cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James McBride
Boeke en draaiboeke
In 2002 publiseer hy sy roman getiteld Miracle at St. Anna, wat oor die geskiedenis van die merendeels Afro-Amerikaanse 92ste infanteriedivisie tydens die Italiaanse veldtog van mid-1944 tot April 1945 handel. Die boek is aangepas vir die rolprent Miracle at St. Anna en geregisseer deur Spike Lee. Dit is op 26 September 2008 vrygestel.
In 2005 publiseer McBride die eerste bundel van The Process, 'n CD-gebaseerde dokumentêr wat gebaseer is op die lewens van mindere jazz-musikante.
In 2012 het McBride saam met Spike Lee geskryf aan Red Hook Summer (2012) en was hy ook saam met hom mede-regisseur daarvan.
In Julie 2013 het McBride saam met die res van die Rock Bottom Remainders (gepubliseer deur Coliloquy) Hard Listening geskryf.
Op 22 September 2016 het Barack Obama die 2015 National Humanities Medal aan McBride toegeken.
Sy lewe as komponis
McBride speel die saxofoon vir die Rock Bottom Remainders, 'n groep skrywers wat ook musikaal aangelê is. Hy het ook getoer saam met die jazzlegende Little Jimmy Scott en beskik ook oor sy eie orkes wat 'n eklektiese mengsel van musiek speel.
Hy het liedjies geskryf vir Anita Baker, Grover Washington jr., Pura Fé, en Gary Burton. McBride het die temamusiek gekomponeer vir Jonathan Demme van Clint Harding Network se New Orleans-dokumentêr getiteld Right to Return en die "Off-Broadway"-musiekblyspel Bobos, wat geskryf is deur die dramaturg Ed Shockley.
McBride is in 1993 bekroon met die American Music Theatre Festival se Stephen Sondheim-toekenning, en in 1996 met die American Arts and Letters Richard Rodgers-toekenning en die eerste ASCAP Richard Rodgers Horizons-toekenning.
Persoonlike lewe
McBride is tans 'n uitgelese skrywer aan die Universiteit van New York. Hy het drie kinders en woon in New York en Lambertville, New Jersey.
Baha’i
Bahaïsme (Arabies: بهائية, Persies: بهائي‎; dikwels ook Baha'i, Baha'i-geloof, Baha'isme of Baha'idom genoem) is 'n godsdiens wat in die 19de eeu in die destydse Persië (moderne Iran) ontstaan het. Gelowiges glo in die eenheid van God, godsdiens en die mensdom. Dit is 'n relatief nuwe godsdiens wat wêreldwyd tussen twee en vyf miljoen volgelinge het. Hoewel van die stigterslede van die godsdiens Sjiïtiese Moslems was, en sommige mense Baha'i daarom steeds as 'n Moslem-groep beskou, is daar aansienlike verskille tussen dié twee godsdienste wat hulle eintlik onversoenbaar maak. Baha'i maak self daarop aanspraak dat dit 'n universele godsdiens is wat die belangrikste oortuigings van al die ander belangrike godsdienste saamvat.
Basiese leerstellings
Anders as by die meeste ander godsdienste, het Baha'i geen rituele of godsdienstige praktyke nie. Hoewel gebed by lede aanbeveel word, is selfs dit nie verpligtend nie. Tydens samekomste neem verskillende lede leiding om uit die Heilige Skrifte voor te lees en word daar nie aan 'n spesifieke vorm of orde voorkeur gegee nie.
Een God
Soos die Zoroastrisme, Judaïsme, Christendom, Islam en Sikhisme is die Baha'i-geloof 'n monoteïstiese godsdiens wat in die eerste plek glo en verklaar dat daar net Een Almagtige God bestaan. Baha'is glo dat hierdie God, wat die Skepper is van alles wat bestaan, vir die mens "onkenbaar" en "onbeskryflik" is. Die mens kan God dus nie uit sy eie krag of vermoë leer ken of verstaan nie.
Tien Gebooie
Baha'is volg 'n leefwyse met hoë morele standaarde waar eerlikheid, betroubaarheid, kuisheid, naastediens, vrygewigheid, en harde werk as vorms van aanbidding beskou word. Die Tien Gebooie, soos aangeteken in die Judaïstiese Torah en Christelike Bybel, word as voorskrifte vir 'n rein en (aan God) toegewyde lewe beskou. Die Tien Gebooie bepaal onder meer dat daar net Een God is en dat Hy alleen aanbid mag word; dat Sy naam nie misbruik mag word nie; dat mense die sabbat (sewende rusdag) moet onderhou, dat kinders hul ouers moet eer; dat mens nie mag moord pleeg, steel of valse getuienis teen ander lewer nie, dat mense nie ontrou mag wees in die huwelik nie en dat mense nie mekaar se besittings mag begeer nie. Baha'i verbied ook die gebruik van alkohol, dwelmmisbruik, dobbel en skinder.
Algemene doelstellings
Bahá'u'lláh se belangrikste doelwit was om 'n universele godsdiens te vestig wat mense van verskillende gelowe, kulture en agtergronde sou saamsnoer om God te aanbid en in die algemeen te help om van die wêreld 'n beter plek te maak. Om dit te doen, beywer Baha'is hulle onder meer daarvoor om die eenheid van die menslike ras en samewerking onder verskillende religieë te bevorder, harmonie tussen die wetenskap en godsdiens te verkondig, hulle te beywer vir gelykheid van geslagte, verpligte onderwys vir almal, die instelling van 'n universele of wêreldtaal en die beëindiging van uiterste rykdom en armoede, om vooroordele uit die weg te ruim en wêreldvrede te bevorder. In hierdie strewes is daar heelwat ooreenkomste tussen Baha'i en die New Age-beweging. Die grootste verskil is egter dat hoewel Bahá'aí's ander godsdienste erken, hulle steeds daarop aandring dat daar net Een God is wat aanbid mag word, terwyl aanhangers van New Age glo dat mense kan kies of hulle 'n god, verskillende gode of selfs natuurkragte wil aanbid of volg.
Ander oortuigings
'n Interessante verskynsel in Baha'i is dat daar besonderse waarde geheg word aan die syfer nege. Die numeriese waarde van die Arabiese woord bahá is nege. Daar is ook nege openinge in die menslike liggaam, wat volgens Baha'is dui op 'n beginsel waarvolgens die ganse heelal georganiseer is. Baha'is het, soos Moslems, 'n jaarlikse vastyd en agt "heilige dae" waarop gebeure in die lewens van die godsdiens se stigters herdenk word. Op dié dae word daar nie gewerk nie en Baha'i's beskou dít (om nie te werk nie) as 'n spesiale offer. Nuwejaar (Naw-Ruz) word op 21 Maart gevier. Van die belangrikste verskille tussen Baha'i en Islam is onder meer dat eersgenoemde glo dat Mohammed 'n profeet was, maar nie die laaste profeet nie; dat hulle die Koran as 'n openbaring van God beskou maar nie as die "laaste en volmaakte openbaring" nie, en dat hulle die Islamitiese konsep van Djihad (heilige oorlog) verwerp en vrede voorstaan.
Heilige skrifte
Omdat Baha'i's glo dat alle godsdienste openbarings van God bevat, heg hulle waarde aan die heilige skrifte van die meeste ander godsdienste. Geskrifte soos die Christelike Bybel, die Joodse Torah en die Islamitiese Koran word veral intens bestudeer om te sien hoedat Bahá'u'lláh die profesieë daarin vervul het. Die belangrikste heilige skrif in Baha'i is egter die Kitab-i-Aqdas, wat deur Bahá'u'lláh geskryf is en beskou word as die godsdiens se wetboek. Ander belangrike geskrifte is "Versamelings van Bahá'u'lláh se Werke", "Gebede en Oordenkinge", "Sendbrief aan die Seun van Wolf", "Die Sewe Valleie" en "Die Vier Valleie". Sommige van hierdie werke is in soveel as 350 verskillende tale beskikbaar – ook in Afrikaans. 'n Interessante beginsel wat Baha'is volg, is dat elke mens onafhanklik van ander na die waarheid kan soek. Dit beteken dat 'n Baha'i die heilige skrifte van die godsdiens op sy eie kan bestudeer en sy eie interpretasie daarvan kan volg.
Leierskap
Daar is geen godsdienstige ampsbekleërs in Baha'i nie. Plaaslike gemeentes word "geestelike rade" (baytu l-adl) genoem en bestaan uit 'n minimum van nege lede. In die Verenigde State van Amerika (VSA) alleen is daar meer as 1 700 sulke gemeentes. Afgevaardigdes van gemeentes kom jaarliks byeen vir 'n Algemene Jaarvergadering waar die lede van die Nasionale Geestelike Raad verkies word.
Die internasionale hoofkwartier van Baha'i is op die berg Karmel naby Haifa in Israel gesetel. Internasionale byeenkomste word gereeld daar, sowel as in ander lande, aangebied. Die beweging se argiewe word by die hoofkwartier gehou, wat ook as administratiewe sentrum dien. Bahá'u'lláh se graf is in die naburige stad Akkra (Akko).
Geskiedenis van Baha'i
Die oorsprong van Baha'i kan teruggevoer word na 1844 toe Sajied Ali'Mohammed, 'n Sjiïtiese Moslem, hom in die dorpie Sjiraz in die destydse Persië tot "Bab-ud-Din" (Arabies vir "deur van geloof") verklaar het. Onder sommige Sjiïtiese groepe beteken hierdie term dat hy toegang sou hê tot die Twaalfde Imam en dus as tussenganger tussen hom en Moslems sou kon optree. Die Bab – soos sy volgelinge na hom verwys het – het ook daarop aanspraak gemaak dat hy die vervulling was van verskeie profesieë waarvolgens God iemand sou stuur om 'n "nuwe godsdienstige era" in te lui. Onder sy leiding het 'n nuwe godsdiens tot stand gekom wat as Babisme bekend sou staan. Die meerderheid Sjiïete en die Persiese regering het egter die Bab se aansprake verwerp en hom as 'n ketter en godslasteraar gebrandmerk. Van sy volgelinge is gevolglik wreed vervolg en selfs vermoor. Die Bab is self in die tronk gegooi en in 1850 is hy op dertigjarige ouderdom ter dood veroordeel en om die lewe gebring. Kort hierna – in 1852 – is twintigduisend Babi's deur die Persiese regering om die lewe gebring. Voor sy dood het die Bab voorspel dat God negentien jaar later iemand sou stuur wat nóg groter en belangriker as hy self was. Dié persoon sou die "Beloofde Een van Alle Eeue" wees – 'n besonderse manifestasie van God soortgelyk aan Zoroaster, Boeddha, Jesus Christus en Mohammed. In 1852 is Mizra Hoesein-Ali, wat die Bab opgevolg het as leier van die Babi's, in die tronk gegooi nadat twee lede van die groep probeer het om die Sjah (keiser) van Persië om die lewe te bring. Terwyl hy in die tronk was, het Hoesein-Ali 'n openbaring van God ontvang dat hy die Beloofde Een was waarna die Bab negentien jaar tevore in sy voorspelling verwys het.
Ontstaan van Baha'i
Hoesein-Ali het sy naam hierna verander na Bahá'u'lláh, wat in Arabies "Glorie van God" beteken, en daarmee 'n nuwe godsdiens gevestig wat as Bahá'aí' bekend sou staan. In 1863 het hy sy roeping vir die eerste keer in die openbaar bekend gemaak – en onmiddellik teenstand gekry van die meerderheid Sjiïete. Vir die res van sy lewe sou Bahá'u'lláh, wat self vrede verkondig het, nooit weer in vrede leef nie. Hy en van sy volgelinge is van die een stad na die ander gedeporteer en as politieke gevangenes aangehou.
Tot met sy dood in Akkra (Ottomaanse Ryk, huidige Israel) in 1892 het Bahá'u'lláh egter voortgegaan om die Baha'i-geloof te bevorder. Hy het die beginsels en wette van Baha'i vir sy volgelinge neergeskryf en by verskeie geleenthede briewe aan die wêreldleiers van sy tyd (onder meer Pous Pius IX van die Kerklike staat, Napoléon III van die Tweede Franse Keiserryk, Aleksander II van die Russiese Ryk, Wilhelm I van die Koninkryk Pruise, Victoria van die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland, Frans Joseph I van Oostenryk-Hongarye, Abdülaziz van die Ottomaanse Ryk en Nasruddin Sjah van Persië) gestuur waarin hy die doelstellings van die godsdiens aan hulle verduidelik en hulle probeer oorhaal om dit te aanvaar.
Groei tot wêreldgodsdiens
Bahá'u'lláh se seun, Abbas Effendi, bekend as Abdu'l-Bahá onder sy volgelinge, het ná sy pa se dood oorgeneem as leier van die Baha'is. Soos sy pa, is hy weens sy oortuigings in die tronk gegooi. Ná sy vrylating in 1908 het Abdu'l-Bahá 'n sendingreis deur Europa en Noord-Amerika onderneem om die Baha'i-boodskap daar te verkondig.
'n Tak van Baha'i is egter reeds vroeër in 1894 deur Ibrahim George Kheiralla in die VSA gevestig. Kheiralla het vir homself 'n diploma gekoop om die titel "dokter" te kan gebruik en begin om as geneesheer te praktiseer. Uit dié praktyk het hy 'n inkomste verdien en ook die geleentheid gebruik om die leerstellinge van Baha'i met sy pasiënte te deel.
In 1895 het Kheiralla en sy eerste vyf Amerikaanse bekeerlinge die "Eerste Raad van Baha'i's in Amerika" (First Assembly of Baba'ists in America) gestig. Nuwe bekeerlinge het gou bygekom en hoewel daar later 'n skeuring tussen Kheiralla en Abdu'l-Bahá ontstaan het, het die groep aangehou groei tot die Baha'i-groepe in die VSA teen 1920 die grootste ter wêreld was.
Vervolging in Iran
Die Baha'is se geskiedenis in Persië sowel as in die moderne staat van Iran is grootliks in bloed geskrewe. Duisende van hulle het sedert die ontstaan van die godsdiens daar onder verskillende regerings as martelaars gesterf. Sedert die Irannese Rewolusie onder leiding van die Sjiïtiese Ajatolla Ruholla Komeini (1900–1989) in 1979, het dié vervolging opnuut toegeneem. Die Sjiïete beskou Baha'is as ketters en onrusstokers en beskou dit as hul taak om hul godsdiens (Islam) teen hulle te beskerm.
Huwelike tussen Baha'is word as prostitusie beskou omdat dit nie volgens die Islamitiese Wet geldig is nie. Baha'is word van spioenasie verdink omdat hulle internasionale kongresse in die buiteland bywoon. Hulle word ook beskou as samesweerders met Israel omdat hul internasionale sentrum in Haifa (Israel) gesetel is.
Baha'i vandag
Baha'i's maak daarop aanspraak dat daar aan die begin van die 21ste eeu sowat vyf miljoen volgelinge van dié godsdiens op aarde was. Onafhanklike bronne dui egter daarop dat dié syfer waarskynlik nader aan twee miljoen lede is. Hoe dit ook al sy, Baha'i het in die sowat 150 jaar van sy bestaan gegroei tot 'n wêreldgodsdiens met lede in minstens driehonderd verskillende lande. In die VSA was daar teen 1990 sowat 110 000 Baha'is en aanduidings is dat die godsdiens daar – soos in verskeie ander Westerse lande – steeds veld wen. In Afrika was daar na raming teen 1993 sowat 1,5 miljoen Baha'is. Afrika-lande waar daar redelike groot Baha'i-gemeenskappe is, is onder meer Uganda, Botswana, Kenia, Tanzanië, die Demokratiese Republiek van die Kongo, Rwanda, Tsjad, Burundi, Zambië en Malawi. Daar is ook klein groepies in Madagaskar en Namibië.
Suid-Afrika
Die eerste Baha'i aktiwiteite het in Mei 1911 te Kaapstad plaasgevind en die eerste Plaaslike Geestelike Raad is in 1925 te Pretoria verkies, maar die huidige gemeenskap het daadwerklik in 1953 begin toe dertien Baha'is vanaf die Verenigde State gekom het en hulle in Kaapstad, Pretoria, Johannesburg en Durban gevestig het. Suid-Afrika se Baha'i gemeenskap het hulle Goue Jubileum (halfeeufees) in 2003 te Pokeng gevier, wat gevolg is deur satelliet feestelikhede in Bloemfontein, Kaapstad, Durban, Pretoria, Johannesburg, Sabie, Mthatha en Mahikeng. Skattings van die aantal Baha'i volgelinge in Suid-Afrika strek van omtrent 201 000 tot omtrent 240 100 aanhangers deur die “World Christian Encyclopedia.”
Kim Jong-il
Kim Jong-il (Koreaans: 김정일/金正日; 16 Februarie 1941/42 – 17 Desember 2011), was die leier van Noord-Korea se Kommunistiese Party.
Sy dood, op die ouderdom van 70, op 17 Desember 2011, is op staatstelevisie aangekondig.
Hy was een van die wêreld se mees teruggetrokke en enigmatiese leiers, wat oor 'n geheimsinnige en internasionaal geïsoleerde land regeer het.
Vroeëre lewe
In amptelike Noord-Koreaanse weergawes van sy lewe word beweer dat hy 'n in blokhut gebore is en dat die gebeurtenis gekenmerk is deur die verskyning vsn 'n dubbele reënboog en 'n helder ster in die hemelruim.
Daar word beweer dat hy ses operas in twee jaar gekomponeer het, en dat hy een van Pjongjang se bekendste landmerke self ontwerp het.
Volgens onafhanklike kenners is Kim in die Russiese stad Khabarovsk gebore, waar sy guerilla-pa besig was om militêre bystand van die Sowjetunie te ontvang. Die jong Jong-il het daarna die Koreaanse oorlog in China deurbring. Soos die meeste van Noord-Korea se elite, het hy by die Kim Il-sung-universiteit gegradueer.
In 1975 bekom hy die later bekende titel "Die Geliefde Leier". Vyf jaar later sluit hy aan by die Sentrale Komitee van die Koreaanse Werkersparty en ontvang hy spesiale verantwoordelikheid vir kuns en kultuur.
In 1991 word hy verkies tot opperbevelvoerder van die Koreaanse Volksweermag. Ontleders glo dat hy hierdie rang verkry het om enige potensiële weerstand teen sy uiteindelike bewindsoorname in die kiem te smoor. Teen hierdie tyd is Noord-Korea se rigiede sentraal-beplande ekonomie in 'n steeds verslegtende ekonomiese krisis gedompel, vererger deur die ineenstorting van die land se vernaamste handelsvennoot, die Sowjetunie. Handel het opgedroog en die regime is selfs sonder brandstof vir fabrieke en kantore gelaat. Natuurlike rampe het tot misoeste gelei en honderdduisende mense is na bewering dood. Potensiële onluste is vinnig deur die owerheid in die kiem gesmoor.
Bewindsoorname
In 1953, ná die oorlog van Korea, is Korea in twee gedeel, te wete Noord- en Suid-Korea. Kim Il-sung, Jong-il se pa, wat vlot Russies kon praat, is deur Joseph Stalin as die leier van 'n kommunistiese een-party-diktatuur in Noord-Korea aangestel. Die Sowjetunie was in daardie tyd Noord-Korea se grootste politieke, ekonomiese en militêre beskermheer.
Sy pa was die eerste minister van die Demokratiese Republiek van Noord-Korea vanaf 1948 tot 1972 en die president van die Demokratiese Republiek van Noord-Korea vanaf 1972 tot met sy dood in 1994.
In 1994 word Kim Jong-il die wêreld se enigste erflike kommunistiese leier, nadat hy die leisels van sy vader oorneem. In daardie tyd was daar nog baie min bekend van die nuwe leier.
Optredes as leier
Noord-Korea se swak ekonomiese vertoning het voortgeduur nadat Jong-il sy vader opgevolg het, hoewel hy die toestand in 'n mate verlig het deur internasionale bystand te vra, veral van China.
Hy het ook China verskeie male besoek, en was geïnteresseerd in hoe die kommunistiese China sy sosialistiese beginsels by 'n markekonomie kon aanpas. Ná sy besoek aan Beijing en Shanghai in 2000 en 2001, begin Noord-Korea op klein skaal met private entrepreneurskap eksperimenteer.
Hy het ook betrekkinge met Suid-Korea begin verbeter. In Junie 2000 ontmoet hy die Suid-Koreaanse leier, Kim Dae-jung, vir die eerste tussen-Koreaanse byeenkoms sedert die Koreaanse oorlog in 1953, wat destyds die land in twee geskeur het. Die byeenkoms se vernaamste positiewe uitkoms was om bande tussen die twee state te verbeter, insluitende die hereniging van families wat sedert die oorlog verdeel was. Meer as 'n miljoen Koreane in hierdeur geraak.
Persoonlikheid
Diegene wat hom ontmoet het, het opgemerk dat hy goed ingelig was en daar word beweer dat hy internasionale gebeure naarstiglik gevolg het.
Film entoesias
Jong-il se liefde vir films en bioskope het gegrens aan obsessief. Hy het na bewering 'n versameling van 20 000 Hollywood-films opgebou en selfs 'n boek oor die filmbedryf geskryf.
Hy het ook blykbaar die staat se filmmaatskappy telkemale besoek en 'n patriotiese dokumentêre film oor Noord-Koreaanse geskiedenis vervaardig wat uit 100 hoofstukke bestaan het.
In 1978 het hy 'n Suid-Koreanse regisseur en sy vrou laat ontvoer, en gevra dat hulle vir hom rolprente maak (sien Vroeëre lewe).
'n Liefde vir buitensporige luukshede
Die Suid-Koreaanse media het hom as 'n ydele man geskets, wat platform-skoene gedra het om hom langer te laat vertoon.
Anekdotiese vertellings suggereer dat hy nie onnosel was soos sy suidelike bure hom wou laat voorkom nie, hoewel sy klaarblyklike liefde vir spys en drank waarskynlik wel waar was.
Konstantin Pulikovsky, 'n Russiese gesant met wie Kim Rusland per trein deurkruis het, het gerapporteer dat die Noord-Koreaanse leier elke dag lewende krewe na die trein laat invlieg het, wat hy dan met silwer eetstokkies geëet het.
Gedurende sy byeenkoms in 2010 met die destydse Suid-Koreaanse president Kim Dae-jung, het hy volgens waarnemers 10 glase wyn gedrink, terwyl sy liefde vir Hennesy VSOP cognac welbekend was.
Kritiek
Jong-il is gekritiseer vir sy flagrante menseregteskendings en dat hy die stabiliteit van die streek in gevaar gestel het deur langafstandmissiel-lanserings en sy kernwapenprogram.
Anne-Lise Gabold
Anne-Lise Gabold (gebore 5 Oktober 1941) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Jazz All Around (1969), King Lear (1971), A Happy Divorce (1975), en Hearts High (1976).
Pannoniese Laagvlakte
Die Pannoniese Laagvlakte (ook Pannoniese Bekken of Karpatebekken genoem) is 'n uitgestrekte laagvlakte in suidelike Oos-Sentraal-Europa waardeur die middelloop van die Donau en die Theißrivier se benedeloop loop. Die bekken is grotendeels in Hongarye geleë, maar strek tot in die gebied van vyf ander lande. In geologiese opsig hoort ook die klein Weense Bekken in Oostenryk en die Karpateboog by die vlakte. Die laagvlakte, wat in die ooste deur die Karpate-bergreeks begrens word, vorm die mees westelike deel van die Eurasiese steppegordel. Die Pannoniese Laagvlakte word in die suide deur die Savarivier begrens.
Die laagvlakte se naam is afgelei van Pannonia, 'n antieke streek wat in 9 n.C. as provinsie by die Romeinse Ryk ingesluit is, en sy naamgewende volk, die Pannoniërs. Die antieke Pannonia was in die ooste van die huidige Hongarye geleë.
Cornel Judels
Cornél Judels is 'n Suid-Afrikaanse skrywer en is op 7 Maart 1978 in Johannesburg gebore as die jongste van vier kinders van Cornelis Johannes Judels en Zelma du Toit.
Lewe en werk
Sy matrikuleer in 1996 aan die Hoërskool Florida en studeer dan vanaf 1997 verder aan die Universiteit van Pretoria, waar sy in 2000 'n graad in Chemiese Ingenieurswese verwerf. Sy woon en werk op die Wes-Rand en studeer verder in Spaans aan die Universiteit van die Witwatersrand. Sy skryf in vir 'n M.A.-graad in Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Pretoria, wat sy in 2012 verwerf. Haar mini-verhandeling vir hierdie kursus is “ 'n Ondersoek na die ‘Nuwe stemme’-reeks as forum vir ontluikende digters”, terwyl sy vir die praktiese deel van die kursus 'n versameling gedigte indien.
Cornel is oorlede op Sondag 24 November 2019. Sy laat drie kinders agter.
Skryfwerk
Haar gedigte word opgeneem in “Nuwe stemme 3” en in “Groot verseboek” en “My ousie is 'n blom”.
Realisme (dramatiese kunste)
In hierdie artikel word die teaterstyle van realisme beskryf. Toneelstukke van Ibsen en Tsjechof word kortliks behandel as voorbeelde van die realisme. Die elemente van die “well-made play” word genoem.
Teater van die Realisme
Realisme in die teaterkuns begin tydens die laaste deel van die 19de eeu. Die style van die teater was tydens daardie tyd nog melodrama, komiese opera-opvoerings en operettes. Die Rewolusies in 1848 in Europa het aangedui dat dit tyd was vir sosio-ekonomiese hervorming. Tegnologie het ontwikkeling meegebring en die mense het al hoe meer in die wetenskap as die bron vir die waarheid geglo. Die werkersklas moes steeds veg vir hul regte. Die era van Romantiek is verby en daar was 'n soeke na pragmatisme. Drie hoofbewegings het aanleiding gegee tot Realisme:
Kunstenaars is deur hierdie denkrigtings beïnvloed − neem byvoorbeeld vir Richard Wagner (1813–1883) wat die teater meer realisties wou maak. Hy bepleit byvoorbeeld 'n teatergebou waar almal ewe goed kan hoor en sien – waar alle mense gelyke regte het en hy weerstaan die spesiale losies waar die hoëlui sou sit. Die illusie van die waarheid moes geskep word. Die orkes mog nie hul instrumente in die orkesput instel nie, en daar mog geen applous wees nie. Die kostuums en dekor moes histories korrek wees. Gedurende hierdie tyd was daar 'n stroming wat die mens en sy ware toestande moes uitbeeld, met ander woorde die realiteit van sy ware probleme moes onder die loep geneem word.
Ibsen
Ibsen se karakters was sielkundig gemotiveerd en die omgewing het sy karakters se innerlike beïnvloed. Die karakters se sosio-ekonomiese milieu het 'n invloed op hul lewens. So word Ibsen dan die vader van Realisme. Hy skryf “Spoke” in 1881 wat oor geslagsiekte handel. Sy toneelstuk “Pilare van die Gemeenskap” (1877) handel oor oorlog en sake.“‘n Pophuis” (1879) en “Hedda Gabler” (1890) is twee toneelstukke wat oor vroueregte handel. In die toneelstuk, “ 'n Pophuis” of “A Doll’s House” van Ibsen probeer die hoofkarakter, Nora, selfstandig te word van haar man wat haar soos 'n ondergeskikte objek hanteer en nie as sy gelyke nie. Sy steek die feit dat sy finansiële probleme het weg van hom. Sy verlaat hom op die ou end omdat sy nie langer met sy selfsugtigheid kan saamleef nie.
Die toneelstuk begin waar Nora haar finansiële probleme wegsteek en probeer om haar man, Torvald se werknemer, Krogstad te beskerm teen Torvald wat hom in die pad wil steek. Krogstad weet van haar finansiële verknorsing. Toe Krogstad wel sy werk verloor stuur hy 'n brief aan Torvald waarin hy Nora se probleem onthul. Nora probeer keer dat Torvald die brief lees. Op die ou end lees Torvald die brief en is woedend vir Nora. Hy weier om Nora erkenning te gee vir die feit dat sy geld geleen het om sy lewe te red. Nadat dit aan die lig kom dat die geld nie meer terugbetaal hoef te word nie, vergewe Torvald vir Nora. Sy weier egter om sy egosentriese houding te vergewe en verlaat die gesin.
'n Verdere tema van die stuk is dié van vroueregte. Torvald hanteer Nora soos sy besitting eerder as sy gelyke. Nora groei van 'n kinderlike, afhanklike mens na 'n onafhanklike vrou wat haar eie waarde ontdek. Ander karakters wat die boodskap en tema van die stuk versterk is die van Christine Linde wat 'n vrou vergestalt wat afhanklik is van 'n man en dit as gevolg van haar behoefte aan materiële versorging. Dan is daar Dr. Rank wat verlief is op Nora. Sy verwerp egter sy beheptheid met haar.
Ibsen se toneelstuk, "'n Pophuis" is 'n goeie voorbeeld van realisme omdat die karakters en omstandighede verband hou met realistiese gebeure. Niks word verhef bo die werklikheid nie. Daar is nie 'n gelukkige einde aan die verhaal nie, maar 'n realistiese einde om die werklikheid van die lewe uit te beeld. Volgens Nora is hul huis 'n pophuis waar Torvald 'n speel-speel huwelik met haar gehad het, en nie 'n ware, opregte verhouding nie. Torvald word selfsugtig en autoritêr uitgebeeld. Ibsen verhef ook nie vir Nora tot 'n heldin soos in die romantiese toneelgenres nie, want sy verlaat nie net haar man nie, maar ook haar kinders vir wie sy “lief” is. Sy gaan uit in die lewe om haarself op haar eie te wil bewys. Ons kan ons reeds indink dat haar pad vorentoe nie so maklik gaan wees nie. Daar is nie glorie en inspirasie in die “’n Pophuis” nie, maar net pynlike keuses wat gedoen moet word.
George Bernard Shaw
George Bernard Shaw (1856–1950) het 'n goeie sin vir humor gehad. Hy was 'n Engelse skrywer. “Arms and the man: (1894) handel oor liefde, oorlog en eer. “Mrs Warren’s Profession” handel oor prostitusie. In 1905 skryf hy “Major Barbara” wat oor menseregte en arbeid handel en in 1913 skryf hy “Pygmalion” wat handel oor 'n blommeverkoopster wat dan deel word van die hoër lui. Dit is die toneelstuk waarop die film "My Fair Lady" gebasseer is.
Anton Tsjechof
Die werke van Anton Tsjechof (29 Januarie 1860 – 15 Julie 1904) van Rusland vorm 'n oorgang tussen Realisme na Naturalisme. Buiten sy bykans 200 kortverhale het Tsjechof ook toneelstukke geskryf waarvan die temas die daaglikse lewens van die Russiese mense uitbeeld. Hierdie mense smag na geluk maar dit word dikwels in die wiele gery deur hul omstandighede of hul eie persoonlikhede wat dit kortwiek. Hulle is gefrustreerd met hul huidige situasies en word dan komies sowel as pateties geskilder. Dramatiese gebeure vind nie op die verhoog plaas nie, want die stuk gaan eerder oor die alledaagse as die dramatiese. Tsjechof se dramas bevat ook simboliese elemente, byvoorbeeld 'n “seemeeu” en 'n “kersieboord” wat sekere dieper betekenisse aanraak. Die seemeeu wat die simbool van vryheid en sorglose sekuriteit voorstel word vernietig in die hande van 'n geliefde. Die vryheid word nou verander in 'n negatiewe afhanklikheid. Die kersieboord verteenwoordig die Russiese gemeenskap waar elke boom die unieke siel van 'n serf (werker) uitbeeld. Die vernietiging van die boord beeld die onbetrokkenheid en disrespekvolle hantering van die middelklas en aristokrasie van die belangrikheid van die landbou as die grondslag van die land uit.
Tsjechof maak sy groot debuut met “The Seagull”. In hierdie stuk het hy 'n gedeelte geskryf oor 'n jong skrywer se probleme wat eintlik sy eie was. Die karakter, Trigorin, protesteer teen konvensies en reëls in die skryfkuns. In 1884 het Tsjechof medies begin studeer. Sy letterkundige werk het nou al hoe beter begin word. Hy was ook passievol oor sy werk as mediese praktisyn en glo dat dit hom baie gehelp het om mensekennis te verkry. Tsjechof was 'n ongelooflike harde werker as dokter en as skrywer. In 1888 het hy egter begin siek word en baie gehoes, en in 1889 het hy hartprobleme ontwikkel. Tsjechof het die toneelstuk “Ivanoff” geskryf in protes teen 'n stuk wat hy in 'n Moskouteater gesien het. Die karakter, Ivanhoff, was geen held nie, maar 'n gewone, onderdrukte man soos een van die baie gewone, “oorbodige” mense in Rusland met wie Tsjechof oorweldigende medelye gehad het. Die skryfproses en opvoering van hierdie toneelstuk het in moeilike omstandighede plaasgevind. Daar was uiters min goeie akteurs en die stuk het misluk. Die kritici het die stuk aangeprys omdat dit so oorspronklik was, maar ook foute uitgelig. Hy het die stuk herskryf voordat dit in St. Petersburg opgevoer is en daar uiterse sukses behaal. Die volgende stuk was getiteld “The Boor”, 'n klugtige toneelstuk wat hy in 'n aand geskryf het en wat ook sukses behaal het. “Die demoon” wat hy tien jaar na “Uncle Vanya” herskryf het, was 'n mislukking. In 1896 skryf hy “The Sea-Gull” en daarna “The three sisters” wat in 1901 opgevoer is was suksesvolle teaterwerke wat opgevolg word deur “The Cherry Orchard” of "Die Kersieboord" in 1904.
Die kersieboord van Anton Tsjechof
In hierdie stuk word die Russiese plattelandse lewe beskryf waar die doellose bestaan van die eienaars van die kersieboord beïnvloed word deur die moderne wêreld. Tsjechof behaal met hierdie stuk groot sukses en die Russiese skrywer, Tolstoi, vergelyk hom met die Franse skrywer, Maupassant. Sy realistiese onderwerpe word so natuurlik uitgebeeld dat daar amper niks in sy toneelstukke “gebeur” nie. Daar hang 'n neerslagtige gevoel oor die toneelstukke. Die karakters se lewens is doelloos of vol spyt oor wat hul wel in die lewe kon wees maar nie is nie.
“Die kersieboord” (1904) is deur Konstantin Stanislavski, die regisseur, opgevoer in die Moskou Kunsteater. Alhoewel Tsjechof dit as 'n komedie beskou het, het Stanislavski dit as 'n tragedie hanteer. Die toneelstuk handel oor 'n Russiese landheerseres wat na haar familieplaas met 'n groot kersieboord terugkeer net voor dit op 'n veiling verkoop gaan word. Sy laat die verkoop van die plaas oor aan die seun van 'n vorige plaaswerker. Die familie verlaat die plaas terwyl hul moet hoor hoe die kersiebome afgekap word. Daarmee is die vorige era van Rusland onder die aristokrasie verby en word nou oorgelaat aan 'n middelklas wat hul nie met die vorige tye wil vereenselwig nie.
Die hoofkarakters is Madame Lyubov Andreievna Ranevskaya: Die plaas behoort aan haar. Sy verteenwoordig die trots van die aristokrasie, en is verward oor haar gevoelens vir haar ou huis. Haar smart tydens die dood van haar seun geen haar 'n emosionele diepte en keer dat sy net 'n groteske aristokratiese karakter word. Die meeste van die humor rondom haar ontstaan omdat sy nie finansies verstaan nie.
Peter Trofimov: Hy is 'n student wat “tussen studies” rondhang met sterk politiese oortuigings. Anya stel baie in hom belang. Peter is 'n oortuigde hervormer van die ou Rusland wat hom teen die aristokrasie of ou Tsaristiese regime gekeer het.
Boris Borisovich Simeonov-Pishchik: 'n Landheer en nog 'n ou aristokraat wat in 'n finansiële verknorsing verkeer. Alhoewel hy wat sy materiële toestand aan betref diep in die sop is, fuif hy en sosialiseer met die Gayevs.
Varya: Sy is Lyubov's se aangenome dogter van 24. Sy bestuur die landgoed en is baie bekommerd oor die geldsake. Sy is die rots wat die familie saam hou. Sy het klaarblyklik 'n verhouding met Lopakhin, maar niemand weet ooit of hul ernstig daaroor is nie.
Leonid Andreieveitch Gayev: Die broer van Madame Ranevskaya. Hy is duidelik geskep as 'n komiese karakter, praterig en eksentriek. Hy is verslaaf aan die spel, biljart. Hy beeld die dekadente lewe van die aristokrasie uit. Hy probeer om hul landgoed te red, maar het op die ou einde nie die deursettingsvermoë om dit reg te kry nie.
Yermolai Alexeievitch Lopakhin: 'n Sakeman wat die middelklas verteenwoordig en 'n gevaar vir die artistokrasie inhou.
Charlotta Ivanovna: Sy is die melancholiese, eksentrieke goewernante van Anya. Sy hou almal besig met haar kaarttruuks en is ook 'n buikspreekster. Sy aanvaar haar ontslag aan die einde van die toneelstuk met pragmatisme.
Yepikhodov: Hy is 'n klerk en 'n sterk komiese karakter as gevolg van sy onhandige lompheid.
Dunyasha: Sy is 'n bediende.
Firs: Hy is 'n ou bediende van 87. Hy is eksentriek en dink dat die vrywording van die serfs 'n probleem vir Rusland skep. Hy simboliseer die verganklikheid van die ouer geslag en gesels met homself soos 'n versteurde persoon.
Yasha: Hy is 'n lyfbediende wat Lyubov oppad terug van Parys af vergesel. Hy verteenwoordig die jong Russiese geslag wat die ouer garde verag en 'n voetsoldaat sal wees in die Rewolusie.
.kr
.kr is die Internettopvlakdomein vir Suid-Korea.
Realisme (dramatiese kunste)
Die kersieboord van Anton Tsjechof
Daar is ook 'n vreemdeling en 'n Posmeester wat die teenstand teen die aristokrasie uitbeeld, benewens gaste en ander bediendes.
Die tema van die stuk beeld die futiliteit van die lewe uit – onvergenoegdheid met die lewe by die aristokrasie wat hul status probeer behou, benewens die bourgeoisie wat betekenis in hul nuutgevonde materiële status probeer vind. Dit gaan oor die opkoms van die middelklas, die plaaswerkers se opstand en die verval van die artistokrasie. Die karakters is net gewone mense met hul foute en eksentrieke idees. Hulle is funksionele karakters en verteenwoordig elkeen iemand van die Russiese eietydse lewe om só die temas van die stuk te ondersteun. Een van sy hooftemas is sosiale verandering en die vryheid van die werkersklas. Hy beeld Ranevskaya se onvermoë om haar probleme rakende haar landgoed op te los uit as kritiek op persone wat dit nie regkry om in die nuwe Rusland aan te pas waar die werkersklas ook nou regte het nie. Sy lewe in die waan van die verlede en praat altyd oor haar wyle seun. Sy pas ook nie finansieel aan by die nuwe realiteit van die opkoms van die serfs in Rusland nie, en vernietig sodoende hul gesin se lewens. Die tema “identiteit”, waar baie van die karakters hul eie droomlewens uitlewe, word ook in die drama ontgin. Die Gayev-familie lewe hoog terwyl hul eintlik ernstige finansiële probleme het. Ranevskaya reis na Parys en Gayev werk nie, maar speel biljart. Die vriende van die familie en die diensknegte of serfs lewe ook in hul eie verbeeldingswêrelde. Varaya, 'n aangenome dogter van 'n aristokraat is die huishoudster, Trofimov is 'n student maar hy is in werklikheid uit die universiteit geskors, Yasha dink hy is deel van die Paryse élite, maar is eintlik 'n Rus. Lopakhin, gebore as 'n serf of arbeider, is vir alle praktiese doeleindes 'n miljoenêr.
Anton Tsjechof het die grondslag gelê vir die “indirekte aksie” in 'n toneelstuk om op die wyse 'n indruk van realisme te skep. Hy gee inligting op 'n subtiele wyse weer; hy laat toe dat gesprekke in die middel ophou. Die karakters praat net van dramatiese gebeure en dit vind nie op die verhoog plaas nie, en so word dramatiese spanning geskep deur van die karakters afwesig te laat wees. Hy het die klassieke Aristoteliaanse storielyn geïgnoreer waar daar 'n opbou van spanning en 'n ontknoping is. Hy laat alles net soos in die lewe lyk. Daar gebeur nie veel nie, maar daar gebeur tog baie, veral in die gemoedere van die karakters.
Tsjechof het baie gedetaileerd gewerk. Alles op die verhoog moes funksioneel wees en iets beteken. Hy skep byvoorbeeld 'n gespanne atmosfeer in “The three sisters” wat beweer dat hul na Moskou toe moet gaan maar op die ou einde weet mens dat hulle nooit sal gaan nie. In Masha se laaste spreekbeurt verklaar sy: “Ons moet lewe … ons moet lewe”. Hierdie woorde word die teëlaarde vir Beckett se woorde in die Absurde teaterstuk genaamd “Waiting for Godot”, waar die karakter sê: “Ek kan nie aangaan nie, ek gaan aan”.
Elemente van 'n "Well-made play"
Voorbeelde van "Well-made plays":
Naturalisme spruit voort uit Realisme
Saam met Realisme het daar twee verdere strominge plaasgevind naamlik, Naturalisme en die Onafhanklike Teaterbeweging. Naturalisme was die gevolg van Darwin se lering en het in Frankryk posgevat. Die implikasies van Darwin se lering is dat jou gene en die omgewing jou lewe bepaal en dat vooruitgang die gevolg van ewolusie is wat op 'n wetenskaplike manier aangewakker kan word. Frankryk word nou 'n republiek en dit beteken dat daar Vryheid, Gelykheid en Broederskap is, wat naamlik die doelwitte van die Republikeine was. Die gewone man op straat word nou belangrik.
Opsomming van die hoofelemente van die Realistiese toneelstyl
Realisme was gewild by die gehoor omdat gewone mense met die karakters kon identifiseer.
Die karakters het dikwels teen 'n saak opgestaan om hulself teen 'n onreg te beskerm.
Die karakters is sielkundig benader en geloofbaar.
Dialoog is gegrond op alledaagse spraak.
Die gewone vierkantige stel is gebruik met die vierde muur wat verwyder is sodat die gehoor na die lewe binne die verhaal kan kyk.
Die gebeure speel gewoonlik binnenshuis af en die verhooginkleding is 'n spieëlbeeld van die werklikheid.
Hierdie beweging het Stanislavski se stelsel van realistiese spel beïnvloed en die Amerikaanse realisme spruit daaruit. Daar is met 'n Method Acting-styl in Amerika begin wat geskoei is op die Stanislavski-metode wat van die 1930’s tot en met die sestigerjare baie gewild was.
Realisme het die filmstyl grootliks beïnvloed.
Karakters se kostuums was outentiek.
Patrick Schwarzenegger
Patrick Arnold Shriver Schwarzenegger (gebore 18 September 1993) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is die seun van Arnold Schwarzenegger en Maria Shriver. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Benchwarmers (2006), Stuck in Love (2012), Grown Ups 2 (2013), en Scouts Guide to the Zombie Apocalypse (2015).
Zombamassief
Beskrywing
duimnael|links|180px|Die Mulunguzidam tydens die reënseisoen. duimnael|links|180px|’n Dorpie op die rand van die Zombaplato, met die Ku Chawe Inn op die agtergrond.
Die massief bestaan hoofsaaklik uit siëniet, maar edel- en halfedelstene soos kwarts word ook aangetref. Dit beslaan ’n oppervlakte van sowat 130 km2 en die hoogste piek is 2 087 m hoog.
Alex Wehrley
Alex Wehrley (gebore 29 Julie 1988) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Rudderless (2014) en in die televisiereeks Eye Opener TV (2011).
Zombamassief
Beskrywing
Die Zombaplato is bedek met gemengde plantegroei, maar veral dennebome kom voor; dit word geplant vir bosbou. Die Zombasaagmeul is aan die suidelike hange van die berg geleë. Op plekke waar inheemse bome voorkom, is daar ’n groot probleem met die afkap van bome vir vuurmaakhout. Vrugte soos aarbeie en braambessies word op die berg geplant vir die plaaslike mark.
Strome loop deur die plato en daar is watervalle en klein mere. Die Mulunguzirivier ontspring op die plato en vloei deur die stad Zomba aan die voet van die berg. In 2000 is die Mulunguzidam geopen wat Zomba se reservoir van water voorsien.
Toerisme
Dit is die streek se grootste toeriste-attraksie. Aktiwiteite sluit in stap, perdry, bergklim, hengel en bergfiets ry. Die plato kan per teerpad van Zomba af bereik word. Daar is verskeie soorte akkommodasie vir toeriste, soos die Ku Chawe Inn en verskeie kampeerterreine. In die stad self is daar twee hostels vir rugsakreisigers en verskeie lodges. Die plaaslike kunsmark is die ideale plek om aandenkings te koop.
.kw
.kw is die Internettopvlakdomein vir Koeweit.
Eksterne skakels
Toppdomän
Pichilemu
Pichilemu (Mapudungun vir: "Kleine Bos") is 'n toerisme-stad en gemeente wat in die sentrale gebied van Chili aan die Stille Oseaan gelêe is. Dit is die hoofstad van die provinsie Cardenal Caro.
Die strand van Pichilemu word beskou as een van die wêreld se beste plekke vir branderplankryery, veral die sektor van Punta de Lobos, waar wedstrye gereeld gehou word.
Groot-Nefkarivier
Die Groot-Nefkarivier of Bolsjaja Nefka (Russies: Больша́я Не́вка) is een van die sytakke van die Newarivier. Dit skei die Wiborg-kant van Sint Petersburg, Rusland, van die Petrograd-kant.
Die Bolsjaja Nefka vertak op sy beurt naby die mees suidelike punt van Kamenni-eiland in die Malaja (die suidelike tak) en Srednaja Nefka (die noordelike tak). Die rivier is sowat 8,5 km lank en tot 8,5 meter diep, en die breedte wissel van 50 tot 360 meter.
Die kruiser Aurora, ’n belangrike simbool van die Oktober-rewolusie, lê in die Bolsjaja Nefka by Petrogradski-eiland voor anker. Daar is verskeie brûe oor die rivier.
Hierdie artikel is vertaal uit die Russiese Wikipedia
Holger Gabrielsen
Holger Gabrielsen (27 November 1896 – 7 Mei 1955) was 'n Deense regisseur en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Genboerne (1939) en Mani (1947).
Ronel de Goede
Ronel de Goede (*1949–) is 'n Suid-Afrikaanse digter.
Herkoms en opleiding
Petronella Hermina (Ronel) Foster is in 1949 gebore. Sy studeer aan die Universiteit van Stellenbosch en behaal die B.A.-graad in 1969 en die Senior Onderwysdiploma in 1970. Hier is sy lid van D.J. Opperman se Letterkundige Laboratorium. Dan skryf sy haar in by die Universiteit van Suid-Afrika waar sy die B.A. Honneurs-graad met lof in 1980 verwerf.
Sy keer terug na die Universiteit van Stellenbosch vir haar M.A.-graad wat sy in 1987 met lof verwerf met 'n verhandeling oor Die dier as teken in Wilma Stockenström se Monsterverse. Sy is in 1994 die eerste wenner van die Elisabeth Eybersbeurs wat deur die Albert Wessels Trust ingestel is. Die doel van die beurs is om taal- en kulturele bande tussen Suid-Afrika en Nederland te bevorder en word toegeken vir 'n studiereis vir Nederlandse óf Suid-Afrikaanse nagraadse studente, navorsers of dosente. In 2000 behaal sy aan die Universiteit van Stellenbosch haar D.Litt.-graad met 'n proefskrif oor Postmodernisme en poësie, met spesifieke verwysing na die historiografiese metagedig ‘Die heengaanrefrein’ van Wilma Stockenström.
Loopbaan
Sy is senior lektor in die Departement Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Stellenbosch en word later medeprofessor en ook ondervoorsitter van hierdie departement. By die universiteit is sy ook hooforganiseerder en aanbieder van die Skrywerswerkwinkels, terwyl sy op die Internet vir 'n tyd PoësieNet op die LitNet webtuiste versorg.
Sedert 2003 is sy saam met twee buitelandse vakgenote, professore Yves T’Sjoen en Thomas Vaessens van Amsterdam, betrokke by 'n navorsingsprojek waar hulle 'n vergelykende studie doen van Afrikaanse, Nederlandse en Vlaamse poësie. Haar verbintenis tot versterking van die bande tussen Afrikaans en Nederlands vind ook uiting in haar lidmaatskap van die Kaapse Forum vir Neerlandistiek, terwyl sy ook dien op die Raad van Trustees van die Van Ewijck-stigting. Sy is stigterslid van die Letterkunde-Ondersteuningskomitee (LOK), wat bestaan uit personeel van die Wes-Kaapse Onderwysdepartement en dosente van Afrikaans Departemente aan die drie suidelike universiteite. LOK bied jaarliks 'n simposium vir sowat 600 onderwysers aan oor die onderrig van Afrikaans. Verder is sy ook stigterslid van die Woordfeeskomitee, wat die jaarlikse Woordfees reël. Van haar vakkundige artikels verskyn in tydskrifte soos Stilet, Tydskrif vir Letterkunde en Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.