cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Thomas Chippendale
Lewe
Daar is 'n standbeeld en gedenkplaat wat aan Chippendale opgedra is, buite The Old Grammar School Gallery in Manor Square, in sy tuisdorp, Otley, naby Leeds, Yorkshire. Daar is ook 'n volgroote standbeeld van Thomas Chippendale voor die fasade van die Victoria en Albert-museum, Londen.
Werk
Nadat hy in 1754 as 'n ambagskrynwerker in Londen gewerk het, het hy die eerste skrynwerker geword wat 'n boek met sy ontwerpe, The Gentleman and Cabinet Maker's Director uitgegee het. Drie uitgawes is gepubliseer, die eerste in 1754, gevolg deur 'n herdruk in 1755. In 1762 is 'n hersiene en uitgebreide uitgawe, waarin Chippendale se geïllustreerde ontwerpe tekens van neoklassisisme begin toon, gepubliseer. Chippendale het gedurende sy aktiewe jare heelwat kompetisie gehad, in die besonder van Ince en Mayhew.
Werke van belang
Chippendale was veel meer as net 'n skrynwerker. Hy was ook 'n interieurontwerper wat oor ander aspekte van dekor, soos sagte meublement en selfs die kleur waarin 'n kamer geverf moet word, raad gegee het. Gedurende die tydperk wat sy onderneming die grootste sukses behaal het, was dit soos 'n moderne interieurontwerpfirma werksaam. Daar is saam met ander spesialiste gewerk, en 'n kontrak vir die voorsiening van ten volle gemeubileerde en versierde vertrekke of huise as 'n geheel, kon voorsien word, nadat die konstruksie van die huis voltooi is. Chippendale het gereeld groot projekte van aristokratiese kliënte aanvaar. Ses-en-twintig van hierdie projekte, waar Chippendale-meubels nog gesien kan word, is geïdentifiseer. Die liggings van die projekte sluit in:
Chippendale het saamgewerk om interieurs wat deur Robert Adam ontwerp is, te meubileer. By lord Melbourne se eiendomme, Brocket Hall, Hertfordshire en Melbourne Huis, Londen, het hy saam met sir William Chambers (c. 1772–75) gewerk.
Samewerking
Baie ander skrynwerkers het Chippendale se handleiding, die Director gebruik. Gevolglik is Chippendale-meubels in verskeie stede soos Dublin, Philadelphia, Lissabon, Kopenhagen en Hamburg herkenbaar nageboots. Katharina die Grote en Lodewyk XVI het beide Franse eksemplare van die Director gehad. Die Director het vier hoofstyle getoon: Engels met diep kerfwerk, uitgebreide Franse rococo in die styl van Lodewyk XV-meubels, Chinese styl met latwerk en lakvernis, en Goties met puntige boë, viervormige ontwerpe en stoelpote met fynsaagwerk. Sy gunsteling hout was mahonie; vir sitmeubels het hy altyd soliede hout, eerder as fineer, gebruik.
Thomas Chippendale Jnr
Die werkswinkel se bedrywighede is deur sy seun, Thomas Chippendale, Junior (1749-1822), voortgesit. Hy het veral in die latere Neoklassieke en Regency-style gewerk. Christopher Gilbert het hierdie style as "die redelik glansende delikatesse van Adam se laaste fase" beoordeel. 'n Bankrotskap en verkoop van die oorblywende voorraad in die St. Martinslaan-perseel in 1804 het nie die laaste fase van die onderneming tot gevolg gehad nie, omdat Chippendale tot 1820 meubels aan Sir Richard Colt Hoare by Stourhead voorsien het (Edwards en Jourdain 1955: 88).
Epirus (Romeinse provinsie)
Epirus was 'n Romeinse provinsie.
Retief Odendaal
Retief Odendaal (gebore 28 Mei 1982) is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat sedert 21 September 2022 as die Uitvoerende Burgemeester van Nelson Mandelabaai dien. Hy was 'n Lid van die Provinsiale Wetgewer in die Oos-Kaap vir die Demokratiese Alliansie en was die skadulid van die Uitvoerende Raad (LUR) vir Finansies, Landelike Ontwikkeling en Landbouhervorming van Mei 2019 tot Augustus 2022.
Ixia angelae
Ixia angelae is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort en deel van die fynbos is. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Sederberg voor waar daar slegs een populasie is. Die plant het geen bedreiging nie en word as seldsaam beskou.
Witteboomen
Witteboomen is ‘n woonbuurt van Kaapstad. Dit lê suid-sentraal aan die voet van Tafelberg en net noord van Constantia. Die oorsprong van die naam Witteboomen is Nederlands en verwys na die silwerboom.
Retief Odendaal
Vroeë lewe en opvoeding
Odendaal is in die kusstad Port Elizabeth (nou Gqeberha), Oos-Kaap, gebore en was op skool by die Hoërskool Otto Du Plessis. Hy het van 2001 tot 2005 aan die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit studeer waar hy 'n LLB-graad verwerf het. Hierna het hy sy internskap by Delport, van Niekerk Prokureurs gedoen. Hy is 'n praktiserende prokureur in Nelson Mandelabaai en 'n politikus.
Politieke loopbaan
Retief Odendaal het in 2004 by die Demokratiese Alliansie (DA) aangesluit. Hy is 'n stigterslid van die DA-jeug in Nelson Mandelabaai wat in 2004 gestig is. Hy het in 2009 die wyk 6-raadslid in Nelson Mandelabaai geword en as die raadslid gedien tot die Suid-Afrikaanse munisipale verkiesing van 2016. Odendaal was ook van 2014 tot 2016 die leier van die opposisie in Nelson Mandelabaai. In 2016 toe die DA die grootste party in Nelson Mandelabaai geword het, is hy deur die destydse burgemeester Athol Trollip as 'n burgemeesterskomiteelid vir Finansies in Nelson Mandelabaai aangewys.
Retief is sedert 2014 lid van die Demokratiese Alliansie se Federale Raad en is ook verkies as voorsitter van die Provinsiale Dissiplinêre Komitee vir die DA in die Oos-Kaap. Hy het ook van 2017 tot 2019 as die ondervoorsitter van die DA in die Oos-Kaap gedien.
Odendaal is in die munisipale verkiesing van 2021 as raadslid van Nelson Mandelabaai verkies, maar hy het die pos van die hand gewys. Odendaal se afwesigheid van die eerste raadsvergadering op 22 November 2021 het daartoe gelei dat die DA-burgemeesterskandidaat Nqaba Bhanga met een stem teen die ANC-burgemeesterskandidaat Eugene Johnson verloor het.
Bossieslaagtespruit
Die Bossieslaagtespruit is 'n klein systroom van die Kraairivier in die verre-noorde van die Oos-Kaap. Dit ontspring op 'n plato suid van Lady Grey in die omgewing van die Witteberg. Die spruit vloei aanvanklik weswaarts, maar swenk dan skerp suidwaarts totdat dit uitmond in die Kraairivier, 'n groot suidelike sytak van die Oranjerivier.
Retief Odendaal
Politieke loopbaan
Op 28 Julie 2022 het die DA en ander opposisiepartye 'n koalisie-ooreenkoms onderteken om die ANC-geleide alliansie van bewind in Nelson Mandelabaai te verwyder. Die volgende dag is Odendaal as die DA se burgemeesterskandidaat vir die metro aangekondig. Hy het op 4 Augustus 2022 uit die Provinsiale Wetgewer bedank. Op 21 September 2022 is hy verkies tot Uitvoerende Burgemeester van Nelson Mandelabaai en die jongste persoon wat ooit as burgemeester in Nelson Mandelabaai se geskiedenis verkies is.
Persoonlike lewe
Odendaal praat vlot Afrikaans en Engels. Hy is op 24 September 2010 in Port Elizabeth met Anne-Marie Potgieter getroud; hulle het drie kinders.
Egiptologie
Egiptologie (van "Egipte" en die Griekse agtervoegsel -λογία, "-logia") is die studie van Antieke Egiptiese geskiedenis, taal, letterkunde, godsdiens, argitektuur en kuns. ’n Navorser op die gebied word ’n "Egiptoloog" genoem.
Geskiedenis
Van die eerste historiese beskrywings van Egipte is in die Grieks-Romeinse tydperk gegee deur skrywers soos Herodotus, Strabo en Diodorus Siculus, asook die priester Manetho tydens die bewind van Ptolemeus I Soter en Ptolemeus II Philadelphus in die 3de eeu v.C. Die Ptolemeërs het baie belanggestel in die werk van die Antieke Egiptenare en het baie antieke monumente, insluitende die piramides, laat restoureer.
Die Middeleeuse skrywer Abd-al-Latif het in die 13de eeu gedetailleerde verslae geskryf oor Antieke Egiptiese monumente. Ook die 15de-eeuse Egiptiese historikus al-Maqrizi het in besonderhede oor Egiptiese antieke voorwerpe geskryf.
Europese verkenning en reisverslae het in die 13de eeu begin. In die vroeë 17de eeu het die Britse antiekkenner John Greaves die piramides gemeet. Hy het die geïllustreerde Pyramidographia in 1646 gepubliseer, terwyl die Jesuïetepriester Athanasius Kircher dalk die eerste was wat opgemerk het hoe belangrik die ontsyfering van die Egiptiese hiërogliewe was.
Moderne Egiptologie
Egiptologie het meer professioneel geraak danksy die werk van onder andere Flinders Petrie. Hy het metodes ingestel vir veldbewaring, optekening en uitgrawings. Die Brit Howard Carter se ekspedisie het Egiptologie ook grootliks bevorder. Baie geleerde amateurs wat nou in Egipte gereis het, soos Harriet Martineau en Florence Nightingale, het ook fassinerende skrywes nagelaat oor hul reise.
In die moderne tyd beheer die Opperraad vir Oudhede uitgrawings en verskaf permitte daarvoor.
Cor Delfos
Cornelius Frederik (Cor) Delfos (Rotterdam, 21 Junie 1868 – Pretoria, 23 Oktober 1933) was ‘n baanbreker in die Suid-Afrikaanse yster- en staalbedryf.
Delfos is in Nederland en Duitsland as passer-en-draaier en elektriese ingenieur opgelei. Hy en sy broer Johan besluit tydens 'n besoek aan Pretoria om daar 'n ingenieursbedryf te begin. Hulle werf vakmanne in Nederland en begin in 1892 die firma Gebroeders Delfos. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog vervaardig en herstel die firma wapentuig en produseer ammunisie vir die ZAR. Gevolglik word Delfos na Nederland gedeporteer, maar keer na die oorlog na Pretoria terug.
Op hierdie stadium begin die firma kooks vervaardig en kry in 1916 vergunning van die stadsraad om ystererts by Waterval naby die stad te delf. Hulle stig hierop die maatskappy Pretoria Ystermyne Bpk. Steenkool is verkry van die Rogerstonmyn noord van die stad. Aanvanklik sukkel die bedryf weens die lae graad van beide die ystererts en die steenkool. In 1918 is die eerste hoogoond in bedryf gestel en in 1921 lewer dit reeds 4 000 ton yster.
Daarna stig hy in 1920 die Suid-Afrikaanse Yster- en Staalkorporasie Bpk. in Pretoria-Wes. Die nuwe firma het ook die Pretoria Ystermyne Bpk. oorgeneem. Pogings om die nodige kapitaal in die buiteland te verkry om op ekonomiese skaal yster en staal in die land te produseer, was vrugteloos. Ook die Suid-Afrikaanse regering was nie bereid om die nodige kapitaal te verskaf nie. In 1924 kom daar egter 'n nuwe regering onder genl. J.B.M. Hertzog aan die bewind. Die nuwe regeerders is die ontluikende staalbedryf goedgesind en met Wet 11 van 28 Maart 1928 word Yskor gestig.
Die voorsitterskap van die nuwe Yskor word aan Delfos gebied, maar sy onselfsugtige aard laat hom terugstaan ten gunste van dr. H.J. van der Bijl. Delfos sterf enkele maande voordat Yskor die eerste staal lewer. Sy rol as Suid-Afrikaanse nywerheidspionier word erken met die naam van die Cor Delfos-stasie en die borsbeeld van hom deur Anton van Wouw in die munisipale gebou Munitoria in Pretoria. Hy was jarelank lid van die skoolraad van die stad.
Christopher Hewett
Christopher Hewett (5 April 1921 – 3 Augustus 2001) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Lavender Hill Mob (1951) en The Producers (1967), en in die televisiereekse Fantasy Island (1977) en Mr. Belvedere (1985).
Donald Duck
Donald Duck is 'n tekenprentkaraktertjie uit die strokiesprente van The Walt Disney Company.
Sy nooiensoptrede was op 9 Junie 1934 in Silly Symphony se animasieprent The Wise Little Hen. Hy het reeds in 1940 Mickey Mouse ingehaal as die mees geliefde karaktertjie van Walt Disney se strokies.
Klas 25-stoomlokomotief
Die Klas 25 is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë gebruik is. Hierdie lokomotiewe is ontwerp om die Klas 23-lokomotiewe op die Touwsrivier - De Aar hooflyn te vervang. Hierdie hooflyn is 550 km (345 myl) lank deur die Karoo en het destyds 'n groot waterbehoefte vir stoomtreine gehad - water wat gedurende die winter skaars kon raak. Die Klas 25 is ontwerp met 'n kondenseerder wat tot 60% water kon bespaar. Hierdie klas is toegerus met Walschaerts-klepratwerk.
Kondenseerders
Hierdie klas se ontwerp is beïnvloed deur eksperimente wat gedoen was met Klas 20 en kondenseerders. Daar is 90 van die lokomotiewe bestel. Henschel het slegs een lokomotief en 60 kondenseerders en North British Locomotive Company het 89 lokomotiewe en 30 kondenseerders afgelewer. Dit is omrede Henschel die meeste ervaring met kondenseerders gehad het.
By lokomotiewe met kondenseerders word die gebruikte stoom nie in die lug weggeblaas nie maar teruggevoer na 'n lugverkoelde kondenseerder in die kolewa. Nadat die stoom afgekoel en water gevorm het, word dit hersirkuleer na die stoomketel toe. Die proses het ook doeltreffendheid verbeter omrede die hersirkulerende water reeds warm was, en minder hitte dus nodig was om weer stoom te vorm in die stoomketel van die lokomotief.
Die kondenseerder het ook 'n nadeel. By gewone stoomlokomotiewe word die stoom wat van die siliders kom deur die skoorsteen uitgeblaas via die blaaspyp. Dit veroorsaak dat warm lug uit die vuurkas deur die stoomketel na die skoorsteen gesuig word en in die proses die water verhit tot stoom. Met kondenseerders moet 'n stoomaangedrewe turbine in die skoorsteen geïnstalleer word om dieselfde effek te kry. Hierdie turbine het die Klas 25-stoomlokomotief 'n unieke klank gegee.
Klas 20-stoomlokomotief
Die Klas 20 is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë gebruik is. Hierdie lokomotief is ontwerp deur A.D. Watson, Hoofmeganiese Ingenieur van die SAS&H in 1934, om goedere te vervoer in Suidwes-Afrika. Die lokomotief was 'n hibried: die stoomketel was dié van 'n Klas 19A-stoomlokomotief, die dryfwiele was van 'n onttrekte Klas 8-stoomlokomotief en die res van die lokomotief was ingevoer. Die lokomotief is gebou in SAS&H se werkswinkels in Salvokop, Pretoria en in diens gestel in 1935. Die goederetreine in Suidwes-Afrika was egter nie swaar genoeg vir die kragtige lokomotief nie en dus het hy in Pretoria en omgewing gewerk.
Klas 25-stoomlokomotief
Kondenseerders
In die kondenseertender was vyf stoomaangedrewe waaiers om lug deur die kondenseerder te blaas wat 550 perdekrag benodig het om operasioneel te wees.
Klas 20-stoomlokomotief
In 1948 is daar besluit om met 'n kondenseerder te eksperimenteer en een is bestel van Henschel & Son in Duitsland. Die eksperiment was suksesvol en dit het gelei tot die Klas 25-stoomlokomotief. Die Klas 20 is uit diens gestel in 1962.
Klas 25-stoomlokomotief
Klas 25NC
As gevolg van die baie en moeilike instandhoudingsvereistes van die kondenseerders is al die Klas 25-lokomotiewe behalwe twee se kondenseerders verwyder. Hulle is hergeklassifiseer as Klas 25 NC. Daar is 'n watertenk in die plek van die kondenseerder op die kolewa gebou. Terselfdertyd is nog 50 Klas 25NC-lokomotiewe bestel by North British Locomotive Co en 39 by Henschel & Son.
Moesia Inferior
Moesia Inferior was 'n Romeinse provinsie.
Rainer Maria Rilke
Rainer Maria Rilke (oorspronklike naam René Maria Rilke, *4 Desember 1875 in Praag, Boheme, Oostenryk-Hongarye (tans in die Tsjeggiese Republiek); †29 Desember 1926 in Valmont, Switserland ) was ‘n Oostenryks-Duitse digter wat internasionale bekendheid verwerf het met werke soos die Duino-elegieë en ‘’Sonnete aan Orfeus’’. Rilke se reeks van tien lang gedigte, die Duino-elegieë, word saam met die Sonnette aan Orfeus as sy grootste werke beskou. Rilke het aan die elegieë begin skryf terwyl hy tussen Oktober 1911 en Mei 1912 in die Duino-kasteel in die noorde van Italië tuisgegaan het en dit na 'n lang onderbreking in 1922 voltooi. Die gedigte is opgedra aan die eienares van die kasteel, prinses Marie von Thurn und Taxis.
Vroeë lewe
Rilke was die enigste seun uit ‘n ongelukkige huwelik. Sy vader, Josef, ‘n staatsbeampte, was gefrusteer in sy loopbaan en sy moeder, die dogter van ‘n hoër-middelklas handelaar en ‘n beampte van die Ryk, was ‘n moeilike vrou wat gevoel het dat sy benede haar stand getrou het. Sy het haar man in 1884 gelos en na Wene getrek om so na as moontlik aan die keiserlike hof te wees.
Teen die tyd dat hy die skool verlaat het, het Rilke alreeds ‘n volume poësie gepubliseer (1894). Daar was by hom geen twyfel dat hy ‘n literêre loopbaan sou volg nie. Nadat hy in 1895 gematrikuleer het aan die Karelsuniversiteit in Praag het hy ingeskryf vir kursusse in Duitse literatuur en, ten einde sy familie te paai, een semester gevolg in die Regte. Maar hy kon nie werklik betrokke raak by sy studies nie, en het gevolglik in 1896 sy studies gestaak en hom in München gevestig. Die stad, met sy kunssinnige en kosmopolitiese atmosfeer, was vir die jong Rilke 'n groot trekpleister. Rilke se volwasse lewe was dié van 'n rustelose reisiger, aangevuur deur innerlike dryfvere, en van 'n kunstenaar wat daarin geslaag het om andere van die geldigheid van sy visie te oortuig. Die Europese kontinent in al sy breedte en verskille-Rusland, Frankryk, Spanje, Oostenryk, Switserland en Italië-sou die fisiese verwysingswêreld van daardie lewe word.
Volwassenheid
In Mei 1897 het Rilke met Lou Andreas-Salomé kennis gemaak. Sy het spoedig daarna sy metgesel geword. Lou was 36 en van Sint Petersburg. Sy was die dogter van ‘n Russiese generaal en ‘n Duitse moeder. In haar jeug het die Duitse filosoof Friedrich Nietzsche haar geselskap nagejaag, maar sy het egter sy attensies van die hand gewys. Lou is tien jaar voordat sy vir Rilke ontmoet het getroud met ‘n Duitse professor. Rilke se verhouding met Lou was ‘n sleutelmoment in sy lewe. Sy was meer as ‘n metgesel vir Rilke; en het ook gedien as sy surrogaatmoeder en die voorste invloed in sy "éducation sentimentale". Maar bo alles was sy die persoon wat Rilke aan Rusland bekendgestel het. Selfs nadat hulle verhouding beëindig is het Lou Rilke se intieme vriendin en vertroueling gebly. Teen die einde van 1897 het Rilke vir Lou na Berlyn gevolg om so na as moontlik aan haar te bly en deel te hê aan haar lewe.
Rusland was 'n mylpaal in Rilke se lewe. Dit was die eerste van 'n reeks lande wat uiteindelik vir Rilke sou uitstaan as “elektiewe tuistes”, en het in ‘n groter mate ‘n onuitwisbare merk op Rilke gelaat as enige van sy gevolglike “ontdekkings”; met die moontlike uitsondering van Parys. Rilke en Lou het Rusland die eerste keer in die lente van 1899 besoek en daarna in die somer van 1900. Hy het daar ‘n eksterne realiteit gevind wat hy beskou het as die ideale simboliese uitdrukking van sy gevoelens, d.i. sy innerlike realiteit. Vir Rilke was Rusland geklee met 'n ondefinieërbare, elementele, byna godsdienstig-ontroerende kwaliteit- ‘n harmonieuse, kragtige konstellasie van “God”, “menslike gemeenskap”, en “natuur”- die distillasie van die “kosmiese” gees van die bestaan.
Rusland het in Rilke ‘n poëtiese reaksie ontlok wat hy later sou beskryf as die ware begin van sy ernstige werk; ‘n uitgerekte driedelige siklus gedigte wat tussen 1899 en 1903 geskryf is; sy Das Stunden-Buch (1905). Hier stel die poëtiese “Ek” homself aan die leser voor in die vorm van ‘n jong monnik wat sy god omsirkel met “swerms” van gebede, ‘n god in die lewe geroep as die inkarnasie van “lewe”, as die bonatuurlike, spirituele kwaliteit van die binnewêreldse diversiteit van “dinge”. Die taal en motiewe van die werk is grootliks diè van Europa van die 1890’s: Art Nouveau, buie geïnspireer deur die dramas van Henrik Ibsen en Maurice Maeterlinck, die entoesiasme vir kuns van John Ruskin en Walter Pater, en bo alles, die klem op “lewe” vanuit Nietzsche se filosofie. Tog het die selfingenome intensiteit van hierdie toegewyde oefeninge, met hulle ritmiese, suggestiewe krag en vloeiende musikaliteit, ‘n ganse nuwe tema bevat, in hulle het 'n digter met unieke karakteristieke sy stem gevind.
Rilke het gou na sy tweede besoek aan Rusland by die Kunstenaarskolonie Worpswede naby Bremen aangesluit, waar hy gehoop het om hom te vestig tussen eendersdenkende kunstenaars wat ge-eksperimenteer het met die ontwikkeling van ‘n nuwe leefstyl. In April 1901 is Rilke getroud met Clara Westhoff,’n jong beeldhouer van Bremen wat onder Auguste Rodin studeer het. Die paartjie het hulle gevestig in ‘n kothuis in die naburige Westerwede. Hier het Rilke gewerk aan die tweede deel van die Stunden-Buch, en ook 'n boek geskryf oor die Kunstenaarskolonie Worpswede. In Desember 1901 het Clara geboorte gegee aan ‘n dogter. Kort daarna het die twee besluit op ‘n vriendskaplike skeiding om vryelik hul onderskeie loopbane na te jaag.
Rilke het by ‘n Duitse uitgewer opdrag gekry om ‘n boek oor Auguste Rodin te skryf en derhalwe in 1902 na Parys gegaan waar die beeldhouer woonsaam was. Parys sou vir die volgende twaalf jaar die geografiese sentrum van Rilke se lewe word. Hy het dikwels die stad vir besoeke aan ander stede en lande verlaat, beginnende in die lente van 1903 toe hy, ten einde die ongeërgde en apatiese leefstyl van Parys te ontsnap, na Viareggio, Italië gereis het. Daar het hy die derde deel van die Stunden-Buch geskryf. Hy het ook in Rome (1903–04), Swede (1904), en herhaaldelik in Capri (1906–08) gewerk; en na die suide van Frankryk gereis, asook na Spanje, Tunisië, en Egipte en dikwels besoek afgelê aan vriende in Duitsland en Oostenryk. Tog was Parys sy tweede "elektiewe tuiste" en nie minder belangrik as Rusland nie, ten opsigte van beide sy geskiedkundige-, humanistiese- en skilderagtige kwaliteite, en ook sy intellektuele uitdagings.
Die Parys van Rilke was nie die ‘’Belle Époque’’-hoofstad wat gedrapeer was in luuksheid en erotisisme nie; dit was ‘n stad van mensonterende klaaglikheid, van die gesiglose ontneemdes, van die bejaardes, sieklik en sterwende. Dit was die hoofstad van vrees, armoede, en die dood. Rilke se preokkupasie met hierdie verskynsels het gekombineer met 'n tweede preokkupasie; die groeiende bewustheid van nuwe benaderings tot die kunste en kreatiwiteit, welke bewustheid gekweek is deur sy assosiasie met Rodin. Hulle vriendskap sou tot die lente van 1906 duur. Rodin het aan Rilke sy persoonlike etiek van meedoënlose werk geleer, wat in skerp kontras gestaan het tot die tradisionele idee van artistieke inspirasie. Rodin se metode was een van toewyding aan detail en nuanse en van die onverbiddellike soeke na “vorm” in die sin van konsentrasie en objektivering. Rodin het ook aan Rilke nuwe insigte laat toekom wat betref die skatte van die Louvre, die Katedraal van Chartres, en die vorme, fatsoene en gestaltes van Parys. Van die literêre modelle het dié van die digter Charles Baudelaire hom die meeste beïndruk.
Gedurende hierdie "Paryse jare" het Rilke ‘n nuwe styl van liriese poësie ontwikkel, naamlik die sogenaamde "Ding-Gedicht" (“voorwerp gedig”), welke styl poog om die essensie van ‘n fisiese voorwerp vas te vang. Sommige van die suksesvolste van hierdie gedigte is verbeeldingryke vertalings van sekere werke uit die visuele kunste. Ander gedigte handel oor landskappe, portrette en Bybelse en mitologiese temas soos wat ‘n skilder hulle sou voorstel. Hierdie "Neue Gedichte" (1907–08) het ‘n afwyking van tradisionele Duitse liriese poësie daargestel. Rilke het sy taal tot sulke ekstremiteite van subtiliteit en verfyning geforseer dat dit gekarakteriseer kan word as 'n aparte kuns tussen ander kunste, en 'n taal wat onderskei is van bestaande tale. Die wêreldlike elegansie van hierdie gedigte kan egter nie hul inherente emosionele en morele interaksie verbloem nie. Wanneer Rilke; in briewe oor Paul Cézanne wat geskryf is in die herfs van 1907 die skilder se metode definiëer as "die opgebruik van liefde in anonieme arbeid"; was hy besig om sy eie werkswyse te beskryf. In 'n brief aan Lou Salomé uit Julie 1903 definiëer hy sy metode met die volgende formulasie: "die skep van voorwerpe, uit vrees uit."
Die "Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge" (1910; Die Notaboek van Malte Laurids Brigge, 1930) waarop Rilke in 1904 in Rome begin werk het, is ‘n prosaïese komplement tot die Neue Gedichte. Dit wat in die agtergrond van die gedigte gehuiwer het; agter die perfeksie van styl, tree naamlik na vore in hierdie prosawerk: die subjektiewe, persoonlike probleme van die eensame okkupant van ‘n Paryse hotelkamer, die “vrees” wat die inspirasie is vir die skepping van “die voorwerpe”; indien die gedigte voorkom as ‘n glansryke bevestiging van die simboliste se idee van “suiwer poësie”, lees die "Aufzeichnungen" soos ‘n briljante vroeë voorbeeld van Eksistensialistiese skryfwerk. Dit is ‘n kunstig-saamgestelde suite van beskrywende en meditatiewe dele, wat oënskynlik geskryf is deur "Malte", ‘n jong Deense buitelander in Parys wat weier om te hou by die tradisionele chronologie van 'n verhalende eksposisie en in pleks daarvan sy temas voorstel as “gelyktydige” gebeurlikhede wat plaasvind teen die agtergrond van ‘n allesomvattende “ruimtelike-tyd.” In hierdie werk word Rilke se gebruiklike temas gevind: liefde, dood, die vrese van die jeug, die verheerliking van die vrou, en uiteindelik, die saak betreffende “God”, wat behandel word as bloot “’n gewoonte van die hart.”
Die werk moet gesien word as die beskrywing van die verval van 'n siel–maar ‘n verval wat egter nie ontneem is van ‘n dialektiese voorbehoud nie: “Slegs 'n stap,” skryf Malte, “en my diepste bedroefdheid kan omgeskakel word na plesier.” Die prys wat Rilke betaal het vir hierdie meesterstukke was erge skrywersblok en depressie wat so knaend was, dat dit hom laat oorweeg om sy skryfwerk geheel en al op te gee. Behalwe vir ‘n kort digsiklus, Das Marienleben (1913), het hy vir dertien jaar nie enigiets anders gepubliseer nie. Die eerste werke waarin hy selfs die ‘’Neue Gedichte’’ oortref het, is geskryf in die begin van 1912- twee omslagtige gedigte in die styl van elegieë. Hy het egter nie die werke onmiddellik gepubliseer nie, omrede hy voorsien het dat hulle deel sou vorm van 'n nuwe siklus. Hy het hierdie twee gedigte geskryf tydens sy verblyf by die Duino-kasteel naby Trieste. Aan die begin van die Eerste Wêreldoorlog was Rilke in München, waar hy besluit het om aan te bly en die grootste deel van die oorlog sou woon. In Desember 1915 is hy opgeroep vir militêre diens saam met die Oostenrykse Leër by Wene, maar teen Junie 1916 het hy teruggekeer na die burgerlike lewe. Die maatskaplike klimaat van hierdie jare was teenstrydig met sy lewenswyse en poësie, en toe die oorlog beëindig is het hy amper geheel en al verlam gevoel. Hy het slegs een relatief produktiewe fase gehad, die herfs van 1915 toe hy, bykomend tot ‘n reeks nuwe gedigte, die “Vierde Duino Elegie” geskryf het.
Latere lewe
Rilke het die volgende sewe jare in Switserland spandeer, die laaste van sy selfgekose tuistes. Hy het weereens volle beheer oor sy talente verkry. In die somer van 1921 het hy hom gevestig by die Château de Muzot, ‘n kasteel in die Rynvallei, as die gas van ‘n Switserse weldoener. In Februarie 1922 het hy binne die bestek van ‘n paar dae van obsessiewe prokuktiwiteit die Duino-siklus, wat jare vroeër begin was, voltooi en onverwags en byna moeiteloos nog ‘n uitstekende siklus van vyf-en-vyftig gedigte–wat in hul bui en tema naby verwant is aan die Elegieë–voltooi (Sonnette aan Orpheus).
Die Duino Elegieë is die kulminasie van die ontwikkeling van Rilke se poësie. Dit wat in die Stunden-Buch begin het as ‘n naïef-onsekere viering van “lewe”, as ‘n wydings-oefening van mistieke aanbidding van God, en wat in Malte hom daartoe gelei het om te proklameer dat “hierdie lewe gesuspendeer oor ‘n afgrond in werklikheid moontlik is”, lui in die Elegieë ‘n bevestigende noot, in panegiristiese regverdiging van Lewe as ‘n entiteit: “Die bevestiging van lewe en dood blyk identies te wees in die Elegieë,” het Rilke in 1925 geskryf. Hierdie gedigte kan gesien word as ‘n nuwe mite wat die toestand van “Moderne Man” reflekteer, die toestand van ‘n geëmansipeerde, onterfde bewustheid wat homself onderhou as ‘n genoot tot die tradisionele kosmiese beeld van Christenskap.
Soos Nietzsche staan Rilke die Christelike dualisme van immanensie en transendensie teen. In stede hiervan maak hy voorspraak vir ‘n empatiese monisme van die “kosmiese inner-spasie,” wat lewe en dood byeenbring; aarde en ruimte; en alle dimensies van tyd–in een allesomvattende eenheid. Hierdie Rilkeïstiese mite word geartikuleer in ‘n beeld-gelaaide kosmologie wat, analogies tot Middeleeuse modelle, alles omtrent realiteit waarneem–van dier tot “engel”–as ‘n hiërargiese orde. Hierdie kosmologie resulteer op sy beurt in ‘n sistematiese, konsekwente leerstelling van lewe en bewustheid- waarin Man die taak opgelê word om alles wat sigbaar is, te transformeer na die onsigbare deur die krag van sy sensoriese persepsies: “Ons is die bye van die Onsigbare.” En hierdie uiteindelike lot van Man word vervat in die aktiwiteit wat om die beurt beskryf word as“segging,” “singery,” “beroeping,” of “lofprysing.” Derhalwe word die digter getransformeer na die protagonis van humaniteit, sy verteenwoordiger “voor die Engel” (die pseudoniem van God), soos in die “Negende Elegieë,” en selfs meer treffend in die Sonnette aan Orfeus. Hierdie boodskap van die latere Rilke is al deur sommige gevier as ‘n nuwe religie van “lewe” en deur andere verwerp as die uitdrukking van ‘n ongebreidelde estetisisme en ‘n poging van die digter om homself te “red” of te “bevry” op grond van sy persoonlike aanleg.
Die triomfantelike deurbraak van Februarie 1922 was Rilke se laaste groot bydrae. Tog gaan sommige van sy latere gedigte wat betref tematiese gegewe en stilisme selfs verder as die Elegieë en die Sonnete in hul eksperimentasie met vorme wat nie langer blyk verwant te wees nie aan die aard van die poëtiese taal van die 1920’s. Bykomend tot hierdie laat werke het Rilke ook ‘n aantal eenvoudige, byna sangerige gedigte, ‘n paar kort siklusse, en vier versamelings in Frans, waarin hy eerbied toon aan die landskap van die kanton Wallis (Frans: Valais), geskryf.
Muzot het sy tuiste gebly, maar hy het voortgegaan om te reis, meestal binne Switserland, en het homself gewy aan sy vriende en sy aansienlike, meesterlik geartikuleerde korrespondensie. Hy het vroeg in 1925 weer na Parys gereis, welke stad se literêre lewe hy in noue kontak mee gebly het. Hy is op rojale wyse ontvang deur ou vriende soos André Gide en Paul Valéry, sowel as deur nuwe bewonderaars. Vir die eerste keer in sy lewe was hy die sentrum van ‘n literêre seisoen in ‘n Europese metropool. Maar die inspanning en ooreising van hierdie besoek was uiteindelik die veel vir sy weerlose gesondheid. Op 18 Augustus het hy onafgekondig Parys verlaat. Hy was reeds sedert 1923 siek, maar die oorsaak van sy swakheid, ‘n skaars vorm van leukemie, was nie gediagnoseer tot ‘n paar weke voor sy dood in 1926 nie. Hy het beswyk by ‘n sanatorium geleë bo Territet, op die Meer van Genève.
Vertalings van Rilke se werk in Afrikaans
Rilke se Duino Elegieë is in Afrikaans vertaal deur prof. H.J. Pieterse. Pieterse het in 2008 die SA Akademieprys vir Vertaalde Werk vir die bundel ontvang.
Stephen Hibbert
Stephen Hibbert (gebore 19 September 1960) is 'n USA skrywer en akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Pulp Fiction (1994), It's Pat: The Movie (1994), Austin Powers: The Spy Who Shagged Me (1999), en The Cat in the Hat (2003).
Pannonia Inferior
Pannonia Inferior was 'n Romeinse provinsie.
Petromica ciocalyptoides
Petromica ciocalyptoides is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Gert Fröbe
Gert Fröbe (25 Februarie 1913 – 5 September 1988) was 'n Duitse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente It Happened in Broad Daylight (1958), Goldfinger (1964), Is Paris Burning? (1966), en Chitty Chitty Bang Bang (1968).
Petromica ciocalyptoides
Die spons behoort tot die genus Petromica en tot die familie Desmanthidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1986 deur Van Soest & Zea.
Louisa Horton
Louisa Horton (20 September 1920 – 25 Januarie 2008) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente All My Sons (1948) en Alice Sweet Alice (1976), en in die televisiereeks Lights Out (1946).
Lag met Wena: ’n Afrikaanse Filmkonsert
Lag met Wena: ’n Afrikaanse Filmkonsert is 'n Afrikaanse rolprent wat op 13 April 1977 deur Brigadiers Films uitgegee is. Verna Vels het die draaiboek vir die film geskryf. Die hoofrolspelers is Wena Naudé, Tobie Cronje en Regardt van den Bergh.
Genre
Die rolprent is 'n komedie. Dit het geen ouderdomsperk op nie.
Petromica citrina
Petromica citrina is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Petromica en tot die familie Desmanthidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2001 deur Muricy, Hajdu, Minervino, Madeira & Peixinho.
Clara Horton
Clara Horton (29 Julie 1904 – 4 Desember 1976) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Tom Sawyer (1917), Huck and Tom (1918), The Girl from Outside (1919), en Speed Madness (1925).
Halliwell Hobbes
Halliwell Hobbes (16 November 1877 – 20 Februarie 1962) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1931), You Can't Take It with You (1938), Sherlock Holmes Faces Death (1943), en Canyon Passage (1946).
Old Vicarage, Grantchester
Die Old Vicarage is omstreeks 1685 gebou om 'n ouer vikariswoning uit die 15de eeu te vervang. In 1820 is dit in private hande geplaas. Dertig jaar later, in 1850, het Samuel Page Widnall (1825-1894) die huis gekoop en uitgebrei om sy drukkerybesigheid, die Widnall Press, daarin te vestig.
In 1910 was die vikarishuis in besit van Henry en Florence Neeve by wie Rupert Brooke 'n kamer gehuur het. Brooke se ma het die huis in 1916 gekoop en dit aan sy vriend, die ekonoom Dudley Ward, gegee. In die 1980's het die romanskrywer en politikus Jeffrey Archer die huis saam met sy vrou Mary, 'n wetenskaplike, gekoop.
Nicole Flint
Nicole Flint (gebore 15 Mei 1988 in Pretoria) is 'n Suid-Afrikaanse model, radio- en TV-aanbieder en skakelwerker wat as Mej Suid-Afrika 2009 gekroon is.
Mej Heelal 2010
Sy het onder die Top 10 geëindig tydens die Mej Heeal 2010-kompetisie wat op 23 Augustus 2010 in Las Vegas, Nevada, gehou is.
Mej Wêreld 2010
Flint was onder die top 20 in 60ste Mej Wêreld 2010, wat op 30 Oktober 2010 gehou is.
Petromica pacifica
Petromica pacifica is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Petromica en tot die familie Desmanthidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2002 deur List-Armitage & Hooper.
Petromica digitata
Petromica digitata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Petromica en tot die familie Desmanthidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1929 deur Burton.
Cyrtanthus fergusoniae
Cyrtanthus fergusoniae is 'n blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die familie Amaryllidaceae en is endemies aan die Wes-Kaap.
Ixia atrandra
Ixia atrandra is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort en is deel van die renosterveld. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Villiersdorp tot by Worcester voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 70 km2 en daar is net drie subpopulasies. Sewentig persent van die plant se habitat is verander as gevolg van gewasverbouing terwyl die bedreiging tans oorbeweiding en 'n gebrek aan brande is.
Carleton Hobbs
Carleton Hobbs (18 Junie 1898 – 31 Julie 1978) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Avengers (1961) en The Brothers (1972).
Gustav Fröhlich
Gustav Fröhlich (21 Maart 1902 – 22 Desember 1987) was 'n Duitse akteur, rolprentregisseur, en draaiboekskrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Metropolis (1927), Leb' wohl, Christina (1945), Der Bagnosträfling (1949), en His Daughter Is Peter (1955).
Cyrtanthus
Cyrtanthus (vuurlelies) is 'n genus van bladwisselende, meerjarige geofiete wat behoort tot die familie Amaryllidaceae. Die genus is in 1789 deur die plantkundige William Aiton geskep. Die genus is vernoem na die Griekse woorde kyrtos wat geboë beteken en anthos wat blom beteken.
Spesies
Daar is 58 spesies in die genus:
Benede-Egipte
Benede-Egipte (Arabies: مصر السفلى, Maṣr el-sofla) is die noordelikste streek van Egipte: die vrugbare Nyldelta tussen Bo-Egipte en die Middellandse See. Dit sluit die hedendaagse Egiptiese hoofstad, Kaïro, in.
Geskiedenis
Benede-Egipte was in die tyd van Antieke Egipte bekend as Ta-Mehoe, "Land van die Papirus". Dit was verdeel in 20 nomosse (distrikte); die eerste nomos was el-Lisjt. Die streek se simbole was die rooi desjret-kroon, die papirus en die by.
Die hoofstad van Benede-Egipte was Memphis.
Eksterne skakels
Geografia dell'antico Egitto
NG gemeente Pietersburg-Noord
Die NG gemeente Pietersburg-Noord is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die hoofstad van die provinsie Limpopo, Polokwane, wat voorheen as Pietersburg vekendgestaan het.
Pietersburg-Noord het op 18 November 1950 van die moedergemeente Pietersburg afgestig. Op 10 Februarie 1951 is ds. J.A.B. Grobbelaar as die eerste leraar van die gemeente georden. Aan die handeoplegging het deelgeneem di. A. W. Eckhard (konsulent) en J.F. Wohlitz (albei van Pietersburg), D.F. Marais van Laeveld, S.A. Grobler van Dendron, J.M. Louw van die Burger-sendingstasie, eerw. C.L. Brink van Bethesda en prof. dr. E.P. Groenewald, wat na aanleiding van Eseg. 33:7 die ordeningsrede uitgespreek het.
Aanvanklik het die gemeente in 'n saal aanbid terwyl hulle geld ingesamel het om hul eie kerkgebou op te rig.
Petromica grimaldii
Petromica grimaldii is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Petromica en tot die familie Desmanthidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1898 deur Topsent.
Salomoniese Dinastie
thumb|220px|’n Eietydse skildery van Yekuno Amlak, [[Lalibela.]] Die Salomoniese Dinastie (Amharies: ሰሎሞናዊው ሥርወ መንግሥት, Sälomonawīwi širiwä menigišiti), ook bekend as die Huis van Salomo, was ’n dinastie van die Keiserryk van Ethiopië wat in die 13de eeu ontstaan het. Sy lede het beweer hulle is direkte afstammelinge van die Bybelse koning Salomo en die koningin van Skeba. Volgens tradisie het die koningin die lewe geskenk aan Menelik I ná die besoek aan Salomo in Jerusalem wat in die Bybel beskryf word.
In 1270 is die Zagwe-dinastie van Ethiopië omvergewerp deur Yekuno Amlak, wat beweer het hy stam van Salomo af. Dit was die begin van die Salomoniese tydperk in Ethiopië. Die dinastie het regeer tot in 1974, toe dit in ’n staatsgreep omvergewerp en Haile Selassie afgesit is. Selassie was ’n Salomoniese prins deur sy ouma.
Hayford Hobbs
Hayford Hobbs (1892 – 10 Januarie 1957) was 'n Engelse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Firm of Girdlestone (1915), The Gay Lord Quex (1917), Hindle Wakes (1918), en The Luck of the Navy (1927).
Bo-Egipte
Bo-Egipte (Arabies: صعيد مصر, Saʿīd Miṣr) is ’n strook land weerskante van die Nylvallei wat noordwaarts strek van Nubië tot by Benede-Egipte.
Hertogdom van Cornwall
Die Hertogdom van Cornwall (Kornies: Duketh Kernow) is een van twee koninklike hertogdomme in Engeland, die ander is die Hertogdom Lancaster. Dit is in 1337 deur Eduard III gestig om 'n inkomste vir sy seun, Eduard die Swart Prins te genereer. Volgens die handves van die hertogdom, kry die oudste seun van die regerende Britse monarg besit van die hertogdom en die titel van 'Hertog van Cornwall' of by geboorte of wanneer sy ouer op die troon opvolg. Hy mag nie bates vir persoonlike voordeel verkoop nie en het beperkte regte en inkomste terwyl hy minderjarig is. Wanneer die monarg geen manlike kinders het nie, keer die regte en verantwoordelikhede van die hertogdom terug na die Kroon.
Die hoofaktiwiteit van die hertogdom is die bestuur van sy grondbesit in Engeland van 53 130 hektaar. Dit sluit 7 571 ha grond in Cornwall self in wat 13% van die hele Hertogdom-landgoed uitmaak. Die helfte van die landgoed is op Dartmoor in Devon, met ander groot hoewes in Herefordshire, Somerset en byna al die Scilly-eilande. Die hertogdom het ook 'n portefeulje van finansiële beleggings.
Bo-Egipte
Geskiedenis
Die politieke en godsdienstige hoofstad van Bo-Egipte was Nechen (Grieks: Hierakonpolis), waarvan die bekermgodin Nechbet was.
Hertogdom van Cornwall
Die huidige hertog is William, Prins van Wallis wat die titel van sy pa geërf het op 8 September 2022, toe sy pa, Charles III, die troon opgevolg het. Toe Charles did title in 1952 onvang het, was daar geen hertog van Cornwall nie, want sy oupa, George VI het geen seuns gehad nie.
Bo-Egipte
Geskiedenis
Die administratiewe hoofsentrum tydens die grootste deel van die tyd van die farao's was Thebe. Die simbole van Bo-Egipte was die wit hedjet-kroon, die lotus en die waterbiesie.
Andrea Howard
Andrea Howard (gebore 10 Februarie 1947) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Thank God It's Friday (1978), The Nude Bomb (1980), Pink Motel (1982), en Summer School (1987).
Ixia aurea
Daar is 'n moontlikheid dat die spesie misgekyk is omrede dit baie soos die Ixia maculata en Ixia dubia spesies lyk.
Hertogdom van Cornwall
Die Hertogdomraad, genaamd die Prins se Raad, vergader twee keer per jaar en word deur die hertog gelei. Die Prins se Raad is 'n nie-uitvoerende liggaam wat advies aan die hertog verskaf met betrekking tot die bestuur van die hertogdom. Die hertogdom oefen ook sekere wetlike regte en voorregte uit oor Cornwall en die Scilly-eilande, insluitend sommige wat elders in Engeland aan die Kroon behoort. Die hertog stel 'n aantal amptenare in die graafskap aan en tree op as die hawe-owerheid vir die hoofhawe van die Scilly-eilande.
Die regering beskou die hertogdom as 'n kroonliggaam en dus vrygestel van die betaling van korporatiewe belasting. Die belastingvrye status van die hertogdom is betwis, en vanaf 1993 tot sy troonbestyging in 2022 het prins Charles, die hertog van Cornwall, vrywillig inkomstebelasting op die hertogdom se inkomste betaal.
Ixia bellendenii
Ixia bellendenii is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort en deel van die fynbos is. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Riviersonderendberge by Jonaskop voor. Hier is die enigste populasie van die spesie, dit word egter nie bedreig nie. Die plant groei op die onderste en middel gedeeltes van die noordelike hange van die berg.
Jürgen Frohriep
Jürgen Frohriep (28 April 1928 – 13 Julie 1993) was 'n Duitse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Geheimcode B 13 (1967), Polizeiruf 110 (1971), en Der Leutnant vom Schwanenkietz (1974).
Petromica massalis
Petromica massalis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Petromica en tot die familie Desmanthidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1905 deur Dendy.
Sterkspruit (Oranjerivier, Oos-Kaap)
Die Sterkspruit is 'n sytak van die Oranjerivier in die verre-noorde van die Oos-Kaap. Dit ontspring noord van Lady Grey in die Witteberg, 'n deel van die Drakensberge suidwes van Lesotho.
Al dente
duimnael|250px|Carbonara wat al dente voorgesit is.
In die kookkuns beskryf al dente ’n pasta wat net gekook word tot dit nog ferm proe. Die term kom uit Italiaans en beteken letterlik "tot die tand".
In die hedendaagse Italiaanse kookkuns beteken dit die ideale tekstuur van pasta, wat dui op ’n kort kooktyd. Molto al dente is die term vir pasta wat effens te kort gekook is. Dit word gebruik in die eerste ronde van die kook van pasta wanneer ’n pastagereg ’n tweede keer gekook of gebak word.
Wanneer kommersiële pasta gekook word, dui al dente op die fase net nadat die wit van die middel van die pasta verdwyn het.
Huis van Stuart
Die Huis van Stuart, ook bekend as die Huis van Stewart, is ’n belangrike Europese koningshuis. Dit is deur Robert II van Skotland gestig en lede van die familie het in die laat 14de eeu die eerste keer monarge van Skotland geword. Die dinastie het in die 17de eeu verdere grondgebied geërf wat die hele Engeland en Skotland ingesluit het en hulle het ook aanspraak gemaak op die Franse troon.
Tussen 1371 en 1603 het nege Stuart-monarge oor Skotland regeer. Daarna was daar ’n Vereniging van die krone onder Jakobus VI en I wat die enigste aanspraakmaker geword het op die trone van die Huis van Tudor. Vyf Stuart-monarge het oor Engeland en Skotland (asook oor Ierland) regeer, maar die Stuart-tydperk is onderbreek deur die Engelse Interregnum, wat van 1649 tot 1660 geduur het ná die Engelse Burgeroorlog. Met die stigting van die Koninkryk van Groot-Brittanje ná die Verdrag van Unie, wat Engeland en Skotland polities verenig het, was Anna van Groot-Brittanje die eerste monarg. Met haar dood het die troon na die Huis van Hannover gegaan.
Tydens die bewind van die Stuarts het Skotland ontwikkel van ’n redelik arm en feodale land tot ’n vooruitstrewende, redelik moderne en gesentraliseerde staat.
Oorsprong
Die naam Stewart kom van die politieke ampsposisie soortgelyk aan goewerneur, bekend as hofmeester (Engels: steward). Dit is aanvanklik as die familie se van aangeneem deur Walter Stewart, wat die derde lid van die familie was wat die amp van hoëhofmeester beklee het. Tydens die 16de eeu het die van se spelling onder Franse invloed verander na "Stuart". Dit was omdat Maria, koningin van die Skotte (Engels: Mary, Queen of Scotts) die spelling verander het om die korrekte uitspraak te verseker van die Skotse naam Stewart terwyl sy in Frankryk gewoon het.
Geskiedenis
Die 6de hoëhofmeester van Skotland, Walter Stewart (1293–1326), het getrou met Marjorie, dogter van Robert the Bruce, en het ’n belangrike rol gespeel in die Slag van Bannockburn, waarmee hy verdere guns gewen het. Hul seun Robert was die erfgenaam van die Huis van Bruce en ander gebiede. Hy het eindelik die Skotse troon geërf toe sy oom Dawid II in 1371 sonder kinders dood is.
In 1503 het Jakobus IV van Skotland probeer om vrede met Engeland te bewerkstellig deur met koning Hendrik VII se dogter, Margaret Tudor, te trou. Die geboorte van hul seun, later Jakobus V, het die Huis van Stewart in die lyn van afkoms gebring met die Huis van Tudor, en die Engelse troon. Margaret Tudor is later getroud met Archibald Douglas, 6de Graaf van Angus, en hul dogter, Margaret Douglas, was die ma van Hendrik Stuart, lord Darnley. In 1565 is Darnley getroud met sy halfniggie Maria, die dogter van Jakobus V. Darnley se pa was Matthew Stewart, 4de Graaf van Lennox. Lennox was ’n afstammeling van Alexander Stewart, 4de hoëhofmeester van Skotland, wat ook afgestam het van Jakobus II. Darnley was dus ook verwant aan Maria van sy pa se kant van die familie toe hulle getroud is. Danksy hierdie verwantskap het Maria se erfgename deel van die Huis van Stewart gebly.