cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerhard van Huyssteen
Gerhardus Beukes van Huyssteen (gebore 4 November 1970 in Kroonstad, Suid-Afrika) is 'n professor in Afrikaanse taalkunde en rekenaarlinguistiek aan die Noordwes-universiteit se Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT). Hy was die voorsitter van die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir 9 jaar en was tot en met Augustus 2018 uitvoerende direkteur van die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA). Van Huyssteen is veral bekend vir sy bydrae as taalkundige in die ontwikkeling van tekstegnologietoepassings en verskeie elektroniese hulpbronne vir Afrikaans, asook vir sy taalvasvraprogramme op Radio Sonder Grense en kykNET.
Opleiding
In 1991 het van Huyssteen sy BA-graad aan die Universiteit van Pretoria behaal, gevolg deur sy honneursgraad in 1992 en sy meestersgraad (cum laude) in 1995. Hy het Engels en Afrikaans tot op derdejaarsvlak geneem, met bykomende vakke soos Drama, Kultuurgeskiedenis en Filosofie. Van Huyssteen se tesis vir sy meestersgraad was getiteld: ‘n Kognitief-pragmatiese perspektief op seksuele uitdrukkings in Afrikaans, onder leiding van prof. A Carstens.
In 2000 behaal hy sy doktorsgraad aan die Noordwes-universiteit in Potchefstroom. Sy verhandeling vir sy doktoraal was getiteld: Die reduplikasiekonstruksie in Afrikaans: aspekte van ‘n kognitiewe gebruiksgebaseerde beskrywingsraamwerk vir Afrikaans. Sy verhandeling het hy onder leiding van proff. Daan Wissing (Suid-Afrika), Arie Verhagen (Nederland) en Adelia Carstens (Suid-Afrika) gedoen.
Loopbaan
Van Huyssteen begin sy loopbaan in 1994 as junior lektor in Afrikaanse taalkunde aan die Noordwes-Universiteit; hy word in 2005 bevorder tot medeprofessor en in 2008 tot professor. In 2008 aanvaar hy 'n pos as navorsingsgroepleier aan die Wetenskaplike en Nywerheidsnavorsingsraad (WNNR), maar keer in 2010 terug na die Noordwes-Universiteit as professor. Hy was instrumenteel in die oprigting van die Noordwes-Universiteit se Sentrum vir Tekstegnologie (CTexT) en dien as hoof van dié sentrum van 2004-2008.
Hy was insgelyks oprigter van die Virtuele Instituut vir Afrikaans (VivA) en dien as uitvoerende direkteur vanaf 2015-2018. Vanaf 2017 tot 2019 was hy ook 'n direkteur van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV). Sedert 2005 dien hy op die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en ontvang as lid van dié kommissie in 2009 die C.L. Engelbrechtprys vir wetenskaplike taalnavorsing. Hy was sekretaris vanaf 2011-2012, ondervoorsitter van 2012-2013 en dien sedert 2013 as voorsitter van dié liggaam. As lid van die Taalkommissie was hy betrokke by die 2009- en 2017-uitgawes van die Afrikaanse woordelys en spelreëls.
Hy hou hom vanaf 2000 veral besig met die ontwikkeling van taaltegnologiese hulpbronne en toepassings vir Afrikaans. So byvoorbeeld was hy die projekleier vir ’n projek waar 'n Afrikaanse speltoetser, grammatikatoetser, tesourus en woordafbreker vir Microsoft Office ontwikkel en kommersieel vrygestel is. Van Huyssteen het vir vyf jaar gedien op die paneel van kenners vir die Departement van Kuns en Kultuur om taal op tegnologiese gebiede uit te brei en te bevorder. Hy was twee jaar lank (2009 tot 2010) op die paneel vir Literêre Studies, Tale en Linguistiek van die Nasionale Navorsingstigting (NNS). Van Huyssteen is sedert 2006 'n gegradeerde navorser van die NNS – eers met 'n Y2-gradering (2006-2010), en sedert 2011 met 'n C2-gradering.
Benewens sy werk in rekenaarlinguistiek en taaltegnologie, fokus hy meestal op die Afrikaanse morfologie, oor onderwerpe soos samestellings in Afrikaans en Nederlands, die verbindingsklank, afleidings van plekname, meervoud en verkleining, aanspreekvorme, die reduplikasiekonstruksie in Afrikaans, en so meer. Hy is ook die outeur van die morfologiegedeelte van Taalportaal - 'n digitale platform wat omvattende grammatikas vir Afrikaans, Nederlands en Fries gratis beskikbaar stel. Hy is ook die Suid-Afrikaanse projekleier en eindredakteur van die Afrikaanse gedeelte van Taalportaal, wat ook fonologie en sintaksis (naas morfologie) insluit.
Hy was ook die samesteller en aanbieder van 'n taalvasvraprogram op Radio Sonder Grense. Hy is ook konseptualiseerder en medeaanbieder van die gewilde kykNET-program Op die Spel, wat in 2015 vir die eerste keer gebeeldsend word. Ook het hy in sy privaat hoedanigheid saam met ŉ Nederlandse onderneming gewerk om 'n taalvasvrawebwerf en mobiele toepassing, Beter Afrikaans, vir Afrikaans te ontwikkel, wat in 2018 aan die ATKV oorgedra is.
Tubereuse sklerose
Tubereuse sklerose, ook bekend as tuberosklerose, afkorting TS, is 'n seldsame kongenitale siekte (aangebore siekte) gekenmerk deur die aanwesigheid van sogenaamde 'tubers' in die brein van 'n aangetasde indiwidu postmortem. TS word outosomaal dominant oorgeërf, maar spontane mutasies vind in tot 75% van gevalle plaas, en word veroorsaak deur mutasies aan die TSC1-geen (geleë op chromosoom 9q34), of TSC2-geen (geleë om chromosoom 16p13). Die toestand tas veral die brein, vel, niere, longe en oë aan.
Keynes
Die naam Keynes is 'n verengelsing van die Normandiese pleknaam Cahagnes, soms as Kahaignes in die Middeleeue gespel. Die betekenis is onduidelik.
Keynes kan na die volgende verwys:
Khmer Rouge
Die Khmer Rouge (Frans vir "Rooi Khmer"; Khmer: ខ្មែរក្រហម, Khmer Kror-Horm) was die gewilde naam wat aan die volgelinge van die Kommunistiese Party van Kambodja (KPK) gegee is en by uitbreiding aan die regering waardeur die KPK Kambodja tussen 1975 en 1979 regeer het.
Geskiedenis
Die Khmer Rouge-leër is in die laat 1960's stelselmatig in die woude van Oos-Kambodja opgebou. Hulle is ondersteun deur die Noord-Viëtnamese leër, die Viëtkong en die Pathet Lao. Die Khmer Rouge het die Kambodjaanse burgeroorlog gewen toe hulle in 1975 die hoofstad ingeneem en die regering van die Khmerrepubliek vervang het.
duimnael|links|180px|Pol Pot in 1978. Ná hul oorwinning het die Khmer Rouge, onder leiding van Pol Pot en ander, die land hernoem tot Demokratiese Kampuchea en dadelik begin om die land se groot stede onder dwang te ontruim. Eindelik is honderdduisende van hul gewaande politieke teenstanders uitgewis: Dit het gelei tot die dood van 1,5 miljoen tot 3 miljoen mense, sowat 25% van Kambodja se bevolking.
Die Khmer Rouge-regime was hoogs outokraties, xenofobies, paranoïes en onderdrukkend. Die volksmoord was deels weens die regering se beleide van sosiale manipulasie. Sy pogings tot landbouhervorming deur kollektivisme het tot grootskaalse hongersnood gelei, terwyl sy aandrang op selfonderhoud, selfs in die verskaffing van medisyne, gelei het tot die dood van baie duisende mense weens siektes soos malaria wat behandelbaar is.
Die regime is in 1979 uit die kussings gelig toe Viëtnam Kambodja binneval en gou die grootste deel van die Khmer Rouge se leërs vernietig het. Die Khmer Rouge het daarna na Thailand gevlug, waar die regering van dié land hulle beskou het as ’n buffer teen die Kommunistiese Viëtnamese. Die Khmer Rouge het voortgegaan om teen die Viëtnamese en die regering van die nuwe Volksrepubliek Kampuchea te veg tydens die Kambodjaans-Viëtnamese Oorlog, wat in 1989 geëindig het. In 1996 is ’n nuwe politieke party, die Beweging vir Demokratiese Nasionale Eenheid, gestig deur Ieng Sary, wat amnestie gekry het vir sy rol as onderleier van die Khmer Rouge. Teen die middel 1990's was die Khmer Rouge grootliks ontbind en in 1999 het hulle eindelik heeltemal oorgegee. Hulle het in Desember 1999 finaal ontbind.
Totti Truman Taylor
Totti Truman Taylor (7 September 1915 – 5 Maart 1981) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent Chitty Chitty Bang Bang (1968) en in die televisiereekse Worzel Gummidge Turns Detective (1953) en The Saint (1962).
Philippe Christiansen
Philippe Christiansen (gebore 26 Mei 1974) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Under Bare Poles (2001) en in die televisiereekse Unit 1 (2000) en Better Times (2004).
LibreOffice
LibreOffice is 'n vrye sagteware kantoorpakket ontwikkel deur die Document Foundation as 'n vertakking van OpenOffice.org. Dit is versoenbaar met ander bekende kantoorpakkette insluitend Microsoft Office en IBM Lotus, en is beskikbaar op 'n verskeidenheid bedryfstelsels. Die ontwikkelaars se doel is om 'n ondernemer-onafhanklike kantoorpakket met ODF-ondersteuning te verskaf. Die naam is 'n saamgestelde woord met die eerste deel Libre, wat vry beteken (soos in vryheid) in beide Spaans en Frans, en die Engelse woord Office. Die Document Foundation beoog om nuwe weergawes van LibreOffice vry te stel een keer elke ses maande en uiteindelik in lyn met die Maart / September skedule van die ander belangrike vrye sagteware projekte.
99
Die jaar 99 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 99ste jaar van die 1ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
LibreOffice
LibreOffice 3.3 is reeds meer as 1,3 miljoen keer afgelaai van die internet en is die standaard-kantoorpakket van Ubuntu, Linux Mint, Fedora en openSUSE.
Komponente
Die komponente van LibreOffice is dieselfde as dié van OpenOffice.org, en bestaan uit onder meer die volgende:
LibreOffice Writer is die woordverwerker in LibreOffice, met 'n soortgelyke funksie as dié van Microsoft Word of Word Perfect. Dit kan ook dien as 'n basiese WYSIWYG-redigeerder vir HTML.
LibreOffice Calc is die sigbladprogram, soortgelyk aan Microsoft Excel of Lotus 1-2-3. Dit het 'n aantal unieke eienskappe, insluitend 'n stelsel wat outomaties 'n reeks grafieke definieer, gebaseer op beskikbare inligting vanaf die gebruiker.
Baden-Baden
Baden-Baden is 'n stad in die weste van die Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Die stad het veral danksy sy mineraalbaddens internasionale bekendheid verwerf en is vandag 'n gesogte toeristebestemming met 'n internasionale kulturele lewe asook die setel van 'n kasino, kunsgalerye en mediamaatskappye. Naas die Duitse afdeling van die Duits-Franse kulturele televisiekanaal ARTE het ook die Suidwes-Duitse Uitsaaikorporasie SWR een van sy hoofkwartiere in Baden-Baden.
LibreOffice
Komponente
LibreOffice Impress is die voorleggingsprogram in die pakket, wat lyk en funksioneer soos Microsoft Powerpoint. Voorleggings kan uitgevoer word as PDF en ook SWF-lêers, wat hulle toelaat om besigtig te word op 'n rekenaar met Adobe Flash daarop geïnstalleer.
LibreOffice Base is die pakket se databasisprogram, soortgelyk aan Microsoft Access. LibreOffice Base laat die opstel en bestuur van databasisse toe, sowel as die voorbereiding van vorms en verslae wat gebruikers maklike toegang tot data verskaf. Soos Access, kan dit gebruik word as 'n front-end vir verskillende databasisstelsels, insluitend die Access-databasisse (JET), ODBC-databronne, en MySQL of PostgreSQL.
Geskiedenis
Op 28 September 2010 het verskeie lede van die OpenOffice.org-projek saamgekom om 'n nuwe groep genaamd die "Document Foundation" te stig. Die Document Foundation skep LibreOffice vanuit die OpenOffice.org-projek, oor kommer dat Oracle Corporation verdere ontwikkeling op die OpenOffice.org-projek sou staak, of beperkings sou plaas daarop as gevolg van die oopbron-aard daarvan, soos dit die geval was met die OpenSolaris-projek.
Baden-Baden
Tot in 1931 is die stad net Baden genoem. Ter onderskeiding van ander gelyknamige stede soos Baden naby Wene in Oostenryk en Baden in Switserland is Baden amptelik hernoem tot Baden in Baden, 'n verwysing na sy ligging in die voormalige groothertogdom en landsdeel Baden. Nogtans is uiteindelik die oorspronklike naam met die toevoegsel -Baden as amptelike benaming gekies nadat dit al in die 19de eeuse omgangstaal van sy bewoners gebruiklik was.
LibreOffice
Geskiedenis
Daar is oorspronklik gehoop dat die LibreOffice naam tydelik sou wees. Oracle is genooi om 'n lid van die Document Foundation te word, maar het die uitnodiging verwerp en weier om die OpenOffice.org naam te skenk aan die projek. Oracle het ook verder daarop aangedring dat al die lede van die OpenOffice.org Gemeenskapsraad betrokke by die Document Foundation bedank uit die raad, met verwysing na 'n konflik van belange.
Baden-Baden
Geografie
Baden-Baden is aan die westelike kant van die noordelike Swartwoud in die vallei van die Oos geleë – 'n klein rivier wat sowat dertien kilometer verder noordwaarts naby Rastatt in die Murgrivier uitmond. Die oostelike stadsbuurte is gedeeltelik teen die hellings van die Swartwoud geleë; die bergspits Badener Höhe is met 1 003 meter die hoogste punt in die stadsgebied. Die westelike stadsbuurte is in die Boryn se riviervlakte geleë, met die natuurbewaringsgebied Geggenau as die laagste punt (112 meter). Baden-Baden beskik oor die grootste stedelike bosgebied in Duitsland met 'n totale oppervlakte van 85,8 vierkante kilometer.
LibreOffice
Geskiedenis
As gevolg van die vertakking van OpenOffice.org na LibreOffice, en die gevolglike verlies van die ontwikkelaars, het Oracle in April 2011 aangekondig dat dit die kommersiële ontwikkeling van OpenOffice.org beëindiging het.
Lêerformaat
Die lêerformaat van OpenOffice.org is deur die Organisasie vir die Bevordering van Gestruktureerde Inligingstandaarde (OASIS) as basis vir die nuwe uitruilformaat, OpenDocument, gebruik, wat ook die standaardformaat van LibreOffice is. Die XML-lêers is saamgepers. LibreOffice se voorganger, OpenOffice.org, het in Europa 'n aantal belangrike suksesse behaal; tans skakel steeds meer openbare Europese instellings oor na OpenOffice.org en LibreOffice. So het die Franse polisie byvoorbeeld aangekondig dat hulle 80 000 lessenaarrekenaars van Microsoft Office na OpenOffice.org gaan migreer. Die Europese Unie het ook beplan om die OASIS-dokumentformaat as amptelike norm voor te skryf, waarna alle owerhede in Europa verplig sal wees om hulle dokumente in hierdie formaat te stoor. Microsoft Office 2010 kan ook die ODF-lêerformaat lees en daarin stoor as gevolg van druk op Microsoft vanaf die Europese Unie.
Baden-Baden
Geografie
Met sowat 54 500 inwoners is Baden-Baden die kleinste van altesaam nege selfregerende stede in die deelstaat Baden-Württemberg.
Vroeë geskiedenis
Die eerste menslike nedersettings in die Oosvallei dateer uit die Middel-Steentydperk omstreeks 8 000 tot 4 000 v.C., terwyl in die Rynvlakte en in die oorgangsgebied tot die Swartwoud tydens argeologiese opgrawings ook grafte uit latere periodes van die Steen- en Bronstydperk ontdek is. Oorblyfsels van 'n Keltiese ringmuur het op die heuwel Battert bewaar gebly.
Dit was egter die Romeine wat in die gebied van die huidige Baden-Baden vanweë sy warmbaddens met temperature van tot by 68 °C 'n beduidende nedersetting gestig het. Net soos Badenweiler aan die suid-westelike kant van die Swartwoud en Wiesbaden (Aquae Mattiacorum) in die huidige Hesse het ook Baden-Baden die belangstelling van Romeinse setlaars gewek: Danksy die warmbaddens op hierdie plekke kon hulle tenminste in die somer die verwarmingskoste bespaar, terwyl geneeskundiges die terapeutiese waarde van die warm mineraalbaddens aangeprys het. Vanaf die sewentigerjare van die 1ste eeu n.C. het hierdie nedersettings in Germanië gewild geraak.
Onder die heerskappy van keiser Vespasianus het die VIIIste Legioen tussen 69 en 79 n.C. dele van die Noord-Swartwoud beset. Die Romeinse voorloper van Baden-Baden, wat as 'n suiwer spa en nie as 'n militêre basis aangelê is nie, het omstreeks die jaar 80 in die gebied van die historiese stadskern ontstaan wat net soos baie ander plekke met warmbaddens die Latynse naam Aquae gedra het. Die eerste Romeinse badhuise het talle besoekers, waaronder 'n groot aantal soldate, uit die nabygeleë Argentoratum (tans Straatsburg) gelok. Tog het die nedersetting eers onder keiser Marcus Aurelius Antoninus (211-217), wat vanweë sy Galliese mantel die bynaam Caracalla gedra het, bekendheid in ander dele van die Romeinse Ryk verwerf nadat Caracalla hier in 213 sy artritis genees het. Met 'n inskrif, wat op 'n Romeinse gebou aangebring is, het die keiser sy dankbetuiging bekend gemaak. Die edelmoedige heerser het vervolgens 'n groot rots laat verwyder, 'n nuwe badhuis laat oprig en die ou badhuise met wit marmer en groen graniet verfraai. Die nedersetting het ook die vergunning gekry om sy naam te dra – Civitas Aurelia Aquersis (Caracalla se gesin, die Severers, was oorspronklik nie van edele afkoms nie en het derhalwe die naam van Marcus Aurelius aangeneem).
Die gebied van Baden-Baden is omstreeks 260 deur Alemanne verower, wat die Romeinse baddens verniel het, en het in die 8ste eeu onder Frankiese heerskappy gekom.
Die Middeleeue en vroeë moderne tydperk
Graaf Hermann II uit die dinastie Zähringen het die gebied rondom Baden-Baden teen die begin van die 12de eeu gekoop en homself markgraaf van Baden genoem. Omstreeks 1250 het Baden-Baden stadstatus gekry.
Naas openbare badhuise het in hierdie periode ook adellike privaatbaddens ontstaan. Markgraaf Philipp van Baden (1575–1588) het vir homself 'n luukse bad in die Nuwe Slot laat bou. In die loop van die geskiedenis het Baden-Baden ná die verdeling van die markgraafskap Baden die setel van die Rooms-Katolieke Bernhardynse lyn Baden-Baden van die dinastie en hoofstad van die markgraafskap Baden-Baden geword. Toe die Bernhardynse lyn in 1771 uitgesterf het, is die markgraafskap Baden herstel en met die besittings van die Protestantse Ernestynse lyn Baden-Durlach, die markgraafskap Baden-Durlach, verenig. Die stad het nogtans die administratiewe sentrum van sy omgewing gebly.
Tydens die Negejarige Oorlog (of Paltiese Suksessieoorlog) is Baden-Baden op 24 Augustus 1689 deur Franse troepe aan die brand gesteek. Die spabedryf is vervolgens gestaak.
Die moderne tydperk
Eers met die Kongres van Rastatt aan die einde van die 18ste eeu het Baden-Baden sy rol as spa-oord hervat. 'n Groot aantal adellike besoekers het van Baden-Baden die somerhoofstad van Europa gemaak, terwyl Parys as die winterhoofstad gefungeer het. Naas luukse hotelle het ook die Kurhaus (of badhotel, 1821–1824) en die kasino (1810–1811) ontstaan. Die laasgenoemde is egter in 1872 weer gesluit en eers in die periode tussen 1933 en 1943 heropen. Internasionale perdewedrenne is sedert 1858 in Iffezheim gehou. Hulle word tans deur die Internasionale Klub van Baden-Baden georganiseer wat in 1872 gestig is.
In 1981 het Baden-Baden as die gasheerstad van die tweede tuinskou van die deelstaat Baden-Baden opgetree. Die Duitse Mediaprys word sedert 1992 in die stad toegeken. Met die onttrekking van die Franse troepe, wat in 1999 voltooi was, was talle erwe en geboue in die westelike stadsdele weer vir siviele gebruik beskikbaar.
Sedert 1997 dra Baden-Baden die titel "Olimpiese Stad". Die Internasionale Olimpiese Komitee (IOK) het hierdie titel onder meer vir die Olimpiese nominasiekongres, wat in 1981 hier gehou is en waartydens Calgary in Kanada en Seoul in Suid-Korea as gasheerstede van die Olimpiese Spele in 1988 verkies is, aan die stad toegeken.
Op 3 en 4 April 2009 het Baden-Baden as een van die gasheerstede tydens die spitsberaad opgetree wat ter geleentheid van die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) se 60-jarige jubileum gehou is. In die Kurhaus het 'n werkete van die lidstate se staatshoofde en regeringsleiers plaasgevind.
In 2021 is Baden-Baden deur Unesco as wêrelderfenisgebied onder die sambreelterm "Historiese spa's van Europa" gelys, saam met Bad Ems en Bad Kissingen (albei Duitsland); Františkovy Lázně, Karlovy Vary en Mariënbad (Tsjeggië); Spa (België); Baden bei Wien (Oostenryk); Vichy (Frankryk); Montecatini Terme (Italië); en Bath (Verenigde Koninkryk).
Touwsrivier (rivier)
Die Touwsrivier is 'n rivier in die Klein-Karoo. Hierdie rivier ontspring op die oostelike hellings van Matroosberg in die Hexrivierberge in die omgewing van De Doorns op 'n hoogte van 2200 m bo seespieël.
By die dorp Touwsrivier sluit die Smalblaarrivier aan en vloei die rivier oossuidooswaarts deur die Koegaberge. Dan sluit die Skurwebergrivier uit die suidweste aan. Verder vloei dit deur die Anysberg-natuurreservaat. Die R62-pad kruis die rivier met die A.J. van der Vyverbrug. Agtereenvolgens sluit stroomafwaarts die Brakrivier, Bosvlakterivier, Doringrivier en die Brandrivier aan. Net na die aansluiting van die Brandrivier vloei die Touwsrivier by 33° 42′ suid en 21° 10′ oos in die Grootrivier, wat op sy beurt in die Gouritsrivier vloei.
Die Touwsrivier en sy takke het 'n opvanggebied van 6 200 km² en vier groot damme is daarin geleë, naamlik die Verkeerdevlei, Prinsrivierdam, Bellairdam en die Miertjieskraaldam.
Walter Battiss
Walter Battiss (1906–1982) was 'n Suid-Afrikaanse kunstenaar en deskundige op die gebied van Boesmanskilderye. Hy word as een van Suid-Afrika se eerste en belangrikste abstrakte skilders beskou. Van sy werk kan in die Walter Battiss-kunsmuseum in Somerset-Oos besigtig word.
Battiss is sterk deur Afrikakuns beïnvloed, wat hy ook indringend bestudeer het. Sy kunswerke gee uitdrukking aan die krag en misterie van Afrika en die waardigheid van die Afrikamens. Hy is bekend as die skepper van die "Fook-eiland"-konsep, die eiland van die verbeelding, ’n utopiese samestelling van die eilande wat hy besoek het. Talle bekende Suid-Afrikaners was ereburgers van Battiss se Fook-eiland, met paspoorte en al.
Mediterreense mossel
Die Mediterreense mossel (Mytilus galloprovincialis) is 'n mossel wat aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom. Die mossel kan tot 14 cm lank word. Die skulp is glad en swart tot blou van kleur. Daar is klein duikies langs die skarnierligament aan die binnekant van die skulp wat dit van die swartmossel onderskei. Die mossel kom voor in die tussengetysone in rotsagtige gebiede. Die seediertjie vorm die basis van die Suid-Afrikaanse mosselbedryf en is die hoofvoedselbron van die swarttobie.
Walter Battiss
Lewensloop
Walter Whall Battiss is op 6 Januarie 1906 op Somerset-Oos in die Kaapland gebore. In 1917 trek hy saam met sy gesin na Koffiefontein in die Vrystaat, waar hy 'n belangstelling in argeologie en primitiewe kuns ontwikkel. In 1919 trek hulle na Fauresmith, waar hy in 1923 matrikuleer.
Mediterreense mossel
Die mossel is egter 'n indringer spesie en kom natuurlik in die Middellandse See voor waar dit bekendstaan as die Mediterranean mussel. Dit was in die 1970's vir die eerste keer opgemerk in Saldanhabaai. Daar word vermoed dat die spesie in Suid-Afrika beland het deur aan die romp van 'n skip vas te klou of deur die ballas water van 'n skip.
Walter Battiss
Lewensloop
Battiss word in 1924 as 'n klerk in Rustenburg se landdroskantoor aangestel. Later studeer hy aan die Kunsskool van die Witwatersrandse Tegniese Kollege en onder Emily Fern aan die Universiteit van Suid-Afrika. Hy ontvang ook opleiding as kunsonderwyser in Johannesburg. As onderwyser en lektor het hy 'n besielende invloed op jong kunstenaars uitgeoefen en sy invloed kan vandag in die werk van talle gevestigde kunstenaars aangetoon word.
Mediterreense mossel
Voor die koms van die mossel was al die rotsoewers oop habitatte wat bewoon was deur onder andere die Scutellastra granularis klipmossel. Die mossel het gou die rotsbanke beset en toegeroei. Daar was 'n negatiewe impak met die indringer geassosieer en verwag dat Scutellastra granularis verdring sou word. Die klipmossel het egter aangepas, kleiner geword en een-een op die mossels begin leef. Hulle kom nou in groter getalle voor.
Walter Battiss
Lewensloop
Hierdie prehistoriese rotskuns sou later in sy lewe 'n groot invloed op sy werk uitoefen. In die dertigerjare deurreis hy Suid-Afrika en leer die land deeglik ken. Hy doen navorsing in verband met rotstekeninge en in 1940 ontdek hy 'n merkwaardige versameling rotstekeninge naby Zastron. In 1948 onderneem hy 'n ekspedisie na die Namibwoestyn, waar hy 'n ruk lank saam met die Boesmans leef om hul kultuur beter te leer ken.
Battiss het sy kennis van die Suid-Afrikaanse rotskuns in verskeie publikasies opgeteken en die volgende boeke is deur hom geskryf: The Amazing Bushman; South African Paint Pot; Homecoming; Art in South Africa; The Artists of the Rocks; Fragments of Africa; Bushmen Art en Limpopo. Battiss het die Boesmantekeninge aanvanklik vir akademiese doeleindes nageteken, maar later integreer hy die Boesmanmotiewe in sy werk  en skep op die wyse nuwe vorme en fasette in die Suid-Afrikaanse skilderkuns.
Mediterreense mossel
Nog 'n positiewe gevolg van die verskyning van die Mediterreense mossel was dat dit as ekstra voedsel dien vir die bedreigde Swarttobie.
Hierdie spesie bewys dat nie alle indringer spesies net negatiewe gevolge tot gevolg sal hê nie maar ook onverwagte positiewe gevolge kan veroorsaak.
Walter Battiss
Lewensloop
In baie opsigte het Battiss 'n leidende rol in die Suid- Afrikaanse kunslewe gespeel, soos met die stigting van die Nuwe Groep in 1938. Hy was ook die stigter en eerste president (in 1953) van die Suid-Afrikaanse Raad van Kunstenaars en die eerste kunstenaar wat werke geskryf het oor die Suid-Afrikaanse rotskuns en die estetiese waarde van Swart kuns.
Sedert 1927 het Battiss 'n hele aantal suksesvolle uitstallings gehou. Hy presteer ook op internasionale vlak en het reeds vier maal op die Biënnale in Venesië en drie maal op die Biënnale in Sao Paulo uitgestal. Verder het hy in 1948 aan die uitstalling van Suid-Afrikaanse skilders en die Tate-galery in Londen deelgeneem, en het ook in die Victoria and Albert-museum en in die Agnews-galery, albei in Londen, uitgestal.
Daar was van sy werk op verskeie uitstallings van Suid-Afrikaanse kuns in Nederland, België en Duitsland verteenwoordig. Onder sy openbare opdragte tel ŉ muurskildery in die Pretoriase stadsaal (1955) en een in die Provinsiale Administrasiegebou (1962), ook in Pretoria. In 1948 verwerf hy 'n bronsmedalje en diploma vir skilder- en houtsneewerk op die International Olympiad-uitstalling in Londen en in 1952 word hy deur die Londense Universiteit genooi om 'n reeks lesings oor Suid-Afrikaanse kuns te gee.
Battiss dien ook in verskillende advieskomitees en skakel met oorsese liggame. Dis nie moontlik om Battiss se kuns streng volgens periodes in te deel nie. In die opsig noem hy homself "'n verkleurmannetjie" en daarin vind hy aansluiting by Picasso, ŉ kunstenaar wie se latere werk moeilik afgebaken kan word. In die twintigerjare het Battiss graag die landskap uitgebeeld.
In die vroeë veertigerjare begin hy ekspressionisties werk. Hierna skilder hy vir 'n ruk lank suiwer abstrak, maar keer weer terug na die figuratiewe en die ekspressionisme. Teen die sewentigerjare begin sy mensfigure en diere simboliese vorme aanneem. Uit 'n suiwer realistiese styl ontwikkel hy gaandeweg 'n baie kenmerkende styl, waarin die ekspressionistiese simboliek opvallend is.
Battiss reis gereeld, en veral eilande hou vir hom 'n sterk bekoring in. Dit kan moontlik teruggevoer word na die mate van isolasie wat hy as Engelssprekende kind in 'n oorwegend Afrikaanssprekende gemeenskap ervaar het. In later jare het hy dikwels gesê: "Ek is 'n eiland... " Die eilandtema kom dikwels in sy werk voor en moontlik was dit ook die aanleiding tot sy fantasie-eiland, wat hy Fook (afgelei van "fake") noem.
Sy besoek aan die Griekse eilande in die sestigerjare het 'n nuwe fase in sy kuns ingelui en stof gebied vir sy boek Nesos (Grieks vir "eiland"). Later het hy ook die Seychelle-eilande, Mauritius, die Comoros- en die Suidsee-eilande besoek en in vitale werke sy indrukke van hierdie plekke en hulle mense weergegee. Battiss is wakker en intelligent, speels, dodelik ernstig en verbasend produktief.
Sy aanhangers en kenners van sy werk noem hom "die mees enigmatiese figuur in die Suid-Afrikaanse kuns". Die ligte verbeeldingsvlugte, eksotiese fantasieë, ryk kleurgebruik, boeiende temas wat aan die werklikheid ontleen is, en die meesleurende dinamiek in sy werk spreek van 'n skeppende gees wat onvermoeid ook ontdekkingsreisiger bly.
Deur die jare het hy tred gehou met nuwe neigings in die kunswêreld en telkens op verbasende wyse daarvan rekenskap gegee in sy werk. In 1981 skenk hy al sy werke aan die pas geopende Walter Battiss-kunsmuseum op sy geboortedorp, Somerset-Oos. Hy is op 20 Augustus 1982 op 76-jarige ouderdom in Port Shepstone aan 'n hartaanval oorlede.
Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust, BWV 170
Vergnügte Ruh, beliebte Seelenlust, BWV 170, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
W.J. Pienaar
Willem Pienaar (1892–1970) was ’n Afrikaanse joernalis, akteur en dramaturg. Hy was getroud met Helen Martins, die kunstenaar van die Uilhuis op Nieu-Bethesda. Later emigreer hy na Engeland, waar hy sy van verander na Pinard en na ’n onsuksesvolle poging as politikus hom op die akademie toespits. Hy behaal sy doktorsgraad en word professor in sielkunde aan die Universiteit van Boston in die Amerikaanse deelstaat Massachusetts.
Lewe en werk
Willem Johannes Pienaar is in 1892 gebore en word groot op Nieu-Bethesda as een van vier kinders van Willem Johannes Pienaar en Hester Catharina van Aswegen. Hy het ’n broer (Jan Gerhardus – gebore 1894) en twee susters (Jacomina Susanna – 1886 en Hester Catharina – 1901). Hy bekwaam hom as onderwyser en hou onder andere op Volksrust skool. Op 7 Januarie 1920 trou hy met sy mede-onderwyser Helen Martins, ook oorspronklik van Nieu-Bethesda. Sy word later bekend as die eksentrieke kunstenares van die wêreldbekende Uilhuis in Nieu-Bethesda, wat die tema is van verskeie publikasies, insluitende Athol Fugard se drama “The Road to Mecca”. Hy is ’n uitgesproke ateïs en derhalwe word die huwelik-seremonie nie in die kerk voltrek nie, maar in ’n private lokaal, wat vir daardie tyd ’n opspraakwekkende gebeurtenis was. Die egpaar bly aanvanklik vir ’n ruk op Helen se broer Peter se plaas in Wakkerstroom in die Transvaal, waar hulle onderwys gee. Saam tree hulle tussen 1922 en 1926 in verskeie teaterproduksies op en toer deur die Transvaal, Kaapstad en Port Elizabeth, onder andere saam met Paul de Groot. In hierdie tyd raak sy twee kere swanger, maar sy laat beide aborteer. Die huwelik is egter onstuimig veral weens Johannes se ontrouheid en hulle is verskeie kere uitmekaar voordat hulle op 25 Mei 1926 amptelik geskei is nadat hy haar vir ’n mej. Constance Helen Wimble, ’n onderwyseres, verlaat het. Hy trou met mej. Wimble en hulle verhuis na Engeland. Een van die moontlike redes vir sy emigrasie was die aansienlike bedrag skuld wat hy agtergelaat het.
In Engeland verander hy sy van na die oorspronklike Pinard, die Frans waarvan Pienaar later afgelei is. Hy wend hom tot die politiek en betwis die Finsbury-setel in die verkiesing van 1929, maar is nie suksesvol nie. Hierna studeer hy verder aan Oxford Universiteit vir sy Ph.D.-graad, terwyl hy klasgee aan verskeie psigiatriese hospitale en kolleges in en naby Londen. Sy navorsing word onder andere gekwoteer in Eysenck se “Handbook of abnormal psychology”. In 1931 en 1932 ontvang hy ’n Rockefeller Stigting-beurs en sit sy navorsing in Amerika voort, waar hy onder andere betrokke is by die oprigting van die Fakulteit van Sielkunde aan die Chicago Universiteit. In Amerika het hy ’n verhouding met ’n jong student aan die Vassar Kollege in New York, wat verwagtend raak. Terug in Londen skei sy vrou van hom en keer terug na Suid-Afrika. In 1937 is hy een van drie stigtersgenote van die Guild of Pastoral Psychology, wat met Carl Gustav Jung as beskermheer gestig is. Hierdie gilde bestaan steeds as forum vir die bevordering van Jung se idees in die oorbrugging van die gaping tussen godsdiens en sielkunde. Van ongeveer 1941 is hy medeprofessor in Sosiologie aan die Northeastern Universiteit in Amerika en vanaf 1948 is hy professor en hoof van die Departement Sielkunde aan Boston Universiteit. Hy is in 1970 oorlede.
Skryfwerk
Sy drama “Saul”, wat in 1928 gepubliseer word, is een van die eerste Bybeldramas in Afrikaans wat bo die melodrama uitstyg. Dit slaag reeds daarin om uit te styg bo die intrige en verplaas die klem eerder na die individuele problematiek, al bevat die hoofkarakter se innerlike stryd weinig dramatiese konflik. Hy speel in hierdie jare toneel saam met onder andere Paul de Groot en Wena Naudé en is vir ŉ ruk lid van De Groot se toneelgeselskap. “Saul” word dan ook vir die eerste keer deur hierdie toneelgeselskap opgevoer en beleef verskeie opvoerings regdeur die land, onder andere in Volksrust, Krugersdorp, Johannesburg en Pretoria. “Die geheime” is ŉ historiese drama.
Terwyl hy in Engeland woon, skryf hy die drama “Moonflowers”, wat in 1936 deur die Britse regering verban word weens die tema van ŉ jong ongetroude vrou wat geboorte skenk in ŉ sielsieke hospitaal. Die drama word egter een keer voor ŉ volgepakte privaat gehoor in die Westminster-teater  opgevoer. In 1937 volg “When aloes bloom”, wat ŉ liefdesintrige onder twee Boerfamilies naby die diamantdelwerye as tema het. Die jong man is veronderstel om met die dogter in die ander familie te trou, maar raak verlief op ŉ Britse kelnerin in die dorp se kroeg. Die dogter kan nie hierdie teleurstelling verwerk nie en begewe haar in die sondige naglewe van die delwersdorp, waarna haar pa wraak sweer teen die jong man en sy minnares. Hierdie drama word ook in 1941 deur Northeastern Universiteit in Amerika opgevoer.
Yves Leterme
Yves Camille Désiré Leterme (Wervik (Wes-Vlaandere), 6 Oktober 1960) is 'n Belgiese christen-demokratiese politikus. Hy is lid van die politieke party CD&V.
Vanaf 20 Maart 2008 tot 30 Desember 2008 en vanaf 25 November 2009 tot 6 Desember 2011 was hy die Eerste Minister van België. Sedert 1995 is hy ook lid van die raad van Ieper en sedert 2007 ook senator.
Voor dit was hy minister, eerste minister van Vlaandere, partyvoorsitter, volksverteenwoordiger en skepe.
Leterme het in die regte, politieke wetenskap en bestuurswetenskap gestudeer. Hy is getroud en het drie kinders.
Kommissie Juncker
Die Kommissie Juncker is die huidige Europese Kommissie. (2014-2019)
Dit bestaan uit 28 lede; een uit elke lidstaat. Die lede is:
Vroeër lede
Adam Rothenberg
Adam Rothenberg (gebore 20 Junie 1975) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Mad Money (2008), Under New Management (2009), en The Immigrant (2013), en in die televisiereeks House (2004).
C/2012 S1
C/2012 S1, ook bekend as Komeet Ison, was ’n sonskeerderkomeet wat op 21 September 2012 ontdek is. Die ontdekking is gedoen deur Witali Nefski (Виталий Невский; Witebsk, Belarus) en Artjom Nowitsjonok (Артём Новичонок; Kondopoga, Rusland) met behulp van ’n weetkaatsingsteleskoop van 0,4 meter in deursnee in die International Scientific Optical Network (ISON of Ison) naby Kislowodsk, Rusland. Kort ná die ontdekking is die komeet ook gevind op foto’s van die Mount Lemmon Survey (op 28 Desember 2011) en Pan-STARRS (op 28 Januarie 2012). Die ontdekking is op 24 September 2012 deur die Minor Planet Center aangekondig. Waarnemings deur Swift het in Januarie 2013 daarop gedui C/2012 S1 se kern het ’n deursnee van sowat 5 km. Latere ramings het gedui op ’n deursnee van sowat 2 km.
Wentelbaan
C/2012 S1 het op 28 November 2013 sy perihelium bereik toe dit 0,012 AE (1 800 000 km) van die middelpunt van die Son af was. Die Son het ’n straal van 695 500 km en dus was die komeet sowat 1 100 000 km van die Son se oppervlak af. Sy baan is feitlik parabolies, wat aandui dat dit waarskynlik ’n dinamiese nuwe komeet vars uit die Oort-wolk is. Dit het op 1 Oktober 2013 op sy naaste aan Mars verbybeweeg: sowat 0,0724 AE (10 830 000 km). As dit oorleef het, sou dit op 26 Desember op ’n afstand van sowat 0,429 AE (64 200 000 km) verby die Aarde beweeg het.
Kort ná sy ontdekking is gemerk dat baie van sy wenteleienskappe ooreenstem met dié van die Groot Komeet van 1680 en daar is vermoed die twee komete is stukke van dieselfde oorspronklike voorwerp. Verdere waarnemings het egter gewys die komete is nie verwant nie.
Die Aarde sal op 14–15 Januarie 2014 naby die wentelbaan van C/2012 S1 verbybeweeg, lank nadat die komeet weg is, en klein stofdeeltjies wat agtergebly het, kan dalk ’n meteoorreën of ligtende nagwolke veroorsaak. Die waarskynlikheid is egter baie klein omdat die Aarde nie deur die baan beweeg nie. Boonop is meteoorreëns van komete wat net een keer deur die binneste Sonnestelsel beweeg het, baie seldsaam. Ook ligtende nagwolke ná so ’n lang tyd is nog nooit in soortgelyke omstandighede aangeteken nie.
Helderheid en sigbaarheid
Toe dit ontdek is, was C/2012 S1 se skynbare magnitude sowat 18,8 – heeltemal te dof om met die blote oog te sien, maar helder genoeg dat dit deur ’n groot amateurteleskoop sigbaar was. Dit het nes ander komete helderder geword namate dit die Son genader het en sou weer dowwer word terwyl dit na die buitenste wyke van die Sonnestelsel terugkeer.
In Oktober het C/2012 S1 deur die sterrebeeld Leeu en naby die Leeu se helderste ster, Regulus, verbybeweeg en was dit in die naglug naby Mars – dié helder voorwerpe het dit makliker gemaak om die komeet op te spoor. In die tweede helfte van November het dit naby nog ’n helder ster, Spica in die sterrebeeld Maagd, verbybeweeg en daarna naby nog ’n planeet, Saturnus.
Daar is aanvanklik voorspel die komeet sal helderder as die volmaan word, maar volgens latere waarnemings sou dit hoogstens ’n magnitude van -3 tot -5 bereik, omtrent die helderheid van Venus. Die helderste komeet sedert 1935 was Komeet Ikeya-Seki in 1965, wat ’n magnitude van -10 gehad het – heelwat helderder as Venus (hoe laer die magnitude, hoe helderder is ’n voorwerp). Nadat C/2012 S1 egter verbrokkel het, het dit op 29 November verdof tot ’n magnitude van 5 en teen die volgende dag tot ’n magnitude van 7.
Ison was van middel tot einde November op sy beste vanaf die Suidelike Halfrond sigbaar.
Naam
Die komeet se amptelike naam is C/2012 S1. Die "C" dui aan dit was nie-periodiek en word gevolg deur die jaar van ontdekking. Die "S" stel die halfmaand voor waarin dit ontdek is (in dié geval die tweede helfte van September) en die "1" dui daarop dat dit die eerste komeet is wat in dié halfmaand ontdek is. Ison of ISON is bloot die naam van die organisasie waar dit ontdek is, die International Scientific Optical Network in Rusland. Die naam Komeet Ison word egter meestal in die media gebruik  en dit sal waarskynlik so bly, al sal dit verwarring veroorsaak wanneer nog ontdekkings deur die ISON-organisasie gedoen word.
Harald Heide Steen
Harald Heide Steen (11 Januarie 1911 – 3 Januarie 1980) was 'n Noorse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Vi som går kjøkkenveien (1933), Trysil-Knut (1942), The Song of Love (1946), en Fire in the Night (1955).
Godsdiensvryheid in Denemarke
Die Grondwet van Denemarke beskerm godsdiensvryheid in die volgende seksies:
Lisa Hartman Black
Lisa Hartman Black (gebore 1 Junie 1956) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Deadly Blessing (1981) en Where the Boys Are (1984), en in die televisiereekse Tabitha (1976) en Knots Landing (1979).
Cradle of Filth
Cradle of Filth is 'n Engelse musiekgroep, gestig in Suffolk in 1991.
Supermarine Scimitar
Die Supermarine Scimitar is die Britse Vloot se eerste swiepvlerk- en ook hul eerste vliegtuig wat 'n atoombom kon dra. Die vliegtuig was veelsyding; dit kon gebruik word vir lae-hoogte bombardering, hoë-hoogte aanvalle met lug-tot-lug missiele asook langtog verkennings togte. Die vliegtuig was 'n groot sprong vorentoe met vergelyking tot die Hawker Sea Hawk wat dit vervang het. Die eerste Eskader wat toegerus is met die Scimitar is die 803 Eskader, wat gestig is in Junie 1958. Alhoewel slegs 76 van die vliegtuie geboue is, was dit vir 'n geruime tyd die Britse Vloot se lugvuis tot hulle onttrekking in 1969.
Godsdiens in Denemarke
Die Evangelies-Lutherse Kerk van Denemarke is die geloof in Denemarke wat die meeste beoefen word en ook die amptelike staatsgodsdiens is. Klein minderheidsgroepe van feitlik alle godsdienste kan egter ook onder die bevolking bespeur word. Islam is die tweede grootste godsdiens, vanweë die massatoestroming na die land in die 1980’s en 1990’s. Oor die algemeen is die Dene nie baie godsdienstig nie en is die bywoning van kerke maar laag. Volgens Zuckerman  se opname in 2005 is daar na raming tussen 43% en 80% van die Deense bevolking wat ateïste en agnostici is, wat dit die derde hoogste ter wêreld maak.
Oorsig
Die Eurobarometermeningsopname van 2005 berig dat 31% van die Deense burgers aanvoer dat “hulle glo daar is ’n god”, terwyl 49% geantwoord het dat “hulle glo daar is ’n sekere geestelike of lewensmag” en 19% sê dat “hulle glo nie dat daar enige sekere gees, god of lewensmag is nie”. Hoewel Kersfees (Joelfees) beskou word as die heilige feesdae wat die meeste gevier word, draai die vieringe eerder om kulturele as godsdiensredes.
Die getal lidmate van die Evangelies-Lutherse Kerk het vanaf 82,1% aan die einde van 2007 tot 81,5% in 2008 gedaal. Soortgelyk aan die res van Skandinawië, Noordwes-Europa en Brittanje woon egter slegs ’n kleine minderheid (minder as 10% van die hele bevolking) Sondageredienste in die kerke by. In 2008 het die lidmaatskap van die Deense Staatskerk in Kopenhagen tot 65% gedaal.
Valerie Taylor (aktrise)
Valerie Taylor (10 November 1902 – 24 Oktober 1988) was 'n Engelse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Berkeley Square (1933), Take My Life (1947), en Repulsion (1965), en in die televisiereeks ITV Play of the Week (1955).
Godsdiens in Denemarke
Oorsig
Die aantal Moslems in Denemarke beslaan minder as 4% van die bevolking en is die land se tweede grootste godsdiensgroep. Volgens die Deense Kantoor vir Buitelandse Sake maak ander gelowe individueel minder as 1% van die bevolking uit en ongeveer 2% indien hulle saamgereken sou word. Ongeveer 15% Deense burgers behoort aan geen denominasie nie.
Volgens Jørn Borup (Departement van Godsdienskunde aan die Universiteit van Aarhus, Denemarke) is daar omtrent 20 000 Boeddhiste in Denemarke. Daar is ook 500 geregistreerde heidene (0,01% van die bevolking) wat die ou Noorse gelowe aanhang.
Buiten die Minister van Kerksake (en ook net enkeles onder hulle) sal politici nie sommer godsdiens by argumente en redenering betrek nie, veral nie die staatsministers nie. Die Christen-Demokrate is die enigste groot politieke party wat dikwels godsdiens betrek en word sedert 2001, omrede hul nie die nodige 2%-stem verwerf het nie, nie in die Folketing verteenwoordig nie.
Gott, wie dein Name, so ist auch dein Ruhm, BWV 171
Gott, wie dein Name, so ist auch dein Ruhm, BWV 171, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Kremetartlaksman
Die kremetartlaksman (Eurocephalus anguitimens) is 'n amper-endemiese algemene standvoël van droë boomveld en doringboomsavanne. Hulle verkies dele met hoë bome met kort gras daaronder.
Die voël is 23 – 25 cm groot en weeg 56 - 82 gram. In Engels staan die voël bekend as die Southern white-crowned shrike.
Andrew Rothenberg
Andrew Rothenberg is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Save the Last Dance (2001) en Stranger Than Fiction (2006), en in die televisiereekse Prison Break (2005) en True Blood (2008).
Outosomaal dominant
'n Genetiese oorerwingspatroon wat daarop neerkom dat slegs een alleel van 'n geen in 'n indiwidu aanwesig hoef te wees om te lei tot die uitdrukking van die fenotipe. Dus, by 'n kenmerk wat outosomaal dominant oorgeërf word, sal die teenwoordigheid van die dominante alleel in 'n homosigoot én 'n heterosigoot lei tot die uitdrukking van die fenotipe.
'n Voorbeeld is oogkleur, waar bruin oë (B) dominant is oor blou oë (b). Dus sal beide die genotipes BB én Bb lei tot 'n bruin oë en slegs die genotipe bb tot blou oë.
Ander oorerwingspatrone:
NG gemeente Nieu-Bethesda
Die NG gemeente Nieu-Bethesda, soos dit amptelik bekendstaan maar na regte "Nu-Bethesda", is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die provinsie Oos-Kaap en in die Sinodale gebied van die NG Kerk in Oos-Kaapland met as middelpunt die dorpie Nieu-Bethesda. Teen 2012 was dit, naas die gemeentes Klipplaat en Waterford, die kleinste NG gemeente in die Sinode met net 58 belydende lidmate.
Die nedersetting waarbo die sierlike kerkgebou uittroon, is geleë in 'n boomryke vallei, 1 340 m bo seespieël en naby die hoogste berg in die Karoo, Kompasberg, die waterskeiding tussen die Oranje- en die Sondagsrivier. Die verkenner Robert Gordon het in 1778 vanaf die kruin van die berg strome in alle rigtings sien vloei, vandaar die naam. Dit was die hoogste bergpiek in die destydse Kaapprovinsie, maar val sedert 1994 in die provinsie Oos-Kaap. Die naam van die nedersetting was aanvanklik Nieuwe Bethesda, toe Nu-Bethesda (die korrekte spelling), net om in latere jare Nieu-Bethesda te word. (In Engels kom dit soms voor as New Bethesda, hoewel dit nie gebruiklik is nie.) Die dorpie is volgens die oorkonde in 1875 gestig, maar die gemeente eers drie jaar later in 1878. Sowat agt jaar later verkry Nieu-Bethesda munisipale status.
Agtergrond
Nieu-Bethesda was eers 'n wyk van die NG gemeente Graaff-Reinet, maar weens die afstand van 32 myl (sowat 50 km) van die dorp af en dan boonop destyds met kar en perde oor die bergpas asook die groot getal lidmate wat in die tweede helfte van die 19de eeu op plase in die omgewing gewoon het, is daar gevoel dat dit die beste sou wees vir die afgeleë wyk om as selfstandige gemeente af te stig. Selfs ds. Charles Murray van die moedergemeente het dié gevoel gedeel. Die plaas Uitkijk, later Nieuw Bethesda genoem, waar ook die buitekerk in 'n waenhuis in die pragtige, boomryke vallei van die Gatsrivier gehou is, is deur die kerkraad vir dié doel aangekoop. Die plaas het behoort aan die broer B.J. Pienaar en is deur Graaff-Reinet se kerkraad as die geskikste geag vir dié doel omdat dit sentraal geleë was in die Sneeuberge. Dit was ook omdat etlike gesinne op die waterryke en vrugbare plaas gewoon het. Die eienaar, in die omgang bekend as oom Barend Pienaar, het veel tot die stigting van die dorpie en gemeente bygedra. Sy seun, ook Barend Pienaar, was die vader van die latere spoorwegleraar op Noupoort in die oostelike Karoo, ds. Bennie Pienaar.
Stigting
Op die stigtingsvergadering in 1878, wat belê is ten spyte van teenstand en kommer by sekeres oor die lewensvatbaarheid van die gemeente, het ds. Charles Murray volgens oorlewering gesê: "Laten wij het nu Bethesda noemen." Hoewel die leraar se bedoeling dus was dat die gemeente nou "Bethesda" ("Huis van Welwillendheid") moet heet na aanleiding van Johannes 5:2-4 ("En daar is in Jerusalem by die Skaapspoort ’n bad met vyf pilaargange wat in Hebreeus Betésda genoem word. Daarin het ’n groot menigte siekes gelê, blindes en kreupeles en lammes, wat op die roering van die water gewag het. Want ’n engel het op bepaalde tye in die bad neergedaal en die water geroer. Die een wat dan die eerste ingaan ná die roering van die water, het gesond geword, aan watter siekte hy ook al gely het."), is sy woorde verkeerdelik genotuleer as "Nieuw", wat later vereenvoudig is tot die Afrikaanse "Nieu". Waarom ds. Murray nie die fout aan die gemeente uitgewys het nie, is nie bekend nie.