cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ystersulfaat
Tuine
In tuine word dit gebruik om die pH van grond te verlaag. Dit kan gebruik word om ysterchlorose te behandel (waar plante nie genoeg chlorofil produseer nie) en word as 'n mosdoder gebruik.
Ander gebruike
In die 1850's is dit gebruik om foto's te ontwikkel.
Dit word by water bygevoeg wat deur turbinekondensators vloei om 'n korrosiebestande beskermende laag te vorm.
Groen vitriool word gebruik vir die identifisering van sampioene.
Dit word gebruik om afvalwater te oksideer as deel van die Fenton se reagens. Die reaksie behels die skepping van vrye radikale as neweprodukte.
Produksie
Dit kan geproduseer word deur metale wat minder reaktief is as yster uit die oplossings van hul sulfaat te verplaas: CuSO4 + Fe → FeSO4 + Cu
In die afwerking van staal voordat dit geplateer of bedek word, word die staalplaat of -staaf in swaelsuur gedoop. Hierdie behandeling lewer groot hoeveelhede yster(II)sulfaat as 'n neweproduk.
Dit word ook kommersieel voorberei deur oksidasie van piriet:
Reaksies
Verhitting veroorsaak dat yster(II)sulfaat eers sy kristaleeringswater verloor en word die oorspronklike groen kristalle in 'n witkleurige, watervrye vaste stof omgeskakel. As dit verder verhit word, stel die watervrye materiaal swaeldioksied (SO2) en wit dampe van swaeltrioksied (SO3) vry, wat 'n rooibruin yster(III)oksied agterlaat. Ontbinding van ystersulfaat begin teen ongeveer 680 °C.
Yster(II)sulfaat is 'n reduseermiddel. Byvoorbeeld, salpetersuur word deur dit gereduseer tot stikstofmonoksied,
en chloor tot chloried:
Blootstelling aan lug oksideer yster(II)sulfaat tot 'n korrosiewe bruingeel laag van "basiese ystersulfaat", wat 'n addukt is van yster(III)oksied en yster(III)sulfaat:
Somaliese kat
Die Somaliese kat (Engels: Somali) is ’n katras wat ontstaan het uit langharige Abessiniese katte. Hulle het in die 1950's hul verskyning gemaak ná ’n program waarin geteel is met ’n paar Abessiniese katjies wat gebore is met ’n wollerige pels en ruie stert. Die twee rasse het dieselfde geaardheid: intelligent, spelerig en nuuskierig, maar Somaliese katte is meer ontspanne en minder aktief.
Die lyf en kleur van die twee rasse stem ooreen, hoewel die langer hare van die Somaliese kat meer instandhouding verg. Anders as ander langhaarkatte, verloor Somaliese katte min hare – dit word gewoonlik een of twee keer per jaar gelyk verloor, eerder as deur die jaar soos byvoorbeeld die Persiese kat.
Geskiedenis
Omdat Abessiniese katte baie min geraak het tydens die Tweede Wêreldoorlog is katte van ’n onbekende herkoms gebruik om die ras weer op te bou en dit is moontlik dat van hulle ’n resessiewe langhaargeen gehad het. Dit kon ook vroeër gebeur het omdat van die 12 katte wat in 1905 by die Amerikaanse National Cat Club geregistreer is, almal minstens een onbekende ouer gehad het. Sommige mense glo egter die langharige Abessiniese katte is eerder die gevolg van ’n spontane mutasie.
Die katte is eers in 1979 as ’n aparte ras deur die Amerikaanse Cat Fanciers' Association erken en daarna deur ander verenigings wêreldwyd. Vanweë die verband met die Abessiniese kat is hulle genoem na die Afrika-land Somalië, ’n buurland van Ethiopië (voorheen Abessinië).
Beskrywing
Somaliese katte het mooi, ruie sterte. Hulle het ’n effens donkerder streep teen hul rug af, groot ore en ’n vol kraag, wat hulle ’n effens jakalsagtige voorkoms gee.
Die pelse vorm strepies en elke haar het verskeie strepe in twee kleure. Soms het die katte groter strepe soos dié van ’n streepkat op dele van hul lyf. Dit word egter as ’n fout beskou. Skoukatte mag net die kenmerkende strepe in die vorm van die letter "M" op hul voorkop hê. Net soos Abessiniese katte is hul oë donker omlyn en lyk dit of hulle maskara dra. Hulle het ’n bietjie wit hare op hul snoet en ken/keel. Wit hare op enige ander plek diskwalifiseer hulle as skoukatte.
Gito Baloi
Gito Baloi (Maputo in Mosambiek, 1964 – Johannesburg, 4 April 2004) was 'n jazzmusikant en baskitaarspeler wat bekendheid in Suid-Afrika verwerf het as lid van die trio Tananas. Hy is om die lewe gebring deur 'n onbekende groep mans terwyl hy van 'n konsert af huis toe bestuur het. Hy word oorleef deur sy vrou, kunstenares Erika Hibbert, en sy kinders Lorha en Tiva.
Baloi is as 'n besondere goeie baskitaarspeler beskryf. Sy musiek is grootliks deur Mosambiekse jazz beïnvloed en hy het ook rympies in Sjangaan, Portugees en Ronga gesing.
Proklamasieheuwel
Proklamasieheuwel is 'n woongebied in die weste van Pretoria, Suid-Afrika wat onder die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit val. Dit word begrens deur Wespark in die weste, Pretoria-Wes in die ooste en Danville aan die noordekant.
Gewone fret
Die gewone fret (Spermestes cucullatus) is 'n volop standvoël in grasagtige gebiede in boomveld, woudrande en tuine. Hulle broei een-een of in los kolonies. Die voël is 9 cm groot en weeg 7 - 12 gram. In Engels staan die voël bekend as die Bronze mannikin.
Acanthella calyx
Acanthella calyx is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Acanthella en tot die familie Dictyonellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1922 deur Dendy.
Erica tenuis
Erica tenuis is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Oos-Kaap en Wes-Kaap.
Ab Urbe Condita (jaartelling)
Die Ab Urbe Condita jaartelling (Latyn: "Vanaf die Stigting van die Stad") of Anno Urbis Conditae (Latyn: "in die Jaar van die Stigting van die Stad"), in beide gevalle afgekort tot AUC, dui die kalenderjare sedert die stigting van Rome aan. Die gebeurtenis vind volgens oorlewering in 753 v.C. plaas. Die sluipmoord van Julius Caesar in 44 v.C., byvoorbeeld, sou volgens die Romeinse telling in AUC 710 plaasgevind het.
Net soos die Christelike jaartelling, het die Ab Urbe Condita jaartelling nog nie in die antieke Romeinse tye bestaan nie. Die jaartelling word ongeveer in die jaar 400 (n. C.) deur die Iberiese historikus Orosius ingevoer (en sistematies gebruik). Dionysius Exiguus het daarna die Christelike jaartelling in min of meer die jaar 525 ingevoer, aangesien hy wou afwyk van die jaartelling van die christenvervolger keiser Diocletianus.
Skynbaar was pous Bonifatius IV (omstreeks die jaar 600) die eerste wat die twee jaartellings in verband gebring het (dus: AD 1 = AUC 754). Die daadwerklike ingebruikneming van die Christelike jaartelling vir die datering van historiese en aktuele gebeurtenisse vind egter eers in die agtste eeu plaas, deur toedoen van die Engelse chronoloog en historikus Beda Venerabilis. Namate mense meer van die Anno Domini-jaartelling gebruik begin maak, raak die Anno Urbis Conditae-jaartelling in onbruik.
Wena Naudé
Agnes Alwena (Wena) Naudé (* 31 Desember 1905, dist. Wakkerstroom – †6 September 1978, Pretoria) was ’n Afrikaanse aktrise. Sy was een van die pioniers van die Afrikaanse toneelkuns.
Naudé het op Volksrust en Lydenburg skoolgegaan waarna sy in ’n fietswinkel in Pretoria werksaam was. In haar vrye tyd het sy spraaklesse by Stephanie Faure geneem en in 1924 die finale eksamen afgelê. Daarna het sy verdere toneelopleiding van Paul de Groot ontvang by wie se toneelgeselskap sy aangesluit het. In Julie 1925 het hulle ’n toneelreis met ‘Huistoe’ (Heimat van Sudermann) en in Januarie 1926 met ‘Oorskotjie’ (Nicodemi) onderneem.
Sy was onder meer lid van die geselskappe van Hendrik Hanekom en André Huguenet wat van dorp tot dorp gereis het met hulle toneelstukke. In 1954 het sy die Erepenning vir Toneelkuns van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ontvang.
Wena was getroud met Willem van Zyl. Hulle het ’n dogter, Nilo, gehad. In 1940 is hulle geskei en in 1943 het sy met Johan Pretorius Pienaar, ’n broer van Sangiro, getrou. In 1947 is sy van Johan ook geskei. Sy het 3 kleinkinders nl. Alwena van der Westhuizen, Riana Jeffery en Wilna van Gass. Haar dogter, Nilo Mostert, het tot en met haar dood (11 Maart 2016) so nou en dan een-man stukke opgevoer by klein funksies. Wena het ook 5 agterkleinkinders, naamlik Sonja, (oorlede), Carl en Riani van der Westhuizen asook Lindie en Stephnie van Gass.
Toneelstukke
Van die toneelstukke waarin sy gespeel het, is:
Rolprente
Sedert 1947 het sy in meer as dertig Suid-Afrikaanse rolprente gespeel. Van hulle is:
Literatuur
Botha, Danie. ''Voetligte en Applous! Die beginjare van die Afrikaanse Beroepstoneel''. Pretoria: Protea Boekhuis, 2006. ISBN 1-86919-090-4.
Federico De Robertis
Federico De Robertis (Lucca, 5 Junie 1962) is 'n Italiaanse komponis en musikant.
Teagan Croft
Teagan Croft (gebore 22 April 2004) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Osiris Child (2016) en in die televisiereekse Home and Away (1988) en Titans (2018).
Henry Polic II
Henry Polic II (20 Februarie 1945 – 11 Augustus 2013) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse When Things Were Rotten (1975), Mork & Mindy (1978), Murder, She Wrote (1984), en Mighty Max (1993).
Willis Bouchey
Willis Bouchey (24 Mei 1907 – 27 September 1977) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Don't Bother to Knock (1952), Pickup on South Street (1953), The Big Heat (1953), en The Man Who Shot Liberty Valance (1962).
Rooirugfret
Die Rooirugfret (Spermestes nigriceps) is 'n gelokaliseerde, algemene standvoël van vogtige boomveld en woudrande. Die voël is 10 cm groot en weeg 8 – 11 gram. In Engels staan die voël bekend as die Red-backed Mannikin.
Meredith Scott Lynn
Meredith Scott Lynn (gebore 8 Maart 1970) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Forces of Nature (1999), Legally Blonde (2001), Hollywood Homicide (2003), en Finishing the Game: The Search for a New Bruce Lee (2007).
Federasie
'n Federasie (Latyn: federare van foedus verbond) is 'n vereniging van state onder 'n federale bestuur wat gemeenskaplike belange soos verdediging, buitelandse sake en dergelike behartig, maar waarby die state hulle soewereiniteit behou.
Staatsvorm
’n Federasie is ’n staatsvorm waarby die sentrale gesag as minder belangrik beskou word, terwyl die afsonderlike state ’n groot mate van onafhanklikheid gegun word. Die deelstate staan onder gesag van die federale regering. Die belangrikste funksies van die federale regering is die formulering van buitelandse beleid en die gesamentlike verdediging van die deelstate. Omdat die deelstate sterk van mekaar kan verskil word die magsewewig in ’n federale grondwet vasgelê.
’n Federale en konfederale staatsvorm verskil in die praktyk nouliks. By ’n federale staatsvorm word deelstate saamgebind deur ’n federale grondwet en staan deelstate onder gesag van ’n federale regering. By ’n konfederasie word soewereine state saamgebind deur ’n verdrag (en nie ’n grondwet nie). Hierdie verdrag kan maklik opgesê word en bly die state verder soewerein. Die huidige Europese Unie is ’n voorbeeld van ’n konfederale staatsvorm.
Acanthella cavernosa
Acanthella cavernosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Federasie
Voorbeelde
Voorbeelde van federale state is Argentinië, Australië, België, Duitsland, Indië, Italië, Kanada, Maleisië, Meksiko, Nigerië, Rusland, Spanje, Switserland, Oostenryk, Venezuela, die Verenigde State van Amerika en die Verenigde Arabiese Emirate.
Acanthella cavernosa
Die spons behoort tot die genus Acanthella en tot die familie Dictyonellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1922 deur Dendy.
Federasie
Vereniging
Die term federasie word ook gebruik vir die samewerking tussen selfstandige vereniginge in 'n vaste verband met 'n gemeenskaplike doel soos Die Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge FAK.
Kliprivier, KwaZulu-Natal
Die Kliprivier is 'n sytak van die Tugelarivier in KwaZulu-Natal. Die rivier ontspring aan die westekant van KwaZulu-Natal, vloei aanvanklik ooswaarts en swaai dan suid. Dit vloei in die Windsordam en dan weer oos. Die rivier gaan deur die middedorp van Ladysmith en sluit daarna by die Tugelarivier aan.
NG gemeente Kimberley-Wes
Op Donderdagaand 4 Mei 1950 om seweuur die aand het die Ringskommissie van die Ring van Dutoitspan, in teenwoordigheid van 'n groot aantal gemeentelede, formeel daartoe oorgegaan om die wyke Weseinde, Homestead en die aangrensende buitewyke tot 'n selfstandige gemeente met die naam Kimberley-Wes af te stig. Met dieselfde geleentheid is Kimberley-Noord (wat nie meer selfstandig bestaan nie) ook afgestig. Dit was 'n belangrike mylpaal in die geskiedenis van die NG Kerk in die Diamantstad. Die verrigtinge het in die kerkgebou van die moedergemeente, die historiese Newtonkerk, plaasgevind.
Die gemeente is met 'n ledetal van ongeveer 700 afgestig. Ds. W. Fullard, leraar van die moedergemeente, was die eerste konsulent. Op Sondag 7 Mei 1950 het ds. J.P. Kriel, hospitaalleraar in Kimberley, die eerste openbare erediens in die jong gemeente waargeneem. Hierdie diens is in die Wesleyaanse kerkie op die hoek van Green- en Tuckerstraat gehou. Aan die begin is alle dienste en bidure van die gemeente hier gehou.
Die eerste beroep is op ds. S. B. Meyer, medeleraar van die moedergemeente, uitgebring. Hy het die beroep aangeneem, en op 21 Julie 1950 het die ontvangs in die St. Augustinesaal, Adamantweg, en Saterdagaand, 22 Julie, die bevestiging plaasgevind. Die konsulent het by dié geleentheid die rede uitgespreek. Aangesien die jong gemeente 'n pastorie asook 'n sentraalgeleë perseel as deel van hul bruidskat ontvang het, kon die kerkraad onmiddellik aandag skenk aan die daarstelling van 'n plek van samekoms vir die gemeente. Eenparig is besluit om 'n doelmatige saal met ongeveer 400 sitplekke op genoemde perseel op te rig.
Kliprivier, Gauteng
Die Kliprivier in Gauteng is 'n sytak van die Vaalrivier. Die rivier ontspring aan die suidekant van Roodepoort, vloei suidwaarts aan die westekant van Soweto verby en kruis die N12 nasionale pad. Nou swaai die rivier oos, gaan verby Lenasia, kruis die N1 nasionale pad, vloei verby Eikenhof en swaai dan suid. Die rivier kruis die R59 hoofweg, hou suid, gaan verby Henley-on-Klip, Meyerton, deur Vereeniging voor dit by die Vaalrivier aansluit. Die rivier is erg besoedel maar kanovaart word steeds op die rivier beoefen.
Tsonga
]] [[Lêer:South Africa 2011 Tsonga speakers density map.svg|duimnael|links|Geografiese verspreiding van Tsonga in Suid-Afrika ná bevolkingsdigtheid per vierkante kilometer in 2011:
Woorde
Algemene woorde en frases:
Teksvoorbeeld
Die Onse Vader in Tsonga:
Olimpiese Somerspele 1924
Die Olimpiese Somerspele 1924 (Frans: Les Jeux olympiques d'été de 1924), amptelik bekend as die Spele van die VIIIste Olimpiade, is tussen 4 Mei en 27 Julie 1924 in Parys, Frankryk, aangebied. Parys is gekies om dit aan te bied bó Amsterdam, Barcelona, Los Angeles, Praag en Rome. Dit was ná 1900 die tweede Olimpiese Somerspele wat in die Franse hoofstad plaasgevind het. In 1924 het Frankryk ook die eerste Olimpiese Winterspele aangebied, in Chamonix-Mont-Blanc in die Alpe.
Presies 100 jaar later sou Parys die Olimpiese Somerspele 2024 gaan aanbied. Een van die Olimpiese Somerspele 1924 se stadions sal na verwagting vir hierdie Olimpiese Somerspele ingespan word: Die veldhokkiewedstryde sal in die Stade Olympique Yves-du-Manoir beslis word.
Sporte
17 Olimpiese sportsoorte in 126 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 126 goue medaljes oorhandig. Daarbenewens is wedstryde in verskeie demonstrasiesporte beslis. • 3
Stadions
17 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1924 gebruik. In die Stade de Colombes is die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938-eindstryd tussen Italië en Hongarye beslis, wat deur Italië gewen is.
Wes-Kaap
Kaapstad is ook Suid-Afrika se moederstad en wetgewende hoofstad en huisves die imposante Parlementsgebou. Die Kaapstad-hawe (vroeër Tafelbaaihawe) is die naasbesigste hawe in die land (ná die Durban-hawe).
Olimpiese Somerspele 1924
Deelnemende nasies
[[Lêer:1924 Summer Olympics teams.png|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1924:
Wes-Kaap
Ander belangrike plekke is onder meer Stellenbosch, die Paarl, Beaufort-Wes, George, Knysna, Oudtshoorn, Saldanha, Vredenburg, Worcester, Malmesbury, Mosselbaai en Vredendal.
Olimpiese Somerspele 1924
Deelnemende nasies
Gasheerstad Parys]] Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: • 3
Wes-Kaap
Demografie
Bevolking (2011-sensus): 5 822 734. Tale: Afrikaans (49,7%), gevolg deur Xhosa (24,7%) en Engels (20,2%). Volgens Statistiek Suid-Afrika se raming in 2017 het die Wes-Kaap se bevolking 6,51 miljoen beloop, oftewel 10,8% van die land se totaal.
Olimpiese Somerspele 1924
Suid-Afrikaanse deelname
William Alexander Smith wen goud in boks in die kapokgewig-afdeling. Sid Atkinson wen silwer in die 110 m hekkies en Cecil McMaster wen brons in die 10 000 m stap.
Wes-Kaap
Geografie
Die provinsie met 'n oppervlakte van 129 390 vierkante kilometer lê in die suidweste van die land, met die Atlantiese Oseaan aan sy westekant en die Indiese Oseaan in die suide. Die Noord- en Oos-Kaap lê onderskeidelik noord en oos. Die gebied om Kaapstad is 'n winterreëngebied, terwyl die suidelike deel langs die Indiese Oseaan die hele jaar deur reën ry. 'n Deel van die barre Groot Karoo lê in die Wes-Kaapse binneland. 'n Ketting van bergreekse (die Kaapse Plooigordel) waaronder die Sederberg, Hexrivierberge, die Outeniekwaberge en die Tsitsikammaberge skei die kusgebiede en die binneland.
Olimpiese Somerspele 1924
Hoogtepunte
Die "Vlieënde Finne" domineer die langafstande. Paavo Nurmi wen die 1 500 m en 5 000 m (vind plaas slegs een uur uitmekaar) en die landloopwedren (gehou in uitermatige warm weer).
Wes-Kaap
Wet en regering
Die hoofstad van die Wes-Kaap is Kaapstad en die premier is Alan Winde. Die Grondwet van die Wes-Kaap is in 1998 aanvaar en in al drie amptelike tale van die provinsie (Afrikaans, Engels en Xhosa) beskikbaar.
Die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement is ook in Kaapstad en dit voer die wetgewing volgens die provinsiale belange, wat in die Grondwet van Suid-Afrika bepaal is, deur, onder meer op die gebied van landbou, onderwys, omgewingsake, gesondheidsorg, behuising, taalbeleid, toerisme, handel en welvaart. In 2020 is die setelindeling in die Wes-Kaapse parlement: Demokratiese Alliansie 24, African National Congress 12, EFF 2, GOOD 1, ACDP 1, VF Plus 1 en Al Jama-ah 1.
Ekonomie
Die Wes-Kaap is 'n belangrike sentrum vir handel, nywerhede en die landbou en 'n vername wynproduserende streek. Benewens druiwe, word ander vrugte asook groente gekweek. Noord en oos van Kaapstad is koring 'n belangrike gesaaide. Vissery is die belangrikste bedryf langs die Weskus, en in die Karoo word met skape geboer. Toerisme is ekonomies van die uiterste belang in die Wes-Kaap. Oudtshoorn is volstruiswêreld en huisves die skouspelagtige Kangogrotte.
Gedrukte media
Elke groot dorp in die suidwestelike gedeelte van die provinsie het sy eie Media24-weekblad, ná die groep mettertyd al die geslaagde, onafhanklike weekblaaie op die platteland uitgekoop het. Hulle is:
Media24 het koerante wat hulle eie drukkery besit het en daar gedruk het, soos op Vredenburg en Worcester, mettertyd verplig om dit te sluit en gebruik te maak van die geriewe by Paarl Print in die Paarl, wat teen groot koste opgerig is en sonder die samewerking van al die gemeenskapskoerante in die Boland-groep nie sy volle kapasiteit sou benut nie.
Enkele van die oorblywende, onafhanklike weekblaaie op die platteland is Ons Kontrei op Vredendal, wat in die munisipale gebiede Matzikama en Cederberg versprei word, en Tempo, wie se hoofkwartier ook op Vredendal is, maar wat van Darling tot op Vanrhynsdorp en in die munisipale gebied Saldanhabaai versprei word.
Erica terminalis
Erica terminalis is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Hierdie plant is inheems aan Italië, Korsika, Marokko, Sardinië en Spanje.
Erica terniflora
Erica terniflora is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Groningen
Groningen kan wees:
Ubuntu
Ubuntu, uitgespreek as oe-BOEN-toe (/uːˈbuːntuː/), is 'n etiese of humanistiese filosofie vanuit Afrika suid van die Sahara wat oor toewyding en verhoudings tussen mense handel. Die woord kom voor in die Bantoe-tale van suidelike Afrika en word as 'n tradisionele Afrika-konsep gesien. Ubuntu word gesien as 'n idee wat ten grondslag lê aan die ontstaan van die demokratiese Republiek van Suid-Afrika en is verbonde aan die idee van die Afrika-renaissance. In die politiek word die konsep gebruik om te benadruk dat konsensus bereik moet word voordat besluite geneem word en dat 'n menslike etiek nodig is op die basis waarvan besluit word.
Geskiedenis van die konsep
Die term ubuntu kom reeds in die middel van die 19de eeu in Suid-Afrikaanse bronne voor. Gerapporteerde vertalings het die semantiese veld van "menslike natuur, menslikheid, mensdom, deugde, goedheid, vriendelikheid" gedek. Grammatikaal kombineer die woord die wortel-term "persoon, mens" met die klas 14 ubu-voorvoegsel wat abstrakte naamwoorde vorm, sodat die term presies parallel is in die skepping van die abstrakte naamwoord-mensdom.
Vanuit Zimbabwe is die konsep in die 1990's in Suid-Afrika oorgeneem as 'n leidende ideaal vir die oorgang van apartheid na meerderheidsregering. Die term verskyn in die Epiloog van die Tussentydse Grondwet van Suid-Afrika (1993). "Daar is 'n behoefte aan begrip, maar nie vir wraak nie, 'n behoefte aan herstel, maar nie vir vergelding nie, maar 'n behoefte aan ubuntu, maar nie vir viktimisering nie."
Definisie
Volgens Michael Onyebuchi Eze kan die kern van ubuntu die beste as volg opgesom word:
" 'n Persoon is 'n persoon deur ander mense, bevestig 'n mens se menslikheid deur erkenning van 'n 'ander' in sy of haar uniekheid en verskilendheid. Dit is 'n versoek na 'n kreatiewe intersubjektiewe skepping waarin die 'ander' 'n spieël (maar net 'n spieël) vir my subjektiwiteit word. Hierdie idealisme suggereer vir ons dat menslikheid nie alleen as 'n individu in my persoon ingebed is nie. My menslikheid word samehangend aan die ander en my gegee. Die menslikheid is 'n kwaliteit wat ons aan mekaar skuld. Ons skep mekaar en moet hierdie andersheidskepping onderhou. En as ons aan mekaar behoort, neem ons deel aan ons skeppings: ons is omdat julle is, en omdat jy is, is ek beslis. Die 'ek is' is nie 'n rigiede onderwerp nie, maar 'n dinamiese selfkonstitusie afhanklik van hierdie ander skepping van verhouding en afstand."
Kritiek teen Ubuntu
Met ubuntu word enkelinge aan die kollektiewe onderdanig gestel, omdat individue slegs deur die groep bestaansreg het. Dit impliseer dat individualiteit, en dus ook die daarmee gepaardgaande strewe na uitmuntendheid vir diegene wat ubuntu bedryf onaanvaarbaar is. Mense wat van die status quo wegbreek en uitblink, of bo die res uitstyg, word met agterdog bejeën. Daar word geglo dat die persoon sy "mag" van die groep gesteel het en dat die groep daardeur be­nadeel word. Daarteenoor word die suksesse van moderne moondhede juis op individuele suksesse en die najaag van uitmuntendheid gefundeer. Mense word aangemoedig om op alle vlakke te presteer, wat lei tot ekonomiese en maatskaplike vooruitgang vir almal.
Ubuntu kan ook op negatiewe wyse deurskemer in die politiek, aldus die voormalige senior politieke joernalis van Rapport, in sy boek Die Nuwe Toekoms :
Mandela se verwysing op Mafikeng in 1997 na "anti-demokratiese, kontra-revolusionêre magte" wie se oogmerk dit sou wees om die "voorregte van die wit minderheid" te handhaaf, dui hierdie denkrigting op oortuigende wyse aan. Die verwysing na tradisioneel wit partye as "Mickey Mouse"-partye wat probeer om wit voorregte te verskans en aanhoudende oproepe op Afrikaners en blankes om "deel van meerderheid" te word, het inderdaad 'n refrein van die laaste deel van Mandela se presidentskap geword. In die aanloop na die verkiesing van 1999 het Mandela selfs byvoorbeeld gesê "wit mense wat vir wit partye stem, is nie deel van Suid-Afrika nie." Sodoende word probeer om opposisie deur minderhede as onaanvaarbaar en onversoenbaar met die waardes van die nuwe Suid-Afrika voor te stel. In ooreenstemming met die opvattings van ubuntu word gevolglik probeer om minderheidspartye te delegitimeer. In effek kom dit skynbaar daarop neer dat hulle hulle bloot by die ANC moet voeg om die aard van hierdie "broad church" verder te verbreed. Die begrip lojale opposisie is vreemd aan ubuntu en soos Mandela en Mbeki se uitsprake oortuigend aantoon, word opposisiepartye eerder as ontwrigtend en afbrekend beskou as 'n noodsaaklike deel van die demokrasie. Hierdie houding is presies die teenoorgestelde as in werklik demokrasiese veelpartystate waar sulke partye juis 'n onmisbare kanaal van konflikbeslegting en -ontlonting is.
Yokosuka D4Y
Die Yokosuka D4Y was 'n eenmotorige duikbomwerper wat deur die Japannese Keiserlike Vloot gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig het in November 1940 sy nooiensvlug afgelê. Dit was die eerste vliegtuig vir die Japannese Vlootlugmag sedert 1932 wat met 'n inlynenjin toegerus is, tot op daardie stadium is sterenjins gebruik.
Philip Bourneuf
Philip Bourneuf (7 Januarie 1908 – 23 Maart 1979) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Joan of Arc (1948) en Beyond a Reasonable Doubt (1956), en in die televisiereekse The Ford Theatre Hour (1948) en The Motorola Television Hour (1953).
Acanthella costata
Acanthella costata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Acanthella en tot die familie Dictyonellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Kieschnick.
Sherry Lynn
Sherry Lynn (gebore 20 Mei 1952) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Toy Story (1995), Monsters University (2013), Minions (2015), en Inside Out (2015).
Ashleigh Cummings
Ashleigh Cummings (gebore 11 November 1992) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Tomorrow, When the War Began (2010) en Hounds of Love (2016), en in die televisiereekse Puberty Blues (2012) en Miss Fisher's Murder Mysteries (2012).
Dikbekfret
Die Dikbekfret (Spermestes fringilloides) is 'n skaars standvoël en plaaslike nomade in vogtige, langgrassavanne en bamboes aan woudrande. Verder is die voël gelokaliseerd in tuine waar hy soms voëlvoerders saam met ander frette besoek. Die voël is 13 cm groot en weeg 16 - 19 gram. In Engels staan die voël bekend as die Magpie Mannikin.
Franse inval in Meksiko
Die Franse inval in Meksiko (Frans: Intervention française au Mexique of expédition du Mexique, Spaans: Segunda intervención francesa en México) was 'n inval in Meksiko, wat deur 'n ekspedisiemag, gestuur deur die Tweede Franse Keiserryk onder Napoléon III en aanvanklik deur die Verenigde Koninkryk en die Koninkryk van Spanje ondersteun is. Dit het gevolg op die opskorting van rentbetalings aan ander lande deur President Benito Juárez op 17 Julie 1861, wat Meksiko se grootste krediteure Frankryk, Spanje en die Verenigde Koninkryk verontrus het.
Die drie magte het op 31 Oktober 1861 die Verdrag van Londen onderteken, om hulle aansprake teen Meksiko saam te span. Op 8 Desember bereik Spaanse skepe met soldate uit Kuba Meksiko se belangrikste hawestad aan die Golf van Meksiko, Veracruz. Nadat die Britte en Spanjaarde ontdek dat die Franse beplan om Meksiko in te val, het hulle onttrek.
Die daaropvolgende Franse inval het gelei tot die stigting van die Tweede Meksikaanse Keiserryk, wat ondersteun is deur Rooms-Katolieke priesters, baie konserwatiewe elemente van die boonste klas, en sommige inheemse gemeenskappe; die presidensiële terme van Benito Juárez (1858–1871) is onderbreek deur die heerskappy van die Habsburgse monargie in Meksiko onder Maksimiliaan I (1864–1867). Konserwatiewe, en baie in die Meksikaanse adel, het probeer om die monargie te laat herleef (soos die Eerste Meksikaanse Keiserryk) wanneer hulle gehelp het om met die militêre steun van Frankryk 'n aartshertog van die koninklike huis van Oostenryk op die troon van Meksiko te bring. Frankryk het verskeie belange in hierdie Meksikaanse saak gehad, soos die versoening met Oostenryk, wat tydens die Frans-Oostenrykse Oorlog van 1859 verslaan is, die groeiende Amerikaanse krag teen te staan deur die stigting van 'n kragtige Katolieke naburige keiserryk en die ontginning van die rykmyne in die noordweste van die land.
Hamlet
Ten spyte van 'n groot hoeveelheid letterkundige speurwerk word die presiese jaar waarin die toneelstuk geskryf is steeds betwis. Drie verskillende vroeë weergawes van die toneelstuk bestaan vandag: hulle staan bekend as die Eerste Kwartyn (of "First Quarto" in Engels), die Tweede Kwartyn (of "Second Quarto") en die Eerste Folio ("First Folio"). Elke weergawe bevat reëls en selfs tonele wat nie in die ander voorkom nie. Shakespeare het Hamlet waarskynlik op die Amletus-legende gebaseer. Dié legende, wat sterk ooreenkomste met Shakespeare se toneelstuk bevat, is vandag bekend danksy die 13de-eeuse geskiedkundige Saxo Grammaticus, wat dit in sy Gesta Danorum weergegee het. Dit is daarna ook verhaal deur die 16de-eeuse geleerde François de Belleforest, asook in 'n verlore Elisabethaanse toneelstuk wat vandag as die Ur-Hamlet bekendstaan.
Die toneelstuk se dramatiese struktuur en die diepsinnigheid van die karakterisering beteken dat Hamlet uit verskeie oogpunte geanaliseer, geïnterpreteer en bespreek kan word. Kommentaarskrywers krap al eeue lank kop oor Hamlet se huiwering om sy oom te vermoor. Sommige sien dit as 'n manier om die aksie te verleng, terwyl ander dit sien as 'n gevolg van die druk wat uitgeoefen word deur die ingewikkelde filosofiese en etiese kwessies rondom koelbloedige moord, voorbedagte wraak en verydelde begeerte. Meer onlangse en psigoanalitiese kritici het Hamlet se onderbewussyn ondersoek en feministiese kritici het die soms beswadderde karakters van Ophelia en Gertrude herevalueer en gerehabiliteer.
Hamlet is verreweg Shakespeare se langste toneelstuk en word gereken as een van die kragtigste en invloedrykste treurspelle in die Engelse taal. Dit bied 'n intrige wat vatbaar is vir "oënskynlik eindelose hervertelling en verwerkings deur ander". Tydens Shakespeare se leeftyd was dit een van sy gewildste werke en dit word steeds gelys onder die toneelstukke wat die meeste opgevoer is: dit is sedert 1879 bo-aan die lys van die Britse toneelgeselskap die Royal Shakespeare Company. Die toneelstuk het reeds 'n verskeidenheid skrywers geïnspireer, van Goethe en Charles Dickens tot James Joyce en Iris Murdoch, en is beskryf as die "wêreld se mees verfilmde storie na Aspoestertjie". Die titelrol is waarskynlik geskep met Richard Burbage in gedagte; hy was die vernaamste treurspelspeler van Shakespeare se tyd. In die vierhonderd jaar sedert die toneelstuk se skepping is die rol deur die vernaamste akteurs, en soms ook aktrises, van elke era vertolk.
Oorsig
Die hooffiguur in Hamlet is Prins Hamlet van Denemarke, die seun van die pas oorlede Koning Hamlet en die broerskind van Koning Claudius. Na die dood van Koning Hamlet trou Claudius in aller haas met die koning se weduwee, Gertrude, Hamlet se moeder, en volg hy sy broer as koning op. Op die agtergrond is Denemarke se langdurige vete met die naburige Noorweë en 'n inval, onder leiding van die Noorse prins, Fortinbras, word verwag.
Die toneelstuk open met 'n koue wintersnag by Elsinore, die Deense koninklike kasteel. Die skildwagte probeer Hamlet se vriend, Horatio, daarvan oortuig dat hulle Koning Hamlet se spook gesien het; die spook verskyn weereens, wat die wagte se verhale beaam. Na Horatio hom van die spook vertel het, besluit Hamlet om dit met sy eie oë te sien. Daardie nag verskyn die spook aan Hamlet: hy vertel Hamlet dat hy sy vader se gees is en onthul dat Claudius die koning vermoor het deur gif in sy ore te giet. Die spook beveel Hamlet om sy vader se dood te wreek; Hamlet stem in en besluit om homself as kranksinnig voor te doen in 'n poging om agterdog te verhoed. Hy is egter nie seker of die spook betroubaar is nie.
Claudius en Gertrude hou hulself besig met staatsaangeleenthede en probeer om 'n inval deur Prins Fortinbras van Noorweë af te weer. Hulle is besorgd oor Hamlet se aanhoudende droefheid oor sy vader se dood en sy toenemende wispelturige gedrag. Hulle stuur twee van Hamlet se vriende, Rozencrantz en Guildernstern, om die oorsaak van Hamlet se veranderde gedrag uit te vind. Hamlet ontvang sy vriende goedhartig, maar gewaar gou dat hulle spioene van sy moeder en stiefvader is.
Polonius is Claudius se getroue hoofraadgewer; sy seun, Laertes, staan op die punt om sy studies in Frankryk voort te sit en sy dogter, Ophelia, word deur Hamlet die hof gemaak. Nóg Polonious nóg Laertes keur die verhouding goed en beide waarsku haar daarteen. Kort daarna ontmoet Ophelia Hamlet in die geheim, maar sy is so verontrus deur sy vreemde gedrag dat sy haar vader van Hamlet se toestand vertel. Polonius skryf Hamlet se kranksinnigheid toe aan die "ekstase van die liefde" en lig Claudius en Gertrude daaroor in. Tydens hulle volgende afspraak vaar Hamlet teen Ophelia uit en beskuldig haar van onbeskeidenheid en sê dat sy haar na 'n nonneklooster moet haas.
Hamlet is steeds nie daarvan oortuig dat die spook hom die waarheid vertel het nie, maar die aankoms van 'n toneelgeselskap bied hom 'n uitweg. Hy besluit om 'n toneelstuk op die planke te bring wat sy vader se moord sou weergee; hy kan dan Claudius se skuld of onskuld vasstel deur sy reaksie. Die howelinge vergader om die toneelstuk te aanskou, met Hamlet wat deurlopende kommentaar lewer. Na die toneel waarin die akteur wat die koning vertolk vermoor word deur gif in sy ore, staan Claudius skielik uit sy stoel op en verlaat hy die kamer: dit is bewys genoeg om Hamlet van sy oom se skuld te oortuig. Claudius vrees vir sy lewe en stuur Hamlet onder valse voorwendsels na Engeland, onder die toesig van Rosencrantz en Guilderstern. Saam met Hamlet stuur Claudius 'n brief aan die Engelse wat instruksies gee dat die draer van die brief vermoor moet word.
Gertrude ontbied Hamlet na haar slaapkamer om 'n verduideliking te eis. Op pad daarheen ontdek Hamlet 'n biddende Claudius: hy besluit om hom nie daar en dan dood te maak nie, omdat hy glo dat, indien Claudius tydens gebed sou sterf, hy na die hemel sal gaan. In Gertrude se slaapkamer ontstaan daar 'n hewige argument tussen haar en Hamlet. Polonius beloer hulle van agter 'n muurtapyt; hy maak 'n geluid en Hamlet, wat glo dat dit Claudius is, steek hom dood. Die spook verskyn en versoek Hamlet om Gertrude sagkens te hanteer en herinner hom daaraan om Claudius dood te maak. Gertrude kan self nie die spook sien of hoor nie en neem aan dat Hamlet se gesprek met die spook verdere bewyse van sy kranksinnigheid is. Hamlet steek Polonius se lyk weg.
Opheila raak buite haar sinne van droefheid oor Polonius se dood en Hamlet se vertrek na Engeland. Sy wandel deur Elsinore terwyl sy onkuise liedjies sing. Haar broer, Laertes, keer terug van Frankryk en word siedend oor sy vader se dood en sy suster se waansinnigheid. Claudius oortuig Laertes dat Hamlet alleen hiervoor verantwoordelik is; dan arriveer daar nuus dat Hamlet steeds op vrye voet is. (Hy is op pad na Engeland deur seerowers gevangene geneem, maar weer vrygelaat.) Claudius flans gou 'n komplot saam: hy stel voor dat Laertes en Hamlet aan 'n skermgeveg deelneem, waartydens Laertes se skermsabel se punt met gif bedek sal wees. Indien Hamlet wen, beplan hy om Hamlet stilswyend 'n glas vergiftigde wyn aan te bied. Gertrude onderbreek sy gedagtes om hom in te lig dat Ophelia verdrink het.
Twee grafgrawers bespreek Ophelia se klaarblyklike selfmoord terwyl hulle haar graf grawe. Hamlet daag op, vergesel deur Horatio, en skerts met een van die grafgrawers. Dié grawe die skedel van Yorick op, 'n hofnar uit Hamlet se jeug. Ophelia se begrafnisstoet daag op, gelei deur Laertes. Hy en Hamlet stoei, maar hulle worsteling word opgebreek.
Terug by Elsinore vertel Hamlet aan Horatio hoe hy ontsnap het en dat Rosencrantz en Guildenstern dood is. 'n Howeling, Osric, onderbreek hulle en nooi Hamlet uit na 'n skermgeveg met Laertes. Die wedstryd begin, met Fortinbras se leër wat nader aan Elsinore beweeg. Laertes deurboor Hamlet met die giftige sabel, maar word dan self noodlottig daarmee beseer. Gertrude drink die giftige wyn en sterf. In sy laaste oomblikke maak Laertes vrede met Hamlet en onthul hy Claudius se moorddadige komplot. Hamlet slaag daarin om Claudius dood te maak en Fortinbras as sy erfgenaam te verklaar voor hy sterf. Met Fortinbras se aankoms vertel Horatio die verhaal aan hom en Fortinbras beveel dat Hamlet se liggaam eervol begrawe word.
Bronne
Baie van die vroeë legendariese elemente hang ten nouste saam met die 13de-eeuse Vita Amlethi ("Die Lewe van Amletus") deur Saxo Grammaticus, as deel van sy Gesta Danorum. Dit is 'n Latynse werk wat die klassieke Romeinse konsepte van deugsaamheid en heldhaftigheid weerspieël en wyd verkrygbaar was in Shakespeare se tyd. Merkbare ooreenkomste sluit in die prins se voorgegewe malheid, sy moeder se haastige troue met die troonrower, die prins se moord op 'n weggesteekte spioen en die prins wat twee diensknegte in sy plek laat ombring. 'n Redelik getroue weergawe van Saxo se verhaal is in 1570 in Frans vertaal deur François de Belleforest, in sy Histoires tragiques. Belleforest het Saxo se teks aansienlik opgesmuk en amper in lengte verdubbel; hy het ook die held se swartgalligheid ingevoer.
Daar word geglo dat Shakespeare se hoofbron vir Hamlet 'n vroeër (nou verlore) toneelstuk was, wat vandag bekend staan as die Ur-Hamlet. Dié toneelstuk, wat moontlik deur Thomas Kyd geskryf is, was teen 1589 in opvoering en is die eerste weergawe van die verhaal wat 'n spook inlyf. Shakespeare se toneelgeselskap, die Chamberlain's Men, kon die toneelstuk gekoop en opgevoer het, en Shakespeare kon dit mettertyd verwerk het. Aangesien daar geen kopie van die Ur-Hamlet bewaar gebly het nie, is dit dus onmoontlik om die taal en styl van die werk met dié van enige van die vermeende outeurs te vergelyk. Daar is dus geen direkte bewyse dat Kyd die Ur-Hamlet geskryf het nie, maar ook geen bewyse dat dit nie 'n vroeë weergawe van Hamlet was wat deur Shakespeare self geskryf is nie. Hierdie laaste teorie, wat die skepping van Hamlet baie vroeër as die algemeen aanvaarde datum plaas, met 'n langer ontwikkelingsperiode, het ondersteuning, maar sommige skryf dit af as spekulasie.
Die uitkoms is dat geleerdes nie met enige vertroue kan aanvoer hoeveel materiaal Shakespeare van die Ur-Hamlet geneem het nie, of hoeveel van Belleforest of Saxo, en hoeveel van ander eietydse bronne (soos Kyd se The Spanish Tragedy) nie. Geen duidelike bewyse bestaan dat Shakespeare enige direkte verwysing na Saxo se weergawe gemaak het nie. Daar verskyn egter elemente uit Belleforest se weergawe in Shakespeare se toneelstuk wat nié in Saxo se verhaal voorkom nie. Of Shakespeare hierdie direk uit Belleforest se skrywe geneem het, en of hy dit uit die Ur-Hamlet geneem het, bly onduidelik.
Die meeste geleerdes verwerp die idee dat Hamlet hoegenaamd 'n konneksie het met Shakespeare se enigste seun, Hamnet, wat in 1596 op elfjarige ouderdom gesterf het. Hamlet is duidelik op legende gebaseer, terwyl die naam "Hamnet" baie gewild was in Shakespeare se tyd. Stephen Greenblatt stry egter dat die toeval van die name en Shakespeare se rou oor die verlies van sy seun wel in die wese van die treurspel lê. Hy verwys na Hamnet Sadler, die Stratford-buurman na wie Hamnet genoem is, en wie se naam dikwels as "Hamlet Sadler" geskryf is en dat, in die los skryfstelsel van die tyd, die name vrywel wisselbaar was. Shakespeare het self sy buurman se eerste naam as "Hamlett" gespel in sy testament.
Datum
In 1598 het Francis Meres in sy Palladis Tamia 'n opname ingesluit van die Engelse letterkunde vanaf Chaucer tot die (destydse) hede. Twaalf van Shakespeare se toneelstukke verskyn hierin, maar daar is geen melding van Hamlet nie, wat kan beteken dat dit toe nog nie geskryf was nie. Siende dat die toneelstuk baie gewild was, glo die redakteur van die New Swan-reeks, Bernard Lott, dit is "onwaarskynlik dat hy [Meres] so 'n noemenswaardige stuk sou oorsien".
Die frase "little eyases" in die Eerste Folio (F1) mag verwys na die kinder-toneelgeselskap Children of the Chapel, wie se gewildheid in Londen beteken het dat Shakespeare se toneelgeselskap die provinsie rond moes toer. Die resulterende Oorlog van die Teaters, soos dit later sou bekend staan, ondersteun 'n 1601-datum.
Een van Shakespeare se tydgenote, Gabriel Harvey, het 'n aantekening in sy kopie van die 1598-weergawe van Chaucer se werke gemaak: sommige geleerdes gebruik hierdie aantekening as bewys vir 'n datering van Hamlet. Harvey se nota lees dat "die wyser soort" Hamlet geniet en impliseer verder dat Robert Devereux, die Graaf van Essex, wat in Februarie 1601 tereggestel is, toe steeds gelewe het. Ander beskou hierdie aantekening as nie afdoende nie. Edwards, byvoorbeeld, kom tot die gevolgtrekking dat die "gevoel van tyd so deurmekaar is in Harvey se aantekening dat dit regtig van min waarde is in die datering van Hamlet". Dit is aangesien dieselfde aantekening ook na Edmund Spenser (c. 1552–1599) en Thomas Watson (c. 1557–1592) verwys asof hulle steeds lewe ("ons florerende metrici"), maar ook melding maak van "Jown Owen se nuwe epigramme", wat in 1607 gepubliseer is.
Tekste
Daar bestaan vandag drie vroeë weergawes van Hamlet, wat dit moeilik maak om 'n enkele outentieke teks te identifiseer, veral siende dat die tekste van mekaar verskil.
Daar is ook ander folio's en kwartyne gepubliseer, waaronder John Smethwick se K3, K4 en K5, maar dit word as verwerkings van die bogenoemde drie uitgawes beskou.
Vroeë bewerkers van Shakespeare se werke, vanaf Nicholas Rowe (1709) en Lewis Theobald (1773), het teks saamgevoeg uit die twee vroegste weergawes van Hamlet wat in daardie tyd beskikbaar was, K2 en F1. Elke teks bevat dele wat die ander kort, met 'n groot aantal klein verskille in die bewoording: skaars 200 reëls in die twee weergawes is identies. Bewerkers het hulle saamgevoeg in 'n poging om een "omvattende" teks te skep, wat die voorgestelde "ideaal" van Shakespeare se oorspronklike werk weerspieël. Theobald se weergawe was vir 'n lang tyd die standaard, en sy "volledige teks"-benadering beïnvloed selfs vandag redaksionele gebruik. Sommige eietydse geleerdes trek hierdie metode in twyfel en beskou 'n "outentieke Hamlet as 'n onrealiseerbare ideaal … daar is tekste van hierdie toneelstuk, maar geen teks nie". Die Arden Shakespeare se 2006-weergawe van die verskillende Hamlet-tekste in verskillende volumes is moontlik die beste bewys vir hierdie skuiwende fokus en beklemtoning.
Bewerkers van Shakespeare se toneelstukke het hulle tradisioneel in vyf bedrywe gedeel. Geen van die vroeë tekste van Hamlet is egter op hierdie manier georganiseer nie: die toneelstuk se verdeling in bedrywe en tonele kom uit 'n 1676-kwartyn. Moderne bewerkers volg oor die algemeen hierdie tradisionele verdeling, maar beskou dit as onbevredigend: die einde van die derde bedryf vind plaas nes Hamlet Polonius se lyk uit Gertrude se kamer gesleep het, maar aan die begin van die vierde bedryf blyk dit dat die handelinge ononderbroke voortduur.
Die bestaan van 'n Eerste Kwartyn is nie vermoed nie en die ontdekking daarvan in 1823 het aansienlike belangstelling en opwinding gewek, asook baie vrae oor redaksionele praktyk en interpretasie gestel. Geleerdes het onmiddellik skynbare ontbrekings in K1 geïdentifiseer, wat belangrik was in die ontwikkeling van die konsep van 'n Shakespeariaanse "slegte kwartyn". K1 se waarde moet egter nie onderskat word nie: dit bevat teateraanwysings wat die gebruike van 'n Shakespeariaanse teater blootlê op 'n manier wat nie in K2 en F1 verskyn nie; dit bevat 'n hele toneel (gewoonlik gemerk as 4.6) wat nie in K2 óf in F1 voorkom nie en dit is van groot nut vir die vergelyking met die ouer weergawes.
K1 is aanmerklik korter as K2 en F1 en is moontlik geskryf deur 'n akteur wat 'n klein rol gespeel het (waarskynlik Marcellus), wat die toneelstuk neergeskryf het soos hy dit onthou het. Geleerdes is dit nie eens of hierdie herkonstruksie plagiaat is en of dit deur Shakespeare goedgekeur is nie. 'n Ander teorie, wat deur Kathleen Irace, die redakteur van die New Cambridge-weergawe, aangevoer word, is dat K1 'n beknopte weergawe is wat spesifiek vir reisende produksies bedoel is. Die idee dat K1 nie 'n horde foute bevat nie, maar eerder besonders gepas is vir die verhoog, het gelei to 28 verskillende K1-produksies sedert 1881.
Kritieke geskiedenis
Die toneelstuk was vanaf die vroeë 17de eeu bekend vir sy gebruik van 'n spook en die intensiewe dramatisering van droefgeestigheid en kranksinnigheid, wat gelei het tot 'n reeks mal howelinge en dames in die teaterwêreld van die daaropvolgende heerskappye van Jakobus I en Karel I. Alhoewel dit steeds aanklank by die massa gevind het, het die kritici van die Restourasie in die laat 17de eeu die toneelstuk as primitief beskou en afgekeur vanweë sy tekort aan betaamlikheid en eenheid (soos in die tyd verwag, sien "Dramatiese struktuur" hier onder). Hierdie siening het in die 18de eeu drasties verander, toe kritici Hamlet as 'n held beskou het: 'n rein, briljante jong man wat in ongelukkige omstandighede gedompel is. Teen die middel van die 18de eeu het die koms van Gotiese letterkunde meer psigologiese en mistieke lesings meegebring, wat die waansin en die karakter van die spook na die voorgrond geskuif het. Dit was eers laat in die 18de eeu dat beide die kritici en toneelspelers Hamlet as verwarrend en veranderlik begin beskou het. Voor hierdie tydperk was hy óf mal óf nie; óf 'n held óf nie: daar was geen tussenoplossing nie. Hierdie verwikkelinge het 'n wesenlike verandering in letterkundige kritiek weerspieël, wat meer op karakter eerder as intrige gefokus het. Teen die 19de eeu het Romantiese kritici Hamlet hoog aangeslaan vir die werk se interne, individuele konflik wat die sterk eietydse beklemtoning op interne worsteling en innerlike karakter in die algemeen weerspieël het. Dit is ook in hierdie tyd dat kritici begin het om te fokus op Hamlet se huiwering en getalm as 'n karaktereienskap eerder as 'n manier om die intrige te verleng. Hierdie fokus op karakter en innerlike stryd het tot in die 20ste eeu voortgeduur, waartydens dit vertak het in verskillende areas van kritiek, soos bespreek in "Konteks en interpretasies" hier onder.