cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nederlandse Taalunie
Die NTU hou hom besig met die spelling van Nederlands; met die daarstelling van (duur) naslaanwerke; hulpmiddele in die onderwys; vertaalwerk; taalbeleid, ens. Die NTU ken ook belangrike pryse toe op die gebied van die taal en letterkunde.
Dis is egter te betwyfel of Afrikaans 'n volwaardige lid sal word van die NTU. Die Suid-Afrikaanse regering sal moet onderhandel oor toetreding tot die NTU. Dit sal die regering ook geld kos. 'n Aansluiting by die NTU sal die posisie van Afrikaans versterk. Dit druis in teen die wens van die huidige Suid-Afrikaanse regering.
Om die onwillige Suid-Afrikaanse regering te omseil, sou die Afrikaanssprekendes kan aansluit by die NTU via 'n assosiasieverdrag. Die aangewese orgaan om aansluiting te bewerkstellig is die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Dit is immers hierdie orgaan wat verantwoordelik is vir die normalisering van die Afrikaanse spelling.
Linus Torvalds
Linus Benedict Torvalds (Sweeds: ; gebore op 28 Desember 1969 in Helsinki, Finland) is die skepper van die vrye Linux bedryfstelselkern. Hy is tans steeds die hoofkoördineerder vir die ontwikkeling van Linux. Met die ontwikkeling van Linux het hy 'n groot rol gespeel om die oopbron en vrye sagteware-beweging in die openbare oog te plaas.
Lewensloop
Linus Torvalds is gebore in Helsinki waar hy tot die Sweedssprekende minderheid in Finland behoort het. Hy woon sedert 2006 in die Verenigde State.
In 1991 het hy die beskikbaarheid van sy bedryfstelselkern wat soortgelyk was aan Free Minix aangekondig. Sy bedryfstelselkern was 'n aanvulling tot die GNU-projek, wat op daardie tydstip slegs 'n kern ontbreek het - daarvoor was die Hurd kern in beplanning gewees.
Minder as vyf persent van die huidige kode van Linux is deur hom geskryf maar Torvalds word steeds deur die Linux ontwikkelaarsgemeenskap beskou as die mees geskikte persoon om beslissings te fel oor welke sagteware uiteindelik by Linux ingesluit sal word. Sodoende word daar verhoed dat 'n nuwe vertakte projek van Linux versprei word, wat wel wettig moontlik is aangesien Linux onder die voorwaardes van die GNU Algemene Publieke Lisensie versprei word.
Higgsveld
Die Higgsveld is ’n teoretiese en onsigbare energieveld wat deur die hele heelal voorkom. Dit het net ná die Groot Knal ontstaan. Dit is genoem na die Britse fisikus Peter Higgs, wat ’n meganisme ontwikkel het waarvolgens deeltjies massa verkry.
Volgens wetenskaplikes was alle deeltjies massaloos net ná die Groot Knal. Namate die heelal afgekoel het tot by ’n sekere temperatuur, het ’n onsigbare veld gevorm. Die meeste deeltjies in die heelal kry massa deur middel van ’n wisselwerking met hierdie veld – hoe groter dit is, hoe swaarder word die deeltjies. Sommige deeltjies, soos die fotone wat lig vorm, het nie dié wisselwerking met die Higgsveld nie en het dus geen massa nie.
Die Higgsboson, waarvan die bestaan in 1964 al voorspel is en wat dalk in Julie 2012 ontdek is, is die kwantumdeeltjie wat met die Higgsveld verbind word nes die foton die kwantumdeeltjie is wat met die elektromagnetiese veld verbind word. Omdat die veld self nie gesien kan word nie, is die ontdekking van die boson noodsaaklik om die bestaan van die veld te bewys.
Basjkierse Wikipedia
Die Basjkierse Wikipedia is die Basjkierse uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlynensiklopedie. Dit het tans ongeveer 0 artikels, en is die grootste Wikipedia.
Statistiek
Die Wikipedia het tans bladsye, waarvan  artikels is. Dit het geregistreerde gebruikers, waarvan  as aktief gereken word. Hierdie gebruikers het in totaal wysigings aangebring en  lêers opgelaai.
Nicholas Latifi
Nicholas Daniel Latifi (* 29 Junie 1995) is 'n Kanadese professionele motorrenjaer wat van 2020 tot 2022 vir die Williams-Mercedes-span aan Formule Een Grands Prix deelgeneem het. Sy kontrak met hulle is nie hernu vir die 2023-seisoen nie.
Loopbaan
Soos meeste ander Formule Eenjaers het hy in sy jeug aan knortjorrenne deelgeneem, van 2009 tot 2012. In die laaste jaar wen hy die Rotax DD2-klas van die Florida Wintertoer.
In 2012 begin Latifi met formulerenne, waar hy in die Italiaanse Formule 3-kampioenskap vir die BVM-span meegeding het. Die kampioenskap was verdeel in 'n Europese en 'n Italiaanse kampioenskap. In die Europese kampioenskap eindig hy sewende met 'n oorwinning op Vallelunga. In die Italiaanse kampioenskap eindig hy met dieselfde aantal oorwinnings ook in die sewende plek.
In 2013 stap Latifi oor na die nuwe Europese Formule 3-kampioenskap, waar hy vir die Carlin-span jaag. Met twee vyfde plekke eindig hy vyftiende in die kampioenskap met 45 punte. Hy neem ook vir Carlin deel aan die Britse Formule 3-kampioenskap, waar hy met één podiumplek op Brands Hatch vyfde in die kampioenskap eindig met 97 punte.
Hierna volg Formule Renault 3.5 in 2015 en GP2 in 2016 en 2017.
Formule Een
In 2018 word Latifi aangestel as die amptelike reserwejaer vir die Sahara Force India Formule 1-span. By sy tuisren in die Kanadese Grand Prix maak hy sy F1-debuut tydens die vrye oefeninge.
Op 28 November 2019 word aangekondig dat Latifi in 2020 by Williams sy debuut as Formule 1-renjaer sal maak.
Formule Een-uitslae
* Seisoen is nog aan die gang
Dichrostachys
Dichrostachys is 'n plant genus wat hoort tot die sub-familie Mimosoideae wat op sy beurt weer hoort tot die familie Fabaceae.
Nicholas Latifi
Formule Een-uitslae
† Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.
‡ In België is halwe punte toegeken in 2021, a.g.v. 'n verkorte wedren weens swaar reën.
§ Latifi was as die derde bestuurder ingeskryf, maar is onttrek voor die sessie.
Nicolaas Beets
Nicolaas Beets (Haarlem, 13 September 1814 – Utrecht, 13 Maart 1903 ), ook bekend onder die skuilnaam Hildebrand, was 'n Nederlandse skrywer, digter, predikant en hoogleraar.
Biografie
Nicolaas Beets word in Haarlem gebore as die seun van 'n apteker en studeer vanaf 1833 tot 1839 teologie aan die Rijksuniversiteit van Leiden (toe nog bekend as 'n Akademie), waar hy in 1839 promoveer tot doktor in teologie. In sy studentetyd maak hy danksy sy vriend van Engeland, John Ingram Lockhart (1812-1889), kennis met die werk van die Engelse digter Byron, en skryf hy digstukke in dieselfde trant, soos byvoorbeeld 'José' (1834), 'Kuser' (1835) en 'Guy de Vlaming' (1837). Hy was bevriend gewees met Johannes Kneppelhout ('Klikspaan'), Bernard Gewin ('Vlerk') en Johannes Petrus Hasebroek ("Jonathan") saam met wie hy, saam met ander studente, 'n letterkundige klub gevorm het.
In 1840 word Beets beroep tot predikant aan die Nederlandse Hervormde Kerk in Heemstede, waar hy in dieselfde jaar met Aleida van Foreest trou, die suster van sy studentevriend Cornelis van Foreest (1817-1875) en 'n kleindogter van die Leidse hoogleraar en redenaar Johannes van der Palm. Hy het in 1852 in Heemstede saam met sy ouers 'n basisskool opgerig. Dit bestaan vandag nog en heet nou die Nicolaas Beets-skool. In 1854 word hy beroep na Utrecht. Van 1874 tot 1884 was hy hoogleraar in kerkgeskiedenis aan die Rijksuniversiteit Utrecht.
Beets het prosa, poësie, en preke geskryf. Sy bekendste werk is die verhale Camera Obscura wat hy onder die skuilnaam Hildebrand in sy studentetyd geskryf het en waarvan die eerste uitgawe in 1839 verskyn. Hy bly tydens die jare daarna toevoegings tot die werk maak en die werk het eers in 1851 'n definitiewe vorm gekry.
Moontlik sy bekendste gedig is:
De moerbeitoppen ruischten; God ging voorbij; Neen, niet voorbij, hij toefde; Hij wist wat ik behoefde, En sprak tot mij;
Sprak tot mij in de stille, De stille nacht; Gedachten, die mij kwelden, Vervolgden en onstelden, Verdreef hij zacht.
Hij liet zijn vrede dalen Op ziel en zin; 'k Voelde in zijn' vaderarmen Mij koestren en beschermen, En sluimerde in.
De morgen, die mij wekte Begroette ik blij. Ik had zo zacht geslapen, En Gij, mijn Schild en Wapen, Waart nog nabij."
Die Kerkmusikant Willem Vogel het die gedig in 2004 getoonset. Vogel het ook Beets se gedig Het putje van Heiloo getoonset.
Beets sterf op 88-jarige leeftyd in Utrecht aan serebrale bloeding en word begrawe in die Eerste Algemene Begraafplaats Soestbergen. (Sy graf is in 2016 opgeknap en op 10 September dieselfde jaar "onthul".) Die Willem Pompe-instituut, die strafregtelike afdeling van die Fakulteit Regsgeleerdheid, Ekonomie, Administrasie en Organisasie van die Utrecht-universiteit, is in sy huis aan Boothstraat no. 6 (naby die Jans-kerkhof) geleë.
In 1962 is die Hildebrand-monument van die beeldhouer, professor Jan Bronner, in Haarlemmerhout onthul. Nadat die monument verskeie kere erg beskadig is as gevolg van vandalisme is die oorspronklike beelde verwyder. Dit word nou in die beeldetuin van die Museum De Fundatie, kasteel 't Nijenhuis, Heino (Ov.) gehuisves. In 2014 is daar na herstelwerk bronsreplikas in die plek daarvan staan gemaak; die fontein en die omliggende park is ook herstel; en die monument op 13 September 2014 (Beets se 200ste verjaardag) volledig herstel.
Net soos ander predikantsdigters, is Beets ook deur Cornelis Paradijs (Frederik van Eeden) geparodieer in die bundel Grassprietjes of Liederen op het gebied van Deugd, Godsvrucht en Vaderland:
"Maar van allen toch de baas. Is de groote Nicolaas; - Wat heeft hij niet saâmgedicht! Hoeveel harten niet gesticht
Bron: fragment uit die Predikantelied (hulde aan onzen geestelijken stand) in: Grassprietjes, W. Versluys uitgewery, Amsterdam (1916)
Marié Blomerus
Marié Blomerus (1931-) is 'n Afrikaanse digter en skrywer. Sy verwerf die Perskor-prys vir haar werk.
Lewe en werk
Helene Marié Blomerus is op 24 Desember 1931 op Keetmanshoop in Suidwes-Afrika (tans Namibië) gebore en sy word ook daar groot. Haar grootouers aan moederskant verhuis na die Eerste Wêreldoorlog van Vanrhynsdorp na ’n plaas in Otjiwarongo in Suidwes-Afrika. Haar ouma is oorspronklik van Hamburg in Duitsland en kom as vierjarige saam met haar gesin na Suid-Afrika, terwyl haar oupa afkomstig is van Tavistock in Devon, Engeland.
In die sestigerjare is sy saam met Phil du Plessis mederedakteur van die tydskrif Wurm en lewer bydraes tot verskeie tydskrifte soos Ophir, Izwe, Sestiger en die Tydskrif vir Letterkunde. Sy verhuis gereeld en bly op een of ander stadium in Namibië, die Kaapprovinsie, die Vrystaat en die Transvaal. Later aanvaar sy ’n betrekking by die Universiteit van Suid-Afrika se Departement van Onderrig en Tegnologie, waar sy as ’n draaiboekskrywer van opvoedkundige programme werk. Sy vestig haar saam met haar twee seuns in Silverton in Pretoria. Hier trou sy met die digter Chris Pelser. Sy is ’n lid van die Afrikaanse Skrywersgilde.
Digkuns
Haar gedigte verskyn van tyd tot tyd in letterkundige tydskrifte, insluitende Tydskrif vir Letterkunde, Wurm, Ophir, Izwe en Sestiger.
Fosforblom bevat veral natuurgedigte en liefdesverse. In navolging van die titel word verskeie blomme en hulle kleure beskryf, maar die gedigte mis oor die algemeen diepgang. Die titelgedig en Bome in die Namib is egter verdienstelik.
Blou as beginsel van duisternis maak ’n sterker indruk met veral die sintuiglike beskrywing van die barre wêreld van die Namib-woestyn. Die bundel bevat veral verganklikheidsverse waarin die vrees vir die dood ’n groot rol speel en die verganklikheid in die natuur naas die skoonheid daarvan bestaan. Daar is ook natuurverse, waar die natuur gesien word as verkieslik bo die onmenslikheid van die stad ten spyte van die verlatenheid daarvan. Daar is ook ’n aantal liefdesverse.
Versamelbundels en vertalings
Haar gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder Land van sonlig en sterre (’n bloemlesing met gedigte oor Namibië), Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Goudaar, Digters en digkuns en Woordpaljas. Van haar gedigte verskyn in tydskrifte soos Yang, Poet, Izwe, Ophir, Sestiger, Tydskrif vir Letterkunde en Unisa English Studies. In 2020 word haar gedigte ‘Aries’ en ‘Die roos in elke spieël’ in Vers en vrou opgeneem. Sy vertaal ook gedigte van anderstalige skrywers soos Allen Ginsberg, Lawrence Ferlinghetti en George Dowden in Afrikaans.
Novelle
Die novelle Soo-oo-oopwa se titel verwys na ’n woestynwind, simbool van die noodlot wat die groepie mense afsonder wat hulleself letterlik en figuurlik in die woestyn aan die eensame weskus van Suider-Afrika bevind. Op die klein kosmopolitiese dorpie Kaap Kruis het die geneesheer Rudolph Becker jare tevore daar gestrand, maar homself tog mettertyd met hierdie onherbergsame gebied verbind. Die Sweed Nils Gustafsson is hier om ’n ghwano-kontrak te vervul, saam met sy vrou Birgitta en seuntjie Otto. Birgitta vergaan stadigaan in die afwesigheid van Europa met sy ryk kultuur en raak betrokke by ’n ongeoorloofde liefdesverhouding met Rudolph. ’n Pokke-epidemie eis die lewe van Otto en Birgitta pleeg dan selfmoord. Ten spyte van haar verlange na Europa en haar land van herkoms word sy dan tog aan die einde deur die dood deel van Afrika.
Kortverhale
Blomerus se kortverhaal Die ruiter verskyn in Mei 1974 in Tydskrif vir Letterkunde en word deur Hennie Aucamp in die versamelbundel Blommetjie gedenk aan my opgeneem.
P.C. Schoonees
Dr. P.C. Schoonees (*23 Desember 1891, Uniondale - † 31 Oktober 1970, Strand) (Oom Sarel) was 'n Afrikaanse skrywer en leksikograaf en 'n lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Hy was ook die hoofredakteur van die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal vanaf 1947. Hy het ook onder die skuilnaam "Jan Kloppers" geskryf.
Vroeë lewe en herkoms
Pieter Cornelis Schoonees is op 23 Desember 1891 in die Karoodorpie Uniondale in die Langkloof gebore. Sy vader is ook P.C. Schoonees en sy moeder is Sophia Terburgh, wat beide in Nederland gebore is en daarvandaan na Suid-Afrika gekom het, sy vader as tienjarige seun uit Amsterdam.
Opleiding en begin van loopbaan
Die jong Schoonees ontvang sy skoolopleiding op sy geboortedorp en matrikuleer in 1908 aan die Uniondale Public School. Hy studeer vanaf 1909 tot 1910 aan die Victoria Kollege op Stellenbosch, waar hy in 1909 die intermediêre B.A. aflê. Hy kry hier klas by onder andere W.J. Viljoen en D.F. Malherbe en onder invloed van die Afrikaanse Taalvereniging ontwikkel hy hier ’n liefde vir Afrikaans.
Om gesondheidsredes moet hy in April 1910 noodgedwonge sy studies onderbreek en sy ideaal om predikant te word, laat vaar. In September 1911 begin hy onderwys gee aan die Seniorskool op Utrecht in Natal en vanaf Augustus 1915 tot die einde van 1916 gee hy in Pietermaritzburg onderwys aan die Harvardskool en vanaf 1917 tot 1919 aan die Pietermaritzburg Kollege.
Nancy Valen
Nancy Valen (gebore 16 Desember 1965) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Loverboy (1989) en in die televisiereekse Baywatch (1989), Saved by the Bell (1989), en Friends (1994).
Cythna Letty
Die gesin het in 1914 na Pretoria verhuis, waar Cythna haar skoolopleiding aan die Pretoria High School for Girls voltooi het. Daarna het sy verskeie betrekkings beklee: sy was eers goewernante, daarna verpleegster en vroedvrou, toe klerk by die Spoorweë en van 1920 af het sy as assistent van haar swaer, dr. Bösenberg, in Kaapstad opgetree. In 1925 het sy na Pretoria teruggekeer en as tekenaar by die Veeartsenykundige Diens op Onderstepoort begin werk. Sy is in 1927 na die Nasionale Navorsingsinstituut vir Plantkunde van die destydse Departement van Landbou-tegniese Dienste oorgeplaas, waar sy met haar natuurgetroue blomillustrasies vir amptelike publikasies begin het. Haar werk is gou in dié departement se wêreldwye reeks publikasies Flowering Plants of Africa opgeneem. Namate haar kennis en tekentegniek verbeter het, is meer van haar werk in dié reeks opgeneem en toe sy die diens van die Departement verlaat, was 740 van haar plate reeds gepubliseer.
In 1938 is Letty met Oscar Forssman getroud en het sy die diens van die Departement verlaat. In 1945 het sy egter na die pos teruggekeer en dit tot in 1968 beklee. In 1963 het sy haar eie boek, Wild Flowers of the Transvaal, gepubliseer. Dié boek bevat tekeninge van 420 spesies Transvaalse blomme en die teks is deur drie plantkundiges van die Departement, dr. R.A. Dyer, mej. lnez C. Verdoorn en dr. L.E. Codd, versorg. Met die desimalisasie van Suid-Afrika se geldstelsel het Cythna Letty opdrag ontvang om blomontwerpe vir die 10c-, 20c- en 50c-muntstukke te maak. Sy het ook die vlamlelie wat in 1964 op die 6-penniestuk van die destydse Rhodesië verskyn het, ontwerp.
Cythna Letty is wêreldwyd bekend vir haar blomstudies. Van haar werk is by verskillende geleenthede in Engeland uitgestal en in 1970 het sy die Grensell-medalje van die Royal Botanical Society in Londen ontvang. Haar werk is ook by verskeie Amerikaanse universiteite uitgestal. 'n Reeks van vyf boekdele oor vetplante en aasblomme is deur Sloane, White en Dyer in Pasadena, VSA, uitgegee en bevat baie van haar kleurplate.
Ander publikasies waarin haar werk opgeneem is, is Grasses and Pastures of South Africa (Chippendale), The World's Grasses (Bews), An introduction to Botany deur L.C. Verdoorn, 66 trees of the Lowveld deur De Winter en Killick. Food and Feeding Habits of the Pedi deur P.J. Quin en verskeie uitgawes van die Departement van Landboutegniese Dienste se plantkundeblad Bothalia. 'n Bundel van Letty se poësie, Children of the Hours met gepaste blomillustrasies het in 1981 verskyn.
Na haar dood op 3 Mei 1985 is haar as in die Cythna Letty Natuurreservaat naby Barberton in Mpumalanga gestrooi.
P.C. Schoonees
Bydrae tot die Afrikaanse letterkunde
Die Afrikaanse letterkundige kritiek was destyds nog in sy kinderskoene en vele kritici het elke boek wat in Afrikaans geskryf is aanbeveel om so die taal en erkenning van die taal te bevoordeel. Schoonees se standpunt was dat letterkunde van blywende waarde nie so gebou kan word nie en hy beoordeel werke suiwer volgens letterkundige meriete. Op genadelose wyse lê hy dus die swakhede van eietydse en selfs gevierde skrywers bloot in sy toepassing van internasionaal aanvaarde norme by die beoordeling van die letterkunde. Hierdie botsende standpunte sorg vir groot polemiek wat gepaardgaan met die publikasie van sy proefskrif. Reeds voor publikasie van die proefskrif is hy in Die Huisgenoot in ’n woordewisseling met C.J. Langenhoven betrokke oor laasgenoemde se mening dat alle skrywers hulle arbeid aan didaktiese leesstof moet wy om sodoende die sukkelaars onder ons aan te help. Na publikasie van die proefskrif kry Langenhoven nog ’n lat om Schoonees by te kom en verkwalik hy hom oor die negatiewe oordeel wat hy oor die werk van G.R. von Wielligh uitspreek en dit terwyl Von Wielligh feitlik blind is. Die aanvanklike polemiek oor die proefskrif duur meer as ’n jaar voort en verskeie skrywers en literatore neem daaraan deel. Professor J. Kamp skryf ’n studie oor die proefskrif in Tydskrif vir Geesteswetenskappe 1923/24 en loof Schoonees vir die kritiese regstelling wat hy teweegbring, maar F.E.J. Malherbe spreek behalwe vir waardering vir Schoonees se regstellende kommentaar oor taalgebruik sterk kritiek uit teen die proefskrif. Skrywers wie se werk deurloop reageer ook. G.R. von Wielligh maak beswaar teen die wyse waarop sy werk bespotlik gemaak word (Die Huisgenoot Januarie 1923) en J.H. Malan doen ’n persoonlike aanval op Schoonees (Die Huisgenoot Maart 1923). Hierdie polemiek vlam selfs daarna periodiek weer op, onder andere in 1928 tussen Schoonees en F.E.J. Malherbe, nadat laasgenoemde die tweede uitgawe van Schoonees se werk resenseer en aanvoer dat hy die een was wat Schoonees tot meer besadigde oordele gebring het. Die dokumente en geskrifte rondom hierdie polemiek word volledig gedokumenteer in P.J. Nienaber se Rapier en knuppel, waarin belangrike polemieke uit die Afrikaanse letterkundige belewenis gebundel is.
Werk as akademikus
Vanaf Januarie tot Junie 1923 is Schoonees waarnemende professor aan die Universiteit van die Witwatersrand en direk daarna tot 1925 is hy lektor aan die Opleidingskollege in Pietermaritzburg. Terselfdertyd is hy assistent aan die Natalse Universiteitskollege vir die Meestersgraadstudente van professor G. Besselaar. Saam met M.S.B. Kritzinger, H.A. Steyn en U.J. Cronjé gee hy in 1926 die Groot Woordeboek van die Afrikaanse taal uit, wat baanbrekerswerk op hierdie gebied is. Hierdie woordeboek word daarna telkens bygewerk en beleef vele herdrukke.
Betrokkenheid by Afrikaanse kultuurlewe
By die skool is D.J. Opperman een van sy leerlinge en hy stel sy private biblioteek vir hom oop vir verdere studie. Vanaf 1947 word hy aangestel as hoofredakteur van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal op Stellenbosch, ’n posisie wat hy tot met sy aftrede op 30 Junie 1962 beklee. In hierdie tyd word vier volumes van die woordeboek gepubliseer wat die letters A tot I dek.
Op Vryheid dien hy op die bestuur van de Carnegiebiblioteek, die Nieuwe Republiekmuseum en die Kindersorg. Hy is ook lid van die Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. Wanneer die Afrikaanse Skrywerskring in 1949 besluit om sy werksaamhede buite Johannesburg te ontplooi, is hy een van die eerste lede van die kring op Stellenbosch en vanaf 1950 voorsitter van hierdie organisasie se werkgemeenskap, waarna hy ook op die hoofbestuur dien.
Persoonlike lewe
Hy is getroud met Elizabeth Catherine (Ethie) Crawford (1890–1979) en uit die huwelik word twee dogters en ’n seun gebore. Na sy aftrede gaan bly hulle in die Strand. Vanaf 1923 dien hy gereeld op kerkrade en is diaken of ouderling in vier verskillende gemeentes. Hy is op Saterdag 31 Oktober 1970 op die Strand aan longkanker oorlede.
Woordeboeke
Sy publikasies dek verskeie gebiede. As woordeboekmaker is hy saam met M.S.B. Kritzinger, H.A. Steyn en U.J. Cronjé in 1926 verantwoordelik vir die eerste omvattende Afrikaans-Engels, Engels-Afrikaans Woordeboek (Groot Woordeboek) en later sit hy as hoof van die Woordeboek van die Afrikaanse Taal sy werk in hierdie rigting voort.
Na aftrede voltooi hy ook die Verklarende handwoordeboek van die Afrikaanse taal en die kleiner Skoolwoordeboek van die Afrikaanse taal.
Rondom die Woordeboek is ’n bundel met artikels oor die wese van ’n woordeboek en die reusagtige taak van diegene wat ’n woordeboek saamstel.
Skryfwerk as letterkundige kritikus
As letterkundige kritikus word hy gereken as een van die skerpste ontleders van prosa van sy tyd en sy monumentale werk, Die prosa van die Tweede Afrikaanse Beweging, word telkens verwerk en uitgebrei en is die toonaangewende werk van sy aard in die tyd tot 1940. Hy is een van die eerste Afrikaanse kritici wat genadeloos onder die prosawerke van sy tyd inklim om slegs met die hoogste letterkundige standaarde as maatstaf te beoordeel, ’n benadering wat nagevolg word deur ander literatore soos Gerrit Dekker en spoedig lei tot die verhoging in gehalte van die prosa.
Tien jaar prosa behandel die prosa in die tien jaar na 1940, maar hierin streef hy nie na volledigheid nie. Saam met J.R.L. van Bruggen skryf hy Inleiding tot die studie van die letterkunde, waarin studente begelei word in die literêre teorie. Saam met die taalkundige J.J. le Roux is hy ook verantwoordelik vir Die nuwe taal- en stylgids, waarin studente touwys gemaak word in die korrekte gebruik van die taal.
Fiksie vir volwassenes
Sy vernaamste kreatiewe skryfwerk is die novelle Jannie (aanvanklik gepubliseer onder die skuilnaam Oom Sarel), wat in groot mate ’n gefiksionaliseerde weergawe van sy jeugervarings is en die sielkundige ontwikkeling van ’n jong seun skets.
Jannie word groot in ’n klein dorpie in die moeilike jare na afloop van die Anglo-Boereoorlog. Sy verhouding met sy ouers en susters word geskets en in sy matriekjaar raak hy verlief op Sannie, maar hierdie kalwerliefde wat “vir ewig” sou duur, kwyn wanneer hy na Stellenbosch se universiteit gaan. Hy gaan gee onderwys op Smithville in Natal, waar hy verlief raak op Beryl, ’n Engelse meisie. Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog kom daar egter verwydering, omdat die ontwakende nasionale bewussyn van die Karooseun in botsing kom met Beryl se lojaliteit aan die Britse tradisie. Hierdie krisis laat Jannie diep nadink oor die beginsels van die lewe, wat sy lewensbeskouing rig. Hierdie werk word eervol vermeld tydens die toekenning van die Hertzogprys in 1926.
Die roman Groenfontein se mense, onder die skuilnaam Jan Kloppers, steun grootliks op die skrywer se tyd as onderwyser op Vryheid. Die hoofkarakter is ’n idealistiese hoofonderwyser op ’n Natalse dorpie wat te doen kry met allerhande probleme in sy moeilike taak. Die verhaal word verder ingekleur deur verskeie didaktiese anekdotes.
Kleingoed bevat opstelle oor kultuursake en algemene onderwerpe, asook kritiese beskouings oor Martjie, Reg bo Reg, ’n Esau en Die Heks.
Essays en sketse oor verskeie didaktiese onderwerpe oor opvoeding, letterkunde en ander sake waarmee hy hom besig hou, is vervat in die didaktiese bundels Dink vir jouself en Verskeidenhede.
’n Keur uit hierdie drie bundels word deur D.J. Opperman versorg en uitgegee as Die tweede verdieping, vergesel van ’n waarderende inleiding deur Opperman. Die titel verantwoord Opperman deur daarop te wys dat Schoonees gewillig was om op die “eerste verdieping” te dien (vergaderings, komitees en redaksionele werk) maar hierdie diens was ter wille van die “tweede verdieping”, waar hy gepleit het vir die suiwering en veredeling van die taalstryd. Die beste van die stukke in hierdie bundel het die toets van die tyd deurstaan en bevat prikkelende gedagtes oor ’n wye verskeidenheid onderwerpe, waaronder die kanseltaal, die Bybel as letterkundige werk en ook eie ervarings en indrukke. Sy sin vir humor blyk duidelik uit sy feitlik onbekende publikasie Vinnige flitse. Aan die begin van sy loopbaan skryf hy verskeie gedigte, waarvan enkeles in Die Brandwag en De Goede Hoop gepubliseer word.
Fiksie vir kinders
Vir kinders werk hy mee aan die Fontein-reeks boekies vir leesgebruik op skole, wat titels soos Rontom en sy maats, Skool toe, Rontom op reis, Hier’s ons weer, Die baasverteller, Droomwêreld, Drie wense, Die gelukskind en Die towerfluit insluit.
Vertaler
As vertaler is hy verantwoordelik vir die Afrikaanse vertaling van talle van D’Arbez se werke (insluitende Mooi Annie, Die familie van die sieketrooster en Swart en wit) en die Middeleeuse Beatrys en Siegfried, ’n verhaal uit die bekende Nibelungenlied).
Vir die Nederlandse kinderboeke Erik, of het klein insectenboek van G.J.A. Bomans en De scheepsjongens van Bontekoe van Johan Fabricius, skryf hy verklarende aantekeninge in Afrikaans en hy vertaal Eiko van Reigerhof van Johan Fabricius.
Samesteller
As samesteller is hy onder andere verantwoordelik vir versamelbundels soos Afrikaanse prosabundel, Uit de Nederlandse verhaalkunst en Bloemlesing uit die gedigte van P.A. de Génestet.
Hy lewer ook bydraes tot boeke soos Kultuurgeskiedenis van die Afrikaner en Gedenkboek C.M. van den Heever.
Eerbewyse
In 1962 ken die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ’n Erepenning vir Afrikaanse Taal en Letterkunde aan hom toe en in 1964 ken die Universiteit van Natal ’n eredoktorsgraad in die lettere (D.Litt. Hons.-graad) aan hom toe. Die hoofbestuur van die Afrikaanse Skrywerskring onthul op 10 Desember 1984 ’n koperplaat op sy graf.
Publikasies
Werke uit sy pen sluit in:
Afkwark
Nes ander kwarke is die afkwark ’n elementêre fermion met spin-1⁄2 en ervaar dit al vier fundamentele kragte: swaartekrag, elektromagnetisme, swak kernkrag en sterk kernkrag. Die antideeltjie van die afkwark is die anti-afkwark of anti-af), waarvan sekere eienskappe dieselfde magnitude maar teenoorgestelde teken het.
Ginnifer Goodwin
Ginnifer Goodwin (gebore 22 Mei 1978) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Walk the Line (2005), A Single Man (2009), en Zootopia (2016), en in die televisiereeks Big Love (2006).
Robert Kellard
Robert Kellard (23 April 1915 – 13 Januarie 1981) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Battle of Broadway (1938), King of the Royal Mounted (1940), en Drums of Fu Manchu (1940), en in die televisiereeks The Lone Ranger (1949).
Lee Reherman
Lee Reherman is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Last Action Hero (1993), Not Easily Broken (2009), en Star Trek: Into Darkness (2013), en in die televisiereeks Blackout (2012).
Leuconia nivea
Leuconia nivea is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Leuconia en tot die familie Baeriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1826 deur Grant.
Iers-Gaeliese Wikipedia
Die Iers-Gaeliese Wikipedia is die Iers-Gaeliese uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlynensiklopedie. Dit het tans ongeveer 0 artikels, en is die grootste Wikipedia.
Eiterfeld
Eiterfeld is 'n nedersetting in die Duitse deelstaat Hesse met 7 137 inwoners.
Lys van indringerplante in Suid-Afrika
Hier volg 'n lys van indringerplante in Suid-Afrika. Indringerplante word in vier kategorieë verdeel:
Vilsted
Vilsted is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek in die Vesthimmerland-munisipaliteit. Dit het 254 inwoners (2008).
Leuconia ochotensis
Leuconia ochotensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Leuconia en tot die familie Baeriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Miklucho-Maclay.
Rooioorlangstertjie
Die Rooioorlangstertjie (Malcorus pectoralis) is 'n endemiese algemene standvoël en plaaslike nomade in dorre bossieveld. Die voël is rusteloos en hou in lae struike, sit vir 'n kort rukkie op die toppe van bosse voordat dit dan op die grond sit. Hulle kom een-een of in pare voor. Die voël is 15 cm groot en weeg 10 gram. In Engels staan die voël bekend as die Rufous-eared Warbler.
Verspreiding en woongebied
Die spesie kom wyd verspreid voor in Suider-Afrika.
Plectrum
Plectrum is 'n aanlyn vermaaklikheidsblad wat spesifiek verslaggewing doen oor onafhanklike kunstenaars. Dit is op 15 Mei 2019 gestig en het reeds verslag gedoen oor talle kunstenaars in die Afrikaanse sowel as die internasionale mark.
Plectrum is op die been gebring deur Frikkie van Biljon en Karin Venter.
Kia Goodwin
Kia Goodwin (gebore 2 Augustus 1973) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent You're Nobody 'til Somebody Kills You (2012) en in die televisiereekse 227 (1985), Platinum (2003), en The Good Wife (2009).
Algol-paradoks
Die Algol-paradoks is in sterrekunde die oënskynlike paradoks wanneer die twee sterre in ’n dubbelsterstelsel lyk of hulle anders optree as volgens die gevestigde teorieë van ster-evolusie. ’n Basiese beginsel van dié teorieë is dat die tempo van evolusie afhang van ’n ster se massa: hoe groter die massa, hoe vinniger vorder die evolusie en hoe gouer verlaat die ster die hoofreeks en word dit ’n reusester of ’n subreus.
Uitsonderings
In die geval van dubbelsterre soos Algol lyk dit soms of evolusie anders werk: die ster met die kleinste massa is reeds ’n reus of subreus, terwyl die ster met die grootste massa steeds in die hoofreeks is. Omdat die twee sterre in so ’n stelsel op dieselfde tyd moes gevorm het en dus ewe oud moet wees, lyk dit soos ’n paradoks. Die ster met die grootste massa moes eerste die hoofreeks verlaat het. So is die ster Algol A, wat ’n groter massa het, nog in sy hoofreeksfase terwyl Algol B, wat ’n kleiner massa het, ’n subreus en dus in ’n latere evolusiefase is.
Die paradoks kan opgelos word deur die feit dat daar in baie dubbelstelsels ’n oordrag van massa kan wees tussen die twee sterre. In Algol se geval het B aanvanklik die grootste massa gehad en dus het dit ’n subreus geword. Die ster het sy Roche-lob (die gebied om ’n ster in ’n dubbelstelsel waarbinne gas aan die ster gebonde is as gevolg van swaartekrag) oorskrei en die meeste van sy massa afgestaan aan die kleiner A, wat nog in die hoofreeks is. Dit het tot gevolg gehad dat A nou die grootste massa het. In sommige dubbelstelsels soortgelyk aan Algol kan ’n gasvloei gesien word.
Kleio Valentien
Kleio Valentien (gebore 15 Januarie 1986) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rol in die rolprent Evil Head (2012).
Mac-Mac
Mac-Mac is 'n historiese gebied in die Mpumalangaprovinsie van Suid-Afrika, en die plek van die land se vroegste goudstormloop. Dit is geleë naby die dorp van Sabie, 5 km van Pelgrimsrus.
Terwyl 'n aantal klein goudneerslae ontdek is in die noordelike dele van Suid-Afrika tussen 1840 en 1870, was Mac-Mac die eerste plek waar lonende hoeveelhede goud gevind is. In 1873 is goud ontdek op die plaas Geelhoutboom. President Burgers het dit amptelik geproklameer as die gebied New Caledonian Gold Fields, maar dit het later bekend gestaan as Mac-Mac weens die bydrae van die Skotse delwers by die kamp. Binne een jaar het 1,500 delwers meer as 4 000 kleims afgesteek.
Limnothrissa
Limnothrissa is 'n genus van visse wat aan die familie Clupeidae behoort. Daar is slegs een spesie in die genus. Kenmerkend van die genus is dat die onderkaak langer is as die bokaak, die tande aan die bo kaak is klein terwyl die tande aan die onderkaak groot is.
Spesie
Die spesie wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
Hiram Keller
Hiram Keller (3 Mei 1944 – 20 Januarie 1997) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Fellini's Satyricon (1969), Strogoff (1970), Noa Noa (1974), en Lifespan (1975).
Kirgisiese Wikipedia
Die Kirgisiese Wikipedia is die Kirgisiese uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlynensiklopedie. Dit het tans artikels, en is die  grootste Wikipedia.
Bentoniet
Bentoniet is 'n soort klei met die besondere eienskap dat dit verskeie male sy eie oorspronklike volume kan opswel as dit nat word. Dit is nie-metaalhoudend en kom wydverspreid oor die wêreld voor. Bentoniet word op 'n besonder wye terrein aangewend.
Wetenskaplike agtergrond
Bentoniet is 'n verweringsproduk van vulkaniese as wat deur die eeue blootgestel is aan water en die atmosfeer en geleidelik omskep is in bentoniet. Die klei word gevorm deur die verandering van klein glaspartikels uit die vulkaniese as na kristallyne kleiminerale behorende tot die smektietgroep. Bentoniet bestaan hoofsaaklik uit montmorilloniet, maar die presiese samestelling verskil van plek tot plek.
Bentoniet kan ruweg in twee groepe verdeel word, naamlik natriumbentoniet en kalsiumbentoniet. Eersgenoemde (ook bekend as Wyomingbentoniet) het 'n hoë swelsyfer. Kalsiumbentoniet het daarenteen 'n lae swelsyfer. Daarom staan natriumbentoniet ook bekend as swelklei. Die Suid-Afrikaanse kalsium- en magnesiumbentoniet (die Oceaan-bentoniet) kan maklik in die meer bruikbare natriumbentoniet omskep word deur dit met natriumkarbonaat te behandel.
Voorkoms
China en die VSA is verreweg die grootste produsente van bentoniet. Hulle lewer saam 50% van die wêreldproduksie. Die VSA se jaarlikse produksie is byna 4,9 miljard metrieke ton en die hele Europa lewer saam 3,5 miljard ton. In Afrika het slegs Marokko, Suid-Afrika en Algerië beduidende neerslae. Suid-Afrika het in 2004 nagenoeg 56 miljoen ton, in 2007 46 miljoen ton en in 2008 44 miljoen ton bentoniet gedelf. Die totale wêreldproduksie het in die tyd van 2004 tot 2008 afgeneem van 17 miljard tot 12 miljard metrieke ton.
Gebruik van bentoniet
Bentoniet word op 'n wye verskeidenheid uiteenlopende terreine aangewend.
In die staal- en gietnywerheid word bentoniet as bindmiddel by sand en water gevoeg om gietvorms te maak. Siviele ingenieurs gebruik dit in die maak van sement en beton, die lê van kabels, bou van tonnels, fondamente en mure. Ook in die boor na olie, gas en water. Bentoniet is 'n suspensiehulp in boormodder. Bentoniet-jellie word gebruik as smeermiddel in olieboorgate. Dit verseël boonop ook die boorgate teen grondwater en gasse. Verder dien dit as vervoermiddel om stukkies geboorde rots by die bek van die boorgat uit te kry.
In die suiwering van afloopwater (veral in die papiernywerheid) laat bentoniet die onsigbare afvalstowwe as vlokke neerslaan. Op vuilstortterreine word bentoniet met grond gemeng om as keerwal te dien sodat gifstowwe nie die grondwater bereik en besoedel nie. Hierdie beginsel van waterdigting word ook deur boere aangewend om lekkende gronddamme te verseël. Omdat dit 'n natuurlike produk is, is dit nie skadelik vir visse nie.
Bentoniet tree op as verdikker in verf. Dit verhoed dat pigmente afsak en ook dat verf op vertikale oppervlaktes vloei. Omdat bentoniet 'n natuurlike bleikingsmiddel is, word dit in die chemiese nywerheid gebruik om minerale en olies te suiwer. Dit verwyder ongewenste elemente uit aromatiese samestellings, die kleur uit rietwas en lanolien uit wol. Dit word aangewend in die bleiking van sensitiewe olies soos kokosolie. In die proses van suikerraffinering word dit gebruik vir die skoonspoel en verheldering van waterige suikeroplossings.
Korrels bestaande uit bentoniet is die draers van kunsmis, gifstowwe, seep en bleikmiddels. In die landbou word sandgrond met bentoniet gemeng om die grond se gehalte te verbeter. Die bentoniet verhoed dat minder voedingstowwe uit die grond wegspoel. Bentoniet verseker dat die vloeibaarheid van ink op dieselfde vlak bly. Bentoniet speel ook 'n rol in die glasuur van keramiekprodukte. In die maak van vuurwerk en kleefstowwe kom betoniet ook te pas.
Sandkorrels met 'n buitelaag van bentoniet kleef maklik aanmekaar vas. Hierdie eienskap van sand maak dit uiters geskik vir die maak van gietvorms. Daarom is sand by sekere plekke meer geskik vir die bou van sandkastele op die strand as elders.
Klein hoeveelhede bentoniet word deur die farmaseutiese bedryf gebruik in die samestelling van dermatologiese salwe, poeiers, gesigmaskers, grimeermiddels soos lipstiffies en terapeutiese modder. Gesigmaskers vir die behandeling van aknee en olierige vel bestaan deels ook uit bentoniet. Lakseermiddels om gifstowwe uit die liggaam te verwyder en die spysverteringskanaal skoon te maak, bevat eweneens bentoniet.
As kalsiumbentoniet met sout- of swaelsuur behandel word, word sy bleikingsvermoë aansienlik verbeter. Dan word dit hoofsaaklik in die suiwering van plantaardige, dierlike en mineraalolies gebruik. Suid-Afrikaanse Oceaan-bentoniet kan deur die suurbehandeling net so goed gebruik word vir die bleiking van mineraalolies as sekere ingevoerde kleisoorte. Geaktiveerde kalsiumbentoniet is voorheen gebruik in die katalitiese afbraak van petroleum, maar dit is vervang met sintetiese katalisators.
Bentoniet-afsettings in SA
1. Oceaan. Op die plaas Oceaan en omliggende plase in die Koppies-distrik is goeie afsettings van bentoniet. Die Oceaan-montmorilloniet is soortgelyk aan die sogenaamde Southern Bentonites van die VSA. Die kleur van die Oceaan-bentoniet is lig geelgrys. Hier vind dagboumynwerksaamhede plaas.
2. Roodefontein. Op die plaas Roodefontein, 5 km wes van Plettenbergbaai word sedert 1969 bentoniet ook in oopgroefmyne ontgin. Die dikte van die afsetting is 15cm tot 2,5m  en die kleur is groengrys met violet sones. Dit is soorteglyk aan die Oceaan-bentoniet en die vernaamste uitruilbare katione is eweneens Ca en Mg. Alhoewel die gehalte van hierdie neerslae beter is as die van Oceaan, is dit moeiliker ontginbaar. Dit word vermeng met Ocean Benton.
3. Pronksberg. Op die plaas Pronksberg in die distrik Wodehouse is montmorilloniet gevorm deur die verandering van vulkaniese as nadat dit in water afgeset is. Hierdie afsettings is nie ekonomies ontginbaar nie weens die wisselvallige gehalte van die materiaal en omdat die steil berghange die ontginning moeilik en duur maak.
4. By Dover, 5 km oos van Heilbron in die Vrystaat, kom neerslae van montmorilloniet voor, bestaande uit 60% kalsium-montmorilloniet en 40% kwarts. Weens hierdie onsuiwerheid is dit nie van enige ekonomiese belang nie.
5. Nxwala. By Mkuze in KwaZulu-Natal kom op die plaas Nxwala onsuiwer afsettings voor. Hier bevat die klei 'n aansienlike hoeveelheid montmorilloniet en die reserwes is blykbaar groot. Dit kom ooreen met die ultramarinabetoniet van Mosambiek. As dit gebak word, het dit 'n wit kleur, 'n hoë droë sterkte en hoë termiese uitsetting. Die klei kan goed aangewend word in die pottebakkersbedryf.
8. Yellow Star Quarries. Hierdie myn by Kroonstad is in 2007 in gebruik geneem. Daar is bereken dat dit 750 000 kubieke meter bentoniet bevat en dat dit 4 000 kubieke meter per maand kan lewer. Die bentonietlaag wissel in dikte van tussen 6 en 10 meter. Hierdie is die grootste neerslae wat tot op datum in Suid-Afrika gevind is. Die myn het waarskynlik 'n lewensduurte van effens meer as 10 jaar.
Vollersaarde
In die VSA en Groot-Brittanje staan kalsiumbentoniet ook bekend as vollersaarde. Elders word die attapulgiet-kleisoorte vollersaarde genoem. In Suid-Afrika word vollersaarde slegs op die plaas Snymanskraal, ongeveer 14 km noordwes van Albertinia, ontgin. Die grysgroen klei kom tot op 'n diepte van 1,5 m voor nadat 'n deklaag van 1,2 m verwyder is. Paligorskiete is 'n belangrike bestanddeel van vollersaarde. Ander soorte vollersaarde bestaan weer in 'n groot mate uit montmorilloniet. Vollersaarde word teenswoordig in die gietnywerheid as bindklei gebruik. Die produksie is laag en staan die afgelope 40 jaar op slegs ongeveer 500 ton per jaar.
Etimologie
Montmorilloniet ontleen sy naam aan die plek in die weste van Frankryk waar dit in 1847 ontdek is. Bentoniet is vernoem na Fort Benton in Wyoming in die VSA waar dit deur W.C. Knight in 1890 vir die eerste maal ontgin is. Die naam vollersaarde slaan terug op die ou Nederlandse woord “vollen” wat dui op die proses om vilt uit wol te vervaardig.
Isotope van fermium
Die chemiese element fermium (Fm), met ’n atoommassa van ongeveer 257 u, het geen stabiele isotope nie en word dus as ’n radioaktiewe element geklassifiseer. Die 18 isotope is onstabiel en het ’n relatief kort halfleeftyd (die meeste minder as ’n uur).
In die natuur kom geen fermium voor nie; alle isotope is sinteties in ’n laboratorium berei. Die eerste sintetiese isotoop was 255Fm, in 1952.
Die kortslewende isotoop van fermium is 242Fm, met ’n halfleeftyd van ongeveer 0,8 millisekondes. Die langslewende een is 257Fm, met ’n halfleeftyd van 100,5 dae.
Kulkuns
Kulkuns of goëlery is 'n uitvoerende kuns wat gehore vermaak met truuks en illusies wat skynbaar onmoontlik of bonatuurlik is. Kulkuns skep die indruk van bonatuurlike mag, maar die illusie van kulkuns word uitsluitlik deur natuurlike metodes geskep. Die gehoor is gewoonlik bewus dat kulkuns deur oëverblindery uitgevoer word, maar die vaardigheid en geheimsinnigheid daaragter fasineer die gehoor.
Kulkuns kan professioneel of as 'n stokperdjie beoefen word. Baie ure se oefening en geduld word benodig om dit te bemeester. Die persoon wat die kulkunsies uitvoer word 'n kulkunstenaar genoem.
Toertjies
Daar word tussen sewe basiese kategorieë van illusies, of oëverblindery onderskei. Dit sluit in produksie, verdwyning, transformasie, herstelling, teleportasie, levitasie en penetrasie.
Produksie
Die kulkunstenaar produseer iets uit niks uit nie. 'n Voorbeelde van produksie is die gewilde toertjie om 'n "hasie uit die hoed" te trek of om 'n lint uit iemand se oor te trek.
Verdwyning
Die "verdwyning"-toertjie is basies die teenoorgestelde van produksie. 'n Soortgelyke tegniek word toegepas om items te laat verdwyn - byvoorbeeld, wanneer die kulkunstenaar sy hande klap, verdwyn 'n voël vanuit sy hok.
Transformasie
Transformasie-oëverblindery is byvoorbeeld wanneer 'n stukkie materiaal se kleur van rooi na blou verander, of die speelkaart wat gekies is skielik in 'n ander kaart verander.
Herstelling
Die illusie van herstelling (of restorasie) kan deur die gewilde "getoorde tou" gedemonstreer word. Die tou word in twee stukke gesny, die twee ente word aanmekaar gebind en die knoop verdwyn, wat net een reguit stuk tou laat. Of 'n koerant word in stukke geskeur en die kulkunstenaar kan dit weer heelmaak. Restorasie plaas die voorwerp na sy oorspronklike toestand terug.
Teleportasie
Teleportasie is die oordrag van 'n item van een plek na 'n ander, byvoorbeeld om 'n muntstuk wat verdwyn het, in 'n dig geseëlde houer te vind.
Levitasie
Levitasie gebeur wanneer die kulkunstenaar iemand in 'n skynbare "beswyming" plaas, en die persoon in die lug laat sweef. Levitasie is illusies waar iets of iemand "toweragtig" opgelig word.
Penetrasie
Penetrasie is wanneer 'n soliede voorwerp deur 'n ander gaan, soos wanneer 'n "soliede" staalringe inmekaar geskakel word en nie weer uitmekaar kan kom nie.
Ansar al-Sunna
Ansar al-Sunna (Afrikaans: Ondersteuners van die tradisie), al-Shabaab, Ahlu al-Sunna en Swahili Sunna is 'n Islamitiese militante groep wat in die provinsie Cabo Delgado, Mosambiek, bedrywig is. Die groep het veiligheidsmagte en burgerlikes aangeval in 'n poging om 'n Islamitiese staat in die gebied te vestig.
Die terroriste groep is volgens berigte in Cabo Delgado gevorm deur aanhangers van die radikale Keniaanse geestelikes Aboud Rogo Mohammed, wat ná sy dood in 2012, hervestig is in Mosambiek. Die groep het in 2017 toenemend gewelddadig geword en aanvalle op regerings- en burgerlike teikens uitgevoer. Die groep word befonds uit onwettige smokkelary, godsdienstige netwerke en mensehandelaars, wat die groep gebruik om rekrute na Tanzanië, Kenia en Somalië te stuur vir militêre en ideologiese opleiding.
Na berig word is lede van Ansar al-Sunna meestal Mosambiekers uit die distrikte Mocimboa da Praia, Palma en Macomia, maar sluit ook buitelandse burgers van Tanzanië en Somalië in. Portugees, Kimwane en Swahili word almal deur die groeplede gepraat. Die groep werf aktief jong Mosambiekers aan wat haatdraend is teenoor die regering as gevolg van hoë werkloosheid en 'n gebrek aan ekonomiese geleenthede.
Apiesdoring
Apiesdorings kom van Zambië in die Noorde tot die Noordwesprovinsie in die Suide voor. Ander name vir die boom is monkey-thorn (Engels), mologa (Noord-Sotho) en tshikwalo (Venda). Die boom se FSA-nommer is 166.
Beskrywing
Blomtyd is van September tot Januarie. Blomme is 60–120 mm lank en op kort sytakke, blomme sittend, rooierig tot pers voor hulle oopgaan en die boom is dus rooierig voor die blomme heeltemal oop is. Die blomme het 'n heuninggeur. Vrugtevorming vind van Desember tot Maart plaas. Die peule is reguit, 100–200 mm lank, rooierig tot persbruin, oopspringend en bros.