cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hongaarse Rewolusie van 1956
Tussenspel
Gevegte is tussen 28 Oktober en 4 November gestaak, aangesien baie Hongare geglo het dat Sowjet-militêre eenhede besig was om aan Hongarye te onttrek. Volgens kommunistiese bronne na die rewolusie was daar ongeveer 213 lede van die Hongaarse Werkende Volksparty wat gedurende die tydperk gelynch of tereggestel is.
Nuwe regering
Die nuwe Kommunistiese regering van Eerste Minister Imre Nagy was verras deur die spoed waarmee die Hongaarse Revolusie van die strate van Boedapest na die hele Hongarye uitgebrei het, en die gevolglike ineenstorting van die ou Gerő–Hegedüs Kommunistiese regering. As regeringshoof het premier Nagy elke Hongaar gevra om politieke verdraagsaamheid aan die dag te lê om die burgerlike orde in Hongarye te herstel. As die enigste Kommunistiese Hongaarse leier met politieke geloofwaardigheid onder Hongare, het die politieke optrede van die Nagy-regering die USSR toegelaat om die Hongare se anti-Sowjet-protes as 'n populêre opstand te beskou, eerder as 'n anti-kommunistiese teenrevolusie. Op 28 Oktober 1956 het die Nagy Kommunistiese regering die wapenstilstand onder die nasionalistiese, die anti-kommunistiese en die Kommunistiese Hongare aangekondig, en dat, om die nasionale krisis op te los, sou eerste minister Nagy die volgende benadering volg:
Op 1 November het die Nagy-regering Hongarye se onttrekking aan die Warskouverdrag en Hongarye se internasionale status as 'n polities onverbonde land formeel verklaar Omdat die nasionale regering slegs tien dae aan bewind was, nie hul beleide in detail verduidelik het nie; kontemporêre koeranthoofartikels het egter beklemtoon dat Hongarye 'n veelparty sosiale demokrasie moet wees wat nie by die Russies-Amerikaanse Koue Oorlog betrokke is nie. Ongeveer 8000 politieke gevangenes is vrygelaat, veral kardinaal József Mindszenty Verbode politieke partye, soos die Onafhanklike Kleinboere en die National Peasant Party ("Petőfi Party"), het weer verskyn om by die koalisie aan te sluit.
In 1 170 gemeenskappe in Hongarye was daar 348 gevalle van revolusionêre rade wat die plaaslike administrateurs afgedank het; 312 gevalle van revolusionêre rade wat die base afdank; en 215 gevalle van die plaaslike inwoners wat die kommunistiese administratiewe rekords van hul gemeenskappe verbrand het. In 681 gemeenskappe het anti-kommunistiese en nasionalistiese Hongare simbole van die hegemonie van die USSR, soos die Rooi Ster, en standbeelde van Josef Stalin en van Lenin beskadig en vernietig; 393 gemeenskappe het Sowjet-oorlogsgedenktekens beskadig; en 122 gemeenskappe het die boeke van Marx, Lenin en Stalin verbrand. Plaaslike revolusionêre rade is regdeur Hongarye gevorm,   oor die algemeen sonder betrokkenheid van die besige nasionale regering in Boedapest, en het verskeie verantwoordelikhede van plaaslike regering van die ontbinde Kommunistiese party aanvaar. Teen 30 Oktober is die rade amptelik deur die Hongaarse Werkende Volksparty goedgekeur, en die Nagy-regering het vir hul steun gevra as "outonome, demokratiese plaaslike organe wat tydens die Revolusie gevorm is.” Net so is werkersrade by nywerheidsaanlegte en myne gestig, en baie ongewilde regulasies soos produksienorme is uitgeskakel. Die werkersrade het daarna gestreef om die onderneming te bestuur terwyl hulle werkers se belange beskerm, en 'n sosialistiese ekonomie vry van rigiede partybeheer tot stand gebring. Plaaslike beheer deur die rade was nie altyd bloedloos nie; in Debrecen, Győr, Sopron, Mosonmagyaróvár en ander stede het die ÁVH op skares betogers geskiet, met baie lewens verlore. Die ÁVH is ontwapen, dikwels met geweld, in baie gevalle bygestaan deur die plaaslike polisie.
In totaal was daar ongeveer 2 100 plaaslike revolusionêre en werkersrade met meer as 28 000 lede. Die rade het 'n gekombineerde konferensie in Boedapest gehou wat besluit het om die landwye arbeidsstakings te beëindig en werk op 5 November te hervat, met die belangriker rade wat afgevaardigdes na die Parlement gestuur het om die Nagy-regering van hul ondersteuning te verseker.
Sowjet-perspektief
Op 24 Oktober 1956 het die Politburo van die USSR 'n gesprek gehou oor hoe om die politieke opstande wat in die Warskouverdrag-lande plaasgevind het, spesifiek die Poolse Oktober en die Hongaarse Opstand, op te los. Onder leiding van Wjatsjeslaf Molotof het die geharde faksie van die KPSU vir militêre ingryping gestem, maar is teengestaan deur Nikita Chroesjtsjof en maarskalk Georgi Zjoekof wat 'n politieke oplossing vir die Hongaarse opstand gesoek het. In Boedapest het die Sowjet-afvaardiging aan Moskou gerapporteer dat die Hongaarse politieke situasie minder konfronterend was as wat tydens die werklike opstand gerapporteer is. In die nastrewing van politieke resolusie het Chroesjtsjof gesê dat Ernő Gerő se versoek van 23 Oktober vir Sowjet-ingryping daarop dui dat die Hongaarse Kommunistiese Party die vertroue van die Hongaarse mense behou, omdat die Hongare oor onopgeloste sosio-ekonomiese probleme betoog, nie ideologie nie. Intussen, in die Weste, het die gelyktydige Suez-krisis (29 Oktober — 7 November 1956) van die Franse en die Britse beslaglegging op die Suezkanaal in Egipte die politieke moontlikheid van Westerse militêre ingryping na Hongarye aansienlik benadeel. Op 28 Oktober het Chroesjtsjof gesê dat Sowjet-militêre ingryping in Hongarye 'n verkeerde nabootsing van die Anglo-Franse ingryping in Egipte sou wees. In Rusland, op 30 Oktober 1956, het die Presidium van die KPSU besluit om nie die nuwe Hongaarse regering af te sit nie. Maarskalk Zjoekof het gesê: "Ons moet troepe uit Boedapest onttrek, en, indien nodig, onttrek uit Hongarye, as 'n geheel. Dit is 'n les vir ons in die militêre-politieke sfeer". Die Presidium het toe die verklaring van die regering van die USSR oor die beginsels van ontwikkeling en verdere versterking van vriendskap en samewerking tussen die Sowjetunie en ander Sosialistiese State aanvaar en gepubliseer, wat gesê het dat "Die Sowjet-regering bereid is om die toepaslike onderhandelinge aan te gaan, met die regering van die Hongaarse Volksrepubliek, en [met] ander lede van die Warskouverdrag, oor die kwessie van die teenwoordigheid van Sowjet-troepe in die grondgebied van Hongarye.” In Hongarye, op 30 Oktober, na aanhoor van gerugte dat die geheime polisie anti-kommunistiese gevangenes het, en gerugte van die ÁVH wat anti-kommunistiese betogers in die stad Mosonmagyaróvár geskiet het, het gewapende betogers die ÁVH-afdeling aangeval wat die hoofkwartiergebou van die Hongaarse Werkende Volksparty in Köztársaság tér (Republiekplein), in Boedapest, bewaak.  Die anti-kommuniste het meer as 20 ÁVH-offisiere en ÁVH-dienspligtiges gedood; asook die hoof van die Boedapest-partykomitee, Imre Mező. Binne ure is nuusberigte en verfilmde tonele van die Hongaarse anti-kommunistiese opstand wat op Republiekplein plaasgevind het in die USSR uitgesaai; en die KPSU het propaganda gemaak van die beelde van die Kommunistiese slagoffers van die Hongaarse Opstand. Die leiers van die Hongaarse Rewolusie het die aanval op die ÁVH-hoofkwartier veroordeel en die betogers gevra om op te hou om gepeupelgeweld uit te voer.
Op 30 Oktober, in Boedapest, het Anastas Mikoyan en Mikhail Suslov met premier Imre Nagy gepraat wat aan hulle gesê het dat Hongaarse geopolitieke neutraliteit 'n langtermyn politieke doelwit vir die Hongaarse Volksrepubliek was, wat hy met die presidium van die KPSU wou bespreek. Chroesjtsjof het die geopolitieke opsies oorweeg vir die USSR se oplossing van die Hongaarse anti-kommunistiese rewolusie, maar na Nagy se verklaring van Hongaarse neutraliteit het hy besluit dat hy die Rooi Leër na Hongarye gestuur word. Die USSR het die Hongaarse Volksrepubliek binnegeval, omdat:
In die Volksrepubliek van Hongarye het die anti-kommunistiese militante tot die gevolgtrekking gekom dat "die [Hongaarse Kommunistiese] Party die inkarnasie van burokratiese despotisme is" en dat "sosialisme slegs op die fondamente van direkte demokrasie kan ontwikkel." Vir die anti-kommuniste was die stryd van die Hongaarse werkers "vir die beginsel van direkte demokrasie" en dat "alle mag aan die Werkerskomitees van Hongarye oorgedra moet word." In reaksie hierop het die Presidium die de facto wapenstilstand verbreek. en het die Hongaarse Revolusie onderdruk.
Boonop het Mao Zedong Chroesjtsjof se besluit om die Hongaarse opstand te onderdruk, beïnvloed. Die adjunkvoorsitter van die Kommunistiese Party van China, Liu Shaoqi, het Chroesjtsjof probeer oortuig om die Hongaarse Revolusie militêr te onderdruk. Alhoewel Sino-Sowjet-verhoudinge onstabiel was, het die mening van Mao groot gewig gedra onder die lede van die Presidium van die KPSU. Mao het aanvanklik 'n tweede ingryping teengestaan, wat op 30 Oktober aan Chroesjtsjof gekommunikeer is, voordat die Presidium vergader het en teen 'n Hongaarse ingryping besluit het; later het Mao van plan verander en ingryping na Hongarye ondersteun.
In die tydperk 1–3 November 1956 het Chroesjtsjof die USSR se Warskouverdrag-bondgenote ingelig van sy besluit om die Hongaarse Rewolusie te onderdruk. Chroesjtsjof het die Poolse kommunistiese politikus Władysław Gomułka in Brest, Wit-Rusland, ontmoet; en het toe met die Roemeense, Tsjeggo-Slowaakse en Bulgaarse leiers in Boekarest, Roemenië, gepraat. Uiteindelik het Chroesjtsjof na die Sosialistiese Federale Republiek Joego-Slawië gegaan en met Josip Broz Tito gepraat wat Chroesjtsjof oorreed het om János Kádár as die nuwe leier van die Volksrepubliek Hongarye te plaas, eerder as  Ferenc Münnich. Twee maande nadat die USSR die Hongaarse Revolusie onderdruk het, het Tito aan Nikolai Firiubin, die Sowjet-ambassadeur in Joego-Slawië, gesê dat “[politieke] reaksie sy kop opgelig het, veral in Kroasië, waar die reaksionêre elemente die werknemers van die Joego-Slawiese veiligheidsorgane openlik tot geweld aangehits het."
Poolse reaksie
Die gebeure in Hongarye het baie spontane reaksie in Pole ontvang. Hongaarse vlae is in baie Poolse dorpe en dorpies vertoon. Ná die Sowjet-inval het die hulp wat die gewone Pole aan Hongare verleen het, 'n aansienlike omvang aangeneem. Burgerorganisasies en selfwerkende hulpkomitees is regdeur Pole gestig om hulp aan die Hongaarse bevolking te versprei, bv. die Sosiale Burgerlike Komitee van Kreatiewe Verenigings (Bydgoszcz), die Studentekomitee vir Hulp aan Hongare (Kraków), die Vereniging van Vriende van Hongare (Tarnów), die Komitee om die Hongare te help (Lublin), en die Komitee vir Hulp aan Hongare (Człuchów). Benewens die amptelike ondersteuning wat deur die Poolse Rooi Kruis gekoördineer is, is slegs een konvooi gestuur – een wat deur die Studentehulpkomitee vir Hongare van Kraków georganiseer is. Ander sulke inisiatiewe is verhoed.
Teen 12 November het meer as 11 000 erebloedskenkers regdeur Pole geregistreer. Poolse Rooi Kruis-statistieke toon dat deur lugvervoer alleen (15 vliegtuie), 44 ton medikasie, bloed en ander mediese voorrade aan Hongarye afgelewer is. Bystand wat met pad- en spoorvervoer gestuur is, was baie hoër. Poolse hulp word geskat op 'n waarde van ongeveer VS$2 miljoen in 1956-dollars.
Internasionale perspektief
Op 24 Oktober 1956 het die Amerikaanse minister van buitelandse sake, John Foster Dulles (r. 1953–1959) aanbeveel dat die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad byeenkom om die USSR se inval en besetting van die Hongaarse Volksrepubliek te bespreek, sonder beslissende resultaat, omdat, ten spyte van die Protokol van Sèvres (22–24 Oktober 1956), die Anglo-Franse ingryping in die Egiptiese politiek – die Suez-krisis wat veroorsaak is deurdat Brittanje en Frankryk die Egiptiese Suezkanaal beslag gelê het – het die Weste verhinder om die imperialisme van die USSR te kritiseer; die Amerikaanse visepresident R.M. Nixon het gesê dat: "Ons kon nie aan die een kant kla oor die Sowjets wat in Hongarye ingryp nie, en aan die ander kant dit goedkeur dat die Britte en die Franse daardie spesifieke tyd kies om teen [Gamel Abdel] Nasser in te gryp nie." Ten spyte van vroeëre eise vir die terugrol van Kommunisme en van die Linkse bevryding van Oos-Europa, het Dulles aan die USSR gesê: "Ons sien nie hierdie state [Hongarye en Pole] as potensiële militêre bondgenote nie."
Die Eisenhower-regering het staatgemaak op die CIA wat 'n anti-kommunistiese staatsgreep in die Hongaarse Volksrepubliek georganiseer het, wat misluk het omdat CIA-offisiere nie geweet het wie die polities betroubare anti-kommuniste was om teen die Stalinistiese Rákosi-regering, ondersteun deur die USSR, te bewapen nie. Teen 28 Oktober, die dag dat die Nagy-regering die mag oorgeneem het, het CIA-offisier Frank Wisner Radio Free Europe beveel om valse aanmoediging aan die Hongare uit te saai, dat hulle voortgaan om die Hongaarse kommuniste en die Rooi Leër te veg totdat hulp van buite opdaag. Toe die Nagy-regering die mag oorgeneem het, het CIA-direkteur, Allen Dulles, aan die Amerikaanse president gesê om aan die Hongare voor te stel dat die anti-kommunistiese kardinaal József Mindszenty, 'n beter keuse sou wees om Hongarye te lei, want Imre Nagy was 'n kommunis, wat Radio Free Europe valslik beskuldig het dat hy die USSR genooi het om Hongarye binne te val en te beset. Bowendien, omdat die CIA geen spioenasienetwerk in Kommunistiese Hongarye gehad het nie, het die CIA verkeerdelik geglo dat die Hongaarse leër die kant van die anti-kommunistiese en nasionalistiese revolusionêre geskaar het.
Op 4 November 1956 het die USSR die Veiligheidsraad se resolusie wat die USSR se inval in Hongarye gekritiseer het geveto, en het in die plek daarvan die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad Resolusie 120 aangeneem, wat die Algemene Vergadering beveel het om te eis dat die USSR die Rooi Leër uit Hongarye onttrek. Ten spyte van 50 stemme vir onttrekking, 8 stemme teen onttrekking en 15 buite stemming, het die Kommunistiese Kádár-regering van Hongarye die teenwoordigheid van VN-waarnemers in die Hongaarse Volksrepubliek verwerp.
In die VSA het twee feite die gebrek aan optrede van die Eisenhower-regering bepaal: (i) die VSA Weermagstudie, “Hongarye, Weerstandsaktiwiteite en -potensiaal” (Januarie 1956), waarin aanbeveel word teen VSA militêre ingryping in Hongarye aan die kant van die Hongaarse revolusioniste en (ii) die geheime oorlogvoering van die Nasionale Veiligheidsraad wat slegs deur sielkundige oorlogvoering, sabotasie en ekonomiese oorlogvoering anti-kommunistiese politieke ontevredenheid in die Oosblok aangemoedig het.
Beverly Roberts
Beverly Roberts (19 Mei 1914 – 13 Julie 2009) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Expensive Husbands (1937), West of Shanghai (1937), The Daredevil Drivers (1938), en Buried Alive (1939).
Hongaarse Rewolusie van 1956
Internasionale perspektief
Radio Free Europe (RFE) het voortdurend die Hongaarse revolusionêre, nasionalisties en anti-kommunistiese, aangemoedig om die Rooi Leër en die Hongaarse kommuniste te beveg totdat hulp van buite, van NAVO, by die grense van Hongarye aangekom het. Nadat die USSR die anti-kommunistiese Hongaarse Rewolusie verslaan het, het die revolusioniste die CIA en hul RFE-netwerk gekritiseer omdat hulle die Hongare mislei het om te glo dat die Weste – die NAVO en die VSA – die USSR uit die Hongaarse Volksrepubliek sou verdryf. Dulles van die CIA het president Eisenhower oor die uitsaai van leuenagtige beloftes van eksterne militêre ondersteuning vir die anti-kommunistiese Hongare mislei. Eisenhower het Dulles geglo, want CIA het die transkripsies van die bedrieglike CIA-uitsendings geklassifiseer en versteek wat valslik militêre hulp aan die Hongaarse revolusionêre belowe het om die Kommunistiese regering van Hongarye omver te werp.
In 1998 het die Hongaarse ambassadeur Géza Jeszenszky Westerse gebrek aan optrede in 1956 as onopreg gekritiseer, en onthou dat die politieke invloed van die Verenigde Nasies geredelik van toepassing was op die oplossing van die Koreaanse Oorlog (1950–1953). Boonop bevestig die studie Hungary, 1956: Reviving the Debate over US (In)action during the Revolution dat die Eisenhower-regering nie ingegryp het by die Hongaarse Revolusie – wat in die Sowjet-invloedsfeer plaasgevind het nie – omdat die USSR sou kon reageer het met 'n kernoorlog.
Sowjet-ingryping van 4 November
Op 1 November het Imre Nagy berigte ontvang dat Sowjetmagte Hongarye vanuit die ooste binnegekom het en na Boedapest beweeg het. Nagy het versekerings, wat vals was, van die Sowjet-ambassadeur Joeri Andropof ontvang dat die Sowjetunie nie sou inval nie. Die Kabinet, met János Kádár instemmend, het Hongarye se neutraliteit verklaar, aan die Warskouverdrag onttrek en hulp van die diplomatieke korps in Boedapest en Dag Hammarskjöld, VN-sekretaris-generaal, versoek om Hongarye se neutraliteit te verdedig. Andropof is gevra om sy regering in te lig dat Hongarye onmiddellik sal begin met onderhandelinge oor die verwydering van Sowjet-magte.
Op 3 November is 'n Hongaarse afvaardiging onder leiding van minister van verdediging Pál Maléter genooi om onderhandelinge oor Sowjet-onttrekking by die Sowjet-militêre bevel by Tököl, naby Boedapest, by te woon. Omstreeks middernag daardie aand het Generaal Ivan Serov, Hoof van die Sowjet-veiligheidspolisie (KGB) die inhegtenisneming van die Hongaarse afvaardiging beveel, en die volgende dag het die Sowjet-leër Boedapest weer aangeval.
Die tweede Sowjet-ingryping, met die kodenaam "Operasie Warrelwind", is deur maarskalk Ivan Konev van stapel gestuur. Die vyf Sowjet-afdelings wat voor 23 Oktober in Hongarye gestasioneer was, is tot 'n totale sterkte van 17 afdelings aangevul. Die 8ste Gemeganiseerde Leër onder bevel van luitenant-generaal Hamazasp Babadzhanian en die 38ste leër onder luitenant-generaal Hadzhi-Umar Mamsurov van die nabygeleë Karpate Militêre Distrik is na Hongarye vir die operasie ontplooi. Sommige gesoute Sowjet-soldate het glo geglo dat hulle na Oos-Berlyn gestuur word om Duitse fasciste te veg. Teen 21:30 op 3 November het die Sowjet-leër Boedapest heeltemal omsingel.
Om 03:00 op 4 November het Sowjet-tenks Boedapest langs die Pest-kant van die Donau binnegedring in twee bewegings: een op die Soroksári-pad van die suide af en die ander in die Váci-pad van die noorde af. Dus, voordat 'n enkele skoot afgevuur is, het die Sowjets die stad effektief in twee verdeel, alle vastrapplekke beheer en is van agter deur die breë Donaurivier beskerm. Pantsereenhede het Buda oorgesteek en om 04:25 die eerste skote op die weermagkaserne op Budaörsiweg afgevuur. Gou is Sowjet-artillerie en tenkvuur in al die distrikte van Boedapest gehoor. Operasie Warrelwind het lugaanvalle, artillerie en die gekoördineerde tenk-infanterie-aksie van 17 afdelings gekombineer. Die Sowjet-weermag het T-34-85 medium tenks sowel as die nuwe T-54's, swaar IS-3 tenks, 152 mm ISU-152 mobiele kannonne en oopdak BTR-152 gepantserde personeeldraers ontplooi. Tussen 4 en 9 November het die Hongaarse weermag sporadiese en ongeorganiseerde weerstand gebied, met Zjoekof wat die ontwapening van twaalf afdelings, twee gepantserde regimente en die hele Hongaarse Lugmag aangemeld het. Hongaarse vegters het sy mees formidabele weerstand voortgesit in verskeie distrikte van Boedapest (die bekendste in die Slag van die Corvin-gang) en in en om die stad Pécs in die Mecsekberge en in die industriële sentrum van Dunaújváros (toe Stalindorp genoem). Gevegte in Boedapest het bestaan uit tussen tien en vyftienduisend weerstandsvegters, met die hewigste gevegte wat in die werkersklasvesting van Csepel aan die Donaurivier plaasgevind het. Alhoewel sommige baie senior offisiere openlik pro-Sowjet was, het die gewone soldate oorweldigend lojaal aan die rewolusie gebly en het óf teen die inval geveg óf gedros. Die VN het berig dat daar geen aangetekende voorvalle was van Hongaarse leëreenhede wat vir die Sowjette geveg het nie.
Om 05:20 op 4 November het Imre Nagy sy laaste pleidooi aan die nasie en die wêreld uitgesaai en aangekondig dat Sowjetmagte Boedapest aanval en dat die regering op sy pos bly. Die radiostasie, Free Kossuth Rádió, het om 08:07 opgehou uitsaai. ’n Noodkabinetsvergadering is in die Parlement gehou, maar is deur slegs drie ministers bygewoon. Soos Sowjet-troepe opgedaag het om die gebou te beset, het 'n onderhandelde ontruiming gevolg, wat Minister van Buitelandse Sake István Bibó gelaat het as die laaste verteenwoordiger van die Nasionale Regering wat op sy pos gebly het. Hy het For Freedom and Truth geskryf, 'n roerende proklamasie aan die nasie en die wêreld. Teen 06:00, 4 November in die dorp Szolnok, het János Kádár die "Hongaarse Revolusionêre Werker-Boere-regering" uitgeroep. Sy verklaring het gelui: "Ons moet 'n einde maak aan die oordaad van die teenrevolusionêre elemente. Die uur vir aksie het aangebreek. Ons gaan die belange van die werkers en boere en die prestasies van die volksdemokrasie verdedig." Later die aand het Kádár 'n beroep op "die getroue vegters van die ware saak van sosialisme" gedoen om uit die skuilplek te kom en die wapen op te neem; Hongaarse steun het egter nie gerealiseer nie, en die gevegte het nie die karakter van 'n intern-verdelende burgeroorlog aangeneem nie, maar eerder, in die woorde van 'n verslag van die Verenigde Nasies, dié van "'n goed toegeruste buitelandse weermag wat deur oorweldigende mag 'n nasionale beweging verpletter en 'n Regering uitskakel. Teen 08:00 het die georganiseerde verdediging van die stad verdamp nadat die radiostasie beslag gelê is, en baie verdedigers het teruggeval na versterkte posisies. Gedurende dieselfde uur het die parlementêre wag hul wapens neergelê, en magte onder generaal-majoor K. Grebennik het die Parlement oorgeneem en gevange ministers van die Rákosi–Hegedüs-regering bevry. Onder die bevrydes was István Dobi en Sándor Rónai, wat albei lede van die heropgestelde sosialistiese Hongaarse regering geword het. Aangesien hulle selfs in burgerlike kwartiere aangeval is, was Sowjet-troepe nie in staat om militêre van burgerlike teikens te onderskei nie. Om daardie rede het Sowjet-tenks dikwels stadig langs hoofpaaie beweeg en onoordeelkundig na geboue gevuur. Hongaarse weerstand was die sterkste in die nywerheidsgebiede van Boedapest, met Csepel wat swaar geteiken is deur Sowjet-artillerie en lugaanvalle.
Die langste uithouers teen die Sowjet-aanval het in Csepel en in Dunaújváros plaasgevind, waar gevegte tot 11 November geduur het voordat die opstandelinge uiteindelik voor die Sowjets oorgegee het. Teen die einde van gevegte was Hongaarse ongevalle ongeveer 2 500 dood en 'n bykomende 20 000 gewondes. Boedapest het die swaarste van die bloedvergieting ondervind, met 1 569 burgerlikes wat dood is. Ongeveer 53% van die dooies was werkers, en ongeveer die helfte van al die slagoffers was mense jonger as dertig. Aan die Sowjet-kant is 699 soldate gedood, 1 450 is gewond en 51 soldate is in aksie vermis. Skattings plaas ongeveer 80% van alle ongevalle wat in die gevegte met die opstandelinge in die agtste en negende distrikte van Boedapest plaasgevind het.
Sowjet-perspektief
Sowjet-verslae van die gebeure rondom, tydens en na die opstand was merkwaardig konsekwent in hul verslae, meer nog nadat die Tweede Sowjet-ingryping ondersteuning vir die Sowjet-posisie onder internasionale Kommunistiese partye bevestig het. Prawda het 'n weergawe gepubliseer 36 uur na die uitbreek van geweld wat die toon aangegee het vir alle verdere verslae en daaropvolgende Sowjet-geskiedskrywing:
Die eerste Sowjet-verslag het 24 uur ná die eerste Westerse verslag verskyn. Nagy se beroep op die Verenigde Nasies is nie aangemeld nie. Nadat Nagy buite die Joego-Slawiese ambassade gearresteer is, is sy arrestasie nie aangemeld nie. Verslae het ook nie verduidelik hoe Nagy van patriot tot verraaier gegaan het nie. Die Sowjet-pers het berig dat daar kalmte in Boedapest is, maar die Westerse pers het berig dat 'n revolusionêre krisis besig was om uit te breek. Volgens die Sowjet-verslag wou Hongare glad nie 'n rewolusie hê nie.
In Januarie 1957 het verteenwoordigers van die Sowjetunie, Bulgarye, Hongarye en Roemenië in Boedapest vergader om interne ontwikkelinge in Hongarye sedert die totstandkoming van die Sowjet-opgelegde regering te hersien. 'n Kommunikasie oor die vergadering het "eenparig tot die gevolgtrekking gekom" dat Hongaarse werkers, met die leierskap van die Kádár-regering en die ondersteuning van die Sowjet-leër, pogings verslaan het "om die sosialistiese prestasies van die Hongaarse volk uit te skakel".
Die Sowjet-, Chinese- en Warskouverdrag-regerings het Kádár aangemoedig om voort te gaan met die ondervraging en verhoor van die ministers van die Nagy-regering, en het gevra vir strafmaatreëls teen die "teenrevolusioniste". Daarbenewens het die Kádár-regering 'n uitgebreide reeks "wit boeke" gepubliseer (The Counter-Revolutionary Forces in the October Events in Hungary) wat werklike voorvalle van geweld teen Kommunistiese party en ÁVH-lede en die bekentenisse van Nagy se ondersteuners gedokumenteer het. Die "wit boeke" is wydverspreid in verskeie tale in die meeste sosialistiese lande en, alhoewel dit in werklikheid gebaseer is, bied hulle feitelike bewyse met 'n kleur en vertelling wat nie oor die algemeen ondersteun word deur nie-Sowjet-gebonde historici nie.
Hongarye
In die onmiddellike nasleep is baie duisende Hongare gearresteer. Uiteindelik is 26 000 van hulle voor die Hongaarse howe gebring, 22 000 is gevonnis en tronk toe gestuur, 13 000 geïnterneer en 229 tereggestel. Ongeveer 200 000 het as vlugtelinge uit Hongarye gevlug. Die voormalige Hongaarse minister van buitelandse sake, Géza Jeszenszky, het geskat dat 350 tereggestel is. Sporadiese weerstand en stakings deur werkersrade het tot middel 1957 voortgeduur, wat ekonomiese ontwrigting veroorsaak het. Teen 1963 is die meeste politieke gevangenes van die 1956 Hongaarse rewolusie vrygelaat.
Met die grootste deel van Boedapest onder Sowjet-beheer teen 8 November, het Kádár Eerste Minister van die "Revolusionêre Werker-Boere-regering" en Algemene Sekretaris van die Hongaarse Kommunistiese Party geword. Min Hongare het weer by die gereorganiseerde Party aangesluit, sy leierskap is gesuiwer onder die toesig van die Sowjet-presidium, gelei deur Georgi Malenkof en Mikhail Suslov. Alhoewel partylidmaatskap van 800 000 voor die opstand afgeneem het tot 100 000 teen Desember 1956, het Kádár sy beheer oor Hongarye geleidelik vergroot en andersdenkendes geneutraliseer. Die nuwe regering het gepoog om steun te werf deur gewilde beginsels van Hongaarse selfbeskikking wat tydens die opstand uitgespreek is, voor te staan, maar Sowjet-troepe het gebly. Na 1956 het die Sowjetunie die Hongaarse leër ernstig gesuiwer en politieke indoktrinasie weer ingestel in die eenhede wat oorgebly het. In Mei 1957 het die Sowjetunie sy troepevlakke in Hongarye verhoog en Hongarye het deur verdrag die Sowjet-teenwoordigheid op 'n permanente basis aanvaar.
Die Rooi Kruis en die Oostenrykse weermag het vlugtelingkampe in Traiskirchen en Graz gestig Imre Nagy het saam met Georg Lukács, Géza Losonczy en László Rajk se weduwee, Júlia, skuiling in die Ambassade van Joego-Slawië geneem toe Sowjet-magte Boedapest oorrompel het. Ten spyte van die versekering van veilige deurgang uit Hongarye deur die Sowjets en die Kádár-regering, is Nagy en sy groep gearresteer toe hulle op 22 November probeer het om die ambassade te verlaat en na Roemenië geneem. Losonczy het gesterf terwyl hy op 'n hongerstaking in die tronk verhoorafwagtend was toe sy tronkbewaarders "onverskillig 'n voedingsbuis in sy lugpyp afgedruk het".
Nemesia linearis
Nemesia linearis (Witleeubekkie) is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Hongaarse Rewolusie van 1956
Hongarye
Die res van die groep is in 1958 na Boedapest terugbesorg. Nagy is saam met Pál Maléter en Miklós Gimes tereggestel ná geheime verhore in Junie 1958. Hulle lyke is in ongemerkte grafte in die Munisipale Begraafplaas buite Boedapest begrawe.
Tydens die Sowjet-aanval van November 1956 op Boedapest, het kardinaal Mindszenty politieke asiel gekry by die Amerikaanse ambassade, waar hy vir die volgende 15 jaar gewoon het, en het geweier om Hongarye te verlaat tensy die regering sy skuldigbevinding van 1949 aan hoogverraad omgekeer het. Weens swak gesondheid en 'n versoek van die Vatikaan het hy uiteindelik in September 1971 die ambassade na Oostenryk verlaat.
Nicolas Krassó was een van die linkse leiers van die Hongaarse opstand en lid van die New Left Review-redaksiekomitee. In 'n onderhoud wat hy kort voor sy dood aan Peter Gowan gevoer het, het Krassó die betekenis van die Hongaarse Revolusie opgesom met 'n herinnering uit Stalin se kort toespraak in die 19de Kongres van die Sowjetunie in 1952: "Stalin het dwarsdeur die Kongres stilgebly tot aan die einde en toe het hy 'n kort toespraak gemaak, wat ongeveer twee en 'n half gedrukte bladsye beslaan het. Hy het gesê daar is twee baniere wat die progressiewe bourgeoisie weggegooi het en wat die werkersklas moet optel—die baniere van demokrasie en nasionale onafhanklikheid. Niemand kon beslis twyfel of die Hongaarse werkers in 1956 hierdie baniere hoog gelig het nie.
Internasionaal
Ten spyte van Koue Oorlog-retoriek van Westerse lande wat die terugdraai van die Sowjet-oorheersing van Oos-Europa voorgestaan het, en Sowjet-beloftes van sosialisme se naderende triomf, het nasionale leiers van hierdie tydperk (sowel as latere historici) die mislukking van die Hongaarse Revolusie gesien as bewys dat die Koue Oorlog het 'n dooiepunt in Europa geword het.
Heinrich von Brentano di Tremezzo, die minister van buitelandse sake van Wes-Duitsland, het aanbeveel dat die mense van Oos-Europa ontmoedig word om “dramatiese optrede te neem wat rampspoedige gevolge vir hulself kan hê”. Die sekretaris-generaal van NAVO het die Hongaarse opstand "die kollektiewe selfmoord van 'n hele volk" genoem. In 'n koerantonderhoud in 1957 het Chroesjtsjof kommentaar gelewer "ondersteuning deur die Verenigde State … is eerder in die aard van die ondersteuning wat die tou aan 'n opgehangde man gee”. In Januarie 1957 het Dag Hammarskjöld, sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies, in reaksie op VN se Algemene Vergadering-resolusies wat ondersoek en waarneming van die gebeure in Sowjet-besette Hongarye versoek het, die Spesiale Komitee oor die probleem van Hongarye gestig. Die komitee, met verteenwoordigers van Australië, Ceylon (Sri Lanka), Denemarke, Tunisië en Uruguay, het verhore in New York, Genève, Rome, Wene en Londen gehou. Oor vyf maande is onderhoude gevoer met 111 vlugtelinge, insluitend ministers, militêre bevelvoerders en ander amptenare van die Nagy-regering, werkers, revolusionêre raadslede, fabrieksbestuurders en -tegnici, kommuniste en nie-kommuniste, studente, skrywers, onderwysers, mediese personeel en Hongaarse soldate. Dokumente, koerante, radiotranskripsies, foto's, filmmateriaal en ander rekords van Hongarye is ook hersien, sowel as skriftelike getuienis van 200 ander Hongare.
Die voorsitter van die Spesiale Komitee was Alsing Andersen, 'n Deense politikus en leidende figuur van Denemarke se Sosiaal-Demokratiese Party, wat in 1942 in die Buhl-regering gedien het tydens die Nazi-Duitse besetting van Denemarke. Hy het samewerking met die besettingsmagte verdedig en die verset aan die kaak gestel. Hy is in 1947 as Minister van Binnelandse Sake aangestel, maar het bedank nadat hy sy 1940-rol as Minister van Verdediging ondersoek het. Hy het toe in 1948 by Denemarke se VN-afvaardiging aangesluit. Die Komiteeverslag en die motiewe van die skrywers daarvan is gekritiseer deur die afvaardigings na die Verenigde Nasies van die Sowjetunie en Kádár-regering. Die Hongaarse verteenwoordiger het nie saamgestem met die gevolgtrekkings van die verslag nie, dit daarvan beskuldig dat dit die gebeure vervals het, en het aangevoer dat die instelling van die komitee onwettig was. Die komitee is daarvan beskuldig dat hulle vyandiggesind was teenoor Hongarye en sy sosiale stelsel. 'n Artikel in die Sowjet-tydskrif International Affairs, gepubliseer deur die Ministerie van Buitelandse Sake, bevat 'n artikel in 1957 waarin dit die verslag as 'n "versameling van valshede en verdraaiings" veroordeel.
Time het die Hongaarse Vryheidsvegter as sy Man van die Jaar vir 1956 aangewys. Die meegaande Time-artikel sê dat hierdie keuse nie verwag kon word tot die plofbare gebeure van die rewolusie, amper aan die einde van 1956 nie. Die tydskrifvoorblad en gepaardgaande teks het 'n kunstenaar se uitbeelding van 'n Hongaarse vryheidsvegter, en het skuilname gebruik vir die drie deelnemers wie se stories die onderwerp van die artikel is. In 2006 het die Hongaarse premier Ferenc Gyurcsány na hierdie beroemde Time-voorblad verwys as "die gesigte van vry Hongarye" in 'n toespraak ter viering van die 50ste herdenking van die opstand. Mnr Gyurcsány (in 'n gesamentlike verskyning met die Britse eerste minister Tony Blair) het gesê: "Dit is 'n geïdealiseerde beeld, maar die gesigte van die figure is werklik die gesig van die revolusionêre".
By die Olimpiese Somerspele 1956 in Melbourne het die Sowjet-hantering van die Hongaarse opstand gelei tot 'n boikot deur Spanje, Nederland en Switserland. ’n Konfrontasie tussen Sowjet- en Hongaarse spanne het op 6 Desember in die halfeindstryd van die waterpolo-toernooi plaasgevind. Die wedstryd was uiters gewelddadig en is in die laaste minuut gestaak om gevegte onder toeskouers te onderdruk. Hierdie wedstryd, nou bekend as die "bloed in die water wedstryd", het die onderwerp van verskeie rolprente geword. Die Hongaarse span het die wedstryd 4–0 gewen en is later met die Olimpiese goue medalje bekroon. Noorweë het 'n uitnodiging na die eerste Bandy-wêreldkampioenskap in 1957 van die hand gewys en die teenwoordigheid van 'n span uit die Sowjetunie as die rede genoem.
Op Sondag, 28 Oktober 1956, terwyl sowat 55 miljoen Amerikaners Ed Sullivan se gewilde televisieverskeidenheidprogram gekyk het, met die destydse 21-jarige Elvis Presley vir die tweede keer as ster, het Sullivan kykers gevra om hulp te stuur aan Hongaarse vlugtelinge wat vlug van die gevolge van die Sowjet-inval. Presley het self nog 'n versoek vir skenkings gerig tydens sy derde en laaste verskyning op Sullivan se vertoning op 6 Januarie 1957. Presley het toe 'n liedjie opgedra vir die finale, wat volgens hom by die stemming van die tyd pas, naamlik die gospelliedjie "Peace in the Valley". Teen die einde van 1957 het hierdie bydraes, versprei deur die Genève-gebaseerde Internasionale Rooi Kruis as voedselrantsoene, klere en ander noodsaaklikhede, sowat CHF 26 miljoen (VS$6 miljoen in 1957-dollars) beloop, die ekwivalent van $55,300,000 in vandag se dollar. Op 1 Maart 2011 het István Tarlós, die burgemeester van Boedapest, Presley postuum 'n ereburger gemaak, en 'n plein wat by die kruising van twee van die stad se belangrikste paaie geleë is, is na Presley vernoem as 'n gebaar van dankbaarheid.
Intussen, toe die 1950's tot 'n einde gekom het, het die gebeure in Hongarye skeurings in die Kommunistiese politieke partye van Wes-Europese lande veroorsaak. Die Italiaanse Kommunistiese Party (PCI) het 'n skeuring beleef. Volgens die amptelike koerant van die PCI, l'Unità, het die meeste gewone lede en die Partyleierskap, insluitend Palmiro Togliatti en Giorgio Napolitano, die optrede van die Sowjetunie ondersteun om die opstand te onderdruk. Giuseppe Di Vittorio, hoof van die Kommunistiese vakbond CGIL, het hom egter teen die leierskap se posisie uitgespreek, asook prominente partylede Antonio Giolitti, Loris Fortuna en vele ander invloedryke in die Kommunistiese party. Pietro Nenni van die Italiaanse Sosialistiese Party, 'n noue bondgenoot van die PCI, het ook die Sowjet-ingryping gekant. Napolitano, wat in 2006 verkies is as president van die Italiaanse Republiek, het in sy politieke outobiografie van 2005 geskryf dat hy spyt was oor sy regverdiging van Sowjet-optrede in Hongarye, en gesê dat hy destyds geglo het dat party-eenheid en die leierskap van Sowjet-kommunisme belangriker was.
Die Kommunistiese Party van Groot-Brittanje (KPGB) het die verlies van duisende partylede gely ná die gebeure in Hongarye. Alhoewel Peter Fryer, korrespondent vir die KPGB-koerant The Daily Worker, berig het oor die gewelddadige onderdrukking van die opstand, is sy berigte swaar deur die partyleierskap gesensor. By sy terugkeer uit Hongarye het Fryer uit die koerant bedank. Hy is later deur die Kommunistiese Party geskors.
In Frankryk het gematigde Kommuniste, soos die historikus Emmanuel Le Roy Ladurie, bedank en die Franse Kommunistiese Party se beleid om Sowjet-aksies te ondersteun, bevraagteken. Die Franse filosoof en skrywer Albert Camus het 'n ope brief, The Blood of the Hungarians, geskryf waarin hy die Weste se gebrek aan optrede kritiseer. Selfs Jean-Paul Sartre, steeds 'n vasberade Kommunis, het die Sowjets gekritiseer in sy artikel Le Fantôme de Staline, in Situations VII. Linkse kommuniste het veral die revolusie ondersteun.
Herdenking
In die noordwestelike hoek van MacArthur Park in Los Angeles, Kalifornië, het die Hongaars-Amerikaanse gemeenskap 'n gedenkbeeld gebou om die Hongaarse vryheidsvegters te vereer. Die obelisk-pilaar, wat in die laat 1960's gebou is, staan saam met 'n Amerikaanse arend wat oor die stad Los Angeles waak. Daar is verskeie monumente gewy aan die herdenking van die Hongaarse Revolusie in die hele Verenigde State. Een so 'n monument kan gevind word in Cleveland, Ohio, by die Cardinal Mindszenty Plaza. Daar is ook 'n monument van A Boy From Pest in die dorp Szczecin, Pole. Denver het die Hungarian Freedom Park, wat in 1968 genoem is om die opstand te herdenk.
Openbare gesprek oor die rewolusie is vir meer as 30 jaar in Hongarye onderdruk. Sedert die ontdooiing van die 1980's was dit 'n onderwerp van intense studie en debat. Op 16 Junie 1989, die 31ste herdenking van sy teregstelling, is Imre Nagy se liggaam met volle eer herbegrawe. Die Republiek van Hongarye is in 1989 op die 33ste herdenking van die Revolusie verklaar, en 23 Oktober is nou 'n Hongaarse nasionale vakansiedag.
In Desember 1991 het die aanhef van die verdrae met die ontbinde Sowjetunie, onder Michail Gorbatsjof, en Rusland, verteenwoordig deur Boris Jeltsin, amptelik om verskoning gevra vir die 1956 Sowjet-aksies in Hongarye. Hierdie verskoning is in 1992 deur Jeltsin herhaal tydens 'n toespraak aan die Hongaarse parlement.
Wapen van Jordanië
Die wapen van die Koninkryk van Jordanië is Jordanië se amptelike heraldiese simbool en is 1921 amptelik in gebruik geneem. Hierdie wapen was ook in gebruik in Transjordanië (1921-1928), 'n mandaat van die Volkebond.
Hongaarse Rewolusie van 1956
Herdenking
Op 13 Februarie 2006 het die VSA Buitelandse Sake die vyftigste herdenking van die 1956 Hongaarse Revolusie herdenk. VSA Minister van Buitelandse Sake, Condoleezza Rice, het kommentaar gelewer op die bydraes wat 1956 Hongaarse vlugtelinge aan die Verenigde State en ander gasheerlande gemaak het, sowel as die rol van Hongarye in die verskaffing van toevlugsoord aan Oos-Duitsers tydens die 1989-protes teen Kommunistiese bewind. VSA President George W. Bush het ook Hongarye op 22 Junie 2006 besoek om die vyftigste herdenking te herdenk.
Eurypon lamellatum
Die spons behoort tot die genus Eurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1993 deur Lévi.
David Faustino
David Faustino (gebore 3 Maart 1974) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Entourage (2015) en in die televisiereekse Married with Children (1986) en Star-ving (2009).
Urinaal
duimnael|'n Tipiese rangskikking vir urinale wat met behulp van sensors die water spoel, in 'n ry sonder afskortings.
'n Urinaal is 'n openbare gerief waar mans kan urineer. Dit kom gewoonlik in openbare toilette in die Weste voor vir manlike gebruikers (maar minder dikwels in Moslemlande). Hulle word in 'n staande posisie gebruik. Urinale kan water outomaties spoel, dit kan met die druk van 'n knoppie gespoel word, of glad nie in die geval van waterlose urinale. Dit kan as aparte eenhede voorkom (met of sonder afskortings vir privaatheid) of in 'n trogontwerp. Urinale vir vroue bestaan, maar is skaars. Vroue het gewoonlik 'n spesiale toestel nodig om 'n urinaal te gebruik.
Die term "urinaal" kan ook gebruik word vir 'n klein gebou of ander struktuur met so 'n toebehoorsel. Dit word ook gebruik vir 'n klein houer waarin urine vir ontleding versamel word of wat deur byvoorbeeld pasiënte gebruik word wat aan die bed gekluister is.
Beskrywing
duimnael|Urinale met afskortings vir privaatheid in 'n openbare toilet in [[Wene, Oostenryk.]]
Urinale word in openbare toilette geïnstalleer vir doeltreffendheid. Dit is vinniger en higiënieser om te gebruik, want daar is geen kieme van ontlasting, deure en handvatsels om aan te vat of sitplek om op te slaan nie. Dit hou die stalletjies skoner en oop vir mans wat wil ontlas. Dit neem ook minder plek in beslag, is eenvoudiger en gebruik minder water as 'n gewone toilet. Hulle kom gewoonlik in 'n ry voor, met een pyp vir watertoevoer en een vir dreinering. Soms is urinale op verskillende hoogtes geïnstalleer vir mans en seuns.
Openbare urinale se bodems (put) het dikwels 'n maasbeskerming wat 'n geurmiddel kan bevat. Die maas keer soliede voorwerpe soos sigaretstompies, kougom of stukkies papier wat die dreine kan verstop.
Reukdrempel
Die reukdrempel is 'n maat vir dié konsentrasie van 'n damp of gas wat nog deur die mens se neus in die lug waargeneem kan word. Die reukdrempel word gewoonlik uitgedruk in dele per miljoen (dpm). Daar is egter baie variasie tussen mense en die reukdrempel is dus nie 'n absolute maat nie. Dit word gewoonlik bepaal deur 'n groep mense te neem en te bepaal watter konsentrasie 50% van hulle nog kan waarneem.
Urinaal
Rangskikking
Om ruimte- en ekonomiese redes word urinale nie in stalletjies geplaas nie. Dit beteken dat mans dikwels voor mekaar moet urineer. In onlangse jare het dit algemeen geword om afskortings tussen urinale te plaas vir privaatheid.
Voorheen is trôe gewoonlik geïnstalleer, wat 'n paar mans saam kon gebruik. Dit laat egter nie veel privaatheid toe nie. Hulle kom deesdae veral voor waar daar besonder baie mense is, soos in skole en disko's en by musiekfeeste en sportgeleenthede.
Urinale is eens net in kommersiële geboue of by instellings geïnstalleer, maar is nou ook beskikbaar vir privaat huise met baie inwoners. Hulle bespaar water en is makliker om skoon te hou.
Straaturinale
Op sommige plekke word urinale op sypaadjies of openbare plekke soos in parke aangebring. Dit het gewoonlik afskortings vir privaatheid en sommige is heeltemal toe. Sommige het meganismes om water te spoel, en ander nie.
Die eerste "pissoirs" is in die 1830's in Parys geïnstalleer en dit het daarna in ander Europese stede ook gewild geword. Vandat dié geriewe in die 1930's 'n hoogtepunt bereik het, toe daar meer as 1 000 net in Parys was, het dit stadigaan plek gemaak vir geriewe vir albei geslagte. In die 21ste eeu is die urinering van mans op sommige plekke weer as 'n ergernis beskou en is moderne weergawes van straaturinale geïnstalleer.
Nederland het verskeie strategies geplaaste straaturinale in verskeie stede om te keer dat dronk mans in die strate urineer. Amsterdam het die grootste versameling historiese urinale, met sowat 30 plaskrulle, urinale wat nie kan spoel nie en met 'n gekromde privaatheidskerm, in die middestad. Sommige moderne straaturinale kan bedags in die grond wegsak om plek te spaar, totdat hulle weer benodig word. Wanneer hulle weggesak is, lyk hulle soos 'n groot mangat op 'n sypaadjie. Soortgelyke modelle kan ook in Brittanje en ander lande gesien word. Snags wanneer die kroeë oopmaak, kom hulle uit die sypaadjies op. Nadat die kroeë toegemaak het, sak hulle weer weg sodat 'n mens hulle nie bedags sien nie.
Geskiedenis
In die lente van 1830 het Parys die eerste openbare urinale aan die grootste boulevards aangebring. Hulle is in die somer geïnstalleer, maar baie is in Julie van dié jaar vernietig omdat hulle materiaal gebruik is vir straathindernisse tydens die Franse Rewolusie van 1830.
Ná 1834 het die urinale weer hulle verskyning gemaak toe meer as 400 geïnstalleer is. Dit was silindriese houtstrukture wat vespasiennes genoem is, met verwysing na die 1ste-eeuse Romeinse keiser Vespasianus, wat 'n belasting geplaas het op die versameling van urine in openbare toilette om vir die looi van leer te gebruik. Pissoir en pissotière is egter ook algemeen gebruik.
In Parys het die gietystermodelle ook gewild geraak. Daar was plek vir twee tot agt mans, en net hulle middellywe was van die straat af verberg terwyl hulle koppe en voete steeds sigbaar was. In die 1930's was daar 1 230 pissoirs in Parys, maar teen 1966 was net 329 oor. Van 1980 af is hulle vervang met nuwe eenhede vir albei geslagte wat heeltemal toe is, self skoonmaak en bekend is as sanisette. Teen 2006 was daar net een historiese pissoir oor, aan Boulevard Arago. In Brittanje is daar nog verskeie oor, veral in Birmingham en Bristol.
In Sentraal-Amsterdam is sedert die 1870's verskeie plaskrulle aangebring, wat bestaan het uit ronde metaalskerms wat 'n enkele stalletjie omsluit, of soms twee.
Reghoekige pissoirs, met versierde gietysterpanele, is in 1880 in Sydney, Australië, geïnstalleer en tussen 1903 en 1918 in Melbourne. Nege van hulle is nog in en om Sentraal-Melbourne oor.
Maanwentelprogram
Die Maanwentelprogram was 'n reeks van vyf onbemande, robotiese ruimtetuie wat om die Maan gewentel het vanaf 1966 tot 1967 en deur NASA in Amerika gelanseer is. Die hoofdoelwit was om geskikte landingsplekke vir die Apollo-ruimtetuie te identifiseer deur die Maan se oppervlakte te karteer. Die ruimtetuie het die eerste foto's van die Maan se oppervlakte geneem terwyl hulle om die Maan gewentel het asook foto's van die Maan en Aarde.
Die Lunar Orbiters het 'n vernuftige fotografiesestelsel aanboord gehad. Dit het bestaan uit 'n kamera met twee lense, 'n filmverwerkings eenheid, 'n aftaster en meganisme wat die films hanteer het. Die kamera het 'n 610 mm nouhoek hoë-resolusie en 'n 80 mm wyehoek medium-resolusie lens bevat, waarvan beide hulle beelde op enkelrol 70 mm film geplaas het. Die asse van die twee kamers het saamgeval sodat die foto's geneem deur die hoë-resolusie lens gesentreer was binne die foto's wat met die medium-resolusie lens geneem is. Die film is ook beweeg gedurende die beeldvasleggingsproses om te kompenseer vir die ruimtetuigsnelheid wat deur 'n elektro-optiese sensor geskat is. Die film is dan ontwikkel, afgetas en die beelde na die Aarde gestuur.
Nemesia macrocarpa
Nemesia macrocarpa is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.