cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jimmy Wales
Jimmy Donal (Jimbo) Wales (gebore op 7 Augustus 1966 in Huntsville, Alabama) is 'n Amerikaanse Internet-entrepreneur wat hom ten doel gestel het om kreatiwiteit te vestig en samewerking tussen gebruikers te ontwikkel. As gevolg van sy werk met Wikipedia, wat die wêreld se grootste ensiklopedie is, het Time tydskrif Wales in 2006 as een van die wêreld se invloedrykste mense gelys. Wales woon in St. Petersburg, Florida, met sy vrou en hul dogter Kira (* 2001).
Lewensloop
Wales is die seun van Jim en Doris Wales. Wales se pa werk as 'n bestuurder van 'n kruidenier terwyl sy ma en ouma 'n klein privaatskool bestuur. Hy ontvang sy vroeë onderwys aan dié skool. Ná graad 8 gaan hy skool by die Randolph Skool, 'n universiteitsvoorbereidingskool in Huntsville. Hierna studeer hy in ekonomie aan die Auburn University waar hy sy Baccalaureusgraad behaal, en aan die Universiteit van Alabama waar hy sy Meestersgraad verwerf. In 1994 word Wales toegelaat om vir 'n PhD aan die Indiana Universiteit te studeer. Hy voltooi egter nie die studie nie, maar werk tussen 1994 en 2000 as navorsingsdirekteur by Chicago Options Associates, 'n termynware- (futures) en opsiesverhandelingsfirma in Chicago.
Nupedia en Wikipedia
In Maart 2000, begin Wales 'n oopinhoud ensiklopedie met ewekniekeuring (peer-reviewed), Nupedia ("vrye ensiklopedie") en neem Larry Sanger in diens as hoofredakteur. Nupedia het ten doel gehad om deur middel van die ewekniekeurproses artikels te produseer gelykstaande aan professionele ensiklopedië. Nadat Sanger in die openbaar op 10 Januarie 2001 voorgestel het dat 'n wiki gebruik moet word om 'n ensiklopedie te skep het Wales wiki-sagteware op 'n bediener geïnstalleer en Sanger gemagtig om die projek onder sy toesig te loods. Sanger noem die projek "Wikipedia" en saam met Wales ontwikkel hulle die stigtersbeginsels, raamwerk vir inhoud en die stigting van 'n internet-gebaseerde gemeenskap van bydraers gedurende daardie jaar. Wikipedia se aanvanklike doel was om 'n wiki-gebaseerde webblad te wees vir samewerking om inhoud te help skep vir uiteindelike gebruik in Nupedia. Wikipedia se groei het gou Nupedia se ontwikkeling in die skadu gestel. Sanger werk aan en bevorder beide die Nupedia- en Wikipedia-projekte totdat Bomis die befondsing vir sy pos in Februarie 2002 gestaak het. Sanger bedank as hoofredakteur van Nupedia en as "hooforganiseerder" van Wikipedia op 1 Maart. In 'n onderhoud met Slashdot gedurende 2004, het Wales sy doelwit met Wikipedia as volg beskryf: "Stel jou 'n wêreld voor waarin elke persoon op die planeet vry toegang verleen word tot die somtotaal van al die menslike kennis. Dit is wat ons besig is om te doen."
Wikimedia Stigting
Wales het eienaarskap van Wikipedia teen middel 2003 oorgedra aan die Wikimedia Stigting, 'n organisasie sonder winsbejag wat hy gestig het en gesetel is in St. Petersburg, Florida. Wales behou die posisie van "Chair Emeritus at the Foundation" en is een van die sewe direkteure op die raad van trustees van die Wikimedia Stigting. Die werk wat hy doen vir die Stigting is sonder vergoeding, insluitende die bevordering van Wikipedia by rekenaar- en onderwyskonferensies. In hierdie verband het hy Suid-Afrika by twee geleenthede besoek.
Wikia
Wales het in 2004 saam met Angela Beesley Wikia, Inc., 'n nie-winsgewende maatskappy, gestig. Wikia is 'n wikiplaas, 'n versameling van verskillende individuele wiki's oor verskillende onderwerpe, almal gehuisves op dieselfde webwerf.
Nog 'n diens wat deur Wikia aangebied word is 'n oopbronwebsoekenjin bekend as Wikia Search, waarmee Wales poog om 'n uitdaging aan Google te stel en deursigtigheid te bevorder. Dit open openbare debat oor hoe 'n soekenjin geskep word en hoe dit werk. Volgens Wales "vertrou ek Google redelik goed, maar dit is soos om te sê dat jy 'n gunsteling politikus het. Ek vertrou die politikus, maar ek wil nog steeds hê dat die stadsraad in die openbaar vergader. Ek wil 'n mate van deursigtigheid hê oor hoe die regering bestuur word, self al vertrou ek die persoon in beheer." Volgens Wales, "word [dit] bedoel om Google aan te vat deur die skepping van 'n soekenjin waar alle redaksionele besluite gemaak word deur die algemene publiek en alle sagteware oop is."
Persoonlike filosofie
Wales beskou homself as 'n "objektivis", en het sy dogter Kira vernoem na die heldin in Ayn Rand se We the Living. Hy stel egter dat "ek dink ek doen dit beter as baie persone wat hulself as objektiviste beskryf — deur nie my sienswyse op ander mense af te dwing nie." In antwoord op 'n vraag tydens 'n onderhoud op C-SPAN se Q&A oor Rand, stel Wales "die deug van onafhanklikheid" as persoonlik belangrik vir hom. Wales het vanaf 1992 tot 1996 'n elektroniese poslys "Moderated Discussion of Objectivist Philosophy" bestuur.
Clathrina paracerebrum
Clathrina paracerebrum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Clathrina en tot die familie Clathrinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Austin.
AJAX
AJAX (Engels vir Asynchronous Javascript And XML) is 'n tegnologie wat gebruik word vir die ontwerp van interaktiewe webbladsye waarin gegewens asinchroon van 'n webbediener afgelaai kan word sonder dat die bladsy in sy geheel herlaai hoef te word. So 'n AJAX-bladsy kan vergelyk word met 'n applikasie wat in die webblaaier self hardloop. Die term, AJAX, is op 18 Februarie 2005 deur Jesse James Garrett bekendgestel en word deur groot maatskappye soos Google en Amazon erken.
AJAX is 'n manier om interaktiewe webapplikasies te ontwikkel deur 'n kombinasie van die volgende tegnieke te gebruik:
Die skriptale waaruit AJAX saamgestel is bestaan al jare lank. AJAX, as 'n kombinasie van hierdie tale word moontlik met die koms van die XMLHttpRequest-objek (soos eerste ingevoer deur Microsoft in Internet Explorer 5) en die moontlikheid om die HTML-DOM-model te gebruik in Javascript (W3C-aanbeveling van 1998).
Die konsep dat 'n bladsy nie verfris hoef te word nie is ook nie nuut nie. Dit kon byvoorbeeld al met behulp van 'n versteekte HTML raam (HTML hidden frame) gedoen word. Daarteen was die grootste probleem dat data nie maklik tussen bladsye uitgeruil kon word nie. Die probleem is egter met die koms van AJAX opgelos, wat AJAX so gewild maak.
Ontwikkelingshulpmiddels
Verskeie groepe het hulpmiddels ontwikkel om die skryf van AJAX-applikasies te vergemaklik. Byvoorbeeld, Microsoft het "ASP.NET AJAX" (http://ajax.asp.net) (kodenaam Atlas) ontwikkel as 'n plugin vir Visual Studio en Google het die Google Web Toolkit (http://code.google.com/webtoolkit/) ontwikkel. Daar is ook 'n groot aantal oopbron biblioteke en hulpmiddels beskikbaar, onder andere Scriptaculous (http://script.aculo.us/), DWR (http://getahead.org/dwr), jQuery (http://jquery.com/) en MooTools (http://mootools.net).
Feria del Sol (Mérida)
Die Feria del Sol (Sonfees), ook bekend as die Carnaval Taurino de America, is 'n internasionale kultuurfees in die stad Mérida in Venezuela.
Besonderhede
Die fees vind in Februarie plaas en sluit stiergevegte, kultuuruitstallings, konserte, optogte, sportgeleenthede en die verkiesing van die Sonkoningin (Reina del Sol) in.
Geskiedenis
Mérida is een van die oudste stede van Venezuela. Die stad het nie soos baie ander stede ’n eie fees gehad nie en daarom het ’n groep amateurs ’n arena vir stiergevegte bewerkstellig. Die fees het aanvanklik begin Desember plaasgevind as die viering van die Onbevlekte Ontvangenis van Maria.
In 1968 het die fees nie plaasgevind nie, maar ’n stiergevegtoernooi is gehou op 4 April, Heilige Saterdag. Weens reën is besluit om die fees voortaan in Februarie te hou. Sedertdien het die fees en stiergevegte al hoe gewilder geword in Venezuela.
Afrika
<div style="float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 26em; text-align: right; font-size: 0.86em; line-height: normal;"> <div style="border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;"> Afrika
Afrika is die wêreld se tweede grootste kontinent (na Asië) in sowel oppervlakte as bevolking. Saam met die eilande beslaan dit ongeveer 30 221 532 km² wat 20,3% van die totale landoppervlakte van die aarde is en dit word bewoon deur meer as 1 miljard mense – ongeveer 'n sewende van die wêreldbevolking.
Tale
Die meeste amptelike tale van Afrika is Indo-Europese tale soos Frans, Engels, Portugees, Spaans en Afrikaans.
Naas hierdie Indo-Europese tale word daar ook verskillende Afrikatale gepraat. Hulle is onderverdeel in Afro-Asiaties, Niger-Kongo, Khoisan, Nilo-Sahariese en Austronesies.
Afrika-skild
Kenmerkend van Afrika is die algemene plat voorkoms van die landskap. Die grootste deel van die vasteland bestaan uit valleie en hoë plato's, met enkele heuwels en berge wat bokant die landskap uittroon. Die byna plat voorkoms van die landoppervlakte kan toegeskryf word aan die hoe ouderdom van 'n groot deel van die kontinent. Afrika bestaan uit 'n geweldig groot deel oeroue gesteentes wat in die verre verlede die diepliggende dele van die berge gevorm het. Met verloop van tyd het die berge deur verwering weggeslyt, behalwe waar daar baie harde gesteentes naby die oppervlak was, wat meer weerstand teen erosie kon bied.
Só 'n ou geologiese vorming word 'n skild genoem. Daar is talle aanduidings dat die Afrika-skild, sowel as soortgelyke geologiese skilde soos dié in Suid-Amerika, Australië, Indië en Antarktika, oorspronklik een groot vasteland, naamlik Gondwanaland, gevorm het.
Die vastelande het stadig uitmekaar gedryf tot in hul huidige posisies op die aardbol. Volgens die teorie was die eiland Madagaskar, eers deel van Afrika (Plaattektoniek).
Weens verskeie vertikale bewegings is die Afrika-skild verdeel in 'n aantal skolle of verskuiwingsblokke, elk met 'n skoffelvormige bovlak, met 'n versonke middelste vlak. In Suider-Afrika is die plato's of tafellande hoër as die verder noord. Die gemiddelde hoogte in die suidelike deel van die kontinent is sowat 1 000 meter bo seespieël, terwyl die Drakensberge, wat 'n opvallende "skottelrand" het, hoër as 3 000 m is.
Die Kongo-bekken lê sowat 300 meter bo seespieël, terwyl sy kante omtrent 1 000 meter hoog is. Noord van die bekken is die gemiddelde hoogte laer. Die diepste deel van die Sahara-bekken lê onder seespieël.
Afrika kan dus gesien word as 'n reeks plato's en valleie wat trapsgewys van suid na noord daal, met net enkele natuurlike grense tussenin.
Slenkvalleis en vulkane
In die oostelike dele van Afrika het reuse-breuk­ vormings, saam met vulkaniese uitbarstings, die landskap heeltemal verander. Hier is die landmassa letterlik "gebreek". So het lang en diep valleie (slenke) gevorm, wat deel vorm van 'n slenkstelsel wat van die Jordaanvallei, deur die Rooisee en Ethiopië, na die Shire-vallei in Mosambiek loop. In Oos-Afrika verdeel die slenkstelsel in twee takke waar tussen die aardkors opgedruk is.
Op die plato lê die groot, maar vlak Victoriameer (skaars 80 m diep). Die westelike een van die twee groot slenkdale, naamlik die Groot Skeurvallei, kan duidelik op 'n kaart herken word omdat dit só 'n reeks smal, diep mere gevorm het van noord na suid kry 'n mens die Albertmeer, die Edwardmeer, die Kivumeer, die Tanganjikameer en die Malawimeer (Njassameer). Die oostelike lyn, wat sy beginpunt by die seestraat van Bab-el-Mandeb het, is met die eerste oogopslag nie so maklik herkenbaar nie. Die grootste meer wat hier gevorm het, is die Turkanameer, voorheen bekend as die Rudolfmeer.
Hoewel vulkaniese werkinge nog nie heeltemal uitgewoed is nie, het dit vandag nie naastenby die omvang en intensiteit wat dit voorheen gehad het nie. Daarvan getuig die groot, uitgewerkte vulkane wat tot vandag toe Afrika se hoogste berge is. Die hoogste berg is Kilimandjaro naby die grens tussen Kenia en Tanzanië. Dit is 5 895 m hoog. Hoewel dit in die middel van die tropiese gebied geleë is, is dit ewigdurend ook met sneeu bedek. Ander uitgewerkte vulkane is Berg Kenia (5 199 m) en die Elgon­-gebergte (4 321 m), onderskeidelik in Kenia en op die grens tussen Kenia en Uganda. 'n Ander belangrike bewys van vulkaniese werkinge bestaan in die vorm van die lawa-afsettings wat groot oppervlaktes in Ethiopië en die hooglande van Oos-Afrika bedek.
Kameroenberg in Wes-Afrika is deur 'n soortgelyke proses gevorm, maar op 'n kleiner skaal: in dié gebied het vulkaniese werkinge 'n groter rol gespeel as breukvorm­ing, en die opstoot van aardkorsdele na bo. Kameroenberg loop tot onder die see deur. Daarvan getuig die eilandreeks Fernando Po, Principe, Sao Tomé en Annobón.
Die vorming van bergreekse deur plooiing van die aardkors in die latere geologiese tydperke, het weinig invloed op Afrika gehad, meestal ook net aan die noordelike en suidelike rande. Hierdeur het die Atlasgebergte in die noordweste gevorm, heel waarskynlik in ongeveer dieselfde tyd as wat die groot bergreekse in Eurasië gevorm is.
Riviere en mere
Behalwe vir die Atlasgebergte met sy talle klein riviertjies, toon die waterverspreidingspatroon van Afrika 'n baie duidelike patroon wat ooreenstem met die relatief eenvoudige struktuur van die vasteland. Daar is 'n paar groot ri­vierbekkens, asook etlike bekkens wat nie na die see uitloop nie. Sowat een derde van Afrika se water loop nie uit na die see weens die geringe reënval. Dit geld vir die Sahara én die Kalahari én die hoogliggende droë plato's in Suid-Ethiopië en Noord-Kenia.
Die riviere in die beskutte Oos-Afrika-bekken vloei uit in die Turkanameer. Aangrensend aan die Sahara en die Kalahari lê die groot moerasagtige mere, naamlik die soet Tsjadmeer, wat waarskynlik ondergronds deur soetwaterstrome gevoed word en die Okavangomoerasse, wat weens 'n verdampingsproses soutwater bevat. Belangrike rivierbekkens is die Nylbekken, die Kongo-bekken, die stroomgebied van die Niger in Wes-Afrika, die Zam­bezi in die suidooste, en die Oranjerivier in Suider-Afrika.
Verder het die kenmerkende platovoorkoms van Afrika tot gevolg dat die meeste riviere juis by die kus waar die platorand skielik ophou, opskiet bo 'n smal kusvlakte en watervalle of stroomversnellings tot gevolg het. Riviere vorm ook watervalle teen die kante van die plato's in die binneland waarvan talle baie indrukwekkend is.
Afrika se beroemdste waterval is die Victoria-waterval op die grens tussen Zambië en Zimbabwe waar die water van die Zambezi 100 m na benede stort. Een voordeel van dié stapsgewyse afdaling van die Afrika-rivierbeddings, is dat daar op die vasteland talle geleenthede bestaan vir hidroëlektriese kraginstallasies.
Klimaat en natuurlike plantegroei
Omdat die ewenaar deur die middel van Afrika loop, is die patroon van die klimaat en plantegroeistreke wat in die Noordelike Halfrond le, in 'n groot mate dieselfde as in die Suidelike Halfrond.
Dat dit nie heeltemal dieselfde is nie, kan toegeskryf word aan die feit dat die noordelike deel baie wyer is, en net deur diesmal Rooi See van Eurasië se landmassa geskei word, terwyl die invloed van die Indiese Oseaan tot diep in die binneland van Suider-Afrika waargeneem kan word.
Die belangrikste verskil tussen die noorde en die suide is dat die wêreld se grootste woestyn, die Sahara, in die Noordelike Halfrond is, terwyl die woestyngebiede van Suider-Afrika (die Namib en die Kalahari) baie kleiner is.
Temperatuur speel natuurlik ook 'n rol, maar (behalwe by die hoogste bergpieke) verander dit nie die algemene toestand dat Afrika regdeur die jaar warm bly. In die tropiese dele van Afrika word die seisoenverskille in reënval bepaal deur die ekwatoriale laag-drukstelsel wat 'n baie hoër reënvalsyfer tot gevolg het. In die winter (somer in die Noordelike Halfrond), beweeg die reënsone noord en in die somer van die Suidelike Halfrond (winter in die Noordelike Halfrond) beweeg dit suid. 'n Strook weerskante van die ewenaar bly regdeur die jaar onder die invloed van die reëngordel. 'n Breë sone aan weerskante van hierdie gordel ken 'n baie droë en 'n baie nat seisoen. Vir 'n gedeelte van die jaar heers daar dan 'n tropiese reënklimaat, terwyl dit die res van die jaar oorwegend droog is. Hierdie streek word dan beïnvloed deur die droë luggordels noord en suid van die vogtige ekwatoriale sone wat gedurende die loop van die jaar van noord na suid verskuif. Hoe verder daar, van die ewenaar beweeg word, hoe langer word die droë seisoen, omdat die reënstrook sy invloed vir 'n steeds korter tyd uitoefen. Die oorgang van vogtige na droë klimaat is gewoonlik geleidelik omdat daar geen topografiese grense is wat een klimaatsones van 'n ander skei nie. Om dieselfde rede is die klimaat wisselvallig, veral in die droër seisoene.
Die reëngordel beweeg nie volgens riglyne nie, omdat dit nie deur topografiese kenmerke gelei ward nie. Daarom is die begin van die reënseisoen moeilik voorspelbaar een jaar is dit vroeg, die volgende jaar laat. Soms val daar baie reën, dan weer minder. Die sones met wisselende droë en nat seisoene beweeg geleidelik oor na die woestyngebiede waar 'n stortbui baie selde voorkom.
In die suidelike deel van die vasteland is die woestyn relatief klein. Die Namibwoestyn, wat aan die kus van Namibië lê, is uiters droog. Die Kalahari in Botswana is in der waarheid eerder 'n halfwoestyn. Die reusagtige Sahara in die noorde word elke jaar steeds groter en brei veral na die suide uit omdat baie min reën voorkom. Dit vorm deel van 'n droëgordel wat tot diep in Asië strek.
'n Middellandse Seeklimaat, 'n klimaat wat bestaan uit droë, warm somers, en koeler winters wanneer die meeste reën voorkom, oorheers in die noordweste en die suidelike grensgebiede van Afrika. Die patroon van Afrika se plantegroei hang van die klimaatstreke af.
Tropiese reënwoude groei in die natste dele, in die hartjie van die Kongo-bekken en die kus van Wes-Afrika. 'n Ander soort reënwoud sorg vir die natuurlike plantegroei teen die nat en reënerige hellings van die Oos-Afrika-hooglande. Rondom die oerwoud, strek die vogtige savanne of grasvlakte met hoë, wuiwende gras en hoë bome. Namate die klimaat droër word, groei die gras, en selfs die bome, laer as gewoonlik. Die bome met laer kruine begin hul blare in die droë seisoen verloor. Doringbosse en Acasias is kenmerkend van die droë savanne. Hoe nader daar aan die grense van die woestyn beweeg word, hoe yler word die plantegroei. 'n Kleiner gedeelte van Afrika as wat 'n mens sou verwag – minder as 10% – is heeltemal bar. Die boomlose grasveld in die binneland van Suid-­Afrika sorg vir uitstekende landboumoontlikhede.
Fauna en flora
Afrika het nie so baie oerwoude soos wat die algemene indruk is nie. Die grootste deel van sy oppervlakte bestaan uit uitgestrekte vlaktes, woestyne en savannes. Gedeeltelik is dit die natuurlike gevolg van prehistoriese vulkaniese uitbarstings. Die vulkaniese afsettings is net deur 'n dun lagie grond bedek waarin bome hulle moeilik kon vasanker. Die mens het die toestand later aansienlik laat toeneem deur brande, oorbeweiding en ander bedrywighede wat erosie bevorder. Die klimaat het ook sy invloed laat geld. Die afgelope miljoen jaar het die klimaatstoestande drie keer gewissel van vogtig en nat tot droog. Só het die eens uit gebreide tropiese reënwoud al hoe kleiner geword. Aan die ander kant het die veranderinge in die klimaat die dier- en plantsoorte gedwing om hulle by die nuwe omstandighede aan te pas. Só het 'n groot verskeidenheid fauna en flora ontwikkel. Dat Afrika steeds die woonplek van die groot soogdiere is, is te danke aan die savannes en uitgestrekte grasvlaktes met verspreide boomgroepe. Ondanks die bedreiging wat die mens inhou, floreer reuse-troppe wildsbokke, sebras en buffels nog hier in die ongerepte dele van Afrika. Hul getalle word beheer deur leeus, luiperds, jagluiperds, hiënas, wildehonde, jakkalse en ander vleisvretende roofdiere. Kameelperde, renosters en Afrika-olifante is ook bewoners van die grasvlaktes, hoewel daar 'n soort olifant is wat net in die bosse bly. Die voëllewe bied 'n besondere verskeidenheid. Nêrens ter wêreld is daar so baie roofvoëls soos hier nie. Dit wissel van reuse-aasvoëls wat op groot stukke wildaas leef tot klein dwergvalke wat net van insekte leef. Die grootste voël ter wêreld, die volstruis, wat tot 3 m lank kan word, word net in die savannes of grasvlaktes van Afrika aangetref. Onder die kenmerkende bome en struike wat wyd voorkom, is die kremetartboom (Adansonia digitata), ook bekend as die baobab of apebroodboom, en sekere Acacia-soorte. Die grootste woestyn in Afrika is die Sahara. Die yl plantegroei bestaan uit xerofiete of woestynplante wat hulle op een of ander manier by die droogtetoestand aangepas het. Hier kan 'n onderskeid getref word tussen grondwater en reënwaterplante. Grondwaterplante het baie lang wortels om die diep ondergrondse water maklik te kan bereik. Aalwyne kan hulle byvoorbeeld besonder goed by sulke toestande aanpas.
Reënwaterplante oorleef op hulle beurt weer deur middel van hul sade wat hul ontkiemingskrag vir jare kan behou. Wanneer dit wel reën, blom die reënplante binne 'n byna ongelooflik kort tyd.
Honderdduisende dadelpalms en ander vrugtebome word by oases aangeplant. Daarom is die plantegroei daar altyd weelderig. Die oorspronklike oaseplantegroei, wat waarskynlik uit struike soos die selonsroos (Nerium oleander) en bome soos die tamarinde (Tamarindus indica) bestaan het, het feitlik verdwyn.
Die Namib-woestyn in Namibië is een van die mees onherbergsame streke ter wêreld. Ook hier is die harde aapstertstreekgras (Aristida congesta) van die min plante wat aangetref word. Die beroemde Welwitschiaplant (Welwitschia mirabilis) kan ondanks die meedoënlose klimaat honderde jare aan die lewe bly.
Die tropiese reënwoude kom voor in gebiede waar die reënval meer as 1 500 mm per jaar is. Weens die vogtigheid en die baie hitte, is daar altyd 'n immergroen en baie weelderige, digte plantegroei. In Afrika word reënwoude hoofsaaklik langs die Weskus aangetref.
Ruimte vir groot troppe is daar nie en die meeste soogdiere is alleen­lopers. Hulle is gewoonlik sku diere wat snags aktief is. Een van die grootste inwoners van die reënwoud is die okapi ('n skaars verwant van die kameelperd), die boseland en die reuse-bosvark.
Die sterkste aapsoort is die gorilla soos die laagland-gorilla van Nigerië, Kameroen en die Kongo, en die berggorilla van Uganda en die vulkaangebied van die oostelike Kongo, waar dit tot op 'n hoogte van 4 000 m voorkom.
Die ander mensaap van Afrika, die sjimpansee, kan heel gemaklik in die grasvlaktes leef, maar is in die oerwoud beter teen mense beskerm.
Die reënwoude het ook talle belangrike bruikbare plante opgelewer soos die oliepalm, en die tropiese kola- en die koffieboom.
Willowmore
Willowmore is 'n ouwêreldse Karoodorp aan die westelike grens van die Oos-Kaap. Die bevolking is sowat 7 700 en die dorp beskik oor heelwat ou geboue uit die Victoriaanse sowel as Eduardiaanse tydperk.
Geskiedenis
duimnael|links|270px|Willowmore se stadsaal. Die dorp het in 1864 ontstaan toe J.P. Aughanbough 'n gedeelte van die plaas The Willows by William Moore gekoop het. 'n Tennisbaan is op 'n deel van die grond gebou waar later 'n plaaslike sportklub ontstaan het. Ná die aankoop het Willowmore 'n handelsentrum geword. Die naam was eers Willow-Moore, maar dit is later vereenvoudig na Willowmore. Tien jaar nadat die tennisbaan gebou is, het 'n kerk en landdroskantoor gevolg. Nog tien jaar later, op 28 Februarie 1884, word Willowmore 'n munisipaliteit.
Infrastruktuur
Die spoorlyn tussen Kaapstad en Port Elizabeth het die dorp in 1900 bereik. Willowmore lê ook aan 'n nasionale pad (N9) en die R329. Laasgenoemde gaan hiervandaan in 'n oostelike rigting en verbind Aberdeen met Steytlerville. Die N9 verbind George en Colesberg en loop ook oor Willowmore se buurdorpe, Aberdeen ten noorde en Uniondale ten suide, asook Middelburg en Graaff-Reinet. Die R407 begin ook hier en verbind die dorp met Klaarstroom.
Willowmore is die dienssentrum van 'n landboustreek waar geboer word met volstruise, skape, bokke, lusern, sitrus en tabak (laasgenoemde twee in die vrugbare Baviaanskloof).
Gert van den Bergh
Gert van den Bergh (1920–1968) was ’n Suid-Afrikaanse akteur.
Hy maak sy rolprentdebuut in 1942 in die dokumentêr Lig van 'n Eeu. Sy tweede rolprent (sy eerste vermaaklikheidsprent) was Pikkie se Erfenis in 1946. In 1965 ontvang Van den Bergh die Erepenning vir Speelkuns van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.
Sy vrou, Dulcie van den Bergh was ook ’n bekende aktrise. Sy seun, Regardt van den Bergh is ’n akteur, rolprentregisseur en draaiboekskrywer.
Xai-Xai
Xai-Xai (uitgespreek /ˈʃaj ˈʃaj/ voorheen bekend as João Belo) is 'n kusstad in die Gaza-provinsie, in suidelike Mosambiek. Die stad lê sowat 200 km noordoos van Maputo.
Geografie
Xai-Xai is aan die Indiese Oseaan geleë en die Limpoporivier mond daaraan uit. Die stad is in 'n wye vrugbare vlakte geleë waar rys verbou word. Die gebied is omtrent 9,8m bo seevlak.
Xai-Xai is 5.1km vanaf Donguene, 4km vanaf Macandene, 2.7km vanaf Chiluane en 0,8km vanaf Tavene geleë.
Portugese bewind
Xai-Xai, voorheen bekend as João Belo, het in die vroeë 1900's onder Portugese bewind ontwikkel as 'n metgesel vir die Lourenço Marques (tans Maputo) hawe, hoewel die stad wat ekonomiese ontwikkeling betref nooit juis met Mosambiek se grootste stad vergelyk kon word nie. Voor die onafhanklikheid vanaf Portugal in 1975, was Xai-Xai bekend as João Belo, in die Oorsese Provinsie van Mosambiek. Onder die Portugese bewind het João Belo se hawe en industriële sentrum gegroei en ontwikkel asook die omgewing se landbou. Rys en kasjoeneute is geoes en verwerk. Die vroeë stad het reeds dienste verskaf, insluitende 'n distrikshospitaal en bankdienste, asook 'n administratiewe sentrum. Toerisme was deurgaans belangrik met die beskikbare strande en hotelle. In 1970 het die stad 63,949 inwoners gehad.
Na-onafhanklikheid van Portugal
Xai-Xai is swaar getref deur die Mosambiekse vloed van 2000, met sommige geboue wat tot drie meter onder water was. Die stad het egter kort nadat die water teruggetrek het weer vir besigheid geopen.
Aérospatiale Alouette III
Die Aérospatiale Alouette III is 'n ligte enkelmotorige nutshelikopter ontwikkel deur Sud Aviation. Dit is vervaardig deur Aérospatiale van Frankryk, en onder lisensie deur Hindustan Aeronautics Limited in Indië as Hal Chetak en Industria Nautica Română in Roemenië.
Die Alouette III is die opvolger van die Alouette II, net groter en met meer sitplekke.
Lang diens in Suid-Afrika
Die Alouette III het vir meer as 44 jaar diens aan die Suid-Afrikaanse Lugmag (SALM) gelewer, met meer as 346 000 vliegure, veral gedurende Suid-Afrikaanse Grensoorlog in Angola. Die helikopter is amptelik aan SALM-diens onttrek by Lugmagbasis Swartkop naby Pretoria in Junie 2006.
Lawaaiskurwepadda
Die lawaaiskurwepadda (Amietophrynus rangeri) is 'n skurwepadda wat endemies is aan Suider-Afrika. Dit kom in die sentrale, ooste en die suide van die land voor. Die padda is 8 – 10 cm lank en lyk amper soos die gorrelskurwepadda behalwe dat dit nie rooi vlekke aan die dye het nie. Die padda is sandbruin of grys met 'n knopperige vel. Hulle hoofvoedsel is insekte en wurms.
Kaapsehoop
Kaapsehoop is 'n klein dorpie in Mpumalanga, in die ooste van Suid-Afrika, 25 km van Nelspruit. Die dorp word ook Kaapsche Hoop genoem, die ou naam en Nederlandse naam van die dorp.
Geskiedenis
Kaapsehoop het oorspronklik bekendheid verwerf as 'n goudmyndorp, eens bekend as die Duiwelskantoor, toe spoelgoud in 1882 ontdek is in 'n klein spruitjie wat deur die dorp vloei. Dit het gelei dat 'n gedeelte van die oorspronklike dorpuitleg herroep is en toe geopen is vir gouddelwery. Maar die beter-lonende ontdekking van goud vroeër in Pelgrimsrus in 1873 en Barberton in 1881, gevolg deur die ontdekking van goud aan die Witwatersrand in 1886, tesame met karige opbrengste verkry by Kaapsche Hoop het gelei tot die dorp se agteruitgang.
Vandag
Die dorpie is die afgelope tyd "herontdek" en is nou 'n gewilde naweektoevlugsoord met sy interessante outydse boustyl, insluitende vele akkommodasie-ondernemings. Nuwe behuising (ongelukkig nie in dieselfde outydse boustyl nie) is ook opgerig op sommige van die oorblywende oop erwe.
Gebande grondkruiper
'n Gebande grondkruiper (of Banded groundling soos dit in Engels bekend staan), is 'n naaldekoker, Brachythemis leucosticta, en behoort tot die familie van Libellulidae.
Voorkoms
Liggaamslengte: 29-31 mm. Agtervlerklengte: 23,5-25 mm. Klein, onmiskenbaar, swart lyf met swart bande op elke vlerk en geel pterostigma. Die mannetjie is een van die mees uitgekenbare van alle naaldekokers, met sy donkerbruin vlerkbande en houtskoolkleurige kop, bors en maag. Die vlerkbande is afwesig in die wyfie. Wyfies word dikwels saam met die mannetjie gesien, maar paring word selde waargeneem. Die pterostigma is tweekleurig, geel in die middel en donkerbruin aan die kante. Mannetjies en wyfies sit dikwels op kaal grond naby die waterkant.
Verspreiding
Dit kom wydverspreid voor in Afrika (behalwe in bosgebiede), die suide van Europa, en die Midde-Ooste. In Suid-Afrika kom dit voor in die Noord-Kaap, Wes-Kaap, Limpopo, Gauteng, KwaZulu-Natal (tot 700 m bo seevlak), Mpumalanga-laeveld en eSwatini.
Habitat
Habitat is droë, swaarbeweide savanne naby swembaddens, damme en trae lope van riviere. Die spesie word langs grondpaaie of op die rand van terugtrekkende poele en strande gesien, en kom algemeen voor in warm savannegebiede.
Tuamotu-argipel
Die Tuamotu-argipel (Frans: Îles Tuamotu) is ’n Frans-Polinesiese groep van amper 80 eilande en atolle wat van die noordweste tot die suidooste oor ’n gebied van die Suidsee strek wat min of meer so groot soos Wes-Europa is, met ’n landoppervlakte van 850 km2 en 16 000 inwoners. Dit vorm die grootste atolgroep in die wêreld.
Die belangrikste eilande is Anaa, Fakarava, Hao en Makemo.
Die eerste bewoners van die Tuamotu-eilande was Polinesiërs en die Tuamotuane deel dus die Polinesiese taal en kultuur.
Administratiewe afdelings
Frans-Polinesië is ’n halfoutonome eilandgroep en ’n Franse oorsese gebied. Tuamotu en die Gambiereilande vorm saam die Tuamotu-Gambiereilande, wat een van die vyf administratiewe afdelings van Frans-Polinesië is.
Die argipel word in 16 munisipaliteite verdeel: Anaa, Arutua, Fakarava, Fangatau, Hao, Hikueru, Makemo, Manihi, Napuka, Nukutavake, Puka Puka, Rangiroa, Reao, Takaroa, Tatakoto en Tureia.
Demografie
duimnael|270px|’n Pêrelplaas in Tuamotu.
Met die 2007-sensus het Tuamotus (insluitende die Gambiereilande) ’n bevolking van 18 317 gehad (’n styging vanaf 15 862 in 2002 en 8 100 in 1983). Van hulle woon 769 in ’n radius van 400 km om Mururoa en Fangataufa, waar Frankryk voorheen kernwapentoetse gedoen het.
Die algemene spreektaal is Tuamotuaans, behalwe in Puka-Puka, waar Marquesaans gepraat word, en in die Gambiereilande, wat Mangarevaans gebruik.
Geologie en geografie
duimnael|270px|links|Die eilande van Tuamotu.
Al die eilande van Tuamotu is hoë sandbanke wat op koraalriwwe gebou is. Makatea is een drie groot fosfaatrotse in die Stille Oseaan. Hoewel die Gambiëreilande geografies deel van Tuamotu is, verskil hulle geologies en kultureel.
In die noordweste van die argipel is die ringvormige Taiaro-atol, wat ’n seldsame voorbeeld is van ’n koraalrif met ’n ten volle ingeslote lagune. Die atol is sedert 1977 ’n Unesco-biosfeerbewaringsgebied.
Ondanks die groot gebied waaroor die eilande versprei is, beslaan dit ’n landoppervlakte van net sowat 885 km2. Die klimaat is warm-tropies, sonder waarneembare seisoene. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is ’n feitlik deurlopende 26 °C. Daar is geen waterbronne soos mere en riviere nie; plekke waar reën opgevang word, is die enigste bron van vars water.
Die gemiddelde jaarlikse reënval is 1 400 mm. Dit wissel nie baie deur die jaar nie, hoewel van September tot November minder reën val.
Flora en fauna
duimnael|270px|Kokospalms by Takapoto. Die yl sand van die koraaleilande verhoed ’n uiteenlopende plantegroei. Die kokospalm, die bron van gedroogde klapper, is ekonomies belangrik. Vanielje word op ’n paar eilande gekweek. Landbou is verder beperk tot die vervaardiging van voedsel. Vrugte en groente sluit in die patats, taro en broodvrug, asook ander tropiese vrugte.
Die koraalriwwe is die tuiste van ’n groot verskeidenheid onderwaterdiere. Ander fauna is hoofsaaklik seevoëls, insekte en akkedisse. Daar is net 57 voëlspesies, maar 10 van hulle is inheems. Altesaam 13 word wêreldwyd bedreig en een het uitgesterf.
Geskiedenis
Nie veel is bekend oor die vroeë geskiedenis van die eilande nie. Volgens argeologiese vondste kon Wes-Tuamotu teen 700 v.C. vanaf die Geselskapseilande beset gewees het. Op die eilande Rangiroa, Manihi en Mataiva is marae (plat seremoniële platforms), maar hul presiese ouderdom is nie bekend nie.
Die eerste Christelike sendelinge het aan die begin van die 19de eeu op die eilande aangekom. Teen die laat 19de eeu het handelaars die eilande se pêrels na Europese markte geneem en hulle gesogte besittings gemaak. Frankryk het koning Pomare V van Tahiti gedwing om te abdikeer en die eilande oorgeneem sonder om hulle amptelik te annekseer.
Tuamotu het in 1947 koerantopskrifte gehaal toe die Noorweegse etnograaf Thor Heyerdahl saam met vyf ander van Suid-Amerika af gevaar het op sy vlot Kon-Tiki en Raroia bereik het. Meer onlangs was die eilande in die nuus toe Frankryk kernwapentoetse op die atolle Moruroa en Fangataufa uitgevoer het.
Eilandgroepe
Die Tuamotu-argipel bestaan uit agt groepe klein eilande en atolle:
Vanessa Lee Evigan
Vanessa Lee Evigan (gebore 18 Maart 1981) is 'n Amerikaanse aktrise en kostuumontwerper. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente In My Sleep (2010) en Sand Sharks (2012), en in die televisiereekse Social Studies (1997) en In Plain Sight (2008).
Republiek van Karelië
Geskiedenis
Histories was Karelië 'n gebied noordwes van Rusland, oos van die hedendaagse Finland wat deur die Republiek van Nowgorod beheer is. Vanaf die 13de eeu is verskeie dele deur Swede verower en in Sweeds-Karelië opgeneem totdat dit in 1721 tydens die Verdrag van Nystad aan Rusland opgesê moes word.
In 1923 het die Russiese provinsie die Kareliese Outonome Sosialistiese Sowjet-republiek geword. In 1940 is dit na die Karelo-Finse SSR verander met die insluiting van die Finse Demokratiese Republiek wat tydens die Winteroorlog geskep is. Gebiede wat van Finland geannekseer is, is in die Karelo-Finse SSR opgeneem na die Winteroorlog, maar na die Vervolgoorlog is die Kareliese Istmus in die Leningrad-oblast opgeneem. Die republiek se status is in 1956 na 'n OSSR terugverander. Tydens die Vervolgoorlog in 1941 het Finland groot dele van die gebied besit, maar is in 1944 gedwing om te onttrek.
Die outonome Republiek van Karelië in sy huidige vorm is op 13 November 1991 gevorm.
Geografie
Die republiek lê in die noordwestelike deel van Rusland, tussen die opvanggebiede van die Wit- en Oossee. Daar is sowat 27 000 riviere. Van die grootstes sluit in:
Daar is 60 000 mere in die republiek. Die mere en moerasse bevat sowat 2 000 km³ hoëgehalte- vars water. Die Ladoga- en Onegameer is die grootstes in Europa. Ander mere sluit in:
Natuurlike hulpbronne
Die grootste deel van die republiek (148 000 km², of 85%) bestaan uit woude. Vyftig minerale word hier aangetref, onder meer ystererts, diamante, vanadium en molibdenum.
Mérida, Venezuela
Mérida is 'n stad in Venezuela, en die hoofstad van die gelyknamige departement. Die stad lê in die noorde van die Andes, op ongeveer 1500 meter hoogte. Die temperatuur wissel tussen 12 ° C en 26 ° C.
Geskiedenis
Onder die naam Santiago de los Caballeros de Mérida is in die stad gestig op 9 Oktober 1558 deur kaptein Juan Rodríguez Suarez. Hy was afkomstig uit die Spaanse Merida, en met hierdie naam wou hy sy geboortestreek gedenk. Die "caballeros" (soldate) was die manskappe met wie hy die gebied ingeneem het. Rodríguez Suarez het die opdrag om in die Andes nuwe myne te vind waar goud en silwer kon word gedelf. Maar dit was nie sy opdrag om ter plaatse 'n stad op te rig nie. Hy is dan ook gearresteer deur sy groter en in Bogota is hy ter dood veroordeel. Hy het geweet egter met om te ontsnap. Op 1 November 1558 is die stad 'n eindje geskuif om te ontsnap aan vyandige optrede van die plaaslike bevolking. Op 24 Junie 1560 is die stad om dieselfde rede nog een keer geskuif.
Dat die bevolking die Spanjaarde nie goed gesteun was bleek vroeër al deurdat die Spanjaarde drie pogings nodig gehad het om die gebied te verower het. 'N vorige poging in 1534 is deur die inheemse bevolking grotendeels afgeslagen, en Rodríguez Suarez het geweet by die geleentheid net 'n inheems dorp te verower. Later verkende Alonso Peres die Tolosa die gebied, maar hy het gemeen dat die Andes-gebergte te ruig was om 'n suksesvolle slag te kan lewer. In 1622 kon Mérida die bestuurlijke sentrum van die provinsie Mérida del Espíritu Santo de La Grita, dat nog geen deel uitmaak van Venezuela. In 1676 het ook Maracaibo deel uitmaak van die provinsie, wat toe Provincia de Merida del Espíritu Santo die Maracaibo gaan noem nie. Eers in 1777 het Merida deel uitmaak van Venezuela, en verloor die stad die bestuurlike funksie ten gunste van Caracas. Merida is 'n groot voorstander van die onafhanklikheid, en die onafhankelikheidsstryder Simón Bolívar was 'n graag geziene gas in die stad. Na die oorlog, in 1842, was Merida die eerste stad in Venezuela waar 'n standbeeld vir Bolívar word opgerig. Dat standbeeld staan daar nou nog, op die sentrale plein, en dit is strafbaar om daar op te klim. In 1881 word daar 'n bisdom gevestig in Mérida. In 1899 is die universiteit (die Universidad de los Andes, wat tans nog van groot belang is vir Venezuela) in Mérida gevestig.
Ekonomie
In die omgewing van Merida is die landbou 'n belangrike ekonomiese aktiwiteit. Die vernaamste produk is melk: die streek voorsien in 'n groot deel van die behoefte van Venezuela. Ander belangrike landbouprodukte sy aartappel, verskillende spesies groente, koffie, yuca en vrugte. Die houtkap zorgde vir 'n gevaarlik geword mate van ontbossing. Deur die aanleg van vyf bosse voor die industriële houtkap het 'n mens probeer dat' n halt toe te roep. Die toerisme is 'n baie belangrike bron van inkomste.
Die ter
Die teleferico (óf die ter ) is die belangrikste aantreklikheid van die stad. Hierdie baan is beide die langste (12,5 kilometer) as die hoogste (tot by 4765 meter) ter wêreld. Die bou van die ter was 'n prestigieus projek wat in die jare vyftig is begin. Dit was die bedoeling dat die baan 'n verbinding sou word tussen Merida en die dorpie Barinas wat aan die ander kant van die bergrug geleë is. Aan die einde van die vyftigerjare blyk dit dat hierdie doel so nie te hoog, dan tog te ver gevang was. In 1960 het die baan uit vier stasies, en is die verdere bou lankal reeds gestaak. Sedertdien is die baan open vir die publiek, hulle het met (soms enkele jare lange) periodes waarin die baan weens noodsaaklike reparaties buite werking is.
Rebecca Staab
Rebecca Staab (gebore 27 Julie 1961) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Love Potion No. 9 (1992), The Fantastic Four (1994), en The Miracle Season (2018), en in die televisiereeks Somewhere Between (2017).
Lucas Cranach die Ouere
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Lucas Cranach die Ouere
Duitse skilder
Kunsstroming
Duitse Renaissance
Portrette van Martin Luther
Handtekening
Lucas Cranach die Ouere (* omstreeks 1472 in Kronach, Oberfranken as Lucas Müller of Lucas Sunder - Cranach as van verwys na sy geboortestad wat destyds as Kranach of Cranach gespel is; † 16 Oktober 1553 in Weimar) was een van die beduidendste Duitse skilders en grafiese kunstenaars van die Renaissance wat hom ook as boekdrukker, politikus (raadslid en burgemeester) en sakeman bekwaam het - onder meer deur sy eie kunswerke suksesvol te bemark. Hiervoor het sy eie handelsmerk ontwerp wat aan die onderkant van al sy sowat 500 werke verskyn - 'n klein slang met twee vlermuisvleuels, 'n robynring in sy mond en 'n kroon op sy kop. Vanaf 1505 het hy as hofskilder aan die keurvorstelike Saksiese hof onder Frederik III, Johan van Sakse en Johan Frederik I gedien. Naas 'n groot verskeidenheid altaarkunswerke en allegoriese skilderye het Cranach en sy medekunstenaars in sy ateljee ook talle portrette van sy werkgewers asook van die hervormers Martin Luther en Philipp Melanchthon. Die Cranach-ateljee, waar na ramings sowat 5 000 skilderye ontstaan het, is later deur sy gelyknamige seun Lucas Cranach die Jongere oorgeneem.
Mediese diagnose
Mediese diagnose is die proses om te bepaal watter siekte of toestand 'n persoon se simptome en tekens verklaar. Daar word meestal verwys na diagnosering met die implikasie van die mediese konteks. Die inligting wat benodig word vir diagnose word gewoonlik versamel uit 'n geskiedenis en fisiese ondersoek van die persoon wat mediese sorg soek. Een of meer diagnostiese prosedures, soos mediese toetse, word ook gereeld tydens die proses uitgevoer. Soms word postume diagnose as 'n soort mediese diagnose beskou.
Geskiedenis
Die eerste aangetekende voorbeelde van mediese diagnose word gevind in die geskrifte van Imhotep (2630–2611 v.C) in Antieke Egipte (die Edwin Smith Papyrus). 'n Babiloniese mediese handboek, die Diagnostic Handbook, geskryf deur Esagil-kin-apli (fl. 1069–1046 vC), het die gebruik van empirisme, logika en rasionaliteit in die diagnose van 'n siekte bekendgestel. Tradisionele Chinese medisyne, soos beskryf in die Yellow Emperor's Inner Canon of Huangdi Neijing, het vier diagnostiese metodes gespesifiseer: inspeksie, uitkultuur-olfaksie, ondervraging en palpasie. Dit was bekend dat Hippokrates diagnoses gemaak het deur die urine van sy pasiënte te proe en hul sweet te ruik.
Poolse kookkuns
Pole se kookkuns is veelsydig en toon naas baie ooreenkomste met dié van sy oostelike buurlande ook enkele invloede uit Sentraal-Europa en Skandinawië. Die Poolse eetkuns weerspieël die historiese adelskultuur en landelike tradisies net soos die land se geografiese kenmerke. Maar ondanks die invloede van buite en die groot verskeidenheid kulinêre streeksvariante volg die Poolse kookkuns ten opsigte van sy geregte en eetgewoontes 'n gemeenskaplike nasionale standaard.
Die bekendste Poolse spesialiteite sluit deegprodukte, soppe, wors, wildsvleis, soet snoeperye en tert, wit kaas, wodka, gepekelde komkommers en 'n groot verskeidenheid sampioene in.
Algemene kenmerke
Daarnaas het ook godsdienstige tradisies hul stempel op die Poolse eetkuns afgedruk. Die Rooms-Katolieke geloof oefen nog steeds 'n groot invloed op die lewe van groot dele van bevolking uit, en Pole hang hulle kerk nog met erns aan. So word die Vastyd voor die Paasfees nog bewus gevolg, net soos kerklike feesdae waarop besondere disse by die huis geëet word.
Die lang en wisselvallige geskiedenis van Pole het eweneens sy spore gelaat - so kan 'n mens invloede uit die Duitse, Joodse en Russiese eetkuns aanwys, alhoewel hulle belangrikheid steeds afneem. Die plaaslike variant van Rusland se nasionale gereg, boršč ('n sop wat van rooi beet berei word), kom as barszcz nog op die spyskaart van baie Poolse restaurante voor, net soos Duitse bredies met kool en vleis en vis-jellie, wat aan die Joodse eetkuns ontleen is. Daarnaas maak ook enkele geregte van Tataarse, Armeense, Hongaarse en Kosak-oorsprong al sedert eeue deel uit van die Poolse kookkuns.
Die verskillende geweste van Pole het hul eie spesifieke geregte - so staan die noorde van die land met sy groot aantal mere vir sy visgeregte bekend; Masowië met sy sanderige grond is die tuiste van 'n żur of żurek (die laasgenoemde is 'n verkleinwoord), 'n sop wat van suurdeeg berei word; terwyl pierogi, 'n tipe gevulde deegpoffertjie of ravioli, as 'n Oos-Poolse spesialiteit beskou word (alhoewel die gereg in verskillende variante dwarsoor Oos-Europa genuttig word).
H.J.J.M. van der Merwe
Henderik Johannes Jan Matthys van der Merwe (27 Oktober 1913 – 25 Februarie 1974) was 'n Afrikaanse taalkundige en die eerste lid van die doseerpersoneel van die departement Afrikaans aan die Universiteit van Suid-Afrika.
Lewe
Van der Merwe is gebore op 27 Oktober 1913 op Morgenzon in die Oos-Transvaal.
Hy het in 1931 gematrikuleer aan die Standertonse Hoërskool. Die B.A. het hy in 1936 behaal onder die Universiteit van Suid-Afrika wat destyds slegs 'n eksaminerende liggaam was. Die jaar daarop het hy die Transvaalse Onderwysdiploma behaal aan die Pretoriase Normaalkollege.
Terwyl hy in die onderwys gestaan het, het hy verder studeer aan die Universiteit van Pretoria. Onder leiding van die taalkundige en fonetikus prof. T.H. le Roux het hy die M.A. in 1943 en die D.Litt et Phil. in 1945 behaal. Tydens sy doktorsgraadstudie was hy dosent in waarnemende hoedanigheid aan die onderwyskollege in Pretoria, na verskeie jare as onderwyser aan die Central Junior High School (Staatsmodelskool) in dieselfde gebou in Van der Waltstraat (vandag Lilian Ngoyistraat 331) waaruit die jong Winston Churchill gedurende die Anglo-Boereoorlog ontsnap het.
Donker spore
Donker Spore is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat in 1944 uitgereik is. Die film is gebaseer op C.J. Langenhoven se boek, "Donker Spore: 'n Verhaal uit Ladismith".
H.J.J.M. van der Merwe
Lewe
Hy het op 4 Julie 1942 in die huwelik getree met Winnie (née De Klerk) wie se bystand 'n baie groot faktor in sy lewe was.
Donker spore
Storielyn
Sarel van Duine, vars uit die universiteit, doen aansoek vir werk as 'n verslaggewer by Die Burger. Hy beïndruk die redakteur, mnr Rompel, wat hom onmiddellik na Ladismith stuur om 'n skynbaar bonatuurlike moord te ondersoek. 'n Man genaamd Tys Lootsman is dood terwyl hy deur 'n pas huis toe gery het en, onverklaarbaar, is daar hoegenaamd geen leidrade nie. Sarel woon die verhoor by en bevriend die hoofgetuie, 'n plaaslike boer met die naam Koos Kok, wie die weduwee op soek na haar man vergesel het. Terwyl hy voorgee om agtergrond vir 'n reeks koerantartikels in te samel, ondersoek Sarel die moord tydens sy verblyf by oom Koos, tant Treinie en hul dogter, Liena. Naby hulle woon prof Mierdyk, een van Sarel se dosente, saam met sy dogter Elsie. Mierdyk het sedert die dood van sy vrou mal geword, terwyl 'n kluisenaar genaamd Windskut, wat selde gesien word, ook in die pas woon.