cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valtteri Bottas
2020 en 2021
By die Toskaanse Grand Prix het Bottas in die eerste rondte die voortou geneem by Hamilton. Die wedren was in die sewende rondte met 'n rooi vlag gestop ná 'n veelmotorongeluk, en Bottas het kort ná die herbegin die voorsprong van die wedren aan Hamilton afgestaan en uiteindelik tweede geëindig. Hy het derde agter Hamilton en Verstappen vir die Russiese Grand Prix gekwalifiseer, maar het voordeel getrek uit strawwe wat aan Hamilton uitgereik is vir voorren-oefenoortredings om eerste die wenstreep oor te steek en die negende Grand Prix-oorwinning van sy loopbaan te behaal. Bottas het paalposisie ingeneem vir die Eifelse Grand Prix by die Nürburgring, maar is ná sy wiele gesluit het in draai 1 deur Hamilton ingehaal vir die voortou, en het later verder agter geraak nadat Hamilton tydens 'n virtuele veiligheidsmotorperiode 'n kuipestop kon maak. Kort daarna het Bottas oor 'n kragverlies gekla en hy is gedwing om uit die wedren te onttrek, wat Hamilton se kampioenskapvoorsprong tot 69 punte vergroot het. Bottas het tweede geëindig in beide die Portugese en Emilia Romagna Grands Prix. Hy het by laasgenoemde die voorposisie ingeneem, maar in die vroeë rondtes skade van puin opgedoen en tot derde teruggeval voordat Verstappen met 'n pap band uitgeval het.
Bottas het ook sy kontrak met Mercedes tot 2021 verleng, sy laaste jaar vir dié span.
2022
Bottas is sedert 2022 onder kontrak by Alfa Romeo-Ferrari op 'n meerjarige ooreenkoms. Hy neem saam met die nuweling Zhou Guanyu as spanmaat deel.
Volledige Formule Een-uitslae
* Seisoen nog aan die gang. † Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het. ‡ Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën.
Graaf (werktuig)
'n Graaf is 'n werktuig wat ontwerp is vir om in die aarde te grawe. Die eerste grawe was uit gekerfde hout vervaardig. In die tydperk van die Sumeriërs is ystererts gebruik om 'n skerper en meer doeltreffender punt te maak. Voor die vervaardiging van metaalgrawe was die gebruik van 'n graaf nie 'n uiters doeltreffende manier om aarde te verskuif nie, maar met die koms van die ystergraaf het grootskaalse konstruksie (gepaard met die nodige aantal werkers) 'n moontlikheid geword.
Die graaf se naam dui op die funksie van die graaf: om in die aarde te grawe. Die woord kan ook gebruik word om 'n hoeveelheid aan te dui ("twee grawe sand") of verwys na die lengte van 'n graafblad ("hy spit twee grawe diep").
Graafontwerpe
Grawe word in verskillende groottes en vorms vervaardig, afhangende van die spesifieke funksie wat verlang word.
Grobiņa
Grobiņa (Duits: Grobin) is 'n klein dorp in die weste van Letland, 10 km van Liepaja. In 2016 het Grobiņa 'n bevolking van 3 977 gehad.
Kabel
Kabel kan verwys na enige van die volgende:
Don Starr
Don Starr (20 September 1917 – 11 Julie 1995) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Night of the Lepus (1972) en Bird (1988), en in die televisiereeks Dallas (1978).
Kano (stad)
Kano is 'n groot stad in die noorde van Nigerië, en het in 2005 'n bevolking van 3 626 204 gehad.
Ga-Mokgwathi
Ga-Mokgwathi is 'n landelike nedersetting in die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika. Dit val onder beheer van die Groter Tzaneen Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Mopani-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Mouillepunt
Mouillepunt is ’n welvarende voorstad in Kaapstad. Dit is geleë tussen die V&A Waterfront en Grangerbaai in die ooste, Groenpunt in die suide en die Atlantiese Oseaan in die noorde en weste. Die voorstad omsoom die kuslyn en bestaan hoofsaaklik uit hoë woonstelblokke.
Shandong
Shandong (Chinees: 山东, ) is 'n provinsie in die ooste van die Volksrepubliek China, met 'n bevolking van sowat 100 000 000. Sy hoofstad is Jinan (济南), wat in 2004 'n bevolking van omtrent 5 900 000 gehad het.
Mouillepunt
Dit is ’n baie klein voorstad, met slegs twee groot strate, Kusweg en Bayweg. Dit is ook die tuiste van die Mouillepunt-promenade, ’n geplaveide promenade aan die kus wat daagliks deur duisende Kapenaars gebruik word. Daaragter lê die Groenpunt-meent, wat eers uit verskeie sportvelde bestaan het en nou ’n gholfbaan bevat. Die nuwe Groenpunt Stadspark & Biodiversiteitstuin is net agter Mouillepunt en het ’n ingang in Bayweg.
Volgens die 2011-sensus het Mouillepunt ’n bevolking van 1 714 gehad.
Naam
Die naam "Mouille" kom van die Franse woord vir ankerplek. In die vroeë 18de eeu het skepe dikwels in Tafelbaai gestrand en die destydse goewerneur het besluit ’n golfbreker (mouille in Frans) is nodig om die skepe wat voor anker lê te beskerm. Bouwerk het in 1743 begin. Alle boere wat goedere na die stad gebring het, moes ’n vrag stene oplaai en na Mouillepunt aanry, waar dit afgelaai is. Slawe en gevangenes is gebruik om die golfbreker te bou, maar ná drie jaar van rowwe waters was nog net 100 m voltooi en die projek is gestaak.
In 1781 het die Franse in die stad aangekom en ’n militêre battery naby die onvoltooide mouille opgerig met die naam Mouillepunt-battery.
Vuurtorings
Die Groenpunt-vuurtoring is in Mouillepunt geleë, maar desondanks het die vragskip SA Seafarer op 1 Julie 1966, tydens ’n woeste winterstorm, tussen Mouillepunt en Drieankerbaai op die rotse geloop. Almal aan boord is deur helikopters van die Lugmagbasis Ysterplaat gered.
Die Mouillepunt-vuurtoring bestaan nie meer nie. Die vuurtoring was aan die oostelike punt van die voorstad, naby Grangerbaai, geleë. ’n Nuwe vuurtoring kan volgens tradisie nie dieselfde naam as ’n oue hê nie en toe ’n nuwe vuurtoring in Mouillepunt opgerig word, is dit die Groenpunt-vuurtoring genoem. Dit is gebruik om die eerste vuurtoringwagters in Suid-Afrika op te lei en word vandag nog as 'n konferensiebestemming gebruik. Dit word ook uitverhuur vir huweliksonthale.
Baie jare lank (omstreeks die 1960's) was daar oorkant die vuurtoring ’n inrypadkafee met die naam "The Doll's House", waarheen Kapenaars gegaan het vir iets te ete of te drinke, dikwels laat saans ná ’n fliek. Etes is op ’n skinkbord voorgesit wat aan die motordeur vasgeknip is. Die kafee was bekend daarvoor dat seemeeue dikwels op die motors se dak gaan sit en kos van die skinkbord af gegaps het.
Cacospongia coreana
Cacospongia coreana is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cacospongia en tot die familie Thorectidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2005 deur Lee & Sim.
Elaeis
Elaeis (van die Griekse woord vir "olie") is 'n genus van palms wat twee spesies bevat, wat oliepalms genoem word. Dit word in die kommersiële landbou gebruik vir die produksie van palmolie. Die Afrikaanse oliepalm Elaeis guineensis (die spesienaam, guineensis, verwys na die land van herkoms) is die belangrikste bron van palmolie. Dit is inheems aan die weste en suidweste van Afrika, en kom tussen Angola en Gambië voor. Die Amerikaanse oliepalm Elaeis oleifera (van die Latynse woord oleifer, wat "olieproduserend" beteken) is inheems aan tropiese Sentraal- en Suid-Amerika, en word plaaslik gebruik vir olieproduksie.
Beskrywing
Volwasse palms is enkelstammig en kan meer as 20 m lank groei. Die blare is geveerd en bereik 'n lengte van 3-5 m. Die blomme word in digte trosse geproduseer; elke individuele blom is klein, met drie kelkblare en drie kroonblare.
Die palmvrugte is rooierig, ongeveer so groot soos 'n pruim, en groei in groot trosse. Elke vrug bestaan uit 'n olierige, vlesige buitenste laag (die perikarp), met 'n enkele saad (die palmkern), wat ook ryk aan olie is.
Soort
Die twee spesies, E. guineensis en E. oleifera, kan vrugbare hibriede lewer. Die genoom van E. guineensis is opeenvolgend, wat belangrike implikasies het vir die teel van verbeterde stamme van die gewasplante.
Kommersiële palmolieverbouing
Aangesien palmolie meer versadigde vette bevat as olies wat van canola, mielies, lynsaad, sojabone, saffloer en sonneblomme gemaak is, kan dit weerstand bied teen uiterse hitte en oksidasie. Dit bevat geen transvet nie, en die gebruik daarvan in voedsel het toegeneem namate wette oor etikettering oor voedsel gemerk is om transvetinhoud te spesifiseer. Olie van Elaeis guineensis word ook as biobrandstof gebruik.
Die menslike gebruik van oliepalms kan dateer uit ongeveer 5 000 jaar gelede in die kusweste van Afrika. Palmolie is ook in die laat 19de eeu ontdek deur argeoloë in 'n graf by Abydos wat dateer uit 3000 v.C. Arabiese handelaars het vermoedelik die oliepalm na Egipte gebring.
Elaeis guineensis word nou ekstensief in tropiese lande buite Afrika verbou, veral Maleisië en Indonesië, wat saam die meeste palmolie in die wêreld produseer.
Omstredenheid
Palmolie word algemeen as die kontroversieelste kookolie beskou – om gesondheids- en omgewingsredes. Palmolie-aanplantings word toenemend ondersoek vir sosiale en omgewingskade, veral omdat reënwoude met 'n hoë biodiversiteit vernietig word, die produksie van kweekhuisgasse verhoog word, en omdat mense deur gewetenlose palmolie-ondernemings verplaas word en tradisionele lewensbestaan negatief beïnvloed word. Veral in Indonesië is daar ook toenemende druk vir palmolieprodusente om te bewys dat hulle nie skaars diere in die kweekproses benadeel nie.
Oor Kersfees in 2018 is 'n TV-advertensie deur die supermarkketting Iceland Foods Ltd, vervaardig deur Greenpeace, deur die Britse advertensiewaghond Clearcast verbied. op "politieke gronde". Iceland Foods was daartoe verbind om palmolie teen die einde van 2018 op sy winkelrakke te verbied.
Rik Mayall
Rik Mayall (7 Maart 1958 – 9 Junie 2014) was 'n Engelse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente An American Werewolf in London (1981) en Drop Dead Fred (1991), en in die televisiereeks The Young Ones (1982).
AfriForum
AfriForum, ’n onafhanklike inisiatief van die vakbond Solidariteit, is ’n organisasie sonder winsoogmerk wat daarna streef om wat die organisasie beskou as die aktiewe en passiewe onttrekking van minderhede uit die openbare sake van Suid-Afrika teen te werk, en maak daarop aanspraak om minderhede in Suid-Afrika op ’n openbare forum te verteenwoordig.
AfriForum se manifes stel dit so: “Ons – die opstellers en ondersteuners van hierdie manifes – oefen die doelbewuste keuse uit om sinvol as Afrikaners voort te bestaan, met ons diepgewortelde basis aan die suidpunt van Afrika.”
AfriForum stuur veldtogte van stapel om burgerregte – soos in die Suid-Afrikaanse Grondwet en in internasionale konvensies oor die kollektiewe regte van minderheidsgemeenskappe omskryf – te beskerm en uit te bou. Spesifieke sake waaroor AfriForum hul kommer uitgespreek het, sluit onder meer in die politieke inmenging deur die regering in privaat areas, asook rasgedrewe beleide en meertaligheid. Ander fokusareas sluit in misdaad, plaasmoorde en die ondeurdagte pleknaamveranderinge, asook onderwys en burgerregte. AfriForum het teen Januarie 2022 'n aktiewe ledetal van meer as 295 000 betalende lede gehad. Kallie Kriel is die uitvoerende hoof van AfriForum.
Politieke posisionering
AfriForum is ’n burgerregte organisasie wat gemik is op die beskerming van minderhede in Suid-Afrika. Dit fokus egter op die regte en belange van Afrikaanssprekendes. Volgens AfriForum se uitvoerende hoof, Kallie Kriel, is AfriForum ’n burgerregte-inisiatief om die burgergemeenskap en spesifiek die minderheidsgemeenskappe te mobiliseer om ook aan die demokratiese debat deel te neem.
Kriel meld ook dat AfriForum graag balans in Suid-Afrika wil bring. “''Ware demokrasie het alternatiewe stemme nodig om suksesvol te wees. Hoewel ons nie ’n politieke party is nie, maak ons alternatiewe idees en voorstelle waar nodig tot die regering se standpunte.''”
Veldtog teen Nasionale gesondheidsversekering (NGV)
AfriForum staan Nasionale Gesondheidsversekering (NGV) teen.
Plaasmoordeveldtog
AfriForum maak jaarliks sy eie statistiek rondom verifieerbare plaasmoorde en -aanvalle bekend wat met die syfers van die SAPD vergelyk word.
Korrupsieveldtog
AfriForum se teenkorrupsie-eenheid het in 2016 tot stand gekom en is amptelik in Oktober 2016 bekend gestel. Die eenheid het ten doel om korrupsie onder hooggeplaaste regeringsamptenare te identifiseer, korrupsieklagtes deur ervare ondersoekers te laat ondersoek, te verseker dat strafregtelike klagtes ingedien word, druk vir vervolging toe te pas deur korrupsie in die openbaar te ontbloot, asook om openbare veldtogte teen korrupsie te voer.
Onteieningsveldtog
AfriForum staan die ANC-regering se voorgestelde wysiging van art 25 van die Grondwet (wat handel oor eiendomsreg) teen, asook die voorgestelde onteieningswetsontwerp. AfriForum is van mening dat hierdie beleid tot die skending van privaat eiendomsreg in die land sal lei.
Teenboelieveldtog
AfriForum dryf ’n teenboelie veldtogwat ten doel het om afknouery in skole hok te slaan. Die organisasie het in 2018 ŉ Teenboeliegids bekendgestel wat op ouers, leerlinge en onderwysers gemik is. As deel van die veldtog besoek AfriForum gereeld verskillende skole om oor afknouery te praat
Misdaad en korrupsie
Die organisasie het die regering by verskeie geleenthede gekritiseer oor die gebrek aan bereidwilligheid om die plaasmoordkwessie op te los. AfriForum het die standpunt gehuldig dat plaasmoorde as ’n prioriteitsmisdaad verklaar moet word. AfriForum het in Mei 2017 ’n PAIA-aansoek in die Pretoriase hooggeregshof bekom wat die Suid-Afrikaanse Polisiediens gedwing het om die syfers van gesteelde of verlore polisiewapens tussen 2009 en 2014 bekend te maak. AfriForum het tans 140 aktiewe buurt- en plaaswagte reg oor Suid-Afrika
Trauma-ondersteuningseenheid
AfriForum se trauma-ondersteuningseenheid bied ondersteuning aan slagoffers van geweldmisdaad, waaronder plaasaanvalslagoffers.
Onderwys, taal en kultuur
Twee van AfriForum en AfriForum Jeug se kerndoelwitte is die bevordering van veeltaligheid en moedertaalonderrig in Suid-Afrika, asook dat die jeug van regstellende aksie vrygestel moet word. AfriForum dryf deurlopende aksies teen eentalige Engelse onderwysinstellings. AfriForum se videoveldtog Slim poog ook om moedertaalonderrig te bevorder. AfriForum se inisiatief Wêreldwyd is ŉ platform waarop Suid-Afrikaners in die buiteland op hoogte kan bly van nuusgebeure in Suid-Afrika, advies kan bekom en ervarings kan deel.
AfriForum het ook ŉ tweeledige inisiatief van stapel gestuur met die doel om Afrikaanse ondernemings te bevorder naamlik Afrikaans-Vriendelik en AfriForum Netwerk. Afrikaans-Vriendelik lys en beloon ondernemings wat in Afrikaans handeldryf terwyl AfriForum Netwerk ŉ databasis van ondernemings wat deur AfriForum-lede besit of bestuur word beskikbaar stel. AfriForum se navorsingsinstituut ANI doen onder meer navorsing oor taalbehoeftes in verskillende sektore (bv. onder regslui en in die gesondheidsektor).
Grond
AfriForum staan onteiening sonder vergoeding teen en is van mening dat dit ’n beleid is wat destruktiewe, oneerlike, a-historiese, rasgebaseerde diefstal daarstel.
In Augustus 2018 het AfriForum ŉ lys van plase op sy webblad bekend gemaak wat klaarblyklik deur die regering geïdentifiseer is sonder vergoeding onteien te word. Dít het gevolg nadat die regerende ANC gesê het dat die party 139 plase vir hierdie doel geïdentifiseer het. Die lys van plase was egter vertroulik en nóg die party, nóg die regering was bereid om dit bekend te maak. AfriForum het egter ’n dokument bekom wat deur die departement van landelike ontwikkeling en grondhervorming gesirkuleer word as ’n lys van plase wat vir hierdie doel as toetssake sal dien. Die dokument bevat egter nie die besonderhede van 139 plase nie, maar wel 190 eiendomme.
Minderheidsregte
AfriForum is gereeld op soek na internasionale platforms om die internasionale gemeenskap oor die situasie van minderheidsregte in Suid-Afrika in te lig. AfriForum het die Verenigde Nasies se forums van die Raad vir Menseregteforums vir Minderheidskwessies in Genève, Switserland oor minderheidsregte in Suid-Afrika toegespreek. AfriForum was ook ’n afgevaardigde na die VN se Raad vir Menseregte oor die voorkoming van aanhitsing van haatspraak op grond van nasionaliteit, ras of geloof.
Plaaslikeregeringsake
Indien munisipaliteite versuim om dienslewering aan gemeenskappe te verbeter, nader die organisasie howe om dienslewering af te dwing. AfriForum poog om in te gryp waar die plaaslike regering nie basiese dienste aan inwoners lewer nie.
Gemeenskapveiligheid
In 2011 het AfriForum prof. Rudolph Zinn van UNISA opdrag gegee om navorsing oor suksesvolle gemeenskapsveiligheidstrukture in Suid-Afrika na te vors. Dié navorsing het gelei tot die saamstel van ’n gemeenskapsveiligheidshandboek wat in alle AfriForum-takke landwyd toegepas word.
Omgewing
AfriForum het in Februarie 2019 ŉ Ankerdorp-projek van stapel gestuur waartydens daar deur die loop van die jaar op die verbetering van uitgesoekte woonbuurte en verskeie omgewingsaksies gefokus is.
AfriForum en die Treasure the Karoo Action Group (TKAG) se appèlaansoek teen die ministers van minerale hulpbronne en omgewingsake vir die tersydestelling van die regulasies oor petroleumeksplorasie en produksie – soos afgekondig in 2015 en wat vir hidrobreking in Suid-Afrika voorsiening maak – het in Julie 2019 geslaag. AfriForum en die TKAG was reeds jare lank saam in litigasie gewikkel om die inwerkingstelling van hidrobreking vir gasontginning in die Karoo te verhoed. AfriForum het in September 2019 in samewerking met Solidariteit en Helpende Hand 500 bome in Orania geplant as deel van nasionale boomplantmaand.
AfriForum toets elke jaar water in dorpe waar gevestigde AfriForum-takke is waarna die jaarlikse Blou-en-groendruppelverslag bekend gemaak word. Dié verslag dui die toestand van dorpe se drink- en rioolwater aan.
AfriForum oudit elke jaar vulisterreine in dorpe waar AfriForum-takke gevestig is.
Kritiek
’n Hoofstuk 9-instelling genaamd die Kommissie vir die Bevordering en Beskerming van die Regte van Kulturele, Religieuse en Linguistiese Gemeenskappe het ’n aanval in die media geloods op AfriForum se veldtog om skole met Afrikaans as onderrigmedium te beskerm. AfriForum het aanvaar dat dié kommissie doelbewus teen sy mandaat opgetree het wat in Afdeling 185 van die Grondwet gegee word, wat die vermoede laat ontstaan het dat die kommissie as ’n verlenging van die regerende party optree.
Claus Riis Østergaard
Claus Riis Østergaard (gebore 11 November 1969) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Angels in Fast Motion (2005) en in die televisiereekse Park Road (2009), Borgen (2010) en Norskov (2015).
Chișinău
Chişinău is die hoofstad en ook die grootste stad van Moldawië.
Jeff Corey
Jeff Corey (10 Augustus 1914 – 16 Augustus 2002) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Butch Cassidy and the Sundance Kid (1969), True Grit (1969), Beneath the Planet of the Apes (1970), en Little Big Man (1970).
Kazuo Imanishi
Kazuo Imanishi (今西 和男) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
David Kramer
David Kramer (1951-) is 'n bekende Suid-Afrikaanse sanger, liedjieskrywer, dramaturg en aanbieder van musiekblyspele. Kramer is veral bekend vir sy unieke gebruik van Kaapse Afrikaans in sy werk. Hy lewer, tesame met Taliep Peterson, ook 'n groot bydrae tot die Afrikaanse musiekblyspele.
Vroeë lewe en herkoms
David Kramer is op 27 Junie 1951 in Worcester in die Kaapprovinsie gebore. Sy oupa was ’n Jood van Litaue wat in Suid-Afrika ook Afrikaans leer praat het en sy ma was ’n Boeremeisie wat Engelssprekend grootgemaak is. Sy huistaal is Engels en hy het ’n ouer broer, John.
Opleiding en begin van loopbaan
Hy ontvang sy volle skoolopleiding op sy geboortedorp en matrikuleer aan Worcester Boys High School. Na skool verrig hy sy een jaar verpligte militêre diensplig. Op skool verwerf hy ’n beurs van die Departement van Waterwese weens sy prestasies in Wiskunde en Wetenskap, maar hy wys hierdie geleentheid van die hand. Sy plan was eers om siviele ingenieurswese aan die Universiteit van Port Elizabeth te studeer, maar hy besluit eindelik op tekstielontwerp. Die maatskappy Hextex op Worcester bied hom ’n beurs aan, wat hy gebruik om vanaf 1971 tekstielontwerp aan Leeds University in die Verenigde Koninkryk te bestudeer. Hier behaal hy ’n B.A. Honneursgraad in 1974.
Persoonlike lewe
Reeds op skool gaan hy uit met sy toekomstige vrou, Renaye. Hulle verbreek die verhouding wanneer hy oorsee gaan, maar nadat sy een van sy gedigte in die tydskrif Contrast lees, begin hulle weer met briefwisseling en sy sluit later by hom in Engeland aan. Hulle is in 1974 getroud en het twee dogters, Jessie en Amy. Hulle bly in Kampsbaai in Kaapstad.
Loopbaan as musikant
Volkswagen kontrakteer hom in 1983 om hulle mikrobus te adverteer en die televisie- en gedrukte advertensies maak van hom ’n huishoudelike naam. Hierdie reklame duur vir dertien jaar, wat waarskynlik die langste tydsduur vir ’n glanspersoonlikheid-onderskrywing van ’n produk is vir Suid-Afrika. Nadat hy in die tagtigerjare feitlik oornag regdeur die land bekend word met sy liedjies, advertensies, musiekspele en openbare optredes, sukkel hy om dit te verwerk en ly hy vir lank aan ernstige depressie.
Sy eerste langspeelplaat, Bakgat!, word in 1980 uitgereik, maar word onmiddellik deur die owerheid verbied weens die politieke satire en die gebruik van sterk en gemengde taal daarin. In 1981 maak sy treffer Blokkies Joubert van hom ’n alombekende kunstenaar in Suid-Afrika en hierdie liedjie behaal dan ook die nommereen-posisie op die amptelike treffersparade. Dit word gevolg deur verskeie ander groot treffers, waaronder Royal Hotel, Budgie and the Jets, Stoksielalleen en Skipskop.
Sy albums en CD’s wat uitgereik word, sluit in Bakgat, Die verhaal van Blokkies Joubert, Delicious monster, Hanepootpad, Jis jis jis, Kwaai, Van der Merwe P.I. (klankbaan van rolprent met dieselfde naam), Laat vir die dans, Baboondogs, Eina, Klassic Kramer, Alles vannie beste, Kliphard, Karoo kitaar blues, Huistoe en Hemel en aarde. Agt van sy albums bereik goue status. Hy maak sy liedjies ook digitaal beskikbaar op die internet.
Samewerking met Taliep Petersen
1986 begin hy en Taliep Petersen hul baie suksesvolle samewerking met die skryf en aanbied van musiekspele. Die eerste stuk, District Six, is onmiddellik ’n sukses wanneer dit in April 1987 by die Baxter Teater in Kaapstad open en daarna landwyd en oorsee opgevoer word. Hierin word die lewe en omstandighede van die inwoners van die destydse Distrik Ses uitgebeeld, met skerp sosiale kommentaar op die apartheidsbestel. Wanneer dit in 2002 weer opgevoer word, kry dit ’n Fleur du Cap-toekenning as beste musiekspel.
In 1990 werk hy saam met Paul Slabolepszy aan The eyes of their whites, ’n stuk wat handel oor die psige van die regsgesindes in Suid-Afrika. David voer baie van sy liedjies in hierdie stuk self op. Die stuk word met groot sukses by die Edinburgh Festival Fringe opgevoer en word ook deur die BBC verfilm.
Hy en sy vrou Renaye word in 1990 vennote in die Dock Road Theatre in die Waterfront in Kaapstad en die eerste produksie wat hier aangebied word, is sy eie Fairyland, wat langer as drie jaar onafgebroke in Kaapstad aangebied word en dan landwyd voor vol sale speel. Terwyl dit ook oor Distrik Ses handel, is dit nie protesteater soos District Six nie en wil eerder ’n viering wees van die vreugde en nostalgie van hierdie gebied. Hierdie stuk verower die FNB Vita-toekenning as beste musiekspel.
David en Taliep werk saam aan die produksies Poison en Crooners. Poison het die ernstige sosiale probleme van dwelmmisbruik en bendegeweld op die Kaapse Vlakte as tema, terwyl Crooners handel oor die sangers van Distrik Ses wat beroemde Amerikaanse sangers namaak.
David bied in 2001 sy Karoo Kitaar Blues op die Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK) in Oudtshoorn aan en die opvoering is so gewild dat dit daarna regdeur Suid-Afrika opgevoer word. Hierdie stuk bied arm mense vanaf afgeleë gemeenskappe aan wat op blikkitare tradisionele volksliedjies van toeka speel. Hierdeur doen hy ook bewaringswerk deur te keer dat hierdie volksliedjies uitsterf. Karoo Kitaar Blues word bekroon met twee FNB Vita-toekennings en Liza Key maak ’n dokumentêre film van die musikante en David se werk met hulle, wat by filmfeeste in Europa, die Verenigde Koninkryk en Amerika vertoon word. Dit wen in 2006 die Golden Reel Award for Best Musical Documentary by die Tiburon International Film Festival in Kalifornië in Amerika.
Die laaste musiekstuk wat hy saam met Taliep Petersen skryf is Ghoema, wat die vroeë Suid-Afrikaanse geskiedenis en die musiekerfenis van die Kaap as tema het. Ghoema verower in 2006 drie Fleur du Cap-toekennings.
Ander musiekproduksies
In 2007 neem hy die produksie 10 Stories na die KKNK, waarin hy hoofsaaklik die liedjies van sy album Eina in stories verwerk en die liedjies sing. In dieselfde jaar neem hy ook die program The Kramer Petersen Songbook na die Baxter-teater in Kaapstad as ’n huldeblyk aan die ontslape Taliep Petersen.
Sy musiekproduksie Kaapse breyani besorg in 2010 aan hom by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees die Kanna vir buitengewone bydrae tot ’n kontemporêre musiekproduksie.
In 2011 is sy musiekproduksie Kramer se Karoo by die KKNK op die kortlys vir die Herrie Kanna toekenning vir kopskuiwende werk.
Some like it vrot open in Oktober 2011 in die Baxter Teater in Kaapstad. Hierdie musiekspel is gebaseer op een van die komediant Marc Lottering se karakters, Smiley. Saam met sy broer Fuad probeer hy ontsnap van Big Bucks, die berugte perlemoensmokkelaar. Hulle het inspekteur Mercia Meintjies se hulp hierin nodig terwyl hulle aan die hardloop is tussen Grassy Park, die Waterfront, Woodstock en Wynberg.
Willy Russell se musiekspel Blood brothers verwerk hy vir ’n Kaapstad-milieu (Distrik Ses en die Kaapse Vlakte) en dit open in 2013 in Kaapstad, waarna dit ook in die Montecasino-teater in Johannesburg en elders opgevoer word. Die spel handel oor die wel en wee van Mrs Johnstone en haar tweelingseuns, Edward en Mickey, wat weens omstandighede by geboorte geskei word maar wie se paadjies tog naby aan mekaar gehou word.
Orpheus in Africa is ’n musiekspel oor die lewe van die gospelsanger Orpheus McAdoo, die vrygebore seun van ’n slavin, wat teen die einde van die negentiende eeu saam met die Virginia Jubilee Singers die Kaap besoek het en ’n groot impak op die samelewing gehad het. Orpheus is die eerste swart man wat in die Kaap optree en hy gaan aan om die res van die Britse kolonies ook te besoek. Hierdie opvoering verwerf in 2015 vier Fleur du Cap-toekennings.
Skryfwerk
As student begin hy aanvanklik om gedigte in Engels en Afrikaans te skryf, wat onder andere in Contrast en Spado gepubliseer word. Uit die gedigte ontwikkel hy later lirieke, waarna hy hom hoofsaaklik toewy aan die skryf van lirieke. In die vroeë tagtigerjare word ’n keur uit sy lirieke saamgebundel in Short back and sides.
23 November
23 November is die 327ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (328ste in skrikkeljare). Daar volg nog 38 dae in die res van die jaar.
David Kramer
Skryfwerk
Van sy lirieke word opgeneem in die versamelbundels Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte en Miskien sal ek die wingerd prys.
Eerbewyse
Op die Klein Karoo Nasionale Kunstefees in 1999 word hy vereer met ’n Afrikaans Onbeperk-toekenning vir die bydrae wat hy tot die bevordering van Afrikaans gemaak het.
In 2005 kry hy ’n GMT Lifelong Achievement Award vir sy bydrae tot Afrikaanse musiek.
Die South African Recording Artists Association vereer hom ook deurdat hy opgeneem word in die Composers Hall of Fame.
In 2007 ontvang hy saam met Taliep Petersen die Best Man-toekenning van die tydskrif Men’s Health vir kultuur.
Die Universiteit van Kaapstad ken in 2007 ’n eredoktorsgraad aan hom toe en die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer hom in 2009 met ’n eeufeesmedalje vir sy baanbrekerswerk in die kunste.
In 2010 word hy vereer met die hoogste toekenning van die ATKV, naamlik die ATKV-Prestigeprys, vir die manier waarop hy die Suid-Afrikaanse en Afrikaanse kultuurlandskap verander en verryk het.
Hy ontvang in 2010 ook ’n eerbewys vir sy lewenslange bydrae tot die kunste van die Innibos-fees.
Mathilda Slabbert en Dawid de Villiers, albei verbonde aan die Departement Engels aan die Universiteit van Stellenbosch, skryf ’n lywige biografie oor sy lewe en werk, wat in 2011 onder die titel David Kramer – ’n Biografie gepubliseer word. Hierdie biografie is in 2012 op die kortlys vir die toekenning van die Recht Malan-prys.
Anne-Marie Beukes
Lewe en Werk
Sy matrikuleer aan die Hoërskool John Vorster in Nigel. Hierna behaal sy ’n B.A.-graad in Tale aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit (RAU), ’n honneurs- en magistergraad in Afrikaans aan die Universiteit van Pretoria en ’n D.Litt. et Phil.-graad in Toegepaste Linguistiek aan die RAU.
Sy begin haar loopbaan as vertaler by die Transvaalse Provinsiale Administrasie, waarna sy na ’n jaar begin om Spraakwetenskap te doseer aan die Departement Spraakheelkunde aan die Universiteit van Pretoria. In 1986 word sy dosent in die Departement Linguistiek en Literatuurwetenskap aan die RAU. Tussen 1993 en 2003 is sy hoof van die Taalbeplanningsafdeling van die Nasionale Taaldiens in die Departement van Kuns en Kultuur. Hier is sy ten nouste betrokke by grootskaalse regeringsprojekte ten opsigte van taalbestuur, soos die Language Plan Task Group (LANGTAG), die loodsprojek van die Telephone Interpreting Service for South Africa (TISSA), die Mensliketaaltegnologieprojek en die ontwikkeling van die Nasionale Taalbeleidsraamwerk. Hierna keer sy terug na die RAU (later die Universiteit van Johannesburg ) waar sy ’n professor is in Toegepaste Linguistiek en tot 2015 hoof van die Departement Linguistiek. Sy doseer Vertaalstudie, Taalbeplanning, Sosiolinguistiek, Kruiskulturele kommunikasie en ’n aantal ander taalpraktykkursusse. Sy dien ook as Raadslid van die Pan-Suid-Afrikaanse Taalraad (1996/7).
Sedert 1986 is sy betrokke by die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut en word hier in 2005 tot voorsitter verkies, ’n pos wat sy tot 2013 beklee, waarna sy as ondervoorsitter van die instituut dien. Sy verteenwoordig hierdie instituut ook vanaf 1996 tot 2005 vir nege jaar by die International Federation of Translators (FIT) en dien as vise-president van FIT vanaf 2003 tot 2005. Vanaf 2005 tot 2012 dien sy op die Opleidingskomitee van FIT. Sy is ’n geakkrediteerde vertaler van Engels en Afrikaans. In 2014 word sy verkies tot voorsitter van die Afrikaanse Taalraad (ATR). Sy is die ondervoorsitter van die Minister van Kuns en Kultuur se Deskundige-adviespaneel oor Mensliketaaltegnologie en dien ook op die Minister van Kuns en Kultuur se verwysingspaneel vir die hersiening en opstel van die Witskrif oor Kuns en Kultuur. Sy dien sedert 2015 op die Raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en in 2019 tot H.U.B. verkies.
Beukes se navorsingsbelangstelling is die sosiologie van taal, taalpolitiek, taalbeleid- en beplanning, en –bestuur, asook die sosiologie van vertaling. Haar navorsing vind neerslag in referate gelewer by 28 internasionale en 23 plaaslike vakkongresse, asook 20 artikels in plaaslike en internasionale vaktydskrifte en 11 hoofstukbydraes in boeke. Sy is ’n NNS-gegradeerde navorser en werk tans aan ’n NNS-befondsde projek oor “Identiteit en die Swart Afrikaners van Onverwacht”. Sy woon in Lynnwoodrif in Pretoria.
Skryfwerk
Sy is die outeur (saam met Marné Pienaar) van “Veeltalige Vertaalterminologie / Multilingual Translation Terminology”, ’n versameling van ongeveer 200 vertaalterme in Engels en Afrikaans met korresponderende definisies en praktiese voorbeelde, asook ekwivalente terme in Frans, Duits, Spaans en Nederlands. Verder skryf sy verskeie artikels wat in vakkundige boeke en tydskrifte verskyn. Haar artikel oor “Language policy incongruity and African languages in post-apartheid South Africa” wat in die Julie 2009 uitgawe van Language Matters: Studies in the Languages of Africa gepubliseer is, tel in 2010 onder die vyf mees aangehaalde artikels uit hierdie tydskrif.
Kiepie en Kandas
Kiepie en Kandas is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1980 uitgereik is. Die regisseur was Jan Scholtz. Ryno Hattingh vertolk die rol van Kandas en Debbie Labuschagne die van Kiepie.
Storielyn
Kandas (Ryno Hattingh) is 'n derdejaar-student met Latyn en Engels as hoofvakke. Kiepie (Debbie Labuschagne) is ook student en gimnas van formaat. Kiepie en Kandas is sedert hul kinderjare verlief op mekaar maar verloor kontak totdat Kandas haar per ongeluk met sy verslonste studentekombi omry.
Die herontmoeting sorg vir baie kapperjolle, maar op die ou end ook vir baie hartseer, want Kiepie is verloof aan die stylvolle maar uitgeslape advokaat, Louis Swart. Toe sy besef dat Kandas weer sy plek in haar hart verower het is haar toekoms grys.
Svear
Die Svear was 'n Noord-Germaanse stam wat in die vroeë Middeleeue die Suide van die hedendaagse Swede bewoon het. Hulle nedersettings was veral in die nabyheid van die Mälarrivier, wat deur die historiese Sweedse provinsies van Uppland, Västmanland, Svealand, Gästrikland en Norrland vloei.
Ryno Hattingh
Ryno Hattingh is 'n Suid-Afrikaanse akteur.
Silvolde
Silvolde is ’n dorp in die munisipaliteit Oude IJsselstreek in die provinsie Gelderland in Nederland.
Doringrivier (Vrystaat)
Die Doringrivier is 'n rivier wat in die Vrystaat van Suid-Afrika vloei.
.er
.er is die Internettopvlakdomein vir Eritrea.
Omdat daar nie 'n registrateur is nie, is registrasie van subdomeine bykans onmoontlik.
.et
.et is die Internettopvlakdomein vir Ethiopië.
Eksterne skakels
Toppdomän
Ga-Rakoma
Ga-Rakoma is 'n landelike nedersetting in die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika. Dit val onder beheer van die Groter Tzaneen Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Mopani-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Paul Mayhew-Archer
Paul Mayhew-Archer (gebore 6 Januarie 1953) is 'n Engelse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Vicar of Dibley (1994), Space Precinct (1994), My Hero (2000), en Office Gossip (2001).
Tracy Nelson (aktrise)
Tracy Nelson (gebore 25 Oktober 1963) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Down and Out in Beverly Hills (1986), The Night Caller (1998), en Dumb Luck (2001), en in die televisiereeks St. Elsewhere (1982).
Cacospongia intermedia
Cacospongia intermedia is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cacospongia en tot die familie Thorectidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1884 deur Poléjaeff.
Orrel
'n Orrel is 'n klawerbord-musiekinstrument wat uit meer as een afdeling bestaan. Elke afdeling word op sy eie klawerbord of manuaal met die hande gespeel, en die pedale met die voete. Die orrel is 'n relatiewe ou musiekinstrument wat terugdateer van die tyd van Ctesibius van Alexandrië.
Konstruksie
Die orrel is een van die grootste en oudste musiekinstrumente in Wes-Europa. Die naam is afgelei van die Griekse woord organon (Latyn: organum, oorspronklik "werktuig", later "musiekinstrument"). 'n Orrel bestaan uit vyf onderdele: die windvoorsiening, die windverspreiding (of windlaaie), die speelaksie (of traktuur), die pype en die orrelkas.
Die windvoorsiening
Aanvanklik het die windvoorsiening geskied deur middel van 'n eenvoudige blaasbalk, die sogenaamde voubalk, waarop in die 16e eeu verbeter is met die spaanbalk (of trekblaasbalk). waarmee die lug sowel opgesuig as saamgepers kon word. Om te verseker dat die winddruk so gelykmatig moontlik sou bly, is daar gebruik gemaak van verskeie spaanbalke wat die wind om die beurt deur die wind kanale gestoot het.
'n Aansienlike verbetering is teweeggebring deur die ontwikkeling van die magasynblaasbalk (19e eeu), waarin wind versamel en onder 'n konstante druk gehou is alvorens dit die windkanaal binnegegaan het. In omstreeks 1900 is die magasynblaasbalk gekoppel aan ŉ elektriese ventilator, wat 'n bykans konstante windtoevoer verseker het. Deesdae word die magasynblaasbalk dikwels vervang deur 'n aantal reguleerbalke wat verbind is aan die windlaaie en die wind onder die vereiste druk hou.
Die windlaaie
Die funksie van die windlaaie is om die wind eweredig tussen al die pype te verdeel. Aanvanklik het al die pype op dieselfde windlaai gestaan en gelyktydig (en bloc) geklink wanneer ŉ klawer afgedruk is. Dit is dan ook blokwerk genoem. In omstreeks 1350 het die dubbellaai sy verskyning gemaak, waardeur dit moontlik geword het om die pype met die laagste toonhoogte a1 te skei van die blokwerk en deur middel van 'n afsonderlike klawerbord (manuaal) te laat klink.
'n Baie belangrike uitvinding was die meganiese sleep- en springlaaie (begin van die 15e eeu). Die sleeplaaistelsel berus op die verdeling van die windlaai in ŉ aantal vakke (kansèlle) wat geleë is onder pype met dieselfde toonhoogte (toonkanselle). Dwarsoor hierdie kansèlle loop latte (slepe) wat onder die pype van dieselfde register geleë is. Die aantal gate wat in die sleep geboor word, stem ooreen met die aantal pype van elke register. Die slepe word verskuif deur middel van trekknoppe wat vanaf die speeltafel beheer word. Op hierdie manier kan 'n mens die pype van 'n afsonderlike register laat klink. Die springlaaistelsel word deesdae selde gebruik.
By hierdie stelsel word die funksie van die slepe oorgeneem deur registerlyste wat dwars oor die toonkansèlle lê. Wanneer 'n register in werking gestel of getrek word, word die registerlys afwaarts gedruk. Met behulp van drade wat loodreg deur die boonste blad van die windlaai loop, word die ventiel onder elke pyp oopgemaak en die pyp klink. In 1842 is die aanslag aanmerklik ligter gemaak deur die uitvinding van die kegellaai deur Eberhard Walcker. Die kansèlle word onder die pype van elke afsonderlike register aangebring (registerkansellaai) en onder elke pyp is ŉ kegelvormige ventiel, wat na bo gestoot word wanneer die speler ŉ klawer afdruk.
Amalgam, Johannesburg
Amalgam is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se B-streek geleë.
Orrel
Die windlaaie
Wanneer ŉ klawer afgedruk word, stroom die wind deur 'n loodbuisie na 'n windbalkie onder die ventiel van elke pyp. Die balkie word met lug gevul en druk die ventiel omhoog, sodat die wind in die pyp instroom. Na 1900 het die elektro-pneumatiese aksie en die elektriese aksie algemeen in gebruik gekom. In eersgenoemde stelsel word die windbalkies in werking gestel deur elektromagnete, terwyl die ventiel in die geval van die elektriese aksie onmiddellik met behulp van 'n elektriese stroom oopgemaak word.
Seagate Technology
Geskiedenis
Seagate het in 1980 die eerste 5,25 duim-hardeskyf ontwikkel - die ST-506 met 'n stoorvermoë van 5 megagrepe - en was vervolgens gedurende die 1980's een van die belangrikste verskaffers van hardeskywe op die mikrorekenaarmark, veral ná die vrystelling van die IBM XT in 1983. Tans word die internasionale hardeskyfmark deur Seagate en sy strafste mededinger, Western Digital, oorheers. Albei maatskappye het hul groei aan die oorname van kleiner mededingers te danke. So het Seagate in 1989 Control Data Corporation se Imprimis-afdeling oorgeneem wat hardeskywe vir CDC vervaardig het. Ook in die volgende jare het Seagate voortgegaan om die hardeskyfbelange van ander ondernemings oor te neem, waaronder dié van Conner Peripherals in 1996, Maxtor in 2006 en Samsung se hardeskyf-afdeling in 2011.
Orrel
Die windlaaie
Die sogenaamde eenheidsorrel, waarvan die pype direk op die windlaai geplaas is, gebruik ook hierdie aksie. In hierdie geval is 'n bepaalde register nie slegs tot een manuaal beperk nie; verskillende registers of dele van registers (pypreekse met verskillende klankkleure en -sterktes) kan van 2 of meer manuale (insluitende die pedale) af bespeel word.
Die elektro-pneumatiese en die elektriese aksies het egter na 1920 geleidelik plek gemaak vir die meganiese sleeplaaistelsel, waardeur 'n direkter kontak tussen speler en pyp moontlik gemaak is (die oomblik wanneer die weerstand van die klawer oorkom word, stem presies ooreen met die oomblik waarop die pyp klink). Ander voordele van hierdie stelsel is die oombliklike aanspreek van die pype en 'n voller orrelklank.
Speelaksie of traktuur
Onder die term speelaksie of traktuur word verstaan die verbindingstelsel tussen klawers en ventiele, tussen registertrekkers en slepe, en tussen die manuaal- en pedaalkoppelaars (die meganisme wat die klawers van die manuale onderling of aan die pedale koppel). By die meganiese speelaksie is die klawers deur middel van trekdrade en draaipunte verbind aan wiegasse, lang ronde stokke wat in 'n wiegasbord bymekaar kom.
Dit oorbrug die soms aansienlike afstand tussen klawers en ventiele. Teenswoordig word die meganiese speelaksie algemeen gebruik. Vir groot orrels is die registeraksie dikwels elektries vanweë die aanwesigheid van vrye en Setzerkombinasies (speelhulpe wat die voorbereiding van registerkombinasies moontlik maak).
Die pype
Orrelpype word verdeel in labiale pype (lippype) en linguale pype (tongpype) en word van sowel hout as metaal gemaak. Die pyplengte word gemeet in voet (1 Engelse voet = 0,304 8 m). 'n Pyp waarvan die toonhoogte ooreenstem met die laagste toon van die klavier (gewoonlik C van die onderste oktaaf), is 8 voet (8') lank. Hiervan kan afgelei word dat 'n 16'-pyp 'n oktaaf laer klink, 'n 4'-pyp ŉ oktaaf hoër, ensovoorts. Verder word daar onderskei tussen oop pype, gedektepype en halfgedekte pype. Wanneer 'n pyp gedek is (met ander woorde aan die bokant afgesluit is), is sy lengte die helfte van die van 'n oop pyp met dieselfde toonhoogte.
'n Halfgedekte pyp (met 'n nou opening aan die bokant) is effens langer as die helfte van ŉ oop pyp. Die klankkleur (timbre) van labiale pype hang af van die mensuur (dit wil sê die verhouding van die lengte tot die deursnee van die pyp), die winddruk, die lengte en breedte van die kernspleet en van die opsnit of mondwydte (dit is die afstand tussen die lippe van die pyp), die vorm van die pypliggaam en die pypmateriaal. By 'n pyp met 'n wye mensuur klink die grondtoon sterker as die botone.
By 'n normale mensuur is die verhouding ewewigtiger en by 'n nou mensuur oorheers die botone. Wyd gemensureerde registers is onder meer die holfluit en die naghoring; die prestante het 'n normale mensuur, terwyl die viola da gamba en die kwintadeen nou mensure het. Die klankkleur van tongpype word veral bepaal deur die lengte, die wydte en die vorm van die skalbeker. In die geval van lang, wye skalbekers oorheers die grondtoon en by kort, nou bekers die botone.
Tongwerke met volle bekerlengte is byvoorbeeld die trompet en basuin, met halwe bekerlengte die kromhoring en fagot, met kort bekers die regaal, en met dubbele bekerlengte die oorblasende trompet of sogenaamde trompette harmonique. Ten opsigte van hulle funksie word orrelregisters verdeel in grond- en vulstemme. Die grondregisters verskaf die melodiese lyn, terwyl die vulstemme die botone versterk en gewoonlik nie selfstandig gebruik word nie.
Syrrhaptes
Syrrhaptes is 'n genus van voëls in die familie van sandpatryse (Pteroclididae). Die genus omvat twee spesies wat in sentraal Asië voorkom.
Albei spesies is groot voëls, hoofsaaklik vaalbruin aan die bokant met 'n oranje gesig en geveerde pote en tone. Hulle koppe is kleiner as die van ander sandpatryse, maar hulle het stewige kompakte liggame. Die voëls vlieg teen dagbreek en sononder in groot swerms na watergate. Hulle skrop neste in die grond en lê drie eiers op 'n slag.
Orrel
Die kas
Die orrelkas vervul 'n drievoudige funksie: In die eerste plek omsluit dit die orrelpype en in die tweede plek beskerm dit die pype teen skadelike toestande soos vog, koue, hitte of ongediertes (byvoorbeeld rotte). In die derde plek dien dit as 'n klankbord. Die voordeel van 'n geslote kas met 'n oop voorkant (die orrelfront) is dat die klank van die orrelpype gemeng word en nie as die van 'n aantal afsonderlike pype gehoor word nie.
Verwante instrumente
Instrumente waarvan die werking min of meer ooreenstem met die van die orrel, is die harmonium (traporrel), die akkordeon (trekklavier) en die mondfluitjie. Die sogenaamde elektroniese orrel ('n meer juiste benaming is elektronikum) is ŉ nabootsing van die orrel deur middel van klanke wat elektronies voortgebring en versterk word. Die homogene klank van die harmonium is toe te skryf aan die uitsluitlike gebruik van tongpype (met deurslaande tonge). Deurdat die lugtoevoerdeur middel van voetpedale direk deur die speler beheer word, is kenmerkende ekspressiewe spel op die instrument moontlik.
Geskiedenis
Die orrel het ontstaan uit die sogenaamde pansfluit (panfluit). Die eerste orrel wat gebou is, was die waterorrel of hidroulis, wat reeds gedurende die 3e eeu v.C. deur Ktesibos van Alexandrië gebou is. Die tugtoevoer van hierdie instrument is beheer deur 'n waterreservoir wat onder druk geplaas is.
Die instrument is deur die Romeine in hulle teaters en sirkusse gebruik. Gedurende die 4e eeu n.C. het die waterorrel geleidelik begin plek maak vir die pneumatiese orrel, wat van blaasbalke voorsien was en tot na die val van die Wes-Romeinse ryk in Bisantium bly voortbestaan het. Van daar is dit in die Weste bekend gestel toe afgesante van keiser Constantinos Kopronymos in 757 so 'n orrel aan Pepyn die Korte geskenk het. Die instrument is terselfdertyd vir die eerste maal in die kerk gebruik en die klawerbord is vanweë die verhoging van die winddruk deur 'n veel moeiliker hanteerbare lattestelsel (linguae) vervang.
Willie van Rensburg
Willie van Rensburg was 'n Suid-Afrikaanse skrywer, regisseur en akteur.
Orrel
Geskiedenis
Uit die Suid-Nederlandse orrel het die Franse orrel ontwikkel, wat gekenmerk is deur 'n volledige reeks vulstemme en 'n voorliefde vir tongwerke. Die Duitse orrel, waarin alle registerfamilies so volledig moontlik op elke manuaal verteenwoordig word, is 'n direkte afstammeling van die Noord-Nederlandse orrel. Onder die grootste 17e-eeuse orrelbouers tel die Noord-Duitser Arp Schnitger en in Suid-Duitsland het Gottfried Silbermann groot bekendheid verwerf.
Willie van Rensburg
Filmografie
As akteur:
Orrel
Geskiedenis
Die Italiaanse orrel het heeltemal onafhanklik ontwikkel en het 'n kenmerkend milde, sangerige klank gehad wat meegebring is deur wye mensure en die afwesigheid van tertse, miksture en tongwerke. Die pedaal was meestal aangehang. Gedurende die 16e eeu het daar in Spanje twee tipes orrels voorgekom, naamlik die Kastiliaanse orrel, wat 'n sterk ooreenkoms met die 16e-eeuse Nederlandse orrel vertoon, en die Katalaanse tipe, wat verwant is aan die Italiaanse orrel.