cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Burgersdorp
Gereelde arbeid in die gemeente
Dit was eers meer as twee jaar ná die stigting van die gemeente dat daar met die gereelde bearbeiding 'n aanvang geneem kon word. Die geestelike toestand in die gemeente was dus nie in alle opsigte soos dit behoort te wees nie. Die opkoms na die eredienste was wel bevredigend, maar tog ook teleurstellend, want terwyl daar by 'n nagmaalsgeleentheid soms tot 2 000 toehoorders was, was die getal Nagmaalgangers egter net 100. Die konsulent het van die begin af ook 'n Engelse diens gehou en ds. Murray het daarmee voortgegaan. Huisgodsdiens is byna deur alle huisgesinne waargeneem. In sommige huise is daar egter van formuliergebede gebruik gemaak. Ds. Murray het hom veral op geestelike arbeid toegelê en daarom wou hy so graag ook bidure in die gemeente tot stand bring, maar dit wou nie eintlik posvat nie. In die godsdiensverslag van 1850 sê ds. Murray dan ook die volgende omtrent die bidure : "Algemeen echter is het moeilik dezelve in te voeren daar de eigenaardige denkwijze welke in deze gemeente heerschende is eene bijzondere hinderpaal in den weg stelt." Die eienaardige denkwyse is veral aangetref by die persone wat ook teen die sing van die gesange gekant was. Dit was die Dopper-element, soos dit in die gewone spreektaal uitgedruk word.
Aliwal-Noord
Burgersdorp se bewoners het nie daarvan gehou dat daar 'n dorp te Buffelsvlei (die latere Aliwal-Noord) ontwikkel nie. 'n Berig in De Zuid-Afrikaan van 8 November 1849 lui dat die heer Montagu 'n besoek aan Buffelsvlei gebring het "ten einde de voorgenomen stad aldaar in oogenschouw te nemen van welke nooit iets zal worden". Die berig gaan voort deur te sê dat daar veel teen Burgersdorp gesê en geskryf is en dat die ander plek in groot mate aan die publiek opgedring is. Daar was egter niks aan die saak te doen nie en in 1850 het sake al so ver ontwikkel dat die bewoners om 'n afsonderlike gemeente by die kerkraad aansoek gedoen het. Die kerkraad het die aansoek gesteun, maar die Ring het geoordeel dat dit wenslik is om weens die Grensoorlog en ander omstandighede die stigting van 'n gemeente voorlopig uit te stel. Eers in 1852 is Aliwal-Noord tot 'n afsonderlike gemeente gestig. Vier jaar later is die tweede dogtergemeente, naamlik Dordrecht, gestig.
Aankoop van ’n orrel
Daar word nie gesê wie die voorsinger in die gemeente was nie, maar dit is eenmaal so dat elke gemeente graag ’n orrel wil hê. In die vergadering van 5 Junie 1853 het die kerkraad op versoek van talle lidmate planne beraam om ’n orrel aan te koop. Deur middel van kollektes as andersins is geld ingesamel en in September 1854 het die kerkraad besluit om 'n orrel te bestel. Dit was egter eers drie jaar later (1857) dat die orrel aangekom het.
Daar is nie dadelik 'n orrelis aangestel nie en die heer G. Sichel het sy dienste gratis aangebied. Aan die begin van 1859 moes hy egter sy dienste opsê en die kerkraad het hom baie bedank en dit was net 'n tydjie vantevore dat hy ’n beurs van £20 ontvang het as erkenning vir sy dienste. Ná hom is J. van Staveren in 1860 as eerste orrelis aangestel. Hy het egter nie lank aangebly nie en Sichel het weer as orrelis ageer.
Arbeid in die gemeente
Daar is reeds aangetoon dat ds. Murray hom besonder vir die geestelike belange van die gemeente beywer het. Reeds in 1851 het hy in die godsdiensverslag die vraag behandel wat die stellige vrugte van die prediking van die evangelie in die gemeente was. Hoewel daar vir hom bewyse was van meer belangstelling asook meer erns in die geestelike lewe, gaan hy voort deur te sê: " .... daarintegen heeft men te klagen dat er in deze gemeente weinig of niets gehoord wordt van volstrekt onverschilligen en wereldgezinden die tot eene waarachtige bekering zijn gekomen. Velen zelfs die weleens rede geven om te hopen dat zij als heilbegerigen mogen beschouwd worden, wekken weêr zorg en vrees by de ondervinding dat zij niet verder komen dan het zoeken, ja welligt tevredenzijn met zoeken zonder vinden. Het moge waar zijn dat wij den dag der kleine dingen niet te verachten hebben,—dat het slechts onze pligt (is) de middelen der genade getrouW toe te passen op de zondaar, terwijl de uitwerking en zegen er op in Gods vrijmagt gesteld zijn,—evenwel is het ten hoogste zorg-wekkend zoovele bloesems te zien welke niet tot rijpheid kunnen komen. En wanneer wij de stellige en onbepaaldc beloften van Gods Woord vooral ten aanzien van de gave des H. Geestes beschouwen, dan is het diep beschamend dat er zoo weinig van 's Geestes werk bespeurd kan worden in de bekeering van onbekeerden, en ook in het koomen tot eene heldere en blijde bewustheid van hun aandeel door een opregt geloof aan de verlossende ge-nade van onzen Heerc Jezus Christus, bij clezulken van wie men gaarne hopen wil dat zij den Heer in waarheid zoeken."
Hierdie saak is uitvoerig bespreek en daar is ooreengekom om die gemeente in wyke te verdeel sodat elke lid van die kerkraad meer besonder belang kon stel in die kerklike toestand van die gemeentelede in sy eie wyk. Daar moes veral in gesprekke asook langs ander weë gewys word op die belang van die gemeenskaplike gebed by die huisgodsdiens. Daar is verder besluit om met die April-nagmaal 'n bidstond in kerk te hou en om met bidstonde in die verskillende wyke te begin wanneer die gemeente daartoe opgewek kan word. Ds. Murray het sonder twyfel alles in sy vermoë gedoen die geestelike belange van die gemeente te bevorder. Dit is besef en daarom het gemeentelede dit jammer gevind dat hy ook nog as konsulent van ander gemeentes so veel moes doen.
In die Albert Times, 4 Januarie 1855, kom die volgende berig voor: "Er is eene algemeene klagte onder de gemeente van Burgersdorp dat haar onvermoeide en yverige leeraar, door den Ring, drie malen zwaarder lasten opgelegd wordt dan eenig ander leeraar in de Kolonie." Die berig deel dan verder mee dat ds. Murray gedurende Desember 500 myl afgelê het, die helfte waarvan wellig te perd was. Hy het drie of vier maal gepreek by buitedienste op plase 40 of 50 myl van die dorp en dan het hy ook nog Nagmaal op Colesberg en Aliwal-Noord bedien.
Moeilikhede met kerkbesoek
Te alle tye het die plaasbewoner ook maar sy moeilikhede gehad wanneer hy kerk toe moes gaan en die vraagstuk van losies was dikwels geen geringe nie. 'n Brief gedateer Stormbergspruit, 30 November 1855, wat in die Albert Times verskyn het, is 'n mooi voorbeeld van hoe die plaasbewoner sake beskou het. Die brief is ook 'n voorbeeld is van hoe Afrikaans toe al in die Nederlandse skryfvorm voorgekom het. Die brief lui: "Mijn Heer Courant Schrijver: Ik het een kleine zwarigheid, daarom hoop ik dat gij mij helpen zal. Ik wil graag dikwijls na de Kerk kom, maar ik vint het so moeilijk om herberg te krijge, met een hotel kan ik niet klaar kome, daarom denk ik als een fatsoenlijke mens hem daar op toeleg om buite mense te loseere dat hy veel aftrek krijge zal. Op ander dorpe was ik gewoon by de winkeliers losies te krijge en voer voor mijn paarde zonder dat ik een oortje behoef te betale, daar het hulle expres kamertjies gehou voor de buite man, maar op Burgersdorp ziet ik is hulle al te snoep en daar stuur hulle jou van oost na west. EEN BOER.”
Ds. Murray vertrek
In die Sinode van 1857 is ds. Murray tot Assessor gekies en tydens dieselfde Sinode is hy ook tot professor van die Kweekskool beroep. Hierdie beroep het hy aanvaar en na 'n negejarige bediening het hy op 31 Januarie 1858 afskeid geneem van die gemeente. Volgens 'n berig in De Kerkbode het die kerkraad by die geleentheid dr. Servaas Hofmeyr van Colesberg as konsulent benoem. Dit was onwettig, want die Ring of Ringskommissie moes konsulente benoem. Nietemin, dit is nie as 'n wederregtelike daad beskou nie en van ringsweë is daar ook nie beswaar gemaak nie.
Daar was 'n groot opkoms vir die afskeidsgeleentheid. Die kerk was heeltemal te klein en alles het getuig van die liefde en toegeneentheid vir die leraar. Nie alleen was die gemeentelike bywoning goed nie, maar as verdere bewys van die hoë agting waarmee ds. Murray bejeën is, het daar ook mense van Aliwal-Noord, Smithfield, Cradock, Dordrecht, Queenstown, Colesberg en Middelburg gekom. Die afskeidsrede was na aanleiding van Fil. 1:27 vir die volwassenes en oor 1 Joh.: 28a vir die kinders. 'n Berig in die Albert Times, 9 Januarie 1858, deel mee dat die gemeente met blydskap aan ds. Murray £80 gegee het om die koste van sy vertrek te help bestry. Dit is egter nie as die gewone gemeentelike beurs beskou nie, want die dag ná die afskeid het daar volgens De Kerkbode 'n pragtige gebeurtenis plaasgevind: Op Maandag, 1 Februarie, voor ds. Murray sou vertrek, het die kerkrade van Burgersdorp, Aliwal-Noord en Dordrecht vir laas saam na die pastorie gegaan en 'n adres saam met 'n beurs van £190 aan ds. Murray oorhandig. Die gebaar het ds. Murray sekerlik diep geroer waar die dogtergemeentes saam met die moedergemeente 'n tasbare blyk van hul waardering vir sy dienste gegee het. Nogeens het die skare in die kerkgebou vir 'n godsdiensoefening saamgekom en daarna is ds. Murray en sy gesin ses myl ver deur 'n groot aantal lidmate gesel en uitgeleide gedoen.
Gedurende sy verblyf te Burgersdorp is ds. John Murray diep getref geword deur die onkunde van die jongmense van die gemeente, en dus het hy dadelik die opstel van twee boeke ter hand geneem, naamlik De Kinderbijbel en Het Catechesatie Boek, wat bedoel was om kennis van die Bybel en van die leer van die Ned. Geref. Kerk te verbrei. Hierdie twee boeke, soos prof. N.J. Hofmeyr later tereg gesê het, het 'n geseënde verandering in die godsdiensonderwys van die jeug van Suid-Afrika gebring. Later het hy verskeie ander stigtelike werke gepubliseer, onder meer "Het Huisaltaar", "De Volksprediker" ens., wat almal geskrywe is met die doel om eenvoudige maar nuttige leesstof te verskaf vir hulle wat weinig voorregte geniet het en wie se voorraad Ieesstof uiters gering was.
Ds. Murray was nederig, toegewyd en bekwaam en 'n ware sielesoeker. Hy kon die Woord met krag en oortuiging verkondig. Veral was dit die kenmerk wanneer by van Gods heiligheid getuig en by sy hoorders volgens Gods heilige eis op bekering en heiligmaking aangedring het. Hy het 'n konsensieuse pligsbesef met 'n helder en nugter verstand in innige godsvrug gepaar. Besadig van geaardheid het hy alle oordrywing gesku. Hy was nie bekend as 'n stryder nie en daarom beskryf eerw. Andries Dreyer hom as volg: "Als anderen vol vuur te wapenen liepen en in de bresse sprongen, dan zag hij dit rustig aan, en ging voort met het opbouwen der muren van de gevallen vesting. Hij hanteerde niet het zwaard, maar de trof fel. Hij was niet krijgsman, maar arbeidsman."
As professor aan die Kweekskool het hy groot invloed op sy studente uitgeoefen en prof. Hofmeyr het getuig dat hy die benoeming as professor aanvaar het omdat hy geweet het wat dit vir hom sou beteken om saam met prof. Murray as hoogleraar op te tree. Aan ons volk het hy die Kinderbybel gelewer, wat van besondere betekenis was, asook sy Katkisasieboek wat nog dekades lank gebruik is.
Tweede en latere predikante
Tydens die vakature ná ds. Murray se vertrek word hy bedien deur di. Servaas Hofmeyr van die NG gemeente Colesberg en William Murray van Middelburg as respektiewe konsulente totdat aan die begin van 1862 ds. William Cormack, ook 'n Skotse predikant, wat na Suid-Afrika gebring is deur dr. William Robertson, hier bevestig word. Hy dien die gemeente sowat 33 jaar lank met teogewydheid, toe hy sy ontslag in 1895 verkry. Hierna het hy te Rustenburg, Rondebosch, gaan woon en was aan sy dood die oudste predikant in die NG Kerk.
Ds. Cormack se opvolger was ds. Helgard Müller, wat die gemeente slegs 'n jaar lank dien, dog met voortreflike ywer. Hy is in die kerkhof begrawe. In Julie 1898 word ds. H.W. Geyer hier bevestig en dien die gemeente meer as twee dekades. Hy het hom veral beywer vir opvoeding en deur sy toedoen is ook die kerkgebou in Desember 1913 daargestel teen 'n koste van £16 250. Dis geheel van klip gebou in die Romaanse styl. Dié gebou is destyds beskou as een van die sierlikste kerke van enige kerkverband in Suid-Afrika en is vandag nog 'n sieraad vir die dorp.
Lidmaattal
Burgersdorp ervaar reeds sedert omstreeks 1930 'n afname in sy getal belydende lidmate. In 1933 was sy lidmate die derde meeste, in 1952 die tweede minste en van toe strykdeur die minste van die groot binnelandse dorpe in die Oos-Kaap.
Die onderstaande tabel toon die afname in die lidmaattal van NG gemeentes op die groot dorpe van die Oos-Kaapse binneland. In gevalle waar 'n gemeente by 'n ander ingelyf is of twee gemeentes saamgesmelt het, word hulle syfers deurgaans saam aangedui. Dit geld Middelburg en Middelburg-Uitsig, Grahamstad, Grahamstad-Grenspos en Albanie, Somerset-Oos en Kookhuis asook Queenstown, Queenstown-Oos en Queenstown-Noord (laasgenoemde twee 'n ruk lank as Queenstown-Tuine). Elke dorp of gemeente se hoogste lidmaattal word in vetdruk aangedui. Hieruit blyk dat al die gemeentes hul hoogtepunt ná die middel van die 20ste eeu bereik het, behalwe Burgersdorp, wat sedert 1933 'n afname ervaar. Die gemeentes van Aliwal-Noord, Cradock, Grahamstad en Queenstown is al met meer belydende lidmate in 2014 as sowat 'n eeu vantevore.
Die gesamentlike lidmaattal van dié dorpe het reeds in 1952 'n hoogtepunt van 14 743 bereik, waarna dit teen 1995 teruggesak het tot 11 373, minder as die totaal in 1933 van 11 548. Tussen 1990 en 2000 het die totaal met net 1 381 afgeneem tot 10 572, maar in die daaropvolgende 15 jaar het die afname versnel toe die gemeentes 2 932 lidmate verloor het en te staan gekom het op 'n totaal van slegs 7 640. Dis 'n verlies van meer as 'n kwart van die lidmate.
Erica piquetbergensis
Erica piquetbergensis is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap en kom voor in die Piketberg en Engelsman se Baken. Die populasie kom voor as vier geïsoleerde subpopulasies, elk met minder as 50 plante. Die populasie is besig om af te neem weens die hoë frekwensie van brande, reeds drie die afgelope twaalf jaar. Die aanlê van sitrus en protea boorde het gehelp in die verlies van die habitat. Die proses hou steeds aan. Die oprigting van vakansie huisies op die Engelsman se Baken het daartoe gelei dat een subpopulasie uitgewis is. Indringerplante is ook 'n bedreiging.
Glynn Turman
Glynn Turman is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Gremlins (1984), Sahara (2005), Super 8 (2011), en John Dies at the End (2012).
Gibson Gowland
Gibson Gowland (4 Januarie 1877 – 9 September 1951) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Blind Husbands (1919), The Red Lily (1924), Greed (1924), en The Phantom of the Opera (1925).
Moai
duimnael|links|100px|Hoa Haka-nanai'a in die [[Britse Museum.]]
Moai is groot klipbeelde op Paaseiland in die suidoostelike Stille Oseaan. Hulle is vermoedelik van omstreeks 1250 tot 1500 gemaak, en daarna is die oprig daarvan gestaak. Hulle is gebou uit vulkaniese gesteente. In die Britse Museum in Londen is ’n moai te sien met die naam Hoa Hakananai'a.
Sowat die helfte is steeds by Rano Raraku, die hoofperseel waar die beelde aangetref word, maar honderde is van daar af geneem en oral oor die eiland op klipplatforms, bekend as ahu, opgerig. Hulle het feitlik almal oorgroot koppe; dit maak tot drie agtstes van die hele standbeeld uit. Die moai is hoofsaaklik die gesigte van vergoddelikte voorvaders (aringa ora ata tepuna). Hulle kyk feitlik almal na die binneland, waar hulle waak oor hul afstammelinge.
Die bou en verskuiwing van die 887 standbeelde word beskou as ’n merkwaardig kunstige en fisieke daad. Die hoogste een, met die naam Paro, is amper 10 m hoog en weeg 82 ton; die swaarste een is korter maar stewiger en weeg 86 ton.
Een onvoltooide standbeeld sou sowat 21 m hoog gewees het as dit voltooi sou wees, en sou sowat 270 ton geweeg het.
Beskrywing
Die moai is monolitiese standbeelde en hul minimalistiese styl stem ooreen met dié van vorms wat regdeur Polinesië aangetref word. Die oorgroot koppe (in ’n verhouding van 3:5 tussen die kop en die lyf) toon die Polinesiese geloof in die heiligheid van die gesig; hulle het swaar wenkbroue en lang neuse. Die lippe vorm ’n dun tuitmond. Die ore is ook lank en ovaalvormig. Die kakebene staan uit teen die kort nek. Die lyf is swaar en die arms rus in verskillende posisies teen die lyf; die duime wys altyd na die naeltjie. Die anatomie van die rug bevat gewoonlik nie baie detail nie, maar soms is daar ’n motief op die boude en laer rug. Buiten een knielende moai, het die standbeelde nie duidelik sigbare bene nie.
Hoewel die moai die hele liggaam toon, word dikwels daarna verwys as die "Paaseiland-koppe". Dit is hoofsaaklik vanweë die onrealistiese verhouding tussen die koppe en lywe, maar ook vanweë foto's van die standbeelde uit die 1950's toe die enigstes wat nog gestaan het aan die hange van Rano Raraku was, en baie van hulle was tot by hul skouers begrawe. Sommige van die "koppe" by Rano Raraku is sedertdien uitgegrawe en bevat merke wat teen erosie beskerm is omdat hulle begrawe was.
Die gemiddelde hoogte van ’n moai is sowat 4 m, met ’n gemiddelde breedte by die basis van sowat 1,6 m. Hulle weeg sowat 12,5 ton elk.
Buiten 53 van die 887 standbeelde, is almal van asklip (’n saamgepersde vulkaniese as) van Rano Raraku gemaak, waar 394 moai en onvoltooide moai steeds te sien is. Daar is ook 13 wat uit basalt gekerf is, 22 uit tragiet en 17 uit ’n bros rooi vulkaanslak.
Simboliek
180px|duimnael|Moai by Rano Raraku.
Argeoloë glo die standbeelde verteenwoordig die antieke Polinesiërs se voorvaders. Die moai kyk weg van die see en in die rigting van die dorpies, asof hulle oor hul afstammelinge waak. Die uitsondering is die sewe Ahu Akivi, wat oor die see uitkyk om reisigers die eiland te help vind. Daar is ’n legende waarvolgens sewe mans wag vir hul koning se koms.
Kopstukke
Die mees onlangse moai het pukao op hul koppe; dit verteenwoordig die bollas wat deur die opperhoofde of konings gedra is. Volgens plaaslike tradisie was ’n persoon se geestelike wese (mana) in die hare opgesluit. Die pukao is gekerf uit rooi vulkaanslak, ’n baie ligte rots van ’n steengroef by Puna Pau. Rooi is ook in Polinesië as ’n heilige kleur beskou. Die pukao dui daarop dat die moai bykomende status gehad het.
Merke
Wanneer die moai uitgekerf is, is die oppervlak met puimsteen glad gevryf. Ongelukkig verweer die asklip waarvan die meeste moai gemaak is taamlik maklik en vandag is die beste voorbeelde van oppervlakdetail te sien op die paar moai wat uit basalt gekerf is of op ou foto's.
Die moai wat minder verweer is, het gewoonlik merke op die rug en boude. Die Routledge-ekspedisie van 1914 het ’n kulturele verband gevind tussen dié ontwerpe en die eiland se tradisionele tatoes, wat ’n halfeeu vroeër deur die Christelike sendelinge verbied is. Voor moderne DNS-ontledings van die eilandbewoners en hul voorvaders was dit die belangrikste wetenskaplike bewys dat die moai deur die Rapa Nui geskep is en nie deur ’n ander groep uit Suid-Amerika nie.
Van die moai was ook geverf; Hoa Hakananai'a was met maroen en wit verf versier tot in 1868, toe dit van die eiland verwyder is. Dit is tans in die Britse Museum in Londen.
Geskiedenis
duimnael|250px|’n Kaart van Paaseiland met die ligging van die moai aangedui.
Die standbeelde is gekerf deur die Polinesiese kolonialiste van die eiland, hoofsaaklik tussen omstreeks 1250 en 1500 n.C. Dit het nie net die afgestorwe voorvaders verteenwoordig nie, maar sodra hulle op ’n ahu opgerig is, is hulle beskou as die verpersoonliking van die magtige lewens van voormalige opperhoofde en belangrike simbole van herkoms. Elke moai het ’n status verteenwoordig: “Hoe groter die standbeeld wat op die ahu geplaas is, hoe groter was die mana van die hoofman wat dit laat bou het." Die mededinging om die grootste standbeeld te laat bou, was algemeen in die eilandbewoners se kultuur. Dit word bewys deur die verskillende groottes van die moai.
Voltooide standbeelde is opgerig op ahu hoofsaaklik aan die kus. Dit moes baie duur gewees het om hulle te maak en te vervoer. Dit lyk of die steengroewe by Rano Raraku skielik verlaat is, met talle stukke steengereedskap en voltooide moai wat nog vervoer moes word. Daar was ook net soveel onvoltooide standbeelde. Daar word geglo:
Moai Kavakava
Dié beelde was kleiner as die bekende klipbeelde en was van hout gemaak. Hulle was skraal en het ’n hartseer voorkoms gehad. Daar word geglo hulle is gemaak nadat die beskawing op Rapa Nui tot ’n val begin kom het.
1722–1868: die val van die moai
In ’n stadium ná die 1722-aankoms van die Nederlander Jakob Roggeveen is al die moai wat op ’n ahu opgerig is, omgegooi. Die laastes wat bly staan het, is in 1838 deur Abel Aubert Dupetit Thouars gesien, en teen 1868 was daar geen beelde wat nog gestaan het nie, behalwe dié by Rano Raraku wat gedeeltelik begrawe was.
In dié tyd was daar geen bome op die eiland nie omdat almal afgekap was. Daarom kon die bewoners nie meer kano's bou om vis te vang nie. Daar was ook ’n afname in die getal voëls en oeste. Dit het gelei tot ’n afname in kos. Sonder kos was die eilandbewoners verlore.
Oorlewering sluit vertellings in van ’n clan wat een nag ’n moai omgegooi het, maar ook verskeie wat verwys na die "aarde wat skud" en ander voorvalle wat daarop dui dat minstens sommige van hulle tydens aardbewings omgeval het. Sommige het met hul gesig op die grond beland en van hulle se nek het gebreek; ander het agteroor van hul platform geval. Vandag is sowat 50 moai weer op hul ahu of elders in museums staangemaak.
Bewaring
Van 1955 af het die Amerikaanse argeoloog William Mulloy ondersoek ingestel na die skepping, vervoer en oprigting van die beelde. Die Rapa Nui Nasionale Park en die moai is sedert 1995 ’n Unesco-wêrelderfenisgebied.
Daar is ook ’n opname gemaak van die moai wat op die eiland oor is asook dié wat in oorsese museums is. Die doel is om meer te wete te kom van die oorspronklike gebruik, konteks en betekenis van die beelde; die resultate word aan die Rapa Nui-families en die eiland se openbare agentskappe verskaf wat verantwoordelik is vir die bewaring van die moai.
Bleekvlerkkeilstert
Die Bleekvlerkkeilstert (Bulweria bulwerii) is 'n stormvoël en 'n seldsame swerwer aan die weskus van Suid-Afrika. Die voël is 26 – 28 cm groot en weeg 80 - 120 g met 'n vlerkspan van 68 - 72 sentimeter. 100,000 pare broei op eilande in die Noord-Atlantiese en Stille Oseaan en klein getalle in die Indiese Oseaan. In Engels staan die voël bekend as Bulwer's petrel.
ITunes
iTines kan met die iTunes Store verbind waar musiek, musiekvideo’s, televisieprogramme, iPod-speletjies, oudioboeke, potgooie, rolprente en die uitneem van rolprente (nie in alle lande beskikbaar nie) en luitone (slegs beskikbaar vir die iPhone en 4de generasie iPod Touch) gekoop en afgelaai kan word. Dit kan ook gebruik word om toepassingsagteware vir die iPhone, iPad en iPod Touch van die Toepwinkel af te laai. iTunes is gekritiseer omdat dit nie die oordra van musiek van een toestel na ’n ander toelaat nie.
iTunes gebruik verskeie maniere om musiek en video's in te voer:
iTunes is gerig op die eenvoudigmaking van die beheer van 'n biblioteek wat audio en video bevat. Dit bied ook verskeie maniere om vir items in die versameling te soek. Só kan daar byvoorbeeld per titel, kunstenaar, komponis, album en genre gesoek word. Verder is dit moontlik om die inligting van CDs via die Internet in te voer sodat die gebruiker nie ál die velde per hand hoef in te vul nie. Die CDs se omslagte kan ook afgelaai en ingevoer word sodat iTunes 'n fisieke ry CDs kan simuleer.
Dit is ook moontlik om speellyste te maak. Hierdie speellyste kan op iPods gebruik word, maak kan ook in die vorm van 'n iMix na die iTunes Store gestuur word vir enigiemand om te besigtig.
iTunes gebruik Apple se multimediaprogram QuickTime vir die audio- en video kodeks. Die iTunes-sagteware is gratis verkrygbaar vir Apple se Macintosh-operateurstelsel en Microsoft Windows-rekenaars vanaf hul tuisblad.
iTunes maak deel uit van Apple se iLife-sagtewarepakket.
Cervia
Cervia is 'n kusdorp en comune in die noorde van Italië, in die Provinsie Ravenna. In 2011 tel die bevolking ongeveer 28 262.
Koemkwat
Koemkwate of kumkwate (soms verkeerdelik gespel: koemkwart of kumkwart) (Fortunella japonica of Citrus japonica) is 'n groep van kleinerige sitrusbome. Hulle behoort óf tot die genus Fortunella óf tot die genus Citrus sensu lato. Hulle dra eetbare vrugte wat baie soos lemoene lyk, maar is kleiner en ovaalvormig. Die vrugte is gewoonlik suur, maar die skil is soet. Gevolglik word dit gewoonlik met skil en al geëet. Dit is ook geskik vir die kook van konfyt en ander kossoorte. Die naam "koemkwat" is afgelei van die Kantonese woord "gam gwat".
Cervia
In die moderne era is Cervia 'n kusoord op die Adriatiese Riviera danksy sy 10-kilometerlange kuslyn met sandstrande.
Koemkwat
Koemkwate is stadiggroeiende immergroen struike of korterige bome. Hulle word van 2,5 tot 4,5 meter hoog en het digte blare. Die blomme is wit soos die van ander sitrus-spesies. Afhangende van die plant se grootte kan dit honderde of selfs duisende vrugte per jaar dra.
Die plant is inheems aan die suidelike en kus-gedeeltes van Asië. Die eerste historiese verwysing na koemkwate verskyn in die 12de eeu in Chinese letterkunde. Hulle word al 'n geruime tyd in Japan, Taiwan, die Filippyne en Suidoos-Asië verbou. Dit is in 1846 deur Robert Fortune na Europa geneem, en kort daarna na Noord-Amerika.
Izak van der Walt
duimnael|links|230px|Izak van der Walt (links) in 1931 saam met sy medestudente in hul vierde jaar aan die Teologiese Skool op Potchefstroom: [[Abraham Aucamp|A.L. Aucamp, L.S. van der Walt en J.A. Schutte.]]
duimnael|links|320px|Studente Teologiese Vereniging, Teologiese Skool Potchefstroom, 1926. Eerste ry: H.J. Vermeulen, F. Coetzee, P.W. van der Walt, Kuifie van der Walt, [[Sarel van der Walt|S.P. van der Walt, J.H. van Zyl. Tweede ry: J.P. van der Walt, B.J. de Klerk, H.C.J. Flemming, W.J. Postma, L.S. van der Walt, I.J. van der Walt, P.G.W. Snyman. Derde ry: J.J.H. Booysen, W.J. van der Merwe, J.L. van der Merwe, C.E.G. Malan, M. Postma, P.J. de Klerk, S.J. van der Walt, H.F.V. Kruger, J.L. de Bruin, A.L. Aucamp. Vyfde ry: Hugo du Plessis, P.J. Liebenberg, Fanus du Toit, B.B.B. Olivier, J.F. du Plooy, J.M. de Wet, J.B. du Plessis, S.C. Venter, A. Postma.]]
duimnael|links|320px|1933: Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting [[Pretoria, afgeneem op die trap van die Uniegebou. Eerste ry: A. Postma, P.G.W. Snyman, Derk Rumpff, J.G.H. van der Walt, I.D. Krüger, prof. J.C. Coetzee, T.T. Spoelstra, A.S.E. Yssel, D.N. Kotzé, W.J. Postma, J.P. van den Berg, I.J. van der Walt. Tweede ry: H.F.V. Kruger, J.H. Boneschans, J.M. de Wet. Tweede ry: W.J. de Klerk, P.J.S. de Klerk, B.J. de Klerk, B. de Klerk, S.J. van der Walt, L.S. van der Walt, J. Schutte, N.H. van der Walt, E.I.J. Venter, H.S. van Jaarsveld, H.J. Venter, D.G Venter, J.V. Coetzee. Vierde ry: J. van Rooy, A. Aucamp, H.P.J. Pasch. Vyfde ry: J.A. van Rooy, J.H. Kruger, G.H.J. Kruger, W.F. Venter, I.J. Lessing, J.B. du Plessis, S.P. van der Walt, J.P. Jooste, J.L. de Bruin, S. du Toit, D.P. du Plessis, F.P.J. Snyman.]]
duimnael|regs|170px|Mev. ds. Van der Walt (gebore Barbara Jacomina van der Walt).
Ds. Izak Jacobus van der Walt (plaas Nauwpoort, distrik Rustenburg, Transvaal, 10 Augustus 1904 – 8 Desember 1975) was ’n predikant in vyf gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika, waarvan vier in die destydse Transvaal was en een, Hennenman, in die Vrystaat.
Ds. Van der Walt is in 1934 getroud met mej. B.J. Theron van Frankfort. Uit die huwelik is drie kinders gebore van wie een jonk oorlede is.
In 1941 is hy na Louis Trichardt, waar hy vier jaar gearbei het. Destyds was die latere gemeentes Magalakwin en Messina nog wyke van Louis Trichardt-gemeente. Ook hier was ds. Van der Walt die eerste eie predikant wat in die gemeente gewoon en gewerk het. Van Louis Trichardt is hy na Ventersdorp, wat hy in kombinasie met Lichtenburg vyf jaar lank bedien het. Tydens sy bediening op Lichtenburg is die huidige kerkgebou daar opgerig.
In 1951 het hy ’n beroep na Hennenman-Ventersburg-kombinasie opgevolg en dit vier jaar bedien. Sinds 1955 was hy op Randfontein werksaam, waar hy sy emeritaat in 1969 aanvaar het. Ook van ons verafgeleë gemeentes het hy besoek: in 1940 Suid-Rhodesië, in 1944 Noord-Rhodesië en in 1946 Kenia vir drie maande. In 1958 skryf hy: “Van al hierdie reise het ek nog steeds die aangenaamste herinneringe.”
Gaston Bell
Gaston Bell (27 September 1877 – 13 Desember 1963) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Third Degree (1913) en The Lion and the Mouse (1914).
Bokrivier
Bokrivier is ook die naam van 'n plaas tussen Touwsrivier en Ceres in die Wes-Kaap. Van 1860 tot 1990 was die plaas in die besit van die Hugo-familie. Vandag is dit deel van die groter bewaararea rondom die Aquila Lodge.
Zoe Levin
Zoe Levin (gebore 24 November 1993) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Palo Alto (2013), The Way Way Back (2013), en Beneath the Harvest Sky (2013), en in die televisiereeks Red Band Society (2014).
Hans Herrmann
duimnael|Hans Herrmann, 2007 Hans Herrmann is 'n sakeman en nyweraar van Saldanha aan die Kaapse Weskus.
Herrmann het in 1968 uit Duitsland na Suid-Afrika geëmigreer op soek na 'n beter lewe, omdat die vooruitsigte vir hom as ambagsman in Duitsland nie rooskleurig geluk het nie. Sy eerste werk was die regmaak van padboumasjienerie wat gebruik is vir die teer van die pad tussen Carnarvon en Williston in die noordwestelike Karoo. Daarna verhuis hy in April 1970 na Saldanha waar hy 'n vennootskap met drie vennote begin vir die herstel van meesal vissersbote se meganika.
In 1992 breek Herrmann weg van die vennootskap en stig Hansing Engineering, eers as beslote korporasie, maar meer onlangs as maatskappy.
Herrmann se groot passie is die opleiding van die jeug as ambagslui. Hy het reeds in die vroeë jare sewentig gekleurde leerlinge onder sy vleuel geneem, ondanks apartheidswetgewing wat dit verbied het. Sowat drie jaar gelede het hy opleiding onder die beskerming van Merseta, die sektorale opleidingsowerheid vir die meganiese en ingenieursbedryf, begin.
Herrmann is die grootste enkele befondser van opposisiepartye in die munisipale gebied Saldanhabaai, hoewel hy reeds sedert 1997 'n ingeskrewe lid van die Volkstaatbeweging is. Op 'n besoek aan Orania het hy die behoefte aan 'n eerste-wêreldse ingenieurswerkswinkel gesien en toe aangebied om 'n inwoner van die Volkstaatdorpie op Saldanha op te lei om die taak waar te neem.
Eutrofikasie
Eutrofikasie of voedingstofverryking verwys na die stadige toename in die konsentrasie van fosfor, stikstof en ander plantvoedingstowwe. Dit kan natuurlik voorkom, maar dit gebeur ál meer en meer weens menslike aktiwiteite. Die toename in fosfor en stikstof lei tot groot biologiese aktiwiteit en hoë konsentrasies plankton. Eutrofikasie veroorsaak dat water groen en troebel raak en dat die volume van water verklein weens die ophoping van organiese materiaal.
Eutrofiese mere sal natuurlikerwys 75 g – 250 g koolstof per vierkante meter per jaar produseer, terwyl mere wat eutrofikasie weens menslike aktiwiteite ondergaan 75 g – 750 g koolstof per vierkante meter per jaar kan produseer. In Suider-Afrika is daar baie damme wat eutrofies raak. 'n Voorbeeld is die Karibadam in Zimbabwe, waar 'n dik, groen varinglaag, bekend as die watervaring, dikwels die oppervlak bedek. Die suurstofkonsentrasie in die onderste water is só laag dat die visse begin vrek.
Dit is nie slegs varswatergebiede wat eutrofikasie ondergaan nie, maar ook kusgebiede kan deur dié proses getref word. Op 'n globale skaal is die inset van organiese materiaal deur riviere na die oseane vandag twee keer soveel as in prehistoriese tye, en die byvoeging van stikstof en fosfor lei ook tot eutrofikasie van marienestelsels.
Proses
In sy eenvoudigste vorm geskied die eutrofikasieproses soos volg:
Probleme veroorsaak deur eutrofikasie
Eutrofikasie is die verryking van water met plantvoedingstowwe. Dit is 'n natuurlike proses wat deur verstedeliking en landbou- en nywerheidsgebruike versnel kan word; hierdie versnelling staan as 'kulturele eutrofikasie' bekend. Kunsmis, (rou en behandelde) riool en veemis uit kampies en krale, maar ook ontbossing, kan ook lei tot die opbou, deursypeling, verspoeling en/of uitloging van grondnitrate en -fosfate na stroompies, riviere en die grondwater, totdat 'n groot watermassa in 'n laagliggende deel bereik word. So verhoog die konsentrasie grondnitrate en -fosfate in byvoorbeeld 'n dam. Die storting of uitloging van uitvloeisel wat ryk aan oplosbare voedingstowwe soos fosfate en stikstof is, bevorder die oormatige groei van alge en ander waterplante. Dit gee aanleiding tot 'n toenemende verswakking in watergehalte en verminder die water se geskiktheid vir alle gebruike behalwe vir besproeiing (hoewel die eutrofikasiesiklus slegs voortgesit en vererger word). Dit belemmer ontspanningsbenutting en beïnvloed die behandeling en vervoer van water.
Verhoogde soutkonsentrasies in die water veroorsaak die neerslag van sediment en verminder troebelheid. Onder sekere omstandighede word die groei van alge en ander waterplante deur die gevolglike dieper ligindringing bevorder.
Voorgestelde oplossings
'n Eutrofikasiebestuurstrategie het ernstige ekonomiese implikasies. Die verwydering van fosfate uit afvalwater sal 'n groot kapitaalbesteding vereis om afvalwaterbehandelingsaanlegte te bou of te verbeter en dit sal ook die indiensneming van beter, gekwalifiseerde operateurs meebring. Besluitnemers op die gebied van waterhulpbronbeplanning en -bestuur sal gevolglik realistiese voorspellings van die gevolge van alternatiewe keuses vereis.
Die verkieslikste wyse om eutrofikasie te verminder is om voedingstofladings by die oorsprong daarvan te beheer. Die meeste ontwikkelingswerk en toepassings in die praktyk is op hierdie benadering gegrond. Ongelukkig is beheer by die oorsprong nie altyd doenlik nie. Ander benaderings word gevolglik bestudeer en in beperkte mate geïmplementeer. Die volgende is 'n oorsig van die algemeenste maatreëls wat toegepas word (na Vollenweider, R.A. 1981. 'Eutrophication – a global problem'):
Die resultate wat deur hierdie maatreëls behaal is het gewissel tussen uiterste sukses en volslae mislukking. Volgens die suksesse is omkering van die eutrofikasieproses wel moontlik. Die minder suksesvolle gevalle dui egter daarop dat voldoende kennis oor eutrofikasiebeheer nog nie beskikbaar is nie. Kritiese ontleding is nodig om die redes vir die mislukkings te bepaal.
Omdat die aantal stedelike gebiede in die Derde Wêreld vinnig vermeerder, moet besondere aandag gegee word aan die ontwikkeling van laevlaktegnologie vir fosfaatverwydering, wat gelyk staan met die peil van kundigheid wat vir die bedryf van waterversorgingswerke in hierdie gebiede beskikbaar is.
Gevallestudie: Hartebeespoortdam
350px|duimnael|Stille waters, diepe grond... Teen Januarie 2013 (in die somertyd) was die Hartbeespoortdam die skoonste in dekades nadat meer as 2 400 ton rommel met die hand verwyder is en 190 ton ongewenste vis gevang en aan die plaaslike inwoners te koop aangebied is. Die hele projek het 70 heeltydse werksgeleenthede geskep. Uit 'n retrospeksie het die hiasintprobleem reeds voor die 1980's begin, as gevolg van rommel en rioolafval wat ná swaar reën in die dam se opvangsgebied daarheen gevloei het. Die gifstowwe wat gebruik is as kitsoplossing om die hiasinte dood te maak, het veroorsaak dat die verrottende plantmateriaal die vis- en dierelewe benadeel het (onder andere dié wat die alge gevreet het), maar het terselfdertyd ook 'n stank vrygestel. Nou is kompos van die hiasinte en alge gemaak – waarmee geskikte plante op die damwal gevestig is. Die hoofoorsaak, die fosfaatprobleem, talm wel nog. 'n 'Suksesverhaal' is die Hartbeespoortdam dus nie: dit is slegs 'n herhaling van die geskiedenis.
Volgens die Departement van Waterwese se Bestuur van die waterhulpbronne van die Republiek van Suid-Afrika (1986) is die waterhiasinte in 1977/78 in die Hartbeespoortdam goedkoper, teen 'n koste van slegs R220 000, chemies bestry: "Vroeër is waterhiasinte etlike jare lank met die hand verwyder of stukkend gekap deur spesiale skuite te gebruik, teen 'n totale beraamde koste van tussen R600 000 en R1 miljoen."
Op 12 Januarie 1999 is die uitslag van toetse deur die Departement Waterwese van die Hartbeespoortdam bekend gemaak. Die water was in 'n haglike toestand, die waterhiasinte gevaarlik baie, en die inwoners/vakansiegangers is gewaarsku om nie water uit die dam te drink nie. Van die menings van die inwoners was dat, indien die waterhiasinte in die dam totaal uitgeroei sou word, dit die dam sou doodmaak, aangesien die visse nie in besoedelde water sal kan oorleef nie. Solank die waterhiasinte nie die 5%-perk oorskry nie, sal dit die water van skadelike afvalstowwe suiwer.
The Verve
The Verve was 'n Britpop- en rockgroep wat in 1989 gestig is. Die groep het in 1997 beroemdheid verwerf met hul treffer Bitter Sweet Symphony.
Stigting en sukses
The Verve is in 1989 deur Richard Ashcroft in die Britse stad Wigan gestig. Die groep het vinnig bekendheid verwerf, danksy Ashcroft se lirieke en die kitaarspel van Nick McCabe. In 1992 is die groep se eerste langspeler vrygestel, naamlik Verve EP (Hut Records), wat as een van die mees eksperimentele Verve-albums ooit beskou word. Hierna is albums uitgereik wat die stryd met groepe soos Oasis, Blur en Radiohead aangesê het.
Dwelmdramas, regsaksies en gesondheidsprobleme het die groep geteister, maar The Verve het vier albums uitgereik en wêreldwyd verskeie treffers gehad. Desondanks het die groep in 1999 hul einde aangekondig.
Onderbreking
Ná die opbreek van The Verve het kitaarspeler Simong Tong en baskitaarspeler Simon Jones, tesame met John Squire, die groep The Shining gestig. Hierdie groep het egter nooit die lig gesien nie. Tong het indertyd ook die permanente kitaarspeler Graham Coxon in die groep Blur vervang.
Die vaste kitaarspeler van The Verve, Nick McCabe, het homself meestal op die agtergrond gehou. Enkele kere het hy egter tog op die verhoog verskyn met The Music.
Die tromspeler Peter Salisbury het enkele male met Richard Ashcroft saamgewerk en het bowendien in 2004 tydelik lid van Black Rebel Motorcycle Club geword.
The Verve-stigter Ashcroft het naas bogenoemde Salisbury ook enkele musikale proeflopies met B.J. Cole gehad. In April 2000 is sy eerste solo-enkelspeler uitgereik, A Song for the Lovers, wat die nommerdrie-posisie op die Engelse Top 40-ranglys gehaal het. Die CD's wat hierop gevolg het, het geen sukses behaal nie. Op 2 Julie 2005 het Richard Ashcroft nog een keer opgeval toe hy op die Live 8-fees, in samewerking met Coldplay, die nommer Bitter Sweet Symphony uitgevoer het.
Terugkeer
Nadat die groep in April 1999 ontbind het, het hulle in Junie 2007 'n terugkeer aangekondig. Aan die einde van die somer van 2008 is 'n nuwe album uitgereik, en in November het die groep 'n musiektoer deur Engeland en Skotland onderneem. Die groep het op Saterdag 31 Mei 2008 op Pinkpop en op 4 Julie op Rock Werchter opgetree. Op 4 Augustus 2008 het die nuwe enkelspeler van The Verve, genaamd Love is Noise, verskyn. Rather Be was die tweede enkelspeler van die nuwe album en het in November 2008 verskyn.
Derde opbreek
Op 8 Augustus 2008 het dit bekend geword dat The Verve vir die derde keer uitmekaar gespat het. Kitaarspeler Nick McCabe en baskitaarspeler Simon Jones het Richard Ashcroft daarvan beskuldig dat hy die reünie vir sy soloprojekte gebruik het. Daarnaas het 'n "bron" in die Sunday Mirror die spanninge tussen Ashcroft en die kitaarspeler en baskitaarspeler verder beskryf:
Sover dit Nick en Simon betref, bestaan The Verve nie meer nie. Hulle dink Richard het die reünie bloot as 'n medium gebruik om sy sololoopbaan op dreef te kry. Hul bestuur het Simon en Nick vir 'n krisisvergadering in September ingeroep. Aan hulle is vertel dat Richard geweier het om weer saam met hulle te toer of te werk solank as wat Nick aanhou drink het. Hy het sy storie gou reggekry. Daar was te veel probleme vir hulle om agter hulle te plaas. As Richard terug sou kom met 'n hoed in sy hand, sou hulle aan hom sê om te fôkof.
NG gemeente Witbank
duimnael|regs|170px|Ds. Marthinus Cornelis Hattingh, medeleraar.
Erica planifolia
Erica planifolia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
NG gemeente Witbank
duimnael|regs|170px|Ds. C.H.P. Malan, mederleraar.
Die NG gemeente Witbank is die moedergemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die stad Witbank in Mpumalanga.
Stigting
In 1919 is die gemeente Witbank van Middelburg afgestig. Die eerste kerkraad het uit die staanspoor besluit om kerk te bou. Met so te sê geen fondse nie is die saak in die geloof aangedurf. Op Vrydag 19 November 1920 het die bevestiging van die eerste leraar van die gemeente, ds. J.C. Lamprecht, en ook die hoeksteenlegging van die kerkgebou plaasgevind. Met die kerkgebou kniehoogte, 'n oortrokke rekening op die bank en 'n ledetal van nog geen vyfhonderd nie, was die vooruitsig uiters benard. In 1923 is 'n lening van £10 000 teen 'n rentekoers van 7 persent met die Paarlse Eksekuteurskamer aangegaan. Die gemeente was goed op weg om sy afstigting te regverdig toe ds. Lamprecht in 1927 vertrek.
Di. Koch en Brink
Die vakature is in Maart 1928 gevul met die bevestiging van ds. J.A. Koch. Die vakature het egter sy nadelige uitwerking laat geld en met die naderende depressie reeds aan die horison, het die idee by sommige gemeentelede laat posvat dat dit beter sou wees om boedel oor te gee. Aan die begin van 1934 het ds. C.B. Brink hom die beroep na Witbank laat welgeval en met hom aan die spits het sake gou 'n ander wending geneem. Gedurende sy agtjarige verblyf in die gemeente het die bankrotgaan-idee plek gemaak vir 'n hoopvolle beëindiging van die skuldelas. Die skuld is verminder tot £8 000, ‘n sierlike pastorie gebou, 'n kerkorrel geïnstalleer (Middelburg het sy ou orrel aan Witbank geskenk), die kerkgebou opgeknap en die nuwe kiaathoutbanke bestel.
Di. De Vries en Hatting
Ds. Brink se opvolger, ds. Wouter de Vries, het die leisels moedig opgeneem en binne afsienbare tyd die skuld op die kerk volkome uitgedelg. Toe het die kerkraad oorgegaan tot die beroep van 'n sendeling in die persoon van eerw. Van der Merwe, vir wie ook 'n pastorie aangekoop is. Ná die vertrek van ds. De Vries na Pretoria is 'n suksesvolle beroep eindelik op ds. M. C. Hattingh van Roodepoort uitgebring, en is hy in Mei 1949 hier bevestig. Die kerkraad het besef dat die werk buite beheer van een predikant is en is ds. C.H.P. Malan as medeleraar op Witbank bevestig.
In 1952 berig die gemeente in Ons gemeentelike feesalbum: “As belangrike spoorwegaansluiting in 'n baie ryk steenkoolgebied, brei Witbank buitengewoon vinnig uit; sy munisipale grense sluit 'n groot kragstasie, sianied- en karbiedfabriek in.”
Die dorp het mettertyd die afmetings van 'n stad aangeneem en so het dit nodig geraak om ook die volgende NG gemeentes hier te stig: Witbank-Klipfontein, Witbank-Panorama, Witbank-Suid, Witbank-Vallei en Witbank-Park (wat egter by Witbank-Vallei ingelyf is).
Oos-Kaapse Provinsiale Wetgewer
Die Oos-Kaapse Provinsiale Wetgewer is die primêre wetgewende liggaam van die provinsie Oos-Kaap. Dit het 'n eenkamersamestelling en verkies die premier en die provinsiale kabinet uit die lede van die leierparty of koalisie in die parlement.
Magte
Die Oos-Kaapse Provinsiale Wetgewer verkies die premier van die Oos-Kaap en kan die premier dwing om te bedank deur 'n mosie van wantroue te aanvaar. Al word die Uitvoerende Raad van die provinsie deur die Premier benoem, kan die wetgewer 'n mosie van wantroue aanneem wat die Premier dwing om die Raad te herkonfigureer. Die provinsiale wetgewer wys ook afgevaardigdes van die Oos-Kaap aan die Nasionale Raad van Provinsies toe en afgevaardigdes van partye word toeken in verhouding tot die totale aantal setels wat elke party in die wetgewer hou.
Die wetgewer is by magte om wetgewing op verskeie terreine aan te neem, soos uiteengesit in die nasionale grondwet; op sommige terreine word die wetgewende mag met die nasionale parlement gedeel, terwyl ander vir die provinsie gereserveer word. Die velde sluit sake soos gesondheid, onderwys, landbou, behuising, beskerming van die omgewing en ontwikkelingsbeplanning in.
Verkiesing
Die Provinsiale Wetgewer bestaan uit 63 lede wat verkies word deur 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging van die partylys met geslote lyste. Met ander woorde, elke kieser stem vir een politieke party, en setels in die wetgewer aan die partye toegeken in verhouding tot die aantal stemme wat dit ontvang het. Die setels word dan deur lede gevul volgens die lyste wat die partye voor die verkiesing ingedien het.
NG gemeente Zeerust
duimnael|regs|240px|Die NG kerk Zeerust. Die argitek was [[Hendrik Vermooten en die hoeksteen is gelê op 12 Oktober 1957.]]
Peter Palmer (akteur)
Peter Palmer (gebore 20 September 1931) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Li'l Abner (1959) en Edward Scissorhands (1990), en in die televisiereekse Charlie's Angels (1976) en CBS Summer Playhouse (1987).
NG gemeente Zeerust
Die NG gemeente Zeerust is ’n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal) en die oudste van die twee NG gemeentes op die dorp Zeerust. Dis een van die honderd oudste gemeentes in die hele NG Kerk.
Stigting
Marico het sy eerste gevestigde inwoners in 1845 gekry. Mettertyd het meer Voortrekkers gevolg, want Marico was 'n aanloklike omgewing. Marico het 'n wyk van die gemeente Potchefstroom uitgemaak; op 15 Augustus 1868 is die gemeente gestig op Vergenoeg No. 46, die latere Jacobsdal. In 1872 is 'n deel van die plaas Vergenoeg 46 deur die Kerk van W. Kirstein aangekoop en in erwe uitgemeet as Jacobsdal, sowat 15 km van Zeerust.