cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Beaufort-Wes
Spesiale dienste
Besoekende predikante het dan en wan die gemeente besoek besonder geseënde spesiale dienste gehou. Dr. Andrew Murray en ds, Johannes Rudolph Albertyn het in onderskeidelik 1894 en 1896 sulke dienste gehou, hoewel daar destyds nog gepraat is van naweekkonferensies. Omstreeks 1888 of 1889 het eerw. Stephanus Hofmeyr van Soutpansberg, wat as onverskillige jong man op 'n plaas naby Prins Albert tot bekering gekom het, hier 'n reeks bekeringsdienste gehou. Die evangelis Spencer Walton is daarna uit die buiteland hier verwag. In Maart 1904 was dit weer eerw. Kloppers van Prins Albert, bygestaan deur Maria Kloppers van Fordsburg, wat hier geseënde werk gedoen het waardeur 'n "heerlike oes onder jeug ingesamel is". Aangemoedig deur die ryk geestelike "vangs" onder die jeug het ds. Van der Merwe, wat altyd in die geestelike heil van jonk sowel as oud belanggestel het, kort daarna weer vir ds. Koch van Loxton genooi vir spesiale dienste, veral dié keer onder volwassenes, wat ewe geseënd was. In November 1905 vra en verkry ds. Van der Merwe weer verlof van die kerkraad om die kerkgebou in Oktober van die volgende jaar tot die beskikking te stel van drie buitelandse evangeliste van die Keswick Convention. Een van die onmiskenbare vrugte van dié oplewing in die geestelike lewe, was stygende bydraes uit die gemeente vir die destydse sending-tekort. Ds. Van der Merwe het toe reeds 'n indruk gemaak as 'n groot sendingman.
Ds. Van der Merwe groet
Ná 'n besonder vrugbare dienstyd van sowat agt jaar, het hy 'n beroep na Boshof in die Vrystaat aangeneem. Dat die afskeid op 11 Desember 1904 die gemeente swaar geval het, blyk uit hierdie aanhaling uit De Kerkbode van 15 Desember van daardie jaar (hier uit die Hollands vertaal: "Ds. P. van der Merwe neem sy afskeid van die gemeente op Sondag, die 11de van vandeesmaand na aanleiding van 'n treffende rede oor Jehovah Jireh! Aan die einde van die voormiddagdiens word hom 'n hartelike adres met 'n goeie beurs (geldskenking) aangebied … Op Maandagnamiddag ontmoet 'n groot getal susters die predikantsvrou in die kerk en bied aan haar 'n adres met 'n pragtige silwergeskenk aan. Vandag, Dinsdag, verlaat hulle die plek waar hulle albei so getrou gearbei het en met besonder veel seën, onder veel trane en met die beste seënwense. Die Ring van Beaufort sal hierdie nederige, dog wakere dienskneg van die Here baie mis … Ds. P.J. Conradie is deur die kerkraad gevra om gedurende die vakature al die dienswerk hier te doen.
Ds. Van der Merwe het sowat agt jaar met ewe groot seën in die uitgestrekte gemeente van Boshof gearbei en word in 1912 aangestel as algemene sendingsekretaris van die Vrystaatse Kerk. Hy het groot somme geld vir die sending ingesamel danksy sy ywer en organisasievermoë en sodoende die werk op 'n vaste grondslag geplaas. In 1925 dwing swak gesondheid hom om sy emeritaat te aanvaar. Hierna wy hy hom nog etlike jare aan spesiale evangeliepredikingswerk in die Kaapse Kerk, iets waarvoor hy in die wieg gelê is. In 1929 het hy vir oulaas 'n beroep aangeneem, na die Nuwe Kerk op Graaff-Reinet, waar hy werk tot hy in 1931 om gesondheidsredes verplig is om af te tree. Hy en mev. Van der Merwe gaan tree af op Somerset-Wes, waar 'n rustyd van nege jaar ds. Van der Merwe gegun is tot hy sterf op 17 Junie 1940.
Sri Lankaanse nasionale krieketspan
Spelerstatistieke
Altesaam het vir Sri Lanka 163 spelers toets-, 209 spelers EDI- en 98 spelers T20I-wedstryde gespeel. Vervolgens die spelers, wat vir die Sri Lankaanse span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.
Spankapteins
Tot op hede was 17 spelers reeds die kaptein vir Sri Lanka tydens ’n toetswedstryd, 25 tydens ’n EDI en elf tydens ’n T20I.
NG gemeente Beaufort-Wes
Ds. Van der Merwe groet
Ds. A.P. Smit skryf in Beaufort-Wes se Gedenkboek van 1945 ds. Van der Merwe "het in ons kerk- en volkslewe 'n besondere plek ingeneem. Hy was iemand met 'n aantreklike, sterk en mooi karakter, 'opgewek en liefdevol, geestig en lewendig, innig en opreg – daar het u die uitstaande kenmerk in sy wese'." Dr. J.D. Kestell het hom bestempel as 'n "menslike mens" wat so opreg kon saamvoel met sy medemens. Met sy dood het die redaksie van Die Kerkbode onder andere van hom getuig (nou in Afrikaans): "Met diepe erns en toewyding het hy vriendelikheid, mensliewendheid en opgeruimdheid gepaar. Hy was eg-menslik en ongekunsteld, met die gevolg dat hy hom besonder bemind gemaak het by sy broeders evangeliedienaars, sowel as by dié wat hy in die evangelie gedien het."
Smit vervolg: "Sy organisasietalent was uitmuntend. Hy was 'n ware sielesoeker en 'n groot vriend van die kind en die jeug. Die Sondagskool was sy liefling en as predikant van Boshof het hy die Bybelklas-beweging onder die jongmense in die O.V.S. begin. Dit was hy wat die eerste tak van die Strewersbeweging op Beaufort-Wes gestig het (1897). Deur sy bemiddeling was Boshof die eerste gemeente in die Vrystaat wat 'n sendeling in die buiteland vir sy rekening gehad het. Hy het die gawe besit om mense in te span en aan die werk te sit en sy besondere takt kon hy met almal saamwerk en wat verstrooi is weer bymekaar bring. Waar hy gewerk het, het die gemeentelewe gebloei.
Sewende predikant: genl. ds. Paul H. Roux
duimnael|links|190px|Genl. ds. [[Paul Hendrik Roux|Paul H. Roux, leraar van 1905 tot 1911.]]
Die opvolger van ds. Van der Merwe was die merkwaardige kerk- en volksman, genl. ds. Paul H. Roux. Ná die vertrek van ds. Van der Merwe het die kerkraad nie minder nie as sewe beroepe uitgebring. Die sewende is op 7 September 1905 op ds. Paul H. Roux van Senekal in die Vrystaat uitgebring. Hy is ook 'n paar maande vantevore beroep, maar het toe bedank. Dié keer het hy die beroep aangeneem. Tydens die vakature, wat byna 'n jaar geduur het, was die kerkraad gelukkig om die diens te vekry van ds. Conradie van Gideon (die latere NG gemeente Mariental in Suidwes-Afrika. Op Vrydag 3 November 1905 is genl. Ds. Paul Roux en sy gesin hartlik deur die gemeente verwelkom. Ds. H.J.L. du Toit van Richmond het die bevestigingsrede uitgespreek. Behalwe hom het die volgende leraars aan die plegtigheid deelgeneem: di. Gustave Adolphe Maeder van Victoria-Wes (die konsulent, wat in 1907 sy emeritaat aanvaar het), P.A. Roux, J.W.L. Hofmeyr en die eerww. H.D. Kretzen en L. Pienaar asook mnre. Lock en Pegram van die plaaslike Engelse gemeenskap. Na aanleiding van die woorde van Josef aan die farao (Gen. 41:15), toe laasgenoemde hom laat roep het om sy drome uit te lê, het ds. Roux, die indrukwekkende prediker wat hy altyd was, 'n treffende intreepreek gelewer. Dit het berus op drie gedagtes: die verwagting enersyds, die onmag andersyds en die uitkoms van Bo. Die nuwe predikant, wat deur die Anglo-Boereoorlog reeds beroemd geword het, het 'n baie gunstige indruk op die gemeente gemaak en almal kon na afloop van die plegtigheid “dankbaar en blymoedig” huiswaarts keer.
Eerste Dankofferkaartjies en gedrukte programme
Ds. Roux het 'n hele paar nuwighede ingevoer. Hy was 'n groot kindervriend en die eerste Kinderfees is deur hom in April 1907 georganiseer en is daarna (altans in sy tyd) gereeld gehou. Die eerste gedrukte gemeenteprogram is deur hom aan die begin van 1907 uitgegee. Hy was ook die eerste persoon wat die dankofferkaartjie-stelsel hier ingevoer het, ook in 1907. In sy tyd, en wel die jaar vantevore, is daar vir die eerste keer 'n salaris aan die kassier (£20) uitbetaal. Dit was ook ds. Roux wat in September 1906 vir die eerste maal gesangbordjies in die kerk laat aanbring het. Onder sy leiding het die kerkraad in 1906 daartoe oorgegaan om die kerk met gas te verlig. Hierdie asetileen-ligte was 'n groot verbetering op die ou olielampe wat veral sekere dele van die kerk baie swak verlig het. Dit alles bewys die deeglikheid, organisasietalent en die sin vir gesonde vooruitgang van dié predikant. Met sy koms het die gemeente skuld van sowat £5 385 gehad en was dit nie vir sy alte vroeë siekte en dood nie, sou hy seker die skuld so goed as uitgewis het.
Ds. Roux en die sending
Ds. Roux het baie sterk gevoel vir die opvoeding, veral in die praktiese handwerk- en ambagsrigting van die minderbevoorregte volksgenoot. Aangespoor deur die stigting van 'n paar bloeiende spin-en-weefskole in die Vrystaat deur Emily Hobhouse en ander ná die Anglo-Boereoorlog, het hy hom, ongelukkig sonder veel sukses, beywer vir die stigting van 'n soortgelyke skool op Beaufort-Wes. Daar is selfs op rekening van die kerkraad ses spinwiele aangekoop en 'n onderwyseres aangestel, maar die ondersteuning was so swak – slegs vier leerlinge – dat die hele onderneming gestaak en die skool gesluit moes word. Vir hom en sy ander steunpilaar, diaken P. Martin, was dit 'n groot teleurstelling.
Maar veral was ds. Roux 'n vurige sendingman. Hy was deurdring van die dié waarheid: " 'n Gemeente sal leef namate hy sendingwerk doen." As lid van die Algemene Sendingkommissie het hy hom binne sowel as buite die gemeente vir die sending beywer. Toe daar byvoorbeeld in 1907 en 1908 deur middel van die kruistogte spesiale pogings aangewend is om de sendingfondse te styf, was hy een van die eerste wat sy medewerking aangebied het. Saam met ds. (later prof.) John du Plessis, dr. Andrew Murray en ander het hy ander gemeentes besoek om belangstelling in die sending op te wek en fondse in te samel. So het dr. Murray teen die einde van 1908 'n sendingkonferensie op Beaufort-Wes belê. Ondanks die knaende droogte wat die distrik toe geteister het (in die tydperk van 1948 en 1962, byvoorbeeld, was die distrik meer as 40% van die tyd amptelik 'n droogtegeteisterde gebied ), is daar by die Sondagaanddiens nog oor die £100 ingesamel. Dit was op aandrang van ds. Roux dat die kerkraad 'n paar maande daarna die wenslikheid van die aanstelling van 'n eie buitelandse sendeling oorweeg het.
Reeds in 1907 het hy die permanente sendingkommissie uit die kerkraad laat saamstel en in samewerking met die plaaslike sendingvereniging, wat omstreeks 1889 gestig is, het hy uiteindelik die kerkraad beweeg om by wyse van proefneming spesiale geestelik werk onder die skaapherders op die buiteplase te begin (1908). Eers twee jaar later is daarin geslaag om 'n geskikte evangelis, J.J. van Noordwyk, te kry, wat met 'n trapfiets en later 'n motorfiets die skaapwagters en hul gesin op die plase besoek en geestelik bearbei het. Die plaaslike hulpsendingverenigings (Sendingvereniging, Vroue- en Mannesendingbond) het die kerkraad gehelp om die salaris te vind. Hierdie geseënde werk onder plaaswerkers moes ongelukkig met die vertrek van Van Noordwyk in April 1918 gestaak word.
Sy siekte en dood
Ds. Roux was toe reeds liggaamlik nie meer baie sterk nie en in die bearbeiding van dié groot en uitgestrekte gemeente, wat eers in 1949 in drie verdeel sou word, het hy hulp dringend nodig gehad. Geordende hulppredikers was indertyd egter baie skaars en die kerkraad was maar te dankbaar om uiteindelik die diens te verkry van die evangelis Eksteen, wat sowat twee jaar lank van begin 1907 tot Oktober 1908 die plaaslike leraar bygestaan het en ook baie geseënde werk onder bruin mense op die plase gedoen het. Ná sy vertrek het die kerkraad geruime tyd vrugteloos gesoek na hulppredikers en eers aan die begin van 1911 het hulle daarin geslaag om – tydens die ernstige siekte en latere dood van ds. Roux – die diens te verseker van ds. C.M. Hofmeyr van Njassaland.
Ds. Roux is meer as een maal deur die Kerk op belangrike sendings uitgestuur. Buiten die kruistogte van 1907 en 1908 het hy ook in opdrag van die Ring van Beaufort 'n drie maande lange herderlike besoek aan Duits-Suidwes gebring waar daar toe nog twee gemeentes van die NG Kerk was: Gibeon (later Mariental en Moria (later Otjiwarongo. Albei gemeentes was toe reeds geruime tyd vakant en die geestelike versorging van die 44-jarige leraar en volksman van Beaufort-Wes het in 'n groot behoefte voorsien.
Sy groot liefde vir die sending het die sterk begeerte by hom laat ontstaan om 'n besoek aan die sendingvelde van die Kerk in Midde-Afrika te bring. Op 6 Junie 1910 het hy van sy kerkraad afskeid geneem en in die geselskap van ds. P.K. Albertyn van Graaff-Reinet na Njassaland vertrek. Dit was op dié reis dat die ongeluk van sy lewe hom getref het, die steek van die gevreesde tsetsevlieg was gevolg waarvan hy in Augustus die gevaarlike slaapsiekte opgedoen het. Vir sy eggenote en gemeente was hierdie treurmare 'n ontsettende skok. Op Mvera is ds. Roux in 'n uiters bedenklike toestand etlike maande lank verpleeg deur ds. Willie Hofmeyr en sy personeel. Van hier het hy hartroerende briewe aan sy gemeente stuur. Die kerkraad besluit in Oktober dat hy hom "verantwoordelik stel vir alle billike onkoste in verband met die betreurde siekte van ds. Roux en benoem die dorpskerkraadslede as 'n kommissie om handelend op te tree en te besluit wie om te stuur om ds. Roux te gaan haal, 'n geneesheer of vriend".
Teen die middel van daardie maand het mev. Roux self na Njassaland vertrek om haar siek eggenoot te gaan verpleeg en, indien moontlik, terug te bring na sy vaderland. Eers teen Kersfees kon sy die terugreis met hom waag. Met sy aankoms op Beaufort-Wes in sy ou gemeente was daar 'n groot skare vriende en belangstellendes om hom op die stasie te kom verwelkom en langs die strate het oral rye mense gestaan. In die pastorie is 'n dankstond gehou en daar was dan ook 'n (tydelike) opflikkering. Maar kort voor lank het dit sterk afgeneem. Dis toe dat ds. Roux besluit het om alle mediese hulp te staak en sy vertroue op die "hemelse Geneesheer" alleen te stel. Aan een van sy vriende het hy geskryf: "Kom ik om, zo kom ik om." Op 8 Junie 1911 is hy dan ook ná 'n smartlike lyding van tien maande oorlede.
Ds. Roux se indrukwekkende begrafnis
Op 'n spesiale vergadering vier dae ná sy dood neem die kerkraad die volgende besluit (uit die Hollands vertaal): "Die kerkraad wens hiermee te boek te stel sy hoë waardering van die werk vir die gemeente deur haar leraar, ds. Paul H. Roux, en druk hiermee sy baie diepe droefheid uit oor die betreurde afsterwe op Donderdag 8 Junie 1911 van die so opreg geliefde en geëerde dienskneg van die Here … Ons is verstom, maar ons sal ons mond nie oopmaak nie, want die Here het dit gedoen. In hom verloor ons 'n man wat sy volk, sy Kerk en sy Heer innig liefgehad het. 'n Man van grote krag en beslistheid en van veel gebed. 'n Goeie man, vol van die Heilige Gees en die geloof. 'n Man wat vir sy kerkraad en sy gemeente geleef het – en gesterf het. Hy was 'n gawe van God aan ons. Met gebroke hart dank ons die Here inniglik vir sy gawe. Die Here het gegee, en die Here het geneem: die Naam van die Here sy geloofd. Ons sal hom nooit vergeet nie."
'n Paar jaar later is die stoflike oorskot van ds. Roux herbegrawe binne die kerkterrein en 'n gepaste naaldvormige gedenksteen ter ere van hom daar deur die kerkraad laat oprig. Op 10 Julie 1915 is hierdie gedenkteken in die teenwoordigheid van 'n groot skare deur ds. J.D. Kestell onthul. Die in 1918 gestigte dorp en gemeente Paul Roux in die Vrystaat bestendig ook die geseënde nagedagtenis van dié merkwaardige man.
Nuwe orrel
Die orrel wat N.B. van der Westhuizen in 1868 geskenk het, het intussen uitgedien geraak en reeds in September 1910 is daar spesifikasies vir 'n nuwe orrel in die kerkraadsvergadering ter tafel gelê. Op 'n gemeentevergadering van Januarie 1911 is op voorstel van ouderling P.J. Swarts besluit om 'n nuwe orrel te bestel. 'n Orrelkommissie is saamgestel uit ds. C.M. Hofmeyr en die broers C.G. Smith, P.D. de Villiers en die skriba, J.P. Verster. Laasgenoemde het 'n orrel van £1 180 by Cooper & Gill bestel. Die orrellyste van die diakens het byna £380 ingebring. Die siekte en dood van ds. Roux en die daaropvolgende tydperk van herderloosheid en ander omstandighede het meegewerk dat die orrel eers op Vrydagaand 26 Januarie 1912 by geleentheid van die Nagmaalsviering feestelik in gebruik geneem kon word. Dit was nog sowat agt maande voor die koms van ds. Steytler en in De Kerkbode van 1 Februarie 1912 gee ds. Maeder 'n interessante verslag hier (uit die Hollands vertaal): "Hierdie gemeente het heerlike feesdae deurgemaak. Reeds op die Vrydag was die dorp baie woelig vanweë 'n menigte lidmate van buite wat vir die Nagmaal dorp toe gekom het. Om agtuur die aand was die kerk stampvol, ook van 'n groot skare wat na die nuwe orrel kom luister het, wat ingewy word deur die konsulent, ds. J.G. Perold, van Victoria-Wes … Die orrelis, mnr. Van der Bent, bewys ook deur al die klassieke stukke wat hy kragtig en melodieus uitvoer, bygestaan deur 'n goed geoefende koor, watter deeglike instrument die heer Cooper gelewer en geïnstalleer het."
Die finale onkoste van die nuwe was het £1 250 en as gesê word dat daar met die inwyding nog £100 verskuldig was, dan blyk dit hoe goed die gemeente saamgewerk het vir die saak. Die kerkraad het die ou orrel dan ook net mooi vir £100 verkoop.
Aankoms en bevestiging
Ná ds. Roux se dood het ds. C.M. Hofmeyr nog ses maande lank waargeneem tot in Januarie 1912 toe die kerkraad eervolle ontslag aan hom gegee en afskeid van hom en sy vrou geneem het. (Hy het daarna agtereenvolgens die gemeente Murraysburg en Standerton bearbei en is in Maart 1930 oorlede.) Gelukkig kon terselfdertyd die diens verseker word van prop. M.L. de Villiers, wat op Saterdag 27 Januarie 1912 hier georden is. Hy het met vrug gearbei tot die koms van ds. Johan George Steytler as vaste predikant in September 1912. Hierdie hulpprediker van Beaufort het in latere jare bekendheid verwerf onder meer deur sy toonsetting van Die Stem van Suid-Afrika. Die kerkraad het nie minder nie as nege beroepe tydens die vakature uitgebring. Die negende is op ds. Steytler van Hopefield aan die Weskus uitgebring op 15 Julie 1912 en dit het geslaag.
Die 48-jarige dominee was toe nog in die krag van sy jare en die volgende agt jaar sou hy en sy eggenote hul beste kragte aan die gemeente skenk in 'n besonder vrugbare en geseënde bediening. Omtrent sy ontvangs en bevestiging skryf De Kerkbode op 19 September 1912 as volg (uit die Hollands vertaal): "Die dae 4 en 5 September was blye dae gewees vir die gemeente Benbsp;180 by Cooper aufort-Wes. Immers kon sy toe in haar midde 'n nuwe herder en leraar verwelkom. Ds. Steytler en sy gesin het aangekom op Woensdag 4 September. Die konsulent, die besoekende leraars en die kerkraadslede het hulle amptelik by die stasie gaan ontmoet in 'n aantal motorkarre. Die gemeente, wat in groot getalle opgekom het, het hulle ingewag by die pastorie. Hier is aan ds. Steytler 'n hartlike welkomsadres voorgelees namens die Kerkraad en namens die Sondagskoolkinders, wat hom ook 'n welkomslied toegesing het. Op beide het die leraar met gepaste woorde geantwoord. Nadat die leraars saam die middagmaal in die pastorie geniet het, wat onder toesig van die susters van die gemeente van 'n goeie voorraad van allerlei eetgoed voorsien is, maak die gemeente in die namiddag by geleentheid van 'n onthaal kennis met haar leraar en sy eggenote."
Die volgende dag het die plegtige bevestiging plaasgevind, waaraan die volgende leraars deelgeneem het: di. J.G. Perold (konsulent, Victoria-Wes), Hugo (Colesberg), Hofmeyr (Murraysburg), Daneel (Fraserburg), Pienaar (Merweville) en eerww. Barnard en Tyndale van onderskeidelik die plaaslike sending- en Wesleyaanse gemeente. Eers die volgende Sondag het ds. Steytler sy intreepreek gelewer. Dit alles het die gemeente groot genoeë verskaf en "een ieder ging naar huis met dankbaar hart en met een zeer aangename indruk van den nieuwen leraar en zyn gade".
Kerkvereniging
Ná die staatkundige vereniging van die verskillende kolonies en state van Suid-Afrika met uniewording in 1910, is daar ook pogings in die werk gestel om die verskillende NG Kerke in die vier provinsies te verenig onder een bestuur. 'n Wetsontwerp met dié strekking is deur die Unieparelement geloods, maar toe tweederdes van die kerkrade in die Unie en elders in Suider-Afrika nie ten gunste van dié saak was nie, het die hele aangeleentheid deur die mat geval. Die kerkraad van Beaufort-Wes was wel ten gunste van die voorstel van vereniging en het in April 1912 as volg besluit: "De kerkeraad erkent de leiding van de hier in de stappen reeds genomen tot hereniging van onze Ned. Geref. Kerk in Zuid-Afrika en verklaart zich mits deze ten gunste van de voorgestelde vereniging."
'n Kerksaal gebou
duimnael|240px|Die Jongeliedesaal oftewel kerksaal.
Ná die stigting van die Sendingvereniging omstreeks 1889 het dié liggaam 'n Christelike vergadersaal, later ook die lokaal vir die "Armen School", gebou wat bekendgestaan het as die Ou Sendingsaal en eers in die vroeë 1940's deur die kerkraad vir £850 verkoop is. Die gebou was geleë by Donkinstraat 114. Dit was die oudste Christelike vergadersaal van die NG Kerk op Beaufort-Wes en hierin het verskillende sending- en ander Christelike verenigings hul vergaderings gehou. In Maart 1909 het die kerkraad ten gunste van die bou van 'n "Jongelieden Zaal" besluit. Genl. ds. Roux, dr. A.M. Neethling en ander lede van die toe bloeiende Christelike Jongeliedevereniging (C.J.V.) het die saak baie sterk bepleit. Dis egter telkens uitgestel en eers met die koms van ds. Steytler in September 1912 is 'n boukommissie aangestel waarin, behalwe die leraar, die broers P.D. de Villiers, J.A. Louw, A.T. Theron en C.G. Smith gedien het. Hierdie kommissie het die bou van 'n saal teen £3 500 aanbeveel, maar aangesien die distrik hom destyds in so 'n benaderde toestand weens die droogte bevind het, is dit weereens uitgestel. Met geld wat die kerkraad geleen het, is toe die volgende jaar gebou en teen Desember 1913 is die eerste eintlike kerksaal van die gemeente voltooi vir die som van £3 857, meublement ingesluit, waarvan ruim nog £6 600 verskuldig was.
Een van die eerste funksies in dié saal was die viering van die silwerbruilof van ds. en mev. Steytler in Desember 1913. In Oktober die volgende jaar is 'n blommetentoonstelling daarin gehou. In dieselfde tyd is 'n ystertraliewerk rondom die kerksaal gebou. Dié saal is vandag nog in gebruik, een van die duursame monumente van ds. Steytler in dié gemeente.
Elektriese beligting en kerktoring herbou
Teen 1918 het die plaaslike spoorwegstasie elektriese lig gehad. Daar was sprake dat die dorpsposkantoor elektriese met eersgenoemde verbind sou word en ds. Steytler het hom baie beywer om in so 'n geval elektriese lig vir die kerkgebou van die poskantoor te verkry. Die Eerste Wêreldoorlog was toe nog aan die gang en weens die hoë koste en skaarste van materiaal moes die owerheid afsien van die plan om krag na die poskantoor aan te lê. Die kerkraad moes toe maar wag op normale tye. Ná die oorlog, en wel in 1921, het die dorp toe 'n elektriese ligstelsel gekry en in April daardie jaar het die kerkraad op aanbeveling van ouderling J.P. Pienaar besluit om elektriese ligte in die kerk, saal, koshuis, pastorie en kostershuis te plaas. Benewens broer Pienaar het die broers A.C. Koch en J.H.E. Vivier hul baie hiervoor beywer. Die hele onderneming het iets oor die £400 gekos en is reeds in Junie 1921 voltooi. In Oktober die volgende jaar is ook die orrel van 'n nuwerwetse blaastoestel voorsien en het die ou orreldrukker van die toneel verdwyn. Dit was vanselfsprekend 'n groot verbetering op die asetileenligte uit ds. Roux se tyd.
Die kerktoring het mettertyd 'n wye en diep bars vertoon en in 'n brief in Mei 1919 het die stadsraad die kerkraad op die lewensgevaarlikheid daarvan gewys. Op advies van die argitek Vixeboxe en ander het die kerkraad toe op voorstel van broers W. Scheun en H.P. Eybers besluit om 'n deel van die toring te laat afbreek en herbou. Aan 'n toringkommissie is die uitvoering opgedra en teen Oktober was die werk voltooi en het die kommissie volmag gekry om alle materiaal wat van die toringbou oorgebly het, per openbare veiling te verkoop. Dié bouwerk het die kerkkas sowat £1 000 gekos, 'n aardige bedrag as in ag geneem word dat die pastorie in 1904 vir £2 000 verseker is.
Teëspoed en kerkskuld
Die onthulling van die Paul Roux-gedenkteken langs die kerk was vir 30 Oktober 1914 bepaal, maar moes uitgestel word weens die oorlog en kon eers in Julie die volgende jaar plaasvind. Diep onder die indruk van die erns van die wêreldtoestand, is op voorstel van ds. Steytler die Dingaansfees van 1914 afgesonder as 'n dag van verootmoediging en gebed. Anders as in die Tweede Wêreldoorlog, was daar tydens die Eerste Wêreldoorlog geen prysbeheer nie; daarom maak die kerkraadsnotules melding van geldskaarste en tekorte in die kerkkas, wat vererger is deur die baie aansoeke om plaaslike armeversorging. Die oorlogstoestande was ook verantwoordelik vir die vertraging van die kerkraad se planne vir die stigting van 'n koshuis vir behoeftige leerlinge asook die elektriese verligting van die dorp en daarmee saam ook die kerklike geboue. Om alles te kroon, breek die rampspoedige griep-epidemie in Oktober 1918 uit en baie slagoffers moes grafwaarts gedra word. In dié donker tyd was ds. Steytler en sy vrou 'n toring van lig en krag in die gemeente en het byvoorbeeld in Julie 1919 sowat £400 in die gemeente gekollekteer vir die "Griep Weezen Fonds".
Met die koms van ds. Steytler het daar nog 'n kerkbouskuld van 'n paar duisend pond bestaan. Dié syfer is verder aansienlik opgeskuif deur die aankoop van die nuwe orrel in 1912 (£1 180), die bou van 'n kerksaal in 1913 (£3 857), die herbou van die kerktoring in 1919 (£986), die elektrieseligstelsel vir die kerklike geboue in 1921 (£400), en ander uitgawes. Teen 1919 was die kerkskuld ver oor die £6 000. Daarbenewens het die oorlogstoestand jaarlikse tekorte in die kerkkas meegebring; meer as £400, byvoorbeeld, in 1916. Die salarisse van kerklike beamptes moes met 10 persent besnoei word in daardie jaar. Spesiale pogings is aangewend om die fondse te styf, veral ter vermindering van die groot kerkskuld. Hieraan het ds. Steytler daadwerklik meegehelp. Behalwe die uitdeel van sowat 2 000 bussies aan die bewoners van die verafgeleë geplase om hulle erediens-kollektes daarin te gooi (op die Sondae dat hulle nie by die kerk kon uitkom nie, om dit dan met Nagmaal kerk toe te bring, het ds. Steytler in 1917, vergesel van een of meer wykskerkraadslede in 'n gehuurde motor die gemeente van huis tot huis deurgegaan om vir die kerkskuld te kollekteer. Hierdeur is die skuld met sowat £1 200 verminder. Die gewone dankoffer-insameling van daardie jaar het die rekordbedrag van £848 ingebring, hoewel net 671 van 1 171 lidmate bygedra het. Dat die kerkraad die dienste van ds. Steytler op prys gestel het, blyk uit die notule van 30 November 1918: "Ouderling Smith spreekt een woord over de diensten door de leraar aan de gemeente bewezen met de collecte voor de kerkschuld en tydens de epidemie van de Spaansche influenza en stelt voor dat hem de som van £50 gegeven worde as blyk van waardering zyner diensten."
Die geldelike staat van die gemeente sou egter eers tydens die dienstyd van ds. Steytler se opvolger, ds. Johannes Rabie, werklik verbeter. Die dankofferkaartjies, indertyd deur ds. Paul Roux begin, moes in 1919 plek maak vir kollekteboekies, maar is twee jaar later daarna teruggebring. In 1919 is vir die eerste keer gebruik gemaak van skeurbladboekies ten einde behoorlik boek te hou van die geld wat kerkraadslede ontvang. Hierin is duidelik die presiese hand van ds. Steytler, wat orde in alles wou sien.
Intensiewer gemeente-bearbeiding
Ds. Steytler het hom uit die staanspoor beywer vir die meer intensiewe bearbeiding van die gemeente. Hy was 'n pastoor in die ware sin van die woord en iemand met verbasende werkkrag. Op sy aandrang het die kerkraad reeds enkele maande ná sy bevestiging (Februarie 1913) besluit om voortaan gereeld buitedienste te hou: jaarliks op Juriesfontein (Nieuwveld 3) en tweejaarliks op Hendrikskraal (Ghoup 4), Esterville (Nieuwveld 2), Putfontein en Vlakfontein (Ghoup 3). Op 'n volgende vergadering getuig die leraar van die goeie bywoning van hierdie dienste en ander bidure in die buitewyke. Om dit vir hom makliker te maak om hierdie buitewyke te besoek en te bearbei, het die kerkraad in Mei 1913 die kwessie van die aankoop van 'n vervoermiddel ernstig oorweeg. Een voorstel was ten gunste van die aanskaf van 'n kar en perde vir sowat £100 en die ander vir dié van 'n "motor car". Toe die stemme staak, het die lot ten gunste van die ou boere-vervoermiddel beslis. Drie jaar later is daar weer ernstig gedink aan die koop van 'n motor vir gemeentelike bediening, maar die swaar tye vanweë die wêreldoorlog laat die kerkraad vir die onkoste terugdeins.
Sycettusa nitida
Sycettusa nitida is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Sycettusa en tot die familie Heteropiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Arnesen.
Freek Swart
Frederik Johannes Swart, ’n Suid-Afrikaanse skrywer, is op 25 September 1939 in Reitz in die Vrystaat gebore en oorlede in Pretoria op 29 Junie 2003. Sy wye kennis van wêreldpolitiek vorm die basis van sy kortverhale.
Lewe en werk
Hy is die enigste seun en een van drie kinders van senator Wolfie Swart, bekende in politieke kringe, en Hettie Swart, 'n bekende skilder. Sy twee susters is Lillibeth en Connie. Hy spandeer etlike jare as wêreldreisiger in Europa en om aan die lewe te bly doen hy allerhande los werkies, wat insluit hout kap in Finland, in België werk by 'n mosterd fabriek en in Duitsland werk in 'n psigiatriese inrigting. In Holland is hy selfs 'n buffet sjef. Sy joernalistieke loopbaan begin as algemene verslaggewer by Oosterlig in Port Elizabeth en hy word dan stigter redaksielid van die Sondagkoerant Die Beeld, waarna hy diens doen by Rapport, steeds as algemene verslaggewer. In 1974 sluit hy hom as politieke beriggewer aan by Beeld en word later lid van die hoofredaksie, waarna hy in 1983 'n betrekking by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie aanvaar as lid van hulle televisie-redaksie. In 1985 sluit hy by die hoofredaksie van Die Burger in Kaapstad aan. Hier by Nasionale Pers is hy lank 'n lid van hulle politieke en parlementêre verslagspan en is politieke beriggewer. Hy verteenwoordig hierdie groep vir vier jaar in Washington in die Verenigde State van Amerika. By sy terugkeer word hy aangestel as Politieke Redakteur van Rapport, 'n pos wat hy beklee tot met sy aftrede in Desember 2001. Hy was getroud met Nina en hulle het drie kinders, Herman, Mia en Cillié. Hy is op Sondag 29 Junie 2003 in die Wilgers-hospitaal in Pretoria aan lewerkanker oorlede.
Skryfwerk
Sy wye kennis van wêreldpolitiek vorm die basis van die kortverhale wat hy in Spinola se rooi angelier en Sirkus in die steppe bundel. Sy grootste sterkpunt is daarin geleë dat hy die verhale outentiek aanbied, met realistiese agtergrond beskrywing en die gebruik van raakvat dialoog. Teen hierdie agtergrond vlek hy dan op onbetrokke wyse die situasies tot op die been oop en onthul so die grieselige essensie wat agter die uiterlike skuil. Spinola se rooi angelier bevat hoofsaaklik politieke verhale wat in die buiteland afspeel. Meeste van die verhale het hulle agtergrond binne werklike historiese gebeurtenisse, wat gevul word met fiktiewe en werklike karakters, waarin mag herhaaldelik in geweld uitspeel. Die skrywer maak veral mildelik gebruik van kontraste om sy punt te maak en stel so ryk teen arm, arbeider teen baas, tiran teen onderdrukte. Die uiterste kontraste lei noodwendig tot die botsing van rou emosies en gevoelens, waar die emosies die oorhand kry oor rede en bloedige geweld die uiteinde is. Hongerwinterkind speel af tydens die besetting van Nederland tydens die Tweede Wêreldoorlog, terwyl Varkenspys vir Himmler die vervolging van die Jode in Pole tydens dieselfde oorlog uitbeeld, met die verhaal wat sentreer rondom die aangrypende lot van twee slagoffers. Spinola se rooi angelier word in Junie 1986 met die Eugène Marais-prys bekroon.
'n Sirkus in die steppe se styl en temas sluit ten nouste aan by sy debuutbundel en bevat ses verhale. Hier is dit verminking, owerspel en 'n manlikheid ritueel wat sy hoogtepunt bereik in die houtkappers se spel met die dood diep in 'n woud in die ysige Sweedse winter (Birgit en Barbro); 'n eenvoudige jong swartman se ontmoeting met belangrike politici en sy naïewe geloof dat hy president van die VSA gaan word (Die kandidaat van San Francisco); 'n Britse lord se onwrikbare liefde vir opregte perde en sy afsku van gekleurde mense (Lord Worthington); 'n blanke priester en sy swart minnares in Hillbrow wat die geweld van twee Hell's Angels ten prooi val (Mooi Melissa); 'n swart musikant se wedervaringe in 'n nagklub in Den Haag (Den Haagse Lorelei) en 'n Russiese sirkus wat die toneel is van 'n politieke en persoonlike stryd tot die dood toe en afspeel teen die agtergrond van Michael Gorbatsjof se “glasnost” ('n Sirkus in die steppe). In laasgenoemde verhaal oefen 'n reus, 'n boggelrug en 'n dwerg verbete om los agteroor bollemakiesie te slaan, want hulle lewens hang daarvan af. In die verhale word vele historiese kwessies en bewegings aangeraak, insluitende rassisme, Kommunisme, die Mau-Mau, die Britse Empire en die impak daarvan op die heersende en die onderdrukte klas en die opkoms van Swart Afrika. Die teenstellings in die verhaal gegewe lei weereens tot 'n botsing van rou emosies en uiterste gevoelens, wat uitloop op bloedige geweld.
Van sy kortverhale word opgeneem in versamel bundels soos Vertellers en Vertellers 2 en die voorheen ongepubliseerde verhaal Die immigrasiebeampte van die Jordaan word opgeneem in Dit kom van ver af. Benewens kortverhale skryf hy ook 'n biografie oor die bekende Nasionale Party minister Hendrik Schoeman, wat onder die titel Stormwinde of Droogtes: Die storie van Hendrik Schoeman gepubliseer word. Tydens sy dood was hy besig met 'n onvoltooide boek oor die lewe van Pik Botha, oudminister van buitelandse sake en een van sy huisvriende.
Lancia
Lancia is 'n Italiaanse motorvervaardiger wat in 1906 deur Vincenzo Lancia as "Lancia & C." gestig is. In 1969 het dit deel van die Fiat-groep geword. Die huidige maatskappy, Lancia Automobiles S.p.A., is in 2007 gestig.
NG gemeente Beaufort-Wes
Intensiewer gemeente-bearbeiding
Dit was toe reeds duidelik dat die groot en uitgestrekte gemeente bo die vuurmaakplek van 'n enkele leraar is. Op sterk aandrang van die Ring het die kerkraad in Julie 1918 besluit om 'n hulpprediker aan te stel, maar eers in die volgende jaar Junie kon die kerkraad prop. A.B. Wessels as hulpprediker verwelkom. Prop. Wessels, later van onder meer leraar van Merweville en konsulent van Beaufort-Wes, het ná 'n kort dienstyd van enkele maande reeds in November daardie jaar vertrek.
Nou word dit vir ds. Steytler duidelik dat die oplossing vir die gemeentelike bediening nie 'n hulpprediker nie, maar 'n medeleraar sou wees. Hy het alles in sy vermoë gedoen om die kerkraad en die gemeente in hierdie rigting op te voed. Op 'n gemeentevergadering in Julie 1920 is dan ook met meerderheid van stemme besluit ten gunste van die wenslikheid van die beroeping van 'n tweede predikant en laat die saak in die hande van die kerkraad. 'n Baie sterk minderheid het teen hierdie beginsel gestem en baie jare sou hierna verloop voor 'n tweede of medeleraar beroep sou word.
Eie buitelandse sendeling
duimnael|regs|220px|Ds. A.F. Malan en sy gesin. Hy was predikant hier van 1941 tot 1945.
Ds. Steytler neem afskeid
Teen die middel van 1920 het ds. Steytler 'n beroep na die gemeente Piketberg ontvang en aangeneem. Op Sondag 1 Augustus het hy afskeid geneem met 'n troosvolle laaste boodskap na aanleiding van Deut. 33:27 (Statebybel): " De eeuwige God zij u een woning, en van onder eeuwige armen; en Hij verdrijve den vijand voor uw aangezicht, en zegge: Verdelg!" Veertien dae later het die volgende treffende berig in De Kerkbode verskyn (uit die Hollands vertaal): "Byna agt jaar was ds. Steytler leraar van dié gemeente. Veel, baie veel het hy in die tyd vir ons gedoen, ook sware tye met ons deurgemaak. Om maar slegs een te noem, die donker Oktobermaand 1918, toe die groep oor ons heengaan. Hoe het hy en mev. Steytler ons siekes besoek en verpleeg, die dooies begrawe, die bedroefdes getroos! Nooit het hulle aan die gevaar vir hul eie lewe gedink nie. Ja, waarlik, hulle was onder ons soos dienendes en nie om gedien te word nie. Die pastorie was vir ons altyd 'n oop huis … In die kerkraadsvergaderings was daar altyd liefde, al was daar ook klein verskille. Nie alleen was die prediking van ds. Steytler vir ons tot seën nie, maar ook sy lewe onder ons was 'n getuienis vir sy Meester."
Dogtergemeentes
duimnael|links|320px|Die moedergemeente se eerste kerkraad ná die afstigting van die twee dogtergemeentes in Junie 1949. Van die moedergemeente Beaufort-Wes is, buiten twee gemeentes op die dorp in 1949, vier aanliggende gemeentes in die geheel afgestig, naamlik Prins Albert, Victoria-Wes, Fraserburg en Carnarvon. Van laasgenoemde is afgestig: Prieska, Williston, Kenhardt, Upington (nie-amptelik omdat die dorp buite die Kaapkolonie geval het en dus streng gesproke nie afgestig kon word nie, maar liewer net gestig is) en gedeeltes van Vosburg, Loxton (aan wie Beaufort-Wes 'n aansienlike getal plase afgestaan het) en Brandvlei. Merweville is in 1904 uit gedeeltes van Beaufort, Laingsburg, Prins Albert en Sutherland afgestig. Beaufort-Wes het ook 31 plase afgestaan aan Rietbron, geleë op die oop Karoovlakte op pad Willowmore toe, van wie die gemeente amptelik afgestig is; dus nog 'n gedeeltelike afstigting. Ook aan Murraysburg moes Beaufort plase afstaan. Dogtergemeentes wat dus ten volle uit Beaufort afgestig is, is Prins Albert, Victoria-Wes, Fraserburg en Carnarvon, Gamka-Oos en Gamkavallei en gedeeltelik Loxton, Merweville, Rietbron en Murraysburg.
Gelyktydige afstigtings
Dit het net 'n paar keer in die geskiedenis van die NG Kerk gebeur dat meer as een dogtergemeente tegelykertyd van 'n moedergemeente afgestig het. Die vroegste voorbeeld van tweelingdogtergemeentes was in 1906 toe die NG gemeente op Piketberg te groot en uitgestrek geraak en Aurora en Redelinghuys amper saam afgestig het: Aurora op 25 April en Redelinghuys op 26 April. Nog ’n voorbeeld van twee dogters wat ’n dag of wat uitmekaar afgestig het, was Boksburg-Oos (21 Maart 1946) en Boksburg-Wes (23 Maart 1946) van die NG gemeente Boksburg-Noord, wat omstreeks 2010 weer by Boksburg-Oos ingelyf is.
Die eerste en enigste maal dat drie gemeentes tegelykertyd van ’n moedergemeente afgestig het, was op 22 Junie 1950 op Uitenhage toe die indertydse 133 jaar oue NG gemeente Uitenhage in nie minder nie as vier dele verdeel is met die afstigting van die rekordgetal van drie dogtergemeentes: Uitenhage-Noord, Uitenhage-Oos en Uitenhage-De Mist. Dit is verder noemenswaardig dat die drie pasgebore dogters elkeen een van die drie leraars van die ou moedergemeente beroep het en al drie die beroep aanvaar het. Die moedergemeente was hierna vyf maande lank vakant tot twee medeleraars gelyktydig op 24 Februarie 1951 bevestig is.
In Durban het die NG gemeente Durban, wat vandag (2012) net in naam bestaan met skaars 30 lidmate, ook ’n tweeling afgestaan het. Die gemeente is eers in 1913 gestig, ’n volle 78 jaar nadat Durban amptelik as dorp verklaar is, maar danksy die Pakt-regering se beleid om verarmde Afrikaners in Natal te vestig, veral as spoorwegamptenare, het die gemeente van die 1930’s af telkens onhanteerbaar groot geword. In 1940 stig Noordkus af, in Julie 1941 Durban-Suid en in Desember 1941 Durban-Wes. Durban se tweeling is Berea en Port Natal, wat op 18 Julie 1945 saam die lewenslig aanskou het, maar toe albei op 15 Maart 1992 saamgesmelt het met Glenwood, maar waarvan Berea in 1997 weer afgestig het. Vier jaar later, op 2 November 1949, stig ook ’n tweeling in Pietermaritzburg af: Pietermaritzburg-Suid, deels van die ou moedergemeente Pietermaritzburg en deels van Pietermaritzburg-Wes, en Pietermaritzburg-Noord, afgestig van laasgenoemde, wat op sy beurt vroeg in die 21ste eeu by die Noord-gemeente ingelyf is.
Gamka-Oos
Die NG gemeente Gamka-Oos en Gamkavallei is gelyktydig op 22 Junie 1949 van die ou moedergemeente afgestig. Daar was 'n pastorie en 'n saaltjie waar nouliks 'n kwart van die gemeente se lidmate gehuisves kon word. Tog het die geesdrif destyds so hoog geloop dat nog dieselfde dag van die stigting die eerste kerkraadsvergadering gehou is. Onder andere sou 'n sterk uitvoerende komitee onder leiding van J.P. Coetzee saam met die konsulent, ds. J.C. du Plessis, die leiding neem. Verder word eerw. H.P. van der Merwe gevra om saam met di. J.C. du Plessis en J. Weideman as tydelike prediker op te tree. Op 18 Julie daardie jaar word besluit om die saaltjie te vergroot om 400 mense te bevat, geldelike verpligtinge geniet aandag en 'n boufonds word in die lewe geroep.
Ds. H.J. Strauss van Daniëlskuil het die beroep na die nuwe gemeente aangeneem en kom reeds op 9 Desember in die stigtingsjaar hier aan. Binne vier maande is meer as £600 ingesamel en die nodige uitrusting aangekoop. Gedurende 1950 stroom die bydraes in en nuwe geriewe word aangebring. Die vergrote saal beantwoord uitstekend aan sy doel en heel spoedig neem die gemeente sy eie Minshall-orrel in ontvangs. Vir hardhorendes skaf die gemeente 'n gehoortoestel aan en die gemeente se koor, onder leiding van mev. S. Wessels, neem sy plek in op die vergrote verhoog. Die eerste voltydse orreliste was me. A. Stals. 'n Eie kerkkantoor word ingerig om die werk van die eerste skriba-kassier, mnr. A. du Preez, te vergemaklik. Lidmate ondersteun die stelsel van wyksfunksies goed en saam met die dankoffers word sowat £400 ingesamel. Die gemeente kon al sy verpligtinge nakom, die boufonds groei en £150 word aangewend om die groot sending-tekort te help uitwis. Al die geseënde pogings laat die kerkraad besluit om ernstige aandag aan die bou van die gemeente se kerkgebou te gee.
Die gemeente handhaaf sy goeie werk in 1951, die leraar bearbei die lidmate sistematies, siekes en behoeftiges word versorg en die bywoning van die eredienste is goed. Dit was 'n jaar van buitengewone hoë wolpryse en die vrygewigheid van die boeregemeenskap neem toe. Vroeg reeds word besluit om 'n spesiale poging met die insameling van fondse aan te wend en die kerkraad besluit op 27 April 1951 om 'n kerk te bou. Die ontwerp van dié moderne siersteengebou is toevertrou aan die argitek wat tussen 1907 en 1959 vir meer as 80 ander, meesal NG kerkgeboue verantwoordelik was, naamlik Wynand Louw van die Paarl. Gamka-Oos is dan ook een van sy laaste kerkgeboue.
Gamkavallei
duimnael|regs|200px|Die [[NG gemeente Gamkavallei se kerkgebou, waarvan ds. J.A.C. Weideman die hoeksteen gelê het op 22 Junie 1951.]] Die NG gemeente Gamkavallei is op 22 Junie 1949 saam met NG gemeente Gamka-Oos van die moedergemeente afgestig. Die gemeente is vernoem na die Gamkarivier wat die skeiding tussen die gemeente en die moedergemeente is. Gamka beteken leeu.
Die kerkraad se eerste beroep is suksesvol uitgebring op ds. J.A.C. Weideman van die moedergemeente. Die ouderlinge van die eerste kerkraad was: eerw.. J.M.N. Breedt, E.A. Marais, J.H. Botha, J.P. van der Merwe, J.J. le Roux, J.A. Botes, C.W.A. van Zyl, J.L. Pienaar; en die diakens: G.A.V. Schreuder, J.P. du Preez, W.B. Brand, J.W. van Eck, A.I.P. van Rooyen, J.H.H. Vivier, L.D. Pienaar, C.J. Hattingh, A.G. Bedzuidenhout, H.P. Jooste en A. Esterhuizen. Die gemeente se eerste koster was E.A. Marais en na hom L.S. Koker. Die eerste skriba-kassier was G.A.V. Schreuder. As deeltydse orreliste het waargeneem Elsabe Schreuder, Nellie Olivier, mev. L. van der Merwe, mev. Louw en mev. Van Niekerk.
Die eredienste is aanvanklik waargeneem in die gebou van die Instituutsaal van die Suid-Afrikaanse Spoorweë, wat dit teen ’n verminderde tarief aan die gemeente verhuur het. Vir begrafnisse en huwelike is die moederkerk nog gebruik. Die kerkraad het ’n stuk grond in Hillside, die woonbuurt wes van die stasie en spoorlyn wat die kern van Gamkavallei vorm, teen ’n nominale bedrag van die Spoorweë aangekoop. Op hierdie terrein is eers ’n pastorie gebou en kort daarna begin met ’n sierlike kerkgebou. Ds. J.A.C. Weideman het die hoeksteen op 22 Junie 1951, die gemeente se tweede herdenking, gelê. Die moderne toringkerkgebou is van die fondament tot by die weerhaan van sierstene gebou. Die koste van die gebou, orrel en ander bykomstighede was altesaam £24 000.
Kort ná Gamkavallei se stigting is vyf wyksbidure in die distrik begin, wat deur kerkraadslede of ander lidmate gelei is. Destyds is gereeld buitedienste gehou op Letjesbosch, Amospoortjie, Jagerskraal, Middelwater, Hottentotsrivier, Boesmanskop en Brandewynsgat. Die dorpslidmate was net die Spoorweggemeenskap van Hillside, terwyl die distrikslidmate almal was tussen die Meiringspoortpad en die Nuweveldsberge. Aanvanklik was daar twee Sondagskole: op die dorp en op Letjesbosch met 224 kinders en 22 onderwysers (in 1952).
Die gemeente het in die eerste jaar ’n argief begin wat al die interessante persoonlike gelukwensings wat lidmate aan die gemeente geskryf het met sy eerste verjaardag. In die argief was ook ’n rolletjie klankdraad waarop al die verrigtinge van die hoeksteenlegging opgeneem is.
As spoorweggemeente was Gamkavallei se lot altyd ineengeweef met dié van die Spoorweë. Ná 1994 het die daaropvolgende veranderinge in die demografiese samestelling van Spoornet se werkerskorps, het Gamkavallei gekrimp tot net 188 belydende lidmate en 60 dooplidmate in 2012. In 1973 was hier 'n volle 660 belydende lidmate en 472 dooplidmate. Gamka-Oos, daarenteen, het die moedergemeente se lidmaattal (514 belydende lidmate en 119 dooplidmate in 2012) verbygesteek om in daardie jaar die grootste NG gemeente op die dorp en trouens die grootste van al Beaufort-Wes se dogters te word met 612 belydende lidmate en 192 dooplidmate.
duimnael|regs|210px|Mev. [[Rachel Isabella Steyn|Tibbie Steyn, 'n kleindogter van Beaufort se tweede predikant, ds. Colin Fraser, hier afgeneem omstreeks 1944. Sy was die weduwee van die laaste president van die Oranje-Vrystaat, pres. M.T. Steyn.]]
125-jarige jubileum
Met die viering van die gemeente se 125ste bestaansjaar in 1945 het mev. Tibbie Steyn, weduwee van die laaste president van die Oranje-Vrystaat, pres. M.T. Steyn, 'n spesiale boodskap vir die gemeente se Gedenkboek geskryf:
As kleinkind van ds. Colin Fraser, sr., en in herinnering aan die aangename besoeke van my kinderjare in die groot familiekring daar deurgebring, verheug dit my dat ek ook 'n paar woorde vir die Feesalbum van die gemeente Beaufort-Wes kan skrywe. Wat 'n voorreg om nog steeds terug te mag dink aan die bediening van Gods Woord, wat ons Boerevolk destyds tot sulke treffende feesdae opgeroep het. Ons Boerenasie was groot in sy eenvoud, gasvryheid en godsdiens.