cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hans Christian Knudsen
In Suid-Afrika
Ondanks die feit dat hy die Namataal nog nie magtig was nie en net deur 'n tolk met hulle kon praat, wek hy deur sy innemende geaardheid hul vertroue in so 'n mate dat hy versoek word om 'n wetboek vir die stam op te stel omdat die mondelinge oorlewering van reg en sedes onvoldoende was vir 'n doeltreffende organisasie van die stam en hulle die regspraak nie langer aan die willekeur van die hoofman wou oorlaat nie. Knudsen voldoen aan die versoek en sy wetboek word in Oktober 1848 as stamwet aanvaar. Ook die Namastamme op Berseba en Rehoboth aanvaar dié wetboek, met wysigings wat hulle nodig geag het. Hoewel dit mettertyd geblyk het dat sommige bepalings onuitvoerbaar was, het die hoofbepalings tot vandag toe geldig gebly en bygedra tot die samewerking van die drie stamme en 'n grondslag vir hul verdere kulturele ontwikkeling geword.
In Suidwes-Afrika
duimnael|regs|260px|Talle nedersettings in die sentrale en suidelike deel van [[Namibië het ontstaan danksy die werk van Rynse sendelinge.]]
duimnael|links|300px|Selfportret van Knudsen in sy matjieshuis op [[Bethanie. Elke lidmaat het 'n matjie en 'n paal van hul eie matjieshuis geskenk waarmee hy sy matjieshuis kon bou.]]
Intussen bereis Knudsen saam met eerw. C. Hugo Hahn die gebied van die stamme van Bethanien en Berseba en berig daaroor in dagboeke en verslae. Omdat fotografie destyds nog in Suid-Afrika haas onbekend was, teken en skilder Knudsen bekende hoofmanne, tipiese tonele en ook 'n aantal Herero in Windhoek. Daardeur word hy die eerste Europese kunstenaar wat in Suidwes-Afrika gevestig was. Sy werke is, behoudens enkele voorbeelde, na die Sendinginstituut in Barmen gestuur, waar dit in sendingtydskrifte verskyn het en tans in die sendingargief bewaar word. Die enigste voorbeelde van K. se kuns wat daar in Suid-Afrika aanwesig is, is twee portrette van Khoikhoi in besit van die Universiteit Stellenbosch.
Knudsen se dagboeke toon dat hy dadelik met 'n deeglike studie van die Namataal, van die leefwyse, sedes en gebruike van Nama, Damara (Herero) en San begin het. Sy belangwekkende bevindings verskil in sommige opsigte van dié van die ontdekkingsreisiger sir James Alexander en is veral in sy dagboeke van die jare 1844–'45 opgeteken. Hy spreek onder meer die sienswyse uit dat die Nama afstammelinge van Israeliete was.
Die onbetroubaarheid en die trekgewoontes van sy gemeentelede besorg Knudsen baie teleurstellings en bekommernis; daarenteen aanvaar die stam Oorlamse Khoikhoi van Paul Goliath sy geestelike leiding so gretig dat hy in sy gebied in 1843 die stasie Gulbrandsdalen vir hulle stig, 'n naam wat hy kies omdat hierdie gebied hom laat dink het aan die landstreek in sy eie vaderland.
Terugkeer na Noorweë
By sy terugkeer in 1849 na Bethanien stel hy vas dat sy gemeentelede weer in heidense gewoontes verval het en onder die invloed van Jonker Afrikaner aan die rooftogte teen die Herero deelgeneem het. Hy toon sy afkeuring van die plundertogte deur as tugmaatreël geen dienste te hou nie, en word deur die hoof uit Bethanien verban.
Bitter teleurgesteld vertoef Knudsen vervolgens op stasies in Noord-Kaapland tot hy in 1852 op Tulbagh geplaas word. Hy kon hom daar moeilik aanpas; sy vrou het geestelik versteurd geraak en Knudsen lê in 1854 in wanhoop sy bediening neer om na Noorweë terug te keer. Daar is sy vrou in 'n gestig oorlede terwyl hy as rondreisende evangelieprediker 'n armsalige bestaan gevind het, tot hy op 'n voetreis oor die berge in die winter omgekom het. Sy twee seuns is deur familie aangeneem en opgevoed.
Skryfwerk
Knudsen se eerste publikasie was Nama A.B.Z. kannis (Kaapstad, 1845), 'n klein spel-en-leesboek met woordelyste, 'n Engelse vertaling, 'n gedeelte van die kategismus, die Tien Gebooie en ander Skrifgedeeltes. Ongeveer dieselfde tyd verskyn van hom ook in Kaapstad 'n "spellingbladsy" in die Namataal. Van albei is eksemplare in die Grey-versameling in die Suid-Afrikaanse Openbare Biblioteek in Kaapstad te sien, met handskrif-aantekeninge oor die uitspraak. In dieselfde versameling word bewaar Knudsen se handskrifte Südafrica: Das Hottentot-Volk: Notizzen, Stoff zu einer Grammatik in der Namaquasprache en Namaquasprache. Hierdie stukke bevat gegewens oor die aardrykskunde en etnografie van Groot-Namaland, en ook aansienlike materiaal vir 'n grammatika van die Namataal.
Saam met Knudsen se vertaling van die Lukas-evangelie is van sy twee Kaapstadse publikasies grootliks gebruik gemaak deur die sendingingspekteur J.C. Wallman van Barmen vir sy Vocabular der Namaqua Sprache nebst einem Abrise der Formenlehre derselben (Barmen, 1854). So deeglik het hy binne enkele jare die Namataal beheers dat hy die Lukas-evangelie daarin met die hulp van twee Namatolke kon vertaal en in Kaapstad in 1846 laat publiseer in 'n uitgawe wat ook gesange bevat. Hoewel hy ortografies effens afgewyk het van sy eerste publikasies, was hierdie vertaling van so 'n hoë gehalte en so noukeurig vir die pers versorg dat daar byna geen drukfoute in voorkom nie, en W.H.I. Bleek dit in 1858 kon beskryf as "tot nou toe die betroubaarste en beste bron van kennis van die Hottentottaal". Hoewel ietwat onsoepel, was dit akkuraat en idiomaties.
Dis ironies dat Knudsen se gemeentelede en die opperhoof David Christiaan die onderwys van hul kinders in hul moedertaal verbied het en besluit het om net Nederlands in die skool van Knudsen toe te laat omdat die wit mense en Oorlamse Khoikhoi dit gepraat het.
Waardering
Hy was 'n verfynde en sensitiewe kunstenaar en gebore navorser. Daarby was hy besiel met 'n voorbeeldige geloofsywer en het dikwels onder die grootste ontberings onvermoeid sy rondtrekkende gemeentelede opgesoek. Hy was egter ook so temperamenteel, impulsief en gevoelig dat hy op die duur die aanslag van teleur-stellings nie kon weerstaan nie. Dit het hom waarskynlik aan die praktiese aanleg en nugterheid ontbreek wat vir 'n pioniersendeling onontbeerlik is.
Wally Vernon
Wally Vernon (27 Mei 1905 – 7 Maart 1970) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Gorilla (1939), Canyon City (1943), en Pistol Packin' Mama (1943), en in die televisiereeks Damon Runyon Theater (1955).
Waldense
Die Waldense (Frans: Vaudois) is die naam van 'n Christen geestelike beweging van die laat Middeleeue waarvan nasate nog in verskeie streke voorkom. Mettertyd het die denominasie by die Geneefse of Hervormde tak van die Protestantisme aangesluit.
Min is bekend oor die vroeë geskiedenis van die Waldense as gevolg van 'n gebrek aan bronmateriaal. Hulle is voor die 16de eeu as ketters vervolg en is byna uitgewis in die 17de eeu, en het daarna vir eeue te staan gekom teen georganiseerde en algemene diskriminasie. Daar is aktiewe gemeentes in Europa, Suid-Amerika, en Noord-Amerika. Eietydse en historiese Waldensiese geestelike erfenis sluit in die verkondiging van die Evangelie, diens aan die gemarginaliseerdes, bevordering van maatskaplike geregtigheid, inter-godsdienstige werk en die voorstaan van respek vir godsdienstige diversiteit en gewetensvryheid.
Solaris
Solaris kan verwys na:
Vlag van Antigua en Barbuda
Die nasionale vlag van Antigua en Barbuda is op 27 Februarie 1967 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n rooi reghoekige driehoek aan die vlagpaalkant en die wapperkant met drie horisontale bane in (van bo na onder) swart, wit en blou tussen die driehoeke. In die boonste swart baan is ’n opkomende geel son.
Simboliek
Die opkomende son stel die aanbreek van ’n nuwe era. Elke kleur het ook ’n verskillende simboliek: die swart stel die inwoners se herkoms (Afrika) voor, die blou stel hoop en die Karibbiese see voor, die rooi stel energie en die dinamiek van die mense voor. Die opeenvolgende geel, blou en wit stel dan ook die son, see en sand voor. Die V-vorm in die vlag is simbolies vir oorwinning.
Marda Vanne
Marda Vanne was die verhoognaam van die professionele Suid-Afrikaansgebore aktrise en regisseur Scrappy van Hulsteyn.
Biografie
Margaretha Wilhelmina (noemnaam Scrappy) van Hulsteyn is op 27 September 1896 in Johannesburg of Pretoria gebore. Sy was die dogter van sir Willem van Hulsteijn, 'n Nederlandse immigrant, en sy eerste vrou Margaretha Pronk. Willem was aanvanklik boekhouer en later prokureur in die ZAR, regsadviseur vir lord Alfred Milner en Corner House en nog later politikus in die Unie van Suid-Afrika. Margaretha Pronk was die dogter van 'n Nederlandse dokter in Transvaal. Scrappy het haar koppigheid van albei haar ouers geërf. As kind was sy getuie van ernstige gesinsgeweld en dit het 'n invloed op haar karakter gehad. Ná die soveelste voorval is haar ma aan 'n rolstoel gekluister; daarom was Scrappy jare lank van haar vader vervreem. Sy was mooi en talentvol.
Isaac Rosenberg, 'n Engelse digter wat bekend geraak het om sy oorlogsgedigte, was in 1918 in Kaapstad en het op Scrappy verlief geraak. Hy het 'n bekende potloodskets van haar gemaak en sy was die inpsirasie vir van sy liefdesgedigte. Die bekendste daarvan is “If you are fire, and I am fire”. Ook was sy goed bevriend met Alec Waugh, die broer van die Engelse skrywer Evelyn Waugh en met die Britse akteur John Gielgud. Ná 'n kortstondige huwelik van slegs enkele maande in 1924 met J.G. Strijdom, Suid-Afrikaanse eerste minister van 1954 tot sy dood in 1958, het sy haar toneelloopbaan hervat. Hy is daarna getroud met Susan de Klerk, die dogter van 'n Gereformeerde predikant en tante van F.W. de Klerk, Suid-Afrika se staatspresident van 1989 tot 1994.
Scrappy het talle verhoudings met mans gehad, maar was gelukkiger in die geselskap van vroue. Van 1926 tot haar dood was haar lewensmaat die Britse aktrise Gwen Ffrangcon-Davies. Alhoewel sy op Davies verlief was, was haar aard promisku, en dit het nie net vir haarself probleme geskep nie, maar ook ontsteltenis by haar vriende en Davies. Scrappy was 'n toegewyde brief- en dagboekskrywer. In 1965 het sy Britse burgerskap aanvaar en is vyf jaar later, op 27 April 1970, aan kanker oorlede. Sy is begrawe in die Gunnersbury Cemetery in Londen.
Magnetohidrodinamika
Die idee van Magnetohidrodinamika (MHD) is dat 'n magnetiese veld elektriese strome in 'n geleidende vloeier kan induseer, wat kragte in die vloeier tot gevolg het en ook die magnetiese veld beïnvloed. Die stel vergelykings wat MHD beskryf is 'n kombinasie van die Navier-Stokes vergelykings vanaf vloeidinamika en Maxwell se vergelykings vanaf elektromagnetisme. Die differensiaalvergelykings moet gelyktydig opgelos word, hetsy analities of numeries.
Tamara Braun
Tamara Braun (gebore 18 April 1971) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Little Chenier (2006) en in die televisiereekse General Hospital (1963), Days of Our Lives (1965), en Castle (2009).
Lys van Suid-Afrikaanse visordes
Die volgende vis ordo kom aan die Suid-Afrikaanse kus of binneland voor. Dit sluit die superklasse kraakbeen (Chondrichthyes) en beenvisse (Osteichthyes) in.
Marda Vanne
Suid-Afrika, 1914–1918
As tiener het Scrappy al in toneelwerk belang. Waarskynlik as 'n uitvlugting van die situasie in haar ouerhuis. Teen haar ouers se sin word sy egter 'n aktrise. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het sy in Kaapstad aan vermaaklikheidsprogramme vir die soldate deelgeneem. Aanvanklik tree sy op as Scrappy van Hulsteyn, maar in later jare van die oorlog as Margaretha van Hulsteyn. In 1917 volg sy in Londen klasse in spraak en drama.
Interbellum
In die twintig jaar tussen die wêreldoorloë studeer Scrappy van Hulsteyn aan die Central School of Dramatic Art in Londen. Hier het sy ook die verhoognaam Marda Vanne aangeneem. Haar eerste optrede was op 30 Mei 1921 in die Ambassador Teater in die stuk IF. Daarna ook in Easy Virtue, 'n stuk deur Noël Coward en geregisseer deur Basil Dean en opgevoer in Broadway (New York). In hierdie periode ontwikkel sy 'n suksesvolle loopbaan in West End (Londen) deur die verskeie hoof- en byrolle wat sy vertolk. 'n Bekende stuk waarin sy in 1939 optree, is Passion, Poison and Petrification. Strange Boarders was die eerste speelfilm waarin sy te sien was. In hierdie tydperk werk sy ook vir die BBC.
Tweede Wêreldoorlog
Tussen 1940 en 1946 is Marda Vanne en haar lewensmaat, Davies, in Suid-Afrika omdat die oorlogsomstandighede dit vir hulle moeilik gemaak het om in Londen te werk. In Pretoria snoer hulle die progressiewe kollegas saam vir produksies aangebied deur African Consolidated Theatres. Deur Vanne en Davies se onuitputlike inisiatief en energie vind daar 'n herlewing in die Suid-Afrikaanse teater plaas. Saam met Siegfried Mynhardt tree Vanne in 1941 op in die Afrikaanse vertaling van Madmoiselle. Vanne en Davies tree in 1945 in Kaapstad in The Merry Wives of Windsor op. Saam vorm Vanne en Davies 'n geselskap en tree in klassieke en moderne toneelstukke wyd in die platteland op. Vanne gee lesings, skryf artikels en beoordeel by kunswedstryde. Na verskeie optredes, o.a. in die Homeyr Teater in Kaapstad, en as regisseurs van ander stukke, keer beide Vanne en Davies na die oorlog na Engeland terug.
Engeland en Suid-Afrika, 1946–1970
In hierdie periode tot haar dood werk Vanne in Engeland en Suid-Afrika. In Suid-Afrika doen sy meestal toneelwerk en in Londen werk sy meer aan films en aan TV-reekse, soos Vanity Fair, Middlemarch en Our Mutual Friend vir die BBC. Vanne en Davies help in Suid-Afrika met die stigting van die Nasionale Teaterorganisasie (NTO) en beide is lid van die eerste beheerraad en Vanne word as die NTO se artistieke adviseur aangestel. In 1949 regisseer Vanne die stuk Die Wewenaar se Vrou wat in die Volksteater in Pretoria opgevoer is. Die volgende jaar regisseer sy vir die NTO die stuk Oupa Brompie, 'n vertaling van  Grumpy deur Horace Hodges en T.S. Wigmey. Tydens die van Riebeeck-fees in April 1952 was sy regisseuse van The dam deur Guy Butler, haar eerste produksie vir die NTO van 'n inheemse Engelse Suid-Afrikaanse toneelstuk. Haar laaste optrede in Suid-Afrika was in 1961 vir die NTO in A Touch of the Poet deur Eugene O'Neill. In 1965 tree sy nog vir oulaas in Londen op in G. Bernard Shaw se stuk Man and superman.
Esther Povitsky
Esther Povitsky (gebore 2 Maart 1988) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Crazy Ex-Girlfriend (2015), Cocktales with Little Esther (2015), en Love (2016).
John Atterbury
John Atterbury (gebore 4 Augustus 1941) is 'n Britse akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Parent Trap (1998), Gosford Park (2001), Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007), en Robin Hood (2010).
Magnetohidrodinamika
Beginsels
Wanneer 'n vaste of vloeibare geleier deur 'n magneetveld beweeg word, vloei daar ŉ elektriese stroom deur die geleier wat loodreg op die bewegingsrigting daarvan en die rigting van die veld is. Die voorwaarde vir stroomvloei is dat die geleier deel van ŉ geslote kring moet vorm (dinamobeginsel).
'n Ander verskynsel wat met bogenoemde verband hou, is dat ‘n stroomdraende geleier in ŉ magneetveld 'n krag ondervind wat loodreg op die stroomrigting is (motor-beginsel). Die wisselwerking tussen 'n geleier en 'n magneetveld kan soos volg beskryf word:
-  Die stroom wat volgens die dinamobeginsel in 'n geleier ontwikkel word, wek self 'n magneetveld op wat die oorspronklike veld versteur.
Abdu'l-Bahá
Abdu'l-Bahá (Arabies: عبد البهاء‎, ʿAbd al-Bahāʾ 'Dienaar van die heerlikheid [van God]'; * 23 Mei 1844 in Teheran, Iran; † 28 November 1921 in Haifa, Britse mandaat van Palestina) is die religieuse erenaam van ʿAbbas Effendi (Persies: عباس افندی), die seun van Baha'u'llah, die stigter van die Baha’i-geloof, en sy opvolger as leier van die religie. Hy is 1844 in Teheran, Iran, gebore en was saam met sy pa uit Iran verontagsaam. Hy het talle werke oor die Baha'isme geskryf en is 1920 tot Ridder van die Britse Ryk verslaan. Hy sterf 1921 in Haifa in vandag Israel.
Magnetohidrodinamika
Beginsels
-  By die plekke in ‘n vloeiende medium (geleier) waar 'n krag    ontstaan as gevolg van die aanwesigheid van 'n elektriese stroom of ŉ eksterne magneetveld, sal hierdie krag die stroming in die medium beïnvloed, wat op sy beurt weer die geïnduseerde velde sal beïnvloed. Daar bestaan dus 'n wisselwerking tussen die beweging van die medium en die elektromagnetiese veld: die beweging beïnvloed die magneetveld en die magneetveld beïnvloed die beweging.
Beskrywing
Die beweging van onsaampersbare vloeistowwe soos kwik of elektroliete kan met behulp van relatief eenvoudige vergelykings beskryf word, terwyl dit nie by elektries geleidende geïoniseerde gas (plasma) gedoen kan word nie, aangesien dit saampersbaar is. Indien die uitwerking van saampersbaarheid egter veronagsaam kan word, kan 'n stel relatief eenvoudige vergelykings opgestel word; wanneer die saampersbaarheid in berekening gehou word, blyk dit dat sekere fisiese faktore soos elektriese geleidingsvermoë, viskositeit en termiese geleidingsvermoë van punt tot punt 'n aansienlike verskil in die vloeistof veroorsaak.
Ontwikkeling
Die belangrikste stimulus vir die ontwikkeling van MHD het uit die astronomie ontstaan. Die kosmos bestaan hoofsaaklik uit geïoniseerde gasse (plasmas) wat deur elektriese en magneetvelde beïnvloed word. In 1889 het Bigelow voorgestel dat die son 'n magneetveld besit en in 1918 het Larmor aan die hand gedoen dat die son se magneetveld die gevolg van die dinamobeginsel is.
Die belangrikste bydraers tot die verdere ontwikkeling van MHD was Cowling, Ferraro, Hartmann en die Nobelpryswenner H. Alfvén. MHD is sedertdien as riglyn gebruik om verskeie kosmiese verskynsels soos sonfakkels, die sonwind en sonvlekke te verklaar. Dit word verder gebruik om verskynsels in die aarde se ionosfeer en die ontstaan van geomagnetiese verskynsels mee op te klaar.
Na die Tweede Wêreldoorlog het MHD van tegniese belang geword, en die beginsels word toegepas by die magnetiese verplasing ("pomp") van vloeibare metale. Gesmelte natriummetaal word byvoorbeeld as koelmiddel in sekere kernreaktors gebruik. Een van die belangrikste moontlikhede wat tans bestudeer word, is om 'n MHD-generator vir die ontwikkeling van elektriese energie te bou.
Kernsmelting (fusie)
Die temperatuur waarby spontane kernsmelting moontlik word, is ongeveer 100 000 000 K. Die hoë temperatuur kan verkry word deur 'n groot elektriese stroom in 'n plasma te laat vloei (ohmverhitting), en die plasma dan met behulp van magneetvelde saam te pers.
Turbulente verwarming en die inskiet van deeltjies met 'n baie hoë energie (byvoorbeeld elektronbundels) kan soortgelyke resultate lewer. Dit is egter baie moeilik om die warm plasma binne 'n stelsel te hou, en een oplossing is dat die plasma met behulp van magneetvelde ingesluit word (die sogenaamde magnetiese bottels). Hoewel 'n gelaaide deeltjie loodreg op 'n magneetveld kan beweeg, beskryf 'n gelaaide deeltjie meestal 'n heliksvormige (of spiraalvormige) baan om 'n magneetveldlyn.
Die straal van so 'n baan is omgekeerd eweredig aan die sterkte van die magneetveld, en indien die veldsterkte groot genoeg is, sal die deeltjies aan die magneetlyne “vassit" en dus van die wande van die houer wegbly. Selfs al is ŉ plasma op die manier ingesluit, veroorsaak botsings tussen die deeltjies egter dat verliese weens diffusie na die reaktorwande voorkom, en is die deeltjieverlies vanweë die onstabiliteit ook 'n groot probleem. Hierdie onstabiliteit kan bekamp word deur die geometrie van die reaktorvat of van die magneetveld aan te pas.
Baie navorsing op hierdie gebied is reeds sedert die sestigerjare gedoen en daar het 'n verskeidenheid konfigurasies ontstaan, waarvolgens 'n plasma vir 'n kernsmeltingsreaksie in 'n stabiele toestand verkry kan word. Twee moontlikhede is die magnetiese spieëlstelsel en die toroïdale insnoereffek. Die stelsel wat teenswoordig die meeste gebruik word, is die Tokomak-toestel. wat ŉ soort toroïdale insnoerstelsel is. Die magneetstelsel wat in die Tokomak-toestel gebruik word, is relatief eenvoudig en tot dusver is bemoedigende resultate met die Tokomak by die Koerchatof-Instituut in Moskou verkry.
In Frankryk (Fontenay-aux-Roses), die Bondsrepubliek Duitsland (Garching), Italië (Frascati), verskeie plekke in Japan, die VSA (Oak Ridge) en Suid-Afrika (Pelindaba) is daar ook Tokomaks, en 'n projek wat dit ten doel het om hierdie navorsing te koördineer, staan bekend as die Joint European Tokomak (JET).
Paul Douglas (akteur)
Paul Douglas (11 April 1907 – 11 September 1959) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente A Letter to Three Wives (1949), Panic in the Streets (1950), Clash by Night (1952), en Executive Suite (1954).
ENB-stadion
Die ENB-stadion (ook genoem FNB-stadion, Sokkerstad of Soccer City) is 'n stadion in Soweto, Johannesburg, Suid-Afrika. Die stadion is reg langs die hoofkantoor van die Suid-Afrikaanse Sokkerassosiasie (SAFA-huis) waar die kantore van FIFA en die Plaaslike Reëlingskomitee vir die 2010 Sokkerwêreldbeker gesetel was. Met 'n kapasiteit van 94 700 is dit die grootste stadion in Afrika.
Die stadion het sedert sy konstruksie in 1987 as die FNB-stadion bekend gestaan, maar is tydelik na Sokkerstad herdoop om aan FIFA se neutrale borgskap-vereistes te voldoen.
Energiekrisis
'n Energiekrisis is 'n groot tekort (of drastiese prysverhoging) in die verskaffing van energie aan 'n ekonomie. Die term verwys normaalweg na die tekort aan olie, elektrisiteit of ander natuurlike hulpbronne. Die krisis het dikwels 'n impak op ander dele van die ekonomie en baie resessies is al veroorsaak deur 'n energiekrisis van die een of ander aard. Wanneer die produksiekoste van elektrisiteit byvoorbeeld styg, sal vervaardigingskoste daarmee saam styg wat hoë verbruikerskoste in die hand werk en die verbruiker se besteebare inkomste verminder. Die vermindering in besteding het 'n negatiewe impak op ondernemings wat dan kan lei tot skaarser werksgeleenthede en verdere verminderings in sakevertroue.
ENB-stadion
In 1990 het Nelson Mandela sy eerste vrye toespraak in die stadion gelewer, nadat hy uit die gevangenis vrygelaat is. Op 10 Desember 2013 is sy internasionale roudiens hier gehou. Dit was ook die tuiste van Chris Hani se begrafnis.
Energiekrisis
Ekonomie
Die prys van energie in 'n markgedrewe ekonomie (olie, gas, elektrisiteit) word bepaal deur die fundamentele beginsels van vraag en aanbod. Drastiese prysveranderinge kan teweeggebring word wanneer die vraag of aanbod na energie verander. In sommige gevalle word 'n energiekrisis egter teweeggebring deur die onvermoë van die markprys om te reageer op vraag-en-aanbod-veranderinge. In ander gevalle weer word die krisis veroorsaak deur die gebrek aan 'n vrye mark. Sommige ekonome reken dat die energiekrisis van 1973 vererger is deur prysbeheer.
ENB-stadion
Dit was ook die plek vir die eindstryd van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010, wat tussen Nederland en Spanje beslis is. Tydens die wêreldbeker se sluitingseremonie op die dag van die eindstryd het Nelson Mandela sy laaste openbare verskyning hier gemaak.
Energiekrisis
Olieverskaffing
Die verskaffing van olie word grootliks beheer deur die nasionale oliemaatskappye van nasies met betekenisvolle reserwes goedkoop olie, wat onder andere insluit VAE, Saoedi-Arabië, Venezuela, Noorweë en Koeweit. Baie van die lande het 'n kartel gevorm bekend as OPUL (Organisasie van Petroleumuitvoerlande). OPUL beheer 'n baie groot deel van die wêreld se olieproduksie en kan dus 'n sterk invloed op die prys van olie uitoefen. Wanneer OPUL besluit om produksiekwotas te verlaag sal die prys geneig wees om te styg as gevolg van die verminderde olieverskaffing. Soortgelyk kan 'n opwaartse aanpassing in produksieuitset die prys laat daal. Die politiek rondom die vorming van OPUL maak ook interessante leesstof.
ENB-stadion
FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010
Die stadion is tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 ingespan as een van die 10 stadia waar wedstryde gespeel is. Benewens die openingswedstryd en eindstryd, is by die stadion gespeel:
Energiekrisis
Olieverskaffing
OPEC is egter beperk in die mate waartoe hulle die prys kan beïnvloed. Indien hulle die prys te hoog laat styg word die vraag na olie beïnvloed en kan minder produktiewe olievelde en ander onkonvensionele bronne soos teersand winsgewend ontgin word. Verder is die ekonomieë van olieuitvoerlande afhanklik van olieinkomstes en kan pogings om die verskaffing te veel te sny 'n negatiewe uitwerking op daardie lande se ekonomieë hê.
ENB-stadion
Rugby
Die stadion is ook sedert 2010 vir die eerste keer vir rugbywedstryde gebruik. Die Springbokke het op 21 Augustus 2010 tydens die 2010-Drienasiesreeks hier teen die All Blacks gespeel.
Energiekrisis
Die vraag na olie
Die grootste vraag kom vanaf die kommersiële sektor waar petroleumprodukte vir verhitting- en vervoerdoeleindes benut word. Daar is ook 'n seisoenale variasie in die vraag na olie aangesien die lande in die Noordelike halfrond die wêreldwye vraag na olie domineer en hulle meer olie verbruik in die winter vir verhitting. Die V.S.A. alleen is inderwaarheid verantwoordelik vir omtrent 60% van die wêreldwye vraag na olie en 'n buitengewone koue winter kan 'n drastiese impak op wêreldwye oliepryse hê.
Krisisse in die geskiedenis
duimnael|Tydens die energiekris van 1979 het die VSA koepons vir brandstofrantsoenering laat druk, maar hulle is nooit ingebruik geneem nie.
ENB-stadion
Konstruksie
Die ENB-stadion het 'n massiewe opgradering vir die 2010 Wêreldbeker ondergaan. Die stadion se nuwe ontwerp is deur die vorm van 'n Afrikapot geïnspireer.
Energiekrisis
Toekoms en alternatiewe energiebronne
Baie geleerdes redeneer dat die wêreld afstuur op 'n wêreldwye energiekrisis hoofsaaklik vanweë die uitputting van goedkoop oliebronne en beveel aan dat die afhanklikheid van fossielbrandstowwe verminder moet word. Dit het baie mense aangespoor om te belê in alternatiewe brandstofnavorsing soos brandstofseltegnologie, waterstofbrandstof, metanol, sonenergie, gety-energie en windenergie. Tot dusver is hidroëlektrisiteit en kernkrag die enigste alternatiewe bronne wat op groot skaal benut word.
Shoghi Effendi
Shoghi Effendi (Persies: شوقی افندی, Šoqī Effendī; * 1 Maart 1897 in Akko, Ottomaanse Ryk; † 4 November 1957 in Londen, Verenigde Koninkryk) is die religieuse erenaam van Schoghi Rabbani (Persies: شوقي رباني), die oudste kleinseun van Abdu'l-Bahá. Hy is deur sy oupa benoem as leier van die Baha’i-geloof, wat hy tussen 1921 en 1957 was. Hy sterf in die Verenigde Koninkryk aan die Asiatiese griep.
Oupa for sale
Genre
Die rolprent is 'n dramatiese komedie met intriges en liefde. Dit het 'n vrolike en gelukkige einde.
23 Desember
23 Desember is die 357ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (358ste in skrikkeljare). Daar volg nog 8 dae in die res van die jaar.
Leopoldt van Huyssteen
Leopoldt van Huyssteen (* 19 April 1951) is die hoof bedryfsbeampte van die Universiteit Stellenbosch. Na die skielike dood van rektor en visekanselier Russel Botman op 28 Junie 2014 het Van Huyssteen as rektor en visekanselier opgetree tot en met die permanente aanstelling van prof. Wim de Villiers einde 2014.
Yoshinobu Minowa
Yoshinobu Minowa (gebore 2 Junie 1976) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het slegs een keer vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Microctenopoma
Microctenopoma is 'n genus van visse wat aan die familie Anabantidae behoort. Hierdie genus het 12 spesies wat in Sentraal-Afrika voorkom waarvan een in Suider-Afrika voorkom. Hierdie genus is onlangs eers bevestig. Kenmerkend; die spesie bou lugborrel neste en is oor die algemeen donker bruin of swart van kleur.
Spesie
Die enigste spesie wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
Ciara Bravo
Ciara Bravo (gebore 18 Maart 1997) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent To the Bone (2017) en in die televisiereekse Big Time Rush (2009), Red Band Society (2014), en Second Chance (2016).
Toyota Land Cruiser
Die Toyota Land Cruiser (Japannees: トヨタランドクルーザー Toyota Rando-kurūzā) is 'n reeks van viertrekvoertuie wat sedert 1951 deur die Japannese motorvervaardiger Toyota geproduseer en bemark word. Dit is Toyota se oudste reeks. Produksie van die eerste geslag Land Cruiser het in 1951 begin (met slegs 90 eenhede) as Toyota se weergawe van 'n Jeep-tipe voertuig. Die Land Cruiser is in omskepbare-, hardekap-, stasiewa-, en nutsvragmotorweergawes geproduseer.
Die Land Cruiser se betroubaarheid en lang lewe het tot sy groot gewildheid gelei, veral in Australië waar dit die besverkoper bak-op-raam vierwieldryfvoertuig is. Toyota het die Land Cruiser ook omvattend getoets in die Australiese Outback - beskou om een van die moeilikste bedryfsomgewings te wees, beide weens uiterste temperature en geharde omgewing. Die Land Cruiser se teenstanders sluit die Range Rover, Land Rover Discovery, Jeep Wrangler, Mitsubishi Pajero en Nissan Patrol in. Sedert 2014 is die Toyota Land Cruiser J200 op wêreldwye markte beskikbaar, behalwe Kanada, Noord- en Suid-Korea.
Chalinula zeae
Chalinula zeae is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Blockland
Blockland is 'n stadsdeel in die noorde van Bremen in Noord-Duitsland met 'n oppervlakte van 30,3 vierkante kilometer en 'n bevolking van 415 (soos op 31 Desember 2016). Dit maak deel uit van die administratiewe stadsdistrik Bremen-West.
Chalinula zeae
Die spons behoort tot die genus Chalinula en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2000 deur de Weerdt.
Herman Philipse
Herman Philipse (Den Haag, 13 Mei 1951) is 'n Nederlandse filosoof.
Loopbaan
Hy is universiteitshoogleraar aan die Universiteit Utrecht en bekend vanweë sy ateïstiese oortuigings. Voorts publiseer hy gereeld oor aktuele onderwerpe in die NRC Handelsblad.
Philipse het regte en filosofie bestudeer aan die Rijksuniversiteit Leiden. Hy studeer ook verder in filosofie in Oxford, Parys en Keulen. Hy was ook vir 'n tyd werksaam aan die Katolieke Universiteit Leuven. Vanaf 1986 was hy verbonde aan die Universiteit Leiden as hoogleraar in filosofie met as spesialisasie kennisteorie. Sedert 1 September 2003 is hy as Universiteitshoogleraar verbonde aan die Universiteit Utrecht.
Philipse is aktief op verskillende terreine en skryf sowel Nederlandse as Engele werke. Veral op die terrein van die kennisleer het hy bydrae gelewer. Hy publiseer ook oor Martin Heidegger, onder meer met die boek Heidegger's Philosophy of Being (1998). Voorts is hy aktief in die openbare debat. Hy het bekendheid verwerf deur die publisering van sy Ateïstiese Manifes (1995), weens sy polemieke oor teologie en moraliteit en as rubriekskrywer by die televisieprogram Buitenhof. Omdat Philipse sy manifes ontoereikend vind om elke godsbewys te weerlê, skryf hy 'n uitgebreide verhandeling God in the Age of Science?: A Critique of Religious Reason (2012), waarin hy 'n besluitboom bekendstel waarvolgens welke gelowige sy of haar geloof in God regverdig, wat die "Universele ateïs" dan sistematies kan dekonstrueer.
Blockland
Geografie en wyke
Alhoewel Blockland amptelik as stadsdeel kwalifiseer, is dit eerder 'n dorp aan die noordelike stadsrand van Bremen met 95 geboue wat naas sy menslike bewoners ook 33 kleinskaalse en middelgroot melkboerderye met sowat 1 700 melkkoeie huisves. Dit is een van verskeie landskapsgebiede binne die Bremense stadsgebied. Dit word in die noorde en weste begrens deur die benedelope van die Wümme- en Lesum-riviere, in die suidweste deur die sogenaamde Maschinenfleet, die federale snelweg A 27 en die Bremense Duin, en in die suidooste deur die Kuhgraben.
Blockland het grotendeels 'n landelike karakter met uitgestrekte weivelde, drooggelegde moerasgebiede en boerderygebiede. Daar is ook 'n vullisterrein wat met 'n hoogte van 49 meter die hoogste (mensgemaakte) heuwel in die Bremense stadsgebied vorm.
Geskiedenis
Die gebied is aanvanklik deur Germaanse jagters en vissers bewoon wat 'n vroeë nedersetting op die duin Wasserhorster Düne gestig het.
In die 10de eeu is die eerste paaie aan weerskante van die Kleine Wümme-rivier aangelê wat die omgewing met Blockland verbind het, maar eers vanaf 1113 het Nederlandse setlaars begin om dyke te bou. Gedurende die Nederlandse kolonisasie is talle slote gegrawe wat die gebied in lang, smal strokies land – sogenaamde blokke – verdeel het. Hiervan is die gebied se naam afgelei. In hierdie periode het ook die kerk in Wasserhorst ontstaan. Die eerste historiese verwysings na die vroeëre dorpe Hemme, Damme en Wemme kom in dokumente voor wat tussen 1139 en 1299 ontstaan het. Maar nog gedurende die Middeleeue is hierdie dorpies deur hul bewoners verlaat nadat die waterpeil as gevolg van die landbouontwikkeling sterk gestyg het. Slegs land digby die dyke was nou nog vir landboudoeleindes geskik.
In 1741 is Blockland by die Keurvorstedom Hannover ingesluit. Ná 1800 het die Wümme se rivierbed steeds verder gestyg sodat oorstromings 'n groot probleem geword het. Die plaaslike windaangedrewe waterpompe was nie meer in staat om die groot hoeveelhede water te handhaaf nie.
In 1803 is Blockland weer by Bremen ingesluit. In 1812 was die plaaslike bevolking 412. Met die opening van die eerste kroeg in Dammsiel het die bemannings van turfskepe op hulle vaart na Bremen en die omliggende gebiede hier tydens pouses aangelê.
In 1858 het die Bremiese Senaat 'n wet afgekondig wat die riolering van Blockland gereël het. Die rioleringsaanleg, wat in 1864 tussen Burg en Wasserhorst geopen is, het in sy tyd as die grootste en mees gesofistikeerde in Duitsland en Europa bekendheid verwerf. Gedurende die somermaande is daar geen oorstrominghs meer in Blockland aangeteken nie, terwyl die waterpeil op weivelde in die wintermaande nog slegs maksimaal 38 sentimeter beloop het.
Vanaf 1878 is 'n nuwe stelsel van munisipale dyke ingevoer waarvolgens dyke deur die gemeenskap onderhou moes word. In 1880/81 het die Wümmedyk tydens 'n stormvloed gebreek sodat die dyke langs die Weser- en Wümme-riviere nog eens versterk is.
In 1927 is 'n verbod op motors geplaas wat nog steeds van krag is. Met die insluiting by die stad Bremen in 1945 het Blockland se geskiedenis as selfstandige munisipaliteit geëindig. In 1966 het die bevolking van die stadsdeel Blockland op 654 te staan gekom.
In 1968 het die Arbeitskreis Blocklandforschung ("Werkkring Blockland-navorsing") met 'n grootskaalse botaniese ontleding in die gebied begin waartydens die Zwerglinse, die tot dusver kleinste bloeiende plant ter wêreld, ontdek is. In dieselfde jaar is die klein skool in Blockland gesluit. Een jaar later is die vullisstortingsterrein aan die grens tussen die Bremiese stadsdele Walle en Blockland geopen.
Die buitedykterrein langs die Wümme-rivier is in 1991 tot natuurbewaringsgebied verklaar. Blockland is in die 21ste eeu steeds 'n gewilde bestemming vir fietsryers, skaatsers en voetslaners.
Sakrale boukuns
Die kerkdorp Wasserhorst is by die samevloeiing van die Hamme- en Wümmeriviere geleë. Die naam is afgelei van die klei heuwel met 'n hoogte van ses meter wat as beskerming teen oorstromings bied. Die klein kerk van die uitgestrekte parogie Blockland is meer as agthonderd jaar oud en kon vroeër deur sommige plaasbewoners slegs met bote of – in die winter – met ysskaatse bereik word. Die plaaslike Lutherse pastorin hou steeds twee keer per maand godsdiens.
Verwysings
Bronliteratuur
Sten Kaalø
Sten Kaalø (gebore 12 Augustus 1945) is 'n Deense skrywer en akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente A.W.O.L. (1971) en Dangerous Kisses (1972), en in die televisiereekse Fortsættelse følger (1977) en Johansens sidste ugudelige dage (1988).
Ctenopoma
Ctenopoma is 'n genus van visse wat aan die familie Anabantidae behoort. Hierdie genus het 12 spesies wat in Sentraal-Afrika voorkom waarvan een in Suider-Afrika voorkom.
Lauren Powers
Lauren Powers (gebore 13 Desember 1961) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente No Pain, No Gain (2004) en Halloweed (2016), en in die televisiereeks Kittens in a Cage (2015).
Inkunabel
duimnael|200px|[[Valerius Maximus, gedruk in Mainz deur Peter Schöffer, 18 Julie 1471]] Die term inkunabel of wiegdruk (afgelei van die Latynse onsydige meervoudsvorm incunabula "wiege") verwys na gedrukte skrifte uit die vroeë tydperk van die boekdrukkuns wat tot en met 31 Desember 1500 vervaardig is. Daar is sowat 29 000 verskillende wiegdrukke waarvan na raming 'n half miljoen eksemplare bewaar gebly het.
Nelmari Kock
Nelmari Kock is ’n Afrikaanse skrywer van liefdesromans en geestelike boeke. Sy is in 1941 gebore. Sy werk by Mintek in Randburg, waar sy vir Faan Coetzer ontmoet. Hulle trou op 29 November 1988 en vestig hulle in Randburg.
Skryfwerk
Sy skryf ontspanningslektuur. “Anika, liefste meisie” (1978) is die verhaal van Anika Joubert. Haar lewe verander drasties toe sy na haar pa se dood van Kaapstad na Johannesburg moet trek. Haar pa se testament bepaal dat ’n vriend van hom, Cor van der Linde, haar finansiële voog moet wees totdat sy mondig word. Anika woon by Cor, sy niggie en haar man en sit haar studies voort. Sy kom goed oor die weg met Cor se vriendin, Marida Taljaard. Antoinette Willemse verskyn egter op die toneel en beweer dat Cor oneervol ontslaan is by sy vorige werk en dat duisende rande se geld verduister is. Anika en Marida probeer verbete om Cor se onskuld te bewys. In “’n Droom aan skerwe” (1982) verwesenlik die komponis Larno Schreuder se seun Nokkie (bynaam vir Nico) al Larno se ideale vir hom. Daar is slegs een teleurstelling. Ten spyte van Nokkie se ingebore talent en die feit dat hy elke kompetisie wen waaraan hy deelneem, ontwikkel hy nie ’n passie vir musiek nie. Onverwags kom daar egter ’n ernstige bedreiging vir Nokkie se heerskappy onder die jong musici in Transvaal. Die bedreiging is Pierre Schreuder, die seun van Emile Schreuder, Larno se broer. Die twee broers praat nie met mekaar nie na ’n hewige twis baie jare gelede. Emile se afkeer van Larno spruit juis daaruit dat Larno altyd die beste presteer het. “Tuin van herinnering” (1982) speel af in hedendaagse Israel. Na ’n liefdesteleurstelling besluit Raylene Schmidt om op ’n kibboets in Israel te gaan werk. Hier maak sy kennis met baie jongmense met hulle eie stories, en ook met die jong Afrikaanse predikant, Deon Visagie, wat hom geroepe voel om onder die Jode te bedien. Sy voormalige vriendin, Mieke Marais, daag onverwags weer op en Raylene is ontsteld hieroor. Selfs al is Deon niks van haar nie, gun sy hom iemand beter as Mieke. “’n Tyd om lief te hê” (1983) is ’n roman oor die lewe van Michelangelo. “So min tyd” (1983) speel in Israel af, waar die hartchirurg Stefan Roux vir twee jaar kom werk. Hy bring sy vrou, Loretta, en hulle twee seuns saam. Stefan ontmoet weer vir Mari, die jongmeisie wat so ’n spesiale plek in sy lewe het. Die band tussen hulle veroorsaak wrywing tussen Stefan en Loretta en tussen Mari en haar vriend André. Kersfees word nie erken in Israel nie, maar hulle wil dit tog vier, ten spyte van die onmin tussen hulle.
Die Christelike roman “Vanya” van Myrna Grant vertaal Nelmari Kock in Afrikaans. Dit is die ware verhaal van die Ivan (Vanya) Moiseyev, ’n soldaat in die Sowjet Rooi Leër wat genadeloos vervolg en gevange gehou is op grond van sy geloof.
“Vakansiekaskenades” is ’n jeugverhaal vir ongeveer 9-14 jariges. Ockie en Bets van Niekerk is ’n boetie en sussie wat op hulle oom en tante se plaas in die Vrystaat vakansie hou. By hul aankoms hoor hulle die ontstellende nuus dat Christof, die pleegseun wat daar woon, in diefstal betrap is en deur die polisie aangehou word. Dieselfde aand klop Christof egter aan hulle kamervenster en vertel dat hy glad nie skuldig is nie en dat hy hulle hulp nodig het om die regte skelm vas te trek. Hulle help hom en steek hom weg, maar dan gebeur daar dinge wat hulle laat twyfel aan Christof se onskuld.
Publikasies
s.j. - Vakansiekaskenades
1973 - Reik na die verste ster
1974
1975
1976
1977
1979
1980
1981
1982
1983
Stekelrige kurper
Die Stekelrige kurper (Ctenopoma multispine) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangorivier, die boonste en onderste gedeeltes van die Zambezirivier, Kafuerivier en kusriviere in Mosambiek en noordelike KwaZulu-Natal. Dit kom ook voor in Quanza in Angola en die suidelike sytakke van die Kongorivier. In Engels staan die vis bekend as die Manyspined climbing perch.
Nelmari Kock
Publikasies
1988 – Nooi van Marein
Stekelrige kurper
Voorkoms
Die vis het 'n lang lyf en die oë is ver vorentoe. Daar is 'n goed ontwikkelde lug-asemhalingsorgaan in 'n holte bokant die kieue. Die vis het onreëlmatige donkerbruin of swart kolle en strepe oor die lyf. Die vis word tot 135 mm lank.
Habitat
Die vis leef in stiller water van riviere, vloedvlaktes, panne en moerasse wat baie plantegroei bevat. Hulle vreet klein diertjies soos insekte en vissies. Die vis is goed gekamoefleer en vang die prooi deur hul stadig te bekruip. Hulle kom in groepe saam om te broei; die eiers word wyd verstrooi en word nie opgepas nie. Die vis kan warm, stilstaande water verduur en verlaat die water en beweeg oorland na alternatiewe woonplekke gedurende die nag of in nat weerstoestande.
Nelmari Kock
Publikasies
1989 – Ek sal U volg
1994 - Spore van gister
1995
2000 – Die helper
Caryophyllales
Die Caryophyllales is 'n orde van blomplante (eudikotiele).
Nelmari Kock
Publikasies
Vertaling
Caryophyllales
Die orde bevat talle vetplante en een van die onderskeidende kenmerke is dat hulle betalaïene besit. Dit is pigmente wat na die genus Beta genoem is en die wortel van die beet sy kenmerkende kleur verleen. Hulle het dikwels aanpassings aan ekstreme omstandighede soos droë gebiede, grond wat alkalies is of baie sout of min voedingstowwe bevat. Talle Caryophyllales is CAM-plante of C4- pleks van C3-plante en sommiges is selfs karnivoor. Hierdie aanpassings het waarskynlik meer as een keer ontstaan.
Families
Families wat tot hierdie orde behoort is:
Nelmari Kock
Publikasies
1978 - Vanya – Myrna Grant
1982 - Bou jou huwelik – Charles R. Swindoll
Carl Au
Carl Au (gebore April 1988) is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Till Death Us Do Part (1965), Casualty (1986), Doctors (2000), en Waterloo Road (2006).
Atsushi Yanagisawa
Atsushi Yanagisawa (gebore 27 Mei 1977) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Sam Underwood
Sam Underwood (gebore 4 Augustus 1987) is 'n Engelse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Dexter (2006), Homeland (2011), The Following (2013), en Fear the Walking Dead (2015).
Suid-Afrikaanse Buro vir Rasse-aangeleenthede
Die Suid-Afrikaanse Buro vir Rasse-aangeleenthede (Engels: South African Bureau of Racial Affairs), kortweg SABRA, was 'n Afrikaanse Suid-Afrikaanse dinkskrum wat die apartheidswetgewing van die Nasionale Party bestudeer het vanuit die vryheid- en onafhanklikheidsstrewe onder Afrikaners. SABRA het 'n sleutelrol gespeel in die ontwikkeling van apartheid, maar was ook 'n van die eerste invloedryke Afrikaner-organisasies wat gedink het dat die apartheidsbeleid nie langer uitvoerbaar was. Vanaf begin jare 80 het SABRA vir die behoud van Afrikaner selfbeskikking gepleit. Dit moes bereik word met die stigting van 'n Volkstaat en die afskaffing van apartheid.
SABRA het in 2002 met die Afrikaner Vryheidstigting en die Afrikaner Volkswag saamgesmelt en het as die Vereniging vir Ekonomie, Politiek, Omgewing en Geskiedenis (EPOG) 'n filiaal van die Orania Beweging geword.
Geskiedenis
Al vanaf die begin in 1948 was SABRA baie invloedryk in regeringskringe. Later sou 'n breuk plaasvind tussen die regering en SABRA. Dit het veral gebeur op basis van die SABRA se ondersoeke en die bybehorende publikasies. Tydens SABRA se bestaan is 'n vaste roete ontwikkel, waarin voorstelle van SABRA dikwels as regeringsbeleid geëindig het. SABRA het gewoonlik begin met navorsing, waarna die resultate is goedgekeur deur SABRA se akademiese lede. Vervolgens is die voorstelle bespreek in die geheime Afrikaner-Broederbond. Belangrike Afrikaners uit alle sektore van die samelewing (onderwys, ekonomie, weermag, regering, ens.) was deel van die Afrikaner-Broederbond. Nadat voorstelle in die Broederbond bespreek is, is 'n weergawe van dié voorstelle deur die parlement geloods.
SABRA het tydens sy bestaan drie belangrike voorstelle bepleit, en uiteindelik is ál drie die onderwerpe as formele regeringsbeleid ingevoer. Dié voorstelle was:
Stigting
Die Suid-Afrikaanse Buro vir Rasse-aangeleenthede is in September 1948 op inisiatief van die Afrikaner Broederbond gestig deur 'n aantal akademici van die Universiteit Stellenbosch. SABRA was 'n 'n onafhanklike organisasie sonder winsbejag. Die SABRA se oprigting was 'n direkte antwoord op die bestaan van die Engelse South African Institute for Race Relations. Die lede van SABRA was veral akademici en andere intellektueles uit Afrikaner-samelewing. Onder die medestigters van SABRA is bekende akademici en politici van die tyd soos W.W.M. Eiselen, G.B.A. Gerdener, Daan de Wet Nel en Nic Olivier. Die doel van SABRA was om voorstelle te ontwikkel waarmee die destydse reservate vir swart Suid-Afrikane as tuislande ontwikkel kon word om daarmee die lewensomstandighede van swart Suid-Afrikane in dié reservate te verbeter.
In die beginjare was SABRA voorstander van die behoud van die kleurlingverteenwoordiging in die blanke parlement en van die verleen van bepaal regte aan swart mense in die stede. SABRA het onder sy eerste direkteure 'n verligte karakter gehad, onder meer onder die voorsitterskap van Hendrik Thom.
Die voorstel om die swart stedelike bevolking enige politieke regte te gee, het ontstaan as antwoord op ontwikkelings in die jare 40. Swart Suid-Afrikaners het hulself destyds verenig in vakbonde en daarmee groot ekonomiese en politieke invloed gekry - wat in die oë van SABRA die welvaart en die voortbestaan van blanke Suid-Afrikaners bedreig het. Met sy voorstel om enige politieke regte aan die swart stedelike bevolking te gee, het gehoop SABRA dat dié swart stedelinge hul ekonomiese invloed nie sou aanwend om politieke wense af te dwing nie. Om dié magsposisie op die langtermyn te behou, het SABRA voorgestel om die Suid-Afrikaanse samelewing op te deel op allerlei gebiede, met name langs ekonomiese, politieke, territoriale, sosiale, kulturele en opvoedkundige lyne.