cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skotland
Kwynende Nordiese invloed
In 1263 het die Noorse koning Haakon IV 'n duur, maar onsuksesvolle strafekspedisie teen die Skotte gelei. Sy verpletterende nederlaag in die Slag naby Largs het die einde van die Nordiese invloed in Skotland bestempel. Haakon is op pad terug na Noorweë op Orkney oorlede, en die Noorse Kroon het vanweë sy finansiële moeilikhede besluit om die Skotse eilande prys te gee. Die Hebride-eilande is in 1266 aan die Skotse koning verkoop. Orkney en Shetland het nog tot 1460 'n Noorse besitting gebly, maar in politieke en ekonomiese opsig geen noemenswaardige rol meer gespeel nie sodat die Skotse beleid nou op die Engelse bure in die suide begin konsentreer het.
Koninkryk van Skotland
Volgens die tradisionele oorlewering het die geskiedenis van die Koninkryk van Skotland 'n aanvang geneem met Kenneth I van Skotland, wat in 843 koning van die Pikte en Skotte geword het. Die Koninkryk van Skotland het in die volgende min of meer na sy huidige grense uitgebrei. Terwyl die ryk goeie en nou betrekkinge met die heersers van Engeland gehandhaaf het, is die binnelandse politiek deur 'n hewige magstryd binne die heersende dinastie oorskadu.
Met die Normandiese verowering van Engeland in 1066 het Skotland geleidelik begin wegbeweeg van sy Gaelies-Keltiese kultuur. Koning Malcolm III het getrou met Margaret, die suster van Edgar Ætheling, 'n Angel-Saksiese adellike wat aanspraak op die Engelse troon gemaak het. Margaret het veral die invloed van die Keltiese kerk verminder.
Met die troonbestyging van haar jongste seun David I is die feodale stelsel in Skotland ingevoer en die immigrasie van setlaars uit die Nederlande bevorder. Hierdie beleid was veral daarop gemik om die handelsbande met die vasteland van Europa en Skandinawië te versterk. In die laat 13de eeu het baie Normandiese en Anglo-Normandiese gesinne landgoedere in Skotland ontvang. In hierdie tydperk het ook die Skotse parlement vir die eerste keer vergader.
Ná die dood van die Jonkvrou van Noorweë, die laaste afstammeling en erfgenaam van Alexander III van Skotland, het die Skotse adel Eduard I van Engeland om bemiddeling tussen die verskillende troonpretendente gevra. Die Engelse heerser het nogtans liewer geprobeer om 'n marionetmonargie onder sy invloed te vestig.
St. Lucia
St. Lucia (Engels: Saint Lucia, [seɪnt ˈluːʃə], ; Frans: Sainte-Lucie) is 'n eilandstaat in Noord-Amerika met 'n oppervlakte van 617 km² en 'n bevolking van 184 961 in 2021. Dit behoort aan die Klein-Antille.
St. Lucia is in die oostelike deel van die Karibiese See op die grens met die Atlantiese Oseaan geleë. Dit is in die noorde van St. Vincent en die Grenadine, in die noordweste van Barbados en in die suide van Martinique geleë. Die hoofstad en grootste stad is Castries.
Volgens legendes het Franse matrose op 13 Desember 1502 hier skipbreuk gely en dié eiland ná die heilige Lucia van Sirakuse genoem. Dit is die enigste land ter wêreld wat ná 'n vrou genoem is. In die 17de en 18ste eeu het die beheer oor dié eiland 14 keer tussen Engeland en Frankryk gewissel. Tydens die Sewejarige Oorlog is St. Lucia vir een jaar deur die Britte beset en volgens die Verdrag van Parys in 1763 aan Frankryk afgestaan. Met die Verdrag van Parys in 1814, wat die Napoleontiese Oorloë beëindig het, is dié eiland uiteindelik van Frankryk aan die Verenigde Koninkryk afgestaan. Tussen 1958 en 1962 het dit saam met ander Britse kolonies in die Karibiese gebied deel uitgemaak van die Wes-Indiese Federasie. Op 1 Maart 1967 het St. Lucia volle outonomie oor sy binnelandse sake ontvang en 'n geassosieerde land van die Verenigde Koninkryk geword.
Op 22 Februarie 1979 het St. Lucia van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword. St. Lucia is 'n grondwetlike monargie binne die Britse Statebond en Charles III van die Verenigde Koninkryk is die staatshoof van dié land. Ten spyte van sy klein bevolking het St. Lucia tot dusver twee Nobelprysweners opgelewer: W. Arthur Lewis het in 1979 die Nobelprys vir Ekonomiese Wetenskappe ontvang en Derek Walcott in 1992 die Nobelprys vir Letterkunde. Die eiland is 'n gesogte vakansieplek en die ekonomie is veral op toerisme en buitelandse bankdienste gebaseer.
Sport
Krieket is St. Lucia se gewildste sportsoort. St. Lucia is een van die eilandstate wat met ander Karibiese state spelers beskikbaar stel vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan, een van die "nasionale spanne" in internasionale krieket met toetsstatus. Die Wes-Indiese nasionale krieketspan het aan elke Krieketwêreldbeker deelgeneem en die eerste twee toernooie in 1975 en 1979 gewen. Saam met Antigua en Barbuda, Barbados, Grenada, Guyana, Jamaika, St. Kitts en Nevis en Trinidad en Tobago het dié eilandstaat die Krieketwêreldbeker 2007 aangebied, wat deur Australië gewen is. Daarbenewens het Barbados, Guyana en St. Lucia die T20I-wêreldbeker 2010 aangebied, wat deur Engeland gewen is.
Huinerbroek
Huinerbroek is ’n nedersetting in die munisipaliteit Putten in die provinsie Gelderland in Nederland.
Skotland
Koninkryk van Skotland
Die Skotte het weerstand teen die Engelse planne gebied en onder die leiding van Sir William Wallace en Andrew de Moray eers John Balliol en later Robert Bruce as moontlike troonopvolger ondersteun. Bruce is op 25 Maart 1306 as die nuwe Skotse koning Robert I bekroon en het op 23 en 24 Junie 1314 in die Slag van Bannockburn 'n beslissende oorwinning oor die Engelse behaal.
Die oorlogshandelinge het egter ná sy dood tydens die Tweede Skotse Onafhanklikheidsoorlog (1332–1357) weer opgevlam met Edward Balliol se vergeefse poging om Bruce se erfgename met Engelse steun van die troon te verdryf. Die politieke situasie in Skotland het met die opkoms van die Stewart-dinastie in die sewentigerjare van die 14de eeu begin stabiliseer.
Teen die einde van die Middeleeue was Skotland in kulturele opsig verdeel in die oorwegend Skotstalige vlaktes en die Gaeliessprekende hoogland. Die vlaktes was histories nouer ingeskakel by die hoofstroom van die Europese kultuur as die hoogland, wat veral deur sy clan-stelsel gekenmerk is. Die magtige clans het die hoogland tot by die Wet van Vereniging in 1707 oorheers.
In 1603 het die Skotse koning Jakobus VI die erfgenaam van die Engelse troon geword en ook as koning Jakob I van Engeland geregeer. Met die uitsondering van die tydperk van die Protektoraat het Skotland 'n selfstandige staat gebly, tog was daar geskille oor die bestuur van die kerk. Ná die Glorieryke Rewolusie en die val van die Rooms-Katolieke Jakobus VII het Skotland vir 'n tyd lank gedreig om 'n ander Protestantse monarg uit Engeland te kies. Die Engelse het op hulle beurt met 'n handelsboikot en die sluiting van die grens gedreig, maar uiteindelik het die parlemente van Skotland en Engeland die gemeenskaplike Wet oor die Vereniging aanvaar, waardeur die Koninkryk van Groot-Brittanje geskep is.
Twee Jakobiete-opstande in die weste van Skotland het in 1715 en 1745 nie daarin geslaag om die Huis Hanover van die Britse troon te verdryf nie.
Tobacco Lords
Die 18de eeu was die "goue eeu" vir 'n klein groep welvarende handelaars uit Glasgow, die sogenaamde Tobacco Lords of Virginia Dons aan wie die tabakhandel met Groot-Brittanje se Amerikaanse kolonies ongekende rykdomme besorg het. Dit was juis die vereniging met Engeland waardeur Skotse handelaars toegang tot oorsese Britse besittings gekry het, veral in Noord-Amerika.
Glasgow se geografiese posisie aan die Clyde-rivier was die eerste plek in Europa waar die handelswinde gewaai het en sy handelaars sodoende 'n maklike voorsprong van twee tot drie weke bo hul mededingers in ander Britse en Europese seehawens gegee het. Hierdie voordeel is nog vergroot deur die monopolie op tabakinvoere na Franse gebiede wat in 1747 deur die Franse kroon aan hulle toegeken is, en later, in 1768, deur die verdieping van die Clyde-rivier. Glasgow se skepe is daarnaas in Amerika gebou en spesifiek vir trans-atlantiese roetes ontwerp. Hulle was groter as dié van ander hawens. Die grootste voordeel vir Glasgow se tabakhandelaars was egter hul uitgebreide netwerke dwarsoor Brittanje, Europa en die Amerikas waaroor hulle self toesig gehou het.
Die tabakhandel was deel van die groter handelsbetrekkinge waardeur Brittanje en vastelandse Europa verbruikers- en ander vervaardigde goedere na die kolonies in Noord-Amerika en die Karibiese See uitgevoer het, terwyl tropiese goedere, waaronder tabak, suiker en rum, in ruil daarvoor ingevoer is. Later is 'n derde been by hierdie trans-atlantiese handel gevoeg nadat Britse handelaars begin het om slawe uit Wes-Afrika na die kolonies te vervoer – dit was die begin van die sogenaamde driehoekshandel.
Die fortuine, wat Glasgowse handelaars verdien het, was so groot dat hulle 'n aristokratiese leefstyl kon bekostig wat in hul weelderige huise en kerkgeboue weerspieël is. Hul Calvinistiese agtergrond het nogtans verseker dat hulle hul rykdom steeds met kosbare dog sobere materiale vertoon het – swart syklere (wat nogtans met rooi mantels gekombineer is), swart driehoekige hoede, silwer- of goudversierde wandelstokke van ebbehout, mahoniehout-meubels en klassieke boustyle vir hul privaat en openbare geboue.
Hul herewonings het in die westelike buitewyke van die 18de eeuse stad ontstaan, in 'n handelsbuurt wat tans as Merchant City bekend staan en waar hulle hul name aan latere strate verleen het. Ander straatname verwys regstreeks na die destydse driehoekshandel, veral Virginia- en Jamaica-straat of is na die herewonings van die belangrikste Tobacco Lords vernoem, waaronder Andrew Buchanan, James Dunlop, Archibad Ingram, James Wilson, Alexander Oswald, Andrew Cochrane en John Glassford. Alexander Speirs se Virginia Mansion was die naamgewer vir Virginia-straat, terwyl Speirs Wharf in Port Dundas Alexander se naam dra.
Die Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog (1775–1783) het 'n einde gebring aan hierdie tabakhandel, maar Glasgow se slim handelaars het vinnig gereageer en hul aandag nou op ander winsgewende dele van die driehoekshandel gerig, waaronder katoen in Brits-Wes-Indië.
Moderne tydperk
Skotland het in die tydperk van die Skotse verligting en die Industriële Rewolusie tot een van die intellektuele, handel- en nywerheidsentrums van Europa ontwikkel. Veral ná die Tweede Wêreldoorlog het die land gebuk gegaan onder die proses van de-industrialisering. Die land het desondanks in die afgelope dekades 'n soort kulturele en ekonomiese hergeboorte beleef, wat gedeeltelik te danke was aan die inkomste uit die olie- en gasontginning in die Noordsee ná die ontdekking van die eerste olieveld in 1970, die vinnige groei van die elektroniese bedryf en die finansiële sektor en die skepping van die Skotse Parlement volgens die Skotland-wet van 1998.
Die proses van devolusie, waardeur die Verenigde Koninkryk van die tradisionele model van 'n eenheidstaat wegbeweeg het en meer administratiewe bevoegdhede aan streekparlemente oorgedra is, is deur Skotse kiesers in 1997 in 'n referendum met 'n groot meerderheid van die uitgebragte stemme goedgekeur. Donald Dewar is as eerste premier van Skotland verkies, maar een jaar ná sy aanstelling skielik oorlede.
Die Labour Party, tradisioneel die sterkste politieke krag in Skotland, het in die parlementêre verkiesing van 2007 'n verpletterende nederlaag gely. 'n Minderheidsregering van die Skotse Nasionale Party (SNP) is met die steun van die Groen Party gevorm en Alex Salmond (SNP) as eerste minister verkies. In 2011 het die SNP 'n algehele meerderheid in die parlement behaal en op 18 September 2014 'n referendum oor die onafhanklikheid van Skotland laat hou. Dié voorstel is deur 55 persent van Skotse kiesers verwerp.
Skotland as perifere ekonomiese streek
Net soos Ierland en Wallis was Skotland in ekonomiese opsig eeue lank 'n perifere gebied wat deur Engeland oorheers is. 'n Besondere kenmerk, wat deur al drie lande gedeel word, is die sogenaamde Celtic Fringe, die Keltiessprekende randgebied. Die vroeëre Keltiese bewoners van die Skotse Laagland is net soos dié van Engeland deur die Angel-Saksiese veroweraars geabsorbeer, maar 'n beduidende Keltiese bevolking het met alle gepaardgaande politieke en kulturele implikasies in Ierland, Wallis en die Hooglande van Skotland hul etniese karakter bewaar. Onderontwikkeling in hierdie Keltiese gebiede, wat uit 'n vroeëre nadelige landboustruktuur voortgespruit het, het hierdie randgebiede in 'n besondere mate aan markkragte uitgelewer en tot 'n groot bevolkingsverlies gelei.
Turquoise (skip)
Die APL Turquoise is 'n houerskip van die American President Lines (APL) uit 1996. Die skip vaar onder die vlag van Singapoer. Die skip het 'n vervoerkapasiteit van 4468 TEU. 'n TEU is 'n halwe normale vraghouer. Die skip is 294 meter lank.
Skotland
Skotland as perifere ekonomiese streek
Die industrialisering van Skotland was tot die onlangse ontdekking en ontginning van olievelde in die Noordsee beperk tot 'n enklawe in die Laagland wat vanaf Glasgow en die Clydeside-agglomerasie in die weste tot by Edinburg in die ooste gestrek het. Die diversifiseringsproses in hierdie nywerheidsgebied was veel omvattender as in Wallis en Ierland en het steenkoolontginning, tekstielvervaardiging, swaar nywerhede (waaronder yster- en staalvervaardiging, skeepsbou en marine ingenieurswese) asook landbouaktiwiteite ingesluit.
Desondanks was die Skotse ekonomie net soos die hoogs gespesialiseerde ekonomieë in die ander perifere streke aan die ontwringende invloede van eksterne markte blootgestel. So is dit byvoorbeeld baie hard getref deur die Groot Depressie in die 1930's en was dit nog steeds grotendeels afhanklik van tradisionele sektore toe Engeland se ekonomiese swaartepunt reeds na petrochemiese nywerhede, sintetiese materiale, ligte ingenieurswese en die nuwe groeibedryf motorvervaardiging verskuif het. Ongeag die vergelykbare graad aan industrialisering was werkloosheidsvlakke in Skotland in die vroeë 1960's nog aansienlik hoër as dié van Engeland.
Nywerheidsomwenteling
Ná die nywerheidsomwenteling het die Skotse ekonomie hom op die swaar nywerhede begin toespits, met skeepsbou, steenkoolmynbou en staalvervaardiging as die belangrikste bedrywighede. Aangesien Skotland deel uitgemaak het van die Britse Ryk, het sy uitvoergoedere maklike toegang tot die wêreldmark gevind.
Huidige situasie
Die Skotse ekonomie is stewig verweef met dié van Europa en ander gebiede van die Westerse wêreld en sterk uitvoergerig. Dit is in wese 'n markekonomie, alhoewel daar tot 'n beperkte mate staatlike inmenging in die ekonomiese gebeure is. Skotse handelskantore is in enkele oorsese stede soos Berlyn as deel van Britse ambassades gevestig.
Met die verskuiwing na hoë-tegnologie en dienste het die swaar nywerhede se belangrikheid in die laat 20ste eeu steeds meer afgeneem. Die tagtigerjare was gekenmerk deur 'n ekonomiese opswaai in die sogenaamde Silicon Glen-korridor tussen Glasgow en Edinburg, en 'n groot aantal tegnologiese ondernemings het hulle in Skotland gevestig. Ook die ontdekking van olievelde langs Skotland se Noordseekus het die hervorming van die plaaslike ekonomie aansienlik bevorder.
Glasgow is Skotland se grootste seehawe en die vierde belangrikste nywerheidsentrum in die Verenigde Koninkryk. Die stad lewer meer as sestig persent van Skotland se uitvoere van nywerheidsprodukte op. Alhoewel sy omvang verminder het, is skeepsbou nog steeds een van die beduidendste plaaslike nywerhede. Glasgow beskik daarnaas oor Skotland se mees uitgestrekte en ekonomies belangrikste sakesentrum. Dit is een van Europa se twintig vernaamste finansiële sentrums en huisves die hoofkwartiere van baie belangrike Britse maatskappye.
Aberdeen, wat soms ook die olie-hoofstad van Europa genoem word, dien as die sentrum van die olienywerheid. Tekstiele, chemiese produkte, distilleerderye, brouerye, toerisme en vissery is eweneens belangrike bronne van inkomste.
Die bruto binnelandse produk van Skotland (BBP) het in die jaar 2002 £74 miljard (R917 miljard) of £14 651 (R181 558) per capita beloop.
Slegs sowat 'n kwart van Skotland se oppervlakte is landbougebiede, met graan en groentes as die hoofgewasse. Skaapteelt is egter steeds 'n belangrike bedryf in gebiede soos die Skotse Hoogland en die eilandgroepe wat minder geskik is vir akkerbou. Die meeste landgoedere word deur 'n relatief klein aantal mense beheer (350 grondbesitters besit meer as die helfte van die land). Die Skotse Parlement het in 2003 'n wetsontwerp, die Wet oor Landhervorming (Land Reform Act), goedgekeur, wat die aankoop van land vir plaaslike gemeenskappe en boere op huurboerderye moontlik maak, selfs in gevalle waar die eienaars onwillig sou wees om te verkoop.
Die Skotse voedselbedryf is een van die land se tradisionele en tans ook die grootste nywerheidsektor met meer as 1 000 ondernemings en sowat 70 000 werknemers wat naas whisky enigiets van heuning tot kitskos produseer.
Geldeenheid en banknote
Alhoewel ook in Skotland, net soos elders in die Verenigde Koninkryk, die Pond Sterling die wettige betaalmiddel is, het die drie grootste banke in Skotland – die Bank of Scotland, die Royal Bank of Scotland en die Clydesdale Bank – die reg om hul eie banknote uit te reik. Saam met banknote, wat deur die Bank of England uitgereik word, is daar dus vier verskillende banknote vir elke denominasie. Die totale waarde van banknote, wat deur die gemagtigde Skotse banke in omloop gebring is, beloop tans sowat £3,5 miljard. Buite Skotland word Skotse banknote dikwels nie as betaalmiddel aanvaar nie, maar hulle mag by die betrokke Skotse banke gratis vir nie-Skotse banknote omgeruil word.
Toerisme
In die 18de en 19de eeu was Skotland as reisbestemming gewild onder kultuurtoeriste en kunstenaars. Dit was veral die reisverhale van Samuel Johnson en sy begeleier James Boswell, asook die romans van Walter Scott en ander literêre tekste waarin die landskap, kultuur en leefwyse van die Skotse Hooglande in 'n romantiese manier beskryf is.
Die Skotse toerismebedryf het 'n ware opswaai beleef nadat koning George IV in 1822 'n besoek aan Edinburg afgelê het en Prins Albert in 1842 die landgoed Balmoral vir koningin Victoria gekoop het. Hier het in die 1850's 'n romantiese kasteel ontstaan wat tot vandag toe 'n belangrike toeristetrekpleister is.
Toerisme in Skotland steun veral op natuurtoerisme en buitelugaktiwiteite soos staptoere, visvang, jag en gholf, en kultuurtoeriste wat tradisionele erfenisbestemmings soos kastele en tuine besoek. Meer onlangs het die twee groot Skotse metropole Edinburg en Glasgow tot toeristebestemmings in hul eie reg ontwikkel. Die Edinburgh Festival, wat drie weke lank in Augustus en September gehou word, lok jaarliks sowat twee miljoen besoekers, terwyl toeriste in Glasgow vrye toegang tot meer as twintig museums en kunsgalerye het wat deur die Stadsraad van Glasgow bestuur word. In 2007 was Skotland met 14,5 miljoen besoekers die derde belangrikste toeristestreek in die Verenigde Koninkryk na Suidwes- en Suidoos-Engeland.
Bevolking en tale
Skotland se 5,46 miljoen inwoners verteenwoordig minder as tien persent van die Verenigde Koninkryk se totale bevolking. Hulle is meestal van Keltiese, Angel-Saksiese en Skandinawiese afkoms. In die laaste jare het ook 'n groter getal immigrante uit Oos-Europa hulle in Skotland gevestig, onder wie sowat 20 000 Pole.
Met 'n gemiddeld van 68 inwoners per vierkante kilometer is Skotland een van die mees yl bevolkte gebiede in Europa. Die Skotse bevolking is oneweredig versprei. 'n Derde van die inwoners is in Skotland se vier metropole Glasgow, Edinburg, Aberdeen en Dundee saamgetrek. Digbevolkte stadsbuurte in Glasgow met byna 3 500 inwoners per km² kontrasteer met landelike streke in die Hoogland met bevolkingsdigthede van slegs 8 inwoners per km².
Skots-Gaelies (Gaelies: Gàidhlig) word nog deur sowat een persent van die Skotse bevolking gepraat, meestal naas Engels. Volgens die sensus van 1971 was daar net 477 mense eentalig Gaelies. Skotse Gaelies word weens die afnemende getal moedertaalsprekers deur Unesco as 'n bedreigde taal geklassifiseer.
Skots, 'n Germaanse taal wat nou verwant is aan Engels, word deur sowat dertig persent van die bevolking gepraat. Die taal – in Engels ook bekend as Braid Scots, Scotch of Doric – was oorspronklik 'n Angel-Saksiese dialek wat tot Skotland se standaardtaal ontwikkel en sy eie literatuur voortgebring het. Die Protestantse Hervorming, waartydens besluit is om die Bybel nie in Skots te vertaal nie ('n Engelse vertaling was immers al beskikbaar), en die politieke unie met Engeland het Skots as publieke taal afgeskaal. Reeds in die 19de eeu is pogings onderneem om Skots as literêre taal te laat herleef, maar belangstelling in Skots het eers in die laat 20ste eeu weer merkbaar toegeneem. Skots word net soos Gaelies as 'n streektaal erken.
Gaelies
Gedurende die 4de eeu het Iers-Gaeliese setlaars veral uit die klein koninkryk Dál Riata in die noorde van Ierland hulle in die nabygeleë Skotland gevestig. Twee koninkryke met hierdie naam het eeue lank in Ierland en Skotland bestaan.
Die eerste bronne, wat 'n selfstandige ontwikkeling van die Skots-Gaeliese taal aandui, is in die Book of Deer uit die 10de eeu bewaar. Sy inkonsekwente spelling bevat besonderhede van die afwykende Skotse uitspraak, alhoewel Skots-Gaelies in hierdie tydperk nog as 'n Ierse dialek beskou moet word. Die eerste bron, wat as bewys vir die ontwikkeling van 'n selfstandige Skotse taal naas Iers-Gaelies kan dien, is die Book of the Dean of Lismore uit die vroeë 16de eeu. Die boek bevat Skots-Gaeliese tekste met 'n spelling wat sterk op die destydse uitspraak van Skots steun. Hierdie besonderheid stel taalnavorsers in staat om die destydse uitspraak nader te ondersoek.
Daar word nou algemeen aanvaar dat Skots-Gaelies tussen die 10de en 12de eeu sy eie kenmerke ontwikkel het en vanaf die 14de of 15de eeu as 'n selfstandige taal begin ontwikkel het. Terwyl Skots-Gaelies in die suidelike en oostelike gebiede van Skotland dikwels reeds in die Middeleeue deur Engels verdring is, het die verengelsing van die westelike hoogland eers in die 18de of 19de eeu begin. Veral eksterne invloede soos die verval van die clan-stelsel ná 1745 en skoolplig, wat in 1872 ingevoer is en alle kinders uitsluitlik aan Engels as onderwystaal blootgestel het, word as die hoofredes vir die agteruitgang van Skots-Gaelies aangevoer. Kinders is dikwels selfs gestraf sodra hulle op skool Gaelies gepraat het.
Onderwys
Sedert die vereniging met Engeland en Wallis in 1707 het Skotland sy eie onderwysstelsel en word die meeste aspekte van onderwys deur afsonderlike wette gereël. Die Skotse skoolstelsel is aanvanklik deur die kerke ontwikkel en eers in 1872 onder die gesag van die Skotse Departement van Onderwys (Scotch, later Scottish Education Department). In die volgende dekade is sterk fokus op die daarstelling van 'n doeltreffende stelsel van laer onderwys geplaas en ook die meeste fondse hiervoor aangewend. Net 'n klein persentasie skoolkinders het tot op sekondêre vlak gevorder.
In die tydperk tussen 1872 en 1885 het 'n gemeenskaplike departement van onderwys vir die hele Verenigde Koninkryk bestaan. Nogtans is die grootste invloed op die Skotse onderwysstelsel deur 'n uitvoerende agentskap, Her Majesty's Inspectorate of Education (HMI), en plaaslike skoolrade (of hul voorlopers) uitgeoefen. In 1885 is 'n afsonderlike Departement van Onderwys vir Skotland (Scottish Education Department, SED) deur die Britse parlement geskep wat aanvanklik in Londen gesetel was. Die hoofkantoor is later na Edinburg verskuif. Die departement se amptelike bemnaming is verskeie kere gewysig. So het dit vervolgens bekend gestaan as die Scottish Office Education Department (SOED) en later as die Scottish Office Education and Industry Department (SOEID).
Die Edinburgse Scottish Office word deur 'n ministeriële span onder leiding van die Staatssekretaris vir Skotland as lid van die Britse kabinet bestuur. Die Scottish Office beskik daarnaas oor sy eie Departement van Onderwys en Nywerhede wat deur 'n minister bestuur word.
Sport
Skotland beskik oor sy eie nasionale sportkompetisies en word tydens verskeie internasionale sportbyeenkomste soos FIFA Sokker-Wêreldbeker, Rugbywêreldbeker, Krieketwêreldbeker, UEFA Europa-beker en Statebondspele deur sy eie onderskeidelike nasionale spanne verteenwoordig. Gedurende Olimpiese Spele maak Skotse atlete egter deel uit van Groot-Brittanje se span, saam met Engeland, Wallis en Noord-Ierland. Skotland het sy eie nasionale beheerliggame, soos die Skotse Voetbalassosiasie (die tweede oudste nasionale sokkervereniging ter wêreld ), Skotse Rugbyunie en Krieket Skotland. Variasies van sokker word al eeue lank in Skotland gespeel, met die vroegste verwysing wat uit 1424 dateer.
Sokker is die gewildste sport en die Skotse Beker is die wêreld se oudste nasionale trofee. Die Scottish Premier League is die hoogste vlak van Skotse sokker. Skotland het in 1872 die eerste sokkerwedstryd ooit teen Engeland gespeel. Die wedstryd is in Hamilton Crescent, Glasgow, die tuiste van die West of Scotland Cricket Club, aangebied, en het met 0–0 gelykop geëindig. Skotland het tot dusver aan agt FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooie en twee UEFA Europa-bekertoernooie deelgeneem, maar nog nie tot die uitklopfase deurgedring nie.
Gholf word as nasionale sport van Skotland beskou. Die hedendaagse gholfspel het sy oorsprong in die 15de eeuse Skotland en die land staan bekend as "tuiste van gholf". Die Old Course by St Andrews word as die oudste gholfbaan beskou en het tot 'n terrein van pelgrimstogte ontwikkel. Die wêreld se oudste gholftoernooi en gholf se eerste hoofvak is Britse Ope wat op 17 Oktober 1860 op Prestwick-gholfklub in Ayrshire, Skotland, gespeel is. Skotse gholfspelers het die vroegste hoofvakke gewen.
Rugby word veral in Suid-Skotland en die groot stede beoefen. Die Skotse nasionale rugbyspan ding tydens die jaarlikse Sesnasies-toernooi met Engeland, Frankryk, Ierland, Italië en Wallis mee en neem gereeld aan die Rugbywêreldbeker deel. Skotland het op 27 Maart 1871 in die eerste internasionale rugbywedstryd teen Engeland in Edinburg te staan gekom, wat deur die Skotte met 1–0 gewen is; sedertdien ding albei spanne mee om die Calcuttabeker, die oudste rugbytrofee ter wêreld. Skotland was een van die gashere tydens die Rugbywêreldbeker 1991 en die Rugbywêreldbeker 1999, maar ook tydens die Rugbywêreldbeker 2007 is enkele wedstryde in Skotland aangebied. Glasgow se Murrayfield-stadion is die grootste rugbystadion in Skotland en tuisstadion van die Skotse nasionale rugbyspan. Dit word as 'n groot prestasie beskou om saam met die Britse en Ierse Leeus na die Suidelike Halfrond te toer, waar hulle sowat al om die vier jaar teen die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke of die Australiese Wallabies speel. Skotland word tydens die Pro14-toernooi deur die twee spanne Edinburgh Rugby en Glasgow Warriors verteenwoordig.
Krieket is nie só gewild soos in Engeland nie en dié sport word as "Engels" beskou. Die Skotse nasionale krieketspan word deur die IKR nie as 'n toetsspan erken nie, maar hulle geniet tans tydelike EDI-status. Tot in die vroeë 1990's is Skotland nes Ierland in internasionale krieket amptelik deur die Engelse nasionale krieketspan verteenwoordig. Skotland het ná die verbreking van bande met die Engelse nasionale krieketspan twee jaar tevore in 1994 'n medelid van die IKR geword. Sedertdien het hulle aan drie krieketwêreldbekertoernooie (in 1999, 2007 en 2015) en vyf T20I-wêreldbekertoernooie (in 2007, 2009, 2016, 2021 en 2022) deelgeneem. Skotland het as een van die medegashere tydens die Krieketwêreldbeker 1999 opgetree en sal die T20I-wêreldbeker 2030 saam met Engeland en Ierland aanbied.
Ander belangrike sportsoorte van Skotland se nasionale sportkultuur sluit in Hooglandspele, ysbal en shinty. In boks het al 13 Skotte wêreldkampioene geword, waaronder Ken Buchanan, Benny Lynch en Jim Watt. Skotland was ook al suksesvol in motorsport, veral in Formule Een. Van die bekende renjaers sluit in David Coulthard, Jim Clark, Paul di Resta en Jackie Stewart. Die Verenigde Koninkryk se mees suksesvolle tennisspeler, Andy Murray, is 'n Skot en hy het tot dusver twee keer die Wimbledon-kampioenskap (in 2013 en 2016) en een keer die VSA-Ope (in 2012) gewen.
Skotland het sedert 1930 aan elke Statebondspele deelgeneem en altesaam 356 medaljes ingepalm – daarvan 91 goud, 104 silwer en 161 brons. Skotse stede het dit al drie keer gehuisves: Edinburg in 1970 en 1986 en Glasgow in 2014.
Bouches-du-Rhône
Bouches-du-Rhône [buʃdyˈʀoːn] (Oksitaans: Bocas de Ròse) is 'n Franse département aan die Middellandse See en vernoem na die Rhône-rivier wat hier in die see uitmond. Sy prefektuur (hoofstad) is Marseille, sy onderprefekture Aix-en-Provence, Arles en Istres. Die département maak deel uit van die gewes Provence-Alpes-Côte d'Azur.
Geskiedenis
Die eerste menslike nedersettings in die gebied van die huidige département het sowat 400 000 jaar gelede ontstaan. Sowat 25 000 jaar gelede het die destydse bewoners tonele uit hulle lewe op die byna ontoeganklike rotswande van die Cosquer-grot uitgebeeld. Hierdie muurskilderye is eers in die 20ste eeu ontdek.
Sowat 2 600 jaar gelede is die destydse Massalia (tans Marseille) ná die huwelik van 'n Griekse seevaarder en 'n Liguriese prinses as die eerste stad in Frankryk gestig. Die stad is later ná 'n beleg van ses maande deur Gaius Julius Caesar en sy troepe ingeneem.
Maar die Romeine was nie die laaste vreemde heersers nie. Die gebied is later nog deur die Wes-Gote, Boergondiërs en Oos-Gote verower.
Die huidige département is gedurende die Franse Rewolusie op 4 Maart 1790 deur vader Sieyès, 'n afgevaardigde in die Konstitusionele Vergadering (Frans: Constituante), geskep. Veral die bewoners van die omgewing van Aix-en-Provence, die geboortestad van Mirabeau, was getroue aanhangers van die rewolusionêre beweging.
Leslie Henson
Leslie Henson (3 Augustus 1891 – 2 Desember 1957) was 'n Engelse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Alf's Button (1920), Tons of Money (1926), en The Girl from Maxim's (1933).
Aansitter
[[Lêer:Automobile starter 2.JPG|duimnael|Onderdele van 'n aansitter:
2 Vryloop met eensporige skroefaandrywing
4 Veldwikkeling
5 Borselhouers met koolborsels
6 Solenoïde
'n Aansitter of aansitmotor (ook tong-in-die-kies 'n knormoer genoem) is 'n elektriese motor wat gebruik word om 'n binnebrandenjin, soos 'n petrol- of dieselenjin, aan die gang te kry.
Die elektromotor word vanaf die voertuig se battery aangedryf. Omdat die elektriese stroom te groot is om direk aan die motor te koppel, word 'n aflos ('n soort relê) ingespan om te keer dat dit brand. Die aansitter het 'n klein tandrat, wat by die kransrat op die vliegwiel inskakel. Die aansitter bring die vliegwiel, waaraan die krukas vas in, in beweging. Die verskillende suierslae kom dan in werking sodat die enjin by ontsteking self begin loop.
'n Elektriese aansitter is oor die algemeen 'n gelykstroommotor wat in serie gekoppel is. Dit is 'n groot energieverbruiker wat die battery in 'n kort tydjie kan ontlaai (sowat 10 minute) as die enjin om een of ander rede nie wil begin loop nie. Die aansitmotor ontwikkel ook heelwat warmte, en word maklik beskadig as dit ooreis word.
Erica rigidula
Erica rigidula is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Noord- en Wes-Kaap.
Erica richardii
Erica richardii is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap. Dit kom by Klaarstroom in die Groot-Swartberg voor. Hier is daar een populasie van slegs 25 plante, daar word vermoed dat daar nog onontdekte subpopulasies is. Die habitat word nie bedreig nie en die plant word as seldsaam beskou.
Noord-Ndebele
Noord-Ndebele of Sindebele, Tabele, Tebele (isiNdebele in Noord-Ndebele) is 'n Afrikataal wat tot die Ngunigroep van Bantoetale behoort. Dit word deur die Ndebeles of Matabele van Zimbabwe gepraat. Dit is naas Shona een van die twee hooftale van Zimbabwe en een van die amptelike tale van dié land.
Noord-Ndebele is verwant aan Zoeloe, wat in Suid-Afrika gepraat word. Die Ndebele van Zimbabwe stam meestal van die volgelinge van Zoeloeleier Mzilikazi af. Hy verlaat kwaZulu in die begin van die negentiende eeu gedurende die Mfecane.
Noord-Ndebele (isiNdebele) is nou verwant aan, maar 'n andere taal as Suid-Ndebele (Ndebele) wat vernaamlik in Suid-Afrika gepraat word en een van die 11 amptelike tale is.
R388 (Suid-Afrika)
Die R388 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat die R48-provinsiale pad by De Aar met Douglas verbind. Die R388-streeksroete begin 14 km noord van De Aar waar dit van die R48 afdraai. Die roete gaan noord en bly langs die hoofspoorlyn. Dit gaan verby Houtkraal, Potfontein, Poupan en Kraankuil statsies. By Kraankuil kruis dit die R387. Die roete swaai nou noordwes en weg van die spoorlyn af en eindig 3 km suid van Hopetown waar dit by die N12-nasionale pad aansluit. Die roete deel die N12 deur Hopetown, oor die Oranjerivier en draai daarna links as na Douglas. Net voor Douglas sluit die roete aan by die R357 waar dit eindig.
Shelley Long
Shelley Long (gebore 23 Augustus 1949) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Money Pit (1986), Hello Again (1987), en Troop Beverly Hills (1989), en in die televisiereeks Cheers (1982).
Kristina Akheeva
Kristina Akheeva (gebore 1 November 1986) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Yamla Pagla Deewana 2 (2013), Galipatam (2014), en Uppi 2 (2015).
Matlockiet
Dit word in Suid-Afrika in die silwermyngebied Argent, naby Delmas in Mpumalanga aangetref.
Struktuur
Dit het 'n tetragonale struktuur wat die argetipe is van die strukturbericht-klassifikasie se E0-struktuur.
Die loodatoom het 'n negevoudige omringing wat as 'n enkelvoudiggekapte vierkantige antiprisma beskryf kan word. Aan een kant het die atoom 'n vierkant van fluooratome op 'n afstand van 2,906 A. Aan die ander kant 'n vierkant van chlooratome op 'n afstand van 3,089 A. Hierdie vierkant is 90 grade gedraai ten opsigte van die fluoorvierkant. Reg bo die chloorvierkant is 'n vyfde chlooratoom op 'n effens groter afstand van 3,216 A.
Atoomposisies:
Zoltán Kocsis
Zoltán Kocsis (Hongaarse uitspraak: zoltaːn ˈkot͡ʃiʃ; 30 Mei 1952 - 6 November 2016) was 'n Hongaarse virtuoospianis, dirigent en komponis.
Studies
Kocsis is gebore in Boedapest. Hy het op vyfjarige leeftyd met musieklesse begin en in 1963 daarmee voortgegaan aan die Béla Bartók Konservatorium waar hy klavier en komposisie studeer het. In 1968 is hy toegelaat tot die Franz Liszt Musiekakademie. Hy was 'n leerling van Pál Kadosa, Ferenc Rados en György Kurtág, en het in 1973 aldaar gegradueer.
Loopbaan
Kocsis het in 1970 die Hongaarse-radio Beethoven-kompetisie gewen en die volgende jaar sy eerste konserttoer in die Verenigde State meegemaak. Hy het die Liszt-prys in 1973 ontvang, en die Kossuth-prys in 1978.
Kocsis is beskou as 'n briljante pianis, en het saam met die Berliner Philharmoniker, Chicago Simfonieorkes, San Francisco Simfonieorkes, New York Filharmoniese Orkes, Staatskapelle Dresden, die Philharmonia van Londen en die Weense Filharmoniese Orkes opgetree. Kocsis het die volledige solo-klavierwerke en klavier-en-orkes werke van Béla Bartók opgeneem. In 1990 het sy opname van Debussy se Images die Gramophone Klassieke Musiek-toekenning vir die Beste Instrumentale Opname vir daardie jaar gewen. Hy het in 2013 'n soortgelyke prys gewen saam met die violis Barnabás Kelemen in die kamermusiek kategorie vir die opname van Bartók se Vioolsonates Nos 1 & 2.
Die Amerikaanse kritikus Harold C. Schonberg het Kocsis se buitengewone tegniek en fyn klaviertoon geprys. Volgens Grove Music Online het hy "'n indrukwekkende tegniek gehad, maar is sy sterk ritmiese spel nietemin diepgevoel en nooit meganies nie. Kocsis het 'n natuurlike aanvoeling vir Bach gehad. Hy was egter ook 'n liefhebber van kontemporêre musiek, en het die eerste uitvoerings van die werke van Kurtág gegee."
Dirigent
Kocsis het in 1983 saam met Iván Fischer die Boedapest Fees-orkes gestig en daarmee 'n nuwe epog in die geskiedenis van Hongaarse orkestrale spel begin. Kocsis het vanaf die stigting daarvan 'n bepalende rol gespeel in die rigting en die ontwikkeling van die orkes se programbeleid, en het vanaf 1987 ook as dirigent daarvan opgetree. Hy het in 1997 die musikale direkteur van die Hongaarse Nasionale Filharmoniese Orkes geword en die amp tot sy dood in 2016 behou.
Afsterwe
Kocsis is op 6 November 2016 op 64-jarige ouderdom in sy geboortestad Boedapest aan kanker oorlede.
Modderrivier, Noord-Kaap
Modderrivier is klein nedersetting ongeveer 30 km suid van Kimberley waar die N12-nasionale pad die Rietrivier kruis en is 5 km oos van Ritchie. Die Modderrivier vloei hier in die Rietrivier in waar die Slag van die Twee Riviere plaasgevind het tydens die Tweede Vryheidsoorlog.
Gifboom
Die gifboom (Euphorbia virosa) is 'n plant van die Naboomfamilie Euphorbiaceae. Dit het 'n kort hoofstam, gewoonlik verdraaid, waarvan 5–10 cm-dik takke uitspruit. Hierdie blaarlose takke is 5- tot 8-hoekig. Gepaarde dorings (aangepasde blare) groei reëlmatig gespasiëerd op die hoekribbe.
Euphorbia virosa is algemeen verspreid vanaf die Oranjerivier in Suid-Afrika tot in suid-Angola, en is grootliks tot die ariede dele van Namibië beperk. Die plant bevat in die stamme 'n melkerige, romerige substansie met karsinogeniese eienskappe. Hierdie besonder giftige substansie word deur Boesmans gebruik, om te smeer op die punte van hul jagpyle. Kontak daarmee veroorsaak velirritasie, en indien die oë aangetas word, kan dit blindheid veroorsaak.
Die spesie het twee subspesies:
Erica rimarum
Erica rimarum is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Augustus Phillips
Augustus Phillips (1 Augustus 1874 – 29 September 1944) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent The Gates of Eden (1916).
Huinen
Huinen is ’n nedersetting in die munisipaliteit Putten in die provinsie Gelderland in Nederland.
Betty-Jean
Betty-Jean (gebore 30 Augustus 1976) is 'n Afrikaanse sangeres wat country en geestelike liedjies sing. Sy begin reeds op sesjarige ouderdom sing en maak haar verhoogdebuut op nege. Sy woon twee laerskole by: Laerskool Hennie Basson en Laerskool J.M. Louw. Daarna voltooi sy haar matriek aan die Hoërskool Voortrekker, Boksburg. Haar debuutalbum, Sentimental Country is in 2008 deur FANTASIA-musiek uitgereik. Sy volg die album later dieselfde jaar op met haar eerste Afrikaanse album getiteld Eendag.
Mærsk Mc-Kinney Møller (skip, 2013)
Die Mærsk Mc-Kinney Møller is 'n reuse houerskip van die Deense A.P. Møller-Mærsk Groep.
Die skip is in Julie 2013 in gebruik geneem. By ingebruikname was dit die grootste houerskip ter wêreld uitgedruk in TEU-laaikapasiteit. Die lengte van 399 meter maak dit toe ook die langste skip in aktiewe diens. Die Mærsk Mc-Kinney Møller is in Suid-Korea gebou deur Daewoo Shipbuilding & Marine Engineering (DSME).
Die skip is genoem na Arnold Mærsk Mc-Kinney Møller, van 1965 tot 1993 bestuursvoorsitter by Mærsk, en in 2012 oorlede is. Die skip is die eerste in 'n reeks van twintig identiese skepe wat gebou word.
Die skip het 'n laaikapasiteit van 18 270 TEU houers en kan 'n maksimum snelheid van 23 knope bereik. Die bemanning bestaan normaalweg uit negentien persone.
Gert Pretorius
Gert Daniël Janse Pretorius (1910 - 1975) was 'n Suid-Afrikaanse skrywer en is op 24 Junie 1910 op Petrusburg in die Vrystaat gebore.
Lewe en werk
Sy ouers is Gert Cornelis Pretorius (1868–1955) en Hendrina Cecilia Janse van Vuuren (gebore 1875). Op Petrusburg kry hy onderrig aan die plaaslike skool en woon later buitemuurse klasse in die regte aan die Universiteitskollege van die Vrystaat by. Hy tree toe tot die Staatsdiens en doen dan vanaf 1947 vir baie jare joernalistieke werk by The Argus in Kaapstad, eers as politieke beriggewer en later as hoof van die groep se kantore in Bellville. Hierna beklee hy 'n pos in die nuusdienspersoneel van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) in Johannesburg en keer dan weer terug na Kaapstad as persskakelbeampte van die Weermag se Kommandement Wes-Kaapland, 'n betrekking wat hy tot met sy dood beklee. As digter, regisseur en dramaturg wen hy talle pryse op Eisteddfods. Hy is getroud met die kunstenares en skryfster Rykie Pretorius (Rykie Hester Heydenreich) en hulle het vier kinders, twee dogters (Gerda Christine en Cecilia Hendrina) en twee seuns (Daniël Janse en Johannes Petrus). Op 23 September 1975 is hy in Kaapstad oorlede.
Skryfwerk
“Boetatjie”, “Spokie”, “Die seun van Doodloopstraat” en “Tot siens Boetatjie” beeld in sketsmatige vertellings die lewe van die seun Boetatjie in Distrik Ses uit. Ander karakters sluit in die vrugtesmous oom Gwarrie vir wie hy help om so self 'n geldjie te maak, sy pa, die dronklap Sam, en sy ma Meraai. Hierdie mense se lewensomstandighede en hulle hand-tot-mond bestaan met swaarkry en vreugdes word aangrypend beskryf. “Johnnie” en “Tot siens Johnnie” beeld die manewales van 'n bruin tuinier uit in 'n aantal humoristiese anekdotes. Johnnie Fagodien meld hom eendag ongevraag by die skrywer aan as sy nuwe tuinier en word dan met sy streke, nukke en eienaardighede deel van die gesin, net soos die huishulp, Haas. Vanuit Plumstead in die suidelike voorstede van Kaapstad trek hy saam na Bellville, maar wanneer die skrywer Johannesburg toe verplaas word, moet hulle afskeid neem van Johnnie. Een van die Johnnie-sketse word as eenbedryf deur die reisgeselskap van die Kaapse Raad vir Uitvoerende Kunste (KRUIK) opgevoer. “Gelowiges en Fariseërs” bevat kortverhale wat vertel van die karakters van 'n plattelandse dorp se doen en late en “Spoelklippies” is 'n bundel kortverhale oor veral ouer mense en uitgeworpenes. “Stil vrou van die see” is 'n bundel kortverhale waarin die lewens van bruin vissers en hul gesinne die oorheersende tema is.
Hy skryf ook 'n biografie van die politikus Bruckner de Villiers (“Man van die daad”) en een van dr. D.F. Malan en sy familie (“Malans van Morewag”). Tot met sy dood is hy besig om te werk aan 'n boek oor die Anglo-Boereoorlog. Verder skryf hy die ongepubliseerde blyspel “Klatergoud”.
Publikasies
1955 1958 1959 1962 1963 1965
Daniel von Bargen
Daniel von Bargen (Cincinnati, 5 Junie 1950 – Montgomery, 1 Maart 2015) was 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente RoboCop 3 (1993), The Postman (1997), Shaft (2000), en Super Troopers (2001).
Aaptos aaptos
Aaptos aaptos is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse) en is die tipespesie van die genus Aaptos in die familie Suberitidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer in 1864 deur Schmidt gepubliseer.
Die liggaam van hierdie spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem. Die spesie bevat verbindings wat adrenoreseptors blokkeer. Hoewel hierdie spons toksies is vir visse, word dit deur die karetskilpad (Eretmochelys imbricata) gevreet.
R385 (Suid-Afrika)
Die R385 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat die N14-nasionale pad by Olifantshoek met die R370-streeksroete by Douglas verbind. Die roete begin by Douglas, gaan noord en kruis die N8-nasionale pad in Campbell, hou steeds noord en gaan deur Papkuil en verby Lime Acres, gaan verby die R31-provinsiale pad, swaai wes deur Owendale en deur Postmasburg waar dit die R325 kruis en eindelik 6 km suid van Olifantshoek, by die N14 aansluit.
Dakar-beraad
Die Dakar-beraad was gesprekke in 1987 tussen ’n groep Afrikaanssprekendes en leiers van die ANC in ballingskap wat in Dakar, Senegal plaasgevind het. In Julie 1987 het 'n groep van 60 Afrikaanse skrywers, joernaliste, sakemanne, politici en ander intellektueles, in weerwil van opposisie deur die destydse Nasionale Party regering, en die Afrikaanse pers, met die ANC vergader. Die vergadering kan gesien word as 'n sleutelgebeurtenis in samesprekings tussen Afrikaners en die ANC wat sou lei tot die vreedsame bereik van demokrasie in Suid-Afrika.
Die Afrikaanse afvaardiging verlaat Johannesburg op 7 Julie 1987 en vlieg via Londen en Parys na Dakar waar hulle op die aanloopbaan deur Thabo Mbeki, Essop Pahad en Steve Tshwete ingewag word. Senegal se president Abdou Diouf open die verrigting. Onder die tema van “Hoe gaan oorgang plaasvind?” word verskeie sake soos die gewapende stryd teen Apartheid bespreek. Die beraad eindig met 'n verklaring waarin die beraadgangers hulle ten gunste van ernstige beraadslaging met die ANC uitspreek in die soeke na 'n oplossing vir konflik en die oorgang na 'n vreedsame en regverdige toekoms.
Agtergrond
Frederik van Zyl Slabbert, 'n lid van die opposisie, het in Januarie 1986 uit die Progressiewe Federale Party en die Suid-Afrikaanse parlement bedank en dit as irrelevant beskryf en dat hy ander weë van onderhandelinge tussen wit en swart Suid-Afrikaners sal ondersoek. Dr. Alex Boraine sou ook saam met hom vertrek. Van Zyl Slabbert en Boraine sou The Institute for Democratic Alternatives in South Africa (IDASA) stig, 'n nie-partygebaseerde organisasie wat daarop gemik was om inklusiewe demokrasie in Suid-Afrika te bevorder deur met mense van alle rasse binne en buite die land te praat. Slabbert het in kommunikasie met Thabo Mbeki, lid van die ANC Nasionale Dagbestuur, die verandering in houding onder sommige van die Afrikaner-elite teenoor Afrikanernasionalisme en Apartheid bespreek. Uit hierdie besprekings en vergaderings is 'n idee gegenereer vir 'n moontlike ontmoeting tussen hulle en die ANC. Dit sou 'n verandering wees van die opposisie Wit liberale wat poog om politieke verandering van binne die parlementêre stelsel af te dwing, na die Afrikaner-elite wat regstreeks optree om die toekomstige rigting van Suid-Afrika te vorm.
Later in 1986 het Slabbert en Breyten Breytenbach op Gorée-eiland van Dakar in Senegal ontmoet en besluit dat die stad die plek van die konferensie moet wees. Die twee het toe vir George Soros genader om die konferensie te help finansier, wat hy sou doen, maar hy was skepties dat die konferensie enigiets vir Suid-Afrika sou bereik. Breytenbach het toe vir Danielle Mitterrand, die Franse presidentsvrou wat aan die hoof was van die France-Libertés-stigting en wat goed bekend was met Abdou Diouf, die Senegalese president, genader en haar gevra om by hom in te tree om die Suid-Afrikaanse afgevaardigdes toe te laat om Senegal binne te gaan en die veiligheid te verseker van die konferensie. Die African Jurists' Association sou ook 'n rol speel in die konferensie se organisasie. Die African Jurists' Association sou ook 'n rol in die konferensie se organisasie speel. Teen 3 Junie 1987, meer as 'n maand voor die begindatum, het die Suid-Afrikaanse pers wind van die voorgestelde konferensie gekry en stories gepubliseer oor 'n groep Suid-Afrikaners wat 'n vergadering met die ANC gaan hou.