderwys. Sy is die eerste vroulike Afro-Amerikaanse torakale chirurg.
Veranderlike ster
Novas
Hulle is dieselfde as novas, maar het meer gereelde en kleiner uitbarstings. Daar is drie soorte: U Geminorum-, Z Camelopardalis- en SU Ursae Majoris-veranderlikes.
Rosalyn Scott
Vroeë lewe en opvoeding
Scott is in Newark, New Jersey gebore en getoë, die dogter van 'n tandarts en 'n huisvrou. Haar pa se tandheelkundige praktyk het daartoe gelei dat Scott vroeg blootgestel is aan die mediese wetenskappe, deurdat sy op Saterdagoggende daar gehelp het. Sy het by Rensselaer Polytechnic Instituut in 1970 'n B.A. graad in chemie verwerf. Sy aan die New York Universiteit se Skool vir Geneeskunde verder gestudeer, waar sy in 1974 gegradueer het, en daarna haar huisdoktersjare in New York Stad voltooi het. Scott het by Boston Universiteit Mediese Sentrum in 1977 in torakale chirurgie gespesialiseer, en verder gespesialiseer in kardiologie. Daardeur het sy die eerste Afro-Amerikaanse vrou geword om 'n residensie in kardiotorakale chirurgie te begin. Sy het haar opleiding in kardiovaskulêre chirurgie as 'n genoot by die Texas Heart Institute voortgesit, en haar opleiding in 1980 voltooi.
Veranderlike ster
Ekstrinsieke veranderlikes
Daar is twee hoofgroepe ekstrinsieke veranderlikes: roterende en verduisterende sterre.
Rosalyn Scott
Loopbaan
Na die voltooiing van haar nagraadse studies, het Scott 'n assistent-professor aan die Universiteit van Texas se Mediese Skool geword, waar sy tot 1983 gebly het. Daarna het sy 'n professor geword; eers by die Charles R Drew Universiteit van Medisyne en Wetenskap en toe die Universiteit van Kalifornië, Los Angeles. Haar navorsing het gehandel oor ongelykhede wat pasiënte met kardiovaskulêre siekte en longkanker betref, en die invloed van werkstres op chirurge. In 1987 het sy UCLA verlaat, en in 2007, het sy Drew verlaat om by Wright State Universiteit aan te sluit.
Deur Scott se hele loopbaan was sy 'n baanbreker vir Afro-Amerikaanse vroue in haar veld. Sowel as haar status as die eerste Afro-Amerikaanse torakale chirurg, was sy ook die eerste Afro-Amerikaanse vrou wat tot die Society of University Surgeons toegelaat is. Sy was mede-stigter van twee organisasies wat chirurge ondersteun en studente aanmoedig om hulle teen diskriminasie sterk te maak: die Society of Black Academic Surgeons, in 1986 gestig, en die Association of Black Cardiovascular and Thoracic Surgeons, in 1999 gestig.
Veranderlike ster
Roterende veranderlikes
Sterre met taamlike sonvlekke kan ’n aansienlike wisseling in helderheid toon namate hulle roteer en helderder gebiede van die oppervlak in die Aarde se rigting wys. Helder vlekke kom ook voor by die magnetiese pole van magnetiese sterre. Sterre met ovaal vorms kan ook verskille in helderheid ondergaan namate die dele van die oppervlak wat hulle na die waarnemer draai, van grootte verskil.
Niesferiese sterre
Hulle is dubbelsterre wat na aan mekaar geleë is. Die metgeselle is ovaalvormig vanweë hul wedersydse swaartekrag. Namate die sterre roteer, verander die grootte van die oppervlak wat na die Aarde wys en dit beïnvloed weer die helderheid wat die waarnemer sien.
Stervlekke
Die oppervlak van ’n ster is nie oral ewe helder nie; dit het donkerder en helderder gebiede (bekend as son- of stervlekke). Die ster se chromosfeer kan ook verskille in helderheid toon. Namate die ster roteer, sien ons ligwisselings van ’n paar tiendes van ’n magnitude.
Dié sterre roteer uiters vinnig (~100 km/s by die ewenaar); dus is hulle ovaalvormig. Hulle is (oënskynlik) alleenstaande reusesterre van spektraaltipe G en spektraaltipe K, en toon sterk chromosferiese emissielyne. Voorbeelde is FK Com, HD 199178 en UZ Lib. ’n Moontlike verduidelik vir die vinnige rotasie van FK Comae-sterre is dat hulle dubbelsterre is wat saamgesmelt het.
Die sterre in dié klas is van spektraaltipe K of spektraaltipe M en ligwisselings is minder as 0,5 magnitude (70%).
Magneetvelde
Alpha2 Canum Venaticorum- of α2 CVn-veranderlikes is hoofreekssterre van spektraaltipe B8 tot A7 wat oor ’n tydperk van 0,5 tot 160 dae ligwisselings van 0,01 tot 0,1 magnitude (1% tot 10%) toon. Hulle het sterk magneetvelde en sterk spektraallyne van silikon, stronsium of chroom.
Benewens die ligskommelings is daar ook wisselings in die intensiteit en voorkoms van die spektraallyne en magneetvelde. Die periodes van hierdie wisselings is almal dieselfde en daar word geglo dit stem ooreen met die ster se rotasieperiode. Die wisselings word waarskynlik veroorsaak deur ’n ongelyke verspreiding van metale in die atmosfeer en daarom verskil die metale van plek tot plek namate die ster roteer.
Sterre in dié klas toon ligwisselings van sowat 0,1 magnitude wat veroorsaak word deur veranderings in hul magneetvelde vanweë hul hoë rotasiespoed. Hulle is gewoonlik B-tipe-hoofreekssterre met sterk magneetvelde en sterk He I- en Si III-spektraallyne.
’n Paar pulsars is waargeneem in sigbare lig. Hierdie neutronsterre se helderheid verander namate hulle roteer. Vanweë die vinnige rotasie is skommelings uiters vinnig, van millisekondes tot ’n paar sekondes. Die eerste en beste voorbeeld is die Krap-pulsar.
Verduisterende dubbelsterre
Een van die algemeenste redes vir ’n ekstrinsieke veranderlikheid is die teenwoordigheid van ’n metgesel-ster in ’n dubbelsterstelsel. Wanneer dit vanuit ’n sekere hoek beskou word, soos van die Aarde af, kan die sterre mekaar verduister wanneer hulle voor mekaar verbybeweeg en so ’n afname in helderheid veroorsaak. Een van die bekendste voorbeelde van verduisterende dubbelsterre is Algol, of Beta Persei (β Per).
Wanneer die sterre ook ’n spektroskopiese dubbelster is en die stelsel se parallaks bekend is, is hulle baie waardevol vir sterontledings. In die afgelope dekade het die meting van die basiese parameters van verduisterende dubbelsterre buite die Melkweg moontlik geword danksy 8-meter-teleskope. Die sterre kan dus gebruik word om die afstand na ander sterrestelsels regstreeks te meet, ’n proses wat meer akkuraat is as standaardmetodes. Onlangs is dié metode gebruik om die afstande na die Groot en Klein Magellaanse Wolk, Andromeda en die Driehoek-sterrestelsel te meet tot ’n verbeterde 5%-vlak van akkuraatheid.
Die ligkurwe van sulke sterre toon ’n lang tydperk van konstante helderheid, afgewissel deur ’n konstante periodieke verdowwing. Die verskillende groottes van die sterre in die stelsel sal die ligkurwe bepaal. As die een ster baie groter as die ander een is, sal die een verduistering algeheel wees en die ander een slegs gedeeltelik. Daar sal dus twee minimums wees van verskillende intensiteit.
Algol-veranderlikes
Sterre van ’n Algol-dubbelstelsel het ’n sferiese vorm en dit onderskei hulle van die Beta Lyrae- en W Ursae Majoris-veranderlikes.
Beta Lyrae-veranderlikes
Beta Lyrae- of β Lyr-veranderlikes is reuse- en superreusesterre (met ’n massa van ’n paar keer dié van die Son) wat uiters na aan mekaar lê – so naby dat hul vorm verwring word deur wedersydse swaartekrag. Hulle is ovaalvormig en daar is ’n groot uitruil van materie tussen die twee sterre. Die ligkurwes van die sterre verander voortdurend, en dit maak dit amper onmoontlik om die presiese begin en einde van elke verduistering te bepaal.
W Ursae Majoris-veranderlikes
Die sterre in dié klas is van spektraaltipe F, G of K en het periodes van minder as ’n dag. Die sterre lê so na aan mekaar dat hul oppervlakke in kontak met mekaar is. Hulle word daarom kontakdubbelsterre genoem. ’n Groot hoeveelheid massa word deur ’n verbindingsbrug tussen hulle uitgeruil.
Planetêre oorgange
Sterre met eksoplanete kan ook wisselings in helderheid toon as die planete tussen hulle en die Aarde verbybeweeg. Dié wisselings is baie kleiner as met ster-metgeselle en word net met baie noukeurige metings waargeneem. Voorbeelde is HD 209458 en GSC 02652-01324, asook al die planete en kandidaatplanete wat deur die Kepler-sending bespeur word.
Maviljan B
Dit is noordoos van Bosbokrand geleë.
Clathria microxea
Clathria microxea is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1971 deur Vacelet & Vasseur.
Pienkpapierkelk
Die Pienkpapierkelk (Monotes engleri) is 'n klein tot middelgroot boom wat voorkom in miombo-bosveld in Zimbabwe en die weste van Mosambiek. Hierdie boom se blare is breër as dié van die Geelpapierkelk. Die naam van die boom verwys na die kleur van die vrugte.
Luzhou
Luzhou (Chinees: 泸州) is 'n stad in die Chinese provinsie Sichuan met 'n bevolking van 4 218 400 in 2011. Die stad is in die suidooste van China aan die Yangtzerivier geleë.
Sinode van Dordrecht
Die Sinode van Dordrecht was 'n internasionale Sinode van die Nederduits Gereformeerde Kerk wat van 1618 tot 1619 in Dordrecht, Nederland gehou is om 'n kontroversie te besleg wat geïnisieer is deur die opkoms van Jacobus Arminius se leerstellinge (Arminianisme). Die eerste vergadering het op 13 November 1618 plaasgevind en die laaste (die 180ste) op 29 Mei 1619. Verteenwoordigers van agt buitelandse Gereformeerde kerke is ook uitgenooi. In 2014 is die eerste kritiese uitgawe van die aktes en dokumente van die Sinode gepubliseer.
Luzhou
Luzhou is tydens die suidelike en noordelike dinasties Jiangyang genoem en is bekend as "wynstad" en vir sy alkoholiese drankies.
Groothertog Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland
Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland (Russies: Константи́н Никола́евич Рома́нов; 21 September 1827 – 25 Januarie 1892) was die tweede oudste seun van tsaar Nikolaas I van Rusland en die oupagrootjie van prins Philip van die Verenigde Koninkryk.
Tydens die bewind van sy broer Aleksander II was Konstantyn admiraal van die Russiese vloot en het hy dit hervorm. Hy was ook ’n belangrike figuur in die bevryding van die lyfeienes. Hy was minder suksesvol as onderkoning van Pole en hy is teruggeroep na Rusland, waar hy aangeval is oor sy liberalisme.
Ná die sluipmoord op sy broer het Konstantyn in onguns verval. Die nuwe tsaar, Aleksander III, sy broerskind, was teen Konstantyn se liberale idees gekant en het hom geleidelik van al sy regeringsposisies ontneem. Sy aftrede is gekenmerk deur ’n persoonlike stryd en familieterugslae. Ná ’n beroerte het hy sy laaste jare as ’n invalide deurgebring. Sy dogter Olga het getrou met George I van Griekeland en hul seun prins Andrew was die pa van prins Philip en die oupa van prins Charles.
Opvoeding
Toe hy vyf jaar oud was, was hy te eiewillig om deur ’n goewernante hanteer te word en sy pa het ’n manlike onderwyser vir hom aangestel. Fjodor Litke, wat op 20-jarige ouderdom om die wêreld geseil het, het ’n sterk karakter gehad en was vir niks bang nie, en het dié eienskappe aan sy jong student oorgedra. Konstantyn het Russies, Engels, Frans en Duits geleer en later wiskunde, wetenskap, statistiek en regeringsadministrasie. Daar was ook militêre lesse. Hy het van teken gehou en ’n waardering vir kuns gehad. Verder het hy musiek geniet en die klavier en tjello leer speel.
Toe hy agt jaar oud was, het hy ’n klein seiljag van sy ouers present gekry. Hy sou tussen Peterhof en Kronstadt seil en sy dae op see deurbring, en dan snags huis toe terugkeer. Tydens sy vlootopleiding is Konstantyn tot kaptein bevorder toe hy net 16 jaar oud was.
Loopbaan
duimnael|170px|links|Konstantyn en sy oudste seun, Nikolai.
Op 11 September 1848 is Konstantyn met prinses Alexandra van Sakse-Altenburg getroud, waarna sy die naam groothertogin Aleksandra Iosifowna aangeneem het. In die begin was hulle baie gelukkig en hulle het ses kinders gehad.
In 1853 het Konstantyn se pa, Nikolaas I, hom admiraal van die Russiese vloot gemaak en hy was in beheer van die hervorming daarvan. Ná sy pa se dood het sy broer, Aleksander II, tsaar geword. As ’n groot hervormer was Aleksander gelief én gehaat. Sy grootste hervorming was die bevryding van lyfeienes, ’n stap wat by baie van die adel ongewild was. Konstantyn het hom daarmee gehelp en het hom groot vyandigheid op die hals gehaal. Sy vyande het hom onder meer getart: Konstantyn was waansinnig, die gevolg van te veel masturbasie." Eindelik het die twee broers se vasberadenheid vrugte afgewerp en ná ’n stryd van vyf jaar is die lyfeienes eindelik in 1861 bevry.
In 1861 was die Russiese sektor van Pole, wat sedert die vorige eeu verdeel was, vol onrus en onder krygswet. Aleksander het Konstantyn as onderkoning van Pole aangestel. Op 4 Julie 1862, op sy tweede dag daar, is hy deur ’n vakleerling en Poolse nasionalis, Jaroszyński, geskiet. Die koeël het sy skouer skrams getref, maar andersins was hy ongedeerd.
Hy het verkies om in Pole te bly. In Julie 1862 het sy vrou aan hul sesde en laaste kind die lewe geskenk. Konstantyn het met die Pole gesimpatiseer en ondanks die advies van sy broer het hy die krygswet beëindig en met ’n bevrydingsprogram begin. Sy hervormings was egter nie goed genoeg vir die Pole nie; hulle wou vryheid hê, al was dit deur middel van geweld.
Op Nuwejaar 1863 het stappe om ’n paar radikale Poolse nasionaliste aan te keer, geboemerang en die sogenaamde Januarie-opstand tot gevolg gehad. Dit het gelei tot ’n rebellie. Intense gevegte, stakings en selfs politieke sluipmoorde het gedreig om Konstantyn se vooruitgang te kniehalter. Hy moes weer krygswet afkondig en die opstand onderdruk. Hoewel hy bedrewe was in vlootsake, het politieke gevegte hom nie aangestaan nie en in Augustus 1863 het hy die tsaar gevra om hom van sy amp as onderkoning te onthef. Sy broer het sy bedanking aanvaar. Die Poolse opstand is eindelik in Mei 1864 deur die meer konserwatiewe graaf Frederik Vilhelm Rembert von Berg onderdruk.
Terug in Rusland het Konstantyn al sy energie aan die vloot gewy en voortgegaan met sy hervormings. Uit waardering vir sy werk het Aleksander hom in 1865 aangestel as voorsitter van die ministersraad, ’n amp wat hy 16 jaar beklee het. Hy het ’n belangrike invloed op sy broer gehad om Alaska in 1867 aan die VSA te verkoop omdat hy dit as ’n las vir Rusland beskou het.
Familiekrisis
duimnael|300px|Konstantyn en sy familie, van links: Dmitri; ’n helper, op die grond Konstantyn Konstantinowitsj; sittende Alexandra en Konstantyn Nikolajewitsj met Wjatsjeslaf; staande agter: Olga en Nikolai.
In 1867 het Konstantyn se oudste dogter, Olga, met koning George I van Griekeland getrou. Sy was net 16 en Konstantyn was aanvanklik gekant teen die huwelik. In Julie 1868 is Olga se eerste kind gebore en hy is Konstantyn gedoop, na sy oupa. Die begin van Olga se familie het saamgeval met die verbrokkeling van Konstantyn s’n.
Hy was net 40 jaar, maar oud voor sy tyd weens sy stryd met die bevryding van die lyfeienes en die vloothervormings. Toe Aleksander II ophou met die hervormings wat sy eerste dekade aan die bewind gekenmerk het, het Konstantyn se invloed begin afneem en het hy op sy persoonlike lewe begin fokus. Ná 20 jaar van getroude lewe het hy begin wegdryf van sy vrou; sy was so konserwatief as wat hy verlig was en is besig gehou deur haar eie dinge: haar skoonheid en mistisisme. Konstantyn het gou begin rondkyk.
Hy het sy eerste buite-egtelike kind in die 1860's gehad; daarna was hy betrokke by ’n jong danseres wat 20 jaar jonger as hy was. Hy het eindelik vyf kinders by haar gehad. Weer eens het hy sy vyande skietgoed gegee, want hulle het sy verveemde vrou se kant gekies.
Aftrede en laaste jare
Nadat Aleksander II in ’n sluipmoordaanval dood is, het sy seun hom opgevolg as Aleksander III en die liberale idees van Aleksander II het tot ’n einde gekom. Aleksander III het Konstantyn van sy ampte onthef en hy was nie meer welkom aan die hof nie.
Sinode van Dordrecht
Agtergrond
Omdat daar vantevore Sinodes in Dordrecht plaasgevind het (onder meer 'n nasionale Sinode in 1578) word die vergadering van 1618 soms die Tweede Sinode van Dordrecht genoem.
Mignon Anderson
Mignon Anderson (31 Maart 1892 – 25 Februarie 1983) was 'n Amerikaanse aktrise.
Emma Williams (aktrise)
Emma Williams (gebore 20 Mei 1983) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Parole Officer (2001) en 1st Night (2010), en in die televisiereekse Heartbeat (1992) en Agatha Christie's Marple (2004).
Sinode van Dordrecht
Agtergrond
Die aktes van die Sinode was gekoppel aan politieke intriges wat tydens die Twaalfjarige Verposing, 'n pouse in die Nederlandse oorlog met Spanje, plaasgevind het. Na die dood van Jacobus Arminius het sy volgelinge besware teen die Belgiese Belydenis en die leer van Johannes Calvyn, Theodore Beza en hul volgelinge gerig. Hierdie besware is gepubliseer in 'n dokument uit 1610 genaamd Die Remonstrans; die Arminiane het om die rede ook bekend gestaan as Remonstrante. Die opponerende Calviniste of Gomariste wat gelei is deur Franciscus Gomarus van die Universiteit van Leiden het bekend geword as die Teen-Remonstrante.
Beloselski-Belozerski-paleis
Die Beloselski-Belozerski-paleis (Russies: Дворе́ц Белосе́льских-Белозе́рских; voor die Russiese Rewolusie ook bekend as die Paleis van Groothertogin Elizabeth Fjodorowna, die Sergei-paleis en die Dmitri-paleis) is ’n Nieu-Barok-paleis op die kruising van die Fontanka-rivier en Nefski-prospekt in Sint Petersburg, Rusland. Die malvapienk paleis lyk baie soos die Stroganof-paleis wat in die 1750's deur Bartolomeo Rastrelli ontwerp is en aan die ander kant van die Newarivier geleë is.
Sinode van Dordrecht
Agtergrond
Die Arminiane is daarvan beskuldig dat hulle valse leerstellinge versprei het en is met wantroue bejeën omdat daar gemeen is dat hulle maklik sou konkel en kompromieë aangaan met die Spanjaarde, terwyl die Nederlandse Calviniste nie sou nie, en daarom is Arminianisme deur sommige as nie net teologies ongegrond beskou nie, maar ook as 'n vorm van politieke verraad; in 1617–1618 het daar 'n pamfletoorlog plaasgevind waartydens Francis van Aarssens die mening uitgespreek het dat die Arminiane vir Filippus IV van Spanje werk. Die beplanning vir 'n nasionale Sinode is in Maart 1618 deur Adriaan Pauw begin. Voor die tyd is daar 'n debat gevoer oor of die Sinode nasionaal moes wees, soos die Teen-Remonstrante dit wou gehad het, of provinsiaal, soos die Remonstrante aangevoer het. Hierdie besluit is in 1617 verskaf, met insette van die Engelse ambassadeur Dudley Carleton.
Doel
Die doel van die Sinode was om die kontroversie oor Arminianisme te besleg. Vervolgens is beweer, maar nooit bewys nie, dat die uitslag reeds beslis was. Volgens Frederick Calder "was die [leerstellinge van die Remonstrante] reeds veroordeel voordat die nasionale Sinode vergader het." Buiten die veroordeling van die Arminiane het die teologiese formulerings van die Sinode egter geensins steun verleen aan al die Gomariste se eise nie. In werklikheid het Johannes Bogerman, president van die Sinode en self supralapsaries, betoog vir die insluiting van die infralapsariese posisie. Die meer ekstreme sienings van Nederlandse Calviniste is tydens die gedetailleerde debatte versag.
Beloselski-Belozerski-paleis
Geskiedenis
Die eerste Beloselski-Belozerski-paleis is in 1747 tydens die bewind van keiserin Elisabeth aan Nefski-prospekt gebou vir prins Michail Andrejewitsj Beloselski (1702–1755). Die gebou, wat destyds baie kleiner was, is in ’n Franse styl ontwerp met ’n groot private tuin en ’n vasmeerplek aan die rivier.
Groothertog Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland
Aftrede en laaste jare
Konstantyn het al hoe meer tyd met sy tweede familie deurgebring en sy wettige vrou so verder verneder. In April 1885 is sy twee oorlewende buite-egtelike seuns dae uitmekaar aan skarlakenkoors dood.
Beloselski-Belozerski-paleis
Geskiedenis
Sy seun prins Aleksander Michailowitsj Beloselski (1752–1809) het die plek geërf en ’n ekstra stuk grond gekoop om die gebou te vergroot. Vanweë sy goeie verhouding met keiser Paul het hy die antieke titel Prins van Belozersk gekry. Van toe af was die familie bekend as die Beloselski-Belozerski's.
Sinode van Dordrecht
Afgevaardigdes
Die lede van die Sinode was afkomstig van Gereformeerde groepe uit kontinentale Europa sowel as van die Britse Eilande. Onder hierdie groepe was ook afgevaardigdes van die Anglikaanse Kerk en die Kerk van Skotland.
Beloselski-Belozerski-paleis
Geskiedenis
Die paleis is later herbou deur Andreas Stackensneider, die persoonlike argitek van tsaar Nikolaas I. Dit was een van die uitspattigste paleise in Rusland. In 1883 is dit verkoop aan groothertog Sergei Aleksandrowitsj van Rusland toe hy verloof geraak het aan prinses Elisabeth van Hesse en die Ryn. Dit is hy wat gesorg het vir die huidige pienk kleur van die paleis.
Groothertog Konstantyn Nikolajewitsj van Rusland
Aftrede en laaste jare
Aan die begin van Augustus 1889 het Konstantyn ’n beroerte gehad; sy bene was verlam en hy kon nie praat nie. Die feit dat hy ’n invalide was, het hom swaar getref. Sy vrou het hom versorg en op haar manier wraak geneem; sy het nie sy minnares uit die huis gesit wat hy vir hulle verskaf het nie, maar het gesorg dat sy helpers hom nooit daarheen neem nie, ondanks sy versoeke.
Konstantyn is op 25 Januarie 1892 in Pawlofsk oorlede.
Sinode van Dordrecht
Verrigtinge
Simon Episcopius (1583–1643) was die woordvoerder van die 14 Remonstrante wat in 1618 voor die Sinode ontbied is. Tydens die opening van die Sinode het Episcopius gevra dat hy toegelaat word om die Sinode toe te spreek.
"Episcopius ... het daarop aangedring dat hy toegelaat word om te begin met 'n weerlegging van die Calvinistiese leerstellings, veral dié van verwerping, in die hoop dat hy, deur sy besware teen hierdie leerstelling voor al die ander te plaas, gemoedere sou opsweep teen die ander artikels ten einde die populêre stem in sy guns te swaai. Die Sinode het hom egter daaraan herinner ... dat, aangesien die Remonstrante daarvan beskuldig word dat hulle van die Gereformeerde geloof afgewyk het, hulle eers verplig was om hulself te regverdig deur skriftuurlike bewyse ter ondersteuning van hul opinies te lewer. Die Arminiane wou hulle nie aan hierdie prosedure onderwerp nie omdat dit hul argumente vernietig het ... en moes dus noodgedwonge onttrek. Met hul vertrek het die Sinode sonder hulle voortgegaan."
'n Afvaardiging van Episcopius, bestaande uit Bernard Arentsz Dwinglo (1582-1652) en Johannes Arnoldi Corvinus, het 'n beroep gedoen op die verteenwoordigers van die Anglikaanse Kerk en andere wat van buite gekom het om hulle te ondersteun. Nadat 'n maand bestee is aan prosedurele aangeleenthede rakende die Remonstrante is hulle uiteindelik op 14 Januarie tydens die 57ste sitting deur die Sinode uitgeskop.
Nadraai
Die dertien Remonstrante, waaronder Episcopius, is gelas om in Dordrecht aan te bly tot verdere instruksies. Op 20 Mei 1619 is die Remonstrante wat teenwoordig was deur die kommissarisse van die Sinode ontbied en beveel om hulle van die bediening te weerhou. Hulle kon dus nie preek, die sakramente bedien of siekes besoek nie. Verder is Episcopius beveel om nie briewe of boeke te skryf wat die leerstellings van die Remonstrante bevorder nie. Die Remonstrante het ingestem om hulself te weerhou in kerke wat deur die regering georden is, maar het bely dat hulle hul leerstellings sou uiteensit indien mense dit wou aanhoor.
Op 5 Julie is hulle na 'n vergadering van die State-Generaal ontbied waar hulle versoek is om 'n akte van weerhouding—die wettiging van die bevel om hul van die bediening te weerhou—te teken. Toe hulle geweier het om dit te onderteken is hulle gevonnis as "versteurders van die openbare vrede" en beveel om die Verenigde Provinsies te verlaat. In die 18de eeu het die Arminianisme na Engeland versprei waar dit 'n integrale deel geword het van die teologie van die Metodistekerke.
Bybelvertaling
Net soos sy sustervertalings, die Geneefse Bybel en die King James Bybel, het die Nederlandse predikante die Masoretiese teks in die Ou Testament (met raadpleging van die Septuagint), en wat die Nuwe Testament betref die Textus Receptus (met raadpleging van die Bisantynse tekstipe), vir doeleindes van die vertaling gebruik.
Politieke impak
Die Sinode het die leerstellings van die Remonstrante verwerp. Die verhoor van die staatsman Johan van Oldenbarnevelt, die beskermheer van die Remonstrante, het hierop gevolg. Hy is skuldig bevind aan hoogverraad en op 13 Mei 1619 onthoof. Die juris Hugo de Groot het weens die nederlaag van die Arminiane 'n lewenslange vonnis ontvang, maar egter met die hulp van sy vrou ontsnap. Beide Van Oldenbarnevelt en Grotius was in werklikheid reeds sedert 29 Augustus 1618 in die tronk.
De Schoolt
De Schoolt is ’n nedersetting in die munisipaliteit Lochem in die provinsie Gelderland in Nederland.
NG gemeente Florida
regs|320px|duimnael|Die NG kerk Florida, 2013.
links|230px|duimnael|[[Ons gemeentelike feesalbum se onderskrif by dié foto wil dit hê dat dit die NG kerk Florida is, maar blykbaar was dit foutief.]]
regs|duimnael|170px|Ds. F.P.P. Myburgh, leraar van 1955 tot hy in 1956 die eerste leraar geword het van die dogtergemeente [[NG gemeente Florida-Suid|Florida-Suid.]]
Die NG gemeente Florida was 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal).
Die gemeente is gestig in 1940. Die kerkgebou was geleë op die hoek van Negendelaan en Alexandrastraat, Florida, Gauteng. In 2014 was die leraar ds. Ferdinand Boll. Daar was in daardie jaar 37 doop- en 247 belydende lidmate. Die dogtergemeente Kriel (Maraisburg) is laat in die 1990's by Florida ingelyf. Op 1 November 2014 is Florida by die NG gemeente Constantiakruin ingelyf.
Naaimasjien
'n Naaimasjien is 'n meganiese toestel waarmee tekstielstowwe, leer of sagte plastiek met behulp van garing aan mekaar gestik (geheg) word. Die masjiene is tydens die Industriële Revolusie ontwerp en het die klerebedryf se doeltreffendheid beduidend verbeter.
Geskiedenis
Naaldwerk is tradisioneel met die hand gedoen. Die eerste naaimasjiene is in 1841 deur ’n Fransman, Barthélemy Thimonnier, gebou. Dit was nie 'n naaimasjien in die ware sin van die woord nie, maar eerder 'n meganisasie van die handmetode. Nywerheidsarbeiders was egter nie hiervoor te vinde nie en het dié masjiene later tydens ’n staking verwoes.
’n Amerikaner, Elias Howe, het op Thimonnier se idees voortgebou en in 1846 'n naaimasjien met ’n naaldmeganisme ontwerp. Sy ontwerp was uiters geslaag en word tot vandag toe gebruik. Nadat hy en sy vennoot, Singer, die patentreg daarop verkry het, het hulle met grootskaalse produksie begin. Howe se masjien kon ongeveer 300 steke per minuut maak en is vir huishoudelike en nywerheidsdoeleindes gebruik.
Naaimasjiene was een van die eerste verbruikerstoestelle wat op groot skaal vervaardig is. In 1860, as voorbeeld, is meer as 100 000 naaimasjiene deur Singer verkoop. Die naaimasjien het oor die jare tot ’n gesofistikeerde toestel ontwikkel, hoewel die basiese beginsel waarop dit werk, tot vandag toe dieselfde gebly het.
Die eerste naaimasjiene is met die hand aangedryf. Dit is later met trapmodelle vervang, wat beide hande vir meer komplekse steke beskikbaar gelaat het. Moderne naaimasjiene is elektries aangedrewe en meestal gerekenariseer. Verwisselbare nokke en rekenaarprogramme word gebruik om verstellings te maak, sodat dié masjiene verskillende soorte steke kan werk.
Werking
In teenstelling met tradisionele naaldwerk, wat 'n enkele garingdraad gebruik, werk naaimasjiene met twee garingdrade. Hierdie garingdrade, die bo- en onderdraad, word deur steke in mekaar vervleg.
Die bodraad word deur die naald geryg, terwyl die onderdraad (of spoeldraad) van onder die materiaal ingevoer word.
Tydens die naaiproses beweeg die naald met die bodraad van bo na onder en weer terug. Die beweging veroorsaak dat die bodraad 'n lussie om die spoeldraad vorm, as gevolg van 'n gryper wat in die rondte draai. Omdat die materiaal tussen die bodraad en die spoeldraad lê, word 'n netjiese stiksel in die proses gevorm.
Hat Yai
Hat Yai (Thai: หาดใหญ่) is 'n stad in die suide van Thailand met 'n bevolking van 157 359. Die stad is naby die Golf van Thailand net noord van die grens met Maleisië geleë.
Mechelen
Mechelen (Frans: Malines) is 'n Belgiese stad in die suidweste van die Vlaamse provinsie Antwerpen, aan die grens met die provinsie Vlaams-Brabant. Die munisipale gebied het 'n oppervlakte van 65 km² en sowat 82 000 inwoners (2011).
Mechelen lê aan die Dyle-rivier en grens aan die munisipaliteite Willebroek, Rumst, Sint-Katelijne-Waver, Bonheiden, Boortmeerbeek, Zemst en Kapelle-op-den-Bos. Die stad beskik oor 'n spoorwegstasie wat verbindings na Antwerpen, Brussel, Leuven, Dendermonde en Gent bied.
Die historiese huise langs die Dyle, die IJzerenleen (straat) en die Groot Markplein in die historiese stadsentrum lok besoekers. Die stad het baie besienswaardighede. Die Middeleeuse Lakenhal en Sint-Rombouts-katedraal is deur UNESCO as wêrelderfenis aangewys, terwyl die museum vir die kulturele genot van besoekers is.
Daar is verskeie hotelle en restaurante.
Die Sint-Rombouts-katedraal se toring is 97,28 meter hoog. Mechelen is die setel van 'n Rooms-Katolieke aartsbiskop.
In die 9de eeu word die streek van Mechelen deur die Wikings geplunder. Die stad het eers in die 11de eeu ontstaan. Karel die Stoute, hertog van Boergondië, vestig in 1473 die rekenkamer en die parlement (groot raad) in die stad.
Enon, Oos-Kaap
Enon is 'n klein nedersetting in die Sondagsriviervallei Plaaslike Munisipaliteit in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit is 13 kilometer oos van Kirkwood en 60 km (37 myl) noordoos van Uitenhage geleë.
Energie
Energie, algemeen en kwalitatief gesproke, is die eienskap (of die hoeveelheid van daardie eienskap) waardeur die doen van dinge of die verskaffing van krag moontlik gemaak word. Die uitdrukkings "energie" en "krag" word soms foutiewelik as sinoniem gebruik, maar dit het verskillende betekenisse op beide die wetenskaplike en nie-wetenskaplike gebiede. Fisika poog om die eienskap kwantitatief te beskryf en gee daaraan 'n definisie wat dit moontlik maak om energie as 'n beskrywing van 'n algehele toestand te beskou en die verskillende maniere waarop werk verrig word, word deur hierdie benadering verenig.
Energie is 'n fundamentele hoeveelheid wat elke fisiese stelsel besit; dit laat ons toe om te kan voorspel tot hoeveel werk die stelsel in staat is, of hoeveel warmte dit kan uitruil. In die verlede is energie bespreek in terme van maklik waarneembare uitwerkinge wat dit op die eienskappe van voorwerpe of veranderinge in toestand van verskeie stelsels gehad het. Basies kan die gevolgtrekking gemaak word dat as iets verander, daar een of ander soort energie betrokke was in daardie verandering. Toe mense besef het dat energie in voorwerpe gestoor kan word, is die gedagte van energie uitgebrei om die potensiaal vir verandering asook die verandering self in te sluit.
SI- en verwante eenhede
Die SI-eenheid vir beide energie en werk is die joule (J), ter ere van James Prescott Joule en sy eksperimente oor die meganiese ekwivalent van warmte. Afgebreek na meer fundamentele eenhede is 1 joule gelyk aan 1 newton·meter en in SI-basiseenhede is 1 J gelyk aan 1 kg m2 s−2.
'n Energie-eenheid wat in partikelfisika gebruik word is die elektronvolt (eV). Een eV is gelyk aan 1,602176462×10−19 J.
(Neem kennis dat wringkrag dieselfde eenhede as energie het. Die energie wat nodig is om 'n draai van een radiaal uit te voer by 'n wringkrag van een Joule is een Joule. Eintlik is die eenheid van wringkrag dus 'Joule/rad' maar rad is dimensieloos).
Ander eenhede van energie
Die energie-eenheid wat gebruik word vir alledaagse elektrisiteitmeting is die kilowatt-uur (kW h), en een kW h is gelyk aan 3,6×106 J (3600 kJ of 3,6 MJ).
Die kalorie word meestal gebruik in voeding en is gelyk aan die hoeveelheid warmte benodig om die temperatuur van een gram water met 1 graad Celsius te laat styg, teen 'n druk van 1 atmosfeer. Die hoeveelheid warmte hang so 'n bietjie af van die begintemperatuur van die water, wat tot gevolg het dat daar verskeie eenhede is wat die naam kalorie dra maar effe verskillende waardes het. Dit is ongeveer gelyk aan 4,186 J.
Werk
Werk is 'n maatstaf van die energie wat verbruik word om 'n krag oor 'n sekere afstande uit te oefen. Indien die krag nie verander oor 'n sekere weg nie, is in die een-dimensionele geval die energie wat nodig is:
In drie dimensies moet mens reken met die rigtinge van die beweging en die krag en word f.x 'n vektorproduk.
Indien die krag veranderlik is, word die energie E wat vereis word, gegee deur die integraal:
waar f(x) die grootte van die toegepaste krag is as 'n funksie van die afstand x wat beweeg is.
Energie word nooit verloor nie, net omgeskakel in 'n andere vorm. Nie alle energie in 'n stelsel sal egter in 'n herwinbare vorm gestoor word nie: energie kan byvoorbeeld omgeskakel word na warmte wat dan nie weer omgeskakel kan word na 'n ander bruikbare energievorm nie. In die praktyk kan die hoeveelheid beskikbare energie vir die uitvoering van werk baie minder wees as die totale hoeveelheid energie in 'n stelsel.
Warmte
Warmte is 'n hoeveelheid energie wat normaalweg gekoppel word met 'n verandering in temperatuur of in 'n verandering in die fase van materie. In chemie is warmte die hoeveelheid energie wat geabsorbeer of vrygestel word deur 'n gegewe chemiese reaksie.
Die verhouding tussen warmte en energie is soortgelyk aan die verhouding tussen werk en energie. Warmte vloei vanaf areas met hoë temperature na areas waar die temperatuur laer is. Alle voorwerpe (materie) het 'n sekere hoeveelheid interne energie wat verband hou met die willekeurige beweging van hulle atome of molekules. Die interne energie is direk proporsioneel tot die temperatuur van die voorwerp. Wanneer twee liggame van verskillende temperature in termiese kontak kom, ruil hulle interne energie uit totdat die temperatuur dieselfde in albei liggame is. Die hoeveelheid energie oorgedra is die hoeveelheid warmte wat uitgeruil is. Warmte en interne energie word dikwels met mekaar verwar, maar daar is 'n verskil: die verandering van die interne energie is die warmte wat die omgewing met die stelsel uitruil plus die werk wat deur die omgewing op 'n stelsel uitgeoefen word.
Behoud van energie
Die eerste wet van termodinamika bepaal dat die totale invloei van energie in 'n stelsel in, gelyk moet wees aan die totale uitvloei van energie uit die stelsel uit plus die verandering van die energie wat die stelsel bevat. Hierdie wet word gebruik in alle vertakkinge van fisika. Noether se teorie stel die verband tussen die behoud van energie en die tydsonveranderlike aard van die wette van fisika.
Kinetiese energie
Kinetiese energie is die gedeelte van energie wat verband hou met die beweging van 'n voorwerp.
Die vergelyking hierbo bepaal dat die kinetiese energie (E_k) gelyk is aan die integraal van die puntproduk van die snelheid (\mathbf{v}) van 'n voorwerp en die infinitesimaal van die voorwerp se momentum (\mathbf{p}).
Vir nie-relatiwistiese snelhede, dit wil sê snelhede wat baie kleiner is as die spoed van lig, kan ons die Newtoniese benadering gebruik:
Nader aan ligsnelhede gebruik ons die relatiwistiese vergelyking:
waar
Dit kan gesien word dat die tweede hoër orde terme in die reeks ooreenkom met die onakkuraatheid van die Newton benadering vir kinetiese energie relatief tot die relatiwistiese vergelyking. Dit kan gesien word dat hierdie onakkuraatheid baie klein is teen lae snelhede aangesien die tweede term baie na aan nul is.
Potensiële energie
Terwyl kinetiese energie die deel van 'n stelsel se energie is wat met beweging verbind word, is potensiële energie die energie van 'n stelsel wat met die ruimtelike rangskikking van 'n stelsel se komponente en hul wisselwerkings met mekaar verbind word.
In 'n geïsoleerde stelsel wat bestaan uit twee voorwerpe in rus op die x-as wat 'n krag f(x) op mekaar uitoefen, word die potensiële energie algemeen gedefinieer as:
waar die krag tussen die voorwerpe slegs met afstand x varieer en daar langs die lyn, wat die twee voorwerpe koppel, af geïntegreer word.
Om die verwantskap tussen krag en potensiële energie verder te illustreer, kan ons dieselfde stelsel met twee voorwerpe op die x-as beskou. As die potensiële energie as gevolg van een van die voorwerpe op enige punt x, U(x) is, dan kan die krag op daardie voorwerp x uitgedruk word as:
Die twee verwantskappe – die definisie van potensiële energie gebaseer op krag en die afhanklikheid van krag op potensiële energie – wys hoe intiem die begrippe van krag en potensiële energie gekoppel is: as twee voorwerpe nie kragte op mekaar uitoefen nie, dan is daar met ander woorde geen potensiële energie tussen hulle nie. As twee voorwerpe kragte op mekaar uitoefen dan bestaan daar natuurlik potensiële energie in die stelsel en maak dit deel uit van die stelsel se totale energie. Aangesien potensiële energie ontstaan weens kragte, sal enige verandering in die ruimtelike rangskikking van die stelsel, die stelsel se potensiële energie vermeerder of verminder soos die stelsel herrangskik word.
Wanneer 'n stelsel na 'n laer potensiële energietoestand beweeg, word energie vrygestel in 'n vorm of omgeskakel na 'n ander vorm van energie, soos kinetiese energie. Die potensiële energie kan "gestoor" word as swaartekragenergie, elastiese energie, chemiese energie, rusmassa-energie of elektriese energie, maar ontstaan in alle gevalle weens die ruimtelike rangskikking en wisselwerkinge van voorwerpe in sodanige stelsel. Anders as kinetiese energie wat in 'n bewegende voorwerp bestaan, bestaan potensiële energie in enige voorwerp waar daar 'n wisselwerking met 'n ander voorwerp bestaan.
'n Voorbeeld daarvan is dat wanneer 'n massa bo die aarde gelos word dit aanvanklik potensiële energie het vanweë die aantrekking van die swaartekrag van die aarde, wat dan omgeskakel word na kinetiese energie soos die swaartekrag op die voorwerp uitgeoefen word en sy potensiële energie dan verminder soos hy val.
Vergelyking:
Potensiële energie is dan
waar m die massa is, g die swaartekragversnelling is en h die hoogte is.
Onthou dat die afwaartse krag wat 'n voorwerp uitoefen agv sy massa is massa × swaartekragversnelling = mg. Hierdie krag is in dieselfde rigting as die "rigting" van die hoogte.
Energie as 'n funksie van toestand
Energie is 'n eienskap van die toestand van 'n stelsel.
As die stelsel beweeg word tot 'n ander konfigurasie en dan weer terugbeweeg word na die vorige konfigurasie, sal die stelsel weer dieselfde energie hê as voorheen. Hiérvoor om waar te wees, moet al die kragte (of velde) omkeerbaar wees. In die geval van nie-omkeerbare kragte, verloor die wet van die behoud van energie sy belangrikheid. Gewoonlik moet daar dan oorweging geskenk word aan een of ander energiekanaal wat voorheen nagelaat is (soos wrywing) om die onverklaarde verlies aan energie te verduidelik.
Voorbeelde
'n Voorbeeld van die omskakeling en behoud van energie is die slinger. By sy hoogste punt is die kinetiese energie nul en die potensiële swaartekrag-energie op sy maksimum. By die laagste punt is die kinetiese energie weer op sy maksimum en gelyk aan die verlaging in potensiële energie. As 'n mens onrealisties aanvaar dat daar geen wrywing is nie, dan sal die energie behoue bly in die slinger en sal hy bly swaai tot in lengte van dae.
'n Ander voorbeeld is 'n chemiese ontploffing waardeur die potensiële chemiese energie omgeskakel word na kinetiese energie en warmte in 'n baie kort tydjie.
Berekening van werk/energie/arbeid
In fisika word energie (of werk of arbeid) bereken deur die krag wat daarop uitgeoefen word maal die afstand. Dit word gemeet in eenhede van Joule.
Anitsjkof-paleis
Die Anitsjkof-paleis (Russies: Аничков дворец) is ’n voormalige keiserlike paleis op die kruising van Nefski-prospekt en die Fontanka-rivier in Sint Petersburg. Die naam van die paleis kom van die nabygeleë brug oor die Fontanka. Dit is vir keiserin Elisabeth van Rusland ontwerp in ’n uitspattige Barok-styl.
Energie
Berekening van werk/energie/arbeid
Let wel dat die krag in die rigting van die afstand toegepas moet word.
In terme van simbole: W = Fx
In terme van eenhede: J = Nm (Joule = Newton.meter)
Voorbeeld:
Indien 'n baksteen van 5 kg, 2 meter hoog opgelig word, wat is die werk verrig?
Antwoord:
Die krag benodig om die baksteen op te lig: F = ma = 5 kg × 9.81 m/s2 = 49.05 kg.m/s2 = 49.05 N (Newton).
Vergelykings
krag = massa × versnelling
energie = krag × afstand