cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Renaissance
Ontvangs in Noord-Europa
Eers toe die republikeinse karakter van die Italiaanse stadstate plek gemaak het vir die aristokratiese kultuurpatroon wat nog steeds in die res van Europa geheers het, het die Renaissancekultuur buite Italië 'n warm ontvangs geniet. Aan die begin van die 16e eeu was die aanpassingsproses voltooi. 'n Sprekende bewys van die veranderde houding teenoor die Italiaanse kultuur was Baldassare Castiglioni (1 478- 1529) se boek II Cortegiano ("Die Howeling", 1528) wat in al die Europese howe gewild was.
Die model wat in die boek voorgehou is, was nie meer die burgerlik-individualistiese en geniale uomo singolare (uitsonderlike man) nie, maar die rustige en ewewigtige honnête homme (‘n latere Franse term wat letterlik "eerlike man" beteken), ŉ beskaafde, aristokratiese tipe. Die verheerliking van die hoflewe het in die verbygaan ook ander voortbrengsels van die Renaissance aan die transalpynse elite bekend gestel.
Van ridders en howelinge
In dieselfde tyd toe Die Howeling oral in Europa gewild was, het daar aan die howe ook groot belangstelling ontstaan vir ou " romantiese" ridderverhale. Die eerste boek wat deur die Engelse boekdrukker William Caxton (1420- 1491) gedruk is, was 'n Engelse vertaling van 'n Franse werk oor ridderskap, getiteld The order of chivalry of knighthood. Alles wat met ridderskap en ridderideale te doen gehad het, was tot diep in die 16e eeu besonder gewild in Engeland.
In die 16e eeu is meer riddertoernooie georganiseer as in die 15e eeu, meer ridderromans gelees en meer ridderbals gehou. In Frankryk en in die Nederlande het dieselfde situasie geheers: Filips die Goeie (1396 - 1467) het ŉ persoonlike bydrae gelewer tot ŉ geskiedkundige werk met ŉ fabelagtige inslag, Histoires de Troye, en dit is bekend hoe hard die Boergondiese vors daarna gestreef het om die ou kruistogideaal te laat herleef. Selfs die militêre onderskeidings (die Orde van die Goue Vlies) was 'n aanduiding van die groot mate waarin die hoflewe met ridderlike nostalgie deurdrenk was.
Die sprekendste voorbeeld van die ridderkultus was die hot van koning Hendrik III van Frankryk (regeer 1574- 1589), waar die ridderlewe tot in die fynste besonderhede gekultiveer en nageboots is.
Hoflewe en Renaissance
Die voortlewing van die ridderideale aan die Europese hofhoudings kon miskien die indruk gewek het dat die Renaissance net bolangs ingang gevind het in 'n kultuur wat in wese nog Middeleeus was. Dit was egter nie die geval nie. In die 15e en 16e eeu het daar in die bestuur strukturele veranderings plaasgevind wat uiteindelik gelei het tot die ontstaan van 'n sterk vorstelike gesag ten koste van die adel, wat voorheen onafhanklik en vir die bestuur onmisbaar was.
Die adel se plek is ingeneem deur amptenare met ŉ universiteitsopleiding, die sogenaamde legiste. Die legiste het hul opleiding in die Romeinse reg in diens van die versterking van die koninklike gesag geplaas, via allerlei adviesrade van die kroon. Die idees van die Renaissance het juis ingang gevind by hierdie juriste, wat dikwels in Italië (Bologna) gestudeer het en die idees aan die howe versprei het. Dit was die bedoeling om die bestuur te sentraliseer en van adellike en korporatiewe voorregte te suiwer.
Die veranderde bestuursopvattings, wat gepaard gegaan het met verampteliking, die vaslê van regsreëls, 'n betastingstelsel en ŉ besoldigde huurleër (in die plek van 'n ridderleer), het indirek die burgerlike elemente aan die hof versterk en vir die ou tradisies ŉ bedreiging ingehou. Om die skokke van die veranderings vir die adel draagliker te maak, het baie vorste juis die ou ridderideale beklemtoon, al was dit vir die moderne monargieë nie meer wesenlik nie. Die mite moes die werklikheid verdoesel.
Slegs 'n klein groepie Humaniste onder leiding van Desiderius Erasmus het hulle beywer vir ŉ internasionale kultuur van ontwikkeldes uit alle lande, 'n soort republiek van geleerdes. Die meeste Humaniste van 16e eeuse Europa was vir so 'n universele ideaal te nou aan nasionale hofhoudings gebonde en het daarom meer "vaderlandsliewende" trekke vertoon. Die begrip patria (vaderland), wat aan die klassieke skrywers ontleen is, het 'n nuwe emosionele betekenis verkry.
In Duitsland het die vorm van kultuurnasionalisme gepaard gegaan met pogings om die Heilige Romeinse Ryk te laat herleef. Die Reichsritter Humanis Ulrich von Hutten (1488 - 1523) was die eksponent van die rigting en het tevergeefs geprobeer om Erasmus by sy Germaneklub te betrek. Die godsdiensoorloë van die tweede helfte van die 16e eeu het die ideale van die Humaniste dermate benadeel dat die beweging uiteindelik doodgeloop het. Slegs in die taamlik verdraagsame klimaat van die Nederlandse republiek het die Humanisme tot in die 17e eeu sy aantrekkingskrag behou.
WD J0914+1914
WD J0914+1914 is die eerste enkele witdwergster wat ontdek is met ’n reuseplaneet wat om hom wentel. Bewyse van die planeet is gevind deur ’n span sterrekundiges van Brittanje, Chili en Duitsland.
Die stelsel is aanvanklik deur die Digitale Sloan-lugopname (SDSS) beskou as ’n kataklismiese veranderlike op grond van die swak H-alfa-emissies in die spektrum. By nadere ondersoek het die span suurstof- en swaellyne in die SDSS-spektrums ontdek. Hulle het toe spektroskopiese opvolgwaarnemings verkry met die ESO se Baie Groot Teleskoop. Die spektrums het die vorige waarnemings deur die SDSS bevestig en bykomende lyne gevind.
Stowwerige en gasagtige puinskywe om witdwerge is al ontdek, maar hulle word deur kalsiumlyne oorheers. Geen vorige skyf om ’n witdwerg het Hα-emissies getoon nie. Alle vorige skywe om witdwerge ontstaan uit aardplanete. Die grootte van die skyf om WD J0914+1914 is gemeet met behulp van Doppler-breëbandemissielyne. Die skyf is te groot (~1-10 sonradiusse) om deur ’n klein planeet gevorm te wees. Die span het ook die akkresie van materiaal van ’n metgeselster of bruindwerg uitgeskakel.
Die beste verduideliking is ’n verdampende reuseplaneet in ’n wentelbaan na aan die witdwerg. Die planeet se atmosfeer verdamp vanweë die sterk ultravioletstraling van die warm witdwerg. Die planeet is waarskynlik 15 sonradiusse van die witdwerg af en wentel in 10 dae om die ster. Die samestelling van die akkresiemateriaal toon ooreenkomste met sekere dieper lae van die ysreuse in die Sonnestelsel. Die span raam die planeet om WD J0914+1914 verloor sowat 0,04 Neptunusmassas, en dit veroorsaak nie dat die planeet baie kleiner word nie. Dit is omdat die witdwerg aan die afkoel is.
Peter de Villiers
Peter de Villiers (gebore 3 Junie 1957) is 'n Suid-Afrikaanse rugbyafrigter. Hy was 'n skrumskakel in sy speeljare en was die eerste gekleurde afrigter van die Springbokspan.
De Villiers het verskeie suksesse behaal, onder andere 'n oorwinning oor die Nieu-Seelandse All Blacks in Dunedin en 'n rekordoorwinning oor die Australiese Wallabies in dieselfde jaar. Verder wen hy die reeks teen die Britse en Ierse Leeus en die 2009-Drienasiesreeks.
Ná 'n 9–11-nederlaag teen Australië in die wêreldbekerkwarteindstryd het De Villiers aangekondig dat hy die res van sy kontrak (wat in Desember 2011 tot 'n einde gekom het) sal voltooi.
Austin Stevens
Austin James Stevens (gebore 19 Mei 1950 in Pretoria) is 'n Suid-Afrikaanse herpetoloog (kenner van reptiele en amfibieë) en natuurfotograaf wat veral bekend is as aanbieder van dokumentêre reekse oor slange. Austin is ook die outeur van twee boeke.
Werke
Enkele van Stevens se werke met vermeldings:
Boeke:
DVD's:
Dalene Matthee
Dalene Matthee (*13 Oktober 1938, Riversdal – †20 Februarie 2005, Mosselbaai) was ’n internasionaal bekende Afrikaanse skrywer, wie se boeke in verskeie tale vertaal en verfilm is. Sy is veral bekend vir haar reeks bosboeke, wat in en om die Knysnabos afspeel. Die eerste bosverhaal, Kringe in 'n bos (1984) was 'n topverkoper en is met die ATKV-Prosaprys vir goeie gewilde prosa bekroon. Dieselfde eer val ook die bosverhale Fiela se kind (1985) en Moerbeibos (1987) te beurt. Sy skryf ook ander suksesvolle werke, soos Pieternella van die Kaap, Susters van Eva, Brug van die esels, Toorbos en die kortverhaalbundel Die Judasbok.
Herkoms en vroeë lewe
Dalene Scott is op 13 Oktober 1938 op Riversdal gebore as die middelste van vyf kinders, twee seuns en drie dogters. Haar pa, Danie, was ’n bouer en haar ma, Hester, ’n huisvrou. Sy is ’n veraf maar tog direkte afstammeling van sir Walter Scott. Sy word groot op Riversdal en bring vakansietye deur op Stilbaai, waar die gesin ’n vakansiehuis het.
Loopbaan en persoonlike lewe
In 1956 matrikuleer sy aan die Hoërskool Langenhoven op Riversdal. Kort nadat sy uit die skool is, trou sy in 1957 met haar skoolvriend Larius Matthee, ’n bankbestuurder. Hulle vestig hulle na die huwelik in Oudtshoorn, waar hul oudste dogter, Amanda, en tweede oudste dogter, Toni, gebore word. Sy ontvang musiekopleiding aan Van Zyl se Musiekskool op Oudtshoorn. Hierna gee sy op deurlopende basis klavieronderrig aan volwassenes en bestudeer metafisiese geskrifte, totdat sy ernstig begin skryf en dit die meeste van haar tyd opneem. In 1962 trek hulle Darling toe, waar hul jongste dogter, Hilary, gebore word. Vanaf 1967 tot 1971 woon hulle op Graaff-Reinet, waar sy by die Holy Cross Convent op Graaff-Reinet verdere musiekopleiding ontvang. Daarna behaal sy by die Trinity College of Music op Grahamstad ’n diploma. Op Graaff-Reinet is sy op ’n halfdagbasis kurator van die Hester Rupert-kunsmuseum en ook betrokke by Anton Rupert se restourasiespan wat Stretch se hof restoureer. In 1971 word Larius aangestel as bestuurder van Standard Bank op Uniondale in Langkloof. Hier is Annelie Botes een van haar musiekstudente en is sy ook betrokke by die restourasie van die watermeule en die Ou Fort wat uit die Anglo-Boereoorlog dateer.
Latere jare en sterfte
Larius ondervind gesondheidsprobleme en tree in 1978 af. Na sy aftrede verhuis hulle na Hartenbos naby Mosselbaai, waar Larius in Augustus 2000 oorlede is. In 2003 trek Dalene na Mosselbaai. Sy is op 20 Februarie 2005 in die Bayview Clinic op Mosselbaai aan hartversaking oorlede. Haar as word na haar dood by Krisjan-se-nek in die Knysnabos gestrooi.
Skryfwerk
Sy was die eerste outeur, en tot dusver die enigste, van wie meer as een miljoen Afrikaanse boeke in Suid-Afrika verkoop is.
Kortverhale & vervolgverhale
Hierna waag sy haar hand aan kortverhale en vir omtrent ’n jaar sukkel sy om een deur ’n tydskrif aanvaar te kry. Sy skryf ook dramas, waarin SATV nie belangstel nie. Die dramas verwerk sy later in romans en ontdek so haar werklike sterkpunt. ’n Huis vir Nadia is eers ’n vervolgverhaal in ’n tydskrif, waarna dit gepubliseer word. Dit vertel van die weggooikind Nadia Hamman, wat deur die welsyn groot gemaak word. In standerd vier word sy en haar broer Kella op verskillende treine gesit, sy na die kinderhuis in die Vrystaat en Kella na ’n plek vir seuns in die Oos-Kaap. Nadia sweer dat sy sal groot word en werk en ’n huis koop sodat sy en haar broer nooit weer met die trein weggestuur kan word nie. Sy bly by die besluit, maar dan vra die persoon rondom wie sy haar lewe gebou het, te veel van haar.
Petronella van Aarde, burgemeester is ook eers voor publikasie ’n vervolgverhaal in ’n tydskrif. Almal weet dat Zerk Raubenheimer burgemeester van Kasselspoort gaan word wanneer oom Neels Meyer aftree. Oom Neels sterf egter wanneer Zerk en sy vrou Freda op ’n lang buitelandse reis is en die weduwee Petronella van Aarde word in sy afwesigheid as burgemeester verkies. Dan begin die poppe dans, want Petronella wil dinge regruk en sy gee nie om hoe sy dit doen of op wie se tone sy moet trap om dit reg te kry nie. Wanneer Zerk terugkeer, wil hy natuurlik ook weer probeer om burgemeester te word. Boonop is daar nie veel liefde verlore tussen die Van Aardes en die Raubenheimers nie, want die jong Dennis Raubenheimer het Petronella se dogter Talia voor die kansel gelos vir ’n ander vrou. Talia het nou terug gekom om op Kasselspoort te kom onderwys gee, terwyl Dennis ook weer terug is om sy pa met die prokureurspraktyk te help.
Dalene is bekend vir die deeglike navorsing wat sy doen voor die skryf van haar boeke en sy spandeer op hierdie manier baie tyd in die buiteland, onder andere in Engeland, Nederland en Mauritius.
Bosboeke
Die ander drie boeke in die reeks is Fiela se kind, Moerbeibos en Toorbos. Fiela se kind speel ook in ongeveer die laaste kwart van die negentiende eeu af. Die wit houtkapperseun Lukas van Rooyen verdwyn in die Knysnabos en in dieselfde tyd kom ’n wit weggooikind anderkant die berge by die bruinvrou Fiela Komoeti aan, wat hom Benjamin noem en as haar eie kind grootmaak. Hier word hy streng grootgemaak, maar ervaar ook die huislike warmte van egte liefde. Die sensusopnemers ontdek hom daar en die owerheid besluit na sowat nege jaar dat hy die houtkapperseun is en plaas hom by die Van Rooyens in die bos, maar dit is nie waar hy tuis voel nie. Sy sogenaamde vader, armoedig van gees en van materiële dinge, beskou hom slegs as ’n werkesel en sy swak “ma” kan hom nie beskerm of regtig liefde bied nie. Hy ontwikkel ’n spesiale gevoel vir Nina van Rooyen, maar hy onderdruk dit omdat hy tog nie verlief kan raak op sy suster nie. Die vraag oor wie hy dan werklik is, neem beheer oor van sy lewe. Eindelik gee hy hier pad en wend hom na die see, waar hy vanuit hierdie wêreld probeer perspektief kry op sy lewe en identiteit. Dit is veral die magte van buite waaroor die mens nie beheer het nie en wat sy lewe rig en dit op paaie neem wat hy nie wil hê nie, wat in die roman behandel word. Hierdie boek is in Afrikaans verfilm deur Katinka Heyns (’n film waarin Matthee self ’n klein rol vertolk), deur Suzanne van Wijk in ’n verhoogdrama omskep en dit is ook omskep tot die Engelse musiekspel Fiela’s Child, asook ’n opera waarvoor Carl van Wyk die musiek skryf. Fiela se kind ontvang die ATKV-prys vir gewilde prosa in 1986, is in dieselfde jaar op die kortlys vir die toekenning van die Rapportprys en word in 1999 deur biblioteeklesers aangewys as die gewildste Afrikaanse boek van die eeu (Kringe in ’n bos was tweede). Die Engelse musiekspel onder leiding van Ian von Memerty ontvang in 1999 twee Vita-toekennings. Die boek is reeds in onder meer Engels, Duits, Frans, Nederlands, Sweeds, Sloweens en Hebreeus vertaal. Die boek sal eersdaags ook in Arabies vertaal word, 35 jaar na die publikasie daarvan in 1985. "Die feit dat dit 35 jaar ná die eerste publikasie in 'n taal so ver verwyderd van Afrikaans vertaal word, getuig van die lang lewensduur en die breë aantrekkingskrag van die boodskap wat dit oordra."
Moerbeibos vertel van die groepie Italianers wat deur regeringsbemoeiing in 1881 na die Knysnabos toe gekom het, nadat aan hulle vertel is dat die bos uit moerbeibome bestaan. Hulle doelwit was om die sybedryf hier te vestig, maar daar is toe nie ’n enkele moerbeiboom in die bos nie, want moerbeibome groei nie in die potklei nie. Om aan die lewe te bly verrig hulle dan teen hulle aard en aanleg harde arbeid as boswerkers. Die verhaal word vertel uit die perspektief van die bosbewoner, Silas Miggel, wat onwettig woon in die oopte van Gouna se platrand op die kroongrond wat vir immigrante opsygesit is. Hier hou hy sy mooi dogter Mirjam eenkant sodat sy uit die kloue van die mans kan bly. Teen wil en dank raak hy betrokke by die lotgevalle van die immigrante, in die hoop dat hy so permanente verblyfreg sal kry op die platrand waar hy al jare lank woon. Saam met die immigrante gaan hy dan ook ten gronde en word gedwing om sy verblyfplek te verlaat en in die middel van die bos te gaan woon. Die ATKV-prys vir gewilde prosa word in 1988 aan Moerbeibos toegeken.
Die laaste bosboek, Toorbos handel oor die onsigbare en bonatuurlike in die Knysnabos. Dit vertel van die tyd in die dertigerjare van die twintigste eeu toe die laaste houtkappers uit die bos verwyder is en die bos toegemaak is. Karoliena Kapp is die hooffiguur. Sy is ’n intelligente alleenkind wat in die bos grootword, maar deur die toedoen van haar moeder ’n goeie skoolopleiding kry en leer Engels praat. Sy staan verskeur tussen die wêreld van die dorpsmense en dié van die bos. Sy trou as negentienjarige met die boswerkerskind Johannes Stander, wat hom kon loswikkel uit die armoede en nou ’n winkel in die dorp besit. Kort na die troue gaan sy egter terug bos toe weens die bonatuurlike aantrekkingskrag van die bos. Hier wys Mister Fourncade die bos se geheime aan haar uit en word die pa wat sy nooit geken het nie. ’n Parallel word getrek tussen Karoliena se persoonlike lotgevalle en die lot van die bosmense en die verhaal word geskets teen die historiese agtergrond van die Carnegie-kommissie se ondersoek na die armblanke-probleem.
Ander romans
Brug van die esels se titel dui op die Latynse gesegde “pons asinorum”, wat beteken dat jy vir esels ’n brug moet bou om hulle by die waarheid te bring. Die roman ondersoek die lotgevalle van ’n hedendaagse jong eiendomsagent, die predikantsdogter Araminta Rossouw, wie se afwykende gedrag haar met toenemend minder opsies laat. Sy raak afvallig van die godsdiens en die tradisies van haar herkoms en begaan dan ’n seksuele misstap met ’n onderwyser. Later gee sy haar belowende studies aan ’n universiteit prys en word eiendomsagent. Sy sien geen politieke hoop meer vir Suid-Afrika nie en haar ambisie is om die land te verlaat. Dan begin sy met ongeslypte diamante smokkel om sodoende genoeg geld hiervoor bymekaar te kry. Hierdie spel laat haar in ’n krisis beland wat sy met al haar noukeurige voorsorgmaatreëls nie voorsien het nie. Wanneer alles verlore lyk, kom die prokureur Koos Malherbe in haar lewe. Hy het genoeg insig om te weet dat dit ’n mens nie baat om ’n brug bo-oor die waarheid te probeer bou nie. Araminta openbaar die vrese van eietydse blankes in die land oor die politieke toekoms en sy is oortuig dat Afrika nie meer sy wit kinders wil hê nie. Dit word ’n reis van selfontdekking en groter bewustheid van die dinge wat belangrik is in en vir mense en die grond wat hulle bewoon. Brug van die esels is in 1993 op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys en die ATKV-prys en word in dieselfde jaar genomineer vir die Rapportprys.
Vir Pieternella van die Kaap doen Dalene vir drie jaar navorsing en sy kry ook hulp van Dan Sleigh hiermee. Dit is die verhaal van Pieternella, dogter van die Deense sjirurgyn Pieter van Meerhoff en sy vrou, die legendariese Eva-Krotoa. Eva-Krotoa was ’n tolk tussen die Nederlanders en die Khoi-Khoi aan die Kaap in die tyd van Jan van Riebeeck en is eindelik op Robbeneiland gevange gehou. Pieternella en haar jonger broer Salomon word in die sorg van voogouers geplaas in die destydse strafkolonie Mauritius. Hier trou sy op veertienjarige leeftyd met Daniel Zaaijman. Met die sluiting van die kolonie op Mauritius dertig jaar later keer sy in 1707 terug na die Kaap, waar sy in 1713 in die pokke-epidemie dood is. In hierdie boek kry die geskiedenis van Pieternella en Eva-Krotoa en die toestande aan die Kaap, op Robbeneiland en op Mauritius in die sewentiende eeu lewe. Dit is veral die verontregting van Pieternella en haar volksgenote wat goed belig word. Pieternella van die Kaap is in 2001 op die kortlys vir die M-Net-prys.
Haar laaste boek, wat sy kort voor haar dood voltooi, is Die uitgespoeldes. Dit behandel die lotgevalle van Moses Swart wat as driejarige seun in 1905 by Rietfontein se baai uitspoel en deur die skaapwagter Koos Swart en sy vrou aangeneem en grootgemaak word. Hy het groter ambisies vir sy lewe as om net skaapwagter te wees en tree eindelik in diens van ’n Engelse lord wat in die omgewing boer. Weldra blyk dit egter dat hy eintlik van Oostenrykse adellike afkoms is. Hierdie boek is in 2006 op die kortlys vir die toekenning van die ATKV-Prosaprys.
Kortverhaalbundels
Sy publiseer kortverhale in verskeie tydskrifte, insluitende die letterkundige tydskrif Donga.
Die kortverhaalbundel Die Judasbok se titel verwys na die bok wat by die slagpale die ander vee lei en dan by die hek uitspring sodra al die ander slagvee in die hok is en simbolies is van berekende genadeloosheid en sluheid. In die titelverhaal staan die ou bruin vrou Bet teenoor haar seun Karel (die Judasbok) wat wil emigreer en met ’n wit meisie trou. Karel bevraagteken haar standpunt van medemenslikheid en naasteliefde en daag haar uit om na die wit kerk te gaan, waar haar geloof in die regverdigheid van die witmense verpletter word en sy uit die kerk gejaag word.
Kommissie van ondersoek vleg die onderlinge verbintenis tussen kerk, politiek en rugby op so ’n vernuftige wyse inmekaar dat dit as voortreflike politieke satire slaag. Hierdie kortverhaalbundel ontvang positiewe kritiek en die eenvoudige maar direkte taalgebruik en bemeestering van die kortverhaalkuns word aangeprys. Die verhale munt uit in die onverwagte slot, waar die gegewe dikwels met ironie beklee word.
Om ’n man te koop is ’n versameling van haar kortverhale wat in veral die sestiger- en sewentigerjare in die tydskrifte Die Huisgenoot en Sarie verskyn het. Van hierdie verhale word ook deur Danie Botha as radiodramas verwerk en uitgesaai, insluitende ''Die Woensdag van mev. Retief, Jy kan nie vir pa nie, Om ’n man te koop, Die harde klippe, ’n Mens weet nooit en Kranspoort se kragprobleem''. In ’n Mens weet nooit probeer Engela se verlamde ouma, wat in Stilbaai langs die see woon, agterkom waarom Engela na ’n aanvanklike besoek nie wil teruggaan na haar huis in Pretoria toe nie. Ouma verf kerse vir ’n inkomstetjie. Eindelik kom sy agter dat Engela haar eie lewe opoffer om saans die kerse oor te verf sodat dit ordentlik kan lyk en die fabriek die ouma kan betaal. Kranspoort se kragprobleem vertel van Kittie Maritz se geslepe plan om Stefaans Steyn, die burgemeester van haar dorp, te uitoorlê om uiteindelik haar sin te kry.
Haar kortverhaal Die Judasbok word deur Abraham H. de Vries opgeneem in Die Afrikaanse kortverhaalboek en deur Merwe Scholtz in Vertellers. Ander versamelbundels wat van haar kortverhale opneem sluit in Kortverhale vir verkenning en Vertellers 2.
Draaiboeke
Vroeg in haar skrywersloopbaan stuur sy ’n kortverhaal aan Katinka Heyns met die voorstel dat ’n rolprent daarvan gemaak word. Heyns verlê die verhaal, maar verkry jare later die filmregte vir Fiela se kind. In gesprekke kom dit toe aan die lig dat Matthee die “huisvrou van Uniondale” was wat die kortverhaal vir haar gestuur het en so ontstaan die rolprent Die storie van Klara Viljee. Hierin leef die hoofkarakter in ’n seefronterf op ’n klein vissersdorpie, maar sy het met ’n donkie ’n groot sandduin tussen haar en die see gesleep sodat sy nie die see kan sien nie. Wanneer sy nuwe feite kry rondom ’n deurslaggewende insident uit haar verlede, werk sy weer met ’n donkie die sandduin weg om die see te kan sien. Die hele gemeenskap word daardeur beweeg om weer nuut te kyk na die verlede en met die wegwerk van die sandduin word die valse verlede ook weggewerk en word met die uitsig op die see ook ’n uitsig verkry op die oneindigheid.
Eerbewyse
Benewens die letterkundige pryse wat aan haar boeke toegeken word, verower sy ook verskeie ander toekennings en eerbewyse. Haar eerste twee bosboeke (Kringe in ’n bos en Fiela se kind) noop die Suider-Afrikaanse Instituut vir Boswese om in 1986 die Bosbouprys vir die bevordering van bosbou aan haar toe te ken. Ook in 1986 vereer Tukkies se Studenteraad haar met ’n eremedalje vir haar uitstaande bydrae tot die mense van Suid-Afrika, haar voorbeeldige Christelike karakter en haar integriteit. Haar geboortedorp Riversdal vereer haar in 1988 met ereburgerskap van die dorp. In 1993 in Zürich ontvang sy die Stab-prys (’n Switserse literatuurprys van die Stiftung für Abendländische Besinnung vir die bevordering van Christelik-Westerse waardes) vir haar “lewenskragtige literêre werk en haar hartstogtelike belangstelling in natuurbeskerming” – sy is die eerste persoon buite Europa wat hierdie prestige toekenning ontvang. In 1994 ontvang sy ereburgerskap van Hartenbos en is die eerste en laaste mens aan wie hierdie eer toegeken word, aangesien Hartenbos later by Mosselbaai ingelyf is. In 2004 ontvang sy haar tweede Suider-Afrikaanse Instituut vir Boswese se Bosbouprys uit erkenning vir haar uitsonderlike diens aan bosbou in Suider-Afrika. Die Nasionale Departement van Kuns en Kultuur ken in 2007 die Suid-Afrikaanse Letterkunde-toekenning vir haar lewensbydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde postuum aan haar toe. ’n Gedenksteen word in 2008 in die Knysnabos vir haar opgerig by die geelhoutboom (herdoop na Dalene Matthee Big Tree) waar die Kringe in ’n bos-staproete begin. Haar boeke word in ten minste veertien tale vertaal, insluitende Duits, Engels, Fins, Frans, Hebreeus, Italiaans, Nederlands, Noorweegs, Portugees, Spaans, Sweeds en Yslands.
Sy ontvang landwye huldeblyke, met André P Brink wat haar as "een van die werklik beduidende stemme in Afrikaanse letterkunde" beskryf. Volgens die skrywer Chris Barnard: "Dit is 'n reuse verlies vir Afrikaans, vir die storie in Afrikaans... sy het skielik weer die Afrikaanse letterkunde na die leser gebring". Prof Willie Burger: "Ek dink sy het mense weer aan die lees gekry. Wat hulle daai tyd gesê het, is dat haar werk tussen gewilde en hoë letterkunde was". Elsa Joubert: "Sy het dit reggekry dat mense wat nooit Afrikaans lees nie, Afrikaans lees, en dit is 'n wonderlike bydrae".
William Blake
William Blake (28 November 1757 – 12 Augustus 1827), was 'n Engelse digter, skilder en drukkunstenaar. Blake wat grootliks nie erken is gedurende sy lewe nie, word tans as 'n seminale figuur in die geskiedenis van die digkuns en visuele kunste van die Romantiese era beskou.
Die 20ste-eeuse kritikus Northrop Frye het sy literêre werke bestempel dat dit in verhouding tot die meriete daarvan, die minste gelese liggaam van poësie in die Engelse taal is. Sy visuele kunstenaarskap het daartoe gelei dat die 21ste-eeuse kritikus Jonathan Jones hom genoem het as verreweg die grootste kunstenaar wat Brittanje nog ooit opgelewer het. In 2002 is Blake op nommer 38 geplaas in die BBC se peiling van die 100 Grootste Britte. Terwyl hy sy hele lewe lank in Londen gewoon het, behalwe vir drie jaar wat hy in Felpham deurgebring het, het hy 'n diverse en simbolies ryk versameling werke vervaardig, wat die verbeelding omhels het as "die liggaam van God" of "menslike bestaan ​​self".
Hy het 'n unieke metode in die waterverfskilderkuns ontwikkel in 'n poging om sy digkuns in waterverf uit te beeld. Blake bevraagteken die heersende waardes van sy tyd, op die gebied van kuns, godsdiens en filosofie. Sy poësie voorspel die groot veranderinge wat sou kom en baan die weg vir die konvensies van die 18de eeu.
Lewensverloop
Blake het grootgeword in 'n warm en onkonvensionele middelklasgesin in Londen. Sy vader James was van Ierse oorsprong en heet eintlik O'Neill. Young William was 'n hardnekkige seun. Hy het nie skool toe gegaan nie en het sy opleiding grootliks van sy ma ontvang. Hy lees alles wat hy in die hande kan kry, insluitend Shakespeare, Milton, Ben Jonson en die Bybel en het ook die nodige kennis van Frans, Italiaans, Latyn, Grieks en Hebreeus bekom. Spoedig is sy kunstalent erken en aangemoedig. Hy het ook 'n mistieke inslag gehad en visioene gesien, wat hom tot sy latere lewe sou lei.
Op die ouderdom van veertien het hy by die grafiese kunstenaar James Basire gaan studeer. Hy het hom laat skets en tekenings gemaak van die Westminster Abbey en ander ou kerke in Londen. In daardie tyd is hy sterk beïnvloed deur die Gotiese styl. Toe hy 21 was, is hy toegelaat tot die Royal Academy. Hy wou egter meer as net 'n grafiese kunstenaar wees, en verset hom bowendien teen die heersende konvensionele sienings oor kuns. Na sy huwelik met Catherine Boucher in 1782 het hy op aandrang en met die ondersteuning van 'n paar vriende daarin geslaag om 'n eerste publikasie van Poetical sketches (1783) te laat verskyn.
Blake is in 1827 oorlede en is in Bunhill Fields in Londen begrawe.
Letterkunde
Sy mistieke inslag het gelei tot sy eie mitologie, met baie simboliese en dikwels duistere werke. Blake se poësie beweeg tussen twee pole. Aan die een kant is daar die liriese, pastorale wêreld van Songs of Innocence (1789) en aan die ander kant die "dark satanic mills" van die Industriële Revolusie en die mens se verset daarteen soos uitgebeeld in Songs of Experience (1794). Hierdie laaste werk is nooit weer apart gepubliseer nie, maar altyd as 'n eenheid met die vroeëre, onder die titel Songs of Innocence and Experience wat twee teenoorgestelde stadiums van die menslike siel toon.
Blake se kontak met die revolusionêre kringe van Tom Paine en William Godwin het as inspirasie gedien vir sy belangrikste satiriese prosawerk The Marriage of Heaven and Hell (1790-93). In hierdie werk manifesteer sy begeerte tot vryheid en Proverbs of Hell, 'n bondige voorstelling van sy lewe en kunswaardering is ook daarin ingesluit. Sy revolusionêre idees is ook uitgedruk in gedigte soos The French Revolution (1791), America, a prophecy (1793) en Visions of the Daughters of Albion (1793). Ná 1794 het hy sy groot "prophetic books" geskryf waarin hy 'n eie mitologie ontwikkel. Hiervan is The four Zoas (1795-1804), Milton (1804- 1820) en Jerusalem (1804-1820) die belangrikste. Uit hierdie werke blyk dit duidelik dat Blake die warm menslikheid van die siel belangriker as die koel rede geag het. Sy wanhoop het plek gemaak vir 'n filosofie waarin verlossing in liefde en vergifnis gesien word.
Beeldende kuns
In sy illustrasies en waterverfskilderye het Blake die perspektief wat sedert die Renaissance in gebruik was, verwerp en kleur subjektief gebruik. Baie van sy kunswerke het ontstaan as illustrasies vir bestaande boeke of vir sy eie geskrifte. In laasgenoemde geval vorm die handgeskrewe teks en die illustrasies 'n dekoratiewe geheel, soos byvoorbeeld in Songs of Innocence (1789), waarvoor hy 'n nuwe grafiese tegniek bekend as " illuminated printing" ontwikkel het. Die illustrasies is later met die hand ingekleur. Sy illustrasies vir die Bybelboek Job, wat in 1820 ontwerp en in 1826 gegraveer is, asook dié vir Dante se Divina Commedia, waaraan hy tot met sy dood gewerk het, is van sy bekendste werk. Blake het weinig erkenning van tydgenote geniet. Eers ná 1850 is sy werk, waarvan sommige in die Tate Gallery in Londen te sien is, herontdek. Hy word vandag beskou as 'n voorloper van die Art Nouveau-beweging.
Bulgare
Die Bulgare (Bulgaars: българи, bǎlgari, [bɤ̞ɫɡɐri]) is 'n Suid-Slawiese volk  wat die meerderheidsbevolking van Bulgarye vorm. Tans is 84,8 persent van dié land se bevolking etniese Bulgare. Sowat 'n kwart tot 'n derde van die huidige Bulgaarse bevolking van Bulgarye is nasate van Bulgaarse vlugtelinge uit Masedonië (Masedoniese Bulgare) en Thracië (Thraciese Bulgare).
Geskiedenis
Omstreeks of ná 612 n.C. het Slawiese groepe hulle uitbreiding op die Balkanskiereiland gerig en hulle in die Oos-Romeinse provinsies Moesia en Thracia gevestig. Die naam "Bulgaar" of "Bolgaar" is oorspronklik gebruik om na die sogenaamde Proto-Bulgare (Bulgaars: прабългари) te verwys wat in die 7de eeu uit hulle stamgebiede in die Swartseesteppe verdring is en onder Khan Asparuch en Khan Kuwer na die Balkan geëmigreer het. Hier het hulle ná vyandelike botsings twee onafhanklike khanate met die toestemming van die Bisantyne gestig: Asparuch die sogenaamde Eerste Bulgaarse Ryk in die Dobroedja (679) en Kuwer 'n tweede ryk in die huidige Masedonië (680).
Die derde element in die Bulgaarse etnogenese was volgens die Bulgaarse nasionale geskiedskrywing die Thrakiërs, 'n volk wat sedert die 2de millennium v.C. die suide en vanaf die 8ste eeu v.C. ook die noordelike dele van die Balkanskiereiland bewoon het. Die beduidendste stedelike nedersettings en handelsplekke aan die Swartsee gaan terug na hierdie volk. Die moontlikheid bestaan dat daar in die 7de eeu nog 'n grotendeels geromaniseerde Thrakiese bevolking naas geïmmigreerde Slawiërs in die Bulgaarse khanate was, tog bly hierdie bewering steeds omstrede. Kritici beskou dié hipotese as 'n poging om 'n etniese kontinuïteit te konstrueer wat na die antieke bevolking van die gebied teruggaan.
Godsdiens
Christelike gemeentes van geromaniseerde Thrakiërs het al voor die stigting van die Bulgaarse Ryk in 679 en ook onder die Proto-Bulgare (Khan Kubrat) bestaan, maar hulle was nie representatief vir die groot meerderheid van die bevolking nie wat hoofsaaklik uit Slawiërs en Proto-Bulgare bestaan het – twee volksgroepe met hul eie heidense gode en godhede.
Die Proto-Bulgare het die hemelgod Tangra as hul oppergod vereer, terwyl die Slawiese godsdiens min of meer as natuurreligie beskryf kan word en die aanbidding van 'n aantal oppergode soos Peroen, Swarog of Svarožić ingesluit het. Dit is tans nie bekend of enkele Slawiërs destyds al die Christelike geloof oorgeneem het nie.
Met die kerstening van Bulgarye tydens die tweede helfte van die 9de eeu het hierdie godsdienstige verskille tussen die etniese groepe verdwyn. Die Bulgaarse volk het die Christendom in 864 onder Khan Boris I deur Photios I, die patriarg van Konstantinopel, as staatsreligie aanvaar.
Die Bulgaars-Ortodokse Kerk is in 927 deur die Bisantynse keiser Romanos I Lakapenos en die Bisantynse senaat as outokefale gekanoniseerde Ortodokse patriargaat-kerk erken en is sodoende een van die oudste Christelike kerke ter wêreld. Die vroeë kerstening onder Cyrillus en Methodius – ander Slawiese volke het die nuwe geloof eers later oorgeneem – was een van die belangrikste gebeurtenisse in die Bulgaarse geskiedenis en het die nasionale identiteit van Bulgare versterk. Die meerderheid Bulgare is vandag steeds Ortodokse Christene.
Taal
Die oorgrote meerderheid Bulgare praat Bulgaars, 'n Suid-Slawiese taal, as hul moedertaal. Dit is nie verwant aan die uitgestorwe tale van die Wolga- en Proto-Bulgare nie wat deel uitmaak van die Oghuriese of Bolgaarse tak van die Turkse taalfamilie.
Vanweë die uitbreiding van die Oud-Bulgaarse taal en kultuur (waaronder die ontwikkeling van die Cyrilliese alfabet aan die hof van die Bulgaarse tsare gedurende die 9de eeu) na ander Slawiese volke word daar in die historiese en taalkundige wetenskappe na die "Suid-Slawiese invloed" en "Ou Kerkslawies" gepraat.
Ou Kerkslawies het sy oorsprong in die huidige Bulgarye, en die meeste Oud-Slawiese tekste, wat oorgelewer is, toon Bulgaarse trekke. So beskou sommige wetenskaplikes en talle Bulgare Oud-Kerkslawies as 'n historiese vorm van die Bulgaarse taal waarna ook as "Oud-Bulgaars" (старобългарски /starobəlgarski/) verwys word.
Etniese groepe
Die Bulgaarse volk kan volgens geografiese geweste in 'n aantal etniese groepe onderverdeel word:
Kleiner etniese groepe sluit die Tronke in die Strandja-bergreeks, die Poljaners of die Kapanzers in Ludogorie in. Bulgaarssprekende Islamitiese Pomake vorm 'n eie etniese groep.
Herbert Evans (akteur)
Herbert Evans (16 April 1882 – 10 Februarie 1952) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Third Degree (1919), Reunion in Vienna (1933), en The Rains Came (1939).
Buck Taylor
Buck Taylor (gebore 13 Mei 1938) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Tombstone (1993), The Mist (2007), Cowboys & Aliens (2011), en Hell or High Water (2016).
Harry Bannister
Harry Bannister (29 September 1889 – 26 Februarie 1961) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Porcelain Lamp (1921), Her Private Affair (1929), The Girl of the Golden West (1930), en Husband's Holiday (1931).
Pous Anastasius
Pous Anastasius kan verwys na 'n aantal pouse (en/of teenpouse) van die Rooms-Katolieke Kerk naamlik:
Wheeler Oakman
Wheeler Oakman (21 Februarie 1890 – 19 Maart 1949) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Ne'er Do Well (1916), Lights of New York (1928), The Western Code (1932), en Flash Gordon's Trip to Mars (1938).
Kruger Mpumalanga Internasionale Lughawe
Die Kruger Mpumalanga Internasionale Lughawe (IATA: MQP, ICAO: FAKN) is noordoos van Nelspruit geleë. Dit is Mpumalanga se grootste en modernste lughawe, en het die Nelspruit-lughawe suidwes van die stad in 2008 vervang. Laasgenoemde word nie meer vir geskeduleerde passasiersvlugte gebruik nie.
ARKive
ARKive is 'n globale inisiatief om films, foto's en klankopnames van die wêreld se spesies in 'n sentrale digitale biblioteek te versamel en vir die nageslag te bewaar. As sulks, word dit soms as die nuwe Noag se ark of Noag se aanlyn Ark beskryf.
Die ARKive projek is 'n inisiatief van Wildscreen, 'n VK-geregistreerde opvoedkundige liefdadigheidsorganisasie wat in Bristol gebaseer is. Hulle werk wêreldwyd om die publiek se begrip en waardering van biodiversiteit te verhoog, deur van beelde gebruik te maak.
Lalaine
Lalaine (gebore 3 Junie 1987) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Her Best Move (2007) en Easy A (2010), en in die televisiereekse Buffy the Vampire Slayer (1996) en Lizzie McGuire (2001).
Erica nubigena
Erica nubigena is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Skrikkeljaar
'n Skrikkeljaar is 'n jaar wat 'n ekstra dag bevat om die kalenderjaar te sinkroniseer met die astronomiese jaar. Seisoengebeure en astronomiese gebeure herhaal nie op 'n presiese aantal dae nie, met die gevolg dat 'n kalender met dieselfde aantal dae vir elke jaar geleidelik sal verskuif ten opsigte van die gebeurtenis waarmee dit moet ooreenstem. Deur by geleentheid 'n ekstra dag of maand in die jaar by te voeg, kan hierdie verskuiwing gekorrigeer word.
Versleuteling
Versleuteling of enkripsie soos gebruik in kriptografie is 'n al hoe meer belangrike prosedure om data te beskerm. Versleutelde data kan nie deur ander partye gelees word nie.
Skrikkeljaar
Die Gregoriaanse kalender
Die Gregoriaanse kalender voeg 'n ekstra dag by Februarie in jare wat deelbaar is deur vier, behalwe vir jare wat deelbaar is deur 100 maar nie deur 400 deel nie. Dus is 1996 en 2000 skrikkeljare, maar nie 1900 of 2100 nie.
Versleuteling
Versleuteling is wanneer data, bv. 'n teksboodskap, in 'n onleesbare versleutelde kode vertaal word. Hierdie data kan dan vervoer of geberg word, en dit kan slegs met die regte sleutel weer ontsleutel word na die oorspronklike data (of teks.) Die versleuteling en ontsleuteling kan redelik kompleks raak. Versleutelingsprosesse se kompleksiteit word in bisse gemeet, bv. 256, 512 of 1024. Indien the sleutel te kort is, kan mens 'n rekenaar programmeer om elke moontlike sleutelkombinasie te toets, en sodoende kan 'n mens die kode ontsyfer sonder die sleutel. Maar met komplekse algoritmes raak die tyd wat benodig is om 'n sleutel so te breek, eksponensieël meer. Soos vinniger rekenaars ontwikkel word, raak dit dus belangriker om langer en beter sleutels te gebruik.
Skrikkeljaar
Maansonkalenders
In die geval van maansonkalenders word soms 'n hele maand by 'n skrikkeljaar gevoeg.
Tswana Wikipedia
Die Tswana Wikipedia is die Tswana-weergawe van Wikipedia, 'n gratis, ope-inhoud aanlynensiklopedie. Volgens die aantal artikels is dit die  grootste Wikipedia-projek.
Die Wikipedia het tans bladsye, waarvan  artikels is. Dit het geregistreerde gebruikers, van wie  as aktief gereken word. Hierdie gebruikers het altesaam wysigings aangebring en  lêers opgelaai.
Hinrich Lichtenstein
Hinrich Lichtenstein (10 Januarie 1780 – 2 September 1857) was 'n Duitse geneesheer, skrywer en veelsydige geleerde. Hy het sy loopbaan in Suid-Afrika begin en sou later 'n wêreldbekende wetenskaplike word. Hy het die Kaap die Goeie Hoop van 1802 tot 1806 besoek en deur sy boeke en artikels lewer hy 'n besondere bydrae tot die kultuurhistoriese geskiedskrywing en die kennis van die plant- en dierelewe van Suid-Afrika.
Biografie
In 1811 word Lichtenstein die eerste professor in dierkunde aan die Humboldt-universiteit in Berlyn, in 1813 ook die direkteur van die Natuurkundige Museum in Berlyn en kort daaran stig hy die dieretuin in die stad. Lichtenstein het 'n besondere musikale talent gehad en was lid van die Berlynse sangakademie. Hy sterf na 'n tweegeveg op 2 September 1857 op 'n skip op die Baltiese See.
Sy reise
Op 9 Oktober het hulle vertrek na Saldanhabaai, oor die Bergrivier en die Olifantsrivier, via die Hantam, Nardouwsberg en na die grensplaas Akkerendam (by die huidige Calvinia). Van hier uit weer suid deur die Roggeveld, die Warm en Koue Bokkeveld, die Roodezand, langs die Breederivier na die sendingstasie Genadendal. Van hier af ooswaarts langs die kusgebiede van Swellendam, Mosselbaai, Knysna, Plettenbergbaai na Algoabaai. Hier het 'n groep koloniste en die Waldeck-regiment onder kapt. Ludwig Alberti by hulle aangesluit. Vanaf Bethelsdorp slaan De Mist 'n noordoostelike koers in deur die Zuurveld na die Groot-Visrivier. Die terugtog was verby Bruintjieshoogte, deur die Camdeboo, Karoo, Hexrivierberge, Stellenbosch en die Hottentots-Holland-kom. Langs die pad het Lichtenstein so baie siekes behandel, veral teen rumatiek, dat sy voorraad Halle medicines (Hollandse medisyne) vinnig opgeraak het en hy begin het om plaaslike medisinale plante te bestudeer. Op 23 Maart 1804 was hulle in Kaapstad terug.
In September 1804 is hy op 'n kort besoek aan Swellendam en omgewing. By sy terugkoms word hy opgedra om die infanteriebataljon van die Khoikhoi op 'n ekspedisie na die binneland te vergesel.
In 1805 vergesel Lichtenstein en drie ander die landdros van Tulbagh na Kuruman om verslag te lewer oor gemeenskappe oor die koloniale grens. Hulle vertrek op 7 Mei met 3 waens en reis deur die Warm en Koue Bokkeveld, die Karoo en Roggeveld tot by eerw. Kicherer se sendingpos aan die Sakrivier. Hier het enkele burgers by hulle aangesluit om hulle teen Boesmanaanvalle te beskerm. By die Kurumanrivier draai hulle om en is op 7 Augustus terug in Kaapstad.
Teen die middel van Augustus 1805 beveel die goewerneur vir Lichtenstein om die noordelike grensgebied van die kolonie, Betsjoeanaland en die Roggeveld te besoek om die koloniste teen pokke in te ent. Die doel daarmee was om die verspreiding van pokkies suidwaarts te probeer stuit.
Omdat Lichtenstein se persoonlike doel met die reise was om wetenskaplike navorsing te doen, het hy altyd 'n groot versameling boeke en wetenskaplike instrumente soos mikroskope, 'n teleskoop, skoenlappernette, papier om plante in te droog en 'n kis versterkwater om reptiele in te bewaar saam gebring.
Boeke en artikels
Na sy terugkeer in Duitsland publiseer Lichtenstein sy Reisen im Südlichen Afrika in den Jahren 1803, 1804, 1805 und 1806. Kort daarna verskyn vertalings hiervan in Nederlands, Frans en Engels sowel as ander boeke en wetenskaplike artikels. Dit bevat etnografiese, plantkundige, dierkundige en aardrykskundige gegewens oor die gebiede wat hy besoek het en beskrywings van die plase en die bewoners. Met die skryf hiervan het hy sy eie notas gebruik, maar ook Janssens en De Mist se dagboeke en aantekeninge was vir hom beskikbaar.
Hy was duidelik beïndruk met die koloniale en afgesonderde leefwyse van die koloniste alhoewel hy soms bewus geword het van die swak onderlinge verhoudinge tussen hulle. 'n Groot deel van sy werk bestaan uit 'n breedvoerige beskrywing van die mense se woonhuise, hul lewenswyse en die boerdery, maar ook hul geaardheid en hul armoede. Hy beskryf in besonderhede die trekboere se voedsel en hul lewe van uiterste selfversorging. Die stryd tussen die koloniste enersyds en die Boesman, Khoikhoi en Xhosa andersyds was vir hom duidelik. Hy bly egter objektief in sy beskrywing.
Sy opmerkings oor die taal wat die trekboere gepraat het, word vandag beskou as die eerste stappe in die ontwikkeling van Afrikaans. Ook die taal en leefwyse van die Afrika-volkere het hom geïnteresseer. Gevolglik is sy eerlike en onbevooroordeelde verslag van sy reise 'n belangrike dokument vir die moderne geskiedskrywer. Dit gee 'n beeld van die kolonie op die vooraand van die Britse besetting. Later jare het hy nog werke gepubliseer oor die voëls en ander diere aan die Kaap. Verskeie ongepubliseerde manuskripte word in Berlyn bewaar.
Terug in Duitsland
Met 'n 600 tot 700 spesies van plante en diere het hy in Europa teruggekeer. Daar word vermoed dat byna die helfte daarvan nuut was vir die wetenskap van daardie tyd. Vanaf 1810 was hy 'n dosent en later professor in die dierkunde aan die universiteit in Berlyn. In 1841 stig hy die Berlynse Tiergarten nadat hy koning Frederik Willem 4 van Pruise omgehaal het om 'n deel van die paleistuine vir die doel af te staan. Onder Lichtenstein se leiding het die dieretuin en museum wêreldberoemd geword. Met sy latere navorsing het hy baie gedoen om die Suid-Afrikaanse plant- en dierkunde op 'n wetenskaplike grondslag te plaas. Hy beskryf nuwe spesies en 'n aantal word na Lichtenstein vernoem, o.a. die rooibok en die Zimbabwiese mofhartbees.
Universiteit van Derby
Die Universiteit van Derby (ook bekend as Derby-universiteit) is 'n universiteit in Derby, Engeland.
Erica nudiflora
Erica nudiflora is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Jack Bannon
Jack Bannon (14 Junie 1940 – 25 Oktober 2017) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Little Big Man (1970), Da Vinci's War (1993), en Hard Vice (1994), en in die televisiereeks L.A. Heat (1996).
Warren Oates
Warren Oates (5 Julie 1928 – 3 April 1982) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente In the Heat of the Night (1967), The Wild Bunch (1969), 1941 (1979), en Stripes (1981).
Nicole LaLiberte
Nicole LaLiberte is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Adam Green's Aladdin (2016) en Regarding the Case of Joan of Arc (2018), en in die televisiereekse I'm Dying Up Here (2017) en Twin Peaks (2017).
Samaritaanse alfabet
Die Samaritaanse alfabet word deur die Samaritane, ’n etnies-godsdienstige groep van die Levant, gebruik vir godsdienstige geskrifte, insluitende die Samaritaanse Pentateug, geskrifte in Samaritaanse Hebreeus en vir kommentaar en vertalings in Samaritaanse Aramees.
Samaritaans is ’n regstreekse afstammeling van die Oud-Hebreeuse alfabet, wat ’n variasie van die Fenisiese alfabet was en waarin groot dele van die Hebreeuse Bybel aanvanklik geskryf is. Dié skrif is deur die antieke Israeliete gebruik, Jode sowel as Samaritane.
Die tabel links wys die ontwikkeling van die Samaritaanse skrif. Heel links is die ooreenstemmende Hebreeuse letters. In kolom I is die Oud-Hebreeuse alfabet en in kolom X die moderne Samaritaanse letters.
Unicode
Die Samaritaanse alfabet is by die Unicode-standaard gevoeg in Oktober 2009, met die uitreiking van weergawe 5.2. Die Unicode-blok daarvoor is U+0800–U+083F.
Sien ook
Geskiedenis van die alfabet
Kenny Everett
Kenny Everett (25 Desember 1944 – 4 April 1995) was 'n Engelse skrywer en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Dateline Diamonds (1965) en Bloodbath at the House of Death (1984), en in die televisiereeks Making Whoopee (1970).
Riverlea
Riverlea is ’n voormalige bruin voorstad van Johannesburg, 10 km suidwes van die stadsaal.