cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paguroidea
Paguroidea, (kluisenaarskrappe) is 'n superfamilie van die valskrappe. Kenmerkend van die seediere is die feit dat hulle sagte lywe het en leë skulpe gebruik vir beskerming. Die lyf pas aan by die skulp, die agterste paar bene word gebruik om die skulp vas te hou aan die binnekant. Die voorste paar bene het knypers waarvan die linkerkantse knyper vergroot is. Dit word hoofsaaklik gebruik om die skulp af te seël wanneer die krap daarin terugtrek. Slegs die tweede en derde pare bene word gebruik om mee te loop. Soos die krap groei moet dit groter skulpe kry om in te leef. Hulle kan verwoed veg indien hulle 'n aanvaarbare skulp gesien het.
Phyllis Gordon
Phyllis Gordon (17 Oktober 1889 – 16 Oktober 1964) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rol in die rolprent Another Thin Man (1939).
Lys van Nederlandstalige digters
Hieronder volg 'n lys van Nederlandstalige digters. Vir Afrikaanstalige digters is daar 'n aparte Lys van Afrikaanse digters.
Môregloed
Môregloed is 'n voorstad in die ooste van Pretoria se Moot, die vallei wat van oos na wes loop tussen die middestad in die suide en Magaliesberg in die noorde. Môregloed word begrens deur Waverley in die noorde (waar Collinslaan die grens vorm) en ooste, die nywerheidsgebied Koedoespoort in die suide en Villieria in die weste, waar Cordonialaan die grens tussen Villieria en Môregloed vorm.
Die voormalige Afrikaanse Hoërskool Staatspresident C.R. Swart is in die voorstad se noordoostelike uithoek geleë.
Niphates aga
Niphates aga is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Niphates en tot die familie Niphatidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1954 deur De Laubenfels.
Bofbalpet
'n Bofbalpet is 'n sagte tipe pet met 'n ronde kroon en 'n stywe voorrand ( peak) wat uit die voorkant projekteer.
Die voorkant van die pet bevat gewoonlik 'n ontwerp of 'n logo van 'n sportspan of die naam van 'n betrokke maatskappy indien dit vir kommersiële bemarking gebruik word. Die agterkant van die pet kan verstel word volgens die draer se kopgrootte; met 'n plastiek, Velcro, of elastiese ritsstrook, sodat dit vinnig verstel kan word.
Die bofbalpet is deel van die tradisionele bofbaluitrusting wat deur spelers gedra word, met die rand wat vorentoe wys om die oë teen die son te beskerm. Sedert die 1980's is variëteite van die keps 'n algemen mode-bekomstigheid, veral in die Verenigde State van Amerika.
Joel Edgerton
Joel Edgerton (gebore 23 Junie 1974) is 'n Australiese akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Great Gatsby (2013), The Gift (2015), Black Mass (2015), en Loving (2016).
Interseks
thumb|240px|Die interseks pride-vlag. ’n Interseks, interseksueel of interseks(uele) persoon  is ’n individu wat gebore is met een van vgerskeie variasies van geslagseienskappe, insluitend chromosome, geslagskliere, geslagshormone of geslagsdele, wat "nie pas by die tipiese definisies van manlike of vroulike liggame nie". Hierdie atipiese variasies kan by geboorte fisiek sigbaar wees omdat ’n baba met onduidelike voortplantingsorgane gebore word, of andersins is dit nie sigbaar nie en kan ’n mens dwarsdeur sy lewe onbewus daarvan wees.
Voorheen is na intersekse as hermafrodiete of "aangebore eunugs" verwys. In die 19de en 20ste eeu het sommige mediese kenners nuwe terme aanbeveel om die eienskappe wat hulle gesien het te klassifiseer. Die eerste terme was "ware hermafroditisme" en "vroulike of manlike pseudohermafroditisme". Dié terme word nie meer gebruik nie. Dit word as misleidend en stigmatiserend beskou as dit vir mense gebruik word. ’n "Hermafrodiet" word nou gedefinieer as ’n "dier of plant wat beide manlike en vroulike voortplantingsorgane het". In 1917 het Richard Goldschmidt die term "interseksualiteit" geskep om na ’n verskeidenheid fisieke geslagsonduidelikhede te verwys. In ’n kliniese opset word die term "geslagsontwikkelingsteurings" sedert 2006 gebruik. Dié term is omstrede sedert dit begin gebruik is.
thumb|280px|links|Deelnemers aan die derde Internasionale Interseksforum in Desember 2013 in [[Malta.]] Stigmatisering en diskriminasie staar interseksuele mense van hulle geboorte af in die gesig, of vandat dit bekend word dat hulle interseksueel is, byvoorbeeld tydens puberteit. Dit kan kindermoord, verlating en die stigmatisering van gesinne insluit. Wêreldwyd word sommige kinders wat met onduidelike uitwendige geslagsorgane gebore word, chirurgies of met hormone verander om sosiaal aanvaarbaarder eienskappe te skep. Dit is egter omstrede en daar is geen bewyse dat dit voordele inhou nie. Sulke behandeling kan sterilisasie insluit. Ook volwassenes, insluitend bekende vroulike atlete, is al aan sulke behandeling onderwerp.
Sulke kwessies word al hoe meer as die skending van menseregte beskou. Organisasies vir intersekse het ook al verklarings uitgereik oor die skending van menseregte, soos die Malta-verklaring van 2013 deur die derde Internasionale Interseksforum.
Sekstoewysing by geboorte hang gewoonlik af van ’n kind se anatomiese geslags- en fenotipe. Die syfer vir die geboorte van interseks babas is van slegs 0,018% tot rofweg 1,7%, na gelang van watter toestande as interseksueel beskou word. Ander interseksuele toestande betrek chromosome, geslagskliere en geslagshormone. Sommige intersekse kan as ’n seun of meisie grootgemaak word, maar later in hulle lewe as die ander geslag geïdentifiseer word, terwyl die meeste met hulle toegewese geslag bly identifiseer. In 2011 was Christiane Völling die eerste interseks wat suksesvol skadevergoeding geëis het in ’n saak oor chirurgie sonder toestemming. In April 2015 het Malta die eerste land geword wat mediese ingryping sonder toestemming om geslagseienskappe te verander, verbied het. Dit sluit interseksuele mense in.
Suid-Afrika was die eerste land wat interseksuele mense eksplisiet in wette teen diskriminasie genoem het.
Definisies
"Interseks mense word gebore met geslagseienskappe (insluitend geslagsdele, geslagskliere en chromosoompatrone) wat nie pas by die tweeledige begrip van manlike en vroulike liggame nie. Interseks is ’n sambreelterm wat gebruik word om ’n wye reeks natuurlike liggaamsvariasies te beskryf. In sommige gevalle is interseksuele eienskappe by geboorte sigbaar, terwyl dit in ander gevalle nie sigbaar is nie tot met puberteit. Sommige interseksuele chromosoomvariasies is dalk glad nie fisiek sigbaar nie."
In biologiese terme kan geslag by geboorte deur middel van ’n aantal aanwesige faktore vasgestel word:
Mense wie se eienskappe by geboorte nie heeltemal tipies manlik of vroulik is nie, is interseks. Sommige interseks eienskappe is nie altyd by geboorte sigbaar nie; sommige babas kan onduidelike geslagsdele hê, terwyl ander onduidelike inwendige organe kan hê. Ander sal nie daarvan bewus word dat hulle interseks is nie totdat hulle genetiese toetse ondergaan, omdat dit nie uit hulle fenotipe duidelik is nie.
Geskiedenis
thumb|180px|[[Hermafroditos op ’n muurskildering van die Herculaneum (eerste helfte van die 1ste eeu n.C.).]] Mense was al van die vroeë tyd af bewus van interseks mense. Van die vroegste voorbeelde word in die mitologie aangetref: Die Griekse historikus Diodorus Siculus het in die 1ste eeu v.C. geskryf van die mitologiese Hermafroditos, wat "gebore is met ’n fisieke liggaam wat ’n kombinasie is van dié van ’n man en dié van ’n vrou", en glo bonatuurlike eienskappe gehad het. Ardhanarishvara, ’n androgene, saamgestelde vorm van die god Sjiwa en die godin Parwati, het sy oorsprong in die 1ste eeu n.C. in die Koesjan-kultuur. ’n Standbeeld van Ardhanarishvara staan in die Meenakshi-tempel, ’n Hindoe-tempel in Madurai, Indië, en toon duidelik beide manlike én vroulike liggaamselemente.
Beide die Griekse en Romeinse geneeshere Hippokrates (omstreeks  460-370 v.C.) en Galenus (129 - omstreeks 200/216 n.C.) het geslag beskou as ’n spektrum tussen mans en vroue, met "baie skakerings tussenin, insluitend hermafrodiete, ’n perfekte balans van manlik en vroulik". Die Romeinse naturalis Plinius die ouere (23/24-79 n.C.) het mense beskyf "wat van albei geslagte gebore is, wat ons hermafrodiete noem, tegelykertyd androgien" (andr-, "man", en gin-, "vrou", uit Grieks). Augustinus van Hippo (354 - 28 Augustus 430), die invloedryke Katolieke teoloog, het in Die Letterlike Betekenis van Genesis geskryf mense word geskep in twee geslagte, behalwe "soos wat met sommige geboortes gebeur, in welke geval ons hulle androgiene noem".
James Tupper
James Tupper (gebore 4 Augustus 1965) is 'n Kanadese akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Joe Dirt (2001), Me and Orson Welles (2008), Mr. Popper's Penguins (2011), en Playing for Keeps (2012).
Interseks
Geskiedenis
In middeleeuse en vroeë moderne Europese tye het die Romeinse reg, postklassieke kerkreg en later gemenereg na mense se geslag verwys as mans, vroue of hermafrodiete. Laasgenoemde het dieselfde regte as mans of vroue gehad, na gelang van watter eienskappe die dominantste was. Die 12de-eeuse Decretum Gratiani verklaar: "Of ’n hermafrodiet getuie vir ’n testament mag wees, hang af van watter geslag oorheersend is". Die basis van gemenereg, die 17de-eeuse Institutes of the Lawes of England, beskryf hoe ’n hermafrodiet kon erf, "óf as man óf as vrou, volgens die geslag wat oorheersend is".
In die Victoriaanse tydperk het mediese skrywers terme soos "ware hermafrodiet" bekendgestel, vir iemand wat beide eierstok- en testikulêre weefsel gehad het. Ander terme was "manlike pseudohermafrodiet" vir iemand met testikulêre weefsel, maar óf vroulike óf onduidelike seksuele anatomie, en "vroulike pseudohermafrodiet" vir iemand met eierstokweefsel, maar óf manlike óf onduidelike seksuele anatomie. Sommige latere terminologiese veranderings het vooruitgang in genetika weerspieël, terwyl ander vermoedelik bloot verkleinerend was.
Die term "interseksualiteit" is in 1917 deur die Duits gebore Amerikaanse genetikus Richard Goldschmidt geskep. Die eerste voorstel dat die term "hermafrodiet" met "interseks" vervang word, is in die 1940's deur die Grieks-Engelse geneesheer Cawadias gemaak.
Numeriese en meetkundige patrone
Numeriese en meetkundige patrone, soos dit in skoolkurikula bekend staan, het betrekking op:
Interseks
Menseregte en regskwessies
thumb|240px|links|Interseks aktiviste op 16 Junie 2018 op ’n boot tydens die [[Utrecht Canal Pride in Nederland.]] Organisasies vir menseregte skenk al hoe meer aandag aan skadelike praktyke en kwessies van diskriminasie teen interseks mense. Van die internasionale organisasies wat dit doen, is die Raad van Europa, die Kantoor van die Verenigde Nasies se Hoë Kommissaris vir Menseregte en die Wêreldgesondheidsorganisasie. Daarbenewens vind internasionale interseksforums en toenemende samewerking onder gemeenskapsorganisasies plaas. Tog verloop die opstelling, inwerkingstelling en afdwinging van interseks menseregte in nasionale regstelsels stadig.
Integriteit en outonomie
Stigmatisering en diskriminasie van geboorte af kan insluit kindermoord, verlating en die stigmatisering van gesinne. Soos genoem op die "Interseks menseregte"-blad, is die geboorte van ’n interseks kind dikwels in die verlede beskou as ’n vloek of ’n teken dat die ma ’n heks is, veral in dele van Afrika. Verlatings en kindermoord is aangemeld in Uganda, Kenia, Suid-Asië en China.
Interseks babas, kinders en adolessente ervaar ook "normaliserende" ingrypings wat medies onnodig is, en dit sonder hulle toestemming. Ingrypings is al deur verdedigers van menseregte beskryf as ’n skending van baie regte, onder meer die reg op liggaamlike integriteit en privaatheid en teen diskriminasie en eksperimentering.
Hierdie ingrypings vind dikwels plaas met die toestemming van die ouers, terwyl die interseks self regtens te jonk is om daartoe in te stem. Sulke ingrypings word gekritiseer deur die WGO, VN-organisasies en ’n toenemende getal streeks- en nasionale instellings vanweë die nadelige uitwerking daarvan, insluitend trauma, impak op seksuele funksie en sensasie, en die skending van regte op fisieke en geestelike integriteit.
Gelyke behandeling
Interseks babas, kinders, adolessente en volwassenes "word dikwels gestigmatiseer en onderwerp aan verskeie menseregteskendings", insluitend diskriminasie in opvoeding, gesondheidsorg, indiensneming, sport en openbare dienste. ’n Paar lande beskerm interseks mense teen diskriminasie. Suid-Afrika was die eerste land wat intersekse eksplisiet in wette teen diskriminasie genoem het. Die aktivis Sally Gross het in 2000 gehelp om die term "interseks" in nasionale wette te laat insluit. Ander lande is Australië en Malta.
Taalgebruik
Navorsing in die laat 20ste eeu het gelei tot ’n mediese konsensus dat diverse interseks liggame normale, maar relatief seldsame, vorme van menslike biologie is. Die navorser Milton Diamond lê klem op die belangrikheid daarvan om versigtig te wees watter terme ’n mens gebruik ten opsigte van interseks mense:
"Eerstens beveel ons die gebruik van die terme "tipies", "gewoonlik" of "die algemeenste" aan waar dit gebruiklik is om die term "normaal" te gebruik. Indien moontlik, vermy uitdrukkings soos verkeerd of onderontwikkel, foute in ontwikkeling, defektiewe geslagsdele en abnormale foute van die natuur. Lê klem daarop dat al hierdie toestande biologies verstaanbaar, maar statisties seldsaam is."
thumb|180px|Die Amerikaanse interseks aktivis Pidgeon Pagonis. Pidgeon verkies om "hulle" genoem te word, en nie "hy" of "sy" nie.
Die term "interseks"
Sommige interseks organisasies verwys na "interseks mense" en "interseks eienskapvariasies" terwyl ander meer gemedisineerde taal gebruik, soos "mense met interseks toestande", of mense "met interseks toestande of DSD's (differences of sex development)" en "kinders wat met variasies van geslagsanatomie gebore is". In Mei 2016 het die organisasie Interact Advocates for Intersex Youth in ’n verklaring gesê al hoe meer mense verstaan en aanvaar die term "interseks".
Volgens ’n studie deur die Amerikaanse Urologievereniging het 53% van die deelnemers nie van die term gehou nie. In ’n studie in 2020 is bevind 43% hou nie van die term nie. Nog ’n studie in 2020 het bevind sowat 43% van 179 deelnemers het gedink dit is ’n swak term, terwyl 20% neutraal daaroor gevoel het.
Hermafrodiet
’n Hermafrodiet is ’n organisme wat beide manlike en vroulike voortplantingsorgane het. Tot in die middel 20ste eeu is "hermafrodiet" as sinoniem vir "interseks" gebruik. Die terme "manlike pseudohermafrodiet", "vroulike pseudohermafrodiet" en veral "ware hermafrodiet" word nie meer gebruik nie, want dit weerspieël histologie (weefselleer) van die geslagskliere. Mediese terminologie het verander, nie net vanweë kommer oor taalgebruik nie, maar ook danksy ’n verskuiwing in die begrip van genetika.
Hermafroditisme moet dus nie met interseks verwar word nie. Eersgenoemde verwys slegs na ’n spesifieke fenotipiese voorstelling van die seksorgane, terwyl laasgenoemde na ’n ingewikkelder kombinasie van fenotipiese en genotipiese voorstellings verwys. Die term "hermafrodiet" vir interseks individue word as stigmatiserend en misleidend beskou. Dit word nou net gebruik vir dier- en plantspesies wat tweeslagtig is, dus met manlike en vroulike voorplantingstelsels.
Geslagsontwikkelingsteurings
"Geslagsontwikkelingsteurings" (Engels: disorders of sex development of DSD) is ’n omstrede term. Die definisie daarvan sluit in aangebore toestande waarin die ontwikkeling van chromosoom-, geslagsklier- en anatomiese geslag atipies is. Baie interseks mense, aktiviste, ondersteuners en akademici keur die term af omdat dit impliseer dat interseks ’n steuring is. Dit is beledigend vir interseks individue wat nie voel daar is iets met hulle verkeerd nie. Alternatiewe terme is al voorgestel, soos "geslagsontwikkelingsvariasies".
Die Britse Interseksvereniging verwerp ook die term "geslagsontwikkelingsteurings" en wys daarop dat daar minimale betrokkenheid van interseks verteenwoordigers was toe op dié term besluit is. In Mei 2016 het Interact Advocates for Intersex Youth ook in ’n verklaring hulle teenkanting uitgespreek teen die gebruik van patologiserende taal vir mense wat met interseks eienskappe gebore is.
In ’n studie is bevind sowat 69% van die deelnemers het gevoel die term "geslagsontwikkelingsteuring" is op hulle toestand van toepassing of was neutraal, terwyl 31% gevoel het die term is nie op hulle toestand van toepassing nie.
In die samelewing
thumb|220px|Kristi Bruce ná die verfilming van die dokumentêr XXXY, 2000.
Fiksie, letterkunde en media
’n Interseks karakter is die verteller in Jeffrey Eugenides se roman Middlesex, wat die Pulitzerprys gewen het. Die memoires Born Both: An Intersex Life deur die interseks skrywer en aktivis Hida Viloria het talle pryse gewen en is in 2017 in Amerika aangewys as een van die Top-10-volwasseboeke vir Tieners.
Televisieprogramme en rolprente oor interseks is skaars. Die Spaanse rolprent XXY het op die Cannes-rolprentfees van 2007 die Critics' Week-prys gewen. Faking It het nie net die eerste interseks hoofkarakter in ’n televisieprogram gehad nie, maar ook TV se eerste interseks karakter wat deur ’n interseks akteur vertolk is.
Gebeure
Interseksbewustheidsdag is ’n internasionale dag om klem te lê op die uitdagings van interseks mense. Dit vind jaarliks op 26 Oktober plaas en gedenk die eerste openbare demonstrasie deur interseks mense, op 26 Oktober 1996 in Boston.
Interseksgedenkdag of -solidariteitsdag is nog ’n internasionale dag vir interseksuele mense en vind elke jaar op 8 November plaas. Dit gedenk die verjaardag van Herculine Barbin, ’n Franse interseks wie se memoires later deur Michel Foucault gepubliseer is in Herculine Barbin: Being the Recently Discovered Memoirs of a Nineteenth-century French Hermaphrodite.
Sport
thumb|220px|Caster Semenya in 2018. Erik Schinegger, Foekje Dillema, Maria José Martínez-Patiño en Santhi Soundarajan is almal onderwerp aan vernederende toetse vir geslagsverifikasie wat daartoe gelei het dat hulle nie meer aan mededingende sportkompetisies kon deelneem nie. Stanisława Walasiewicz is postuum as ongeskik verklaar om te kon deelneem.
Die Suid-Afrikaanse middelafstandatleet Caster Semenya het ’n goue medalje in die 800 m gewen op die Wêreldatletiekkampioenskap van 2009, die Olimpiese Somerspele van 2012 en die Olimpiese Somerspele van 2016. Nadat sy in 2009 haar medalje gewen het, is aangekondig sy sou aan ’n geslagstoets onderwerp word. Sy moes aan internasionale kompetisies onttrek tot op 6 Julie 2010, toe die Internasionale Vereniging van Atletiekfederasies (IAAF) haar terugkeer goedgekeur het. Haar toetsresultate is nie bekend gemaak nie.
Nash Edgerton
Nash Edgerton (gebore 19 Januarie 1973) is 'n Australiese akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Square (2008) en Gringo (2018), en in die televisiereeks Mr Inbetween (2018).
Interseks
Sport
In 2019 het die IAAF se nuwe reëls in werking getree waarkragtens vroue soos Semenya nie aan die 400 m, 800 m en 1 500 m mag deelneem nie tensy hulle medisyne gebruik om hulle testosteroonvlakke te verlaag.
Raming van syfers
Die raming van die aantal mense wat interseks is, wissel na gelang van watter toestande as interseks beskou word. Leonard Sax het geraam die voorkoms is sowat 0,018% van die wêreldbevolking. Volgens ’n verslag van 2018 is die aantal babas wat met onduidelike geslagsdele gebore word in die omgewing van 0,02% tot 0,05%.
Anne Fausto-Sterling en haar medeskrywers sê in twee artikels van 2000 dat 1,7% van menslike geboortes (1 uit elke 60) interseks kan wees, insluitend variasies wat eers later duidelik word, soos met puberteit of wanneer iemand swanger probeer raak. Hulle publikasies word wyd aangehaal, hoewel aspekte daarvan deesdae as verouderd beskou word, soos die gebruik van die nou wetenskaplik inkorrekte term "hermafrodiet". Altesaam 1,5 persentasiepunte van die 1,7% (88% van dié wat hier as interseks beskou word) bestaan uit mense met laataanvang- aangebore bynierhiperplasie (LAABH). Leonard Sax meen egter LAABH is, "uit ’n klinikus se oogpunt, nie ’n interseks toestand nie".
Intersex Human Rights Australia hou steeds by die syfer 1,7% "ondanks sy gebreke". "Dié raming vind aansluiting by enige 'individu wat afwyk van die Platoniese ideaal van fisieke dimorfie op die chromosoom-, genitale, geslagsklier- of hormoonvlak' en dit som dus die hele bevolking op wat gestigmatiseer word – of die gevaar loop om gestigmatiseer te word – vanweë aangebore geslagseienskappe."
Individue met diagnoses van geslagsontwikkelingsteurings kan stigma en diskriminasie ervaar of nie, insluitend mediese ingryping om hulle "normaal" te maak. Menseregte-instellings het ’n beroep gedoen dat interseks eienskappe sover moontlik gedemedisineer word.
Die volgende tabel som die voorkoms van sommige interseks eienskappe op:
Syfers kan verskil van bevolking tot bevolking vanweë genetiese oorsake. In die Dominikaanse Republiek is 5α-reduktasetekort nie ongewoon op die dorp Las Salinas nie, en dus word dié interseks eienskap sosiaal aanvaar. Hoewel die seuns ’n Y-chromosoom en manlike inwendige organe het, lyk hulle by geboorte dikwels uitwendig soos meisies en word hulle as meisies grootgemaak. Om en by puberteit veroorsaak manlike hormone vermanliking en begin hulle werklike geslag duidelik word. Dan verander hulle van geslag en word verder as seuns grootgemaak. Mans met dié eienskap word güevedoces genoem (Spaans vir "eiers teen 12"). Altesaam 12 uit 13 families het een of meer mans met die geen. Die algehele voorkoms op die dorp is dat een uit elke 90 mans draers is, en ander mans óf niedraers óf nieaangetaste draers.
Seksuele differensiasie
Die algemene pad van seksuele differensiasie, waar ’n vrugbare vrou ’n XX-chromosoompaar en ’n vrugbare man ’n XY-paar het, is relevant tot die ontwikkeling van interseks toestande.
Tydens bevrugting voeg die sperm óf ’n X-chromosoom (vroulik) óf ’n Y-chromosoom (manlik) by die X-chromosoom in die eiersel. Dit bepaal die genetiese geslag van die embrio. In die eerste weke van ontwikkeling is geneties manlike en vroulike fetusse "anatomies ononderskeibaar", met primitiewe geslagskliere wat teen die sesde week begin ontwikkel. Die geslagskliere kan tot óf testikels (manlik) óf eierstokke (vroulik) ontwikkel, na gelang van die daaropvolgende gebeure. Tot in die sewende week lyk manlike en vroulike fetusse identies.
Teen die agtste week ná bevrugting begin die geslagskliere van die XY-embrio tot funksionerende testikels ontwikkel, wat testosteroon afskei. Eierseldifferensiasie, vir XX-embrio's, begin eers teen sowat 12 weke ná bevrugting. In ’n tipiese vroulike differensiasie ontwikkel die Müllerbuisstelsel in die baarmoeder, Fallopiusbuise en binneste derde van die vagina. In manlike fetusse veroorsaak die Müllerbuis-inhiberende hormoon (MIH) dat dié buisstelsel agteruitgaan. Hierna veroorsaak androgene dat die Wolffbuisstelsel ontwikkel, en dit ontwikkel weer tot die saadleiers, saadsakkies en ejakulasiebuise. Met geboorte is die tipiese fetus reeds manlik of vroulik wat betref die in- én uitwendige geslagsdele.
Tekens
’n Variasie van simptome kan by interseks babas voorkom. Onduidelike geslagsdele is die algemeenste teken, en kan insluit ’n mikropenis, ’n vergrote klitoris, gedeeltelike versmelting van die skaamlippe, vertraagde of afwesige puberteit, onverwagte veranderings met puberteit, hipospadies, labiale of liesmassas (wat testikels kan blyk te wees) in meisies en onafgesakte testikels (wat eierstokke kan blyk te wees) in seuns.
thumb|240px|Die Quigleyskaal is ’n metode om genitale ontwikkeling in androgeenongevoeligheidsindroom te beskryf. Omdat daar variasie is in al die prosesse van die ontwikkeling van die geslagsdele, kan ’n kind gebore word met ’n seksuele anatomie wat tipies vroulik lyk met ’n vergrote klitoris, of tipies manlik met ’n klein penis wat aan die onderkant oop is. Vrugbaarheid wissel.
Die orchidometer is ’n mediese instrument waarmee die volume van die testikels gemeet kan word. Dit is deur die Switserse padriatriese endokrinoloog Andrea Prader ontwikkel. Die Praderskaal en Quigleyskaal is visuele waarderingstelsels waarmee genitale voorkoms gemeet kan word.
Ander metodes kan ook ingespan word, soos ’n kariotipe-weefselmonster (deur foto's van chromosome), wat kan bepaal watter oorsaak van interseks aanwesig is; ’n endoskopiese ondersoek; en ultraklank- en hormoonstimulasietoetse.
Oorsake
Interseks kan in vier hoofkategorieë verdeel word: 46, XX-interseks; 46, XY-interseks; ware gonadale interseks; en ingewikkelde of onbepaalde interseks.
46, XX-interseks
Dit is wat voorheen "vroulike pseudohermafroditisme" genoem is. Mense met dié toestand het vroulike inwendige geslagsdele en kariotipe (XX) en verskeie grade van uitwendige genitale virilisasie (vermanliking). Uitwendige geslagsdele is vermanlik as die vroulike fetus aan ’n oormaat androgene blootgestel was. Die chromosome en eierstokke is dus dié van ’n vrou, maar uitwendige geslagsdele lyk manlik. Die skaamlippe is versmelt, en die klitoris is vergroot en lyk soos ’n penis. Die oorsaak kan wees manlike hormone wat tydens swangerskap ingeneem is, aangebore adrenale hiperplasie, gewasse in die ma wat manlike hormone produseer of ’n aromatasetekort (aromatase is ’n ensiem wat die omsetting van androgene na estrogene kataliseer.)
46, XY-interseks
Dié toestand was voorheen bekend as "manlike pseudohermafroditisme" en word gedefinieer as die onvolledige vermanliking van die uitwendige geslagsdele. Die persoon het dus die chromosome van ’n man, maar die uitwendige geslagsdele is nie ten volle gevorm nie, onduidelik of duidelik vroulik. Die toestand het baie moontlike oorsake, soos probleme met die vorming van testikels en testosteroon. Daar kan ook probleme wees met die gebruik van testosteroon. Sommige mense het nie die ensiem wat nodig is om testosteroon in dihidrotestosteroon om te skakel nie, en dit is die oorsaak van 5α-reduktasetekort. Androgeenongevoeligheidsindroom is die algemeenste oorsaak van 46, XY-interseks.
Ware gonadale interseks
Dié toestand is voorheen "ware hermafroditisme" genoem. So ’n persoon het asimmetriese geslagskliere, met eierstok- en testikulêre differensiasie apart of as ovotestikels gekombineer. In die meeste gevalle is die oorsaak onbekend; dit is egter al in sommige studies verbind met algemene landbou-insekdoders.
Ingewikkelde of onbepaalde interseks
Dit is wanneer iemand enige chromosoomkonfigurasie het wat verskil van 46, XX- of 46, XY-interseks. Die toestand lei nie tot ’n wanbalans tussen in- en uitwendige geslagsdele nie. Daar kan egter probleme met geslagshormoonvlakke, algehele geslagsontwikkeling en die getal geslagschromosome wees.
Toestande
Daar is ’n verskeidenheid menings oor watter toestande en eienskappe interseks is en watter nie, na gelang van die definisie van interseks wat gebruik word. Huidige definisies wat op mensregte geskoei is, noem ’n groot verskeidenheid geslagseienskappe wat verskil van algemene verwagtings van die manlike en vroulike liggaam. In 2015 het die Raad van Europa, die Europese Unie se Agentskap vir Basiese Regte en die Inter-Amerikaanse Kommissie vir Menseregte ’n beroep gedoen dat mediese klassifikasies hersien word op grond daarvan dat hulle ’n inbreuk maak op die reg op gesondheid; die Raad van Europa het sy kommer daaroor uitgespreek dat "die gaping tussen die verwagtings van menseregte-organisasies van interseks mense en die ontwikkeling van mediese klassifikasies moontlik oor die afgelope dekade groter geword het".
Mediese ingrypings
thumb|180px|Die [[Hongkongse interseks aktivis Small Luk.]]
Beweegredes
Mediese ingrypings word gedoen vanweë fisieke gesondheidsorge en sielkundige risiko's. Debatte word oor albei soorte ingrypings gevoer, veral omdat die gevolge van chirurgiese (en baie hormonale) ingrypings lewenslank en onomkeerbaar is. Kwessies oor fisieke gesondheid sluit in akkurate vasstelling van risikovlakke, noodsaaklikheid en tydsbepaling. Sielkundige beweegredes is veral onder die soeklig omdat noodsaaklikheid sosiale en kulturele belange weerspieël.
Daar bestaan geen kliniese konsensus oor bewyse, tydsberekening vir chirurgie, noodsaaklikheid, die soort chirurgie en die graad van verskille wat ingryping genoodsaak nie. Besware oor chirurgiese ingryping sluit in trauma, impak op seksuele funksie en sensasie, en skending van menseregte op fisieke en geestelike integriteit. Besware sluit in dié van gemeenskapsaktiviste, verskeie internasionale menseregte-organisasies  en gesondheidsinstelling en nasionale liggame vir etiek.
In die geval waar geslagskliere ’n kankerrisiko inhou, soos in sommige gevalle van androgeenongevoeligheidsindroom, is kommer al uitgespreek dat beweegredes vir behandeling en besluitneming oor kankerrisiko ’n weerspieëling kan wees van ’n begeerte na chirurgiese "normalisering".
Ander kwessies
Die DSM-5 het ’n verandering ingesluit van die term "genderidentiteitsteuring" na "genderdisforie". Die hersiene kode sluit nou spesifiek interseks mense in wat nie met hulle toegewese geslag by geboorte identifiseer nie en klinies aansienlike angs of benadeling ervaar.
Kolonreiniging
Kolonreiniging omvat 'n aantal alternatiewe mediese terapieë wat na bewering ongespesifiseerde gifstowwe uit die dikderm en dermkanaal verwyder deur enige opeenhoping van ontlasting te verwyder. Van die begin van die eeu het die internetbemarking toegeneem van aanvullings wat vermoedelik vir kolonreiniging is. Kolonreiniging in hierdie konteks moet nie verwar word met 'n enema, waarmee vloeistof onder mediese toesig vir 'n beperkte aantal doeleindes in die dikderm ingebring word nie, soos vir ernstige hardlywigheid of mediese beeldvorming.
Veendam
Veendam is 'n munisipaliteit en 'n dorp in die noordooste van Nederland. Die dorp Veendam is in 1655 gestig as veenkolonie.
Kolonreiniging
Daar is geen wetenskaplike bewyse vir die beweerde voordele van kolonreiniging nie. Sekere voorbereidings vir 'n enema word verbind met hartaanvalle en wanbalanse in die elektroliet. Onbehoorlik voorbereide of gebruikte toerusting kan infeksie of skade aan die derm veroorsaak. Gereelde kolonreinigings kan lei tot afhanklikheid van enemas vir ontlasting en sommige kruie kan die doeltreffendheid van medisyne verminder of die risiko's verbonde aan die gebruik van voorskrifmedisyne verhoog.
Veendam
Plekke
Die volgende plekke is in Veendam geleë: Bareveld (gedeeltelik), Borgercompagnie (gedeeltelik), Ommelanderwijk, Tripscompagnie, Veendam, Wildervank en Zuidwending.
Kolonreiniging
Doeltreffendheid en risiko's
Aangesien die kolon normaalweg self van afvalprodukte ontslae raak, is die skoonmaak van die kolon oor die algemeen nie nodig nie. Simptome soos hoofpyn, moegheid, verlies van eetlus en prikkelbaarheid word soms toegeskryf aan gifstowwe uit voedsel, maar kan eeder veroorsaak word deur toestande in die ingewande soos prikkelbare dermsindroom. Die voordele wat aan kolonreiniging toegeskryf word, is vaag en die aansprake van vervaardigers en praktisyns berus op 'n gebrekkige begrip van die liggaam. Daar is min bewyse van die werklike voordeel van die prosedure, en geen bewys dat dit die simptome wat met die teorieë van kolonreiniging verbind word, verlig nie.
Seldsame maar ernstige voorvalle van perforasie van die rektum kom ook voor, sowel as amoebiese infeksie van toerusting wat swak gesteriliseer is. Ander beweer ook dat die skoonmaak van die kolon die reininging van dooie selle van die kolon kan belemmer.
Die oormatige gebruik van enemas word ook verbind met hartprobleme, soos hartversaking, asook hartaanvalle wat verband hou met elektrolietwanbalanse in gevalle van 'n koffie-enema. Gereelde enemas of ander maniere van kolonreiniging kan lei tot afhanklikheid, 'n onvermoë om sonder hulp te ontlas en potensiële onttrekkingsimptome.
Euryops mucosus
Euryops mucosus is 'n struik wat tot die Asteraceae  familie hoort. Die spesie is endemies aan Namibië.
Kolonreiniging
Doeltreffendheid en risiko's
Die dokter Harriet Hall skryf "die kolon maak homself skoon. Die idee dat sy wande met jare oue hamburgeroorblyfsels bedek is, is verregaande."
Kolonhidroterapie
In sommige vorme van kolonhidroterapie word buise gebruik om water, soms gemeng met kruie of met ander vloeistowwe, deur die rektum in die kolon te spuit met behulp van spesiale toerusting. Mondelinge skoonmaakprosedures gebruik vesel, kruie, voedingsaanvullings of lakseermiddels. Tydens 'n enema word die water ongeveer 15 minute in die kolon gehou. In kolonhidroterapie word water in die kolon ingevoer en dan uitgespoel en dit word herhaal totdat die hele kolon skoon is.
Mense wat kolonreiniging beoefen, glo ontlasting bevat parasiete of patogeniese ingewandsflora wat onspesifieke simptome en algemene gesondheidsprobleme veroorsaak as dit ophoop. Hierdie idees is gebaseer op mediese oortuigings van die antieke Egiptenare en Grieke en is al in die vroeë 20ste eeu verkeerd bewys.
Kolonreiniging word beskryf as 'n "onverstandige" prosedure, aangesien dit die risiko van ernstige skade inhou en geen bewese voordeel inhou nie.
George Osborne
George Gideon Oliver Osborne (gebore Gideon Oliver Osborne op 23 Mei 1971) is 'n Britse politikus van die Konserwatiewe Party.
Niphates alba
Niphates alba is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Niphates en tot die familie Niphatidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1980 deur Van Soest.
Keurboomstrand
Keurboomstrand is 'n dorp en vakansieoord in die Suid-Afrikaanse provinsie Wes-Kaap. Keurboomstrand val onder beheer van die Bitou Plaaslike Munisipaliteit, in die Tuinroete-distriksmunisipaliteit.
Echinochalina melana
Die spons behoort tot die genus Echinochalina en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1988 deur Van Soest & Stentoft.
Keurboomstrand
Die Keurboomsrivier mond hier in die Indiese Oseaan uit.
Geskiedenis
Die Matjesrivier-rotsskuiling hier naby bevat artefakte van die San wat dateer uit die Neolitiese tydperk 11 000 jaar gelede en is as 'n Nasionale Monument verklaar. Die skulphoop op die terrein is een van die grootstes ter wêreld, 10 meter hoog, 15 meter breed en 30 meter lank, maar is mettertyd afgebreek.
In 1630 het Portugese ontdekkingsreisigers van die seilskip Sao Gonçalo vir agt maande hier naby skipbreuk gely, wat die eerste Europese nedersetting in Suid-Afrika was.
Elsabé Daneel
Elsabé Daneel (gebore Grobbelaar op 15 Augustus 1955) is 'n Suid-Afrikaanse aktrise, voordragkunstenaar en aanbieder. Sy is veral bekend vir haar TV-optredes en rolprente soos Beloftes van môre (1981), Strikdas (2015) en Eintlik nogal baie (2016). In die TV-sepie 7de Laan was sy te sien as Linda Jordaan. Haar dogter Roeline Daneel is ook ’n aktrise.
Daneel was hoofmeisie van die Laerskool Jan van Riebeeck en onderhoofmeisie van die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. Sy het haarself in 2021 in 'n onderhoud met die joernaalprogram Kwêla as "baie voorbeeldig" beskryf, iets wat sy toeskryf aan "daai Dopperetiek" met verwysing na die Dopperkerk, waarin sy grootgeword het. "Dis 'n ding waarvoor ek verskriklik dankbaar is." Sy verwerf 'n B.A.-graad in tale, sielkunde en dramateorie aan die Universiteit van Stellenbosch in 1976 en 'n Hoër Onderwysdiploma in 1977. Sy het in 1981 en '82 die Charles Kebbe Dramaskool in New York bygewoon.
Sy munt uit in beide komiese stukke en ernstige rolle, soos in Deon Opperman se Bittersoet. Sy is ook saam met Niël Rademan te sien in die Lied en Digkuns-programme. Vir Leon Kruger speel sy in die verhoogstuk Ou blare en sy werk dikwels saam met die regisseur Juanita Swanepoel, byvoorbeeld in Uys Krige se Die ryk weduwee.
William Hague
William Hague (gebore 26 Maart 1961) is 'n Britse politikus van die Konserwatiewe Party.
Ruth Gordon
Ruth Gordon (30 Oktober 1896 – 28 Augustus 1985) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Inside Daisy Clover (1965), Rosemary's Baby (1968), Harold and Maude (1971), en Every Which Way But Loose (1978).
Jetta Goudal
Jetta Goudal (12 Julie 1891 – 14 Januarie 1985) was 'n Nederlands-Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Salome of the Tenements (1925), Her Man o' War (1926), Fighting Love (1927), en Le spectre vert (1930).
31ste eeu v.C.
Die 31ste eeu v.C. het geduur van 3100 tot 3001 v.C.
Queenswood
Queenswood is 'n voorstad in die noordooste van Pretoria, Suid-Afrika.
Echinochalina reticulata
Echinochalina reticulata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Echinochalina en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1907 deur Whitelegge.
Maraisspruit
Die Maraisspruit is 'n spruit wat op die hoëveld van Mpumalanga, Suid-Afrika vloei. Sy monding is aan die oostebank van die Elandsrivier in Machadodorp.
Suiderberg, Pretoria
Suiderberg is 'n klein voorstad in die noordweste van Pretoria, Suid-Afrika. Dit lê aan die suidehang van die Magaliesberg, vandaar sy naam.
Senra Gould
Sandra Gould (23 Julie 1916 – 20 Julie 1999) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Dear Heart (1964) en Deep Cover (1992), en in die televisiereekse Bewitched (1964) en Tabitha (1976).
Christopher Egan
Christopher Egan (gebore 29 Junie 1984) is 'n Australiese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Eragon (2006), Resident Evil: Extinction (2007), en Letters to Juliet (2010), en in die televisiereeks Home and Away (1988).
Alexander England
Alexander England is 'n Australiese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Gods of Egypt (2016) en Alien: Covenant (2017), en in die televisiereeks Wild Boys (2011).
Travis Turner
Travis Turner (gebore 9 Mei 1987) is 'n Kanadese akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rol in die televisiereeks Some Assembly Required (2014).
Gladiolus viridiflorus
Gladiolus viridiflorus is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is endemies aan die Noord- en die Wes-Kaap.
Tammy Hansen Grady
Tammy Hansen Grady (gebore 29 September 1970) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente In the Cold of the Night (1990), Boyz n the Hood (1991), en Another You (1991), en in die televisiereeks Rollergames (1990).
Kranshoek
Kranshoek is 'n nedersetting digby Plettenbergbaai in die Suid-Afrikaanse provinsie Wes-Kaap. Kranshoek val onder beheer van die Bitou Plaaslike Munisipaliteit, in die Tuinroete-distriksmunisipaliteit.
Echinochalina ridleyi
Echinochalina ridleyi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Echinochalina en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1896 deur Dendy.
Iguanodontia
Iguanodontia, of die iguanodonte, was ’n klade plantvretende dinosourusse wat van die Middel-Jura tot die Laat Kryt geleef het. Van die lede is Camptosaurus, Callovosaurus, Iguanodon, Tenontosaurus en Hadrosauridae. Iguanodonte was een van die eerste groepe dinosourusse wat ontdek is. Hulle is van die bekendste dinosourusse en was van die mees uiteenlopende en wydverspreide herbivoorgroepe van die Kryt-periode.
Hulle was gewoonlik groot diere; sommige soos Shantungosaurus was tot 15 m lank en het tot 8 ton geweeg, omtrent so groot soos die grootste vleisvretende dinosourusse.
Klassifikasie
Die kladogram hier onder volg die ontleding van Butler et al (2011).
Euryops jaberiana
Euryops jaberiana is 'n struik wat tot die Asteraceae  familie hoort. Die spesie is endemies in Saoedi-Arabië.
Optel en aftrek
In Wiskunde, beteken om op te tel om bymekaar te tel of te reken, terwyl aftrek beteken om te verminder.
Voorbeeld: 10 – 3 = 7 kan ongedaan gemaak word deur te sê 7 + 3 = 10.
Voorbeeld: 7 + 3 = 10 kan ongedaan gemaak word deur te sê 10 – 3 = 7.
Voorbeeld: As 3 214 + 455 = 3 669, dan is 3 669 – 3 214 = 455 en 3 669 – 455 = 3 214.
Voorbeeld: 4 503 bestaan uit 4 duisende, 5 honderde en 3 ene. 4 503 = 4 000 + 500 + 3
Voorbeeld: die syfers van 4 503 is 4, 5, 0 en 3.
Wat is heelgetalle
Gebruike van heelgetalle:
Heelgetalle word op 'n getallelyn uitgebeeld.
Onthou, hoe groter die getal na die minus(-) hoe kleiner waarde stel dit voor, bv. -10°C is kouer as -5°C
Tel, rangskik en vergelyk
Dalend – van groot na klein
Pasop vir die getal na die minus(-) dit is nie die waarde nie!
Voorbeeld:   Rangskik  2; -10; 6; -12; 0; -7 in dalende orde =   6; 2; 0; -7; -10; -12
Maak seker watter getal se waarde is meer en laat die oopkant van die bekkie na hom wys.
Voorbeeld: -102  >   -201
Berekeninge met heelgetalle
Dieselfde getal met teenoorgestelde teken. Dus is 3 se optellingsinverse -3 en -7 s'n 7. Die som van dié twee getalle sal altyd 0 wees!
Voorbeeld: 3 + (-3) = 0   of (-7) + 7 = 0
’n Positiewe getal plus nog ’n positiewe getal gee altyd ’n POSITIEWE antwoord.
Voorbeeld:  5 + 2 = 7
’n Negatiewe getal plus nog ’n negatiewe getal gee altyd ’n NEGATIEWE antwoord.
Voorbeeld:(-3) + (-2) = -5
MAAR wanneer ’n negatiewe getal en positiewe getal bymekaar getel word in enige VOLGORDE, gebeur die volgende:
Trek die kleiner getal van die groter een af, die antwoord kry die teken van die grootste
getal, bv. -2 + 3 = 1   of   5 + (-7) = -2
Dit is dieselfde as die optel van sy optellingsinverse.
Voorbeeld:(-3) - 2 = (-3) + (-2) = -5
3 – 5 = 3 + (-5) = -2
(-2) – (-3) = (-2) + (3) = 1
Harige geel kluisenaarskrap
Die Harige geel kluisenaarskrap (Aniculus maximus) is 'n kluisenaarskrap en kom wydverspreid in die Stille- en Indiese oseane voor. In die Indiese Oseaan kom dit aan die kus van Oos-Afrika suidwaarts tot by KwaZulu-Natal voor.
Die krap word tot 100 mm lank; dit is 'n groot, kleurvolle krap met 'n kenmerkende harige voorkoms. Dit is bedek met kolle lang, geelgroen hare. Die lyf en ledemate is oranje en geel-groen gestreep. Die knypers is ewe groot en die oë staan op steeltjies met 'n swart streep deur die middel.
Die seedier word gevind in die tussengetysone en koraal- en rotsriwwe tot op 'n diepte van 35 m. Hulle is karnivore en aasdiere. Die spesie is seldsaam.
Aaron Fa'aoso
Aaron Fa'aoso (gebore 1976) is 'n Australiese akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse East West 101 (2007), Sea Patrol (2007), en Bikie Wars: Brothers in Arms (2012).
Chris Violette
Chris Violette (gebore 29 Mei 1981) is 'n Kanadese akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Diary of the Dead (2007) en in die televisiereeks Star Trek: Discovery (2017).
Bedum
Bedum is 'n voormalige munisipaliteit en 'n dorp in die provinsie Groningen in die noordooste van Nederland.
Op 1 Januarie 2019 is Bedum opgegaan in die nuwe munisipaliteit Het Hogeland.
Warrenton, Georgia
Warrenton is 'n stad in Warren County, Georgia, Verenigde State. Die bevolking het 1 937 getel tydens die 2010-sensus. Die stad is die setel van Warren County.
Bedum
Plekke
Bedum, Ellerhuizen, Koningslaagte, Menkeweer, Noordwolde, Onderdendam, Onderwierum, Plattenburg, Roderwolt, Sint-Annerhuisjes, Ter Laan, Westerdijkshorn, Willemsstreek, Zuidwolde.
Sheilah Graham
Sheilah Graham (15 September 1904 – 17 November 1988) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Impact (1949), Beloved Infidel (1959), Girls Town (1959), en College Confidential (1960).
Tenkman
Die tenkman (Engels: Tank Man; Chinees: 王维林, ook bekend as die onbekende protesganger of die onbekende rebel), is die bynaam vir 'n anonieme man wat internasionaal beroemd geword het toe hy op 5 Junie 1989 in die nasleep van die Tiananmen-betogings in 'n straat naby Tiananmen-plein, 'n kolom tenks se pad versper het. Foto- en videomateriaal is beskikbaar oor die voorval, wat een van die bekendste beelde van die twintigste eeu is en 'n simbool van protes geword het.
Die voorval
Die gebeurtenis het op 5 Junie 1989 in die omgewing van die Tiananmen-plein, in Chang'anlaan, plaasgevind. Die plein was destyds verlate, die dag nadat die studenteprotesaksies op die Plein van die Hemelse Vrede op bevel van die owerhede wreedaardig beëindig is. Die oomblik toe agtien tenks opdaag, het een man met inkopiesakke in die hand in die straat gestap, en daarin geslaag om die aankomende tenks tot stilstand te bring. Die voorste tenk probeer toe om die man te kry om uit die pad te gaan, maar hy bly staan in die pad. Die man klim toe op die eerste tenk en praat met die bestuurder. Uiteindelik, nadat hy van die tenk afgeklim het, is die man deur anonieme omstanders weggetrek en het in die skare verdwyn.
Film
Charlie Cole het besef dat die Chinese Veiligheidsdienste hom waargeneem het, en die hotel met buitelandse joernaliste word dopgehou vanuit 'n gebou oorkant. Hy haal die film uit die kamera, plaas die film in 'n plastiekbuis, gaan na die toilet en plaas die buis in die toilet se watertenk. Kort daarna bars veiligheidsagente by die hotelkamer in, deursoek die kamer, vind die kamera wat intussen 'n ander film daarin gehad het. 'n Dag en 'n half later is Cole terug na die hotelkamer om die film te herwin. Met een van sy foto's wen Cole in 1990 die 33ste uitgawe van die World Press Photo of the year en die foto is opgeneem in 'n oorsig van "100 foto's wat die wêreld verander het", saamgestel deur Life in 2003.
Fotomateriaal
Na afloop van die betogings word vier stelle foto's van die gebeurtenis bekend gemaak.
Stuart Franklin van Magnum Photos was ook op dieselfde balkon. Sy foto gee 'n meer uitgebreide beeld van die situasie waarin verskeie tenks sigbaar is. Hy kon die materiaal deur 'n Franse student uit die land smokkel.
'n Ander weergawe is dié van Jeff Widener, 'n fotograaf wat lid was van Associated Press. Hierdie foto is ook geneem uit die Beijing Hotel, maar vanaf die sesde verdieping, ongeveer 800 meter van die gebeurtenis af.