cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ben Dekker
Lewe en werk
Ben Adolf Dekker is in 1941 in Centane in die Transkei gebore en is ’n bekende akteur en veelsydige kunstenaar. Sy pa, Frietz Dekker, is ’n sigeuner en brandstoftegnikus van Friesland in Noord-Holland en sy ma, Bertha Lina van Guilijk, ’n jong onderwyseres van Holland en oorspronklik van Indonesië. Die paar ontmoet mekaar op die eiland Curaçao en verhuis later na Suid-Afrika. Ben het twee susters, die tweeling Annemarie en Marianne en twee broers. Hy loop op agtjarige ouderdom weg van sy huis in Oos-Londen om by die vloot aan te sluit en hierdie voorval is tekenend van sy rustelose geaardheid. Na matriek sluit hy by Bosbou aan en werk vir vyf jaar vir hulle om geld te verdien om sy universiteitstudies te kan betaal. In hierdie tyd is hy twee jaar by Saasveld en werk dan drie jaar as opmeter en navorser op verskeie plekke, waaronder Holfontein, Noord-Transvaal, Zoeloeland en die Wes-Kaap. Aan Rhodes Universiteit op Grahamstad behaal hy in April 1966 ’n B.A.-graad in Sielkunde en Wysbegeerte. Hierna werk hy vir ’n jaar as akteur by die Kaapse Raad vir die Uitvoerende Kunste (KRUIK) en spandeer dan ’n jaar om rond te swerf in Afrika, voordat hy ’n B.A. Honneurs-graad in Wysbegeerte aan die Universiteit van Kaapstad verwerf. Een van sy verhandelings vir hierdie graad handel oor Bantoe-wysbegeerte.
In 1970 stel hy hom as onafhanklike kandidaat beskikbaar vir verkiesing tot die parlement in Rondebosch. Dit was die kiesafdeling van sir De Villiers Graaff, die destydse leier van die amptelike opposisie, die Verenigde Party. Hoewel hy aktief stemme werf en steun verkry van veral die linkse studente op die Universiteit van Kaapstad-kampus, is hy nie suksesvol nie. As akteur is dit veral sy rol as die karakter Gaitsigubib in die televisiereeks “Die vlakte duskant Hebron” wat hom ’n bekende naam maak. Rolprente waarin hy optree sluit in “Die wildtemmer”, “Seun van die wildtemmer”, “Snip en Rissiepit”, “The outcast” en “Curse of the dead”. Hy vestig hom later in ’n informele blyplek aan die Oos-Kaapse kus by Port St. Johns, waar hy in eenvoud in ’n eenvertrekhut met ’n gespanne seil as dak woon. Vroeg in die 21ste eeu spreek hy op George ’n konferensie van die Indigenous Plant Usage Forum in George by, waarna hy uitnodigings van Alaska en Nieu-Seeland kry en bykans ’n jaar in die buiteland deurbring.
Verskeie kere is hy in kontroversiële sake betrokke. Die Hooggeregshof van die Oos-Kaap bevind in Oktober 1997 dat hy op dokumente die handtekeninge vervals het van die voormalige president van die Transkei, Kaiser Matanzima, en sy sekretaris. Hierdie dokumente het hom skynbaar die reg gegee om drie akkers grond naby Port St. Johns te bewoon. Hy word dus beveel om die gebied te ontruim. In Desember 2000 word hy skuldig bevind aan openbare onsedelikheid toe hy en ’n plaaslike vrou, Loretta Toon, kaal in die mond van die Umzimvuburivier betrap word. Hy hou vol dat hy onskuldig was en net die vrou wou red toe sy besig was om te verdrink.
Skryfwerk
Hy skryf gedigte wat gepubliseer word in die digbundels “Aas vir Aspoestertjie” en “Baai besoekers”. Laasgenoemde is geskryf ter nagedagtenis van die besoek van Bartolomeu Diaz aan die kus van Suid-Afrika in die vyftiende eeu en word uitgegee tydens die Mosselbaai Diasfees in 1993. Hy vertaal ook gedigte van Dylan Thomas in Afrikaans.
Filmografie
Rolprente:
TY-optredes:
Jeffrey Bowyer-Chapman
Jeffrey Bowyer-Chapman (gebore 21 Oktober 1984) is 'n Kanadese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Dirty Grandpa (2016) en in die televisiereekse American Horror Story (2011), RuPaul's Drag Race All Stars (2012), en UnREAL (2015).
Gladiolus horombensis
Gladiolus horombensis is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is endemies aan Madagaskar waar dit in die sentrale en suidelike gedeeltes van dié land voorkom..
Christine Estabrook
Christine Estabrook (gebore 13 September 1952) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Sea of Love (1989), The Usual Suspects (1995), en Spider-Man 2 (2004), en in die televisiereeks Desperate Housewives (2004).
Renée Estevez
Renée Estevez (gebore 2 April 1967) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Heathers (1988), Intruder (1989), Single White Female (1992), en The Way (2010).
Cameron Bright
Cameron Bright (gebore 26 Januarie 1993) is 'n Kanadese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Birth (2004), Thank You for Smoking (2005), Running Scared (2006), en X-Men: The Last Stand (2006).
Fred Haise
Fred Wallace Haise (14 November 1933– ) is 'n voormalige Amerikaanse Nasa-ruimtevaarder, vlieënier in die Amerikaanse Marinierskorps en die Amerikaanse Lugmag asook toetsvlieënier. Hy is een van slegs 12 mense wat na die maan gevlieg het sonder om te land. Hy was veronderstel om die sesde persoon te wees wat op die maan te loop as deel van Apollo 13-missie maar weens tegniese probleme het hulle nie 'n maanlanding gedoen nie. Hy sou deel gewees het van Apollo 19 maar die missie is gekanselleer. Hy was ook deel van die rugsteunspanne vir Apollo 8 en Apollo 11. Hy was deel van die ruimtependeltuig-program. Hy tree uit Nasa se diens in 1979. Hy was gewerf as deel van Ruimtevaardergroep 5.
Jean Darling
Jean Darling (23 Augustus 1922 – 4 September 2015) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rol in die rolprent Jane Eyre (1934).
Karen Sillas
Karen Sillas (gebore 5 Junie 1963) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Simple Men (1992), What Happened Was... (1994), Female Perversions (1996), en Sour Grapes (1998).
Gladiolus hirsutus
Die lapmuis (Gladiolus hirsutus) is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort en is deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap. Hier kom dit voor van die Koue Bokkeveld tot by die Kaapse Skiereiland en ooswaarts op die Langeberg tot by Robinsonpas.
Geronde geslote agterklinker
Die geronde geslote agterklinker is 'n soort klinkerklank wat in sommige tale gebruik word. Die simbool in die Internasionale Fonetiese Alfabet wat dit voorstel is, en die ekwivalente X-SAMPA-simbool is <tt>u</tt>.
In meeste tale is die klinker eksolabiaal (met lippe wat op 'n plooi getrek is). Daar is egter 'n paar gevalle waar dit endolabiaal (saamgepers) is.
Agnes Monica
In 2003 het Agnes haar eerste volwasse album uitgereik, waarmee sy groot sukses behaal het, en dit het haar aangespoor om die internasionale arena te betree. In 2005 het sy haar tweede volwasse album, Whaddup 'A..?!, saam met die Amerikaanse R&B-sanger Keith Martin uitgegee. Sy het ook in twee Taiwannese dramareekse gespeel.
Gladiolus hollandii
Gladiolus hollandii is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is inheems aan Limpopo, Mosambiek en Mpumalanga.
Metzdam
Die Metzdam is geleë in die Moetladimorivier, Limpopo, Suid-Afrika. Die dam is 13 km suidoos van Trichardtsdal geleë. Die dam het 'n bakmaat van 3,85 miljoen m3 en beslaan 'n oppervlakte van 0.55 km2. Die damwal is 16 m hoog.
Romuva (godsdiens)
Romuva is 'n religieuse beweging wat die ou voor-Christelike Litause godsdiens laat herleef. Hierdie Baltiese geloof berus op ou godsdienstige tradisies en stem in baie opsigte met die godsdiens van die Pruisiese en ander Baltiese volke ooreen. Tot en met 1387 was dit die nasionale en staatsgodsdiens van die Grootvorstedom Litaue.
Die huidige godsdiens Romuva handhaaf internasionale betrekkinge en het veral aanhangers in Litaue en die Verenigde State. Dit is nou verwant aan Letland se inheemse godsdienstige beweging Dievturība.
Naam
Aanhangers van die tradisionele Litause godsdiens het die naam Romuva in die 1920's gekies. Dit verwys na die Pruisies-Baltiese heiligdom Romuva (tans in die Russiese Oblast Kaliningrad geleë).
Romuva beteken "tempel" of "heiligdom", maar ook "plek van innerlike vrede". Afgelei van hierdie naam, word na aanhangers van Romuva in Litaus as romuviai, Romuvaites of sentikiai ("ougelowiges") verwys.
Eksterne skakels
Media - Video
Gladiolus huillensis
Gladiolus huillensis is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is inheems aan Angola, Demokratiese Republiek die Kongo en Zambië.
Venesië
Venesië (Italiaans: Venezia, uitgespreek [veˈnɛttsja], ; Venesiaans: Venexia, Venèsia of Venezsia, uitgespreek [veˈnessi̯a]) is die hoofstad van die administratiewe gewes van Veneto in Italië, vorm saam met die stad van Padua die Metropolitaanse gebied van Padua en Venesië, en dra die bynaam La Serenissima (Die Deurlugtigste). Die ou stad (Centro Storico) is op 'n paar groot eilande in die halfmaanvormige strandmeer van Venesië geleë. Op die vasteland het die uitgestrekte residensiële en nywerheidsbuurte van Mestre ontstaan wat tans die oorgrote meerderheid Venesiane huisves.
Oor die eeue heen het Venesiane hier 'n unieke wêreld van hul eie geskep wat in baie opsigte – leefstyl, taal, argitektuur, kookkuns, modes en volkskarakter – merkbaar van ander Italiaanse stede en streke verskil. Hul leefwêreld bestaan uit 'n labirint van klein en groot kanale, met 118 bewoonde en onbewoonde eilande wat oor die loop van tyd 'n verskeidenheid funksies vervul het – as skuilplekke, vestings, kloosters, lasarette, kampe vir melaatses, kwarantyn-stasies vir slagoffers van die pes, groentetuine of werkswinkels vir tradisionele ambagte soos glasvervaardiging. Die eerste vaste verbinding per spoor met die vasteland het eers in 1846 ontstaan, maar bote bly steeds die belangrikste vervoermiddel. Motors is uit die historiese kernstad verban.
Die historiese beginpunt van die Venesiaanse wêreld val saam met die ineenstorting en ondergang van 'n ander. In die 5de eeu n.C. het die Romeinse paaie, wat die welvarende gebiede van Noord-Italië met ander dele van die Romeinse Ryk verbind het, maklike toegangsroetes geword vir barbaarse veroweraars wat verwoesting gesaai het – Vandale en Oos-Gote op hul pad na Rome, Hunne onder Attila (vanaf 452) en Germaanse Langobarde (vanaf 568). Toe die Romeinse administratiewe en militêre strukture in 'n stormloop van invallers verbrokkel het, het die Venesiaanse strandmeer 'n skuilplek geword vir agtereenvolgende golwe van vlugtelinge wat hier 'n eenvoudige bestaan gevoer het as vissers, soutmakers, groenteboere en skeepvaarders.
Vanaf die legendariese stadstigting in 421, en met die Bisantynse Ryk as vroeë beskermheer, het Venesië deur die eeue algaande gegroei tot een van vier stadstate in Italië (naas Genua, Pisa en Amalfi) wat as Repubbliche Marinare of historiese Seerepublieke mekaar die heerskappy ter see en die daarmee gepaard gaande handel en politieke invloed in die Middellandse Seegebied betwis het. Die Seerepublieke het hul bloeitydperk gedurende die Middeleeue beleef.
Venesië was tot 1797 die hoofstad van die Republiek Venesië, een van die belangrikste politieke en ekonomiese rolspelers in die destydse Europa, en was ook met sy meer as 180 000 inwoners een van die grootste Europese stede. Tot en met die 16de eeu was dit een van die grootste handelspilpunte vir die hele vasteland; met sterk handelsbetrekkinge tussen Wes-Europa en die oostelike Middellandse See. Venesië het ook oor die meeste handel- en oorlogskepe beskik. Die adelklas het munt geslaan uit die handeldryf met weeldegoedere, kruie en speserye, sout en koring.
Venesië het ontpop tot die grootste geldmagsentrum en (saam met Florence) die bakermat van moderne kapitalisme wat met sy nuutontwikkelde bankstelsel ekonomiese aktiwiteite deur lenings gestimuleer het. Venesië was heerser oor 'n koloniale ryk langs sy handelsroetes, die Stato da Màr, wat tot by Kreta gestrek het en vir 'n tydjie lank ook Siprus, en uitgestrekte besittings op die Italiaanse vasteland, die Terraferma, met 'n bevolking wat in taal, kultuur en geloof nou verwant was aan die Venesiane.
Na afloop van die Franse en Oostenrykse oorheersing tussen 1798 en 1866 word die stad deel van Italië. In 1929 word die nywerheidskompleks Mestre-Marghera by die Comune di Venezia ingelyf. Tydens die Tweede Wêreldoorlog word die Jode vervolg en verdelg. In die jare 1965 tot 1970 sit die stad met byna 370 000 stadsinwoners, die hoogste in die geskiedenis. Sedertdien het hierdie getal met meer as 100 000 siele verminder. Venesië en sy strandmeer is in 1987 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
Al is Venesië se historiese sentrum ’n eersterangse toeristebestemming, trek veral groot internasionale en Italiaanse ondernemings uit die toerismesektor, wat nie hul setel in die stad het nie en min bydra tot sy belastinginkomste, die grootste voordeel uit die besoekerstroom wat in 2018 tot 33 miljoen gegroei het. Terwyl Venesië die benodigde infrastruktuur vir massatoerisme moet verskaf (soos vullisverwydering), het dit 'n negatiewe uitwerking op Venesiane se daaglikse lewe. So word talle woonstelle op onwettige wyse as toeristeverblyf verhuur, terwyl daar intussen 'n gebrek aan nodige infrastruktuurgeriewe vir die krimpende permanente bevolking soos winkels, skole en mediese sorg is.
Vanaf Mei 2019 sal toeriste, wat met openbare vervoermiddels in Venesië aankom, €3 ekstra saam met hul kaartjie betaal. Hierdie belasting sal stapsgewys verhoog word tot tussen €5 en €10, afhangende van die kategorie waarin ’n toeris geplaas word. Gaste met hotelverblyf sal minder belasting hoef te betaal as dagbesoekers. Die provinsiale Lega Nord-regering is gekant teen hierdie belasting en pleit vir 'n beperking van die besoekerstroom.
Die nywerheidsentrum is meer op die vasteland in die weste gekonsentreerd, veral rondom Mestre en Marghera. Hier het petrochemiese aanlegte ontstaan wat 'n konstante bedreiging vir die strandmeer se gevoelige ekostelsel inhou.
In die Centro storico het die grootskaalse privatiseringsbeleid, waarin 'n groep bou-ondernemings (waaronder maatskappye waarin die invloedryke Benetton-familie belange het) 'n sentrale rol speel, aan Venesië onder die vorige stadsregering die bynaam Benettown besorg.
Ligging
Die totale oppervlak van Venesië beslaan 414,6 km², waarvan 257,7 km² aan wateroppervlak afgestaan moet word. Op 31 Desember 2016 het Venesië 'n bevolking van 261 905 inwoners, waarvan 181 883 in die stadswyke op die vasteland, 58 901 in die ou stad self en 29 674 binne die strandmeergebied bly. Op 31 Desember 2018 het die getal na altesaam 260 520 stadsbewoners gedaal. Die strandmeer het 118 eilande. Dit strek oor omtrent 50 km tussen die Adigeriviermonding in die suide en die Piaveriviermonding in die noorde in die Adriatiese See.
Geologie
Die heel eerste dorpies wat mettertyd aan mekaar vas gegroei het om Venesië tot stand te bring, is in 'n moerasland geleë. Hierdie moerasland het sy ontstaan te danke aan die werking van riviere wat na die Ystydperk ontspruit het. Die strandmeer, wat by die riviermondings ontstaan het, beslaan vandag omtrent 550 km² (waarvan sowat 'n tiende bevaarbaar is) en word deur 'n 60 km-lange duinrand (sandbanke) van die Adriatiese See geskei. Slegs sowat drie persent van hierdie oppervlak is eilande; die res bestaan uit drassige moddervlaktes en moerasland, die barene wat meer as 90 km² beslaan, asook die visveld van ongeveer 92 km², ook bekend as die Valli da pesca. Natuurlike kanale, wat bekend staan as die ghebi, loop soos are deur die barene. Destyds in 1900 was die Barene meer as 250 km² in omvang. In teenstelling tot die dikwels oorstroomde barene het die velme net hier en daar bietjie plantegroei.
Egeïese See
Die Egeïese See (Grieks: Αιγαίο Πέλαγος, [eˈʝeo ˈpelaɣos], ; Turks: Ege Denizi, [e̞ɟe̞ de̞n̪iz̪i]) is die deel van die Middellandse See tussen Griekeland in die weste, Turkye in die ooste en Kreta in die suide. In die noorde word dit verbind met die See van Marmara, en uiteindelik die Swartsee, deur onderskeidelik die Dardanelle en Bosporus. Die see was aanvanklik bekend as Archipelago (in antieke Grieks: Αρχιπέλαγος). Die betekenis van hierdie naam het intussen verander en verwys tans na die Egeïese eilande in dié see, en meer algemeen na enige eilandgroep.
Die belangrikste nedersettings aan die see is Athene, Heraklion, Rhodosstad en Thessaloniki in Griekeland asook Izmir in Turkye. Van die belangrikste riviere wat in dié see uitmond, is die Maritsa. Van die eilande in die Egeïese See sluit in Delos, Dodekanese, Kreta, Kuklade, Lesbos en Rhodos.
Venesië
Geologie
Die strandmeer het omstreeks 4000 v.C. ontstaan weens die stroomvragafsetting van die Brenta en ander riviere en stroompies uit Noord-Italië by die riviermondings. Hierdie riviersediment toon 'n Laat Pleistoseense grondlaag wat hoofsaaklik uit leem en sand bestaan, wat tussen 5 en 20 m dik is. Tydens die laaste Ystydperk was die seevlak 120 m laer as in die jaar 2012, maar was omstreeks 5000 v.C. so 'n rapsie hoër, so om en by 110 m. Sedertdien het die seevlak, te midde van die sterk stygings en dalings, geleidelik aanhou styg.
Die seevlak rondom Venesië was in 400 n.C. maar 1,9 meter laer as dié in die jaar 1897. Vanaf die Hoog-Middeleeue het die strandmeer ingrypende veranderinge ondergaan, soos rivieromleiding om die waterstand te reguleer en sedimentering (soos versanding) te verhoed. Sedert die aanvang van die 20ste eeu word heelwat kanale verdiep en verbreed, wat op sy beurt aansienlik meer soutwater in die strandmeer stort en verhoogde stroomversnelling teweegbring.
Die vloedramp van 4 November 1966
Die groot vloedramp, wat Venesië op 4 November 1966 getref het, was die gevolg van 'n uitsonderlike kombinasie van omstandighede. 'n Suidoosterstorm teen volmaan, wat deur scirocco-winde uit die Sahara-woestyn versterk is, het drie Alpynse riviere, wat in die Venesiaanse strandmeer uitmond, oor hul oewers laat vloei. Die oorstromings het die natuurlike siklus van getye versteur sodat die historiese middestad en omliggende eilande vier-en-twintig uur lank byna twee meter hoog oorstroom is.
Die vloedwater het groot skade by seewalle berokken en geboue, tuine, velde en waardevolle kunsskatte vernietig, terwyl inwoners in hul wonings en op dakke vasgekeer was. Die vloedgolf het sestienduisend woonstelle op grondvloervlak onbewoonbaar en vyfduisend Venesiane dakloos gelaat. Die tragiese gebeure word as een van die hoofoorsake vir Venesië se krimpende bevolking beskou. Al is die stad al eeue lank deur hoogwater of acqua alta gepla, was die oorstromings van 1966 op 'n skaal wat ongekend was in die geskiedenis en moes die stad se kwesbare en komplekse topografie, saam met die moontlikheid van verdere vloedrampe, deur baie inwoners as 'n ernstige bedreiging beskou word.
Diere- en plantelewe
Die noordelike deel van die 550 km²-groot strandmeer wat omtrent 418 km² groot is, naby Torcello, bestaan hoofsaaklik uit varswater en word skaars tydens getywisseling geraak. Dit staan daarom bekend as die laguna morta (dooie strandmeer). Die soutwaterstrandmeer se waterstand wissel na gelang van die eb en vloed soos die seewater sterker deurgespoel word, en word daarom die laguna viva (lewende strandmeer) genoem. Die barene is die teelaarde vir 'n verskeidenheid spesies, maar word al hoe kleiner. Vroeër het die barene in 1900 nog 20 persent van die strandmeeroppervlakte beslaan, reeds in 1930 begin verklein tot 13 persent en in 2013 was daar sprake van net 47,5 km² wat oorgebly het.
Toe daar in die jare 1960 'n ander nywerheidsgebied ontwikkel sou word, het die Casse di colmata ('opgevulde kiste'), soos die gebied bekend gestaan het, geen ekonomiese nut meer in die vooruitsig gehad nie. Gevolglik het die gebied die stortingsterrein van modder en beton geword tydens die uitgrawing van die Petrolikanaal (waarmee die olie vanaf die hawe in Malamocco vervoer word tot by die raffinaderye in Marghera) – en nuwe eilande het ontstaan wat gemiddeld 2 m bo die water uitsteek. Weens die katastrofiese oorstroming op 4 November 1966 loop die projek kwaai onder kritiek deur, word gestaak in 1969 en kom in 1973 tot 'n definitiewe einde. Tans het hierdie gebied met 'n kern van 11,54 km² 'n trekpleister vir trekvoëls geword. Die Wêreldnatuurlewefonds het hierdie gebied tot een van die belangrikste bewaringsgebiede vir trekvoëls in Europa verklaar.
Stadsuitleg, ligging en ordening
Venesië is – as Città Metropolitana di Venezia – een van veertien Italiaanse metropolitaanse stede wat in die politieke en administratiewe hiërargie aan provinsies gelykgestel is. Die metropolitaanse stad Venesië sluit Venesië met die omliggende munisipaliteite en stadswyke in en is die regsopvolger van die provinsie (Venezia), wat geleë was in die Noord-Italiaanse streek Veneto. Dit volg nadat die Wet 142/1990 op die hervorming van die plaaslike bestuursliggame bekragtig is en op 1 Januarie 2015 in werking getree het.
Die Lega Nord as regerende party in Veneto steun planne om die historiese stad en die vastelandse stadsdele administratief van mekaar te skei – onder meer omdat die uiteenlopende belange van vastelandse en strandmeerbewoners nie maklik versoenbaar is nie. In 'n referendum, wat in 2019 gehou is, het kiesers hierdie voorstel egter verwerp.
Cannaregio
Cannaregio is die mees noordelike en mees digbevolkte van Venesië se ses historiese stadsdele, bestaande uit 33 klein eilandjies. Die noorde van die Centro storico, vanaf die hoofstasie tot die kerk Santa Maria die Miracoli noordoos van die Rialtobrug, insluitende die historiese Joodse kwartier Gheto, maak deel uit van Cannaregio. Vir die meeste besoekers is die sestiere niks meer as 'n deurgangsroete op pad van die treinstasie na die Rialtobrug nie. Min argitektoniese besienswaardighede is in Cannaregio geleë. Die stadsdeel se bekoring lê in die oorspronklike atmosfeer van sy noordelike kwartiere met nou straatjies, klein winkels en uitstekende koffiehuise, kroeë en restaurante. In vergelyking met ander stadsdele is die persentasie woonstelle, wat aan buitelanders verkoop is en nie permanent bewoon word nie, merkbaar kleiner. So is 'n betreklik groot persentasie van Venesië se krimpende behuising hier saamgetrek. Gedurende die 1980's is op die terrein van die vroeëre vuurhoutjiefabriek Saffa 'n woonstelprojek met bekostigbare behuising verwesenlik.
Stadsontwikkeling in die 19de eeu
Die Napoleontiese bewind is ingelui met die verwydering van Venesiaanse kunswerke en hulle verskeping na Parys asook die ontbinding van die meeste kloostergemeenskappe. Met Venesië se insluiting by Napoléon Bonaparte se Italiaanse Koninkryk in 1806 is die Strandmeerstad deur grootskaalse modernisering geraak. Die stadsgebied is deur nuwe landaanwinningsprojekte uitgebrei waarvan een, Sacca Sant'Angelo agter die Mendigola-skiereiland, die nuwe magshebbers van 'n uitgestrekte militêre paradeveld, die Campo di Marte, voorsien het.
Ander landaanwinningsprojekte, soos dié in die ooste van die eiland Giudecca en in die sestiere Castello, waar die kloosterkomplekse van San Nicolo en San Antonio gesloop is, het die aanleg van nuwe tuine as doel gehad. Die tuine in Castello bestaan steeds as Giardini Pubblici of Openbare Tuine. Die eerste kanale moes plek maak vir nuwe strate. So is Castello se Canale di San Pietro opgevul vir die bou van die nuwe Via Garibaldi, terwyl die oewerpad Riva degli Schiavoni verbreed en verleng is.
Neoinsularismo
Venesiaanse stadsbeplanning en industrialisering gedurende die 19de en vroeë 20ste eeu was beperk tot die historiese middestad en omliggende eilande in die strandmeer. In die Centro storico het die modernisering van infrastruktuur en behuising ingrypende veranderinge meegebring. Onder die Oostenrykse bewind is Venesië se vorige status as belangrike Adriatiese seehawe afgeskaal namate Triëst tot Oostenryk-Hongarye se poort tot die wêreld uitgebou is, maar desondanks het die stad teen die middel van die 19de eeu 'n vroeë fase van industrialisering beleef wat in die 1880's merkbaar versnel het. Fabrieke het veral in die Centro storico se mees westelike randsone, veral op die eiland Giudecca, en op die eiland Murano in die noorde van die strandmeer ontstaan.
Die fase van neoinsularismo, wat die ekonomiese en stedelike ontwikkeling van Venesië in die historiese omgewing van die Venesiaanse strandmeer wou bevorder, het kort ná die eeuwisseling ten einde geloop toe die beperkings, wat die klein middestad en eilande aan verdere nywerheids- en behuisingsprojekte opgelê het, al hoe meer duidelik geraak het. Om deel te hê aan verdere industriële vooruitgang, was Venesië daarop aangewese om sy stedelike ontwikkeling na die vasteland uit te brei. Retrospektief beskou was hierdie veranderde konsep 'n seën vir Venesië se historiese stadsbeeld wat radikale modernisering gespaar gebly het.
Uitbreiding na die historiese terraferma of vasteland
Een van die vroegste voorstanders van die konsep van 'n Groter Venesië of Grande Venezia, wat van die vasteland tot die Lido sou strek, met 'n nuwe seehawe as spilpunt van ekonomiese vooruitgang, was die Venesiaanse militaris en politikus Piero Foscari (1865−1923) wat in 1905 naas die bou van 'n nuwe hawe ook vir die verskuiwing van swaar nywerhede na die vasteland gepleit het. Verder is voorgestel om die verouderde behuisingstruktuur van die Centro storico deur modernisering te verbeter en duisende Venesiane (veral uit die laer inkomstegroepe) in nuwe woonbuurte op die vasteland te hervestig om die heersende druk op die eiendomsmark (met stygende huurgeldvlakke) te verminder. Foscari se plan het voorsiening gemaak vir die herstelling van die sentrale rol wat die Centro storico in die tydperk van die Republiek Venesië gespeel het – as die middelpunt van 'n stedelike stelsel waarin aan die verskillende buurte gespesialiseerde funksies oorgedra sou word.
Die ekonomiese omstandighede was gunstig vir 'n radikale hersiening van Venesiaanse stadsbeplanning. Omstreeks 1900, meer as drie dekades ná die skepping van 'n Italiaanse eenheidstaat, het Venesië daarin geslaag om die ekonomiese krisis van die 19de eeu te oorkom. Die stad kon sy status as tweede belangrikste seehawe in Italië na Genua en as voorste Adriatiese hawe handhaaf. Die bestuurder van Venesië se hawe, Luciano Petit, het in sy artikel Il Porto di Venezia, wat op 3 Augustus 1902 in die dagblad Gazzetta di Venezia gepubliseer is, die bou van 'n nuwe hawebekken op die vasteland voorgestel.
Laat in 1909 is met die boubedrywighede vir 'n nuwe vastelandse seehawe naby Marghera begin. In 1911 is die beplanning aangepas deur voorsiening te maak vir 'n industriële hawe met aangrensende woonbuurte vir werkers. Die eerste fase is in 1913 voltooi, maar weens die Eerste Wêreldoorlog is boubedrywighede in die volgende jaar voorlopig gestaak.
Fascistiese stadsbeplanning vir Grande Venezia
Foscari se konsep vir 'n groter Venesië is ná die Eerste Wêreldoorlog hervat en deur die fascistiese bewind onder Benito Mussolini verwesenlik. 'n Belangrike plaaslike dryfkrag agter die plan was die Venesiaanse nyweraar graaf Giuseppe Volpi di Misurata wat in die tydperk tussen die wêreldoorloë beslissende invloed op die openbare en politieke lewe in die Strandmeerstad uitgeoefen het.
Die uitgangspunt vir die herstrukturering van Venesië in die 1920's en 1930's was die haweprojek in Marghera. Soos reeds voor die oorlog beplan, is aan elkeen van die stadsbuurte besondere funksies binne die politieke en ekonomiese raamwerk vir Grande Venezia toegewys: 'n Sodanige funksionele verdeling sou ondenkbaar gewees het sonder 'n doeltreffende vervoernetwerk waardeur die stadsbuurte met mekaar verbind word. Verkeersbeplanning het dus sentraal gestaan in die fascistiese ontwikkelingsplan. 'n Ander voorwaarde was die uitbreiding van die stadsgebied. Vir die Marghera-projek is die gebiede van Bottenigo en Marghera met Malcontenta reeds in 1917 by Venesië ingelyf. Ná die oorlog is Pellestrina (1923), Murano en Burano (1924) en Mestre (1926, saam met Chirignago, Farvaro en Zelarino) administratief ingesluit by die strandmeerstad. Lido di Venezia het met sy historiese nedersettings Lido, Malamocco en Alberoni reeds sedert 1883 deel uitgemaak van Venesië.
Porto Marghera
Die hersiene planne vir die nuwe hawe in Marghera het voorsiening gemaak vir 'n moderne handels- en nywerheidshawe, 'n hawe waar ruolie-invoere gehanteer kon word en aangrensende industriële sones. Wes van die hawe is woonbuurte vir 30 000 bewoners beplan. Die verdrag oor die oprigting van hawe en woonbuurt is op 23 Julie 1917 in Rome onderteken. Graaf Volpi het sekere voorregte ingepalm soos die eksklusiewe konsessie vir die bou van hawegeriewe. In 1926 is erwe in staatsbesit kosteloos aan hom beskikbaar gestel en sy uitgawes in verband met die onteiening van privaat eiendomme deur die staat vergoed. Ook het Volpi staatssubsidies ontvang vir sy haweprojek. Die munisipaliteit Venesië het die bou van strate en woonbuurte befonds en hulle van dienste soos riolering, water en beligting voorsien.
Volpi se kragverskaffer, die Società Adriatica di Elettricità (SADE), het beleggings van Italië se grootste ondernemings deur lae elektrisiteitstariewe bevorder. Veral ondernemings uit die metaalbedryf soos die Società Alluminio Veneto Anonima (SAVA), die Società Lavorazione Leghe Leggere (L.L.L.), ILVA met staalaanlegte en Monteccio met lood- en sinkaanlegte het hulle hier kom vestig. Ewe belangrik was die chemiese bedryf met ondernemings soos Montecatini en die AGIP-raffinaderye, skeepsbou (Cantieri Navali Breda en Cantieri delle Acciaierie di Venezia) en voedselverwerking (Chiari & Forti S.A. Molini). Hawegeriewe, wat met die Noord-Italiaanse rivierstelsel verbind is, en verwerkende nywerhede was in staat om onverwerkte goedere te verwerk en te veredel voordat hulle na hul bestemmings vervoer is. Vir die fascistiese bewind was Marghera se belangrikheid nie beperk tot die industrialisering van Venesië nie. Dit het ook strategiese waarde gehad in die bewind se strewe na ekonomiese outarkie.
Residensiële buurte in Mestre en Marghera
Vir die nuwe woonbuurte in Marghera, wat volgens planne van die ingenieur Pietro Emilio Emmer ontstaan het, het onder andere Engelse tuinstede as voorbeeld gedien. In die tydperk tot 1940 is meer as 600 woonstelgeboue voltooi. Anders as beplan het nie net Venesiane uit die digbevolkte Centro storico aangetrokke gevoel tot die nuwe woonbuurte nie. Ook baie bewoners van ander munisipalieite het begin om hierheen te verhuis.
Die bevolking van Mestre het eweneens vinnig gegroei, van 11 000 in 1901 tot 22 000 in 1916 en 40 000 in 1935. As oorspronklik selfstandige nedersetting het Mestre kort voor lank 'n periferiese buurt van Venesië geword wat deur padbouprojekte in die Strandmeerstad se vervoernetwerk geïntegreer is.
Centro storico en Lido
Die Centro storico het in die proses sommige van sy stedelike funksies aan die periferie afgestaan. Op nasionale en internasionale vlak is sy status nogtans verhef tot dié van 'n eersterangse spilpunt van wêreldtoerisme en kultuur. Toerisme het gevorder tot die hoofbron van inkomste in die historiese middestad.
Venesië se reputasie as internasionale kunsmetropool is gevestig met die kunsuitstalling Biënnale. Die Esposizione Biennale Internazionale dell'Arte is vanaf 1928 as permanente kunsskou gehou en het drie jaar later outonome regstatus verwerf – onder voorsitterskap van graaf Volpi. Die Biënnale se status as kunsuitstalling van nasionale rang het beteken dat die fascistiese regering in Rome regstreeks invloed daarop uitgeoefen het. Sy kunnsprektrum is bestendig uitgebrei deur die insluiting van musiek, film- en toneelkuns. So is vanaf 1930 ook 'n Festival della musica contemporanea gehou, gevolg deur die filmfees Mostra internazionale d'arte cinematografica (vanaf 1932) en die Festival del Teatro (vanaf 1934).
Om behuisingstandaarde in die Centro storico te verbeter en die historiese sentrum op te knap volgens sy nuwe funksies binne die stedelike struktuur van Grande Venezia, is enkele projekte reeds in die 1930's aangepak. In 1939 het die Progetto per massima per il piano di risanamento di Venezia insulare voorsiening gemaak vir omvattende herstelwerk en modernisering. Die inwonertal, wat nog in 1931 130 000 beloop het, sou met 35 000 vermimder word. Bewoners sou hervestig word op die Lido, Sant'Elena, Giudecca, Murano – of op die vasteland as hulle vir werksgeleenthede in Marghera in aanmerking sou kom. Die woondigtheid sou verder verminder word deur die bebouing van ongebruikte terrein en landwinning. Naas die restourasie van historiese geboue is die aanpassing van stedelike strukture deur die bou van hoër woonstelgeboue en die verbreding van kanale oorweeg. Sommige van die maatreëls, wat onder die fascistiese bewind beplan is, is ook ná die Tweede Wêreldoorlog nog toegepas.
Vermaakgeriewe op die Lido di Venezia is aangevul deur teaters, feessale, 'n akwarium, kasino, rolprentteater en die nuwe Luna-park. Lido was steeds 'n woonbuurt vir welgesteldes, maar met die oprigting van nuwe geriewe soos helioterapeutiese instellings het sy herstellingsgeriewe toeganklik geword vir breër sosiale lae.
Spoorvervoer
Venesië word deur twee groot treinstasies bedien – Venezia Mestre op die vasteland en Venezia Santa Lucia wat in die sestiere Cannaregio en regstreeks aan die Canal Grande geleë is. Die spoorwegonderneming Trenitalia bedien van hier roetes na ander stede in Veneto (soos Treviso, Verona, Padua en Venezia Mestre asook elders op die vasteland), terwyl .italo se netwerk van hoëspoedtreine Venesië met ander groot Italiaanse metropole verbind. So is daar byvoorbeeld sestien treinverbindings daagliks na Milaan.
Die befaamde luukse treinroete Venice Simplon-Orient Express, wat in 1883 deur die Belg Georges Nagelmackers gevestig en in 1977 tydelik gestaak is, is in 1982 hervat en bedien die roete tussen Londen en Venesië via Parys (sommige roetes bedien ook Boedapest, Praag en Wene). Die treinrit vanuit Londen loop oor ’n afstand van meer as 1000 myl en duur sowat 32 ure. Vanuit Venesië word die oosterse roete na Istanboel bedien. Ook is daar in 2013 ’n Skandinawiese roete gevestig wat Stockholm en Kopenhagen met Venesië verbind.
Watervervoer
Naby Venezia Santa Lucia is aandoenplekke van Venesië se dieselaangedrewe waterbusse, die sogenaamde vaporetti met ’n kapasiteit van 230 passasiers, geleë. Hulle vorm die ruggraat van Venesië se watergebaseerde openbare vervoerstelsel in die Centro storico en die uitgestrekte strandmeergebied met sy verder af geleë eilande. Lyn 1 verbind Santa Lucia met die langgestrekte strandeiland Lido di Venezia aan die Adriatiese See. Sy roete langs die Canal Grande verseker dat dit een van die gewildste lyne vir toeriste is.
Vaporetto beteken “klein stoomboot” - ’n verwysing na Venesië se oorspronklike stoomgedrewe waterbusstelsel. Hul wye en plat enkeldek-ontwerp verseker enersyds dat passasiers die bes moontlike uitsig tydens hul vaart kan geniet, andersyds is hulle maklik toeganklik vir rolstoele en kinderwaens. Al word roetes dikwels aangepas en gewysig, is vaporetti uiters betroubaar en steeds betyds. Die standaardontwerp word aangevul deur ’n kleiner, vinniger tipe waterbus vir ’n maksimum van 160 passasiers, die motoscafo. Vir vaarte na die Lido en die buitenste eilande is daar ook dubbeldek-waterbusse, sogenaamde motonavi met ’n kapasiteit van sowat 600 passasiers.
Motorvervoer
Die historiese middestad of Centro storico is nie toeganklik vir motorvoertuie nie – in teenstelling met die vastelandse woon- en nywerheidsbuurte van Mestre en die Lido di Venezia. Bestuurders moet gebruik maak van parkeergeriewe in die stadsdeel (sestiere) Santa Croce in die uiterste weste van die Centro storico. Hierdie parkeerterreine word – soos dié op die eiland Tronchetto – deur die gekombineerde spoorweg- en motorbrug Ponte della Libertà met Mestre op die vasteland verbind. 'n Kabelspoortrein, genoem People Mover, neem besoekers na die Piazzale Roma naby die treinstasie en die Canal Grande waar hulle toegang tot die Venesiaanse waterbusstelsel het.
Roeisport en cultura acquea
Baie van Venesië se bootswerwe (cantieri) huisves roeiklubs wat gedeeltelik deur die stadsraad befonds word om Venesiaanse tradisies te bewaar. Die klubs bied roeilesse aan, organiseer regatta's en hou funksies en sosiale byeenkomste. Die oudste roeivereniging is die Reale Società Canottieri Bucintoro 1882.
Ida Darling
Ida Darling (23 Februarie 1880 – 5 Junie 1936) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente T'Other Dear Charmer (1918), Mrs. Dane's Defense (1918), Irene (1926), en Love in the Desert (1929).
Die drie Van der Merwes
Die Drie Van der Merwes is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1970 deur Kavalier Films uitgereik is. Dirk de Villiers was die regisseur.
Genre
Die rolprent is ’n komedie.
Akteurs
Franz Marx speel die rol van die drie Van der Merwes. Van die ander akteurs is Marius Weyers, Sandra Prinsloo, Cobus Rossouw en Raedawn Stevens.
Storielyn
’n Sukkelende akteur, Koos van der Merwe, is dol oor Linden, die dogter van ’n miljoenêr wat haar Durban toe stuur om haar van Koos af weg te kry. Koos volg haar en vermom hom as kapt. James van der Merwe, ’n wêreldbekende seiljagvaarder. Intussen kom die kaptein se tweelingbroer, Piet, na Durban om sy neorotiese vrou te ontmoet. Toe die regte kapt. James van der Merwe boonop ook sy opwagting maak, is daar groot probleme.
Mistisisme
Die woord mistisisme is van Griekse herkoms. 'n Mistikus was iemand wat ingewy is in die geheimenisse van die misterieskole. Die Grieke het die idee van misterieskole oorgeneem van dié wat lank tevore in Egipte begin is. Deur inwyding het die mistikus toegang gekry tot esoteriese kennis van 'n goddelike natuur. Die doel van die mistikus was om die tydelike materiële natuur te verryk met 'n bewuswording van sy ewigdurende geestelike natuur. 'n Persoon wat ingewy is in 'n misterieskool het 'n heiligdom betree en is verbied om daardie kennis met enigiemand te deel wat nie ingewy is nie. Die woord "misterie" kom van die Griekse woord mysterion wat afgelei is van die werkwoord muo, wat beteken om jou oë en lippe te sluit. 'n Mistikus word beskou as iemand wie se normale bewussyn verbreed is, om sodoende vermoëns wat sluimerend was te aktiveer en om sy visie te verbreed ten einde waarhede binne te dring wat verberg is vir die rasionele verstand. Mistisisme is nie beperk tot enige geloof of godsdiens nie, maar kom voor in 'n verskeidenheid van godsdienste en gevolglik word 'n verskeidenheid van betekenisse aan die term gekoppel.
Verskillende sienswyses
'n Paar maniere waarop die term mistisisme beskou kan word, is:
Christelike mistisisme
Die gebruik van die woord mistisisme binne 'n Christelike konteks is hoofsaaklik vanweë die invloed van Dionysius die Areopagiet, wat ook bekend was as Pseudo-Dionysius. Hy is verkeerdelik beskou as 'n dissipel van Paulus, met die gevolg dat sy werk Mistiese teologie deur die vroeë Kerkvaders as gesaghebbend beskou is. Die vroeë teoloë het mistieke teologie beskryf as " 'n uitreiking van die siel na God deur die aandrang van die liefde" of "eksperimentele wysheid deur die vereniging van die liefde".
Indiese mistisisme
Radhakrishnan, 'n filosoof van Indië, beskryf mistisisme as geïntegreerde denke, in teenstelling met analitiese denke, wat alle insigte herlei tot 'n betekenisvolle geheelbeeld.
Praktiese mistisisme
Evelyn Underhill in haar boek Praktiese mistisisme beskryf mistisisme as die kuns om een te word met God. Sy skryf: "Mistisisme is die kuns van eenheid met die werklikheid. Die mistikus is 'n persoon wat eenheid in 'n mindere of meerdere mate beleef, of wat so 'n eenheid ten doel het en glo dat groter eenheid haalbaar is."
Gladiolus huttonii
Gladiolus huttonii is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort en is deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Oos- en Wes-Kaap en kom voor van Grahamstown tot by Plettenbergbaai. Die plant het baie van sy habitat afgestaan aan die aanlê van plantasies, indringerplante en ontwikkeling.
Paaseier
'n Paaseier is 'n geverfde, dikwels beskilderde of met patrone versierde en meestal hardgekookte hoendereier wat mense tradisioneel in Paastyd aan mekaar skenk of eet. Die voedselbedryf bied 'n oordaad sjokolade-eiers in kleurryke verpakkings as Paaseiers aan.
Die term verwys daarnaas ook na nie-eetbare eiers wat in Paastyd vir dekorasie of as geskenk gebruik word. Gewoonlik word hiervoor hoendereiers uitgeblaas of kunseiers uit materiale soos karton, gips, hout, natuursteen of plastiek vervaardig. Afhangende van die materiaal en funksie waarvoor hulle benodig word, word ook hierdie Paaseiers van 'n groot verskeidenheid versierings voorsien.
Oorsprong van die tradisie
Die Christelike tradisie van eierverf as deel van die Paasviering is inheems aan 'n verskeidenheid Europese en Westerse kulture soos Armenië, Rusland, Griekeland, die Middellandse Seegebied en Sentraal-Europa. Vir 'n gewilde kinderspeletjie word geverfde Paaseiers op Paassondagoggend versteek.
Alhoewel die Christelike Paasviering sy oorsprong in die Joodse Pasgafees het en eiers tydens die seder-maaltyd genuttig is, is daar geen samehang tussen die Joodse feesviering en Europese Paaseiertradisies nie. Die historiese en kulturele agtergrond van die Paaseiertradisie is tans nie bekend nie. Weliswaar word daar dikwels na die simboliese betekenis van eiers in die antieke tydperk asook in ander beskawings en godsdienste verwys. In die moderne tyd maak geverfde eiers deel uit van die Nouruz-fees in Iran, veral by Zoroastriërs en Jesiede.
In die Christelike teologie speel die eiersimboliek al lank 'n beduidende rol. In die Middeleeue is die eier reeds met Christus se heropstanding geassosieer. Die eier is dan ook in die Europese kunsgeskiedenis algemeen as 'n simbool vir die heropstanding beskou – dit kom byvoorbeeld op Mariaportrette in die agtergrond of as randmotief voor om na die maagdelike geboorte te verwys.
Susan Silo
Susan Silo (gebore 27 Julie 1942) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Ant Bully (2006) en in die televisiereekse Batman (1966) en Xiaolin Showdown (2003).
Pierre-Luc Brillant
Pierre-Luc Brillant (gebore 29 Januarie 1978) is 'n Kanadese akteur, komponis, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente C.R.A.Z.Y. (2005) en Le nid (2018), en in die televisiereekse Nos étés (2005) en C.A. (2006).
Virgin Atlantic
Die lugredery Virgin Atlantic (IATA: VS, ICAO: VIR), 'n handelsnaam van Virgin Atlantic Airways Limited, is 'n Britse lugredery met meerderheidsbesit deur sir Richard Branson se Virgin Group. Die groep besit 51% van die lugredery en Delta Air Lines van die VSA besit die oorblywende 49%. Virgin Atlantic se hoofkantoor is in Crawley, Wes-Sussex, Engeland, naby Lughawe Londen-Gatwick.
Die lugredery is in 1984 gestig en was oorspronklik deur mede-stigters Randolph Fields en Alan Hellary beplan om vlugte tussen Londen en die Falkland-eilande te onderneem. Die paar ontmoet Richard Branson en deur onderhandelinge word die lugredery herdoop na "Virgin Atlantic". Die eerste vlug van Gatwick na Newark Liberty Internasionale Lughawe is op 22 Junie 1984 onderneem.
Virgin Atlantic maak gebruik van 'n gemengde vloot van Airbus en Boeing wyerompvliegtuie en opereer tussen die Verenigde Koninkryk, Noord-Amerika, die Karibiese eilande, Afrika, die Midde-Ooste, Asië en Australië vanaf sy belangrikste basis by Gatwick met sekondêre basisse by Lughawe Londen-Heathrow en Manchester. Die lugredery onderneem binnelandse vlugte in die Verenigde Koninkryk sedert 31 Maart 2013. Dit is administratief geskei van ander Virgin-handelsmerke.
In 2012 het Virgin Atlantic 5.4 miljoen passasiers vervoer, wat dit die sewende grootste Britse lugredery in terme van passasiersvolume maak. In die jaar tot Februarie 2013, het dit 'n jaarlikse bedryfsverlies van £128.4 miljoen gelei.
Virgin Atlantic Airways Limited beskik oor 'n Burgerlugvaartowerheid Tipe A-operateurslisensie wat dit toelaat om passasiers, vrag en pos te vervoer op vliegtuie met 20 of meer sitplekke.
Vloot
Die vloot van Virgin Atlantic Airways in Februarie 2014:
Alfred, Hertog van Sakse-Koburg en Gotha
Alfred, die Hertog van Sakse-Koburg en Gotha (Alfred Ernest Albert; 6 Augustus 1844 – 30 Julie 1900) was die tweede seun en vierde kind van koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk en Albert van Sakse-Koburg en Gotha. Hy het op 24 Mei 1866 die titels Hertog van Edinburg, Graaf van Kent en Graaf van Ulster gekry. Op 23 August 1893 het hy sy oom Ernst as die heersende Hertog van Sakse-Koburg en Gotha in die Duitse Ryk opgevolg.
Latere lewe
Die hertog se enigste seun, erfprins Alfred, het na bewering in ’n skandaal betrokke geraak en homself in Januarie 1899 geskiet, te midde van sy ouers se viering van hul 25ste huweliksherdenking. Hy het dit oorleef, maar sy verleë ouers het hom na Merano gestuur om te herstel. Hy is twee weke later, op 6 Februarie, hier dood. Die hertog self is op 30 Julie 1900 aan keelkanker dood by Schloss Rosenau, sy somerwoning buite Koburg. Hy is opgevolg as die Hertog van Sakse-Koburg en Gotha deur sy broerskind, prins Charles Edward, Hertog van Albany.
Grace Darmond
Grace Darmond (20 November 1898 – 8 Oktober 1963) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Millionaire Baby (1915), Below the Surface (1920), So Long Letty (1920), en The Hope Diamond Mystery (1921).
Albert, prinsgemaal
Prins Albert van Sakse-Koburg en Gotha (Francis Albert Augustus Charles Emmanuel' 26 Augustus 1819 – 14 Desember 1861), later SKH die Prinsgemaal, was die eggenoot van koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk. Talle geboue en plekke is na hom genoem, onder ander die Albert Memorial, die Albert Hall en die Victoria & Albert Museum in Londen.
Lewe
Hy was 'n Duitse boorling wat in die Saksiese hertogdom van Sakse-Koburg-Saalfeld gebore is. Sy familie het bande met baie van Europa se koningshuise gehad. Op 20-jarige ouderdom trou hy met sy niggie, koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk, by wie hy nege kinders gehad het.
Hy het in kuns, musiek, wetenskap en die nywerheid belanggestel. In 1851 reël hy die Groot Tentoonstelling in Londen. Dit was 'n groot sukses en het sy gewildheid in Engeland aangehelp.
Dood
Die prinsgemaal is op 14 Desember 1861 aan ingewandskoors dood weens die swak sanitêre toestand in Windsor-kasteel. Sy dood het Victoria baie swaar getref nadat haar ma vroeër in die jaar dood is. Sy het ’n routydperk betree en vir die res van haar lewe swart gedra. Sy het min in die openbaar verskyn en die volgende paar jaar min in Londen gekom. Haar afsondering het haar die bynaam "Weduwee van Windsor" besorg. Sy het haar seun Edward, die Prins van Wallis, vir sy pa se dood blameer – Albert het in November gehoor van Edward se swak gedrag en het na Cambridge gereis om sy seun te konfronteer.
Ná koningin Victoria se dood in 1901 het Edward haar opgevolg as die eerste koning van die Huis van Sakse-Koburg en Gotha, genoem na die huis waartoe prins Albert behoort het.
Laura Silverman
Laura Silverman (gebore 10 Junie 1966) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Half Baked (1998) en in die televisiereekse Dr. Katz, Professional Therapist (1995), House (2004), en The Comeback (2005).
Stoffel van der Merwe
Stoffel van der Merwe (gebore op 18 Desember 1939 te Postmasburg) is 'n afgetrede Suid-Afrikaanse diplomaat, universiteitsprofessor, politikus en Volksraadlid (1981-1992) vir die Helderkruin-kiesafdeling as lid van die Nasionale Party.