cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cornelis Vermaak Nel
Herkoms en opleiding
Cornelis Vermaak Nel is op 26 Desember 1876 uit 'n bekende Voortrekkerfamilie op sy vader se plaas in die distrik Greytown, Natal, gebore. Sy vader was Louis Louwrenz (gebore 27 April 1841 in die distrik Pietermaritzburg) en sy moeder Judith Margaretha Nel (gebore 22 Mei 1849 op Ladysmith, Natal). Nel was een van 11 kinders.
Aan die Victoria-kollege op Stellenbosch behaal hy die B.A.-graad en in 1901 word hy ná voltooiing van die teologiese kursus aan die Kweekskool tot die bediening toegelaat. Op universiteit het hy in rugby uitgeblink en saam met latere predikante soos P.K. Albertyn, John Murray en Herman van Broekhuizen vir Maties se eerste span uitgedraf, en in 1897 vir die Westelike Provinsie.
Die volgende paar jaar (1901 tot 1905) verrig hy as reisende sekretaris van die Christen-Studentevereniging 'n geseënde werk. Ds. Snyman het in sy huldigingsrede op ds. Nel se roudiens oor dié tydperk in die ontslapene se lewe gesê: "Hierdie vierjarige ondervinding het sy geestelike lewe nie alleen verdiep nie, maar ook sy mensekennis vermeerder. Oor hierdie jare in sy lewe het hy baie met my gepraat, en altyd verduidelik dat die kerkmanne wat op sy geestelike lewe die meeste invloed uitgeoefen het, prof. N.J. Hofmeyr, ds. Andrew Murray, dr. G.F. Marais (sy oorlede skoonvader) en ds. George Malan, leraar van Newcastle van 1897 tot 1903, was."
Ontvangs
Die kerkraad van die NG gemeente Cradock het reeds in 1899 gevoel dat die gemeente met meer as 3 700 siele en 1 700 lidmate te groot was vir een predikant, maar weens die ontwrigting van die Tweede Vryheidsoorlog is die saak voorlopig daargelaat. In 1905 roer die kerkraad die saak weer aan en op 13 Julie 1905 kom prop. C.V. Nel en sy vrou per trein op Scalen aan. Daarvandaan het sowat 60 rytuie hulle na die pastorie in Breestraat vergesel waar hulle met ’n lied deur die Sondagskoolkinders en die gebruiklike adresse verwelkom is. Die namiddag was dit warm sodat ’n groot skare na die park kon gaan, waar die susters vir ’n gesellige ontvangs gesorg het.
By die ordeningsdiens Vrydagoggend het ds. G.F. Marais – mev. Nel se vader – van die Sendinginstituut op Wellington, in 'n rede oor Jer. 19 'n mooi uiteensetting gegee van Jeremia se roeping tot profeet. Die bevestigingsformulier is gelees deur ds. J.H. Hofmeyr (Somerset-Oos, saam met wie se seun John Hofmeyr prop. Nel in Maties se eerste rugbyspan gespeel het) en die handoplegging het in 'n plegtige stilte geskied deur ds. Hofmeyr, prof. J.I. Marais en di. Martin, Marais, Reyneke, J.H. van Wyk en J.P. Kriel. Aandagtig en dankbaar het die gemeente die namiddag na ds. Nel se intreewoord geluister, waar hy dit met Joh. 1:7 ("Deze kwam tot een getuigenis, om van het Licht te getuigen, opdat zij allen door hem geloven zouden." ) as teks oor die Lig as die onderwerp van die leraar se getuienis en die geloof as die doel daarvan gehad het. Ná die drie Nagmaaldienste is die verrigtinge Sondagaand met 'n konferensie afgesluit.
Kerksaal
duimnael|links|300px|Die [[NG gemeente Cradock se kerksaal, ontwerp deur Wynand Louw, is tydens ds. Nel se dienstyd opgerig en plegtig op 2 Augustus 1912 ingewy.]]
duimnael|regs|230px|Van die [[NG gemeente Cradock|moedergemeente Cradock was ds. Nel medeleraar van 1906 tot 1914.]]
Ds. Reyneke het verskeie kere die "Christelyke Zaal" vir die kerkraad te koop aangebied, maar later word dit as 'n sakegebou en 'n bioskoopsaal gebruik. Die eerste stoot aan die bou van 'n eie kerksaal was 'n bemaking van £500 deur die weduwee van ds. J.H. du Plessis aan die gemeente om 'n vergaderplek vir die Sondagskool op te rig. (Vir die Paarl het sy dieselfde gedoen.) Hierdie bedrag is voordelig belê en toe 'n gemeentevergadering in Junie 1911 'n boukommissie benoem, staan die Du Plessis- of Sondagskoolfonds op £1 025. Teen dié tyd het die gemeente groot behoefte aan 'n gebou gehad wat nie net die Sondagskool nie, maar ook alle ander kerklike verenigings en organisasies kon huisves en terselfdertyd 'n saamkomplek aan die jong mense, met 'n leeskamer en 'n kafee, kon bied. Die koste moes nie £6 000 te bowe gaan nie. Die pastorieperseel se naaste hoek aan die kerk was vir die saal uitgehou. Onder die leiding van die heer P.W. Michau (Orange Grove) – lid van die Hoërhuis van die Kaapse Parlement van 1904 tot 1910 – het die twee leraars en die broers M.J. du Plessis, H.J. van Heerden, H.P. van Heerden, P.J. Erasmus, A.J. de Kock en G.H. Lategan (sekretaris) aan die werk gespring. Wynand Louw van die Paarl was die argitek. Die laagste tender, dié van Boesen, is met £400 tot op £6 200 verminder en op 16 Desember 1911 is die hoeksteen deur ds. (later prof.) John du Plessis gelê.
Met die hartlike samewerking tussen die kommissie, die argitek en die bouheer, was die bouwerk ná sewe maande klaar. Op die totale koste van £7 450 het die gemeente net £2 920 verskuldig gebly. Twee basaars het £400 en £639 gelewer, terwyl vyf persone £100, veertien £50, drie £30 en nege £25 elk gegee het. 'n Kollekte deur die Sondagskoolkinders het £49 en intekeninge £622 ingebring. Toe die distriksraad geen lening mag toestaan nie, leen die kerkraad £1 500 uit die boedel van James Ayliff. Buiten 'n geweldige hoeveelheid klip, is 365 000 stene gebruik, op die vervoer waarvan daar £100 bespaar is deur-dat die gemeente kosteloos daarmee gehelp het. Groot dank het H.J. van Heerden en M.J. du Plessis toegekom vir hul persoonlike toesig en hulp. Die gasligte sou gebruik word totdat Cradock hopelik binnekort elektriese ligte kry.
By die opening op Vrydagaand 2 Augustus 1912 was die groot saal, kort nadat ds. D.J. Pienaar, leraar van Uitenhage en moderator van die vorige sinode, die hoofdeur oopgesluit het, stampvol. Op die verhoog het die leraars van die verskillende kerke op Cradock en die vernaamste inwoners van die dorp en distrik hul plekke ingeneem. Die verslag van die Boukommissie is deur die voorsitter gelewer en ds. Pienaar – prof. J.I. Marais kon nie kom nie – het 'n rede oor "Vooruitgang, die Eis van die Lewe" gehou. Hy het op die vordering in die opvoedkundige, maatskaplike en kerklike lewe van Suid-Afrika gewys. Hiervan was ook die nuwe saal 'n sprekende bewys. Dit moes dien tot die ontwikkeling van die verstand, tot opbouing van die karakter, tot be-vordering van die maatskaplike verkeer en tot vestiging van die Godsryk op aarde. Ds. Nel het 'n samevatting van die rede in Engels gegee en onder die sang van die kerkkoor is daar £100 gekollekteer. Al die verenigings "die als zonen en dochters der gemeente beschouwd kunnen worden", sou die vrye gebruik van sekere vertrekke hê, mits die kerkraad op hulle kon reken as dit by skulddelging en die instandhouding van die gebou kom.
Afskeid
Die dae van 24 tot 27 Julie 1914 was vir die gemeente droewig weens die afskeid van ’n geliefde leraarspaar wat toe reeds agt jaar en twee weke in die gemeente gestaan het. Van alle kante het mense gekom en in gevalle waar mans nie kon kom nie weens die lammeroes, het die vrou gekom. Nadat die verenigings in die loop van die week reeds van ds. en mev. Nel afskeid geneem het, was daar die Vrydagmiddag in die kerksaal ’n gesellige gemeentelike byeenkoms. Die Sondag was dit Nagmaal en die aand was die kerk stampvol vir ds. Nel se diep ernstige en boeiende afskeidspreek na aanleiding van Hand. 20:32: "En nu, broeders, ik bevele u Gode, en den woorde Zijner genade, Die machtig is u op te bouwen, en u een erfdeel te geven onder al de geheiligden." By die verlening van demissie die Maandagoggend in die kerkraadsvergadering het baie trane gevloei. Hierna moes ds. Nel se medeleraar, ds. J.C. Reyneke, weer ’n aantal jare alleen staan, hoewel hy soms hulppredikers gehad het sodat hy meer tyd aan die buitewyke kon afstaan.
Oudtshoorn
duimnael|regs|180px|Ds. Nel, omstreeks 1916.
320px|links|duimnael|Tydens ds. Nel se dienstyd is die [[NG gemeente Oudtshoorn|NG kerk Oudtshoorn in 1921 gerestoureer en van elektriese ligte voorsien.]]
Sy dienstyd
Die begin van ds. Nel se dienstyd was die stilte voor die storm, want in Oktober 1918 het die verwoestende Spaanse griep Oudtshoorn ook getref. Eers hy hom as ’n onskuldige siektetjie voorgedoen, maar spoedig het hy die hele Suid-Afrikaanse gemeenskap "in sy doodsarms omhels en die lewe van tienduisende van die blom van ons land uitgepers". Geen leraar, geen kerkraadslid en min van die lede van die gemeente het gesterf in verhouding met die sterftesyfer in ander gemeentes. Ds. Viljoen het op die kerkraadsvergadering van 1 Desember 1918 voorgestel dat die gemeente daaraan dink om uit dankbaarheid, en veral met die oog op die wesies in die gemeente, amptelik uit haar tiendefonds by te dra tot die redding van dié wese. Die volgende jaar is besluit om ook vrywillige gifte uit die gemeente te versoek, wat ds. Nel sou ontvang en administreer.
Nadat ds. Viljoen vir sy derde beroep bedank het, het die kerkraad hom op die vergadering van 3 Mei 1919 ’n adres en ’n beurs aangebied as waardering en uit dankbaarheid dat hy die beroep na Glen Lynden, wat vir hom geldelik meer sou beteken, nie aanvaar het nie. In hierdie stadium was die 42-jarige ds. Nel se gesondheid glad nie na wens nie en is aan hom verlof van ses maande, met volle betaling, toegestaan.
Hy moes weer terug in die gemeente gewees het toe gedurende 1921 omvattende herstelwerk aan die kerkgebou aangebring is waarvan die koste £1 300 beloop het. Ook is elektriese ligte teen ’n koste van £521 aangebring. ’n Belangrike gebeurtenis in dié tyd, wat sonder fanfare plaasgevind het, was dat die kerkraadsnotule op 28 Mei 1921 vir die eerste keer in Afrikaans opgestel is.
Armoed stig af
Toe ds. Snyman, wat sedert 1919 as derde leraar in die gemeente gestaan het, vir ’n twee maal na Albertinia beroep is, het hy dit aangeneem. Dit het die afstigting van Armoed weer pertinent onder die kerkraad se aandag gebring, aangesien dit nou in verband gestaan het met die kwessie van ’n derde leraar al dan nie. Op ’n vergadering gehou op 10 Oktober 1921 besluit die kerkraad dat, aangesien petisies vir en teen die afstigting ter tafel gelê is, die saak na Ring verwys sou word, en dat albei leraars, di. Nel en Viljoen, en die kerkraad wel toestemming tot afstigting gee. Na aanleiding hiervan is die nuwe gemeente, met die naam Volmoed, begin 1922 gestig.
Sy vertrek
duimnael|links|190px|Die [[NG gemeente Robertson was van 1926 tot 1934 ds. Nel se laaste standplaas.]]
Ds. Viljoen is op 24 November 1923 verlof van afwesigheid van ses maande met volle vergoeding toegestaan sodat hy kon herstel van ernstige hartmoeilikheid wat hom geruime tyd aan sy bed gekluister het. Hy het volkome herstel en kon Oudtshoorn nog tot 1932 bedien en daarna Heidelberg, Tvl., tot sy aftrede in 1951. Op 18 Julie 1925 ontvang ds. Nel demissie en nadat hy vertrek het, besluit die kerkraad om die twee predikante se salaris vanaf 1 Augustus 1925 gelyk te maak en op £500 elk vas te stel, asook om weg te doen met die benaming "eerste" en "tweede" predikant. Voortaan sou hulle gelykstaan, anders as die geval met di. Nel en Viljoen.
Robertson
In die NG gemeente Robertson was ds. Nel die opvolger van dr. H.P. van der Merwe. Op Robertson het die gemeente kennis gemaak met al ds. Nel se uitstaande karaktertrekke en talente. Ná sy dood het sy medeleraar op Oudtshoorn van 1919 tot 1921 en hier van 1926 tot 1932, ds. J.W. Snyman, gesê: "Hy kon sake aanpak en deurdrywe; getuie hiervan is, onder meer, die deursettingsvermoë deur hom aan die dag gelê ten opsigte van die amalgamasie van die twee hoër skole, wat vandag (1953) sulke geseënde afwerp en die aankoop van die nuwe orrel, waarvoor hy soveel gepleit, geywer en gewerk het; die dag waarop hierdie pragtige orrel ingewy is, was een van sy gelukkigste op Robertson. In onderwyssake het hy altyd ’n lewende belang gestel; terwyl hy jare lank lid was van belangrike sinodale kommissie, onder meer die opvoedings- en armesorgkommissie. Sy kerk en Volk had hy hartstogtelik lief. ’n Ander voortreflike karaktertrek wat op my ’n onuitwisbare indruk gemaak het, was sy deeglike voorbereiding vir die kansel; al die boodskappe wat ons die voorreg had om te hoor, het getuig van grondige Bybelstudie en deeglike voorbereiding. ’n prediking was altyd Evangelies, skriftuurlik, geestelik, prakties, waarskuwend, sowel as bemoedigend en vertroostend."
Hoewel ds. Nel ’n wil en gees van staal gehad het, was sy liggaam dit egter nie. In 1934, soos in 1919, het so ernstig siek geword dat siekteverlof aan hom toegestaan is en ds. J.S. Klopper aangestel moes word as plaasvervanger om die gemeente saam met ds. Nel se medeleraar, ds. A.S. Cronjé, te bearbei. Sy ongesteldheid het ál erger geword en in 1935 is hy verplig om sy emeritaat te aanvaar.
Gesinlewe en afsterwe
duimnael|regs|170px|Ds. Louis Nel, 'n seun van ds. Nel, was tot 1957 Algemene Sendingsekretaris van die [[NG Kerk Vrystaat|Vrystaatse Kerk.]] Ses kinders is uit Nel se huwelik gebore, onder andere 'n seun, Lourens Nel. Ná sy aftrede het ds. Nel en sy gesin hulle op Graaff-Reinet gaan vestig waar sy oudste dogter orreliste van die Nuwekerk was. Daar is hy op 4 Junie 1936 oorlede en op 14 Junie op dié Karoodorp begrawe.
Shar-Kali-Sharri
Shar-Kali-Sharri (Akkadies:, DShar-ka-li-Sharri) of Sjar-Kali-Sjarri was van omstreeks 2217-2193 v.C. ’n koning van die Akkadiese Ryk. Hy het sy pa, Naram-Sin, opgevolg in ’n tyd van toenemende probleme. Die opstande van die Goeteërs van die Zagrosberge wat tydens sy pa se bewind begin het, het al hoe meer toegeneem en ’n paar rebellies is gereël deur vasalle, wat hoë belasting moes betaal om vir die staat se verdediging teen die Goeteërs te betaal.
Jaarname vir Shar-Kali-Sharri dui daarop dat hy in een jaar tydens sy bewind Sharlag, die koning van die Goeteërs, gevange geneem het en in ’n ander jaar "die juk op Goetium geplaas het".
Taizz
Taizz (Arabies: تعز Taʿizz‎) is 'n stad in die suide van Jemen met 'n bevolking van 460 000. Die stad is die derde grootste van dié land ná die hoofstad Sanaa en Aden en is tussen die twee stede geleë. Onder koning Ahmad ibn Yahya (1948–1962) het Taizz vir die laaste keer as hoofstad van Noord-Jemen gedien.
Agelas gracilis
Agelas gracilis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Oesjanka
Oesjanka (Russies: уша́нка; ook ша́пка-уша́нка, sjapka-oesjanka, IFA: /ˈʂapkə ʊˈʂankə/) is ’n Russiese pelshoed met oorflappe wat aanmekaargebind kan word oor die kroon van die hoed, of onder die draer se ken om die ore en onderste deel van die gesig teen die koue te beskerm. Oesjankas word gewoonlik van konynpels gemaak en soms ook van meer gesogte pels soos dié van vosse en wolwe. Dié van nagemaakte pels word deesdae in groot maat vervaardig en aan toeriste verkoop. Die term oesjanka kom van die Russiese woord oesji (у́ши, "ore"), en sjapka-oesjanka beteken dus letterlik "hoed met oorflappe". Daar word bespiegel dat die Russe die ontwerp van die hoed van die Mongoolse leër gekry het, aangesien die Mongole ’n soortgelyke hoed gedra het. Die oesjanka bly egter ’n stereotipe van die Russiese kultuur.
Burgerhuis
Die Burgerhuis aan die Braak op Stellenbosch is ’n uitstaande voorbeeld van die Kaaps-Hollandse boustyl. Pierneef het dié huis se gewel beskryf as een van die mooistes in die Kaap. Gevolglik is die huis in 1961 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
Hierdie huis is in 1797 deur Antonie Fick as ’n woonhuis vir sy gesin gebou. Na die afsterwe van Fick in 1808 koop die destydse landdros van Stellenbosch, R.J. van der Riet, die huis as woonhuis vir sy skoonsuster. In 1839 word dit die eiendom van ds. P.D. Lückhoff van die Rynse Sendinggenootskap. By sy aftrede koop die genootskap die huis by hom om dit verder as pastorie te gebruik.
In 1952 word die huis staatseiendom en in 1959 maak die Staat die huis oor aan die Stadsraad van Stellenbosch. As ’n diens aan die publiek en omdat hulle hul steun toesê aan die beleid om klassieke voorbeelde van die Kaaps-Hollandse boustyl te restoureer en bewaar, het die Rembrandt Groep dit op hom geneem om die huis te huur teen ’n bedrag wat die restourasie, instandhouding en ander koste dek.
Die Burgerhuis huisves ’n VOC-museum en is gemeubileer op ’n wyse wat eie is aan die tipe huis in sy fleur. Ook word die huis gebruik as die hoofkantoor van Historiese Huise van Suid-Afrika.
Donkernooientjie
Die donkernooientjie (Abudefduf notatus) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan en die Indiese Oseaan; meer spesifiek die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Dusky damsel.
Identifikasie
Die vis word tot 17 cm lank. Die volwasse visse is grysbruin met nou, wit vertikale strepe op die sye en die stertvin is liggeel. Die onvolwasse visse is bruin en grys aan die onderkant terwyl die wit strepe onderontwikkel is. Hulle leef in oop rotsriwwe, normaalweg waar die water onstuimig is in water wat 1 tot 12 m diep is. Die onvolwasse vissies word ook soms in getypoele gevind. Hulle is gewoonlik alleenlopers maar kom ook in los groepe voor. Die visse vreet alge en klein skaaldiere.
CAF Kampioene-liga
Die CAF Kampioene-liga is die belangrikste internasionale sokkerbekertoernooi in Afrika. Kampioene van Afrika se nasionale sokkerligas (soos vir Suid-Afrika die Premier Sokkerliga) kwalifiseer vir hierdie toernooi. Die CAF Kampioene-liga kan beskou word as Afrika se weergawe van die UEFA Champions League (wat net vir Europese sokkerspanne is). Die CAF Kampioene-liga word deur die Konfederasie van Afrikasokker (CAF) georganiseer.
Na kwalifikasie ding 32 spanne mee vir die uitklopfase van die toernooi. Die spanne wat in die tweede ronde uitgeklop word plaas hul vir die CAF Confederation Cup (die tweede internasionale Afrika-sokkertoernooi). Die 16 spanne wat na die uitklopfase oor is word verdeel in vier groepe van vier spanne. Die wenners en naaswenners van die groepe speel tydens beide die kwart- en halfeindrondte 'n tuis- en wegwedstryd, waarop die eenmalige eindstryd volg.
Die wenner word algemeen beskou as die beste sokkerspan in Afrika en kwalifiseer vir die FIFA-Klubwêreldbeker. Die huidige kampioen is Wydad AC. In 2022 het hulle Al-Ahly SC met 2–0 in die eindstryd geklop.
Orlando Pirates FC en Mamelodi Sundowns is die Suid-Afrikaanse spanne wat die Kampioene-liga (in 1995 en 2016, onderskeidelik) gewen het. Mamelodi Sundowns het in 2001, Orlando Pirates FC in 2013 en Kaizer Chiefs in 2021 as naaswenner geëindig.
Boesmansuring
Boesmansuring (Anacampseros rufescens (Haw.) Sweet) is 'n vetplantjie wat endemies is aan Suid-Afrika en voorkom in Oos-Kaap, Vrystaat en KwaZulu-Natal. Op die SANBI-rooilys is dit as veilig gelys.
Die plant groei op kaal vlaktes of klipperige hellings in die ooste van die Nama-Karoo of die Oos-Kaapse berge. Gewoonlik is daar min reën en ekstreme temperature. Die jong blare is tydens die winterreëns groen van kleur, maar in die droë tyd kan dit rooierig of perserig word. Die saadjies ontkiem gemaklik en die plant groei nou ook buite Suid-Afrika as tuin- of kamerplante.
Juventus Football Club
Juventus Football Club is 'n Italiaanse sokkerklub uit Turyn in die deelstaat Piemonte. Hulle speel in die Serie A.
Die klub is in 1897 gestig en hulle speel hul tuiswedstryde by die Juventus-stadion in Turyn. Dit is die suksesvolste span in die geskiedenis van Italiaanse sokker. In totaal het die klub 51 amptelike trofeë gewen, meer as enige ander span in die land; 40 in Italië, wat ook 'n rekord is, en 11 in Europese en wêreldkompetisies. Dit is die derde suksesvolste klub in Europa en die sesde in die wêreld met die meeste internasionale titels wat amptelik erken word deur een van die ses kontinentale sokkerkonfederasies en FIFA.
Die klub was die eerste Italiaanse klub om die UEFA-beker te wen. In 1985 het Juventus, die enigste span ter wêreld wat alle amptelike internasionale bekers en kampioenskappe gewen het, die eerste klub in die geskiedenis van Europese sokker geword wat al drie die groot UEFA-klubkompetisies gewen het.
In Italië is Juventus die klub wat die grootste aanhangersbasis het, met ook een van die grootste getalle ondersteuners ter wêreld, met 'n totaal van 170 miljoen Juventus-ondersteuners (Italiaans "tifosi") wêreldwyd. Die klub is 'n stigterslid van die Europese Klubvereniging, wat gestig is na die ontbinding van die G-14, 'n versameling van Europa se mees elite-klubs. Die Turynse span word ook erken vir sy groot bydrae tot die Italiaanse nasionale span.
P.W. Buys
P.W. Buys (1923–1999) was ’n Afrikaanse digter van hoofsaaklik religieuse verse, predikant van die Gereformeerde Kerk, en professor aan die Teologiese Skool Potchefstroom. Hy word beskou as Potchefstroom se "ander Totius".
Herkoms en vroeë lewe
duimnael|links|300px|Proff. [[Stephanus du Toit|S. du Toit, C.J.H. de Wet en J.D. Toit by die studente aan die Teologiese Skool Potchefstroom, 1944. Die studente en professore aan die Teologiese Skool Potchefstroom, 1944. Agter: S.P. du Plessis, P.W. Buys, M.J.P. Olivier (van die NG Kerk), C. Hattingh, G.P. Scheepers en Tjaart Steyn. Middel: G.P.L. van der Linde, proff. Fanus du Toit, Casparus de Wet en Totius, en K. van Wyk de Vries. Voor: D. Kempff, J.C. Kruger en M.J. Booysen.]]
Pieter Willem Buys is op 15 Oktober 1923 op Germiston gebore. Sy ouers kom albei oorspronklik van die Karoo af. Sy vader was van Steynsburg afkomstig en sy ma, ’n nooi Du Plessis, was oorspronklik van Philippolis. Toe hy nog ’n jong seun was, verhuis die gesin na ’n plaas tussen Brakpan en Heidelberg.
Opleiding en loopbaan
Ná sy laerskooldae op Brakpan en hoërskooldae op Bronkhorstspruit behaal hy die B.A.-graad, B.D.-graad en in 1952 die M.Th.-graad (met ’n verhandeling oor Die teologiese fundering van die owerheid wat hy in net nege maande afhandel) aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys. Van 1948 tot 1950 is hy predikant van die gekombineerde Gereformeerde gemeentes Theunissen en Bultfontein in die Vrystaat. As jong predikant beïndruk hy die gemeenskap sodanig dat ’n straat in Theunissen na hom genoem word. Vanaf 1950 tot 1953 bedien hy die gemeente op Kroonstad in die Vrystaat en in 1953 word hy na Potchefstroom beroep. In 1961 woon hy drie maande lank in Nederland, terwyl hy besig is met sy doktorale studies. Vanaf 1966 tot 1973 was hy predikant by die Noordbrug-gemeente op Potchefstroom.
As besonder begaafde prediker word hy gevra om tydens die Gereformeerde Kerk se eeufees in 1959 te Rustenburg een van die eredienste waar te neem. Hy behaal sy D.Th.-graad in 1970 aan die Potchefstroomse Universiteit met ’n proefskrif getiteld Die ekklesiologiese onderskeiding organisme en instituut as antwoord op die problematiek van die volkskerk: ’n historiese, prinsipiële en praktiese studie.
Loopbaan as akademikus
duimnael|links|180px|Ds. P.W. Buys. Vanaf 1973 tot 1988 word hy professor in die vakke Etiek en Apologetiek aan die Potchefstroomse Universiteit. In hierdie jare is hy vanaf 1983 tot 1985 rektor van die Teologiese Skool en vanaf 1981 tot 1988 hoof van die Departement Dogmatologiese Vakke. Talle artikels verskyn in hierdie tyd van hom in wetenskaplike en kerklike tydskrifte en ook in boeke. Namens die Gereformeerde Kerk is hy vanaf 1979 verantwoordelik vir ’n hersiening van die Totius-beryming van die Psalmboek, waarin hy veral daarop fokus om moeilik verstaanbare woorde, hoofsaaklik Nederlandismes, met suiwer Afrikaanse woorde te vervang. Na sy emeritering in 1988 begin hy met pastorale versorging van bejaardes in drie aftree-oorde in Potchefstroom, insluitende Huis Eikelaan.
Hy is vir ’n geruime tyd lid en voorsitter van die Deputate vir Kerklike Publikasies en talle artikels van hom verskyn in Die Kerkblad en Die Gereformeerde Vroueblad. Vir 34 jaar lank is hy ook die redakteur van die kerklike jeugblad Slingervel. Vir sy werk in hierdie verband ontvang hy in 1997 ’n oorkonde van die Sinode van die Gereformeerde Kerk. Hy word per geleentheid uitgenooi om as gaslektor op te tree by die Seminary of the Kosin Presbyterian Church in Pusan, Suid-Korea. Sy besoek dra daartoe by dat verskeie studente uit Korea hierna hulle nagraadse studie aan die Potchefstroomse Universiteit kom doen het.
Persoonlike lewe en sterfte
In 1949 is hy getroud met Louisa (Lulu) Minnaar, ’n huwelik waaruit twee seuns (Gerrit en Johan) en drie dogters (Mietsie, Susan en Louise) gebore word. Hy is op 27 November 1999 op Potchefstroom oorlede en sy vrou op 8 Mei 2001. Ná sy vrou se dood bemaak sy kinders sy literêre nalatenskap aan die Nasionale Letterkundige Navorsingsentrum en Museum (NALN) in Bloemfontein.
Digkuns
Sy opvolgbundel is Wit korbeel, waar ’n korbeel die uitstekende stuk in ’n muur is waarop ’n balk kan rus, dit wil sê ’n stut wat die balk in die lug hou. Die titel word verklaar in die gedig Mag ek?, waar die digter sy bereidwilligheid om te dien, te stut en te ondersteun uitspreek. Weereens is die religieuse die onderbou van die bundel, maar die gedigte spreek ’n groot verskeidenheid temas aan. Hierdie temas sluit in die wêreld as bron van poësie, besinning oor die bestaansrede van die mens en sy sterflikheid (met ironiese verwysing na die onuitroeibaarheid of “onsterflikheid” van die kankersel) en die predikant en sy preekbediening.
Versamelbundels
Van sy gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte en Honderd jaar later.
Eerbewyse
Met sy aftrede in 1988 dra sy studente ’n huldigingsbundel Waar die paaie saamwoon aan hom op. Die Sinode van die Gereformeerde Kerk oorhandig in 1997 ’n oorkonde aan hom in erkenning vir sy waardevolle en onbaatsugtige werk aan Slingervel. ’n Straat in Theunissen word reeds in die vyftigerjare na hom vernoem.
Publikasies
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:
Sien ook
Eksterne skakel na Buys se Blog: http://pwbuys.blogspot.co.za/
St Bride Foundation
Die St Bride Foundation is in 1891 gestig as 'n maatskaplike, kulturele en ontspanningsentrum vir Londen se Fleet Street en die druk- en perswese wat daar gesetel was.
Die stigting se biblioteek dien as sy sentrale instelling. Met 50 000 werke oor drukwese, die mediabedryf, kommunikasie, tipografie, kalligrafie en grafiese ontwerpkuns, en 3 500 tydskrifte word dit as die grootste van sy soort op aarde beskou.
Baie van die stigting se historiese ruimtes staan oop vir die publiek, soos die Bridewell Hall en Salisbury Room. Alhoewel die stigting se skool, die Printing School, intussen na die Teems se suidoewer verplaas is, word historiese drukperse steeds in Fleet Street vertoon en vir opvoedkundige doeleindes gebruik. Twee teaters, die Bridewell Theatre en Lunchbox Theatre, bied vermaak wat in 'n breë gehoor se smaak val. Die Bridewell-kroeg is 'n gewilde plek vir konserte en huisves daarnaas 'n galery wat werke van kunstenaars en fotograwe vertoon.
OFC
OFC is die Oseaniese Sokkerkonfederasie (Engels: Oceania Football Confederation). OFC is een van FIFA se ses kontinentale konfederasies. Die konfederasie is op 15 November 1966 gestig en hulle hoofkantoor is in Auckland, Nieu-Seeland, geleë. Die amptelike taal is Engels en sedert 2011 is David Chung die president van die OFC.
Lidlande is: Papoea-Nieu-Guinee, Nieu-Seeland, eilandnasies soos Tonga en Fidji asook ander Pasifiese eilande. Geassosieerde lande is Kiribati, Niue en Tuvalu. Australië breek op 1 Januarie 2006 weg en sluit by AFC (die Asiatiese Sokkerkonfederasie) aan. Nieu-Seeland was tot 1964 lid van die AFC, maar het in 1966 stigtingslid van die OFC geword. Verdere voormalige lede is die Noordelike Mariana-eilande en die Republiek China, wat albei by die AFC aangesluit het.
Karasee
Die Karasee (Russies: Ка́рское мо́ре, Karskoye more) is 'n see van die Arktiese Oseaan in Noord-Rusland tussen Nowaja Zemlja in die weste, Franz Josef-land in die noordweste, Sewernaja Zemlja in die noordooste en die vasteland van Siberië in die suide. Die Karasee grens aan die Barentssee in die weste, die Arktiese Oseaan in die noorde en die Laptefsee in die ooste. Die see het 'n oppervlakte van sowat 880 000 km² en 'n gemiddelde diepte van 127 m. Die see is genoem ná die Kararivier; Kara beteken "gedempte ys" in die Nenets-taal.
Belangrike riviere wat in die Karasee uitmond is die Jenisej en Ob. Die see is nege maande lank gevries, maar het groot potensiaal as visvanggebied – alhoewel die vangseisoen beperk bly tot die maande Augustus en September waanneer die see ysvry en maklik bevaarbaar is.
Nineteen Eighty-Four
Nineteen Eighty-Four (Negentien-vier-en-tagtig – 1984) is 'n distopiese roman deur die Britse skrywer George Orwell, grootliks geskryf in 1948 en gepubliseer in 1949. In hierdie boek bied Orwell sy visie op die Westerse wêreld in 1984, waarin die enkeling in 'n heeltemal hopelose stryd teen 'n totalitêre regime ondergaan. Dit is 'n waarskuwing teen totalitêre regimes, soos Nazi-Duitsland wat toe pas verslaan is en Josef Stalin se Sowjetunie.
Agtergrond
'n Kenmerkende stelling is dus: "Vryheid is die vryheid om te sê dat twee plus twee vier maak, as dit toegestaan word, volg alles anders." Die punt is dat die Party kan sê dat twee plus twee vyf is en dat die hele geskiedenis in die argiewe verander word, asof dit nooit anders was nie. Met ander woorde, twee plus twee is nie vier, of drie of ses nie, maar wel wat die Party sê dit is. 'n Paar partyspeuke uit die boek is:
George Orwell weet dit met 'n baie duidelike argument om 'n kern van die waarheid te gee. Daarbenewens is daar die verskillende ministeries met hul prominente name: die Ministerie van Vrede is betrokke by oorlogvoering. Die Ministerie van Waarheid verrig geskiedenisvervalsing in die staatsargief om te verseker dat die Party altyd perfekte voorspellings maak, die Ministerie van Oorvloed (Engels: "plenty") versprei kos en sorg vir 'n lae lewenstandaard en die Ministerie van Liefde is besig met totalitêre beheer, straf en marteling sodat alle onderdane toegewyde volgelinge van Big Brother word (as hulle nog nie klaar is nie).
Een van die middele waarmee die Party beheer oor die burgers probeer hou, is 'n nuwe taal: Nuwespraak (in die oorspronklike Engelse boek as Newspeak aangedui). Nuwespraak is 'n uiters saamgeperste vorm van die Engelse taal, waarin die Party verseker het dat alle woorde wat 'n negatiewe uitwerking daarop kan hê, verwyder is of 'n ander betekenis verkry het. Die uitdrukking van 'misdenk' (Nuwespraak vir 'verkeerde menings') word hierdeur onmoontlik gemaak.
Nineteen Eighty-Four is dus ook 'n boek oor taal en semantiek. Wanneer woorde hul betekenis verloor en mense nie genoeg woorde het om hul gedagtes uit te druk nie, kan hulle nie net ophou praat nie, hulle kan nie meer dink nie.
Die regime weet in die boek self hoe om in die kop van die hoofkarakter binne te dring, en hom uiteindelik van die Staat en Party te laat hou. Gedrag word ten volle voorafgeprogrammeer. Romantiese magte soos liefde en tradisies word heeltemal uitgewis. 'n Sterk parallel word gestel met Stalin se Sowejetunie. Big Brother sou kon instaan vir Joseph Stalin en Emmanuel Goldstein vir Leon Trotsky. Op een of ander stadium kom die hoofkarakters ou bekendes in die gevangenis tee, waarvan sommige selfs deur hul eie kinders verraai is. (Dit het ook in Stalin se Sowjetunie gebeur.) Die betrokke kind het dadelik 'n toekenning ontvang.
Die leser sal nie meer enigiets as vanselfsprekend kan aanvaar nie. Gaan die oorlog regtig aan, of skiet die regering self die vuurpyle om die mense onderdanig te hou? Is Goldstein se boek regtig van Goldstein? Bestaan Big Brother en Emmanuel Goldstein? Die protagonis lewe soos in 'n (nare) droom.
Die idees in die boek is nie heeltemal onafhanklik van die werklikheid nie. In die jare wat Orwell in daardie tyd as verslaggewer in die verskillende oorloë gewerk het, het hy gereeld opgemerk dat die pers soms 'n dubbele agenda gehad het en dat die stories as waarheid verkondig is wat glad nie gebeur het nie. In die voorwoord van sy boek Animal Farm het hy geskryf oor die persvryheid in Engeland, wat baie te wense oorgelaat het en gewaarsku het teen die totalitêre neigings wat hy waargeneem het. Dat die linkse intellektuele, veral die mense wat veronderstel was om vryhede te beskerm, die totalitarisme van die Sowjetunie verduur, waar die vryhede net onder vuur was, het hom bang gemaak. Die uitgewer van Animal Farm, wat 'n kritiese siening van die Sowjetunie het, sou hom baie kritiek op die hals haal. Die voorwoord van die Animal Farm het eers in die sewentigerjare verskyn.
Die troostelose en kleurlose lewensomstandighede in hierdie boek is nie net geïnspireer deur dit wat in die Sowjetunie gebeur nie, maar ook deur die uiters strawwe na-oorlogse lewe in Engeland waar tot 1953 voedsel en klere gerantsoeneer was.
Die verhaal
Winston Smith is 'n laer Partywerknemer in die Ministerie van Waarheid. Sy taak is om die koerantargiewe te verander. As Party werknemer is hy onderworpe aan streng beheer, na sy eie woonstel, met behulp van 'n 'teleskerm'. Die lewe is vervelig en kleurloos. Hy woon in Londen, hoofstad van die provinsie Lugstrook 1 van Oseanië. Hierdie land is voortdurend in oorlog.
Oorlogvoering is 'n doel op sigself vir die state van Winston Smith se wêreld. Kos word versprei weers die oorlog en die oorlogse ekonomie en vryheid word beperk. Hier kan parallel gesien word met die politieke situasie van die jare veertig en vyftig, maar miskien ook met hedendaagse ontwikkelings.
Die dwangbaadjie waarin hy moet loop, word te veel vir hom. Op een punt doen hy iets ongehoord: hy koop 'n dagboek en begin om sy gedagtes neer te skryf. Volgens hom is dit die enigste ding wat die Party nie van hom kan wegneem of manipuleer nie. Hy ontmoet Julia, op wie hy verlief raak. Sy is, hoewel uiterlik 'n fanatiese partymedewerker, ook iemand wat moeg is vir die maatskaplike dwangbaadjie en twyfel aan die standaarde en waardes wat deur die Party opgelê word. Hulle gaan saam bed toe. Dit is ook ongehoord, aangesien seks vir voortplanting moet dien en nie vir plesier nie. Ten slotte maak hulle kontak met O'Brien, 'n hoër Party lid wat ook 'n lid van die weerstand is. Hy gee Winston 'n boek deur Emmanuel Goldstein, die ontvrugte teenstander van Big Brother, waarin ENGSOC vernietigend gekritiseer word.
Die Gedagtepolisie, wat die uiteenlopende idees veg, trek hulle uiteindelik vas. O'Brien blyk 'n agent te wees en neem van die ondervraging en marteling homself waar. Goldstein se boek blyk deur homself geskryf te wees. Op die vraag of Winston of Big Brother bestaan, kry hy 'n ontwykende antwoord. Op sy vraag waaroor dit nou eintlik gaan, kry hy 'n antwoord: mag. Dit beteken dat hy nie self kan besluit of twee plus twee vier is nie. Winston word gemartel, verstandelik afgebreek, geïndoktrineer en uitgelewer aan sy grootste vrees: rotte; nie net om hom te laat bely dat hy die amptelike waarheid betwyfel het nie, maar ook vir hom om  die Party en Big Brother lief te hê.
Na hierdie behandeling word Winston vrygelaat en kry ons hom terug in 'n kafee. Die teleskerm roep met baie fanfare iets uit oor 'n groot militêre oorwinning in Afrika. Aan die einde van die storie, sit Winston in die aand en dagdroom dat hy 'n nekskoot in die Ministerie van Liefde kry, die nekskoot wat O'Brien aan hom belowe het. Aan die einde van die boek dink Winston: "Ek het die oorwinning deur myself bekom. Ek is lief vir Big Brother."
Verwerkings
1984 is verskeie kere verwek vir film, televisie en drama:
Joe Quinn (akteur)
Joe Quinn (1898 – 1974) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Pretty Maids All in a Row (1971) en in die televisiereekse Matinee Theatre (1955), The Rifleman (1958), en The Invaders (1967).
Bruiser Brody
Bruiser Brody (18 Junie 1946 – 17 Julie 1988) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse World Championship Wrestling (1972), WWF Championship Wrestling (1972), en WCW Worldwide Wrestling (1975).
Alan Rawsthorne
Vroeë Jare
Alan Rawsthorne was in Deardengate Huis, Haslingden, Lancashire, gebore as die seun van Hubert Rawsthorne (1868–1943), 'n vermoënde dokter, en sy vrou Janet Bridge (1877/8–1927). Ten spyte van wat voorgekom het as 'n gelukkige en liefdevolle gesinslewe saam met sy ouers en ouer suster, Barbara (sy enigste broer of suster) in die pragtige landelike gebied van Lancashire, het Rawsthorne as 'n jong seun gely aan 'n ietwat brose gesondheid.
Alhoewel hy op verskeie tye skool bygewoon het in Southport, het baie van Rawsthorne se vroeëre opvoeding egter tuis plaasgevind by wyse van private tutorklasse. Ten spyte van 'n jeugdige aanleg vir musiek en literatuur, het Rawsthorne se ouers egter probeer om hom weg te stuur van sy droom om 'n professionele musikant te word. Gevolglik het hy op onsuksesvolle wyse gepoog om 'n graadkursus te neem by die Universiteit van Liverpool, eers in Tandheelkunde en daarna in Argitektuur. Wat die tandheelkunde betref, is Rawsthorne op rekord as sou hy die volgende gesê het, "Ek het dit opgegee, dank die Here, voordat ek naby enigiemand se mond kon kom", terwyl sy vriend, Constant Lambert geskerts het "Mnr Rawsthorne stel my gerus dat hy die tandheelkundige beroep opgegee het, selfs as 'n stokperdjie".
Egiptiese mau
Die Egiptiese mau is ’n klein-medium kortharige katras. Dit is die enigste huiskat met natuurlike kolle.
Geskiedenis
Die mau is in 1956 in Amerika bekendgestel nadat die verbanne Russiese prinses Natalie Troebetskaja met van dié katte daarheen geïmmigreer en met hulle begin teel het. Hulle het in 1968 kampioenskapstatus begin gekry. Britse telers het maus probeer skep uit kruistelings met die Abessiniese kat, Siamese kat en streepkatte, maar hulle het nie soos ware maus gelyk nie. Hierdie katte het die basis geword van die Ocicat.
Beskrywing
Egiptiese maus is slank en gespierd. Hulle het anatomiese, metaboliese en gedragsverskille wat hulle uitsonder van ander rasse. Hulle het nie net kolle op hul pels nie, maar ook op hul vel. Dit is ’n antieke ras waarvan die voorkoms nie beduidend verander het nie, soos blyk uit kunswerke van meer as 3 000 jaar gelede. Ander rasse soos die Ocicat en Bengaalse kat se kolle is nie natuurlik nie, maar die gevolg van kruisteling. Die mau is ook baie kleiner as dié rasse.
Die kat se voorkoms is volgens The Cornell Book of Cats ’n "balans tussen die kompaktheid van die Birmaanse kat en die slanke elegansie van die Siamese kat. Sy medium-lengte-liggaam is gespierd met die agterpote langer as die voorstes, wat die mau laat lyk of hy op sy tone staan as hy regop staan.
Die Egiptiese mau is die vinnigste huiskat. Sy langer agterpote en ’n unieke flap (stuk vel) wat van die sy tot by die agterknie loop, maak hom ratser en laat hom langer treë gee. Daar is rekords van maus wat al vinniger as 58 km/h gehardloop het.
Maus se stemme is dikwels baie musikaal. Hulle kan tjirp en allerhande ander geluide maak as hulle gestimuleer word. Hulle het ook ’n unieke dansie wat lyk soos ’n kat wat sy gebied afmerk, maar sonder om te urineer. Die mau is lojaal en vriendelik. Hulle is sensitief vir temperatuur en hou van warm plekke. Hulle bly na bewering 73 dae lank dragtig teenoor ander katte se 65-67 dae.
Maus kan vyf kleure hê (van die mees tot die mins algemene): silwer, brons, rookkleur, swart en blou/piouter. Katte met laasgenoemde twee kleure kan nie geskou word nie, maar mag vir teeldoeleindes gebruik word. Maus moet groen oë hê, maar ’n amberkleurige skynsel is toelaatbaar in jong katte tot 18 maande oud.
Sien ook
Lys van katrasse
Rooikopvink
Die Rooikopvink (Amadina erythrocephala) is 'n amper-endemiese, algemene standvoël en nomade in droë grasveld, doring- en breëblaarboomveld. Hulle is dikwels in swerms en ook dikwels saam met ander saadeters. Die voël is 14 cm groot en weeg 18 - 27 gram. In Engels staan die voël bekend as die Red-headed Finch.
Nakkiah Lui
Nakkiah Lui (gebore 1991) is 'n Australiese aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Black Comedy (2014) en Kiki and Kitty (2017).
Tabankulu
Tabankulu is 'n nedersetting in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie is sowat 18 km van die N2 nasionale pad. Die naam beteken 'groot berg'. Die dorpie se geskiedenis gaan terug na 'n handelspos wat hier geopen is in 1894. Die distrik van 1 500 km2 word hoofsaaklik bewoon deur Pondo en Xesibe Xhosastamme.
Pasifiese eilande
Die Pasifiese eilande is 'n groep van 20 000 tot 30 000 eilande in die Stille Oseaan. Die eilande lê suid van die kreefskeerkring en word tradisioneel in drie afdelings gegroepeer: Melanesië, Mikronesië en Polinesië.
Vrugte-anatomie
Vrugte is die volwasse vrugbeginsel van een of meer blomme. By vlesige vrugte is die buitenste laag (tipies eetbaar) die perikarp, dit is die weefsel wat ontwikkel uit die vrugbeginselwand van die blom en wat die saad omring en beskerm in omgewings buite die ouerplant.
Joseph Petrus Jooste
Prof. dr. Joseph Petrus Jooste (noemnaam Piet, distrik Colesberg, Kaapkolonie, 4 Junie 1900 – 17 Augustus 1995) was van 1928 tot 1946 agtereenvolgens predikant in drie gemeentes van die Gereformeerde Kerk (GKSA) en daarna tot sy aftrede in 1970 hoogleraar aan dié kerkverband se Teologiese Skool op Potchefstroom.
Vrugte-anatomie
By sommige vrugte is die eetbare gedeelte nie afgelei van die vrugbeginsel nie, maar eerder van die aril, soos die mango of granaat, en die pynappel waaruit weefsel van die blom en stam voedsel voorsien.
Kategorieë vrugte
Vrugte word in drie anatomiese hoofkategorieë verdeel: gesamentlike vrugte, veelvuldige vrugte en eenvoudige vrugte. Gesamentlike vrugte word gevorm uit 'n enkele saamgestelde blom en bevat baie eierstokke of vrugtebome. Voorbeelde hiervan is framboos en swartbessies. Veelvuldige vrugte word gevorm uit die versmelte eierstokke van veelvuldige blomme of bloeiwyse. 'n Voorbeeld van veelvuldige vrugte is die vy, moerbei en die pynappel. Eenvoudige vrugte word gevorm uit 'n enkele vrugbeginsel en kan een of baie sade bevat. Hulle kan vlesig of droog wees. By vlesige vrugte word die perikarp en ander bykomstige strukture die vlesige deel van die vrug tydens ontwikkeling. Die soorte vlesige vrugte is bessies, pomelos en pruime. By bessies is die heel perikarp vlesig, maar dit sluit die eksokarp wat meer as 'n vel optree, uit. Daar is bessies wat bekend staan as pepo, 'n tipe bessie met 'n onlosmaaklike skil, of hesperidium, wat 'n skeibare skil het. 'n Voorbeeld van 'n pepo is die komkommer en 'n suurlemoen is 'n voorbeeld van 'n hesperidium. Die vlesige gedeelte van die pome word ontwikkel uit die blommebuis en soos die bessie is die meeste perikarp vlesig, maar die endokarp is kraakbeenagtig, 'n appel Laastens is drupes bekend daarvoor dat dit een saad is met 'n vlesige mesokarp, 'n voorbeeld hiervan is die perske. Daar is egter vrugte waar die vlesige gedeelte ontwikkel is uit weefsels wat nie die vrugbeginsel is nie, soos in die aarbei. Die eetbare deel van die aarbei word gevorm uit die houer van die blom. As gevolg hiervan staan die aarbei bekend as 'n vals vrug of 'n bykomstige vrug. Daar is 'n gedeelde metode vir verspreiding van saad binne vlesige vrugte. Hierdie vrugte is afhanklik van diere om die vrugte te eet en die sade te versprei sodat hul bevolkingsgroepe kan oorleef. Droë vrugte ontwikkel ook uit die vrugbeginsel, maar in teenstelling met die vlesige vrugte is hulle nie afhanklik van die mesokarp nie, maar die endokarp vir saadverspreiding. Droë vrugte hang meer van fisieke kragte af, soos wind en water. Die sade van droë vrugte kan ook peulversplintering behels, wat behels dat die saad van die saadbedekking uitgeskiet word. By sommige droëvrugte kan (in uiterste gevalle) die peul ontplof, wat veroorsaak dat die saad oor lang afstande versprei word. Soos vlesige vrugte, kan droë vrugte ook van diere afhang om hul sade te versprei deur vas te hou aan die pels en vel van die dier, dit staan bekend as episoöchorie. Droë vrugte kan ook in oopspringende en nie-oopspringende vrugte geskei word. Droë oopspringende vrugte word beskryf as 'n vrug waar die peul 'n toename in interne spanning het om die saad vry te laat. Dit sluit in die soet ertjie, sojaboon, lusern, melkweer, mosterd, kool en papawer. Droë, nie-oopspringende vrugte verskil deurdat hulle nie hierdie meganisme het nie en bloot van fisieke kragte afhanklik is. Voorbeelde van spesies wat onafhanklike vrugte het, is sonneblomsaad, neute en paardebloem.
Joseph Petrus Jooste
Herkoms en opleiding
Jooste was die seun van Jakobus Andries Jooste en Francina Stefina Venter. Hy ontvang sy skoolopleiding op Philipstown. Op sy tuisdorp werk hy 'n jaar lank as bode of briewebesteller by die poskantoor en van 1916 tot 1919 in 'n prokureurskantoor in Pretoria. In dié tyd voel hy hom geroepe om vir predikant te leer en keer daarom terug Philipstown, waar hy in 1920 matrikuleer. In 1923 verwerf hy die B.A. en in 1926 die B.D. aan die PUK. In 1927 slaag hy in die kandidaatseksamen aan die Teologiese Skool van die GKSA, en in 1940 behaal hy die D.D.-graad aan die Universiteit van Suid-Afrika met 'n proefskrif oor "Die verhouding van kerk en staat aan die Kaap tot die helfte van die 19e eeu".
Vrugte-anatomie
Evolusionêre geskiedenis
Daar is 'n groot verskeidenheid strukture van vrugte oor die verskillende plantsoorte. Evolusie het gekies vir sekere eienskappe in plante wat hul fiksheid sal verhoog. Hierdie verskeidenheid het ontstaan deur die keuse van voordelige metodes vir die beskerming en verspreiding van saad in verskillende omgewings. Dit is bekend dat droë vrugte teenwoordig was voordat vlesige vrugte en vlesige vrugte daarvan afgewyk het. 'n Studie wat na die familie Rubiaceae gekyk het, het bevind dat vlesige vrugte binne die familie minstens 12 keer onafhanklik ontwikkel het. Dit beteken dat vlesige vrugte nie aan die volgende generasies deurgegee is nie, maar dat hierdie vorm van vrugte in verskillende spesies gekies is. Dit kan impliseer dat vlesige vrugte 'n gunstige en voordelige eienskap is omdat dit nie net die sade versprei nie, maar dit ook beskerm. Daar is ook 'n verskeidenheid verspreidingsmetodes wat deur verskillende plante gebruik word. Die oorsprong van hierdie verspreidingsmetodes is gevind as 'n meer onlangse evolusionêre verandering. Van die verspreidingsmetodes het die plante wat diere gebruik nie op baie maniere van die oorspronklike eienskap verander nie. As gevolg hiervan kan aanvaar word dat die verspreiding van diere 'n doeltreffende verspreiding vorm, maar daar is geen bewyse dat dit die verspreidingsafstande verhoog nie. Daarom bly die vraag oor watter evolusionêre meganisme sulke dramatiese diversiteit veroorsaak. Daar is egter gevind dat eenvoudige veranderinge binne ontwikkelingsregulerende gene groot veranderings binne die anatomiese struktuur van die vrug kan veroorsaak. Selfs sonder om die meganisme van die biodiversiteit van vrugte te ken, is dit duidelik dat hierdie diversiteit belangrik is vir die voortsetting van plantpopulasies.