cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
KIC 8462852
Jonger ster met saamsmeltende materiaal
duimnael|’n Kunstenaarsvoorstelling van ’n jong ster met saamsmeltende materiaal in ’n wentelbaan daarom. Die sterrekundige Jason Wright (wat deur Boyajian geraadpleeg is) an ander wat KIC 8462852 bestudeer het, het in ’n opvolgverslag voorgestel as die ster jonger is as wat sy posisie en spoed suggereer, kan die ligdalings deur saamsmeltende materiaal om die ster veroorsaak word. In ’n spektroskopiese studie van die sterstelsel is egter geen tekens gevind van saamsmeltende materiaal binne ’n paar astronomiese eenhede van die sentrale ster nie.
Planetêre afval
duimnael|’n Kunstenaarsvoorstelling van ’n enorme botsing met ’n [[protoplaneet.]] Die ster se spektrale energieverspreiding is ook ondersoek. ’n Enorme botsing sou warm stof veroorsaak het wat in infrarooigolflengtes gloei, maar geen oortollige infrarooi-energie is waargeneem nie en dit sluit enorme hoeveelhede planetêre afval weens ’n botsing uit. In nog ’n spektroskopiese ondersoek is ook geen bewyse binne ’n paar astronomiese eenhede van die sentrale ster gevind van warm stof wat deur ’n verdampende of ontploffende planeet veroorsaak kon gewees het nie.
’n Gebrek aan sulke bewyse steun die hipotese dat ’n swerm koue komete in ’n buitengewoon eksentrieke wentelbaan vir die ster se besonderse ligkurwe verantwoordelik kan wees, maar verdere studies is nodig.
’n Wolk disintegrerende komete
Nog ’n hipotese is dat die verskynsel deur ’n wolk disintegrerende komete veroorsaak word wat in ’n elliptiese wentelbaan om die ster is. Volgens dié scenario kon die swaartekrag van ’n nabygeleë ster veroorsaak het dat komete uit die ster se Oort-wolk na die binnekant van die stelsel val. Een moontlikheid is ’n rooidwerg binne 885 AE van KIC 8462852 af. Daar is egter twyfel daaroor of soveel komete uit die ster se Oort-wolk naby aan die ster kan wentel dat dit 22% van die lig verduister.
Submillimeter-golflengte-waarnemings waarin gesoek is na koue stof verder van die ster af, in die stelsel se Kuiper-gordel, dui daarop dat ’n "katastrofiese" planetêre versteuring heel waarskynlik nie die antwoord is nie; die moontlikheid van ’n Kuiper-gordel wat komete na die binneste deel van die stelsel versprei, moet nog ondersoek word.
’n Megastruktuur
duimnael|’n Kunstenaarsvoorstelling van ’n modifikasie van ’n Dyson-swerm. Wright en ander se hipotese is dat die voorwerpe wat die lig verduister, dele kan wees van ’n megastruktuur wat deur buiteaardse wesens gebou is, soos ’n Dyson-swerm  – ’n hipotetiese struktuur wat ’n buiteaardse beskawing om ’n ster kan bou om van die ster se lig vas te vang vir hul energiebehoeftes. Vanweë die groot mediadekking daarvan is KIC 8462852 deur Kepler se Steve Howell vergelyk met KIC 4110611, ’n ander ster met ’n vreemde ligkurwe (wat ná jare se ondersoeke geblyk het ’n vyfsterstelsel te wees). Wright het klem gelê op die belangrikheid van toekomstige spektrale studies oor KIC 8462852. Hy het gesê die kans is baie klein dat buiteaardse wesens die ligkurwe kan veroorsaak; die ster is egter ’n gewilde SETI-teiken (wat buiteaardse lewe soek) omdat geen bevredigende antwoord nog gevind is wat op natuurlike oorsake dui nie.
Op 19 Oktober 2015 het die SETI-instituut aangekondig hulle gaan soek na radiogolwe van moontlike intelligente buiteaardse wesens in die nabyheid van die ster. Ná ’n aanvanklike ondersoek van twee weke het die instituut in November 2015 aangekondig hulle het geen tekens van tegnologieverwante radioseine gekry nie. In Februarie 2016 is in nog ’n SETI-verwante studie, van gammastraal-argiefmateriaal van 2009 tot 2015, geen bewyse gevind van optiese pulsseine wat met KIC 8462852 verband hou nie.
Opvolgstudies
Baie optiese teleskope en spektografiese instrumente monitor KIC 8462852 in afwagting van nog ’n groot daling in ligsterkte om te meet of dit ’n soliede voorwerp is wat die ligdaling veroorsaak of ’n massa stof of gas.
Yokosuka P1Y
Die Yokosuka P1Y was 'n tweemotorige bomwerper wat deur die Japannese Vloot Lugmag gebruik was tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig het sy nooiensvlug voltooi in Augustus 1943.
FC 08 Villingen
FC 08 Villingen is 'n Duitse sokkerklub uit Villingen-Schwenningen in die deelstaat Baden-Württemberg.
Geskiedenis
Die klub is op 1 Oktober 1908 gestig as FC Villingen 08. Die klub het in 1920 met Athleten-Club Germania Villingen saamgesmelt, maar die twee klubs het later weer uitmekaar gegaan.
Die span het tussen 1927 en 1931 in die Bezirksklasse Oberbaden gespeel, destyds die hoogste klas. Die klub het in die 1930’s 'n speler vir die nasionale span opgelewer (die enigste tot dusver), Hermann Gramlich. Gramlich is egter in 1942 in Rusland oorlede tydens die Duitse inval gedurende die Tweede Wêreldoorlog. In 1939 het die span weer op die hoogste vlak in die Gauliga meegeding.
Die klub is na die Tweede Wêreldoorlog herstig as ASV Villingen en het direk na die oorlog in die Oberliga meegeding, op daardie stadium die hoogste vlak.
Stadion
Die klub se tuisveld was tussen 1920 en 1960 die Stadion Waldstraße. Op 15 Oktober 1960 is die nuwe tuisveld, die Friedengrundstadion, ingewy met plek vir 16 000 toeskouers, insluitend 800 sitplekke en 2 500 onderdak staanplekke.
Charles Picqué
Charles Picqué (* 1 November 1948 in Etterbeek) is 'n Belgiese politikus van die Franssprekende Sosialistiese Party (Parti Socialiste, PS).
Picqué is in die gewestelike verkiesings van 2009 as eerste minister van die Brusselse Hoofstedelike Gewes verkies, 'n amp wat hy reeds in drie vorige termyne (1989–1995, 1995–1999 en 2004–2009) beklee het. Daarnaas het hy ook as burgemeester van Saint-Gilles/Sint-Gillis, 'n munisipaliteit in die Brusselse Hoofstedelike Gewes, as provinsiale raad van die voormalige provinsie Brabant en as federale minister en minister van die Franssprekende Gemeenskap van België gedien.
Paul Ukena
Paul Ukena (19 Augustus 1921 – 10 Maart 1991) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Trip to Bountiful (1985) en Wyatt Earp (1994), en in die televisiereeks NBC Television Opera Theatre (1950).
Qingdao
Qingdao (Chinees: 青岛) of Tsingtao (Duits: Tsingtao) is 'n stad in die Chinese provinsie Sjandong met 'n bevolking van 8 715 100 in 2010.
Die stad was vanaf 1898 tot 1914 'n kolonie van die Duitse Keiserryk en is tydens die Eerste Wêreldoorlog deur Japannese magte verower. In 1928 is Qingdao weer by die Republiek China ingesluit, maar in die Tweede Chinees-Japannese Oorlog het Japan die stad weer beset. In 1949 het die Volksrepubliek China die stad weer terug ontvang.
Job Amupanda
Job Shipululo Amupanda (gebore 27 Augustus 1987) is 'n Namibiese politikus en aktivis. Hy dien sedert 2 Desember 2020 as die burgemeester van Windhoek, die hoofstad van Namibië.
Hy was voorheen 'n akademikus aan die Universiteit van Namibië voordat hy 'n medestigter van die Affirmative Repositioning geword het, 'n beweging wat in November 2014 deur radikale jeugaktiviste van die SWAPO-jeugliga gestig is.
Die Himmel erzählen die Ehre Gottes, BWV 76
Die Himmel erzählen die Ehre Gottes, BWV 76, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Rachel Alana Handler
Rachel Alana Handler (gebore 6 Januarie 1988) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Smothered (2016) en The Upside (2017), en in die televisiereeks Law & Order: Special Victims Unit (1999).
Lux Verbi
Lux Verbi is die markleier in die vervaardiging en verspreiding van Christelike media van gehalte in en vanuit Suid-Afrika.
Lux Verbi vervaardig en versprei 'n verskeidenheid Christelike produkte effektief en winsgewend. Die maatskappy bied produkte en dienste van hoë gehalte en streef daarna om 'n onbesproke Christelike sake-etiek te handhaaf.
Agtergrond
Lux Verbi het ontstaan uit die oudste uitgewersmaatskappy in Suid-Afrika, NG Kerk-Uitgewers, wat in 1818 gestig is. Die Bybelgenootskap van Suid-Afrika, wat uit dieselfde moedermaatskappy ontstaan het, versprei steeds miljoene Bybels elke jaar, maar is nie aan Lux Verbi verwant nie.
Gedurende die 1980's en 1990's was Lux Verbi een van die voorste spesialis Christelike boek handelaars in Suid Afrika met takke reg oor die land. Die hoof kantoor was in 30 Waterkant straat in Kaapstad.
Lux Verbi en Bybel-Media se sake-eenhede het in 1999 saamgesmelt om 'n sterk nuwe maatskappy te vorm. Dit is Lux Verbi.BM genoem. Die nuwe maatskappy se hoofkantoor was op Wellington in die Boland. In April 2010 het Lux Verbi se kantore verskuif na die Naspers-gebou in Heerengracht 40, Kaapstad. In Julie 2011 het Lux Verbi en Bybel-Media se sake-eenhede weer twee afsonderlike entiteite geword. Lux Verbi is ingelyf by die NB-Groep wat bestaan uit Lux Verbi, NB-uitgewers en Van Schaik-uitgewers.
NB-Groep is deel van die grootste mediagroep in Afrika, wat onder meer televisie, tydskrifte, koerante, uitgewerye en verspreidingsloodse insluit en wat die toon aangee wat posbestellings en elektroniese media betref.
Du sollt Gott, deinen Herren, lieben, BWV 77
Du sollt Gott, deinen Herren, lieben, BWV 77, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Euarchontoglires
Die Euarchontoglires is een van vier hooftakke van die moderne Plasentalia, die plasentale soogdiere. Dit word erken as 'n superorde wat die volgende ekstante ordes bevat:
Olimpiese Somerspele 1928
Die Olimpiese Somerspele 1928 (Nederlands: Olympische Zomerspelen 1928), amptelik bekend as die Spele van die IXde Olimpiade, is tussen 17 Mei en 12 Augustus 1928 in Amsterdam, Nederland, aangebied. Amsterdam het aanvanklik aansoek gedoen om die Spele in 1920 en 1924 te kon aanbied, maar moes eers die oorlogsslagoffer België (Antwerpen 1920) en IOK-baas De Coubertin se Frankryk 'n beurt gee. Voor die Spele van 1928 word Amsterdam verkies bo Los Angeles. Die Spele was vier jaar later (in 1932) aan Los Angeles toegeken. Dit was die eerste Spele wat nie meer onder die voorsitterskap van De Coubertin verloop het nie. In 1925 het hy die voorsitterskap oorgedra aan die Belgiese graaf Henri de Baillet-Latour.
Sporte
14 Olimpiese sportsoorte in 109 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 110 goue medaljes oorhandig. Daarbenewens is wedstryde in verskeie demonstrasiesporte beslis. • 2
Stadions
14 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1928 gebruik:
Deelnemende nasies
[[Lêer:1928 Summer Olympics teams.png|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1928:
Gasheerstad Amsterdam]] Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: • 3
Die groot gedagte
Die groot gedagte: abstrakte weefsel van die kosmos is 'n 1997 nie-fiksie boek deur Gideon Joubert wat handel oor die ontstaan van die heelal en die rol wat God daarin gespeel het. Joubert was nie 'n wetenskaplike nie, en die boek is gevolglik op leke gemik, maar hy het met sy joernalistieke agtergrond hoofsaaklik op wetenskaplike feite staat gemaak om sy argument te ondersteun dat daar 'n God is wat die heelal tot ontstaan gebring het en ewolusie aan die gang gesit het. Hiervoor het die boek in 1998 die Insig-prys vir nie-fiksie verower. Van die inhoud en argumente is vanselfsprekend omstrede omdat dit op godsdienstige veronderstellings berus, maar Joubert se bydrae met Die groot gedagte is positief in Afrikaner-Christelike kringe ontvang. Die boek is in 1998 met die Andrew Murray-prys vir geestelike literatuur bekroon.
Olimpiese Somerspele 1928
Suid-Afrikaanse deelname
Harry Isaacs wen die bronsmedalje in boks in die Kapokgewig-afdeling en Suid-Afrika wen die bonsmedalje in die vroue 4 x 100 m vryslag aflos. Sid Atkinson wen goud in die 110 m hekkies wedloop.
Die groot gedagte
Die groot gedagte het teen Oktober 2010 meer as 32 000 eksemplare verkoop.
Olimpiese Somerspele 1928
Getal medaljes
Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het:
Internasionale eendagwedstryd
'n Internasionale eendagwedstryd (Engels: One Day International, afgekort ODI ) is 'n tipe krieketwedstryd waar twee internasionale spanne op een dag 'n beperkte aantal boulbeurte speel (gewoonlik 50 elk). Beide die Kampioenetrofee en die Krieketwêreldbeker word in hierdie formaat gespeel. In Afrikaans word die afkorting EDI ( Een Dag Internasionaal) gebruik om na internasionale eendagwedstryde te verwys.
Internasionale eendagwedstryde is in die laat twintigste eeu ontwikkel. Die eerste EDI is op 5 Januarie 1971 tussen Australië en Engeland op die Melbourne-krieketveld beslis. Nadat die eerste drie dae uitgereën het, het wedstrydbeamptes besluit om die toets af te las en eerder 'n eendagwedstryd van 40 agt-bal boulbeurte te speel. Australië het die wedstryd met vyf paaltjies gewen.
Op die oomblik het 20 lande EDI-status en kan daarom aan EDI-wedstryde deelneem. Dit sluit al die lande wat toetskrieket speel in, sowel as lande wat tydelike EDI-status van die Internasionale Krieketraad ontvang het. Die doel van tydelike status is om opkomende krieketlande die geleentheid te gun om teen die toplande mee te ding.
Lande met permanente EDI-status
Die twaalf lande met permanente EDI-status is (hul eerste EDI-wedstryd in hakkies):
Lande met 'n tydelike EDI-status
Die agt lande met 'n tydelike EDI-status is:
Lande met 'n voormalige EDI-status
Lande kan hulle EDI-status verloor deur swak prestasies by die Wêreldbeker vir B-lande of deur 'n besluit van die IKR. Daar is ook lande wat tydelike EDI-status verkry het om aan 'n bepaalde toernooi deel te neem.
Spesiale EDI-status
Soms kan die EDI-status deur die IKR ook vir spesiale geleenthede soos krieketwêreldbekers of kontinentale bekers toegeken word:
Winifred Shotter
Winifred Shotter (5 November 1904 – 4 April 1996) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Plunder (1930), Summer Lightning (1933), Sorrell and Son (1933), en The Rocks of Valpre (1935).
Bradford Thomas Wagner
Bradford Thomas Wagner (28 Februarie 1968 – 13 Julie 2005) was 'n Amerikaanse akteur.
Atena
Atena of Athena (Grieks: Ἀθηνᾶ) is in die Griekse mitologie die godin van wysheid, oorlog, strategie, nywerheid, die reg en vaardigheid; sy is ook die maagdelike beskermgod van Athene, Griekeland. Die Parthenon, wat op die Akropolis staan, is ter ere van haar gebou.
Uitbeelding
Atena was die godin van strategiese oorlogvoering in teenstelling met haar broer, Ares, wat geweld, bloedlustigheid en slagting verteenwoordig het. Sy het nie graag geveg sonder ’n goeie en regverdige doel nie en het eerder wysheid gebruik om moeilike situasies op te los.
Atena het talle helde gehelp, onder andere Odusseus, Jason en Herakles.
Geboorte
In The Greek Myths (8.a, ff.), teken Robert Graves vroeë mites aan oor die geboorte van Atena, wat reeds in 4 000 v.C. aanbid is. Volgens Graves het Hesiodus (omstreeks 700 v.C.) gemeen dat Atena die dogter was van Metis ("Wysheid" en Kennis"), ’n Titaan wat oor die vierde dag en die planeet Mercurius regeer het.
Volgens latere mites het Metis en Zeus metgeselle geword. Om ’n voorspelling te voorkom dat sy en Metis se kinders groter as hy sou wees, het Zeus vir Metis ingesluk sodat sy nie kinders kon hê nie, maar sy was toe reeds swanger met Atena. Metis het binne-in Zeus aan Atena die lewe geskenk en haar versorg tot sy uit Zeus se voorkop gebars het, ten volle toegerus met wapens wat haar ma aan haar gegee het. Sy dra dikwels die weerligstraal en die Aigis, wat sy en Zeus eksklusief gedeel het.
Byname
As beskermer van Athene is sy dikwels dwarsdeur Griekeland aanbid as Atena Polias ("Atena van die stad").
In klassieke Griekse mites het sy nooit ’n minnaar nie en trou sy nooit, en dit het haar die naam Atena Partenos (Atena die Maagd) besorg. Haar beroemdste tempel, die Parthenon op die Akropolis in Athene, kry sy naam van dié titel. Dit was nie net omdat sy ’n maagd was nie, maar uit erkenning vir haar rol as die toepasser van reëls van seksuele matigheid.
Erichtonios
Hefaistos het Atena probeer verkrag, maar sy het hom ontduik en sy semen het op die grond geval, en Erichtonios is uit die Aarde (Gaia) gebore. Atena het toe die kind se pleegma geword.
Atena het Erichtonios in ’n kissie gesit wat sy in die sorg van drie susters, Herse, Pandrosus en Aglaulus van Athene, gelaat het. Sy het nie vir hulle gesê wat in die kissie is nie, maar het hulle gewaarsku om dit nie oop te maak voor sy terugkeer nie. Een of twee susters het die kissie oopgemaak en Erichtonios, in die vorm (of omhelsing) van ’n slang, daarin gesien. Die slang, of waansin weens dit wat hulle gesien het, het Herse en Pandrosus van die Akropolis laat afspring.
Met dié mitiese agtergrond het Erichtonios die stigter-koning van Athene geword waar hy die kultuur in baie opsigte ten goede verander het. In dié tyd het Atena hom glo dikwels beskerm.
Anemoonvygie
Die Anemoonvygie (Jordaaniella anemoniflora (L.Bolus) Van Jaarsv.) is 'n vetplantjie uit die vygiefamilie Aizoaceae. Op die SANBI-rooilys word dit as endemies aan die Suid-Afrikaanse Wes-Kaap en as "CR PE" gelys wat wil sê dat dit kritiek bedreigd, moontlik (in die wildernis) uitgestorwe is.
Atena
Medusa
In ’n latere mite was Medusa nie soos haar Gorgo-susters afskuwelik met lewende, giftige slange pleks van hare nie, maar beeldskoon met goue hare. Sy het met Poseidon omgang gehad in ’n tempel van Atena nadat Poseidon deur die goue kleur van haar hare aangetrek is. Atena het haar toe vervloek en haar soos haar susters laat lyk. Haar aanloklike goue hare het slange geword en enigiemand wat na haar gekyk het, het in klip verander ( Ovidius, Metamorfoses). Sy is later deur Perseus onthoof. Volgens een mite het hy haar kop vir Atena gegee, wat dit op haar skild aangebring het.
Anemoonvygie
Hierdie vygie het vanaf Macassar tot Hermanus aan die Kaap voorgekom, maar pogings om die laaste bekende populasie te red het gefaal. Die spesie is reeds in 1924 beskryf en in Kirstenbosch gekweek. Verstedeliking en ontwikkeling van die streek rondom Hermanus het die populasies van sy leefgebied ontneem. Dit word nogtans nou ook in kustuine aangeplant.
Atena
Die beskermer van Athene
Atena het die beskermer van Athene geword nadat sy ’n kompetisie teen Poseidon gewen het. Op ’n Atheense fees het die twee gode ooreengekom dat elk vir die Atheners ’n geskenk sal gee, en dié sou dan kon kies watter een hulle wil hê. Poseidon het met sy drietandvurk op die grond geslaan en ’n fontein het ontstaan. Die water was egter sout en nie baie bruikbaar nie. Atena het vir hulle ’n olyfboom gegee. Die Atheners het die olyfboom gekies, en daarmee saam vir Atena as hul beskermer, want die olyfboom het aan hulle hout, olie en kos verskaf.
Poseidon was so kwaad dat hulle hom nie gekies het nie dat hy ’n groot vloed na die Attika-vlakte gestuur het om hulle te straf. Die induiking wat deur Poseidon se vurk gemaak en met sout water gevul is, is omring deur die noordelike muur van die Erechtheum en is onbedek gelaat.
Die kompetisie tussen Atena en Poseidon was die onderwerp van die reliëfwerk aan die westelike kroonlys van die Parthenon, die eerste gesig wat besoekers begroet het.
Madadeni
Madadeni is 'n township in Amajuba-distriksmunisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Dit is 16 km buite Newcastle geleë.
Kaizers Orchestra
Kaizers Orchestra is 'n Noorse alternative rockgroep wat op 1 Januarie 2000 gestig is. Die twee hooflede, Janove Ottesen en Geir Zahl, het mekaar reeds jare geken en het in 1989 in die groep Blod, Snått & Juling gespeel. Kaizers Orchestra se musiek trek inspirasie van Tom Waits, Oos-Europese sigeunermusiek, moderne punkrock en mars-/oempamusiek (op Noors "ompa"). Die liedtekste van Ottesen en Zahl is hoofsaaklik in die Noorse taal (buiten op die regstreekse snit "Die Polizei", waarin ook op Engels gesing word).
Kaizers Orchestra is een van die eerste nie-swartmetal Noorse groepe of kunstenaars om in hul moedertaal te sing en desnieteenstaande buite Skandinawië bekendheid te verwerf. Aan Nore is die groep oombliklik herkenbaar, beide vanweë die groep se unieke, onvoorspelbare styl, en om voorsanger Ottesen se opmerkbare Brynese dialek.
2009 stel Kaizers Orchestra die album Våre demoner (Ons demone) vry, wat slegs één week as beperkte uitgawe in Skandinawiese musiekwinkels te koop was, waarna dit uitsluitlik as digitale aflaai aangebied is.
Pernell Roberts
Pernell Roberts (18 Mei, 1928 – 24 Januarie, 2010) was 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Ride Lonesome (1959) en in die televisiereekse Bonanza (1959), Mannix (1967), en Trapper John, M.D. (1979).
Carolusberg
Die Carolusberg is met 1344 m bo seevlak die hoogste punt in die Goegap Natuurreservaat in die Noord-Kaap, sowat 11 km oos van Springbok. Simon van der Stel se kopermyn is op die berg geleë.
Die stuk land behoort aan die O'okiep Kopermaatskappy. Kommandeur Van der Stel het die myn in 1685 op 'n ekspedisie na die Koperberge gesink.
Dit is op 24 April 1959 deur die destydse minister van Onderwys, Kunste en Wetenskap, J. J. Serfontein as 'n monument verklaar.
Goegap-natuurreservaat
Die Goegap-natuurreservaat is 14 864 hektaar groot en lê in die Noord-Kaap, sowat 15 km oos van Springbok. Toeriste sak jaarliks in die lente op die reservaat toe om Namakwaland se blommeprag te besigtig. Meer as 600 plantspesies kom in die reservaat voor.
Hier groei die byna blaarlose kokerboom, waarvan die takke deur Boesmans gebruik is om hul pyle in te bêre (kokers). Die gebied is bekend vir die ongelooflike transformasie wat elke lente plaasvind, wanneer die byna lewelose struikgewas uitbars in die kleure van duisende blomme wat in die droë stowwerige aarde versteek is, tot lewe gewek deur die winterreëns. Benewens sy lenteblomme en verskeie spesies wildsbokke, is die natuurreservaat ook bekend vir sy versameling skaars droogtebestande vetplante. Die reservaat is in die rigting van die lughawe geleë.
Die naam Goegap beteken "fontein" en die park het sy naam te danke aan die ses natuurlike fonteine wat in die reservaat voorkom. Die hoogste punt is Carolusberg, 1344 m bo seevlak. Die landskap bestaan uit granietkoepels en rotsagtige lawariwwe wat kenmerkend van die Namakwaland is.
Sandomierz
Sandomierz [sanˈdɔmʲɛʃ], Duits ook Sandomir, is 'n stad in die Suidoos-Poolse woiwodskap Heilig Kruis met 'n oppervlakte van 28,8 km² en 'n bevolking van 24 518. Sandomierz is teen 'n steiloewer van die Wisŀa-rivier geleë en word vanweë sy historiese boukuns by die mooiste stede in Pole gereken - in 1944 het die Russiese bevelhebber skopenko besluit om die stad liewer nie te bombardeer nie.
Die stad is aan die ou handelspad tussen Krakau en Kiëf geleë. 'n Dokument uit die 10de eeu behels die eerste historiese verwysing na Sandomierz wat vanaf 1138 tot by die hereniging van Pole aan die begin van die vroeë 14de eeu as administratiewe sentrum van 'n klein Poolse hertogdom gedien het. Gedurende hierdie tydperk is Sandomierz drie keer deur Mongoolse invallers geplunder.
Sandomierz het sy bloeitydperk in die 16de eeu aan die graanhandel op die Wisła-rivier te danke. Net soos baie ander Poolse nedersettings is Sandomierz in 1655 deur Sweedse troepe ingeneem en geplunder.
Osizweni
Osizweni is 'n township in Newcastle, Amajuba-distriksmunisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Ramadan
Ramadan of Ramadaan, ook Ramazan, Ramzan of Ramathan (Arabies: رمضان, Ramaḍān, [ramaˈdˤaːn]) is die negende maand van die Islamitiese kalender. Dit word deur Moslems beskou as 'n heilige maand van vas om die eerste openbaring van die Koran te herdenk. Die nag toe dit gebeur het, staan bekend as Lailat al-'Kadr, maar die presiese datum is onbekend en word nie eens in die Koran genoem nie.
Hierdie jaarlikse viering word beskou as een van die Vyf Pilare van die Islam. Die maand is 29 of 30 dae lank. Volgens talle biografiese aantekeninge in die hadit word die duur van die maand deur die visuele waarnemings van die hilal (sekelmaan) bepaal. Van sonop na sononder mag Moslems nie eet, drink, rook of seks hê nie. Elke dag se vas word met die Iftar aan die aand beëindig. Die einde van die vas van Ramadan word met die vakansiedag Eid-oel-Fiter gevier.
Datums
Aangesien maande in die Islamitiese kalender altyd na die maan bereken word, wissel die datum van hierdie maand volgens die Gregoriaanse kalender.
Twintig20
Twintig20 (afgekort T20) is 'n vorm van krieket waar twee spanne elk 20 boulbeurte kry om vinnig soveel lopies moontlik te slaan. Dit is 'n relatief nuwe vorm van krieket en 'n wedstryd neem gewoonlik nie langer as drie ure nie. Twintig20 is in 2003 in Engeland bekendgestel. Die doel van die korter formaat is om krieket aantrekliker vir televisiekykers te maak.
Sedert 2005 word Twintig20-wedstryde in internasionale verband gespeel (T20I). Sedert 2007 word daar ook in die T20I-wêreldbeker aangebied, sedert 2009 ook vir vroue. Die mees onlangse T20I-wêreldbeker 2022 is in Australië aangebied en deur Engeland gewen.
Plaaslik
Dit is 'n lys van die huidige Twenty20-binnelandse kompetisies in verskeie van die voorste krieketlande.
Julia (Chris Rea liedjie)
"Julia" is 'n liedjie deur die Britse sanger-liedjieskrywer Chris Rea wat in 1993 vrygestel is as die hoof-enkelsnit van sy dertiende studio album Espresso Logic. Die liedjie, wat deur Rea geskryf en geproduseer is, is gewy aan Rea se dogter Julia Christina, wat ten tyde van die liedjie se vrystelling maar vier jaar oud was. Die liedjie het No. 18 bereik in die Verenigde Koninkryk en was vir vyf weke deel van die speellyste.
Snitlys
7" enkelspeler
CD enkelspeler (Duitse vrystelling)
Silwermyn-natuurreservaat
Die Silwermyn-natuurreservaat vorm deel van die Tafelberg Nasionale Park in Kaapstad, Suid-Afrika. Dit beslaan dele van die bergreeks van die Kaapse Skiereiland van Kalkbaaiberge tot by Constantiaberg. Hierdie gebied is 'n belangrike bewaringsgebied vir die inheemse fynbos.
Die laaste van die dennebome wat vroeër hier voorgekom het, is uitgehaal na 'n groot vuur in die gebied in 2000. Die Silwermynrivier, wat begin in die reservaat en tot by Clovelly loop, is die enigste rivier in die Kaapse Skiereiland waarvan die hele loop nêrens deur 'n ontwikkelde gebied gaan nie.
Die gebied is gewild vir stap, piekniek en bergfietsry. Daar is sandsteengrotte in die reservaat en rotsklimroetes op Muizenberg.
ECHELON
Silwermyn is 'n voormalige stasie vir die versameling van inligting vir, onder andere, 'n projek genaamd ECHELON. Echelon was 'n hoogs geheime wêreldwye projek bedryf deur die Amerikaanse weermag. Die stasie is in 1969 gebou toe daar steeds groot samewerking was tussen die voormalige Suid-Afrikaanse regering en die VSA.
Silwermyn is strategies geplaas om 'n reuse deel van die Indiese en Atlantiese Oseaan te dek. Dit was veral bemoeid met inligting oor Russiese skepe en duikbote.
Foto's
Soos gebruiklik met die Nasionale Sekuriteitsagentskap (NSA) van die VSA is daar geen bordjies of enige tekens van identifikasie by die antennes nie.
Frederik III van Sakse
Frederik III van Sakse (Torgau, 17 Januarie 1463 – Lochau, 5 Mei 1525), die Wyse genoem, was die oudste seun van keurvors Ernst van Sakse en Elisabeth van Beiere.
In 1486 het hy op 23-jarige leeftyd sy afgestorwe vader as Keurvorstedom Sakse opgevolg, maar die bestuur van die uitgebreide gebied is ook deur sy jonger broer Johan behartig.
In 1493 het Frederik in die geselskap van verskeie ander Duitse adel 'n pelgrimstog na die Heilige Land onderneem. Hiertydens is hy in Jerusalem tot ridder in die Orde van die Heilige Graf geslaan. In sy eie land het hy Lucas Cranach as hofskilder in diens geneem.
In 1502 het hy in Wittenberg die universiteit opgerig waar onder andere Martin Luther gedoseer het. Luther se idees aangaande die geldsugtige pousdom, benewens die ongebreidelde magslus van keiserlike gesag, het sodanig by Frederik III byval gevind dat hy tot steunbetuiging van, en hulpverlening aan Martin Luther oorgegaan het. Daartoe is hy eerder uit politieke oorwegings as 'n ooreenstemming met Luther se teologiese idees beweeg, wat Frederik minder kon onderskryf.
Hierdie oogmerke het bygedra tot sy weiering om Luther se veroordeling as ketter te erken, en sy optrede as Luther se beskermheer toe Luther in 1521 voor die Ryksdag gedaag is.
Alhoewel hy die protestantse hervorming ondersteun het, sou hy sy lewe lank 'n oortuigde Katoliek bly. By sy dood het hy egter die nagmaal-sakrament in albei vorme (brood en wyn) geneem, wat as 'n bekentenis van protestantisme beskou is. Danksy Frederik se politiek kon die hervorming standhou.
Frederik III het ongetroud gebly en is met sy dood in 1525 deur sy jonger broer Johan opgevolg.
Razia Sultan
Jalâlat ud-Dîn Raziyâ (Oerdoe/Persies: جلالۃ الدین رضیہ; Delhi, ±1205 - Kaitahl, 13 Oktober 1240) beter bekend onder die naam Razia Sultan was van 1236 tot Mei 1240 die sultan (koningin) van die Sultanaat (Koningryk) van Delhi in Indië. Sy was die eerste vroulike leier van die Sultanaat van Dehli sowel as die eerste vroulike heerser van Indië.
Lewensloop
Razia al-Din is in 1206 in Budaun, Indië gebore. Sy was die dogter van Delhi se sultan Shams-ud-din Iltutmish en sultana Qutub Begum.
Razia se vader, Iltutmish was die eerste sultan wat 'n vrou as sy opvolger benoem het, maar die Turks-Persiese elite van Delhi het nie Iltutmish se besluit aanvaar nie. Delhi se keiserlike hof het Razia se broer, Rukn-ud-din Firuz as die opvolger van Iltutmish aangestel. Firuz het die sy keiserlike verantwoordelikhede geïgnoreer en daarom het sy moeder, Sjah Turkaan die keiserlike sake van Delhi behandel. Op 9 November 1236 is 'n sluipmoordaanslag op Firuz en sy moeder uitgevoer, na ses maande aan bewind is die twee deur sluipmoordenaars doodgemaak.
Na die insident het Delhi se keiserlike hof Razia al-Din as die nuwe sultan aangestel. Sy "het die sluier verlaat en 'n manlike drag aangeneem". Sy was 'n doeltreffende leier en sy het al die eienskappe van 'n monarg besit. Volgens Minhaj-i-Siraj was sy "intelligent, weldoende, 'n beskermheer van die geleerde, 'n redder van geregtigheid, 'n heer van haar onderdane, van oorlogsugtige talent, en met al die voortreflike eienskappe en kwalifikasies wat vir 'n heerser nodig is.
Razia is ook beroemd vir haar romantiese verhouding met die goewerneur van Bathinda, en later haar man, Malik Ikhtiar-ud-din Altunia.
Victor Ivanoff
Victor Archipovich Ivanoff (11 Januarie 1909 Vilnius, Russiese Ryk - 1 Februarie 1997), die seun van 'n Russiese kossak-generaal, was 'n Suid-Afrikaanse kunstenaar, spotprenttekenaar en sanger.
Jesu, der du meine Seele, BWV 78
Jesu, der du meine Seele, BWV 78, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Victor Ivanoff
Lewensloop
Victor het 'n Kossak militêre skool bygewoon en bewys dat hy vaardig was om te sing en te teken onder leiding van genl. Nikolai Karpoff. Die kosakke was lojale ondersteuners van die Tsaar, maar na die Oktober-rewolusie van 1917, waarin die Kommuniste aan bewind gekom het, het die Ivanoff-gesin in 1920 na Joego-Slawië gevlug waar Victor ingeskryf het om argitektuur aan die Universiteit van Zagreb te studeer. Hy het sy studies opgegee en hy het by die Don Kossakke-koor aangesluit by hul wêreldtoer wat in 1936 Suid-Afrika besoek het. Afrika het 'n indruk op Ivanoff gemaak en hy het gebly. Eerstens was hy 'n politieke spotprenttekenaar van Noticias, 'n Portugese koerant in Lourenço Marques, voordat hy werk as 'n spotprenttekenaar by die Afrikaanse koerant in Johannesburg, Die Vaderland, 'n posisie wat hy 37 jaar lank behou het. Joel Mervis vertel dat Ivanoff deur die Rand Daily Mail van Mosambiek gewerf is, maar as gevolg van sy swak Engels was hy verkeerdelik na Die Vaderland gestuur en is onmiddelik aangestel.
Een van Ivanoff se vroeë kommissies was 'n reeks karikature van parlementslede onder leiding van Piet Grobler], minister van naturellesake en 'n lid van eerste minister Jan Christian Smuts se kabinet. Sy strokiesprente van Smuts het groot impak gehad, soveel so dat die Verenigde Party Ivanoff gedeeltelik verantwoordelik gehou het vir hul verkiesingsverlies in 1948.
Hy het hom tuis by die Russiese gemeenskap in Suid-Afrika bevind, sy kennis van 'n groot aantal Russiese volksliedere het sy gewildheid verhoog. Hy het gevoel dat Afrikaners en Russe baie in gemeen het, soos 'n liefde vir vryheid en wye oop ruimtes. In sy loopbaan het hy meer as 12 000 spotprente geskep, maar sy droom om as 'n ernstige kunstenaar beskou te word, en het het hom aangemeld vir kunslesse by Pierneef en 'n studiereis na Europa. Deur te werk in olieverf en sepia-tint het hy hoofsaaklik landskappe, mense en diere geskilder, en deelgeneem aan gesamentlike uitstallings en tien solo-uitstallings in Transvaal.
In 1945 het Victor Ivanoff 'n reeks strokiesprente "Kalie die Kuiken" en "Jors voer die Oorlog" vir die tydskrif Die Brandwag. Sy sang was van 'n hoë standaard en het af en toe in plaaslike opera produksies deelgeneem. Hy was ook 'n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Operageselskap. Sy weduwee, Eveline, het sy as in Rusland se Don-rivier gestrooi.
Polisomnografie
thumb|220px|[[Elektroökulogramme vir die linkeroog (LEOG) en die regteroog (REOG) vir die tydperk van REM-slaap.]] Polisomnografie (PSG), ’n soort slaapnavorsing, is ’n veelvoudige toets wat in die bestudering van slaap en as ’n diagnostiese tegniek in slaapmedisyne gebruik word. Die uitslag word ’n polisomnogram genoem en afgekort as PSG.
Tipe I-polisomnografie is ’n slaapstudie wat oornag uitgevoer word terwyl ’n persoon voortdurend gemonitor word. Dit is ’n omvattende vaslegging van die biofisiologiese veranderings wat gedurende slaap voorkom. Dit word meestal snags gedoen, wanneer die meeste mense slaap, maar sommige laboratoriums akkommodeer bedags mense wat nagskof werk of sirkadieseritmeslaapsteurings het. Die PSG monitor baie liggaamsfunksies gedurende slaap, insluitend breinaktiwiteit (EEG), oogbewegings (EOG), spieraktiwiteit (EMG) en hartritme (EKG).
Gewoonlik kan baie inligting verkry word met polisomnografie; ’n deel daarvan hou direk verband met slaap, soos slaapaanvangslatentheid, REM-slaapaanvangslatentheid, die hoeveelheid kere dat ’n mens wakker word gedurende die slaaptydperk, die totale slaapduur, en die persentasie en duur van elke slaapstadium. Daar is egter ook baie ander inligting wat nie direk met slaap te doen het nie, soos bewegings, asemhaling, en hartbloedvatparameters. Ander faktore, soos liggaamstemperatuur, kan ook gemeet word na gelang van die pasiënt of studie se behoeftes.
Sosiale verandering
Sosiale verandering verwys (onder andere) na die veranderinge wat jy na skool by die werksplek of universiteite voorkom bv. nuwe sosiale groepe waar jy moet leer aanpas en die sosiale omgewing rondom jou is ook verskriklik verskillend as in skool.
Hestia
Hestia (Grieks: Ἑστία) is in die Griekse mitologie die dogter van Kronos en Rea en die godin van die vuurherd, huislikheid, argitektuur en die familie wat die eerste deel van die offerande in elke huishouding gekry het.
Bogenfels
Bogenfels is 'n merkwaardige rotsboog aan die kus van Namibië. Die oorsprong van die naam kom vanaf die Duitse woord vir 'rotsboog'.
Ligging
Hierdie unieke natuurmonument lê op 27° 28'S, ongeveer 95 km suid van Lüderitz en 32 km suid van Pomona. Dit is een van die vele plekke in die Sperrgebiet waar diamante voorkom. Die hoogste punt van die boog is 55 m bo seevlak, dit staan met een voet in die Atlantiese Oseaan en die ander in die sand van die Namibwoestyn en is opgebou uit harde dolomiet en sagte skalie.
Die boog is moeilik bereikbaar. Dit is afgeleë, lê in barre woestyngebied en boonop in 'n gebied waar diamante ontgin word en toegang dus streng beheer word. Vanuit Lüderitz vind daar soms begeleide uitstappies na die gebied plaas.
Hestia
As ’n Olimpiese god
Hestia is een van die drie godinne van die eerste Olimpiese generasie: sy en haar susters, Demeter en Hera. Sy was die oudste én jongste van Kronos en Rea se kinders (sien Oudste en jongste kind) en die suster van drie broers, Zeus, Poseidon en Hades.
Bogenfels
Dorpie
Na die ontdekking van diamante het daar 'n nedersetting ontwikkel. Na 1950 is dit ontruim en het dit tot spookdorp verval. Op 'n sekere stadium was dit die eindpunt van 'n smalspoorlyn vanaf Kolmanskop.
Hestia
As ’n Olimpiese god
Van die Olimpiese gode was Hestia die een met die minste prestasies en skandes. Haar plek was by die vuurherd. Soms word dit toegeskryf aan haar passiewe geaardheid, wat verder geïllustreer word deur die feit dat sy haar plek op Olimpus afgestaan het. Hestia wou nie betrokke raak by die ander gode se rusies nie en het besluit om Olimpus te verlaat om na haar heilige vuurherd om te sien. Sy het haar plek afgestaan aan die nuweling Dionisos.
Poseidon, en Apollo van die jonger geslag, het albei haar die hof probeer maak, maar Hestia was onaangeraak deur Afrodite se sake en het op Zeus se kop gesweer dat sy ’n maagd sou bly.
Angioskopie
Angioskopie word ook tydens ’n aaromleiding gebruik om kleppe in die are te sien. Die instrument waarmee ’n angioskopie uitgevoer word, word ’n angioskoop genoem. Skanderende veselendoskopie is ’n nuwe tegniek waarmee beelde met ’n hoër resolusie geneem kan word.
Bogenfels
Posseëls
In 1931 en 1996 het Suidwes-Afrika en Namibië posseëls uitgegee met 'n illustrasie van Bogenfels.
Hestia
Oudste en jongste kind
Hestia is laaste opgebring omdat sy die oudste was, en was dus ook die jongste kind (Kereny 1951:91). Dit word ook in die Homeriese lofsang aan Afrodite (omstreeks 700 v.C.) genoem: Sy was die eersgeborene van die skelm Kronos – en ook die jongste.
Angioskopie
Kroonslagaar-angioskopie, wat eers gebruik is om die teenwoordigheid van ’n bloedklont te sien in die kroonslagare van pasiënte met angina en hartaanvalle, word nou algemeen in laboratoriums gebruik om stente te sien.
Perla Haney-Jardine
Perla Haney-Jardine (gebore 17 Julie 1997) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Kill Bill: Vol. 2 (2004), Dark Water (2005), Spider-Man 3 (2007), en Steve Jobs (2015).
Meulrivier (Wes-Kaap, lat -34,01, long 22,54)
Die Meulrivier is 'n rivier wat in die Wes-Kaap, Suid-Afrika vloei.
Cal Robertson
Cal Robertson (gebore 10 Junie 1986) is 'n Amerikaanse akteur, kinematograaf, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Zero Day (2003) en Untitled Jerry Mark Project.
Angiografie
thumb|200px|’n Angiogram. Angiografie of arteriografie is ’n mediese beeldingstegniek wat gebruik word om die binnekant van are en organe in die liggaam te sien, veral are, slagare en hartkamers. Dit word gewoonlik gedoen deur die pasiënt met ’n kontrasagent in te spuit en deur X-straalgebaseerde tegnieke soos fluoroskopie.
Die woord kom van die Griekse woorde ἀγγεῖον angeion, "aar", en γράφειν graphein, "om te skryf of aan te teken". Die film of beeld van die aar word ’n angiograaf of angiogram genoem. Hoewel die woord vir beide ’n "arteriogram" en "venogram" gebruik kan word, word die terme angiogram en arteriogram in alledaagse taalgebruik dikwels as sinonieme gebruik, terwyl "venogram" ’n meer presiese betekenis het.
Tegniek
Na gelang van die soort angiogram, word toegang tot die bloedvate meestal verkry deur die dyslagaar om na die linkerkant van die hart en die slagaarstelsel te kyk, of deur die nek- of dyaar om na die regterkant van die hart en die aarstelsel te kyk. Met behulp van gidskabels en kateters word ’n soort kontrasagent by die bloed gevoeg – dit absorbeer X-strale en die bloed kan dan op X-straalfoto's gesien word.
Beelde word meestal geneem teen ’n tempo van 2-3 raampies per sekonde sodat die bloedvloei deur die are gemonitor kan word. Bene en ander organe wys nie op die foto's nie, net die are wat met die kontrasagent gevul is. Beelde van die hart word geneem teen ’n tempo van 15-30 raampies per sekonde. Albei dié tegnieke stel die radioloog of kardioloog in staat om blokkasies en vernouings in die are te sien wat die vloei van bloed belemmer en pyn veroorsaak.
Groot Lawra (Athos)
Die Groot Lawra (Grieks: Μεγίστη Λαύρα, Megísti Lávra) is die eerste klooster wat op Berg Athos in Griekeland gebou is. Dit is aan die suidoostelike voet van die berg, sowat 160 meter bo die seevlak.
Die stigting van die klooster in 963 n.C. deur Athanasius van Athos was die begin van ’n georganiseerde monnikelewe op Berg Athos. Dit is gebou op een van die antieke stede van die skiereiland, miskien Akrothoön. Die geskiedenis van die klooster is die volledigste van die 20 kloosters op Athos omdat die historiese argiewe feitlik ongeskonde behoue gebly het. Dit is moontlik dat die bestudering van dié argiewe lig kan werp op die geskiedenis van die ander kloosters, waarvan die argiewe gedeeltelik of heeltemal verlore gegaan het.
Stigting
Die hoofkerk, die Katolikon, is gestig deur Athanasius, maar hy en ses werkers het gesterf toe een van die koepels tydens die konstruksie op hulle val. Die styl van die kerk is later deur ander kloosters gevolg. Die muurskilderings is in 1535 deur Theophanis geskep.
Letterkundige skatte
Die klooster se biblioteek bevat 2 116 waardevolle Griekse manuskripte en kodekse. Daar is ook meer as 20 000 gedrukte boeke en sowat 100 manuskripte in ander tale. Dit is een van die waardevolste versamelings van Griekse manuskripte in die wêreld.
Sandfontein
Sandfontein is 'n dorp in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Die dorpie is in die Moses Kotane Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Bojanala-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Die plek moet nie verwar word met hoewes (ook 'n nywerheidsarea) aan die noordwestekant van Pretoria nie. Hierdie plek word egter "Zandfontein" gespel en is by die koördinate.
Ken Wahl
Ken Wahl (gebore 31 Oktober 1954) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Wanderers (1979), The Taking of Beverly Hills (1991), en The Favor (1994), en in die televisiereeks Wiseguy (1987).
Ysterplaat
Ysterplaat is 'n voorstad van Kaapstad, sowat 10 km wesnoordwes van die middestad. Dit word begrens deur Paardeneiland in die suidweste, Brooklyn en Rugby in die weste, Kensington in die suide en Century City in die noordooste.
Ysterplaat, geleë aan die strandgebied waar Jan van Riebeeck op 7 April 1652 aan wal gestap het, is veral bekend vir die plaaslike lugmagbasis. Die terrein van die LMB Ysterplaat is oorspronklik as 'n burgerlike vliegveld gebruik, bekend as Maitlandvliegveld, van so vroeg af as 1929. Op 1 April 1949, is LMB Brooklyn herdoop tot LMB Ysterplaat.
Vir sensusdoeleindes beslaan die voorstad Ysterplaat 2,78 km2. In 2011 was die bevolking 838 van wie amper die helfte swart was. Minder as 18% van die bevolking (149) was toe wit. In 2001 was die voorstad se bevolking net 268, met 'n redelik gelykop verdeling tussen bruin (43%), swart (33%) en wit (25%).
Die NG gemeente Ysterplaat is op 7 Desember 1940 van die moedergemeente Maitland afgestig waarvan die grense destyds nog verby Milnerton, Table View en Bloubergstrand gestrek het.
Max Scheler
Max Ferdinand Scheler (München, 22 Augustus 1874 – Frankfurt am Main, 19 Mei 1928) was 'n Joods-Duitse filosoof en sosioloog bekend vir sy werk in die fenomenologie en die wysgerige antropologie. Hy word soms beskryf as die "eerste fenomenoloog" na Edmund Husserl of die "katolieke Nietzsche." José Ortega y Gasset noem hom "die eerste mens in die filosofiese paradys." In sy filosofie lê hy veral die nadruk op begrippe soos liefde, God, waarde en persoon. In sy tyd was hy een van die bekendste en invloedrykste filosowe, maar tans is hy nie meer so bekend nie.
Lewe en werk
Scheler is gebore in München in 1874. Sy gesin van half-Joodse afkoms. Sy moeder was 'n ortodokse-joodse vrou terwyl sy vader 'n protestantse voormalige boekhouer was. In die begin van sy lewe blink hy nie uit as student nie, hoewel hy wel al 'n belangstelling toon in die filosofie, en veral in die werk van Friedrich Nietzsche. In sy jeug steun hy marxistiese idees. Hy studeer eers aan die universiteit van Jena onder Rudolf Eucken. Twee jaar later, in 1897, verkry hy sy doktoraal en in 1899 sy habilitasie. In hierdie periode bekeer Scheler hom tot die rooms-katolieke geloof en laat homself doop. In 1898 ontmoet hy ook die sosioloog Max Weber in Heidelberg en verdiep hy homself ook in die Franse filosofie, en veral die werk van Henri Bergson, wie se werk grotendeels deur Scheler self in die Duitse intellektuele kringe bekendgestel word.
Hy doseer in Jena tot 1906, waarna hy verhuis na die rooms-katolieke Ludwig Maximilians-Universiteit in München. Hier verdiep hy homself veral in die fenomenologie van Edmund Husserl. Scheler het Husserl al ontmoet in 1902 aan die Maarten Luther-Universiteit. In die tyd doseer ook Husserl se leermeester Franz Brentano in München. Scheler tree hier toe tot die "fenomenologiese kring" met onder andere M. Beck, J. Daubert, M. Geiger, Dietrich von Hildebrand, Theodor Lipps en Alexander Pfänder. Die verhouding tussen Scheler en Husserl was kompleks en hy staan veral krities teenoor Husserl se Logische Untersuchungen (1900–1901) en Ideen I (1913). 'n Soortgelyke houding neem hy ook in ten opsigte van Martin Heidegger se Sein und Zeit (1927).
In 1910 moes hy hierdie universiteit verlaat vanweë 'n kontroversie oor owerspel en sy egskeiding met sy eerste vrou Amalie von Dewitz. In 1912 trou hy met Märit Furtwängler, die suster van Wilhelm Furtwängler. Toe die Eerste Wêreldoorlog uitbreek, word hy aanvanklik opgeroep, maar later weggewys vanweë astigmatisme. In die volgende jare hou hy lesings in koffiehuise en andere plekke in Göttingen buite die akademiese milieu. Dit was ondanks sy finansiële moeilikheid, besonderse produktiewe jare vir Scheler en skryf hy sy eerste groot werke, naamlik Zur Phänomenologie und Theorie der Sympathiegefühle und von Liebe und Haß (1913) en Der Formalismus in der Ethik und die materiale Wertethik (1913–1916). In Göttingen kom hy ook in kontak met denkers soos Hedwig Conrad-Martius, Moritz Geiger, Jean Hering, Roman Ingarden, Alexandre Koyré, Adolf Reinach en Edith Stein. Vervolgens verhuis hy vir 'n kort periode na Berlyn, as onafhankelike skrywer, en word bevriend met Walther Rathenau en Werner Sombart.
Later, in 1919, bekom hy weer 'n aanstelling as professor in die filosofie en sosiologie aan die universiteit van Keulen. Hier skryf hy die religieuse werk Vom Ewigen im Menschen (1921) en word bevriend met Otto Dix. Vanaf 1921 beleef hy egter 'n verskuiwing in sy persoonlike lewe, grotendeels as gevolg van sy tweede egskeiding, sy derde troue en ook verlaat hy die katolieke geloof. Hierna verskuif hy sy aandag na die wysgerige antropologie. Uiteindelik aanvaar hy in 1928 nog 'n aanstelling as professor aan die universiteit van Frankfurt, maar sterf voordat hy die pos kon opneem. Tydens sy laatste jare het sy gesondheid agteruit gegaan, grotendeels te wyte aan die feit dat hy 'n kettingroker was. Hy sterf op 19 Mei 1928 aan 'n hartaanval in die hospitaal in Frankfurt. Ondanks die feit dat hy in die 20er jare bekend staan as een van die mees vooraanstaande filosowe, verdwyn sy reputasie vinnig na sy dood, gedeeltelik as gevolg van die onderdrukking deur die opkomende nazisme na 1933, aangesien Scheler van joodse afkoms was.
Haarlemdam
Die Haarlemdam is geleë in Haarlem, naby Uniondale in die Wes-Kaap.