cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dakar-tydren
Die Dakar-tydren (voorheen bekend as die Parys-Dakar-tydren) is 'n jaarlikse tydren wat deur die Amaury Sport Organisation georganiseer word. Die tydren is oop vir amateur- en professionele jaers, maar amateurs maak gewoonlik tot 80% van jaers uit.
Die Dakar kan eerder as 'n uithourit beskou word as 'n tradisionele tydren, aangesien die landskap waaroor deelnemers jaag baie veeleisender is, terwyl die voertuie eerder ware veldvoertuie is as gemodifiseerde sedans wat in gewone veldwedrenne gebruik word. Behalwe gewone veldwerk wat die voertuie moet verrig, is bykomstige hindernisse die oorsteek van sandduine, modder, kameelgras, rotse, ensovoorts. Afstande per dag kan ook tot 'n hele paar honderd kilometers wees, wat uiterste uithouvermoë verg.
Geskiedenis en roete
Die tydren het ontstaan in 1978, 'n jaar nadat 'n jaer, Thierry Sabine, in die woestyn verdwaal het, en gedink het dit is die ideale plek vir 'n jaarlikse uithourit. Aanvanklik het die wedren jaarliks in Parys, Frankryk, begin en in Dakar, Senegal, geëindig. As gevolg van politieke en ander faktore het die begin en eindpunt egter later verskil van die oorspronklike. In die Afrika-era was die eindpunt met die uitsondering van vier tydrenne in Dakar, maar Parys was nét die beginpunt tot in 1995. Tussen 2009 en 2019 is die Dakar-tydren in Suid-Amerika aangebied. Sedert 2020 vind dit in Saoedi-Arabië plaas.
Volledige lys van vorige roetes
Die tydren het voorheen (tot 2007) gewoonlik deur Marokko, Wes-Sahara en daarna na die graslande en woestyne in Mauritanië gegaan. Die gedeeltes deur Atar en die sandduine en canyons van Mauritanië se Adrar-streek was beskou as die mees uitdagende van alle veldtydrenne.
In 1992 het Hubert Auriol die Dakar in 'n sedanvoertuig gewen nadat hy voorheen die motorfietsafdeling van die kompetisie twee keer gewen het. Dit het hom die eerste jaer gemaak wat in beide die tweewiel- en vierwielafdelings geseëvier het.
Die 2008 Dakar-tydren is op 4 Januarie 2008 jammerlik gekanselleer, te midde van vrese oor moontlike terrorisaanvalle in die Sahara. Dit het bygedra tot gerugte deur koerante dat dit die einde van die tydren voorspel. Chili en Argentinië het hulle landgebied aangebied om die ren te huisves, asook Tsjeggië.
Tussen 2009 en 2019 is die Dakar-tydren jaarliks in Suid-Amerika gehou. In 2020, 2021, 2022 en 2023 is die Dakar-tydren in Saoedi-Arabië gehou.
Voertuie en klasse
Die drie vernaamste kompetisieklasse in die Dakar-tydren is motorfietse, sedan motorvoertuie (enige iets van strand-knortjorre ("beach buggies") tot vragmotors) en groot vragmotors. Baie voertuigvervaardigers gebruik die uiterste omstandighede van die tydren om voertuie te toets en die uithouvermoë van hul voertuie ten toon te stel.
Oorspronklik het Europese veeldoeligheidsvoertuie soos die Land Rover, die Range Rover, die Mercedes-Benz G, en die Pinzgauer, sowel as die Japannese Toyota Land Cruiser, die tydren oorheers. Ander vervaardigers het gemodifiseerde stadsvoertuie soos die Rolls-Royce, Citroën, Peugeot (405 T16 en 205 T16) en selfs Porsche ingeskryf.
In 2002 was voorbeelde van die sedan-motorvoertuigklas die Mitsubishi Pajero/Montero, die Volkswagen Touareg, en die Nissan Navara. Mercedes-Benz M-klas, BMW X5 en BMW X3, Hummer H1 en Hummer H3 sportveeldoeligheidsvoertuie was ook teenwoordig, maar het nie in die wennersposisies gespog nie. Jean-Louis Schlesser het 'n reeks strandknortjorre gebou vir die tydren wat heelwat wenners opgelewer het. Amerikaanse "Baja" styl vragmotors het ook hul verskyning gemaak, maar selde gewen.
Vragmotors (T4 "Camions" of "Lorries") sluit in Tatra, LIAZ, Kamaz, Hino, MAN, DAF, PERLINI, Mercedes-Benz Unimog, Renault Kerax, SCANIA, IVECO en GINAF. In die 1980's was daar sterk kompetisie tussen DAF en Mercedes-Benz, wat gelei het tot voertuie met twee enjins wat meer as 1000 perdekrag (hp) (750 kW) uitgestoot het. Later het Tatra, Perlini en Kamaz tot die tydren toegetree.
KTM is die mees populêre en meestal die wenmotorfiets. Die grootste mededingers in die motorvoertuigklas is MINI, Volkswagen, Mitsubishi en Nissan, en in die motorfietsklas Yamaha en KTM. Na 2000 het hernude kompetisie begin in die vragmotorklas tussen DAF, Tatra, Mercedes-Benz en Kamaz.
Insidente
In 1982 het Mark Thatcher, seun van die destydse Britse eerste minister Margaret Thatcher, en sy Franse medebestuurder, Charlotte Verney en 'n meganikus, vir ses dae verdwyn. Die drietal het op 9 Januarie herstelwerk aangebring en toe die verkeerde pad verder gevolg. 'n Algeriese militêre vliegtuig het hulle wit Peugeot 504 50 km van koers af gevind.
In 1986 het die organiseerder van die tydren, Thierry Sabine, dood verongeluk in 'n helikopterongeluk.
Ses mense, drie deelnemers en drie plaaslike inwoners, is dood tydens die 1988-wedren. Dit sluit in 'n 10-jarige kind van Mali wat die pad oorgesteek het, en 'n kameraspan wat 'n ma-en-dogter in Mauritanië doodgery het.
In 2005 is vyf mense, insluitende twee renjaers dood in die tydren, terwyl 'n Suid-Afrikaner, Elmar Symons, 'n motorfietsjaer in die 2007-tydren, oorlede is.
Kritiek
Die tydren het reeds kritiek uit verskeie oorde ontvang, meestal as gevolg van die impak van die tydren op die plaaslike bevolkings waardeur gejaag word. Die feit dat Wes-Sahara 'n deurgangspunt is sonder dat die Polisario Front (die aanvaarde verteenwoordiger van die Sahrawis-inwoners in Wes-Sahara wat deur Marokko beset word) se mening ingewin is, was nog 'n punt van kritiek. Na hierdie kritiek het die organiseerders van die ren sedert 2000 die Polisario Front se toestemming verkry.
Die Vatikaan, Afrika-menseregtegroepe en die Groen Party in Frankryk het ook al beswaar teen die tydren aangeteken, weens verskeie redes. Plaaslike gemeenskappe kla dat hulle min voordeel uit die tydren trek, aangesien die deelnemers min geld op plaaslike goedere spandeer, maar mense en diere baie keer sterf in die jaers se pad.
NG gemeente Herold
duimnael|links|270px|Ds. D.C. van Dyk het die huidige kerk se hoeksteen op [[31 Julie 1954 gelê. Die argitek was W. De W. Bronkhorst van die argiteksfirma Louw & Louw. Die bouaannemer was Boland Bouers (Edms.) Bpk.]]
duimnael|regs|160px|Ds. S.W. van Wyk, die eerste leraar.
duimnael|160px|regs|Ds. Coenraad Grundlingh, leraar van 1914 tot 1929.
duimnael|links|280px|Die buitekerk te Buffelsdrift.
//Khara Hais Plaaslike Munisipaliteit
Die //Khara Hais Plaaslike Munisipaliteit was een van die plaaslike munisipaliteite in die ZF Mgcawu-distriksmunisipaliteit in die Noord-Kaap, Suid-Afrika.
NG gemeente Herold
Die NG gemeente Herold is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Ring van George en met sy middelpunt op die dorpie Herold. In 1985 was hier 186 doop- en 382 belydende lidmate, maar teen 2015 het afgeneem tot 41 en 217, ’n afname van amper 55 persent.
Stigting
Die gemeente is op 1 Februarie 1910 van die gemeente George en 'n klein gedeelte van die gemeente Oudtshoorn afgestig. Ds. D. Rossouw van George is tot konsulent benoem. Met afstigting het die gemeente se gebied die hele distrik George ten noorde van die Outeniquabergreeks (die wyk Achterberg) en 'n gedeeltetjie van die distrik Oudtshoorn aan die westekant van die gemeente beslaan. Die gemeente is genoem na wyle ds. Tobias Herold, 'n vroeëre leraar van George en ook voormalige moderator van die Kaapse Kerk.
Die gemeente het bestaan uit vier wyke, naamlik Klipdrift, Doorn Rivier, Buffelsdrift en Molens Rivier (of Molenrivier, ook Meulrivier). Buitekerke en doopsbediening is deur di. C.F.J. Müller en Z. de Beer begin op Buffesldrift en Molenrivier, aan die een kant, en op Klipdrift aan die ander waar drie geskikte kerkgeboue toe reeds gestaan het wat lidmate vroeër daar opgerig het. Die skenkers van die grond en helpers met die oprigting van die wykskerke, was F. Taute (Molenrivier), M. van der Westhuizen (Klipdrift) en die twee broers Janse van Rensburg (Buffelsdrift). Die Ringskommissie het die gemeente met twee middelpunte gestig waar lidmate alle kerklike voorregte kon geniet.
//Khara Hais Plaaslike Munisipaliteit
Nedersettings
Nedersettings in die munisipaliteit was:
NG gemeente Herold
Stigting
Die eerste twee leraars het die wyk Klipdrift tot standplaas gehad. Daar was 'n gerieflike verdiepingpastorie en 'n doelmatige wyksaal. Toe die gedagte aan sentralisasie later ontstaan, aangesien Klipdrift-wyk aan een kant van die gemeente geleë is, het die Ringskommissie Doorn Rivier as middelpunt aangewys, met byvoeging van nog twee wyke uit die aangrensende en gemeentes Uniondale en Knysna, naamlik Dieprivier en Kliprivier. Die leraarswoning is toe verskuif na Doorn Rivier en die wyk se naam verander na Herold. So het dié plek as kerkdorp ontstaan.
Leraars
Die eerste leraar was ds. S.W. van Wyk, wat in Mei 1910 reeds bevestig is en die gemeente bedien het tot Oktober 1912. Ná sy vertrek was daar 'n groot skaarste aan predikante en so het die kerkraad eerw. P.L. le Roux gevra om die gemeente te bearbei. Hy het met soveel seën gearbei, dat die Ring die kerkraad moes dwing om 'n predikant te beroep. Ná eerw. Le Roux het ds. C.L. Grundlingh van Venterstad op 8 November 1914 die herderstaf in Herold kom opneem. Sy dienstyd in die gemeente het ongeveer 15 jaar beloop. Ná ds. Grundlingh se vertrek na Paterson, het ds. W.J. du Toit van Prieska die beroep na Herold aangeneem en die gemeente tot sy dood bedien.
Daarna het ds. P.G. Rossouw, as 'n jong proponent, tydelik na Herold gekom. Hy is toe beroep en georden, en het met seën die gemeente bearbei. Ds. O.A.O. Naudé het ds. Rossouw opgevolg en twee jaar in die gemeente gestaan. Hierna het ds. D.C. van Dyk die herderstaf opgeneem. In 1952 skryf die medewerker van die gemeente in Ons gemeentelike feesalbum: "Die gemeente was en is besonder gelukkig om van die allerbeste pastoriemoeders te kry."
Hangzhou
Hangzhou (Chinees: 杭州) is 'n stad in China met 8 700 400 inwoners. Hangzhou is die hoofstad van die provinsie Zhejiang in die ooste van China. Die stad is in die Yangtzedelta naby die kus van die Oos-Chinese See en 180 kilometer suid van Sjanghai geleë.
Die stad was in die 13de eeu 'n belangrike hawestad, maar die hawe het later toegeslik. Hangzhou is 'n susterstad van Kaapstad, Suid-Afrika en Leeds, Verenigde Koninkryk.
Matt William Knowles
Matt William Knowles (gebore 1985) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Vikingdom (2013), Asura (2018), en Bond of Justice: Kizuna (2018), en in die televisiereeks Love Me If You Dare (2015).
Henschel & Son
Henschel & Son was 'n Duitse swaaringenieursmaatskappy, geleë in Kassel, in die 20ste eeu bekend as 'n vervaardiger van vervoertoerusting, insluitende lokomotiewe, vragmotors, busse en trolliebussies; asook gepantserde vegvoertuie en -wapens.
Georg Christian Carl Henschel het in 1810 die fabriek in Kassel gestig. Sy seun Carl Anton Henschel het in 1837 'n ander fabriek gestig. In 1848 het die maatskappy begin met die vervaardiging van lokomotiewe. Die fabriek het in die 20ste eeu die grootste lokomotiefvervaardiger in Duitsland geword. Henschel het 10 geartikuleerde stoomwaens, met dubbelle stoomontwerpe, vir die Deutsche Reichsbahn-spoorweë as afleweringswaens gebou. Verskeie waens is ook gebou, waarvan een Hermann Göring se personeelwa geword het. In 1935 kon Henschel sy verskillende stoomlokomotiewe opgradeer na 'n vinnige Streamliner-tipe met 'n maksimumspoed van tot 140 km/h deur die byvoeging van 'n verwyderbare dop oor die ou stoomlokomotief.
Dornier Do 17
Die Dornier Do 17 was 'n ligte tweemotorige bomwerper wat die Luftwaffe tydens die Tweede Wêreldoorlog gebruik het. Die vliegtuig het sy nooiensvlug in 1934 voltooi.
Mesembryanthemum nodiflorum
Mesembryanthemum nodiflorum, L. is 'n plantjie uit die vygiefamilie wat aan Suid-Afrika inheems maar nie endemies is nie. Dit kom veral in die Noord-Kaap en die Wes-Kaap voor en is op die SANBI-rooilys as veilig (LC) gelys. Saam met ander spesies van die genus word dit dikwels in Afrikaans brakslaai genoem.
María Ellingsen
María Ellingsen (gebore 22 Januarie 1964) is 'n Yslandse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Foxtrot (1988), D2: The Mighty Ducks (1994), en Agnes (1995), en in die televisiereeks Thin Ice (2020).
Mesembryanthemum nodiflorum
In die droë Karoo is dit een van die hoofkomponente wat deur skape bewei is.
Dit is ook een van die spesies wat saam met duinekool kenmerkend aan die gematigde soutmoerasse van die riviermondings is.
M. nodiflorum kan in droë en soutige omstandighede groei en besit groot blaasselle wat die plant se velletjie 'n glinsterende aanblik gee. Die lewende plant slaan sout in sy blaasselle op wat ná sy afsterwe weer in die grond tereg kom. Dit verhoed dat ander plante op sy plek kan groei. Die plant kan ook van C3-fotosintese oorskakel op CAM-fotosintese. Dit verminder vogverlies en verhoog sy oorlewenskanse. By droogte skakel die plant na CAM oor en fokus op die vervaardiging van saadjies.
Verspreiding
In Afrika is die plant inheems in Algerië, Egipte, Kanariese Eilande, Libië, Madeira, Mauritanië, Marokko, Namibië, Selvagens, Suid-Afrika, Tunisië en Wes-Sahara.
Buite Afrika is die plant inheems in die Baleariese Eilande, Oos Egeïese eilande, Frankryk, Griekeland, Persiese Golfstate, Iran, Irak, Italië, Joego-Slawië, Korsika, Kreta, Koeweit, Libanon, Oman, Saoedi-Arabië, Sardinië, Sisilië, Sinai, Sirië, Spanje Staat Palestina en Turkye.
Die plant is 'n indringerspesie in Australië, Kalifornië en op sommige eilande in die Atlantiese Oseaan.
Megan Grano
Megan Grano is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent This Is 40 (2012) en in die televisiereekse Jimmy Kimmel Live! (2003), Weeds (2005), en Veep (2012).
Grimborg
Grimborg is 'n album van Gjallarhorn wat in 2002 vrygestel is.
Setumong
Setumong is 'n Swart nedersetting in Aganang Plaaslike Munisipaliteit, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit is 28 km wes van Polokwane geleë.
Jodium
Jodium is ’n chemiese element met die simbool I en ’n atoomgetal van 53. Jodium, wat natuurlik voorkom, bestaan uit ’n enkele isotoop met 74 neutrone. Jodium is die halogeen met die laagste reaktiwiteit en is ook die elektropositiefste halogeen naas astaat. Die element kom egter nie in sy ongebinde vorm in die natuur voor nie. Soos al die ander halogene (groep VII-elemente) vorm jodium diatomiese molekules in sy suiwer vorm (I2).
Jodium en sy verbindings word hoofsaaklik vir medisinale redes, fotografie en in kleurstowwe gebruik. Jodium is hoogs oplosbaar in water en kom in seewater voor. Dit kan moontlik help om te verduidelik hoe dit gebeur het dat alle diere, en sommige plante, jodium in spoorhoeveelhede in hulle diëte vereis. Die hoë atoomgetal maak dit ’n relatief seldsame element. Die element is die swaarste noodsaaklike element wat deur lewende organismes gebruik word.
Eienskappe
Elementêre jodium los maklik op in chloroform en koolstoftetrachloried. Die oplosbaarheid van elementêre jodium in water kan baie verhoog word deur kaliumjodied by te voeg. Die molekulêre jodium reageer omkeerbaar met die negatiewe ioon wat die trijodiedanioon vorm, I3, wat goed in water oplos. Hierdie vorm ook die basis vir die formulerings van sommige medisinale (antiseptiese) jodium. Die diepblou kleur van stysel-jodium-komplekse word slegs deur die vrye element gevorm.
Geskiedenis
Jodium is in 1811 deur Bernard Courtois ontdek. Sy vader was ’n vervaardiger van salpeter (’n belangrike komponent van buskruit). Met die uitbreek van die Napoleontiese Oorloë, was salpeter in aanvraag gewees. Op daardie tydstip in Frankryk is natriumkarbonaat in die vervaardiging daarvan gebruik wat verkry is deur seewier te verbrand en die as met water te was. Die oorblywende afval is vernietig deur swaelsuur by te voeg. Courtois het op ’n dag te veel swaelsuur bygevoeg en ’n pers damp het ontstaan. Courtois het toe opgemerk dat die damp op koue oppervlaktes gekristalliseer het om donker kristalle te vorm. Courtois het vermoed dat dit ’n nuwe element was, maar het nie die hulpbronne gehad om sy waarnemings verder te ondersoek nie.
Hy het egter van sy monsters aan sy vriende, Charles Bernard Desormes (1777–1862) en Nicolas Clément (1779–1841) gegee om die navorsing te doen. Hy het ook van die stof vir Joseph Louis Gay-Lussac (1778–1850), ’n bekende chemikus van daardie tyd, en aan die fisikus, André-Marie Ampère (1775–1836) gegee. Op 29 November 1813, het Desormes en Clément Courtois se ontdekking openbaar gemaak. Hulle het die stof beskryf by ’n vergadering van die Koninklike Instituut van Frankryk. Op 6 Desember het Gay-Lussac aangekondig dat die stof óf ’n element was, óf ’n verbinding van suurstof. Ampère het van sy monster aan Humphry Davy (1778–1829) gegee. Davy het eksperimente op die stof gedoen en die ooreenkomste met chloor opgemerk. Davy het op 10 Desember ’n brief aan die Koninklike Vereniging van London gestuur waarin hy aangekondig het dat hy ’n nuwe element geïdentifiseer het. ’n Argument het toe tussen Davy en Lussac ontstaan oor wie die eerste was om jodium as ’n element te identifiseer, maar beide het egter erken dat Courtois die eerste was om die element te isoleer.
Gebruike
Jodium word gebruik in farmaseutiese produkte, antiseptikums, medisyne, voedselbymiddels, kleurstowwe, kataliste, halogeenligte, fotografie, watersuiwering en vir die identifisering van stysel.
Natuurlike verspreiding
Jodium kom hoofsaaklik in die natuur voor in die vorm van ’n opgeloste jodied in seewater. Dit kan egter ook in sommige minerale en grondsoorte aangetref word. Die element kan in sy suiwer vorm verkry word deur kaliumjodied met kopersulfaat te laat reageer. Daar is ook verskeie ander metodes om die element in die laboratorium te isoleer – onder andere die metode om byvoorbeeld halogene te isoleer deur die oksidasie van die jodied in jodiumsuur deur middel van mangaandioksied. Alhoewel die element in der waarheid uiters seldsaam is, het kelp en sekere algesoorte die vermoë om jodium te konsentreer, wat help om die element in die voedselketting vry te stel.
Bronne
Jodium word aangetref in die mineraal genaamd caliche wat in Chili tussen die Andes en die see aangetref word. Dit word ook in sommige seewiere aangetref en kan ook vanuit seewater onttrek word.
Die onttrekking van jodium uit seewater word deur middel van elektrolise vermag. Die soutwater word eers gesuiwer en aangesuur met die byvoeging van swaelsuur en word dan met chloor gereageer. ’n Jodium-oplossing word sodoende vervaardig wat dan nog té verdun is en daarom gekonsentreer moet word. Om dit te vermag, word lug deur die oplossing geborrel wat veroorsaak dat die jodium verdamp. Hierná word deur in ’n absorpsietoring gestuur wat suur bevat met swaeldioksied daarby gevoeg sodat die jodium gereduseer kan word. Die oplossing word dan weer met chloor behandel om die oplossing verder te konsentreer en sodoende ’n finale oplossing van ongeveer 99% suiwerheid te lewer.
’n Ander bron is kelp. Hierdie bron is in die 18de en 19de eeue gebruik, maar is nie meer ekonomies lewensvatbaar nie.
In 2005 was Chili die top produsent van jodium met ongeveer twee derdes van die wêreldaandeel, gevolg deur Japan en die VSA aldus die British Geological Survey.
Beskrywende chemie
Elementêre jodium is nie baie oplosbaar in water nie, met slegs een gram wat in 3 450 ml teen 20 °C en 1 280 ml teen 50 °C sal oplos. In teenstelling met chloor, is die vorming van die hipohalietioon (IO–) van jodium in neutrale wateroplossings nalaatbaar klein.
Oplosbaarheid in water word baie verhoog as die oplossing opgeloste jodiumsoute soos jodiumsuur, kaliumjodied of natriumjodied bevat; hierdie verhoging in oplosbaarheid is die resultaat van die hoë oplosbaarheid van die I3- ioon. Opgelosde bromiede verhoog ook die oplosbaarheid van jodium in water. Jodium is oplosbaar in ’n verskeidenheid organiese oplosmiddels, insluitende etanol (20,5 g/100 ml teen 15 °C, 21,43 g/100 ml teen 25 °C), diëtieleter (20,6 g/100 ml teen 17 °C, 25,20 g/100 ml teen 25 °C), chloroform, asynsuur, gliserol, benseen (14,09 g/100 ml teen 25 °C), koolstoftetrachloried (2,603 g/100 ml teen 35 °C) en koolstofdisulfied (16,47 g/100 ml teen 25 °C).
Water- en etanoloplossings van jodium is bruin. Oplossings in chloroform, koolstoftetrachloried en koolstofdisulfied is pers.
Elementêre jodium kan vervaardig word deur jodiede met chloor te oksideer:
of deur middel van mangaandioksied in ’n suuroplossing:
Jodium word gereduseer na jodiumsuur deur middel van waterstofsulfied:
of deur middel van hidrasien:
Jodium word geoksideer na jodaat deur middel van salpetersuur:
of deur middel van chlorate:
Jodium word in ’n tweestap-reaksie in oplossings van alkaliese hidroksiede (soos natriumhidroksied) na jodied en jodaat omgeskakel:
Jodium se biologiese rol
Jodium is ’n noodsaaklike spoorelement, die swaarste element bekend wat deur lewende organismes benodig word. Die hoofrol van jodium in dierbiologie is as bestanddeel van die skildklier hormone, tiroksien (T4) en trijodiumtironien (T3). Hierdie hormone word gevorm deur die byvoegingskondensasieproduk van die aminosuur, tirosien, en word vóór vrystelling in ’n jodiumbevattende ensiem, wat as tiroglobulien bekend staan, verander. T4 en T3 bevat onderskeidelik vier en drie atome jodium per molekule. Die skildklier absorbeer jodium aktief uit die bloed om hierdie hormone te vervaardig en weer in die bloedstroom vry te stel. Hierdie werking word beheer deur ’n tweede hormoon, TSH vanuit die skildklier. Hormone wat deur die skildklier afgeskei word, is filogeneties baie ou molekules wat deur die meeste veelsellige organismes gesintetiseer word en ook ’n effek sommige eensellige organismes het.
Die hormone van die skildklier speel ’n belangrike rol in biologie en het ’n impak op geenskrywing om die basale metaboliese tempo te beheer. Die totale gebrek aan skildklierhormone kan die basale metaboliese tempo tot soveel as 50% verlaag terwyl ’n oormaat skildklierhormone die basale metaboliese tempo met soveel as 100% kan verhoog. T4 is grootliks ’n voorganger van T3, wat die biologies aktiewe hormoon is.
Jodium maak 65% van die molekulêre massa van T4 uit en 59% van T3. 15–20 mg-jodium word in die skildklierweefsel en hormone gekonsentreer, maar 70% van die liggaam se jodium is in ander weefsels versprei, insluitende die melkkliere, oog-, maagslymvlies-, nek- en speekselkliere. Die rol van jodium in die melkkliere hou verband met die ontwikkeling van die fetus en pasgebore babas, maar die rol daarvan in ander weefsels is nog onbekend. Daar is bevestig dat dit ’n anti-oksidantwerking in hierdie weefsels het. Sommige wetenskaplikes is van mening dat die huidige daaglikse aanbevole minimum inname bykans ’n 100 keer te laag is.
Jodium se werking kan moontlik verband hou met seleen en jodiumbyvoegings in populasies met ’n seleengebrek kan moontlik ’n risiko inhou vir die werking van die skildklier.
Jodium in die mens se dieet
In die VSA is die aanbevole daaglikse inname van jodium 150 mikrogram per dag (μg/dag) vir beide mans en vrouens met ’n toelaatbare maksimum van 1 100 μg/dag (1,1 mg/dag). Die aanvaarbare maksimum perk vir jodium-inname is bepaal deur die impak te meet wat jodium-byvoedings het op die hormoon wat die skildklier stimuleer.
Natuurlike bronne van jodium is seelewe soos kelp en sekere seekosse en ook plante wat in jodiumryke grond verbou word. In ontwikkelde lande word jodium algemeen by tafelsout gevoeg om die risiko van ’n jodiumtekort teë te werk.
Isotope
Daar bestaan 37 isotope van jodium, maar slegs een, 127I, is stabiel.
Jodium is in baie opsigte soortgelyk aan 36Cl. Dit is ’n oplosbare halogeen, relatief onreaktief en bestaan hoofsaaklik as ’n nie-absorberende anioon en ontstaan deur middel van kosmogeniese kernversmelting. In hidrologiese studies word 129I-konsentrasies gewoonlik gerapporteer as die verhouding van 129I tot die totale I (wat bykans geheel en al uit 127I bestaan). Soos in die geval van 36Cl/Cl, is die 129-verhoudings in die natuur baie klein, 10−14 tot 10−10. 129I verskil van 36Cl daarin dat sy halfleeftyd heelwat langer is (15,7 teenoor 0,301 miljoen jaar) en kom voor in ’n verskeidenheid ioniese vorme (tipies, I- en IO3- wat verskillende chemiese eienskappe vertoon). Dit maak dit baie maklik vir 129 om die biosfeer in te gaan en in plantlewe, grond, melk en dierweefsels opgeneem te word.
Voorsorgmaatreëls
’n Oormatige inname van jodium het ’n soortgelyke uitwerking as ’n gebrekkige inname daarvan. Algemeen waarneembare simptome is abnormale groei van die skildklier, afwykings in die lewensfunksies en die groei van die organisme in sy geheel. Elementêre jodium, I2 is ’n dodelike gifstof as dit in groot hoeveelhede ingeneem word; 2-3 gram daarvan is noodlottig vir mense. Jodiede is giftig op soortgelyke wyse as wat bromiede is.
Direkte kontak met die vel kan letsels veroorsaak en daarom moet jodium met sorg hanteer word. Jodiumdampe veroorsaak uiterste irritasie van die oog en slymvliese. Jodiumkonsentrasies in die lug behoort nie 1 mg/m3 te oorskry nie (8 uur-geweegde gemiddelde). Wanneer jodium met ammoniak meng, kan dit stikstoftrijodied vorm wat uiters sensitief is en onverwagse ontploffings tot gevolg kan hê.
Nataljanfrederik
Die Nataljanfrederik (Cossypha natalensis) is 'n spesie voël in die Muscicapidae familie. Dit kom voor in Angola, Botswana, Burundi, Kameroen, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Republiek van die Kongo, Demokratiese Republiek van die Kongo, Ethiopië, Gaboen, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Rwanda, Somalië, Suid-Afrika, Soedan, eSwatini, Tanzanië, Oeganda, Zambië, en Zimbabwe. Die natuurlike habitat van die Nataljanfrederik is sub-tropies of tropiese droë woude.
Gordon MacRae
Gordon MacRae (12 Maart 1921 – 24 Januarie 1986) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente By the Light of the Silvery Moon (1953), Oklahoma! (1955), Carousel (1956), en The Dressmaker (2015).
Hela Hela-pas
Hela Hela-pas is 'n bergpas in die Drakensberge tussen Richmond en Donnybrook in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
María Thelma Smáradóttir
María Thelma Smáradóttir (gebore 22 Januarie 1993) is 'n Yslandse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Black's Game (2012) en Arctic (2018).
Den Uyl-kabinet
Die Den Uyl-kabinet, die Nederlandse kabinet wat regeer het van 1973 tot 1977, het uit lede van die PvdA, die KVP, die ARP, die PPR en D66 bestaan.
Die Eerste Minister en minister van Algemene Sake was Joop den Uyl van die PvdA-party gewees.
Die vise-premiers was Dries van Agt (ook minister van Justisie) van die KVP-party en Wilhelm Friedrich (Gaius) de Gaay Fortman van die ARP-party (ook minister van Binnelandse Sake, hy het in die einde Van Agt opgevolg) gewees.
Lawaaimakerjanfrederik
Die lawaaimakerjanfrederik (Cossypha dichroa) is 'n voëlspesie in die Muscicapidae familie. Dit kom voor in Suid-Afrika en eSwatini.
Rimfaxe
Rimfaxe is 'n album van Gjallarhorn wat in 2006 vrygestel is.
Lawaaimakerjanfrederik
Hierdie is 'n groot janfrederik, omtrent 20 cm. Die lawaaimakerjanfrederik word onderskei deur die donker bo-gedeeltes (die oorflappe en lelie is effe donkerder as die res van die gesig, kop, nek en rug) en geel-oranje onder-gedeeltes. Dit het geen wit oogstreep nie. Onvolwasse voëls het 'n vuil, gevlekte rooibruin bo en onder die stert en is rooi-oranje met 'n donker senter. Die lawaaimakerjanfrederik migreer van die binneland na die kuswoude in die winter.
Allie Grant
Allie Grant (gebore 14 Februarie 1994) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Weeds (2005), Grey's Anatomy (2005), Suburgatory (2011), en The Goldbergs (2013).
Alex Landi
Alex Landi (gebore 28 September 1992) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Broken Land (2018) en in die televisiereekse Grey's Anatomy (2005), Childlike (2015), en Bull (2016).
Victoria Falls
Victoria Falls is 'n dorp in die provinsie Matabeleland-Noord, Zimbabwe. Die dorp is op die suidelike oewer van die Zambezirivier geleë aan die westelike kant van die Victoria-waterval. Dit is verbind per pad en spoor met Hwange (109 km suid) in Zimbabwe en Livingstone in Zambië.
SI-stelsel
Daar is sewe basiseenhede en verskeie afgeleide eenhede, saam met 'n stel voorvoegsels. Eenhede wat nie SI-eenhede is nie kan omgeskakel word na SI-eenhede (of omgekeerd) deur die omskakeling van eenhede. Byna alle sulke eenhede is al geherdefinieer in terme van die SI-eenhede.
Oorsprong
Daar word op die eenhede van die SI-stelsel deur 'n reeks internasionale konferensies besluit wat deur die standaarde-organisasie Bureau International des Poids et Mesures (BIPM of Internasionale Buro vir Mate en Gewigte) gereël word. Die SI het eers sy naam in 1960 gekry en die laaste byvoeging het in 1971 plaasgevind.
Die ware oorsprong van die SI of metrieke stelsel dateer terug na voorstelle van die Engelse biskop John Wilkins (1668) en die Franse priester (1670). Dit is ontwikkel deur Franse wetenskaplikes en het 'n groot hupstoot gekry tydens die Franse Rewolusie van 1789. In 1795 het die stelsel wetlik verpligtend geword, maar dit was onmoontlik om die navolging daarvan af te dwing en daar was baie teenstanders. In 1812 het Napoleon Bonaparte die stelsel weer afgeskaf, maar die Verenigde Koninkryk van die Nederlande (Nederland + België) het dit in 1820 weer ingestel. Koning Willem I het sodoende gepoog om 'n bietjie eenheid in sy koninkryk te skep. Langsamerhand is dit wêreldwyd in gebruik geneem.
[[Lêer:Metric system adoption map.svg|duimnael|400px|links|Goedkeuring van die metrieke stelsel wêreldwyd:
]] Teen die einde van die negentiende eeu het die meeste van die Europese lande afgesien van Rusland en die Verenigde Koninkryk die metrieke stelsel aangeneem. Aan die 1902 Rykskonferensie het die meeste van die Britse kolonies sy steun vir die metrieke stelsel gegee, maar die Britse Parlement het geweier om die nodige wetgewing in te stem. In 1965 het die Britse President of the Board of Trade ('n staatsminister) aangekondig dat die Vereningde Koninkryk van plan is om die metriese sisteem te aanvaar. Gedurende die volgende paar jaar het die meeste van die Britse Statebond (en ook Suid-Afrika) die Britse voorbeeld gevolg. Met ingang 2005 is dit nog net in die Verenigde State waar die stelsel nie wetlik afgedwing word nie.
Die metrieke stelsel het gepoog om eenhede te kies wat nie arbitrêr vasgestel is nie, wat dog steeds prakties sou wees, en wat mooi ingeskakel het met die rewolusie se amptelike ideologie van suiwere rede; dit is voorgestel as 'n noemenswaardige verbetering oor die inkonsekwente eenhede wat voor dit in gebruik was en waarvan die waarde dikwels afgehang het van die streek.
Die belangrikste eenheid is dié van lengte: een meter was bedoel om gelyk aan 1/10 000 000de van die afstand van die pole tot by die ewenaar langs die lengtelyn deur Parys af te wees. Die afstand is ongeveer 10% langer as 'n jaart. Later is 'n platinumstaaf met 'n onbuigsame deursnee in die vorm van 'n X vervaardig om as 'n maklik bruikbare standaard te gebruik om 'n meter se lengte te bevestig. Vanweë die feit dat dit moeilik was om die lengte van 'n meridiaankwadrant in die 18de eeu te meet, was die eerste platinum prototipe 0,2 millimeters te kort. Daar is toe later besluit om 'n veelvoud van 'n spesifieke straling se golflengte te gebruik om die (onveranderde) lengte op 'n abstrakte manier te definieer en uiteindelik is daar besluit om die meter te definieer as die afstand wat lig in 'n spesifieke tydperk aflê in 'n vakuum.
Die oorspronklike basiseenheid van massa in die metrieke stelsel was die gram, maar dit is vinnig verander na kilogram, wat gedefinieer is as die massa van suiwer gedistilleerde water by sy hoogste digtheid (+3.98 grade Celsius) wat in 'n kubus waarvan die kante afmetings het van 1/10de van 'n meter. Een kilogram is ongeveer 2.2 pond. Die kubiese ruimte is ook 'n liter genoem sodat die volumes van verskillende vloeistowwe maklik daarmee vergelyk kon word. Teen 1799 is 'n platinumsilinder vervaardig om as die standaardgewig vir 'n kilogram te dien, dus het geen watergebaseerde standaard ooit gedien as die primêre standaard toe die metrieke stelsel elders in gebruik geneem is nie. In 1890, vyftien jare nadat die Meterkonvensie onderteken is, is die silinder met 'n ander vervang wat uit 90% platinum-, 10% iridiumlegering bestaan het en het sedertdien as die standaard bly dien en word in 'n kluis deur die Internasionale Buro vir Mate en Gewigte in Sèvres, vlakby Parys bewaar.
Die kilogram is die enigste basiseenheid wat nie herdefinieer is in terme van 'n onveranderende natuurlike verskynsel nie. Wetenskaplikes het egter by die Royal Society in Londen 'n beroep gedoen dat die massa van die standaard kilogram in Parys vervang moet word as die amptelike definisie en dat dit vervang moet word deur 'n onveranderlike natuur-eienskap (eerder as deur 'n fisiese voorwerp waarvan die massa effens kan verander), maar 'n besluit oor die herdefiniëring kan eers in 2007 geneem word.
Die eenheid van temperatuur het die centigraad of omgekeerde Celsius graad geword, wat beteken dat die kwikskaal opgedeel word in 100 gelyke dele tussen die temperatuur van 'n water-ys mengsel en die kookpunt van suiwer, gedistilleerde water (by seevlak). So word die temperatuur van kookwater dan 100 grade Celsius en die vriespunt van water, 0 grade Celsius. 'n Honderd jaar later het wetenskaplikes die bestaan van 'n absolute nul temperatuur vasgestel. Dit het toe die daarstel van 'n nuwe temperatuurskaal genoodsaak, wat die absolute skaal of kelvinskaal genoem word, wat die nulpunt verskuif maar nog steeds 'n 100 kelvin tussen die vriespunt en kookpunt van water beslaan.
Die metrieke eenheid van tyd het die sekonde geword en is oorspronklik as 1/86 400ste van 'n gemiddelde dag uit die jaar 1900. Die formele definisie van die sekonde is verskeie kere verander vanweë gevorderde wetenskaplike vereistes (sterrekundige waarnemings, stemvurkhorlosie, kwartshorlosie en toe die sesium-atoomhorlosie) maar die gebruikers van polshorlosies sou nie die verskil agterkom nie.
Die vinnige wêreldwye ingebruikneming van die metrieke stelsel vir ekonomiese en alledaagse gebruik het plaasgevind hoofsaaklik omdat baie lande nie hul eie gebruiklike stelsels gehad het om baie begrippe te beskryf nie, of in ander lande om vinnige standardisasie teweeg te bring tussen die verskeie streke se stelsels. Internasionale faktore het ook die ingebruikneming van die metrieke stelsel beïnvloed, omdat baie lande hulle handel sodoende kon verhoog. Wetenskaplike werk met klein en groot hoeveelhede word ook makliker gemaak omdat dit so goed inval by die desimale syferstelsel.
Clarence van Riet Lowe
Clarence van Riet Lowe FRSSAf (4 November 1894 – 7 Junie 1956) was 'n Suid-Afrikaanse siviele ingenieur en argeoloog. Hy is deur Jan Smuts as die eerste direkteur van die Buro vir Argeologie aangestel en was van die eerste groep wat die argeologiese terrein van Mapungubwe ondersoek het.
SI-stelsel
Basis
Die SI-stelsel definieer ook 'n aantal SI-voorvoegsels om saam met die eenhede te gebruik: wanneer enige van hierdie met 'n eenheidnaam gebruik word, definieer dit die aantal onderverdelings of veelvoude van die eenheid. Die voorvoegsel kilo stel veelvoude van 'n duisend voor, dus is die kilometer 'n 1 000 meter, die kilogram 'n 1 000 gram ensovoorts. Neem kennis dat 'n miljoenste van 'n kilogram 'n milligram is en nie 'n mikrokilogram nie.
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
Van Riet Lowe is in Aliwal-Noord, Kaapprovinsie, aan James Martin Lowe en Maria Wilhelmina Lowe (née van Riet) gebore. Hy was die oudste van drie kinders. Hy het in Zastron en aan die Grey-kollege, Bloemfontein skoolgegaan en daarna aan die Suid-Afrikaanse Kollege in Kaapstad, waar hy siviele ingenieurswese studeer het. Hy het tydens beide die Eerste en Tweede Wêreldoorlog in die Suid-Afrikaanse artillerie gedien. Tydens die Eerste Wêreldoorlog was hy in Oos-Afrika, Egipte, Palestina, Italië en Frankryk gestasioneer. Tydens die Tweede Wêreldoorlog het hy teruggekeer as artilleriebevelvoerder en is bevorder tot die rang van majoor.
SI-stelsel
SI-skryfstyl
Die skryfstyl van SI is internasionaal behalwe wanneer die name van die eenhede voluit geskryf is. In daardie geval gebruik 'n mens die gewone reëls vir die taal in kwessie.
Op 'n paar uitsonderings na (soos bierverkope in die Verenigde Koninkryk) kan die stelsel wettig gebruik word in alle lande in die wêreld en onderhou baie lande nie meer definisies van ander eenhede nie. Die lande wat nog steeds amptelike erkenning aan nie SI-eenhede verleen (bv. Die V.S.A. en die VK) het moderne daarvoor gedefinieer. Landmetingsafstande is egter nie in die V.S.A. geherdefinieer nie vanweë die opgehoopte fout wat dit teweeg sou bring en daarom bly die landmetervoet en landmeterduim daar aparte eenhede. (In die Verenigde Koninkryk was dit nie 'n probleem nie want die landmetingsopnames was reeds in metrieke eenhede voor die Tweede Wêreldoorlog).
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
Sy belangstelling in argeologie is geprikkel toe hy in 1917 handbyle in die Wadi el-'Arish tussen Egipte en Gasa versamel het. Ná die Eerste Wêreldoorlog het hy na Kaapstad teruggekeer om sy graad in siviele ingenieurswese te voltooi. Hy het in Pretoria en Natal gewerk en in 1922 na Knysna verhuis waar hy die Westford-brug, wat in 'n vloed weggespoel het, herbou het. Dit was hier waar sy belangstelling in argeologie weer aangewakker is.
SI-stelsel
Basiseenhede
Die volgende eenhede is die fundamentele eenhede waaruit al die ander afgelei is, hulle is dimensioneel onafhanklik. Die definisies hieronder word algemeen aanvaar.
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
In 1923 word hy assistent-ingenieur in die Oranje-Vrystaat, wat beteken het dat hy heelwat tyd spandeer het om toesig te hou oor die bou van 89 brûe. Dit het hom ook tyd gegee om oorblyfsels van meer as 300 prehistoriese terreine op te spoor, klassifiseer en versamel, hoofsaaklik in die valleie van die Wilger-, Vals-, Rhenoster-, Caledon-, Modder- en Rietriviere en rondom die dorpe Smithfield, Fauresmith en Wilton. Vanaf 1926 het hy met die Skool vir Afrikastudies aan die Universiteit van Kaapstad en die Suid-Afrikaanse Museum gekorrespondeer oor die oorblyfsels wat hy gevind het. Hy het hulle aan museums in Bloemfontein en Kaapstad en aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg geskenk. Na 1928 het hy na gebiede in die Transvaal en Kaapprovinsie gereis. Gedurende hierdie tyd het hy 'n referaat oor Smithfield-kultuur geskryf en geïllustreer en was hy mede-outeur van "Stone Age Cultures of South Africa" ​​saam met A.J. Goodwin vir die vaktydskrif Annals of the South African Museum.
In 1931 is hy as President van afdeling E van die Suid-Afrikaanse Vereniging vir die Bevordering van Wetenskap aangestel en het hulle by die British Association for the Advancement of Science (BSA) se Eeufeesvergadering in Londen verteenwoordig. Hy het Suid-Afrika ook op die Internasionale Historiese Monumentekommissie by die Volkebond in Genève verteenwoordig.
SI-stelsel
Dimensielose afgeleide eenhede
Die volgende SI-eenhede word afgelei vanuit die basiseenhede en is dimensieloos.
Afgeleide eenhede met spesiale name
Basiseenhede kan saamgevoeg word om eenhede af te lei vir die meet van ander hoeveelhede. Sommiges het spesiale name gekry. Die SI Standaard skryf voor dat al die eenhede afkomstig van name met 'n hoofletter geskryf word.
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
In 1933 was hy by die ondersoeke van Mapungubwe in samewerking met professore Fouché, Malan en Tromp van die Universiteit van Pretoria betrokke en het in 1936 daaroor geskryf.
SI-stelsel
Nie-SI-eenhede wat aanvaar is vir gebruik saam met SI
Die volgende eenhede is nie SI-eenhede nie maar word aanvaar vir gebruik in die SI-stelsel.
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
Die president van die BSA, Jan Smuts, het die Buro vir Argeologie in 1935 gestig met Van Riet Lowe as die eerste direkteur. In dieselfde jaar het die Universiteit van die Witwatersrand aan hom die titel "Professor in Argeologie" toegeken, maar die titel het geen onderwysverantwoordelikhede ingesluit nie. Hy het sy tyd spandeer om 'n basiese geologiese en klimatologiese agtergrond vir ondersoek van die vroeë mens in Suid-Afrika te skep deur gebruik te maak van data verkry uit die alluviale neerslae van die Vaalrivier saam met Suid-Afrikaanse geologiese opnames.
SI-stelsel
SI-voorvoegsels
Die volgende SI-voorvoegsels kan gebruik word by enige van bostaande eenhede om 'n veelvoud of verdeling van die oorspronklike eenheid aan te dui.
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
In 1937 is Van Riet Lowe tot President van die Suid-Afrikaanse Museumvereniging verkies. Hy het navorsing in onder meer Egipte en Suid-Rhodesië onderneem. In 1938 het hy sy D.Sc (Argeologie) aan die Universiteit van Kaapstad behaal. In dieselfde jaar het hy met Robert Broom, die mede-ontdekker van Mev. Ples, gewerk.
SI-stelsel
Verouderde SI-voorvoegsels
Die volgende SI-voorvoegsels word nie meer gebruik nie.
Clarence van Riet Lowe
Vroeë lewe en loopbaan
In 1939 het hy saam met E.J. Wayland gewerk om "The Pleistocene Geology and Prehistory of Uganda, Part II" te skryf (gepubliseer in 1952).
Tydens die Tweede Wêreldoorlog, in 1941 en 1944, het die regering van Mosambiek hom na Lourenco Marques genooi, in die geselskap van Abbé Breuil, Franse Katolieke priester, argeoloog, antropoloog, etnoloog en geoloog. Hy het die Pan-Afrikaanse Kongres oor Voorgeskiedenis in Nairobi, Kenia (1947) en Livingstone, Zambië (1955) bygewoon.
In 1954 het hy afgetree by die Buro vir Argeologie (wat toe die "Argeologiese Opname" genoem is) en vir 'n enkele termyn lesings aan die Universiteit van Kaapstad gegee.
Toekennings, erkenning en lidmaatskap
Van Riet Lowe het talle toekennings ontvang, insluitend:
Persoonlike lewe
Van Riet Lowe is in 1922 met Iris Ethelwynne Kelly in Kaapstad getroud. Hulle het 'n seun en 'n dogter gehad.
Hy was 'n bekwame illustreerder en het 'n groot aantal van die grotskilderye en rotstekeninge wat hy ontdek het, met die hand gekopieer. Hy het ook krale wat deur die inheemse inwoners gemaak is versamel as deel van sy private versameling.
Hy is op 17 Junie 1956 in Knysna na 'n roetine-operasie oorlede.
Warden
Warden is 'n dorp in die Oos-Vrystaat wat tussen Villiers en Harrismith aan die N3 nasionale hoofweg tussen Durban en Johannesburg geleë is.
Die dorp is in 1912 op die plaas Rietvallei uitgelê. Warden het eers in 1920 'n munisipaliteit geword en is in 1923 geproklameer. Die dorp is genoem na Charles Warden, 'n landdros op Harrismith van 1884 tot 1900.
Die boerderygebied rondom Warden produseer 'n groot deel van die land se aartappels, mielies en rooivleis.
Die NG kerkgebou op Warden is die grootste in die Vrystaat en een van die ses grootstes in Suid-Afrika Oorspronklik was daar sitplek vir 1 750 mense, maar met die inrig van die moederkamers is daar nou sitplek vir 1 652.
Infrastruktuur
Nadat die African National Congress in 1994 aan bewind gekom het, het die dorp se infrastruktuur agteruitgegaan. Die meeste paaie is nou nie geteer nie en die meeste openbare geboue het agteruitgegaan. ’n Jong groep inwoners het deelgeneem aan die restourasie van Warden. ’n Nuwe hoofpad en verskeie geboue is intussen gebou of opgegradeer. Een van die grootste munisipale damme word ook gebou. Warden se ligging (in die middel van SA en op die N3-hoofweg wat Gauteng en Durban verbind), watervoorsiening, nywerheidsgrond en arbeid maak dit 'n ideale plek vir nywerheidsontwikkeling. Huise in Warden is redelik geprys. Industriële en residensiële grond is ook beskikbaar.
Pebco-drie
Geskiedenis van PEBCO
Na 'n toename in die lewenskoste vir die swart bevolking in Port Elizabeth, grotendeels deur 'n prysverhoging van 100% in die huurprys in die laat 1970's, het die inwoners van Port Elizabeth besluit om hulself te organiseer en 'n organisasie te stig wat gemik was daarop om sosio-ekonomiese ongeregtighede, as een van die gevolge van die apartheidswetgewing, aan te spreek. Nadat die Port Elizabeth Black Civic Organisation (PEBCO) amptelik op 10 Oktober 1979 gestig is, is 'n openbare vergadering gehou waar besluit is dat 'n protes teen die verhoging in huur, vervoer, brandstof en beligting, munisipale heffingskoste en voedselkoste gehou word. PEBCO se onmiddellike doelstellings en eise was: om te veg vir gelyke regte vir alle inwoners van Port Elizabeth; om alle diskriminerende wetgewing wat deur die regering en plaaslike owerhede ingestel is, te beveg; om deel te neem aan besluitneming oor alle aangeleenthede wat die inwoners van Suid-Afrika raak; om te veg vir die verleen van die reg aan anderskleuriges om grond onder eiendomsreg te koop op enige plek van hul keuse; en om enige regstreekse of indirekte poging om swartes van hul Suid-Afrikaanse burgerskap te ontneem, teen te staan. Hul fundamentele doel was om 'n munisipaliteit vir die hele Port Elizabeth te skep, en het daarom die stelsel van gemeenskapsrade en afsonderlike munisipaliteite vir swart en wit verwerp.
Die verdwyning
Die 1980's was 'n wisselvallige tydperk vir aktivisme in Port Elizabeth en as sodanig is leiers van PEBCO kort-kort aangehou. In 1980 is vyf van sy leiers in hegtenis geneem, waaronder Thozamile Botha, die stigterslid, wat in die vorige jaar, 1979, by die Ford Motormaatskappy in Struandale ontslaan is vir sy politieke betrokkenheid en die organisering van werkers op die terrein. Hy het die land in Mei 1980 verlaat om hom by die ANC in ballingskap aan te sluit, en sy kameraad Qaqawuli Godolozi as die nuwe president van PEBCO agtergelaat. Vyf jaar later, op 8 Mei 1985, het drie lede, Sipho Hashe, Champion Galela en Qaqawuli Godolozi, van die lughawe in Port Elizabeth, Suid-Afrika, verdwyn. Dit was te wyte aan die feit dat PEBCO nou verbonde was aan die United Democratic Front (UDF), wat destyds deur sommige as 'n interne vleuel van die destydse verbode African National Congress (ANC) beskou is. As gevolg van die verdwyning van die drie het die Komitee vir Verbruikersboikot 'n groot verbruikersboikot gereël wat in Julie 1985 begin het. Alhoewel daar sterk vermoede bestaan dat die Veiligheidspolisie iets met die verdwyning van die drie aktiviste te doen gehad het, was daar tot November 1997 niks oor hul lot bekend nie.