cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Opwekkingsdienste in die NG Kerk
Teen hierdie agtergrond moet ’n mens die ontstaan van die Gereformeerde Kerke onder die Kruis sien en grootliks as die resultaat van die optrede van ds. S.J. du Toit, waar hy tydig en ontydig daarop gewys het: (1) dat die belydenisskrifte van die Kerk op die agtergrond gestel word, soos geblyk het dat die stukke in Ordonnansie 7 van 1843 nie sekuur weergegee is nie; (2) dat die gereformeerde kerkregering ondermyn word deur 'n verkeerde opvatting van kerk en kerkverband en die verkiesing van kerkraadslede nie reg gehandhaaf word nie en dat die tug verwaarloos word; (3) dat die gereformeerde erediens bedreig word deurdat die sakramente nie reg bedien word nie, preke in die Hollandse Kerke in Engels gehou word en allerlei nuwe dinge gesing word; (4) dat die gereformeerde geloofslewe benadeel word deur allerlei soort bidure, opwekkingsdienste, spesiale evangelieprediking, Pinksterbidure ter wille van die uitstorting van die Heilige Gees en versuim van die verklaring van die profesieë en (5) deur kritiek uit te oefen op die Kerk se houding ten opsigte van onderwys, sending, pensioenfondse, vereniginge en houding teenoor allerlei bewegings soos die "Afskaffersbeweging", die Heilsleër.
Gereformeerde Kerke onder Kruis gestig
So het daar tussen die jare 1897 en 1911 'n agttal gereformeerde kerke tot stand gekom wat almal deur ds. S.J. du Toit as konsulent bedien is, solank as omstandighede dit vir hom moontlik gemaak het.
1. Strydenburg
Hulle het uit hulle midde 'n kommissie benoem om die sake met die oog op stigting te reël: Verskeie predikante van die Ned. Geref. Kerk en van die Geref. Kerk is uitgenooi om die stigting by te woon en daaraan deel te neem. Die kommissie het egter slegs daarin geslaag om ds. S.J. du Toit en ds. Marthinus Postma, predikant van die Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap, by die stigting aanwesig te hê, wat op 11 Junie 1897 plaasgevind het. Ds. Du Toit het op versoek van die kerkraad ingewillig om as konsulent van die gemeente op te tree. Daar is na die stigting wel pogings in die werk gestel om die breuk te heel, maar daarvan het niks tereggekom nie, sodat die Kerk onder die Kruis te Strydenburg dus bly staan het.
2. Clanwilliam en 3. Ceres
By die totstandkoming van die gemeente Strydenburg het dit geblyk dat dit 'n groep beswaardes was, maar in die ander gevalle was dit meer enkelinge sodat daarmee weer ander moeilikhede gepaard gegaan het. Op die "Samekoms van Gelowiges" in die Paarl het sekere W.L. du Plessis nog daarop aangedring om in die Kerk te bly en te getuig teen die misstande, maar vanaf Augustus 1900 het hy nie meer vrymoedigheid gehad om dit te doen nie. Dit blyk dat hy intussen sterk gekant geraak het teen die Kaapse rebelle, wat in die Engelse Oorlog met die Republieke gesimpatiseer het en ook vir daardie saak geveg het. As gevolg van die houding wat baie predikante van die Kaapse Kerk teenoor die oorlog ingeneem het, kon hy geen vrede meer in die Kerk vind nie, omdat volgens sy opvatting die predikante die "rebellie" bevorder. In April 1900 het hy en sy broer Philip besluit dat hulle volgens Gods Woord nie meer langer in die Kerk mag bly nie, anders sou hulle gemeenskap hê aan die sonde van daardie Kerk, maar dat hulle tog sou wag tot die volgende jaar, 1901, en dan sou handel.
Walvis
Liggaamsbou en voortbeweging
Die voorste vinne word ook gebruik om hulle in die water te stuur. By die meeste spesies is die nekwerwels met mekaar vergroei, sodat die kop wat daarop gedra word, baie stewig aan die werwelkolom vasgeheg is. Hul kake is ook baie verleng, terwyl 2 klein, sywaarts gerigte oë en 'n paar tashare ook op die kop voorkom. Die neusopeninge of blaasgat is kenmerkend vir die 2 groepe. Dit is aan die bokant van die kop geleë en bestaan uit 'n enkele opening in die geval van die tandwalvisse en 2 by die baleinwalvisse.
Gletser
'n Gletser (afgelei van Switsers-Duits Gletscher, 'n term wat op sy beurt ontleen is uit die Latynse woord vir ys, glacies ) is 'n uitgestrekte stroom vloeiende ys wat oor honderde jare in hoër geleë terrein met sterk sneeuval en lae temperature dwarsdeur die jaar (en dus hoofsaaklik in die berggebiede van die Aarde) gevorm is. As gevolg van die swaartekrag begin 'n stroom van ys beweeg en stadig bergaf vloei. Gletsers is in wese min of meer permanente massas ys en gekompakteerde (verdigte) sneeu wat diep en swaar genoeg geword het om onder hulle eie gewig (en die druk wat daaruit voortspruit) te begin vloei. Naas bevrore water bevat gletsers ook sekere hoeveelhede van mineraliese en organiese materiaal soos klippe en korreltjies fyngemaalde klip, sand, stof, plantstukkies en lugborrels wat daarin ingesluit is.
Marion Byron
Marion Byron (16 Maart 1911 – 5 Julie 1985) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Steamboat Bill, Jr. (1928), Broadway Babies (1929), His Captive Woman (1929), en Playing Around (1930).
Walvis
Liggaamsbou en voortbeweging
Wanneer die walvisse na 'n duikslag na die oppervlak kom, word die lug in die longe en luggange deur die blaasgat geblaas en 'n dampwolk is sigbaar. Die dampwolk kan in die kleiner spesies slegs in koue weersomstandighede gesien word.
Sintuie
Die oë is goed ontwikkel, hoewel sig in baie gevalle deur swak uitsig onder water belemmer word. Dit blyk ook dat die reuksintuig relatief onbelangrik is en dit ontbreek heeltemal by die tandwalvisse. Die tassintuie is vermoedelik van groter belang, hoewel gehoor die dominante sintuig is. Die diere gebruik egolokasie om voorwerpe op te spoor en hul egolokasievermoë is ongeëwenaard in die diereryk. Die tandwalvisgehoororgane verskil van die van die baleinwalvisse, maar dit is nie bekend of daar 'n verskil in die doeltreffendheid van die 2 stelsels is nie.
Gletser
Gletsers toon sekere ooreenkomste met riviere sodat na hulle dikwels as "riviere van ys" verwys word. Hul laagste gedeelte is gewoonlik in 'n omgewing met hoër temperature geleë waar die ys begin smelt.
Gletsers kom op alle vastelande voor, en hulle verteenwoordig die belangrikste reservoir van varswater op ons planeet. Daar is twee hoofsoorte gletsers:
Geologiese kenmerke, wat deur gletsers geskep word, sluit eind-, grond- en tussenmorenes in, wat uit rotse en ander materiaal, wat deur gletsers beweeg word, gevorm word; U-vormige valleie en cirques digby hulle oorsprong, en die gletserrand in, waar die gletser tot water gesmelt het.
Etimologie
Die term "gletser" is ontleen aan die Frankoprovensaalse woord glacier, wat sedert die 14de eeu in die Switserse kanton Valais/Wallis gebruik is en sy wortels in die Neder-Latynse glacia en glaciarum of die klassieke Latynse glacies ("ys") het. Tot by die 18de eeu is in Frankryk ook die variant glacière gebruik.
Die Vulgêrlatynse terme leef in sommige Alemanniese dialekte van Switserland voort as gletsch of glatsch. Die huidige Afrikaanse woord gletser is via die Nederlandse gletsjer uit die Switsers-Duitse Gletscher, die Switsers-Italiaanse giascei en die Italiaanse ghiacciaio ontleen.
Gletservorming
Gletsers vorm in gebiede waar die hoeveelheid sneeu wat val steeds groter is as die hoeveelheid sneeu wat dooi of verdamp. Die inkomende sonstraling moet so laag wees dat die smeltproses verstadig word of nie eers begin nie. Sodoende word 'n groot massa sneeu opgehoop wat geleidelik verander.
Vars sneeu vorm 'n laag van nouliks verdigte sneeukristalle en met lug gevulde hol ruimtes. Sodra meer sneeu val, ontstaan 'n nuwe laag, wat die hol ruimtes onderaan begin saampers, sodat hulle steeds kleiner word. Sneeu wat smelt, bevorder hierdie proses. Die persentasie lug, wat by vars sneeu nog sowat 90 persent beloop, begin daal tot by tussen 60 en 30 persent in die ewige sneeu, terwyl gletserys uiteindelik nog net 2 persent lug bevat.
In die loop van 'n jaar vorm die sogenaamde ewige sneeu wat steeds meer verdig word en uiteindelik die gletserys vorm. Die digtheid van gletserys beloop 0,9 gram per kubieke sentimeter, dié van vars sneeu slegs 0,1 g/cm³. Voordat 'n laag van een sentimeter gletserys begin vorm, moet 80 cm sneeu val. Sodra die dikte van die gletseryslaag sowat 30 meter beloop, begin die ysmassa onder die invloed van die swaartekrag en sy eie gewig beweeg, en 'n nuwe gletser is gevorm.
Die duur van die gletservorming hang grotendeels van die klimatiese besonderhede van 'n gebied af. Warm gletsers soos die Alpynse variante word binne enkele jare gevorm, aangesien smeltprosesse die metamorfose bevorder. Koue en droë gletsers is kenmerkend vir Antarktika, en hulle het weens die gebrek van smeltprosesse gewoonlik enkele dekades nodig om te vorm.
Kultuurgeskiedenis
Die eerste verwysing na 'n gletser en gebruik van die term glacies kom in 'n Switserse dokument uit die jaar 1146 voor. Die Kroniek van Petermann Etterlin uit die jaar 1507 en die landkaart van Aegidius Tschudi uit die jaar 1538 bevat die eerste gedrukte verwysings na gletsers.
Die plaaslike bygelowe het mense eeue lank weggehou van die Europese Alpe se gletsers - gewoonlik is die bergspitse as die woonplekke van demone, kabouters, drakens en reuse beskou. Eers vanaf die 18de eeu het mense die bergwêreld as 'n natuurlike idille begin begryp en belang gestel in die Alpynse gletserwêreld.
Met die opkoms van die toerisme en alpinisme in die 19de eeu het die Switserse gletsers 'n ekonomiese rol begin speel, en sedert die sestigerjare van die 20ste eeu is gletsergebiede as skisportbestemmings in die somer bemark.
Die vroeë bygelowe het egter ook 'n aantal positiewe eieskappe aan die gletsers toegeken. Gletserys is as 'n soort medisyne beskou. Daarnaas was dit 'n praktiese "koelkas" om byvoorbeeld vleis te bewaar. Gletserys is vanaf die 19de eeu stelselmatig ontgin en onder meer na die Franse hoofstad Parys uitgevoer. In die droë valleie van die Alpe is die gletser se smeltwater met behulp van waterleidings na besproeiingsgebiede gelei. Die smeltwater word vandag in moderne damme vir hidroelektriese kragopwekking gebruik.
Verskuiwings van gletsers en uitbarstings van gletsermere het verskeie kere rampsalige gevolge vir die bewoners van Alpevalleie gehad.
Walvis
Voortplanting
Die geslagsorgane is heeltemal binne die liggaam geleë om nie die stroombelyning te beïnvloed nie, en die penis kom slegs tydens paring uit die geslagspleet. Paring self word deur 'n uitgerekte en kenmerkende ritueel voorafgegaan. Die draagtyd wissel tussen 10 en 12 maande en stem by die groot en klein spesies feitlik ooreen.
Daar word meestal 1 kleintjie (kalf) per werpsel gebore wat die moeder se liggaam altyd stert eerste verlaat. 'n Ander walviskoei kan die moeder met die geboorte bystaan en help om die kalfie na die oppervlak te stoot vir sy eerste asemteug. Die kalfies word vir 'n halwe jaar tot 'n jaar gesoog en die melk is besonder voedsaam, sodat die massa van sommige spesies se kalwers daagliks met tientalle kilogram kan toeneem. Die melk word met behulp van spiersametrekkings uit die tepels in die kalfies se kele gespuit.
Percy Spencer
Percy Lebaron Spencer (* 19 Julie 1894, † 8 September 1970) was 'n Amerikaanse ingenieur wat bekendheid verwerf het as die uitvinder van die mikrogolfoond.
Walvis
Tandwalvisse
Die wyfies kan tot 12 m en die mannetjies tot 18 m lank word, terwyl hul groot, breë koppe een derde van hul totale liggaamslengte kan beslaan. Die volume van hul longe is baie klein, maar hulle kan nogtans tot anderhalf uur onder water bly. Die diere het 'n groot hoeveelheid mioglobien in hul spiere, wat net soos hemoglobien (in die bloed) suurstof bind en veroorsaak dat die spiere 'n swart kleur het. Die moordvis (Orcinus orca) behoort ook tot die suborde en die diere maak jag op pikkewyne, robbe en seeleeus.
Percy Spencer
Spencer, 'n boorling van Howland in die deelstaat Maine, het al op 'n jong ouderdom 'n weeskind geword nadat sy pa oorlede is en sy ma hom verlaat het. Hy is deur sy oom en tannie grootgemaak.
Onder die indruk van die RMS Titanic-seeramp het hy in 1912 as radioseiner by die Amerikaanse Vloot aangesluit en is in 1925 by die Amerikaanse wapenvervaardiger en elektronikareus Raytheon aangestel. Ondanks sy beperkte formele skoolopleiding het hy as outodidak 'n suksesvolle loopbaan as elektriese ingenieur begin waartydens hy sowat 150 patente onteikkel het. Hy het onder meer die pos van senior visepresident van Raytheon beklee.
Walvis
Baleinwalvisse
Drie lewende baleinwalvisfamilies word teenswoordig aangetref: die gryswalvisse (familie Eschrichtiidae), die noordkapers (familie Balaenidae) en die boggelwalvisse (familie Balaenopteridae). Die noordkapers verkry hul voedsel deur met 'n oop mond naby die oppervlak te swem. Water met kril stroom deur die mondopening na binne en die bek word dan gesluit. Die water word deur die tong en die mondvloer na buite gedruk, terwyl die balein die kril uitsif.
Percy Spencer
As ingenieur in diens van Raytheon het Spencer gedurende die Tweede Wêreldoorlog 'n meer doeltreffende metode ontwikkel om magnetrons vir radarstelsels te vervaardig, en sodoende 'n belangrike tegnologiese en strategiese voorsprong aan die westelike geallieerde moondhede besorg. Terwyl daar in 1941 nog slegs 17 magnetrons per dag vervaardig kon word, het Spencer navorsing gedoen om 'n eenvoudiger toestel te ontwerp wat geskik was vir massaproduksie. Die vervaardiging van magnetrons kon tot 2 600 eenhede per dag opgestoot word.
Eldo Glen
Eldo Glen en die uitbreidings Eldo Park en Eldo Meadows is residensiële woonbuurte in Centurion, suidwes van Pretoria, Gauteng.
Diana Ross
Diana Ross (gebore 26 Maart 1944) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Lady Sings the Blues (1972), Mahogany (1975), The Wiz (1978), en Phenomenon (1996).
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
2. Clanwilliam en 3. Ceres
Hulle probleem was egter dat hulle te min was om 'n selfstandige gemeente te stig. Die moeilikheid is in 'n mate verminder toe W.L. du Plessis ontdek het dat sy broers, wat op Ceres woonagtig was, met hom saamgestem het en ook bereid was om uit die Kerk te tree. Verder was daar nog 'n sekere H. Louw wat ook beswaard was, wat reeds vroeër die Kerk bedank het maar wie se bedanking nie deur die kerkraad aanvaar is nie.
Vanuit Strydenburg is ook aanmoediging ontvang om 'n Kerk onder die Kruis te stig, met die gevolg dat in September 1902 briewe van Hermanus Louw, Wynand du Plessis en Philip du Plessis voor die Kerkraad van Clanwilliam gedien het, waarin hulle met hulle eggenotes en kinders die NG Kerk verlaat en by die Gemeente onder die Kruis op Strydenburg aansluit. Die kerkraad wou die bedankings nie aanvaar nie, maar hulle het by hulle voornemens gebly, en gevolglik was die bedankings finaal. 'n Jaar later het nog 'n aantal gesinne die Kerk verlaat en by Strydenburg aangesluit.
In Ceres het ook in Oktober 1902 'n aantal gesinne bedank en by Strydenburg aangesluit. Hiermee was die afskeidings op Clanwilliam en Ceres 'n voldonge feit. Ná ernstige oorweging van die toestand is egter besluit om nie by Strydenburg aan te sluit nie maar om die groep beswaardes van Clanwilliam en Ceres as 'n aparte Kerk onder die Kruis te stig. Dit het ook op 6 Julie 1903 gebeur, maar 'n jaar later is die gemeente in twee verdeel, sodat daar op Clanwilliam en Ceres elk 'n gemeente tot stand gekom het. Uit die "godsdiensverslae" wat sowel die NG gemeente van Ceres as dié van Clanwilliam aan die Ring van Tulbagh gestuur het, blyk dat al die bedankings te wyte was aan die oorlogsomstandighede. Ook hierdie gemeentes het ds. Du Toit as konsulent bedien.
Eerste Matabele-oorlog
Die vyandigheid tussen die Matabeles (ook bekend as Ndebeles) en hul vroeëre slawe, die Masjonas, het 'n geruime tyd wrywing op die grens van Masjonaland, wat reeds deur blankes beset was, en Matabeleland veroorsaak.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
4. Carolina
Tussen die jare 1903 en 1907 het geen verdere gemeentes onder die Kruis tot stand gekom nie, selfs ook nie toe die Kerkrade van Strydenburg, Ceres en Clanwilliam in 1905 besluit het om 'n "Sendbrief" te stuur aan die verstrooides, dit wil sê persone wat blykens briewe en berigte net soos hulle oor kerklike sake dink maar wat nie uit die NG gemeentes bedank het nie. In 1907 egter het broeder G.J.R. Nel die leiding in sy omgewing (Witbank-Ermelo) geneem. Sy predikant, ds. P.W. Ennis, het in 1905 ook as gevolg van besware teen die Ned. Herv. of Geref. Kerk (Die Transvaalse NG Kerk) uitgetree en tot die Ned. Hervormde Kerk oorgegaan.
Eerste Matabele-oorlog
Die Britse owerheid het gewaarsku dat rustelose krygsmanne beteuel moet word. Sake het in Julie 1893 tot 'n punt gekom toe 'n impi Matebeles 'n groep Masjonas naby Fort Victoria aangeval het. Dit het gelei tot die mobilisasie van die Britse magte en hoewel daar verdere vertragings was, is daar in September besef dat 'n oorlog onvermydelik is. Op 5 September het 'n leërafdeling Salisbury (huidige Harare) verlaat om by nóg een van Victoria aan te sluit.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
4. Carolina
Op 29 Oktober 1906 het gemelde broeder Nel die Kerk bedank en 'n versoek gerig aan ds. Du Toit om na Transvaal te kom en hulle te besoek. Aan die begin van 1907 het ds. Du Toit een van sy herderlike reise onderneem om op Breyten die sogenaamde "Scoutskerk" te besoek, en daarna het hy verder gegaan en Nel besoek. Op 15 Januarie 1907 is op 'n vergadering onder voorsitterskap van ds. Du Toit besluit om 'n Kerk onder die Kruis daar te stig. In teenstelling met die persone in Ceres en Clanwilliam het hierdie mense nie die sienswyse van ds. Du Toit aangaande die oorlog gedeel nie; dus was dit inderdaad by hulle ander motiewe wat hulle tot die stap gedryf het. Hierdie kerk is in 1914 in die Gereformeerde kerkverband opgeneem as die gemeente Breyten/Carolina.
Walvis
Baleinwalvisse
Die boggelwalvisse (familie Balaenopteridae) kan aan die groewe op hul kele uitgeken word. Sommige van die 6 lewende spesies kan besonder groot word, en die blouwalvis (Balaenoptera musculus) kan tot 31 m lank word en 'n massa van 160 000 kg hê. Groot getalle van die spesie is deur walvisjagters uitgemoor sodat daar tans net etlike honderde individue oorgebly het.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
6. Hoopstad
duimnael|links|180px|Ds. T.C. Dönges, vader van die kabinetsminister [[Eben Dönges, was leraar van Hoopstad toe die Kerk onder die Kruis daar gestig is.]]
Eerste Matabele-oorlog
Op 23 Januarie het die dood van Lobengula feitlik die einde van die veldtog beteken. Die Britse troepe was onder bevel van majoor P.W. Forbes. Drie en vyftig blankes en 38 bantoes is aan die Britse kant dood. Dit was nie moontlik om vas te stel wat die verliese van die Matabeles was nie, maar dit het etlike duisende beloop.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
6. Hoopstad
Uit die Gereformeerde kerke onder die Kruis op Ceres en Clanwilliam het 'n aantal lidmate verhuis na die distrik Hoopstad. Op hulle versoek het ds. Du Toit hulle daar kom besoek en dienste gehou. Hierdie dienste is ook bygewoon deur lidmate van die NG Kerk. As gevolg hiervan het die predikant van die NG Kerk, ds. T.C. Dönges, ds. Du Toit aangekla by die waarnemende moderator van die Vrystaatse Kerk, sodat die geval deur die Sinode behandel is en ds. Du Toit se optrede veroordeel is en die gemeentes van die Vrystaat teen hom gewaarsku is. Verder is besluit om die gedrag van ds. Du Toit ter kennis te bring van die Algemeen Sinodale Kommissie van die Kaapse Kerk.
Hierdie optrede van die Sinode het presies die teenoorgestelde uitwerking gehad as wat blykbaar die bedoeling daarmee was, want 'n dankadres is onderteken deur meer as 200 lidmate van die gemeentes Fouriesburg, Lindley, Heilbron, Frankfort en Hoopstad, waarin duidelik verklaar word dat hulle die Here dank vir die optrede van ds. Du Toit en hom uitnooi om by hulle te kom kerk hou. Die lidmate van die genoemde Kruisgemeentes wat op Hoopstad woonagtig was, het ook 'n verklaring oor die geval uitgereik, waaruit blyk dat ds. Dönges ten volle bewus was dat hulle nie by die NG Kerk te Hoopstad aangesluit het nie en dat dit op hulle aandrang was dat ds. Du Toit daar kom optree het en tydens sy tweede besoek aldaar selfs kinders van Kruislidmate gedoop het. En hierdie verklaring is ook onderteken deur 'n paar lidmate van ds. Dönges, om daardeur te verklaar dat die feite daarin vermeld, volkome waar is.
Ds. Du Toit het ook in Stemmen des Tijds 'n antwoord gepubliseer teen die optrede van die Sinode.) Grootliks deur die optrede van ds. Dönges teen ds. Du Toit het daar op 25 November 1909 'n Gereformeerde Kerk onder die Kruis op Hoopstad tot stand gekom, en hierdeur het daar 'n einde gekom aan die verwarring wat daar geheers het.
7. Lindley
In 1911 is nog twee Kerke onder die Kruis gestig en wel op Lindley en Frankfort. Nog voor Lindley-gemeente gestig is, het ds. Du Toit alreeds 'n paar keer binne die grense van die NG kerk in hierdie omgewing opgetree. Van die kerkraad is verlof gevra hiernatoe, maar dit is geweier met 'n verwysing na die besluit van die Sinode. As leier van die beswaardes het opgetree ene C.J.J. du Plessis. Op 3 Januarie 1911 is 'n voorlopige byeenkoms gehou en 'n kommissie benoem om die name van diegene wat wou uittree uit die NG Kerk, op te neem. Toe daar op 18 Januarie 1911 weer 'n vergadering gehou is ten huise van P.C. Oosthuizen, het dit geblyk dat daar sowat 100 persone was.
Op die vergadering is 'n brief van ds. Du Toit voorgelees waarin by twee moontlike weë aan hulle voorgehou het, naamlik om direk by die Gereformeerde Kerk aan te sluit of om 'n Gereformeerde Kerk onder die Kruis te stig. Na oorweging is besluit om die laasgenoemde weg op te gaan. Op 18 Januarie 1911 is 'n brief gerig aan die kerkraad, onderteken deur 32 persone, waarin versoek word om die daarondervermelde name van die lidmaatregister te verwyder, aangesien hulle besluit het om van die Kerk af te skei. Ds. Du Toit kon weens siekte nie die kerkraadslede kom bevestig nie, en toe getrag is om ds. Marthinus Postma van die Gereformeerde Kerk te Fordsburg, Johannesburg, vir dié doel te kry, het hy gesê dat hy nie aan die versoek kon voldoen nie, aangesien die predikante van die Gereformeerde Kerk hulle nie kon help nie maar dat hulle 'n ouderling van die Kerk onder die Kruis moes laat kom om hulle te bevestig. Op die ou end het broeder P.C. Oosthuizen die kerkraadslede in hulle ampte bevestig.
8. Frankfort
Net soos op Lindley, was ds. Du Toit ook voor die stigting van die gemeente onder die Kruis op Frankfort. Daar was ook persone wat in die rigting van die Gereformeerde Kerke onder die Kruis gedink het. Deur die Engelse Oorlog is sake hier ook nog meer vertroebel en was daar spanning tussen twee groepe, naamlik tussen die "bittereinders" wat in die oorlog tot die einde geveg het, en die "hendsoppers", wat liefs gesien het dat die oorlog nooit begin is nie. Reeds op 28 Februarie en 1 Maart 1906 het ds. Du Toit op die plaas van R.J. van Rensburg dienste gehou. Die kerkraad het hiervan geweet maar niks gedoen nie omdat hulle onder die indruk was dat ds. Du Toit bedank het as predikant van die NG Kerk en dat hulle dus niks aan die saak kon doen nie. Twee maande later was ds. Du Toit weer daar en het vir ongeveer 200 mense kerk gehou, en aan die kerkraad is berig dat hulle sekere sake in orde moes bring, anders sou hierdie mense 'n aparte gemeente daar stig. Veral twee manne was daarin gemoeid. Een se saak het reggekom, maar met die ander een, sekere G. Muller, kon sake nie in orde kom nie omdat hy verklaar het dat hy nie uit wraaksug die wapens teen die boere opgeneem het nie maar om sy eiendom te beskerm; daarom is hy vals beskuldig.
Behalwe hierdie woelinge was daar ook nog ander wat ontevrede was met die gang van sake in die NG Kerk. Juis in dié tyd het daar 'n aantal gesinne, lidmate van die Kruis-gemeente van Strydenburg, die distrik binnegetrek. Ds. Du Toit het hulle kom besoek en ook Woord en Sakramente aan hulle bedien, waaraan ook lidmate van die NG Kerk deelgeneem het. 'n Ander rede waarom dit uiteindelik tot aparte kerkstigting gekom het, was die eienaardige optrede van die kerkraad teenoor 'n sekere broeder C.M. de Beer, wat as gevolg hiervan vervreemd geraak het van die Kerk en later die leiding geneem het om 'n Gereformeerde Kerk onder die Kruis te stig.
So het daar op 13 Februarie 1911 'n aantal lidmate die Kerk bedank sonder dat die kerkraad enige pogings aangewend het om hulle tot ander insigte te bring. In die brief word die gronde vir hierdie stap aangedui, naamlik dat hulle nie die Kerk van die vaders verlaat nie, maar dat die NG Kerk nie meer die Kerk van die vaders is nie en nie meer die tekens van die ware kerk vertoon nie, maar meer dié van die valse kerk volgens die geloofsbelydenis. Op 23 Februarie 1911 het hulle op die plaas Weltevrede saamgekom en 'n gemeente gestig. Ds. M. Postma van Johannesburg, wat kort tevore nog aan Lindley berig het dat die predikante van die Gereformeerde Kerk hulle nie kon help nie, was nou gewillig om die kerkraadslede te kom bevestig. So het die laaste Gereformeerde Kerk onder die Kruis tot stand gekom.
Die bediening van al hierdie Kruisgemeentes het op die skouers van ds. S.J. du Toit gerus. Hy het hulle uit beginsel sonder 'n vaste traktement bedien en was tevrede met die vergoeding van sy reiskoste en wat die kerkrade hom verder gegee het. Vir hulle geldelike inkomste was die gemeentes afhanklik van vrywillige offers en kollektes by die eredienste. Ds. Du Toit het van tyd tot tyd herderlike reise vanuit die Paarl onderneem om die verskillende gemeentes te bedien; en afgesien van die gestigte gemeentes het hy ook 'n aantal "Broederkringe" besoek en dienste gehou.
Die "Scouts"-kerk
Afgesien van die groep Gereformeerde Kerke onder die Kruis wat ds. Du Toit bedien het, het daar nog in Transvaal vanaf 1905 'n groepie gemeentes los van die Ned. Herv. of Geref. Kerk bestaan onder die naam Nederduitse Gereformeerde Kerk van Transvaal, en eers vanaf 1910 het hulle die naam Gereformeerde Kerk onder die Kruis aanvaar. Die ontstaan van hierdie Kerk gaan direk terug na die Engelse Oorlog. Weens die verbittering en verwydering tussen die twee groepe lidmate, naamlik die "bittereinders" onder die boere en "scouts", wat wapens opgeneem het saam met die Engelse teen die Boere, het die kerk 'n uiters moeilike taak gehad om vrede en versoening tussen hulle te probeer bewerkstellig. Laasgenoemde groep was eintlik in twee afdelings, naamlik diegene wat van mening was dat na inname van die hoofstede van die Republieke die oorlog gestaak moes word – vandaar dat sommige van hulle toe huis toe gegaan het – en die ander deel wat wapens opgeneem het teen die boere en in die wandeling "scouts" of "joiners" genoem is.
Dit was veral tussen laasgenoemde groep en die bittereinders wat so 'n mate van verbittering gegeld het, en aan skerp uitdrukkings oor en weer het dit nie ontbreek nie. En dit was veral rondom die Nagmaalstafel waar die gespannenheid besonder skerp aan die lig getree het, aangesien hulle geweier het om saam aan die Nagmaalstafel te gaan sit. Op die Sinode van die Ned. Herv. of Geref. Kerk wat in 1903 gehou is, het hierdie saak ook ter sprake gekom deur middel van 'n beskrywingspunt wat gelui het: "Hoe moet gehandel word met lede wat ontrou geword het aan regering en volk ?" Verder het ook die Ring van Utrecht die Sinode om leiding gevra in hierdie saak.
Die Regskommissie het aan die Sinode advies voorgelê, wat ook die besluit van die vergadering geword het. Saaklik weergegee kom dit hierop neer: Die Sinode is van oordeel dat persone wat in die jongste oorlog ontrou was aan hulle regering en volk deur wapens op te neem of andersins hulp te verleen aan die vyand, deur woord of daad, 'n ernstige sonde begaan het en nie onberispe gelaat mag word nie. Maar aangesien dit nou vrede is en die kerk se roeping is om vrede te bewerkstellig; daarom besluit die Sinode om sodanige persone ernstig te vermaan tot bekering en verbetering van hulle lewe sodat hulle weer met vrymoedigheid as lidmate in die voorregte van die Kerk mag deel. Dit word die predikante en kerkraadslede verder op die hart gedruk om sodanige persone te besoek en hulle te vermaan en om hulle langs hierdie weg terug te bring.
Met hierdie besluit van die Sinode was albei groepe teleurgesteld: Die bittereinders omdat dit nie ver genoeg gegaan het nie, en die "scouts"-groep omdat hulle van mening was dat die besluit 'n sydelingse sensuur op hulle was, en daardeur het groot ontevredenheid onder hulle ontstaan. As leidende figuur onder hulle het 'n sekere S.P. Grobler van Bethal opgetree. Hy het versoek dat die Sinode 'n kommissie van 12 uit hulle moes ontmoet en dat 'n onpartydige persoon van regeringsweë as voorsitter moes optree. Die Sinode het 'n kommissie benoem om hulle te ontmoet, maar wou nie instem met die gedagte van 'n owerheidsverteenwoordiger as voorsitter nie omdat die Kerk nie verwag dat die owerheid hom moet bemoei met streng kerklike sake nie.
Percy Spencer
Spencer word egter veral onthou as die vader van die mikrogolfoond. Alhoewel deskundiges en tegnici al voor hom die stralingsenergie van mikrogolwe raakgesien het, het hulle uit vrees vir gesondheidsgevare geen verdere ondersoek ingestel nie. Toe Spencer per ongeluk ontdek het dat mikrogolwe sjokolade in sy broeksak kon smelt, was hy nuuskierig genoeg om met springmielies te eksperimenteer. Vir hom was die gaarmaakopsie van mikrogolf-stralingsenergie interessant genoeg om die eerste mikrogolfoond te ontwikkel. Sy werkgewer het hom vir sy mikrogolfpatent - 'n toestel waarin kos gaargemaak kon word - $2 betaal, soos deur sy werkkontrak bepaal is.
Die tegnologie is deur Raytheon verder ontwikkel. Ná die oorname van Amana Refrigeration in 1965 het die onderneming oor die geriewe beskik om mikrogolfoonde op groot skaal te vervaardig.
Gereformeerde kerk Outjo
duimnael|links|320px|Die Gereformeerde kerk op [[Outjo, ingewy in 1950.]]
duimnael|regs|170px|Ds. [[Johan van Ryssen|Johan Wilhelm Jansen van Ryssen, die gemeente se leraar van 1949 tot 1953.]]
duimnael|regs|170px|Ds. H.A. van Dalsen, leraar van 1964 tot 1969.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Die "Scouts"-kerk
Twee dae ná hierdie vergadering het ds. H.E. du Plessis, 'n gewese predikant van die NG Kerk, op versoek van Grobler, kinders van beswaarde ouers op Vlaklaagte gedoop. Die ontmoeting met die kerklike kommissie is eers bepaal vir 8 Desember 1903, maar moes toe verskuif word na 14 Desember. Op 8 Desember het die beswaardes egter op Bethal vergader en toe besluit dat hulle, omdat die vergadering nie op 8 Desember, soos bepaal, plaasgevind het nie, slegs drie persone sou benoem om hulle eis van 8 Oktober 1903 aan die kerklike kommissie voor te lê en te vra dat 'n antwoord binne twee dae na inlewering ontvang moes word. Op 14 Desember het die kommissie toe vergader en die eis aangehoor maar kon dit natuurlik nie toestaan nie. Die kommissie het onderneem om 'n stuk op te stel waarin hulle die saak sou toelig, en het verder die ontevredenes versoek om te wag met verdere stappe totdat die stuk kon verskyn. Dit wou die ontevredenes nie toestaan nie, met die gevolg dat op 22 Desember 1903 'n byeenkoms op Vlaklaagte, Bethal, gehou is waar besluit is om 'n aparte kerk te stig onder die naam Nederduitse Gereformeerde Kerk van Transvaal.
Gereformeerde kerk Outjo
duimnael|regs|160px|Ds. A.J.R. Vermeulen, leraar van 1964 tot 1969.
Die Gereformeerde kerk Outjo was die tweede oudste Gereformeerde gemeente in Namibië, maar het die kerkverband in 2016 verlaat saam met die gemeentes Aranos, Biermanskool, Khomas-Hoogland en Namib-Kus.
Crella basispinosa
Crella basispinosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Strydenburg
Op sy vergadering van 25 September 1897 het die kerkraad besluit om die konsulent en broeders ouderlinge C. Liebenberg en N. Badenhorst af te vaardig om die Algemene Vergadering van die Gereformeerde Kerk in die Kaapkolonie by te woon ten einde die standpunt van hierdie Kerk te verklaar en 'n erkenning en samewerking te soek. Hierdie vergadering is op Middelburg, Kaap, gehou op 31 Januarie 1898 en volgende dae, en blykens die notule van die vergadering is deeglike aandag geskenk aan hierdie versoek van die kerkraad van Strydenburg. Die korrespondent van die Algemene Vergadering het verklaar dat 'n brief van die kerkraad ontvang is, waarin meegedeel word van die afvaardiging om die Algemene Vergadering te ontmoet. Hy het verder ook die twee broeders, Liebenberg en Badenhorst, wat toe reeds daar was – want later is berig ontvang dat ds. Du Toit verhinder is – aan die Vergadering voorgestel, waarop die broeders hulle "geloofsbrief" ingedien het, waaruit die doel van die ontmoeting, naamlik "samewerking en erkenning", duidelik geblyk het (art. 14).
Stander (rolprent)
Stander is 'n biografiese rolprent oor die lewe van kaptein André Stander, 'n Suid-Afrikaanse polisie-offisier wat 'n bankrower geword het. Thomas Jane vertolk die hoofrol, nadat hy dit aanvanklik van die hand gewys het. Die vervaardigers kon eerstehandse inligting by Allan Heyl, een van Stander se medepligtiges wat toe steeds in die tronk was, bekom. Hulle het ook met Cor van Deventer, sy polisie-vennoot, en die bewaarder van Zonderwater-gevangenis, waar hy opgesluit was gesels.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Strydenburg
Die voorsitter het hierop met verlof van die vergadering die twee broeders geleentheid gegee om hulle toe te spreek. Hierop het oudl. Liebenberg aan die woord gekom en dank uitgespreek vir die ontvangs en geleentheid om hulle toe te spreek. Hy het verskoning gevra vir die afwesigheid van ds. Du Toit, wat ongetwyfeld verhinder moes gewees het, en toe verder die groete van hulle kerkraad en gemeente oorgebring met vermelding van die redes waarom hulle uit die NG Kerk uitgetree het, en afgesluit met die hoop uit te spreek dat hulle later 'n geleentheid sou kry om die doel te dien waarvoor hulle daar was. Die voorsitter het hom bedank vir die hartlike broedergroete en meegedeel dat die broeders later hulle saak sou kan stel.
Stander (rolprent)
Akteurs
Bekende Suid-Afrikaanse akteurs wat rolle in die rolprent het sluit in:
Kwosiënt
In wiskunde is 'n kwosiënt die resultaat van 'n verdeling (deel). Die kwosiënt van twee heelgetalle is by gewone deling 'n rasionale getal. By heeltallige deling van hele getalle is die kwosiënt nogsteeds 'n heelgetal, naamlik die aantal kere wat de deler in die deeltal bevat is.
Gereformeerde kerk Outjo
Van laat in die 19de eeu met die stigting van die NG gemeente Mariental (as Gibeon) tot in 1930, toe dié kerkverband reeds vyf gemeentes in Suidwes-Afrika gehad het, was dit die enigste van die drie Afrikaanse Kerke wat in die mandaatgebied bedrywig was. In 1930 het drie Gereformeerde kerke kort ná mekaar tot stand gekom, en wel Gobabis, Outjo en Aranos, nadat 1 922 Afrikaners, oorlewendes en nasate van die Dorslandtrek, tot in 1929 uit Angola gerepatrieer is. Hulle was hoofsaaklik lidmate van die Gereformeerde Kerk, maar daar was ook lidmate van die Hervormde Kerk onder hulle, wat verklaar waarom die eerste drie Hervormde gemeente, ook so te sê meteens tot stand gekom het, hoewel eers in 1937: Gobabis (31 Julie), Otjiwarongo (21 Augustus) en Grootfontein (4 September). Die koms van die Angola-Boere na Suidwes-Afrika verklaar waarom die Gereformeerde sowel as Hervormde gemeentes van Gobabis ouer as die plaaslike NG gemeente is. Die Gereformeerde kerk Aranos is op sy beurt ruim 22 jaar ouer as die plaaslike NG gemeente en die Gereformeerde kerk Outjo 13 jaar ouer as die NG gemeente Outjo.
Kwosiënt
Voorbeeld
Die kwosiënt van 12 en 4 is 3; het getal 12 heet hier die deeltal, 4 die deler. Die kwosiënt van 1,2 en 0,4 is ook 3.
In 6 ÷ 3 = 2 is:
Gereformeerde kerk Outjo
Die Gereformeerde kerk Outjo is in 1930 gestig as die eerste Afrikaanse gemeente op die dorpie Outjo. Die kerkgebou is, volgens die bewoording van ’n bronsplaat onder die hoeksteen, "ontwerp en steen vir steen opgerig en afgerond deur ouderling Jan Johannes van der Smit". Van der Smit (mense het hom agteraf Napoleon genoem) was ’n nasaat van die Angola-trekkers, soos trouens die meeste mense destyds en selfs vandag nog is. Hy was ’n bekende boukontrakteur en al is dié woorde op die plaat ingegraveer, is dit hoogstens figuurlik waar, want ’n hele paar manne het saam gewerk om die gebou op te rig wat eindelik in 1950 voltooi is.
Kwosiënt
Resdeling
'n geheeltallige deling gaan nie altyd op nie, dat wil sê daar bly soms 'n res oor. Mens spreek ook van resdeling en vermeld eksplisiet de res. So is by resdeling van 30 en 7 die kwosiënt 4 met res 2, want 4 keer 7 is 28 en 30-28 is 2. Mens noteer: 30 : 7 = 4 res 2.
Gereformeerde kerk Outjo
Nadat die Sinode Middellande (hoofsaaklik swart kerke) se gemeentes saam met die voormalige wit en bruin gemeentes in klassisse heringedeel is, het Outjo oorgegaan na die Klassis Waterberg, saam met nog ses Namibiese gemeentes, naamlik Aranos, Otjiwarongo, Biermanskool, Namib-Kus en Khomas-Hoogland, terwyl die 12 ander Namibiese kerke die Klassis Etosha vorm.
Kwosiënt
In meer abstrakte konteks
Naas die reële deling (deling met al dan nie gehele getalle) kan op sommige (abstraktere) wiskundige objekte ook 'n deling gedefinieer word, byvoorbeeld op groepe of bepaalde metriese ruimtes. Hierdie definisies vertoon op bepaalde vlakke ooreenkomste met deling in de reële getalle, hoewel die operasie self veel abstrakter en minder intuïtief kan wees. So is daar die Euklidiese deling vir polinome, vergelykbaar met die 'gewone' stertdeling by getalle.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Strydenburg
By 'n latere geleentheid het die voorsitter die saak van Strydenburg weer aan die orde gestel, toe die volgende reëling gevolg is: Eers het Strydenburg se afgevaardigdes hulle saak gestel; daarna het die eerw. vergadering geleentheid gekry om aan hulle vrae te stel en eindelik die bespreking van die versoek deur die Algemene Vergadering en die besluit. Oudl. Liebenberg het eerste gespreek, en nadat hy vooraf weer hulle lasbrief gelees het en meegedeel het dat intussen 'n telegram van ds. S.J. du Toit ontvang is waarin vermeld word dat hy verhinder is. Hierna het hy, blykens die notule, die ope brief wat die Kerkraad van Strydenburg op 12 Junie 1897 wêreldkundig gemaak het, aan die Algemene Vergadering voorgelees. In hierdie brief het die Kerkraad van die pasgestigte gemeente op Strydenburg die redes uiteengesit vir sy stap en daarna min of meer in die volgende trant voortgegaan: "Uit krag van die voorgaande voel ons oortuig dat ons deur die Heilige Gees gedronge is om ons, as belydende gemeente van Christus, te wend tot al diegene wat saam met ons die dierbare geloof deelagtig geword het, met die oproeping om hulle of af te sonder saam met ons of as hulle in die Ned. Geref. Kerk bly, te stry vir die geloof . . . Met vrymoedigheid verklaar ons ons standpunt in hierdie saak en roep ons ons geloofsgenote op om saam met ons te gaan."
Kwosiënt
Verhoudingsgetal
Die woord kwosiënt word ook gebruik vir bepaalde verhoudingsgetalle, soos die intelligensiekwosiënt. Die agterliggende berekening is 'n deling van twee toetswaardes of van die toetswaarde en 'n gemiddelde (om so 'n relatiewe telling te verkry).
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Strydenburg
Sake wat tydens die ondervraging na vore gekom het. 1. Die Kerkorde wat hulle gebruik. Die Kerkorde van 1618/'19 is deur hulle aangeneem volgens landsomstandighede en behoeftes van die tyd. 2. Die gebruik van die Evangeliese Gesangbundel: Hulle ag dat die gesange vir die teenswoordige nog aangehou moet word volgens die behoeftes van hulle Kerk. 3. Toelating van lede van geheime genootskappe: Hulle kan sê dat die onderlinge verstandhouding van kerkraads- en gemeentelede sodanig beskou word dat hulle geen Vrymesselaars ens. in hulle gemeenskap sal duld of enige nuwighede sal toelaat nie. 4. Gesindheid tot die Gereformeerde Kerk: Met die geskiedenis van die Gereformeerde Kerk het hulle nader kennis gemaak ná hulle uittrede uit die NG Kerk, en hulle vind die Gereformeerde Kerk goed.
Kwosiënt
Verhouding
Die kwosiënt kom ooreen met die verhouding, maar word geskrewe en uitgesproke as getal, vergelyk die kwosiënte 3 en 2/3 (drie, twee derde) en de verhoudinge 3 : 1 en 2 : 3 (drie staan tot een, twee staan tot drie)
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Strydenburg
5. Die wyse waarop hulle uitgetree het: Op die vraag waarom die broeders nie die kerklike weg bewandel het om die foute wat volgens hulle sienswyse in die NG Kerk was, te herstel nie, naamlik deur 'n beswaarskrif by hulle kerkraad in te dien en as hulle daar geen bevrediging gevind het nie, na die Ring te gaan, en as hulle daar ook geen bevrediging gevind het, na die Sinode, het hulle die volgende geantwoord: (a) Die broeders het hulle tot die Kerkraad gewend om 'n gemeentevergadering te hou, en as antwoord het hulle ontvang dat hulle versoek opgestuur is na die ringskommissie; later het hulle as antwoord ontvang dat die ringskommissie dit nie wenslik ag nie. (b) Toe die antwoord ontvang is, het die broeders gedink aan 'n verskil te Hopetown in die jaar 1880, toe die broeders na die Sinode gegaan het. Die Sinode het toe nie die predikant insake "good-templary" veroordeel nie, maar as die enigste weg aangedui: uitkoping van die predikant vir £600. Daardie teleurstelling en die teenswoordige kerklike konstitusie het hulle die nodeloosheid laat insien om verder dié weg op te gaan.
Crella basispinosa
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1931 deur Burton.
Gereformeerde Kerke onder die Kruis
Strydenburg
9. Die verhouding van die Kerk ander die Kruis tot die NG Kerk: Aan die broeders is die vraag gestel wat hulle verhouding tot die NG Kerk is en of hulle die NG. Kerk as die valse Kerk beskou. Hierop het hulle geantwoord: Ons staan in geen betrekking tot die NG Kerk nie, maar het nogtans nie vrymoedigheid om die Kerk te beskou as 'n valse Kerk nie, hoewel ons ons met die rigting van daardie Kerk nie kan verenig nie. 10. Die eis van art. 28 van die Geloofsbelydenis: Volgens art. 28 van die Geloofsbelydenis moet elkeen hom by die ware Kerk voeg. Hoe beskou die broeders nou die Gereformeerde Kerk? Hierop het hulle geantwoord: "Sover ons kennis van die Kerk het, beskou ons dit as die ware Kerk; daarom het ons juis hier verskyn om met die Kerk nader kennis te maak." En toe hieroor verder gevra is of dit dan die plan is om ingeval dit nog verder mag blyk dat die Gereformeerde Kerk die ware Kerk is, ooreenkomstig art. 28 van die Geloofsbelydenis by die Kerk aan te sluit, is geantwoord dat hulle aan die leiding van die Heilige Gees glo; as die Gees ons daartoe lei, sal dit seker moet gebeur.
11. Die organisasie van hulle Kerk: Is daar ook meer diakens as ouderlinge in die Kerk onder die Kruis en het die diakens ook volle stem in die Kerkraad? Hierop is "ja" geantwoord; met die gevolg dat verder gevra is of die broeders nie die wenslikheid daarvan insien met die oog op die kerkregering dat daar nie meer diakens as ouderlinge moet wees nie, waarop geantwoord is dat as die Kerkorde wat hulle aangeneem het, dit vereis, hulle 'n plan sal maak om volgens Kerkorde te handel. 12. Die saak van erkenning deur die Gereformeerde Kerk: Aangaande die versoek vervat in die lasbrief, naamlik om deur die Gereformeerde Kerk erken te word, is verder verklaar dat die Gereformeerde Kerk onder die Kruis graag deur die Gereformeerde Kerk as 'n susterkerk sou erken wil word as laasgenoemde daar vrymoedigheid toe mag vind. Ook die gedagte van samewerking is aangeroer, en daar is gevra hoedanige "samewerking" verlang word. Hierop het hulle gesê dat hulle die Gereformeerde Kerk vra om in hulle Kerk behulpsaam te wees met bediening van die Woord en Sakramente en tot verspreiding van die Gereformeerde beginsels in ons land. Op die vraag of ook erkenning van die NG Kerk gevra is, het hulle geantwoord dat daarvoor geen vrymoedigheid was nie.
13. Die posisie van die konsulent van die Kruisgemeente: Op die vrae in verband met die konsulent, nl. aan watter Kerk hy (ds. S.J. du Toit) behoort, is geantwoord aan die NG Kerk. Toe verder gevra is of die bedienende konsulent dan nie ook saam met die broeders die Kerk moes verlaat het as daar onsuiwere leer verkondig word nie, want hoe kon die konsulent van die Gereformeerde Kerk onder die Kruis nog aan die NG Kerk behoort ? Daarop is geantwoord: Dit wil nie sê dat daar nie ook nog regsinnige leraars in die Kerk kan wees nie, soos hulle hul konsulent beskou, veral waar die bedienende konsulent eens is met die Gereformeerde Kerk onder die Kruis en die uittreding goedkeur. Op die vraag waarom die konsulent nie ook uitgetree het nie, moet hy maar self antwoord gee, ook omdat hulle meen dat die saak van die konsulent tans nog behoort tot die buitengewone omstandighede waarin die gemeente hom bevind, en dat dit ook mettertyd anders sal moet word.
Die bespreking van die saak en die besluit daaroor
Ná hierdie deurtastende ondervraging van die broeders, waardeur alle moontlike inligting bekom is, het die voorsitter geleentheid gegee om die saak as sodanig te bespreek, en hiervan het talle afgevaardigdes gebruik gemaak. Nadat twee voorstelle ingekom het, wat ook nog weer deeglik bespreek is, het die Vergadering met 'n groot meerderheid van stemme die eerste voorstel aangeneem, wat hierop neergekom het: "Nadat die Algemene Vergadering van die Gereformeerde gemeentes in die Kaapkolonie van die broeders afgevaardigdes van die Gereformeerde Kerk onder die Kruis te Strydenburg gehoor het dat die Kerk onder die Kruis in leer en kerkregering en vir 'n groot deel ook in diens die Gereformeerde beginsels, soos uitgedruk in die Drie Formuliere van Eenheid en die Dordtse Kerkorde, aangeneem het, word verklaar dat met veel genoeë daarvan kennis geneem is.
"Aangesien hierdie Algemene Vergadering slegs 'n deel van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika verteenwoordig, meen hy, dat hy in hierdie saak nie selfstandig mag handel in die erkenning van 'n nuwe kerklike formasie nie. Hy beskou dat sodanige erkenning geheel en al ’n saak is wat tuishoort by die Sinode, wat die hele Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika verteenwoordig. Wat die punt van samewerking betref, spreek hierdie Algemene Vergadering die wenslikheid uit dat die kerkrade hulle respektiewe leraars verlof mag gee om die Gereformeerde Kerk onder die Kruis te help met die diens van die Woord en, as daar bepaalde behoeftes is, ook met die diens van die Sakramente. Verder is dit ons bede dat dit die Here genadiglik mag behaag om sy dierbare Woord te heilig aan baie harte sodat daardeur en deur die werking van die Heilige Gees al die uitverkorenes vergader en al die ware gelowiges in een kerklike gemeenskap verenig mag word."