cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skubaduik
Borrelsiekte
Borrelsiekte kan by duikers voorkom wat te vinnig vanuit die diepte na die oppervlak opskiet. Stikstofborrels kan in die liggaamsweefsel vorm weens die skielike verandering in omgewingsdruk. Dis soortgelyke bruiseffek as wanneer 'n blikkie gaskoeldrank geskud en dan oopmaak word.
Hoe dieper die duiker is, hoe hoër is die druk en hoe meer gas word (volgens Henry se wet) in die bloed opgelos. Die borrels vorm omdat die duiker se liggaam nie genoeg kans kry om die gas wat in die bloed opgelos is, geleidelik deur sy asemhalingstelsel vry te stel nie.
Die simptome van borrelsiekte word soms eers 'n ruk na die duik waargeneem. Dit sluit gewrigspyn, duiseligheid, kortasemrigheid, moeg- en lamheid, swak sig en bewusteloosheid in. In erge gevalle kan die duiker selfs sterf.
Om borrelsiekte te voorkom moet die duiker stadig na die oppervlak beweeg en indien nodig, gereelde stoppe vir dekompressie doen. As dit wel voorkom, moet die duiker in 'n dekompressiekamer behandel word.
Stikstofnarkose
Stikstofnarkose vorm as die duiker dieper as ongeveer 30 m duik. Die stikstof wat onder hoë druk in die bloed oplos het 'n verdowende effek. Dit kan veroorsaak dat die duiker hallusineer, sy begrip van tyd verloor en paniekerig raak. Die toestand is nie fisies skadelik nie, maar die duiker se reaksie hierop kan gevaarlik wees.
Suurstofvergifting
Suurstofvergifting kom voor as die parsiële druk van suurstof groter word as ongeveer 1,6 bar. Met gewone lug kan dit nie gebeur teen normale duikdieptes, maar dit kan gebeur as gevolg van die gebruik van Nitrox gasmengsels met hoë suurstofinhoud wat gewoonlik gebruik word om langer duike te kan onderneem sonder dekompressiestoppe. Die duiker loop egter die gevaar dat die suurstof by hoë omgewingsdruk (dieper water) toksies kan raak.
Kloustrofobie
Duikers wat afduik kan paniekerig of kloustrofobies raak. Uit paniek kan hulle dan sonder dekompressie na die oppervlak opskiet. In die proses kan hulle borrelsiekte opdoen of selfs hulle longe ooreis of skeur as hulle hul asems ophou.
Wilgerivier (Vrystaat, 28,23°S, 29,55°O)
Die Wilgerivier is 'n rivier wat in die Oos-Vrystaat vloei.
Wilgerivier (spruit in die Wes-Kaap, 33,56°S, 20,67°O)
Die Wilgerivier is 'n spruit wat in die Wes-Kaap vloei.
Pous Alexander III
Alexander III was die 170ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Alexander III is gebore as Orlando Bandinelli (ook Rolando Bandinelli) ongeveer in 1105 in Sienna, Italië. Voor sy verkiesing was hy 'n bekende juris in Bologna. In Oktober 1150 word hy kardinaal-deken van Ste. Cosma en Damiano en later kardinaal-priester van St. Markus. In 1153 word hy kanselier en raadgewer van Pous Adrianus IV. As pouslike legaat verset hy hom op die Ryksdag van Besançon teen die rykskanselier Rainald van Dassel. As kanselier onderhandel hy die verdrag van Benevento wat orde en vrede in Suid-Italië herstel het. Op 7 September 1159 volg hy Pous Adrianus IV op en regeer tot sy dood op 30 Augustus 1181. Hy word opgevolg deur Pous Lucius III. Die naam ‘Alexander’ beteken 'kryger'.
Pontifikaat
Pous Alexander III was gewikkel in 'n groot stryd met keiser Frederik I Barbarossa wat die kerklike politiek van sy voorgangers probeer voortsit. Die keiser steun die Ghibellynse teenpouse Victor IV, Paschalis III en Callixtus III.
Op 12 Maart 1178 keer Alexander terug na Rome wat hy reeds twee keer moes verlaat. Die eerste keer was in 1162 toe hy verban is na Campagne deur Oddone Frangipane nadat hy korstondig in hegtenis geneem is. Hy keer terug op 23 November 1165 maar moes weer vlug in 1167. Tydens sy eerste afwesigheid was hy vernaamlik in Frankryk en gedurende sy tweede vlug in Gaeta, Benevento, Anagni en Venesië. Die pous kry die steun van die meeste Europese vorste en die Lombardiese stedebond. Die stedebond vernoem hulle vesting Alessandria na hom. Alexander was 'n meesterlike maar versigtig politikus.
In 1174 verklaar hy Thomas Becket heilig (wat in 1170 in opdrag van koning Hendrik II vermoor is). Hy steun ook die Cisterciënser-kloosterorde en verklaar hulle stigter Bernard van Clairvaux in 1175 heilig. In 1179 moet hy Rome weer verlaat weens die bedreiging van Teenpous Innocentius III.
Pouslike Politiek
In 1160 weier Pous Alexander III om voor die sinode van Pavia wat deur keiser Frederik I Barbarossa byeen geroep is, te verskyn. Op 11 Februarie 1160 bevestig die sinode die verkiesing van Teenpous Victor IV (Octavianus) en op 13 Februarie 1160 verklaar die sinode Alexander tot ketter en kerkskeurder. As antwoord ekskommunikeer die pous daarop op 24 Maart 1160 beide die keiser en die teenpous. In Oktober 1160 word Alexander deur Engeland, Frankryk, Ierland, Noorweë en Spanje erken as die wettige pous tydens die sinode van Toulouse. Nadat die keiser verslaan is by die slag van Legnano (29 Mei 1176) erken hy Alexander as die wettige pous na die vrede van Venesië op 1 Augustus 1177.
Pous Alexander III was die eerste pous waarvan dit bekend is dat hy aandag gegee het aan die sending in gebiede oos van die Baltiese See. In 1165 het 'n vriend van die pous Aartsbiskop Eskil van Lund, 'n Benediktynse monnik Fulco as biskop van Estland aangestel. In 1171 tree die pous in die bres vir die kerk in Finland, waar die Finne priesters getreiter het en slegs in God belanggestel het ten tye van oorlog.
In Maart 1179, het Alexander die derde Lateraanse konsilie gehou. Die Rooms-Katolieke Kerk beskou dit as die elfde ekumeniese konsilie. Die konsilie het bepaal dat pouse voortaan verkies moet word met 'n twee derde meerderheid van die kardinale. Die reël het onveranderd gebly tot 1996 toe besluit is dat na die dertigste onbesliste stemming, 'n gewone meerderheid genoeg is.
Behalwe dat Alexander vir keiser Frederik I Barbarossa ore aangesit het, het hy ook koning Hendrik II van Engeland verneder oor die moord op Thomas Becket. In 1172 het hy egter Hendrik bevestig as heerser van Ierland. Hy bevestig ook koning Alfonso I as koning van Portugal en het die beskerming van koning Lodewyk VII geniet terwyl hy vir die teenpous gevlug het. Op 29 September 1179 het die adellikes van Rome Teenpous Innocentius III verkies, maar Alexander het dit reggekry om Innocentius te laat afset in Januarie 1180. In 1181 het Alexander vir Willem I van Skotland geëkskommunikeer en die land onder 'n interdik gepaas.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Epupa-waterval
Die Epupa-waterval in die Kunenerivier lê op die grens tussen Angola en Namibië.
Ligging
Die waterval is in die afgeleë bergagtige omgewing van Kaokoland, ongeveer 130 km stroomaf van die Ruacana-waterval en by die koördinate. Hierdie onherbergsame gebied lê noordwes van Opuwa en word bewoon deur die halfnomadiese Ovahimba.
Waterval
Die stroomversnelllings strek oor ‘n lengte van anderhalwe kilometer. Epupa-waterval se hoofval het ‘n loodregte val van 35 m en neem ‘n derde van die rivier se water wat in ‘n kloof van 6 m breed val. Katarakte neem die res van die water op. Hier is die rivier ‘n halwe kilometer breed. Die oorsaak van hierdie katarakte is ‘n rotsversperringsone van amper 20 km veroorsaak deur die stollingsgesteente gabbro-anortosiet. Tydens die droogte van 1914-1915 het die rivier amper gaan staan.
Flora en fauna
Op die eilande tussen die katarakte groei groot kremetartbome. By die waterval is daar ook palms, ficus, die opregte waaierpalm, ebbehoutbome en anabome (Acacia albida). Ook kom die hardekool, die mitiese boom van die lewe, hier voor. Plaaslik is die boom as die omumborombonga en wetenskaplik as Combretum imberbe bekend. In die rivier is inheemse visspesies en dit wemel van die krokodille. Op die oewers is daar baie bobbejane en daar is al 24 voëlspesies waargeneem. Die beste tyd van die jaar om die val en omgewing te besoek is net na die reëntyd.
Naam
Epupa is ‘n naam afgelei van die Himba-woord Otjipupa, wat verwys na die skuim wat die waterval maak. In die Duitse koloniale tyd is die waterval die Eisentor, die ysterhek, genoem. Op hul beurt het die Portugese die naam Quedas Montenegro, die waterval in die swart berge, gebruik. (In die Donaurivier tussen Roemenië en Serwië is daar vir skeepvaart ‘n moeilik bevaarbare plek. Dit word ook op landkaarte as die Eisernes Tor aangedui.)
Emomali Rahmon
Emomali Rahmon (Tadjiks: Эмомалӣ Раҳмон, geromaniseerd: Emomalî Rahmon/Emomalī Rahmon; gebore op 5 Oktober 1952) is 'n Tadjikistanse politikus wat sedert 1992 as president van Tadjikistan (of sy gelykstaande pos) dien. Sy heerskappy word algemeen as 'n diktatorskap beskou.
Karla du Plessis
Karla du Plessis is die jongste dogter van die Suid-Afrikaanse sanger en liedjieskrywer Koos du Plessis. Koos het die lied "Karla" oor haar gesing. Sy is ’n sangeres en liedjieskrywer in eie reg. Op haar eerste twee albums sing sy liedjies van haar pa. Op die album "Woordeloos" sing sy saam met hom "As jy my kon volg", waar die stemme digitaal saamgestel is. Saam met Theuns Jordaan sing sy die lied "Wie weet", wat die temalied van die TV-program Jopie Adam was. Vir haar derde album, "Steeds op vrye voet", is sy bekroon vir die beste album deur 'n sangeres.
Pruimanemoon
Die Pruimanemoon (Actinia equina) is 'n anemoon wat voorkom aan die wes-, suid- en ooskus van Suid-Afrika. Die anemoon anker homself aan die rotse; die basis van die seediertjie klou aan die rots vas en die mond en voelers (tentakels) wys opwaarts.
Voorkoms
Die anemoon lyk soos 'n gladde pruim en kom voor in tussengetypoele. Hulle oorlewe buite water deur in 'n hopie saam te trek, die tentakels in te trek en water binne die liggaam vas te vang. Hulle lewe van garnale en klein vissies.
Habsburg (kasteel)
Die bergpiek het, soos uit argeologiese opgrawings blyk, reeds in die Middel-Bronstydperk en in die Romeinse tydperk as woonplek gedien. Die kasteel se stigting deur die vroeë Habsburger Radbot omstreeks 1020/30 is in historiese dokumente oorgelewer. Die eerste histories oorgelewerde graaf van Habsburg was Otto II (in 1108).
Die kasteel is stapsgewys tot 'n dubbele vesting uitgebou en het sy grootste omvang in die vroeë 13de eeu bereik. Die Habsburgers het die kasteel slegs sowat tweehonderd jaar lank self bewoon. Omstreeks 1220/30 was die kasteel vir die magtige dinastie reeds nie meer groot en statig genoeg nie en is vervolgens aan verskillende persoonlikhede in diens van die heerserhuis as leen oorhandig. Die ouer oostelike deel van die kompleks het vervolgens in verval geraak, en net die westelike deel daaragter het in sy oorspronklike vorm tot vandag toe bewaar gebly.
Die kasteel het vir die Huis van Habsburg vir goed verlore gegaan toe die kanton Aargau in 1415 deur die Switserse Konfederasie verower is. In dié tyd het die Habsburgers reeds vanuit Wene as hul nuwe setel en magsentrum geregeer. Die Habsburg-kasteel is sedert 1804 in besit van die Switserse kanton Aargau en word sedert 1948 as kantonale monument beskerm. In 1979 is 'n restaurant in die kasteelpaleis geopen, terwyl die kasteel se geskiedenis in 'n museum langsaan toegelig word.
Rampjaar van 1672
In die Nederlandse geskiedenis staan die jaar 1672 as die rampjaar bekend. In hierdie jaar het die Nederlandse Republiek 'n besondere moeilike tyd beleef nadat hy deur sy buurlande ingeval is.
In die jare na die rampjaar behaal Nederland wel oorwinnings, veral op see waar hy die Engelse en Franse vlote verslaan. Vanaf 1674 fokus Frankryk meer van sy magte op die Suidelike-Nederlande, en verminder die druk op die Noordelike Provinsies, waardeur die onmiddellike bedreiging vir die Republiek afneem. Die oorlog het egter nog verder voortgeduur, en is eers in 1679 deur die Vrede van Nijmegen beëindig.
Deur die geldelike besteding op die oorlog, en die enorme skade aangerig deur die Franse besetting, was die Republiek finansieel uitgeput en sy staatskuld hoog opgeloop. Dit het 'n belangrike bydra gelewer tot die einde van die Goue Eeu, en die Republiek het sy status as 'n Europese groot moondheid verloor.
William Sadler (akteur)
William Sadler (gebore 13 April 1950) is 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Bill & Ted's Bogus Journey (1991), The Shawshank Redemption (1994), The Mist (2007), en Iron Man 3 (2013).
Ettringiet
Ettringiet is 'n mineraal met formule ·26.
Dié mineraal los maklik in verdunde suur op en ontbind gedeeltelik in water, wat 'n basiese oplossing gee. Dit word naby die Bellerberg-vulkaan in Ettringen in die Duitse Eifel in holtes in metamorfiese kalksteeninsluitings in leusiet-nefelien-tefriet-gesteente aangetref. As sintetiese fase word dit maklik in beton gevorm.
Ettringiet kan ook gevorm word indien mynwater gesuiwer word deur byvoeging van vliegas. Navorsing deur Madzivire het vliegas van die Hendrina steenkoolkragstasie en die mynwater van die Middelburg steenkoolmyn saamgevoeg om die sulfaatgehalte van die water tot 500 dpm terug te bring. Daarby het ettringiet gevorm.
Sacramento
Sacramento is die hoofstad en met 'n bevolking van 489 676 ook die sesde grootste stad in Kalifornië (VSA).
R721 (Suid-Afrika)
Die R721 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Kroonstad met Vredefort verbind. Die roete begin by Kroonstad waar dit van die R34 aftak en noord gaan en in Vredefort by die R59 eindig. Net voor Vredefort sluit die R720-streeksroete by die roete aan. Die R721 was vroeër die N1-nasionale pad voor die Kroonstad tolpad gebou is.
Rotsplant
'n Rotsplant, ook litofiet of petrofiet is 'n plant wat homself op rots of klip vasheg. 'n Ander woord wat hiervoor gebruik word is 'n epilietiese plant.
Nes epifiete kan hulle nie (of baie min) uit die grond voedingstowwe verkry en is dikwels afhanklik van wat die reën verskaf.
Joe McGluwa
Joseph Job McGluwa (gebore 23 Augustus 1963) is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat van 2015 tot 2020 die leier van die Demokratiese Alliansie in die Noordwesprovinsie was. Hy dien sedert 16 Augustus 2018 as lid van die Nasionale Vergadering. McGluwa was voorheen, van 2009 tot 2015, ook 'n parlementslid, maar van 2015 tot 2018 'n lid van die Noordwes provinsiale wetgewer.
Voordat hy 'n lid van die Demokratiese Alliansie geword het, was hy 'n lid van die nou ontbinde Onafhanklike Demokrate. Hy het by die Demokratiese Alliansie aangesluit toe die Onafhanklike Demokrate met die party saamgesmelt het. Hy was die DA se Noordwes-premierskandidaat vir die 2019-verkiesing.
Vroeë lewe en opvoeding
McGluwa is as een van vyf kinders gebore en het in Alabama, Klerksdorp, grootgeword. Hy matrikuleer aan die Alabama Senior Secondary School en studeer verder aan die Universiteit van Suid-Afrika en behaal 'n sertifikaat in regeringsbestuur en openbare leierskap. McGluwa verwerf 'n gevorderde sertifikaat in openbare administrasie en leierskap aan die Universiteit van die Witwatersrand, asook 'n nagraadse diploma in bestuur.
Politieke loopbaan
Op 24-jarige ouderdom is McGluwa verkies as 'n raadslid van die Matlosana Plaaslike Munisipaliteit. Hy was 'n lid van die Onafhanklike Demokrate sedert die stigting van die party en het as die nasionale organiseerder van die party gedien.
In 2009 is McGluwa verkies tot die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika. In 2010 het die Onafhanklike Demokrate hul samesmelting met die Demokratiese Alliansie aangekondig. McGluwa het daarna dubbele partylidmaatskap gehou. Hy is in 2012 deur die parlementêre leier van die Demokratiese Alliansie, Lindiwe Mazibuko, as skaduminister in die presidensie benoem. In 2012 word hy ook aangestel as parlementêre leier van die Onafhanklike Demokrate. Na die 2014-verkiesing word hy 'n volle lid van die Demokratiese Alliansie. Op 5 Junie 2014 is hy aangestel as die skaduminister van Staatsdiens en -administrasie.
Hy het in November 2015 as lid van die Nasionale Vergadering bedank en is daarna as lid van die Noordwes provinsiale wetgewer beëdig. In Augustus 2018 bedank McGluwa as lid van die provinsiale wetgewer en keer terug na die Nasionale Vergadering. Hy is op 16 Augustus 2018 beëdig.
Op 5 Desember 2020 word McGluwa aangestel as skadu-adjunkminister in die presidensie in die nuwe skadukabinet van John Steenhuisen.
Boheemse Woud
Die Boheemse Woud, (Tsjeggies: Šumava [ˈʃʊmava], Duits: Böhmerwald), is 'n lae bergreeks in Sentraal-Europa wat oor 'n afstand van 120 km 'n natuurlike grens tussen Tsjeggië aan die een en Duitsland en Oostenryk aan die ander kant vorm. Dit is die hoogste geërodeerde bergmassa van die Boheemse Massief met 'n maksimale wydte van 50 km. Die hoogste bergpiek met 1456 m bo seevlak is die Großer Arber in die Duitse deelstaat Beiere.
Stoffervaring
Die Stoffervaring (Psilotum nudum (L.) R.Beauv. 1805 syn Lycopodium nudum L. 1753) is 'n varingspesie wat in die Afrotropiese gebied wydverspreid is en 'n pantropiese voorkomsgebied besit. Op die SANBI-rooilys staan dit as veilig (LC) gelys. In Suid-Afrika kom dit aan die kus van die Transkei en in KwaZulu-Natal voor en plek-plek in Mpumalanga, Limpopo en Vrystaat. In eSwatini is die spesie seldsaam en kom tussen 150 en 1250 meter hoogte voor.
Dit groei epilieties op graniet of basalt of epifieties in die skaduwee van vogtige rotssplete, gewoonlik naby strome of in rivierbos. Vermeerdering vind deur spore of deur aftakking van die wortelstok plaas. Dit het 'n stam met chlorofiel wat tot 160 mm lank en tot 2 mm in deursnee word. Dit het net rudimentêre blare, wat eenvoudig lansvormig van vorm is en tot 1,5 mm lank word. Die chromosoomnummer 2n=104.
Periode (periodieke tabel)
In die periodieke tabel van elemente is 'n periode 'n horisontale ry van die tabel. Periode-indelings word gedoen volgens die elektronkonfigurasie van die elemente. Elke periode eindig aan die regterkant van die tabel met 'n edelgas waarvan die buitenste elektronskil heeltemal gevul is. Omdat die skille nie almal ewe veel elektrone bevat nie, is die periodes nie almal ewe lank nie. Daar is 'n direkte verband tussen die periodenommers en die hoofkwantumgetalle van die skil wat in die periode gevul word.
Die aantal elektronskille van 'n atoom bepaal tot watter periode dit behoort. Elke skil word in verskillende subskille verdeel, wat met toenemende atoomgetal rofweg in die onderstaande volgorde gevul word:
1s 2s          2p 3s          3p 4s       3d 4p 5s       4d 5p 6s    4f 5d 6p 7s    5f 6d 7p 8s 5g 6f 7d 8p ...
Aangesien die heel buitenste elektrone chemiese eienskappe bepaal, is dit gewoonlik soortgelyk binne periodieketabelgroepe. Elemente langs mekaar binne 'n groep het soortgelyke fisiese eienskappe, ondanks die beduidende verskil in massa. Elemente langs mekaar binne 'n periode het soortgelyke massa, maar verskillende eienskappe.
Daar is altesaam sewe periodes in die periodieke tabel wat van 1 tot 7 genommer is.
Ander groeperinge in die periodieke tabel is:
Id Software
id Software of ID is 'n Amerikaanse ontwikkelaar vir videospeletjies gebaseer in Dallas, Texas. Die maatskappy is gestig op 1 Februarie 1991 deur vier lede van die onderneming Softdisk, die programmeerders John Carmack en John Romero, die ontwerper Tom Hall, en die kunstenaar Adrian Carmack (geen verband met John Carmack nie). Die sakebestuurder Jay Wilbur was ook betrokke. id Software het belangrike tegnologiese ontwikkelings gemaak in videospeletegnologieë (met MS-DOS en Windows), insluitend werk wat vir die Wolfenstein-, Doom- en Quake- reekse gedoen is. ID se werk was veral belangrik in die ontwikkeling van 3D-rekenaargrafika en rekenaarspeletjie enjins wat regdeur die videospeletjiebedryf gebruik word. Die maatskappy is betrokke by die skepping van die eerste persoon skieter (FPS) genre. Wolfenstein 3D word dikwels beskou as die eerste ware FPS, Doom is 'n spel wat die genre en rekenaarspeletjies in die algemeen gewild gemaak het, en Quake was die eerste ware 3D FPS van ID.
Die stigters van id Software het in die kantore van Softdisk ontmoet om verskeie speletjies te ontwikkel vir die maandelikse publikasie van Softdisk.
Op 22 November 2013 het John Carmack afgetree en werk voltyds by Oculus VR.
Met John Carmack se affiniteit vir die deel van bronkode, het hy meeste van die bronkode van id Software onder 'n GNU-lisensie publiseer. Histories is die bronkode vir elke enjin vrygestel sodra die kodebasis vyf jaar oud is. Gevolglik het baie projekte die kode na verskillende platforms vervoer, die bronkode op geruim of die kernenjin aan gepas. Wolfenstein 3D, DOOM en die Quake enjinpoorte is alomteenwoordig vir byna alle platforms wat speletjies kan bedryf, soos handrekenaars, iPods, die PSP, die Nintendo DS en meer.
Linux
id Software was 'n vroeë pionier in die Linux-rekenaarspeletjie-mark en id Software se Linux sagteware is van die bekendste op die platform. id Software speletjies op Linux is Doom, Quake, Quake II, Quake III Arena, Return to Castle Wolfenstein, Wolfenstein: Enemy Territory, Doom 3, Quake 4, and Enemy Territory: Quake Wars.
Oudnederfrankies
Met Oudnederfrankies of Oudnederlands word verwys na die Frankiese streekstale wat vanaf die vyfde tot en met die elfde eeu in 'n groot deel van Nederland en België, die westelike deel van Noord-Frankryk en in die huidige Duitsland se Rynland en Westfalen gepraat is. Dié Germaanse dialek het uit twee hoofdialekte bestaan: Oudoosnederfrankies en Oudwesnederfrankies.
Die oudste oorgelewerde Oudnederfrankies word gevind in die Lex Salica. In 1996 is egter in 'n akker in Bergakker (Betuwe) 'n swaardskede gevind waarop 'n nog ouer oudnederfrankies vermeld is: die Inskripsie van Bergakker. Hierdie Oudnederlands in runegeskrif is egter beperk en kan maar gedeeltelik vertaal of gelees word.
Maarten Pelser
Ds. Maarten Pelser (14 Desember 1851 – Steynsburg, Kaapkolonie, 7 Junie 1902) was tussen 1876 en sy dood in amp leraar in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerk, waarvan een in die Oranje-Vrystaat en drie in Noordoos-Kaapland.
Oudnederfrankies
Taalgebied
duimnael|250px|Oudnederlandse taalgebied (by benadering en onvolledig) Die gebied waarin Oudnederlands gepraat is, is nie heeltemal die gebied waarin die huidige Nederlands gepraat word nie.
Maarten Pelser
Herkoms en opleiding
Pelser was een van die vyf studente wat tydens die stigting van die Teologiese Skool Burgersdorp in 1869 ingeskryf was. Hy het pas die vorige jaar, op sewentienjarige ouderdom, belydenis van die geloof afgelê voor die gemeente van Burgersdorp. As teologiese student was hy ook saam met ds. Dirk Postma teenwoordig en behulpsaam by die stigting van die gemeente Barkly-Oos, wat later sy voorlaaste werkkring sou wees. Op Kersdag 1871 is hy te Burgersdorp in die huwelik bevestig met Alida Hendrina Barendina Grobler, en gedurende die volgende vyf jaar is hul eerste twee kinders op Burgersdorp gedoop terwyl die vader nog studente was.
Oudnederfrankies
Taalgebied
In die huidige provinsies Groningen en Friesland en langs die kus van Holland word Fries gepraat, of altans ingvaeoonse dialekte. Aan die ooste (Achterhoek, Overijssel, Drenthe) word Saksies (Oudnederduits) gepraat.
Maarten Pelser
Eerste drie gemeentes
duimnael|regs|300px|Die Algemene Vergadering gehou te [[Burgersdorp, 1897. Eerste ry: (vyfde van links) prof. Stephanus Postma, (sewende van links) ds. J.A. van Rooy, ds. Taetse Hamersma, ds. P.S. Snyman, ds. L.J. Vorster. Tweede ry: Di. Martinus Postma, J.L. Maury, Dirk Postma, (moontlik Petrus Viljoen), prof. Jan Lion Cachet, ds. A.J.J. de Klerk Coetsee, Maarten Pelser, M.P.A. Coetsee sr., Petrus Postma, L.J. du Plessis, W.J. Snyman.]]
Oudnederfrankies
Taalgebied
Aan die suide en suidooste was die destydse taalgebied groter as vandag. Frans-Vlaandere en die Nederrynse gebied tussen Limburg en Westfalen (Kleef, Berg en Gulik) val toe ook onder die Oudnederlandse taalgebied.
Maarten Pelser
Eerste drie gemeentes
regs|300px|duimnael|'n Groep predikante op die Algemene Sinode te [[Rustenburg, 1891. Voor van links: J.L. Maury, Johannes de Ridder, M.P.A. Coetsee (sr.), prof. J. Lion Cachet, A.A.J. de Klerk Coetsee, M.P.A. Coetsee (jr.). Agter: L.P. Vorster, W.J. Snyman, P.S. Snyman, M. Pelser, P. Postma, M. Postma, D. Postma, L.J. du Plessis.]]
Op 11 Junie 1876 is hy as proponent na Aliwal-Noord beroep en op 5 Augustus aldaar deur ds. D. Postma in die amp bevestig as die gemeente se eerste leraar. In Junie 1877 het hy 'n beroep aangeneem na die Vrystaatse gemeente Ventersburg, waarvan hy ook die eerste predikant was. Tydens sy bediening is hy belas met die belangrike sending na Angola in 1884 om die Afrikaners wat daar woonagtig was en lidmate was van die Gereformeerde kerk Humpata, kerklik te bedien en ook om finansiële hulp aan hulle te bied om na "eenig beschaafd land" terug te keer. Ná afloop van sy sending het die “Commissie ter behartiging van de geestelijke belangen der Geref. Gemeente te St. Januario, Humpata” ’n “hartelijke dankbetuiging” sowel as ’n geskenk aan hom gestuur vir die dienste wat hy te Humpata verrig het.
In Oktober 1891 is hy beroep na Barkly-Oos en op 17 November 1891 skryf hy die volgende brief aan die kerkraad: "De beroeping tot Herder en Leeraar door den Eerwaarde Kerkeraad en de Gereformeerde Gemeente van Barkly Oost, op my uitgebracht op 31 October 1891, heb ik in ernstige overweging genomen en ben tot het besluit gekomen om die roeping met een biddend opzien tot den Heere, den Koning Zyner Kerk, aan te nemen. Ik hoop en vertrouw dan dat die Heere my gelukkig moge overbrengen naar Barkly en dat Hy my daar in die Gemeente moge stelle tot een ryken zegen, tot verdere opbouwing van het volk van God en tot hunne vertroos-ting maar dan ook tot waarschuwing der onbedachtzamen en tot hunne bekering. Mocht de Heere my dan helpen en ondersteunen en op Kerkeraad en Gemeente van Barkly zyne zegeningen en weldadigheden rykelik gebieden! Dit is myn hartelyke wensch en bede. Mocht Hy het genadiglyk geven! "
Op die derde Sondag in Januarie 1892, die 17de, is hy bevestig deur sy ou studiemaat, ds. W.J. Snyman van Venterstad. Totdat die gemeente van Elliot in 1899 gestig is, het die Temboelandse lidmate onder die wyk Slangrivier van die gemeente Barkly-Oos geressorteer en moes ds. Pelser telkens die gevaarlike reis oor die Drakensberge aanpak om hulle ook te bedien. Die gesamentlike lidmatetal van die gemeente het toe ongeveer 740 beloop, van wie sowat 220 onder die berge gewoon het. In November 1897 het hy 'n beroep na Steynsburg aangeneem.
Steynsburg, 1897–1902
Hy was predikant van Steynsburg terwyl die Tweede Vryheidsoorlog gewoed het en toe volk en kerk in 'n staat van ontreddering verkeer het. Sy bedieningstyd hier is gekenmerk deur stoflike "gedruktheid", sodat dit 'n worsteling was om die kerklike finansies aan die gang te hou. Ds. Pelser het sy bedieningslewe in Steynsburg beëindig gesien onder 'n donker wolk van beproewing. Op 14 Februarie 1901 gee die kerkraad hom 'n maand verlof vanweë ongesteldheid in sy keel. Op sy vergadering van 12 April 1901 deel prof. Cachet die kerkraad mee dat ds. Pelser 'n gevaarlike keelkwaal het, ongetwyfeld was dit kanker. Hy sou nie weer in die gemeente optree nie. Op 7 Junie 1902 is hy oorlede en op Steynsburg begrawe.
Anemie
Anemie, ook bekend as bloedarmoede, is 'n siektetoestand wat voorkom wanneer die getal eritrosiete (rooibloedselle) en/of die hoeveelheid hemoglobien in die bloed verlaag.
Stasi
Die Ministerie vir Staatsveiligheid (Duits: Ministerium für Staatssicherheit, MfS), algemeen bekend as die Stasi (afkorting vir Staatssicherheit, letterlik Staatsekuriteit), was die amptelike staatsveiligheidsdiens van Oos-Duitsland (DDR). Die Stasi se hoofkwartier was in Oos-Berlyn met ’n uitgebreide kompleks in Lichtenberg en verskeie kleiner fasiliteite regdeur die stad. Dit is algemeen beskou as een van die effektiefste en mees onderdrukkende intelligensie- en geheime polisie-agentskappe in die wêreld. Die Stasi se leuse was “Schild und Schwert der Partei” (Skild en Swaard van die Party), die regerende Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland (SED). Deesdae word dit beskou as ’n kriminele organisasie en verskeie Stasi-offisiere is vervolg vir hul misdade na 1990.
Geskiedenis
Na die stigting van die DDR is die Hauptverwaltung zum Schutz des Volkseigentums (die hoofbestuur ter verdediging van openbare besit) tot stand gebring. Dit het gelei tot die stigting van die Ministerium für Staatssicherheit op 8 Februarie 1950. Tussen 1953 en 1955 het die Staatssicherheitsdienst weer ondergeskik geraak aan die Ministerie van Binnelandse Sake.
Die eerste leier was Wilhelm Zaisser (Minister van Staatsveiligheid). Van 1955 tot 1957 was Ernst Wollweber die leier. Dit is in 1957 opgevolg deur Erich Mielke. Markus Wolf het hoof van die inligtingsafdeling geword (HVA, Hauptverwaltung Aufklärung). Dit was die afdeling wat gefokus het op die insameling van buitelandse intelligensie. Die struktuur van die Stasi was 'n kopie van die NKVD (voorganger van die KGB) in die Sowjetunie. Die KGB het die Stasi gesien as 'n lojale en doeltreffende vennoot.
Aan die einde van 1989 is die Ministerium für Staatssicherheit herdoop tot Amt für Nationale Sicherheit (AfNS) en in 1990 is dit afgeskaf. Baie dokumente is vooraf vernietig. Hierdie aksie is die Aktion Reisswolf genoem. As gevolg hiervan is baie medewerkers buite die organisasie gelaat is na die politieke omwenteling en hereninging van Duitsland.
Op 3 Oktober 1990 neem Joachim Gauck namens die Federale Regering, met die Bundesbeauftragte für die Stasi-Unterlagen ook bekend as Gauck-Behörde wat na hom vernoem is, die verantwoordelikheid vir die bewaring en hantering van die oorblywende dokumentasie. Van hierdie dokumente het betrekking op ongeveer 6 miljoen mense. In Desember 1991 het die Stasi-Unterlagen-Gesetz (die Stasi Dokument Wet) in werking getree, wat sedert 1992 slagoffers van die voormalige regeringsapparaat toegang tot hul lêers gegee het. In 2000 is Gauck opgevolg deur Marianne Birthler. Die diens word sedertdien die Birthler-Behörde genoem.
Invloed
Die Stasi het 'n geweldige invloed op byna elke aspek van die daaglikse lewe in die DDR gehad.
Tot die middel van die tagtigerjare het 'n netwerk van burger-informante, bekend as die die Inoffizielle Mitarbeiter (IM), binne die DDR en die Bondsrepubliek Duitsland gegroei. Na raming van die DDR in 1989 het die Stasi 91 000 voltydse werknemers en 200 000 informante gehad. Dit beteken dat ongeveer 1 uit 50 inwoners van die DDR met die Stasi saamgewerk het. Dit is waarskynlik die hoogste indringing deur 'n veiligheidsapparaat in die wêreld ooit. Ter vergelyking: Met die Gestapo het 40 000 medewerkers teen 'n bevolking van 80 miljoen gewerk (1 in 2000) en met die KGB 480 000 teen 'n bevolking van 280 miljoen (1 in 583).
Vanaf die 1970's gebruik die Stasi Zersetzung om die lewens van politieke teenstanders van die DDR te ontwrig. In hierdie ontwrigting het die Inoffiziele Mitarbeiter 'n groot rol gespeel. Taktieke is gebruik teen individue soos die verspreiding van valse gerugte, afpersing en organisering van mislukkings in die beroeps- en privaatlewe. In opposisiegroepe is pogings aangewend om onenigheid via infiltrasie en deur wedersydse wedywering te stimuleer. Die menseregte-groep Initiative für Frieden und Menschenrechte, wat die basis vorm van Bündnis 90, blyk uit die helfte van Stasi-werknemers te bestaan.
Katie Rolfsen
Katie Rolfsen (10 November 1902 – 22 September 1966) was 'n Noorse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Himmeluret (1925), O, en så'n natt! (1937), Fröken Julia jubilerar (1938), en Att angöra en brygga (1965).
Thomas Sadoski
Thomas Sadoski is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Loser (2000), Wild (2014), John Wick (2014), en John Wick: Chapter 2 (2017).
28 April
28 April is die 118ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (119de in skrikkeljare). Daar volg nog 247 dae in die res van die jaar.
Amelia Heinle
Amelia Heinle (gebore 17 Maart 1973) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Limey (1999) en in die televisiereekse All My Children (1970), The Young and the Restless (1973), en Loving (1983).
R722 (Suid-Afrika)
Die R722 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Harrismith met Memel verbind. Die roete begin waar dit afdraai van die N3-nasionale pad, 5 km buite Harrismith en noordoos gaan. Die roete gaan deur Verkykerskop en eindig in Memel waar dit aansluit by die R34.
Visarend
Die visarend (Haliaeetus vocifer) is 'n groot roofvoël met 'n wit kop en bors met 'n bruin pens en hoofvlerke. Hierdie arend het swart en bruin ondervlerke en 'n wit stert. Dit is die nasionale voël van lande soos Namibië, Malawi, Zambië, Suid-Soedan en Zimbabwe. In Engels staan die voël bekend as die African Fish Eagle.
Identifikasie
Behalwe vir die kenmerkende roep, is die volwasse visarend bekend vir sy uitkenbare kleure soos hierbo genoem. Volwasse voëls word 63–73 cm hoog. Die wyfie word effens groter as die mannetjie.
Habitat
Groot riviere, damme en mere en ook aan kusgebiede.
Verspreiding
Die visarend is 'n algemene standvoël in Suid-Afrika.
Roep
'n Kenmerkende lang "kyeow-kou-kou"-roep.
Nasionale embleem
Die visarend is een van Namibië se wapendiere, asook Suid-Soedan en Zambië se wapendier. Beide die nasionale krieketspan en nasionale rugbyspan van Namibië vertoon dié wapendier in hul embleme en die Namibiese nasionale krieketspan se bynaam "Arende" is aan die visarend ontleen.
2011 Koreaanse Grand Prix
Die 2011 Formule Een Koreaanse Grand Prix was 'n Formule Een-kampioenskapswedren wat op 16 Oktober 2011 by die Korea Internasionale Renbaan in Suid-Korea gehou is.
Dunderm
1=Slukderm, 2=Maag, 3=Dunderm, 4=Appendiks, 5=Blindederm, 6=Dikderm, 7=Rektum, 8=Anus ]]
Die dunderm is 'n deel van die menslike spysverteringstelsel wat tussen die maag en die dikderm lê. Die dunderm is die langste deel van die spysverteringstelsel, maar is dunner as die dikderm. Die meeste soogdiere het ook dunderms.
Die dunderm is voortdurend in beweging om die inhoud heen en weer te pers en so voedsel fyn te maak. Dit gebeur met behulp van die lengte- en kringspiere in die wande van die dunderm. Deur 'n groot aantal bloedvaatjies word bruikbare voedingstowwe in die bloed ingevoer.
Die dunderm is ongeveer 5 tot 6 meter lank en haal die belangrikste voedingstowwe uit die ete. Die lengte is noodsaaklik as gevolg van die volgende redes:
Die verteringsap wat deur die dunderm afgeskei word, word dermsap genoem. Daar is vyf miljoen vingeragtige uitgroeisels aan die binnekant van die derm, wat dermvlokkies genoem word. Die dermvlokkies se funksie is om die absorpsie-oppervlak te vergroot.
Die dunderm het twee hooffunksies:
Die verteerde voedsel wat uit die dunderm geabsorbeer is, word deur middel van bloedvate na die lewer vervoer en daarna na die res van die liggaam.
Daar is twee ondersteunende organe wat met die dunderm verbind is, naamlik:
Die lewer produseer gal, wat in die galblaas geberg word. Gal het twee funksies:
Die pankreas skei pankreassap af wat ensieme bevat vir die vertering van voedsel. Dit skei ook hormone af wat 'n rol speel in die regulering van die suikerbalans van die liggaam.
Werking
Die belangrikste deel van die spysverteringskanaal by die mens is die dunderm. Naas die motoriese aktiwiteit en die afskeiding van die dermsap vind hier ook die absorpsie van die verteringsprodukte in die bloed en limf plaas. Die dunderm het 'n lengte van 6 tot 7 m (wanneer ontspanne) en bestaan uit die twaalfvingerige derm (duodenum; ongeveer 25 tot 30 cm lank), die jejunum en die kronkelderm (ileum). Die eerste deel van die duodenum begin by die pilorus, is baie wyd en word die bulbus duodeni genoem.
In die tweede deel van die duodenum mond die afvoerbuise van die lewer en pankreas (alvleesklier) uit. Die jejunum gaan sonder 'n duidelike skeiding oor in die ileum. Om effektiewe absorpsie moontlik te maak, is die slymvliesoppervlakte van die dunderm baie groot: dit vertoon dwarslopende plooie (Kerckring se plooie) met dermvlokkies met 'n hoogte van 0,5 tot 1 mm daarop. 'n Dermvlokkie (villus) is 'n uitstulping van die submukosa en bestaan uit bindweefsel waarin ŉ netwerk van haarvate (klein bloedvate) en 'n limfvat voorkom.
Aan die basis van die dermvlokkie mond die dermsapkliere via klein openinge (Lieberkühn se kripte) uit. Hierdie dermsapkliere lê in die bindweefsel onder die slymvlies; in die duodenum word hulle na hul ontdekker, Johann Conrad Brunner (1653 - 1727), Brunner se kliere genoem. In die slymvlies van die jejunum is daar op verskeie plekke limffollikels (ophoping van limfatiese weefsel), terwyl dit in die ileum in groepies voorkom en die Peyer se plakette vorm. Die limfatiese weefsel speel 'n rol in die afweer van infektiewe siektes. In die dunderm vind vinnige regenerasies (vervanging) van epiteel plaas (in 'n halwe dag kan die epiteel volledig hernuwe wees).
Beleg van Leningrad
Die term Beleg van Leningrad (Russies блокада Ленинграда) verwys na die beleg van die tweede grootste stad van die Sowjetunie, die huidige Sint Petersburg, deur die Duitse weermag en Finse troepe gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Die beleg het op 8 September 1941 begin, toe 2,5 miljoen inwoners (onder wie 400 000 kinders) sonder kos- en brandstofvoorrade in die stad vasgevang was, en het voortgeduur tot 27 Januarie 1944.
Erica hispidula
Erica hispidula is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Beleg van Leningrad
Volgens beramings het meer as 1,1 miljoen Leningraders van honger en koue gesterf.
Die beleg was nie daarop gemik om die stad in te neem nie, maar om sy bevolking stelselmatig van honger te laat sterf. Dit word by die afskuwelikste oorlogsmisdade gereken wat deur die Duitse weermag tydens die oorlog teen die Sowjetunie gepleeg is.
Militêre en politieke agtergrond
Die inname van Leningrad was een van drie strategiese doelwitte van die Duitse Operasie Barbarossa, die kodewoord vir die aanval op Sowjet-Rusland, en die militêre hoofdoelwit van die Duitse Heeresgruppe Nord ("Leërgroep Noord"). Hierdie strategie is aangemoedig deur Leningrad se politieke status as voormalige hoofstad van Rusland en as simboliese hoofstad van die Russiese Rewolusie in 1917, sy militêre betekenis as een van die hoofbasisse van die Sowjet-Russiese Oosseevloot en sy belangrikheid as nywerheidstad wat 'n groot aantal wapenfabrieke gehuisves het. In 1939 het Leningrad elf persent van die Sowjetunie se nywerheidsproduksie opgelewer.
Volgens berigte was Adolf Hitler so hoopvol dat die inname van Leningrad binne kort tyd sou slaag dat hy die uitnodigings vir die seëviering, wat in die Leningradse Hotel Astoria sou plaasvind, vooraf laat druk het. Die Duitsers het egter nog geen planne vir Leningrad se uiteindelike lot gesmee nie - daar was voorstelle om die stad tot Adolfsburg te hernoem en dit - volgens die sogenaamde Generalplan Ost - tot hoofstad van die Duitse Ryk se nuwe provinsie Ingermanland te maak. Ander planne het voorsiening vir die stad se uitwissing en die aftreding van groot gebiede noord van die Newa-rivier aan Finland gemaak.
Syfers
Die stad moes 'n hoë prys betaal vir die behoud daarvan. Onder 'n paar syfers:
• 716 000 mense het haweloos geword.
• 526 skole, 21 wetenskaplike instellings en 101 museums, 840 fabrieke, 71 brûe, 187 monumentale geboue asook die Universiteit van Leningrad is almal vernietig.
Maar al hierdie verliese weeg nie so swaar soos alle verlore menselewens nie. Die amptelike verslae van die Russiese regering meld dat 632 253 mense in Leningrad dood is. Navorsers meen egter dat die getal aansienlik hoër is en dat die aantal burgerlike ongevalle meer as een miljoen is. Boonop is ongeveer 300 000 soldate dood, wat die totale verlies aan die Russiese kant op meer as 1,3 miljoen sterftes gebring het. Daar is skaars iets bekend oor die verlies van toerusting.
Niks is bekend oor die Duitse verliese nie. Daar kan egter gesê word dat dit ongekend hoog was en dat dit beslis ook meer as 100 000 man beloop. Dus het die beleg van Leningrad uitgegroei tot een van die bloedigste gevegte in die wêreldgeskiedenis.
Diensgeoriënteerde argitektuur
Diensgeorienteerde argitektuur is 'n integrasie argitektuur gebaseer op die benutting van Internetdienste.
Agtergrond
'n Inligtingstegnologie domein van ondernemingsargitektuur wat begin belangstelling wek het in 2004. Die argitektuur word in 2005 beskou as die mees gevorderde basis vir besigheidsoutomatisering deurdat dit gebruik maak van al die internetstandaarde. Die doelwit wat nagejaag word deur hierdie benadering is om nuwe vlakke van buigsaamheid, aanpasbaarheid en kompleksiteit baas te raak.
Eenjarige plant
Verbouing
Verskeie plante wat voedsel verskaf word gekweek en groei as eenjarige plante, insluitend feitlik alle gedomestikeerde graansoorte. Sommige meerjarige plante en tweejaarlikse plante word gerieflikheidshalwe in tuine gekweek, veral as dit nie teen koue bestand is nie. Wortel, seldery en pietersielie is egte tweejaarlikse (divarsiya) plante wat gewoonlik gekweek word as eenjarige gewasse vir onderskeidelik hul eetbare wortels en blare. Tamatie, patat en soetrissie is tweejarige plante wat gewoonlik as eenjarige plante gekweek word. Sierplante wat gewoonlik as eenjarige plante gekweek word, is o.m. Impatiens, Mirabilis, Begonia, Antirrhinum, Pelargonium, Coleus en Petunia. Voorbeelde van ware eenjarige plante is onder meer mielies, koring, rys, blaarslaai, ertjie, waatlemoen, boontjies, zinnia en gousblomme.
Somerplante
Somer-eenjariges groei, blom, produseer saad en sterf gedurende die warmer maande van die jaar.
Winterplante
Die plante groei en blom gedurende die koel seisoen wanneer die meeste ander plante dormant is en ander eenjarige plante in afwagting van warmer weer steeds in saadvorm is. Winter-eenjariges sterf nadat dit geblom en saad geskiet het. Die sade ontkiem in die herfs of winter as die grondtemperatuur koel is.
Winter-eenjariges groei gewoonlik laag op die grond, waar dit gewoonlik by wyse van sneeubedekking teen die koudste nagte beskut word en van warmer periodes in die winter gebruik maak om te groei wanneer die sneeu smelt. Sommige algemene winter-eenjariges is bv. Lamium amplexicaule.
Winter-eenjariges is van ekologiese belang aangesien dit vegetatiewe bedekking bied wat gronderosie gedurende die winter en vroeë lente voorkom wanneer daar geen ander grondbedekking is nie. Dit bied ook vars plantegroei vir diere en voëls wat daarvan afhanklik is vir voedsel. Alhoewel dit dikwels as onkruid in tuine beskou word, is hierdie standpunt nie altyd wenslik nie, want die meeste van die plante sterf wanneer die grondtemperatuur weer opwarm in die vroeë tot laat lente, wanneer ander plante nog dormant is.
Alhoewel dit nie direk met gekweekte plante meeding nie, word winter-eenjariges soms as 'n plaag in die kommersiële landbou beskou omdat dit gasheer kan wees vir insekplae of swamsiektes (Microbotryum sp) wat gewasse wat verbou word aanval. Die feit dat dit voorkom dat die grond uitdroog kan ook problematies wees vir kommersiële landbou.
Molekulêre genetika
In 2008 is dit ontdek dat die inaktivering van slegs twee gene in een spesie van 'n eenjarige plant kan lei tot die omskepping daarvan in 'n meerjarige plant. Navorsers het die SOC1 en FUL gene in Arabidopsis thaliana, wat die blomtyd van die plant beheer, ge-deaktiveer. Hierdie verandering het fenotipes wat algemeen voorkom in meerjarige plante geskep, soos bv. die wat verantwoordelik is vir die vorming van hout.
Wilgerivier (Wes-Kaap, 33,50°S, 22,98°O)
Die Wilgerivier is 'n rivier wat in die Wes-Kaap vloei.
Erica hispiduloides
Erica hispiduloides is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Ertjie
P. sativum is 'n eenjarige plant met 'n lewensiklus van een jaar. Die gewas groei in die koel seisoen en word in verskeie wêrelddele verbou. Dit kan vanaf die winter tot die vroeë somer geplant word, afhangende van die ligging. Die gemiddelde ertjie weeg tussen 0,1 en 0,36 gram. Onvolwasse ertjies word as groente (vars, bevrore of in 'n blik) verbruik; variëteite van die spesies wat gewoonlik veld-ertjies genoem word, word gekweek om droë ertjies te produseer, soos die gesplete ertjie (in Engels "split pea") wat uit 'n volwasse peul gedop word. Dit vorm die basis van ertjiesop, wat tydens die Middeleeue 'n stapelvoedselsoort was; in Europa het die verbruik van vars, onvolwasse groen ertjies 'n vernuwing in die vroeë moderne kookkuns daargestel.
Die wilde ertjie is beperk tot die Mediterreense gebied en die Midde-Ooste. Die vroegste argeologiese vondste van ertjies dateer uit die Laat-Neolitiese era in die teenswoordige Griekeland, Sirië, Turkye en Jordanië. In Egipte in die Nyldelta-gebied dateer vroeë vondste uit c. 4800–4400 v.C. en vanaf c. 3800–3600 v.C. in Bo-Egipte. Die ertjie was ook teenwoordig in Georgië in die 5de millennium v.C. Verder oos is die vondste jonger. Ertjies was in Afghanistan teenwoordig teen c. 2000 v.C; en in die Harappan-beskawing rondom die hedendaagse Pakistan en westelike en noordwestelike Indië teen 2250–1750 v.C. In die tweede helfte van die 2de millennium v.C. verskyn hierdie peulgewas in die Ganges-kom en suidelike Indië.
Beskrywing
'n Ertjie is 'n gewoonlik groen en soms goudgeel, of minder dikwels pers peulvormige groentesoort wat wêreldwyd gedurende die koeler seisoene verbou word. Die sade kan geplant word sodra die grond temperature bereik van 10 °C. Die plante groei die beste by temperature van 13 to 18 C. Die plante is nie geskik vir die hitte van somer of warmer gematigde tropiese klimate nie, maar groei goed in koeler, hoogliggende, tropiese gebiede. Verskeie kultivars bereik volwassenheid binne 60 dae nadat dit geplant is. Ertjies beskik oor beide laag-groeiende- en rank-kultivars. Die rank-kultivars beskik oor dun rankers wat rondom enige beskikbare struktuur wat steun bied krul, en kan tot so hoog as 1 tot 2 meters rank. 'n Tradisionele benadering tot die ondersteuning van rankertjies is om takke wat van bome of ander houtagtige plante gesnoei is regop in die grond te druk, wat 'n stut bied vir die ertjies. Metaalheinings, tou, of nette wat deur 'n raam ondersteun word, word vir dieselfde doel gebruik. In digte aanplantings verleen ertjies 'n mate van wedersydse ondersteuning aan mekaar. Selfbestuiwing kom ook by ertjies voor.
Villa Bouchina
Villa Bouchina is 'n huis in die Nederlandse stad Doetinchem wat in die Tweede Wêreldoorlog gebruik is as inteneringsplek vir Jode wat "spesiale beskerming" van die Duitsers gekry het, vanweë die waarde wat hulle vir Duitse oorlogdoelwitte gehad het.
In die woning het onder andere 'n tekenaar (Jo Spier) met sy familie gewoon, 'n vrou wie se man vir Duitsland geveg het aan die front en 'n aantal ouer voormalige lede van die Nasionaal-Sosialistiese Beweging (NSB). In totaal is die woninfg uiteindelik bewoon deur 9 Jode. In Februarie 1943 trek die 'Mussert-Jode' in die huis in en sy bly tot 21 April van dieselfde jaar. Daarna word hulle gedeporteer na Theresiënstadt, waar vier van hulle sterf aan die gevolge van hulle behandeling in die kamp.
Langs Villa Bouchina is daar twee gelyksoortige kampe in Barneveld, in die gebied van Doetinchem, waarin in totaal ongeveer 700 Jode beskerm is. Die kampe heet kasteel, De Schaffelaar en Huize de Biezen.
7de Oscar-toekenningsaand
Die 7de Oscar-toekenningsaand is op 27 Februarie 1935 deur die Academy of Motion Picture Arts and Sciences gehou om erkenning te gee aan rolprente van 1934. Die aanbieder was Irvin S. Cobb.