cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Malta
Bankwese en finansies
Malta is een van die wêreld se finansiële sentra.
Die Sentrale Bank van Malta (Bank Ċentrali ta' Malta) het twee belangrike areas van verantwoordelikheid: die formulering en implementering van monetêre beleid en die bevordering van 'n gesonde en doeltreffende finansiële stelsel. Dit is vasgelê op 17 April 1968 deur die Sentrale Bank van Malta Wet. Die Maltese regering betree die ERM-II op 4 Mei 2005, en neem die euro as die land se geldeenheid aan op 1 Januarie 2008.
Vervoer
Verkeer in Malta beweeg aan die linkerkant soos in die Verenigde Koninkryk. Motoreienaarskap in Malta is uiters hoog gegewe die grootte van die eilande. Dit is die vierde hoogste in die Europese Unie. Die aantal geregistreerde motors in 1990 was 182 254, en kom neer op 'n digtheid van 582 motors/km².
Malta het 'n padnetwerk van 2 254 km, 1 972 km (87,5%) geteer en 282 km ongeteer (Desember 2003).
Die hoofpaaie van Malta vanaf die mees suidelike punt tot die mees noordelike punt is die volgende: Triq Birżebbuġa in Birżebbuġa, Għar Dalamweg en Tal-Barraniweg in Żejtun, Santa Luċijalaan in Paola, Aldo Morostraat (Trunkstraat), 13 Desemberstraat en Ħamrun-Marsaverbypad in Marsa, Regionalstraat in Santa Venera/Msida/Gżira/San Ġwann, St Andrew's-straat in Swieqi/Pembroke, Malta, Coaststraat in Baħar iċ-Ċagħaq, Salinastraat, Kennedyrylaan, St. Paul's-verbypad en Xemxija Hill in San Pawl il-Baħar, Mistra Hill, Wettingerstraat (Mellieħa-verbypad) en Marfaweg in Mellieħa.
Busse (xarabank of karozza tal-linja) is die primêre metode van openbare vervoer. Die diens, wat in 1905 gestig is, het 'n omvattende hervorming ondergaan in Julie 2011. Die bestuurstrukture het verander van selfstandige drywers wat hul eie voertuie bestuur na 'n diens wat aangebied word deur 'n enkele maatskappy deur middel van 'n openbare tender (in Gozo, wat beskou word as 'n klein netwerk, word die diens direk gelewer). Die openbare tender is toegeken aan Arriva Malta, 'n lid van die Arriva groep.
Die nuwe diens loop dag en nag. Die vinnige dwarsstroomdienste werk teen 'n frekwensie van 30 minute. Die dwarsstroomdiens moet verbind met hoofstroomdienste, wat sal werk teen 'n frekwensie van tussen 10 en 30 minute. Op streeks- en plaaslike vlak, sal die sylyne dorpe en omliggende gebiede elke 30 minute bedien. Wisselaars is geleë in Valletta, Mater Dei-hospitaal, Swieqi, Paola, Marsa, Malta Internasionale Lughawe en Msida.
Tussen 1883 en 1931 het Malta 'n spoorlyn gehad wat Valletta met die weermagbarakke by Mtarfa verbind het, via Mdina en 'n aantal stede en dorpe. Die spoorlyn het in onbruik verval en is uiteindelik heeltemal gesluit met die bekendstelling van elektriese trems en busse. Op die kruin van die bombardement van Malta gedurende die Tweede Wêreldoorlog, het Mussolini aangekondig dat sy magte die spoorwegstelsel vernietig het, maar met die uitbreek van die oorlog was die spoorlyn alreeds vir nege jaar in onbruik.
Malta het drie groot natuurlike hawens op die hoofeiland:
Daar is ook twee mensgemaakte hawens wat 'n passasiers- en veerbootdiens bedien tussen Ċirkewwa Hawe op Malta en Mġarr Hawe op Gozo. Die veerboot vaar daagliks verskeie kere heen en weer.
Malta Internasionale Lughawe (Ajruport Internazzjonali ta' Malta) is die enigste lughawe wat die Maltese eilande bedien. Dit is op die terrein gebou wat voorheen deur die Britse Koninklike Lugmag se Luqa-lugmagbasis gebruik was. Daar is ook 'n Helihawe, maar die geskeduleerde diens na Gozo is in 2006 gestaak. Die helihawe op Gozo is by Xewkija. Sedert Junie 2007 bedryf Harbour Air Malta 'n vliegbootdiens, driekeer per dag, tussen die seeterminale van Grand Hawe en Mgarr Hawe in Gozo.
Die nasionale lugredery is Air Malta, met die Malta Internasionale Lughawe as basis. Die lugredery bereik 36 bestemmings in Europa en Noord-Afrika. Die eienaars van Air Malta bestaan uit die regering van Malta (98%) en private beleggers (2%). Air Malta het 1 547 personeel in diens. Dit het ook 25%-aandeelhouding in Medavia.
Air Malta het al meer as 191 tussenredery kaartjie-uitreikingsooreenkomste afgehandel met ander IATA-lugrederye. Dit het ook 'n kodedelings ooreenkoms met Qantas wat drie roetes dek. In September 2007 sluit Air Malta twee ooreenkomste met die Abu Dhabi-gestasioneerde Etihad Airways, Air Malta verhuur twee bedryfsklaar Airbus-vliegtuie aan Etihad Airways vir die winterseisoen wat op 1 September 2007 begin en verskaf operasionele ondersteuning op 'n ander Airbus A320 vliegtuig wat dit uitverhuur aan Etihad Airways.
Kommunikasie
Daar is geen areakodes in Malta nie, intekenaars se nommers bestaan uit 8 syfers. Vastelyn telefoonnommers gebruik die voornommers 21 en 27 terwyl selfoonnommers die voornommers 79, 77 of 99 gebruik. Vir internasionale oproepe na Malta moet mens eers die internasionale toegangskode skakel, daarna die land se skakelkode +356 gevolg deur die intekenaar se nommer.
Geldeenheid
Maltese euromunte vertoon die Maltese Kruis op die € 2 en € 1 munte, die Maltese Wapen op die € 0,50, € 0,20 en € 0,10 muntstukke, en die Mnajdratempels op die € 0,05, € 0,02 en € 0,01 munte.
Malta het versamelaarsmunte gemunt met 'n sigwaarde wat wissel tussen 10 tot 50 euro. Hierdie munte sit 'n bestaande nasionale praktyk voort van die munt van silwer en goue herdenkingsmunte. In teenstelling met normale uitreikings is hierdie munte nie 'n wettige betaalmiddel in alle eurosones nie. 'n Maltese € 10 herdenkingsmunt kan byvoorbeeld nie gebruik word in enige ander land nie.
Vanaf 1972 tot met die bekendstelling van die euro in 2008 was die geldeenheid die Maltese lira, wat die Maltese pond vervang het. Die pond het die Maltese scudo vervang in 1798.
Toerisme
Malta is 'n gewilde toeristebestemming, met 1,2 miljoen toeriste per jaar. Drie keer meer toeriste besoek die eilande as wat daar inwoners is. Toerisme-infrastruktuur het dramaties toegeneem oor die afgelope paar jaar en 'n hele aantal goeie hotelle is beskikbaar op die eiland. Oorontwikkeling en die vernietiging van tradisionele behuising is egter 'n groeiende bron van kommer. 'n Toenemende aantal Maltese reis nou na die buiteland vir vakansie.
In die afgelope jare word Malta bemark as 'n mediese toerismebestemming. Heelwat van die gesondheidstoerismeverskaffers help ontwikkeling aan in die bedryf. Daar is egter geen Maltese hospitaal wat al 'n onafhanklike internasionale gesondheidsorgakkreditasie ondergaan het nie. Malta is baie gewild onder Britse mediese toeriste, wat Maltese hospitale aanspoor om akkreditering van VK-oorsprong te verkry soos die Trent Accreditation Scheme. Dubbele akkreditering met die Amerikaansgeoriënteerde Joint Commission is nodig indien hospitale in Malta wil kompeteer met die Verre Ooste en Latyns-Amerika vir mediese toeriste uit die Verenigde State.
Wetenskap en tegnologie
Malta het 'n samewerkingsooreenkoms met die Europese Ruimtevaartorganisasie (ESA) vir meer intensiewe samewerking rondom ESA projekte.
Demografie
Malta lê elke tien jaar 'n bevolkings- en behuisingsensus af.
Gebore Maltese maak die meerderheid van die bevolking uit. Daar is egter minderhede, van wie die meeste Britse boorlinge is en baie afgetree is op Malta.
Kick-Ass
Kick-Ass is 'n superheld rolprent geregisseer deur Matthew Vaughn. Dit is op 22 April 2010 vrygestel.
Malta
Demografie
Die bevolking van Malta was in Julie 2011 geskat op 408 000. In 2005 was 17% 14 jaar oud of jonger, 68% was in die 15-64 ouderdomsinterval, terwyl die oorblywende 13% 65 jaar en ouer was. Malta se bevolkingsdigtheid van 1 282 per vierkante kilometer is by verre die hoogste in die EU, en een van die hoogste in die wêreld. Die enigste sensusjaar wat 'n bevolkingsdaling getoon het, was die van 1967, met 'n 1,7% afname. Dit is toegeskryf aan 'n aansienlike emigrasie van Maltese burgers.
Die inwonende Maltese bevolking van 2004 is beraam op 97,0% van die totale inwonende bevolking.
Kick-Ass
Die draaiboek is deur Jane Goldman en Matthew Vaughn geskryf.
Malta
Demografie
Alle sensusse sedert 1842 toon 'n geringe meerderheid vroue teenoor mans. Die 1901 en 1911 sensusse kom die naaste daaraan om 'n balans te toon. Die hoogste vrou-teenoor-man verhouding is in 1957 getoon (1 088 : 1 000), sedertdien verklein die verhouding konstant. Die 2005 sensus toon 'n 1 013 : 1 000 vrou-teenoor-man verhouding.
Bevolkingsgroei het afgeneem van 9,5% tussen die 1985 en 1995 sensusse, tot 6,9% tussen die 1995 en 2005 sensusse ('n jaarlikse gemiddeld van +0,7%). Die geboortesyfer het op 3 860 gestaan ('n afname van 21,8% volgens die 1995-sensus) en die sterftesyfer op 3 025. Dus was daar 'n natuurlike groei van 835 (vergeleke met +888 vir 2004, van wie meer as 'n honderd buitelandse inwoners was).
Die bevolking se ouderdomsamestelling is soortgelyk aan die ouderdomsamestelling algemeen in die EU. Sedert 1967 is daar 'n tendens van veroudering van die bevolking, daar word verwag dat dit sal voortduur in die afsienbare toekoms. Malta se ouderdom-afhanklikheidsverhouding van 17,2% in 1995 het gestyg tot 19,8% in 2005, redelik laer as die EU se gemiddeld van 24,9%; 31,5% van die Maltese bevolking is onder die ouderdom van 25 (in vergelyking met die EU se 29,1%); maar die 50-64 ouderdomsgroep verteenwoordig 20,3% van die bevolking, aansienlik hoër as die EU se 17,9%. Die ouderdom-afhanklikheidsverhouding sal na verwagting geleidelik styg in die komende jare.
Maltese wetgewing erken beide siviele en kanonieke (kerkgeregtelike) huwelike. Nietigverklaringe deur die kerklike en burgerlike howe is nie verwant nie en word ook nie noodwendig wedersyds onderskryf nie. Malta het ten gunste van egskeidingswetgewing gestem in 'n referendum gehou op 28 Mei 2011. Aborsie in Malta is onwettig. 'n Persoon moet 16 wees om te kan trou. Die getal bruide onder die ouderdom van 25 het afgeneem van 1 471 in 1997 tot 766 in 2005, terwyl die aantal bruidegomme onder 25 gedaal het van 823 tot 311. Daar is 'n konstante tendens onder vroue om op 'n jonger ouderdom te trou as mans. In 2005 was daar 51 bruide tussen die ouderdomme van 16 en 19, vergeleke met 8 bruidegomme.
Teen die einde van 2007 was die totale bevolking 410 290 en daar word verwag dat dit tot 424 028 gaan styg teen 2025. Op die oomblik is vroue effens meer as mans en maak 50,3% van die bevolking uit. Die grootste groepering van mense (7.5%) val in die ouderdomsgroep 25–29, terwyl 7.3% in die ouderdomsgroepe 45–49 en 55–59 val.
Taal
Die Maltese taal (Maltees: Malti) is die amptelike taal van Malta. Neffens Maltees is Engels ook 'n amptelike taal en die landswette word in beide tale uitgevaardig. Die Grondwet bepaal egter dat indien daar enige konflik tussen die Maltese en die Engelse teks van enige wet bestaan, moet die Maltese teks se interpretasie voorrang geniet.
Maltees is oorspronklik 'n Semitiese taal wat afstam van die nou uitgestorwe Sisiliaans-Arabiese (Sisulo-Arabiese) dialek (vanaf die suide van Italië). Die Maltese alfabet bestaan uit 30 letters gebaseer op die Latynse alfabet, insluitend die diakrities veranderde letters ż, ċ en ġ, sowel as die letters għ, ħ, en ie.
Maltees het 'n Semitiese basis met heelwat lenery vanaf Sisiliaans, Italiaans, 'n bietjie Frans, en meer onlangs en toenemend uit Engels. Die taal sluit verskillende dialekte in wat heelwat kan wissel van een dorp na 'n ander, of van die een eiland na die ander.
Die Euro-barometer meld dat 100% van die bevolking Maltees praat. Daarbenewens praat 88% van die bevolking Engels, 66% Italiaans, en 17% Frans. Hierdie wydverspreide kennis van tweede tale maak Malta een van die mees veeltalige lande in die Europese Unie. 'n Studie van publieke menings oor watter taal "verkies" word, het getoon dat 86% van die bevolking 'n voorkeur vir Maltees geniet, 12% vir Engels en 2% vir Italiaans. Tog is die Italiaanse TV-kanale wat Malta bereik vanaf Italiaanse uitsaaiers, soos Mediaset en RAI, steeds baie gewild. Italiaans was 'n amptelike taal van Malta neffens Maltees tot 1934, waarna dit deur Engels vervang is.
Geloof
Die Grondwet van Malta verklaar die Rooms-Katolieke geloof as die staatsgodsdiens hoewel verskanste voorsiening vir godsdiensvryheid gemaak word. Freedom House en die CIA World Factbook rapporteer dat 98% van die bevolking Rooms-Katoliek is, alhoewel hierdie syfer hoogs debatteerbaar is.
Daar is meer as 360 kerke op Malta, Gozo en Comino, een kerk vir elke 1 000 inwoners. Die parogiekerk (Maltees: "il-parroċċa", of "il-knisja parrokjali") is die argitektoniese en geografiese fokuspunt van elke Maltese stad en dorp, en die vernaamste bron van burgerlike trots. Hierdie burgerlike trots manifesteer op skouspelagtige wyse tydens die plaaslike dorps-festas. Dit dui die dag van die beskermheilige van elke gemeente aan, met parade orkeste, godsdienstige optogte, spesiale misse, vuurwerke (veral klappers), en ander feestelikhede.
Malta is 'n Apostoliese bisdom. Die Handelinge van die Apostels vertel dat 'n verhoorafwagtende Paulus, op pad van Kreta na Rome, skipbreuk gelei het op die eiland van" Melite", wat baie Bybelkenners as Malta identifiseer. Die gebeure speel af rondom 60 nC. Die Handelinge van die Apostels verkondig dat Paulus drie maande op die eiland deurgebring het. Hy het die siekes genees, insluitend die vader van Publius, die "hoofman van die eiland". Verskeie tradisies hou verband hiermee. Die skipbreuk word gesê het plaasgevind in die plek vandag bekend as St Paul's Bay. Daar word gesê dat Sint Publius Malta se eerste biskop was. 'n Grot in Rabat, nou bekend as "St Paul's Grotto" (en in die omgewing waarvan bewyse van Christelike begrafnisse en rituele van die 3de eeu nC gevind is), is onder die vroegste bekende plekke op die eiland van Christelike aanbidding.
Verdere bewyse van Christelike bedrywighede gedurende die tydperk van die Romeinse vervolging verskyn in grafkelders geleë onder verskeie plekke regoor die eiland, insluitend die Katakombes van Paulus en Sint Agatha se Katakombes in Rabat, net buite die mure van Mdina. Laasgenoemde in besonder, is pragtig beskilder tussen 1200 en 1480, hoewel plunderende Turke dit erg geskend het in die 1550's. Daar is ook 'n hele aantal grotkerke, insluitende die grot in Mellieħa, wat 'n altaar is vir die geboorte van Maria waar, volgens legende, Lukas 'n prent van die Madonna geverf het. Dit is 'n plek vir pelgrimstogte sedert die Middeleeue.
Die Handelinge van die Raad van Kalsedoon het op rekord dat in 451 nC, 'n sekere Acacius Biskop was van Malta (Melitenus episcopus). Dit is ook bekend dat in 501 nC, 'n sekere Konstantinus, episcopus Melitenensis, teenwoordig was by die Vyfde Ekumeniese Raad. In 588 het Pous Gregorius I vir Tucillus ontroon, Miletinae Civitatis episcopus. Die geestelikes en mense van Malta verkies Trajanus as sy opvolger in 599 nC. Die laaste aangetekende Biskop van Malta, voor die inval van die eilande, was 'n Griek met die naam van Manas, wat vervolgens in Palermo opgesluit is.
Die Maltese historikus, Giovanni Francesco Abela, verklaar dat na hulle bekering tot die Christendom aan die hand van Paulus, die Maltese hul Christelike geloof behou het, ten spyte van die Fatimidiese inval. Abela se geskrifte beskryf Malta as 'n goddelike geseënde "skans vir die Christelik-Europese beskawing teen die verspreiding van Middellandse See-Islam". Die plaaslike Christelike gemeenskap wat Rogier I van Sisilië [x] verwelkom het, is verder aangevul deur immigrante uit Italië, in die 12de en 13de eeu.
Vir eeue was die Kerk in Malta ondergeskik aan die Bisdom van Palermo, behalwe onder Karel van Anjou, wat biskoppe vir Malta aangestel het, asook, op seldsame geleenthede, die Spanjaarde en later ook die Ridders. Sedert 1808 is alle biskoppe van Malta, Maltees. As 'n gevolg van die Normandiese en Spaanse tydperke, en die oppergesag van die Ridders het Malta die vroom Katolieke nasie geword wat dit vandag is. Dit is die moeite werd om daarop te let dat die Kantoor van die Inkwisiteur van Malta 'n baie lang dienstermyn op die eiland gehad het sedert sy stigting in 1530: die laaste Inkwisiteur het die eiland verlaat in 1798, nadat die Ridders mag oorgegee het aan Napoleon Bonaparte. Gedurende die tydperk van die Republiek van Venesië, het verskeie Maltese families geëmigreer na Corfu. Hul afstammelinge maak nou ongeveer twee-derdes van die gemeenskap van sowat 4000 Katolieke op, wat nou bly op die eiland.
Die beskermheiliges van Malta is Paulus, Sint Publius, Sint Agatha en Sint George. Alhoewel nie 'n beskermheilige nie, word Sint George Preca (San Ġorġ Preca) grootliks vereer as die eerste gekanoniseerde Maltese heilige. Pous Benedictus XVI kanoniseer hom op 3 Junie 2007. Ook word 'n aantal Maltese individue erken as Geseëndes, insluitende Maria Adeodata Pisani en Nazju Falzon, met Pous Johannes Paulus II wat hulle tot saliges verklaar in 2001.
Verskeie Rooms-Katolieke godsdienstige bestellings is teenwoordig in Malta, insluitend die Jesuïete, Franciskane, Dominikane en die Kleine Susters van die armes.
Die meeste gemeentelede van die plaaslike Protestantse kerke is nie Maltees nie, hul gemeentes trek baie van die Britse afgetredenes wat op die eiland bly asook vakansiegangers van baie ander lande. Daar is ongeveer 500 Jehova Getuies. Die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae (Mormone), die Bybelse Baptistekerk en die Genootskap van Evangeliese Kerke het ongeveer 60 affiliasies. Daar is ook 'n paar kerke van ander denominasies, soos Sint Andrew se Skotse Kerk in Valletta ('n gesamentlike Presbiteriaanse en Metodiste gemeente) en Paulus se Anglikaanse katedraal, sowel as 'n Sewende Daagse Adventistekerk in Birkirkara.
Die Joodse bevolking van Malta bereik sy hoogtepunt in die Middeleeue onder Normandiese heerskappy. In 1479 kom Malta en Sisilië onder Aragonese heerskappy. Die Alhambra dekreet van 1492 dwing alle Jode om die land te verlaat. Hulle word gedwing om slegs 'n paar van hul besittings saam te neem. 'n Paar dosyn Maltese Jode kon dalk tot die Christendom bekeer het in daardie tyd om op die eiland te bly. Vandag is daar een Joodse gemeente.
Zen-Boeddhisme en die Baha’i-geloof maak aanspraak op sowat 40 lede. Daar is een moskee. 'n Moslem-laerskool het onlangs oopgemaak, sy bestaan bly 'n punt van omstredenheid. Van die geraamde 3000 Moslems in Malta is ongeveer 2250 buitelanders, ongeveer 600 genaturaliseerde burgers en ongeveer 150 is inheemse Maltese.
Immigrasie
As 'n lidstaat van die Europese Unie en 'n party tot die Schengen-ooreenkoms, pas Malta die visumbeleid van die EU toe. Dit beteken dat om die land binne te kom:
Die geraamde netto invloei (deur gebruik te maak van data vir 2002–2004) was 1 913 persone jaarliks. Oor die laaste 10 jaar het Malta 'n jaarlikse gemiddeld van 425 emigrante terug verwelkom.
Gedurende 2006 het 'n totaal van 1 800 onwettige immigrante Malta bereik vanaf die Noord-Afrikaanse kus. Die meeste van hulle was van plan om die vasteland van Europa te bereik en het op Malta op geëindig as gevolg van hul substandaard skepe wat breek of hulle is gevang deur Maltese en ander EU-amptenare. In die eerste helfte van 2006 het 967 ongeoorloofde immigrante in Malta aangekom, [x] omtrent dubbel die 473 wat in dieselfde periode in 2005 daar aangeland het. Heelwat immigrante het al omgekom met die vaart oor die Middellandse See, met een noemenswaardige voorval die van die Mei 2007 Malta-bootramp.
Ongeveer 45% van die immigrante wat in Malta aanland is vlugtelinge (5%) of beskermde humanitêre status (40%) toegestaan. 'n Witskrif wat voorstel dat vlugtelinge al langer as 10 jaar op Malta woonagtig, Maltese burgerskap toegeken moet word, is in 2005 uitgereik. Histories het Malta toevlug verleen (en bygestaan in hul hervestiging) aan tot 800 of so Oos-Afrikaanse Asiërs wat uitgesit is vanuit Uganda deur Idi Amin en net onder 'n duisend Irakese op vlug van Saddam Hoesein se regime.
Aanhoudingskoste vir die eerste helfte van 2006 alleen was € 746 385.
In 2005 probeer Malta om steun van die EU kry met betrekking tot die ontvangs van ongeoorloofde immigrante, repatriasie vir die wat vlugtelingstatus geweier is, die hervestiging van vlugtelinge in lande van die Europese Unie en maritieme veiligheid. In Desember 2005 het die Europese Raad die Globale benadering tot Migrasie: Prioriteitsaksies gerig op Afrika en die Middellandse See aangeneem; maar die ontplooiing van genoemde aksies is beperk tot die westelike Middellandse See. Dit plaas verdere druk op die sentrale Middellandse Seeroete vir onreëlmatige immigrasie van wie Malta 'n deel vorm.
Emigrasie
In die 19de eeu het die meeste emigrasie van Malta na Noord-Afrika en die Midde-Ooste plaas gevind, hoewel die tempo van terugmigrasie hoog was. Nietemin het Maltese gemeenskappe ontstaan in hierdie streke. Teen 1900 byvoorbeeld het die Britse konsulêre ramings daarop gedui dat daar 5 326 Maltese in Tunisië was. In 1903 was daar beweer dat 15 000 mense van Maltese oorsprong in Algerië gewoon het.
Malta het beduidende emigrasie ervaar as 'n gevolg van die ineenstorting van 'n konstruksie-oplewing in 1907 en na die Tweede Wêreldoorlog, toe die geboortesyfer aansienlik toegeneem het, maar in die 20ste eeu het die meeste emigrante na bestemmings in die Nuwe Wêreld verhuis, veral die Verenigde State en Australië. Na die Tweede Wêreldoorlog het Malta se Emigrasie Departement emigrante gehelp met die koste van hul reis. Tussen 1948 en 1967 het 30 persent van die bevolking geëmigreer. Tussen 1946 en die laat 1970's verlaat meer as 140 000 mense Malta met behulp van die ondersteunende oortog skema, met 57.6% wat migreer na Australië, 22% na die Verenigde Koninkryk, 13% na Kanada en 7% na die Verenigde State.
Emigrasie val dramaties na die middel-1970's en het sedertdien opgehou om 'n sosiale verskynsel van belang te wees. Sedert Malta by die EU aangesluit het in 2004 het uitgeweke gemeenskappe ontstaan in 'n hele aantal Europese lande, veral in België en Luxemburg.
Onderwys
Primêre skoolopleiding is sedert 1946 verpligtend en sekondêre onderwys tot die ouderdom van sestien is verpligtend gemaak in 1971. Die staat en die Rooms-Katolieke Kerk verskaf gratis onderwys, beide bestuur 'n hele aantal skole in Malta en Gozo, insluitende die De La Salle kollege in Cospicua, Sint Aloysius kollege in Birkirkara, Sint Joseph se skool in Blata l-Bajda en Sint Monica meisieskool in Mosta. 'n Hele aantal privaatskole is in bedryf in Malta, onder andere San Andrea skool en San Anton skool in die L-Imselliet-vallei (l/o Mġarr), Sint. Martin se kollege in Swatar en Sint Michael se skool in San Ġwann. Sedert 2008 is daar twee internasionale skole, Verdala internasionale skool en QSI Malta. Die staat betaal 'n gedeelte van onderwysers se salarisse in die kerkskole.
Onderwys in Malta is gebaseer op die Britse model. Primêre skoling duur ses jaar. Op die ouderdom van 11 skryf leerlinge 'n eksamen vir toelating tot 'n sekondêre skool, óf 'n kerkskool (die gemeenskaplike toelatingseksamen) of 'n openbare skool. Leerlinge skryf die SEC O-vlak eksamens op 16, met sekere vakke soos Wiskunde, Engels en Maltees wat geslaag moet word. Leerders kan kies om verder te gaan studeer by 'n sesde-vorm kollege soos Junior kollege, Sint Aloysius kollege, De La Salle kollege, Sint Edward's kollege of anders by 'n ander post-sekondêre instelling soos MCAST. Die sesde-vorm kursus duur twee jaar waarna die Matrikulasie-eksamen afgelê word. Na gelang van hul prestasie, kan studente dan aansoek doen vir 'n voorgraadse graad of diploma.
Die Universiteit van Malta bied tersiêre onderwys aan op diploma, voorgraadse en nagraadse vlak. Die volwasse geletterheidsvlak staan op 99.5%. http://www.indexmundi.com/facts/malta/literacy-rate
Maltees en Engels word albei as onderrigtaal gebruik op primêre en sekondêre skoolvlak, en beide tale is ook verpligte vakke. Openbare skole is geneig om beide Maltees en Engels op 'n gebalanseerde wyse te gebruik. Private skole verkies om Engels as onderrigtaal te gebruik, so ook die geval in die meeste departemente van die Universiteit van Malta, dit het uiteraard 'n beperkende invloed op die vermoë en die ontwikkeling van die Maltese taal Die meeste universiteitskursusse is in Engels.
Van die totale aantal studente wat 'n eerste vreemde taal op sekondêre vlak studeer, neem 51% Italiaans, terwyl 38% Frans neem. Ander keuses sluit Duits, Russies, Spaans en Arabies in.
Gesondheidsorg
Malta het 'n lang geskiedenis in die verskaffing van openbaar befondsde gesondheidsorg. Die eerste aangetekende hospitaal in die land was alreeds in gebruik teen 1372.
Deesdae het Malta beide 'n openbare gesondheiddiensstelsel, bekend as die staatsgesondheiddiens, waar gesondheidsorg gratis is by die afleweringspunt, en 'n private gesondheidsdiensstelsel. Malta het 'n sterk algemene praktisyn-gelewerde primêre versorgingsbasis en die openbare hospitale verskaf sekondêre en tersiêre versorging. Die Maltese Ministerie van Gesondheid beveel buitelandse inwoners aan om private mediese versekering uit te neem.
Malta word vyfde geplaas op die Wêreldgesondheidsorganisasie se ranglys van die wêreld se gesondheidstelsels, in vergelyking met die Verenigde State (37), Australië (32), Verenigde Koninkryk (18) en Kanada (30). Die gesondheidsdiensstelsel in Malta toon heelwat ooreenkomste met die Britse stelsel, aangesien gesondheidsorg gratis is by die leweringspunt.
Malta spog ook met vrywillige organisasies soos die Emergency Fire & Rescue Unit (EFRU) en St John Ambulance wat noodhulp- en verplegingsdienste lewer tydens gebeure waarby skares betrokke is.
Die Mater Dei-hospitaal, Malta se primêre hospitaal, is in 2007 geopen. Dit is een van die grootste mediese geboue in Europa. Ander staatshospitale in Malta sluit in:
Daarbenewens het Malta drie groot private hospitale: St Mark se kliniek, in Msida, met 'n kapasiteit van 5 beddens, bied ook 'n private hospitaaldienste.
Die Universiteit van Malta het 'n mediese skool, en 'n Fakulteit van Gesondheidswetenskappe. Laasgenoemde offer diploma, BSc-graad en nagraadse kursusse aan in 'n aantal gesondheidsdienste dissiplines.
Die Mediese Vereniging van Malta (MMSA) verteenwoordig praktisyns in die mediese professie. MMSA is 'n afsonderlike liggaam wat Maltese mediese studente verteenwoordig, en is 'n lid van EMSA en IFMSA. MIME, die Maltese Instituut vir Mediese Onderrig, is 'n instituut onlangs begin om volgehoue mediese onderrig aan dokters in Malta sowel as mediese studente te verskaf. Die Basisprogram wat in die Verenigde Koninkryk gevolg word, is geïmplementeer in Malta ten einde die uittog van pas gegradueerde dokters na die Britse Eilande te stuit. MADS, die Malta Vereniging van Tandheelkundige Studente, is 'n studente vereniging gemoeid met die regte van Tandheelkunde studente van die Fakulteit van Tandheelkunde aan die Universiteit van Malta. Dit is geaffilieer met IADS, die Internasionale Vereniging vir Tandheelkundige Studente.
Kultuur
Die Maltese kultuur is 'n refleksie van al die verskillende kulture wat deur die eeue heen met die eiland in aanraking was, insluitende die naburige Mediterreense kulture en die kulture van die nasies wat vir lang periodes oor Malta geheers het voor onafhanklikheid in 1964.
Musiek
Terwyl Maltese musiek deesdae grotendeels Westers van aard is sluit dit tradisionele musiek in bekend as għana. Dit bestaan uit agtergrondmusiek met folk-kitaar, terwyl 'n paar mense, gewoonlik mans, beurte maak om in 'n singende trant te redeneer en argumenteer. Die doel van die lirieke, wat op die plek opgemaak word, is om 'n vriendelik uitdagende atmosfeer te skep en neem 'n paar jaar se oefen om die verlangde artistieke kwaliteite te kombineer met effektiewe debatvoering.
Literatuur
Gedokumenteerde Maltese literatuur is oor die 200 jaar oud. Onlangse opgrawings van 'n liefdesballade getuig egter van literêre aktiwiteite in die plaaslike tong alreeds in die Middeleeue. Malta het 'n tradisie van Romatieke literêre werke wat 'n hoogtepunt bereik het met die werk van Dun Karm, hulle nasionale digter. Latere skrywers soos Ruzar Briffa en Karmenu Vassallo het probeer om hulleself te distansieer van die rigiede stelsels van formele tema versbou.
Dit was in die laat 1960's dat Maltese literatuur die mees radikale transformasie onder digters, prosaskrywers en dramaturge ondergaan het. Name van betekenisvolle digters wat uitstaan in die laaste 15 jaar van die 20ste eeu is Mario Azzopardi, Victor Fenech, Oliver Friggieri, Joe Friggieri, Charles Flores, Daniel Massa, Maria Ganado, Lillian Sciberras en Akille Mizzi. In prosa het Frans Sammut, Paul P. Borg en Joe J. Camilleri die avant-garde gelei en aan die teaterkant was daar Francis Ebejer, Alfred Sant, Doreen Micallef, Oreste Calleja, Joe Friggieri en Martin Gauci.
Die daaropvolgende generasie van skrywers het die pad verder oopgekap, veral in prosa. Guze' Stagno, Karl Schembri en Clare Azzopardi is jong skrywers wat vinnig besig is om hulleself te vestig terwyl prominente digters onder andere Adrian Grima, Immanuel Mifsud, Norbert Bugeja en Simone Inguanez uitstaan.
In literêre kritieklewering het Peter Serracino Inglott, Oliver Friggieri en Charles Briffa opmerkbare historiese, filosofiese en psigososiale temas na die Maltese teorie gebring.
Ander skrywers gebore in Malta of van Maltese afkoms het gevestigde loopbane oorsee. Onder hulle gereken is die romanskrywer Trezza Azzopardi, topverkoper kinderboekskrywer Saviour Pirotta en strokiesverhaal tekenaar/joernalis Joe Sacco.
Kuns en argitektuur
Die Maltese argitektuur is oor die strek van die eilande se geskiedenis beïnvloed deur heelwat verskillende Mediterreense kulture en Britse argitektuur. Die eerste eilandbewoners het Ġgantija opgerig, een van die oudste mensgemaakte losstaande strukture in die wêreld. Die Neolitiese tempelbouers van 3800-2500 vC het die talle Maltese tempels versier met bas-reliëf ontwerpe, insluitend spirale vol suggestie van die boom van die lewe en diereportrette, ontwerpe geverf met rooi oker, keramiekwerk, en 'n uitgebreide versameling van mensvormige standbeelde, spesifiek die Venus van Malta. Dit kan by die tempels self besigtig word (veral opmerklik die Hipogeum- en Tarxien-tempels), en ook by die Nasionale Argeologiemuseum in Valletta. Malta is tans besig met verskeie grootskaalse bouprojekte, insluitend die oprig van SmartCity Malta, die M-Torings en Pendergardens, terwyl plekke soos die Valletta-waterfront en Tigne-punt opknappingswerk ondergaan.
Die Romeinse tydperk het hoogs dekoratiewe mosaïekvloere, marmer kolonnades en klassieke beeldhouwerk bekend gestel, waarvan baie goed-opgepasde en bewaarde oorblyfsels gesien kan word in 'n Romeinse domus, 'n plattelandse villa net buite die mure van Mdina. Die vroeë Christen-fresko's wat die katakombes onder Malta versier, toon 'n geneigdheid tot oostelike Bisantynse smaak. Hierdie smaak het ook die pogings van die Middeleeuse Maltese kunstenaars beïnvloed, maar hulle is namate verlei deur die Romanesk en Suid-gotiese bewegings. Teen die einde van die 15de eeu het Maltese kunstenaars net soos hulle tydgenote in naburige Sisilië onder die invloed gekom van die skool van Antonello de Massina, wat Renaissance-ideale en konsepte bekend gestel het aan die sierkunste in Malta.
Malta se artistieke nalatenskap het behoorlik geblom onder die Hospitaalridders wat Italiaanse en Vlaamse maniëristiese skilders ingebring het om hulle paleise en die kerke te versier; by uitstek Matteo Perez d'Aleccio, wie se werke in die Magistrale paleis en Johanneskatedraal in Valletta te sien is, asook Filippo Paladini, wat aktief in Malta besig was vanaf 1590 tot 1595. Maniërisme het vir baie jare nog die smaak en ideale van plaaslike Maltese kunstenaars besiel.
Die aankoms van Caravaggio op Malta, wat ten minste sewe werke gedurende sy 15 maande verblyf op die eiland geverf het, het die plaaslike kuns nog verder vernuwe en aangevuur. Twee van Caravaggio se mees vername werke, Die onthoofding van Johannes die doper en Die skrywende Hiëronymus is op tentoonstelling in die oratorium van die Johanneskatedraal. Sy nalatenskap is ook duidelik te sien in die werke van die plaaslike kunstenaars Giulio Cassarino (1582–1637) en Stefano Erardi (1630–1716). Die Baroktydperk wat daarop gevolg het, was egter bestem om die mees blywende impak op die Maltese kuns en argitektuur te hê. Die roemryke gewelfskildering van die beroemde Kalabriese skilder, Mattia Preti het die streng maniëristiese binnekant van die Johanneskatedraal omskep in 'n Barokmeesterstuk. Preti het die laaste 40 jaar van sy lewe in Malta deurgebring, waar hy baie van sy beste werke geskilder het, op tentoonstelling in die Skone kunstemuseum in Valletta. Tydens hierdie periode het die plaaslike beeldhouer Melchior Gafà (1639–1667) verrys as een van die top Barokbeeldhouers van die Roomse Skool.
Gedurende die 17de en 18de eeu het Napolitaanse en Rokoko invloede te voorskyn gekom in die werke van die Italiaanse skilders Luca Giordano (1632–1705) en Francesco Solimena (1657–1747), en is duidelik te bespeur in die werk van kontemporêre Maltese skilders soos Giovanni Nicola Buhagiar (1698–1752) en Francesco Zahra (1710–1773). Die Rokoko-beweging is heelwat versterk met die verhuising van Antoine de Favray (1706–1798) na Malta, wat as hofskilder gedien het onder Grootmeester Pinto in 1744.
Neoklassisisme het ietwat van 'n invloed gehad onder sekere plaaslike Maltese kunstenaars in die laat 18de eeu, maar die modegier het agteruit beweeg in die vroeë 19de eeu, met die plaaslike kerkowerhede — miskien in 'n poging om die Katolieke kerk se vasberadenheid teen die bemerkbare Protestantse gevaar te versterk gedurende die vroeëre Britse heerskappy in Malta — wat gretig was om die gelowige temas, voorgestaan deur die Nasareense beweging, onder kunstenaars te omarm. Romantiek getemper deur die naturalisme bekendgestel in Malta deur Giuseppe Calì, het die "salon" kunstenaars van die vroeg 20ste eeu besiel, insluitende Edward en Robert Caruana Dingli.
Clathria flabellifera
Clathria flabellifera is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Malta
Kookkuns
Maltese kookkuns toon sterk Sisiliaanse en Engelse invloede asook invloede van Spaanse, Maghreb en Provensaalse kookkuns. 'n Aantal streeksvariasies, spesifiek wat Gozo betref, kan opgemerk word, asook seisoenale variasies wat gekoppel is aan die beskikbaarheid van produkte en Christenfeeste (soos Vastyd, Paasfees en Kersfees). Kos is van historiese belang in die ontwikkeling van die nasionale identiteit, spesifiek die tradisionele "fentaka" (byvoorbeeld gestoofde of gebraaide haas).
Gebruike en Gewoontes
'n Charities Aid Foundation-studie gedoen in 2010 het bevind dat Maltese die mees vrygewige mense in die wêreld is, met 83% wat tot liefdadigheidswerk bydra.
Maltese volksverhale sluit heelwat stories in van geheimsinnige skepsels en bonatuurlike gebeure. Die stories is baie omvattend saamgestel deur die geleerde (en pionier in Maltese argeologie) Manwel Magri in sy kern kritiese resensie "Ħrejjef Missirijietna" ("Stories van ons Voorvaders"). Die versameling van materiaal het daaropvolgende navorsers en akademici geïnspireer om tradisionele sprokies, fabels en legendes te versamel van regoor die Argipel.
Magri se werk het ook 'n reeks strokiesprentboeke geïnspireer (vrygestel deur Klabb Kotba Maltin in 1984): die titels sluit in Bin is-Sultan Jiźźewweġ x-Xebba tat-Tronġiet Mewwija en Ir-Rjieħ. Baie van die stories is heel populêr oorgeskryf as Kinderlektuur deur skrywers wat in Maltees skryf, soos Trevor Żahra. Terwyl reuse, hekse en drake in baie van die stories voorkom is daar sommige wat net unieke Maltese skepsels bevat soos die Kaw kaw, Il-Belliegħa en L-Imħalla onder andere. Die tradisioneel Maltese obsessie met die handhawing van spirituele (of rituele) reinheid beteken dat baie van die skepsels die rol gespeel het van wagte van verbode of beperkte gebiede, wat enkelinge aanval wat die streng gedragskodes gebreek het, wat die pre-industriële eilandgemeenskap gekenmerk het.
Clathria flabellifera
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1993 deur Hooper & Lévi.
Malta
Tradisies
Tradisionele Maltese gesegdes openbaar 'n kulturele besorgdheid met swangerskap en vrugbaarheid: "iż-żwieġ mingħajr tarbija ma fihx tgawdija" ('n kinderlose huwelik kan nie 'n gelukkige huwelik wees nie). Dit is 'n oortuiging wat Malta met baie ander Mediterreense kulture deel. In Maltese volksverhale is die plaaslike variant van die klassieke afsluitingsformule, "en hulle het lank en gelukkig saam gelewe" iets soos "u għammru u tgħammru, u spiċċat" (en hulle het saam gebly en kinders saam gehad en dit is die einde van die storie).
Plattelandse Malta deel saam met die Mediterreense gemeenskap verskeie bygelowe rondom vrugbaarheid, menstruasie en swangerskap, insluitende die vermyding van begraafplase in die maande in aanloop tot swangerskap, asook die vermyding van sekere kosse tydens maandstonde. Verwagtende vroue word aangemoedig om hulle hunkering na sekere kosse te vervul uit vrees dat die ongebore kind 'n gelyksoortige geboortevlek sal ontwikkel (Maltees: xewqa, letterlik "begeerte" of "hunkering"). Maltese en Sisiliaanse vroue deel ook sekere tradisies wat blykbaar die ongebore kind se geslag kan voorspel, soos die maanstande tydens die verwagte geboorte datum, of die baba "hoog" of "laag" gedra word tydens swangerskap en die beweging van die trouring swaaiende aan 'n toutjie reg bo die maag (sywaarts vir 'n dogter en vorentoe en agtertoe vir 'n seun).
Maltese pasgeborenes is tradisioneel so gou as moontlik gedoop, deels uit vrees vir limbus indien die kind sterf tydens suigelingskap en deels omdat daar volgens Maltese (en Sisiliaanse) oorlewing geglo word 'n ongedoopte kind is nog nie 'n Christen nie maar "steeds 'n Turk". Tradisionele Maltese fyngebak wat tydens doopseremonies voorgesit word sluit in biskuttini tal-magħmudija (amandelkoekies bedek met wit of pink versiersuiker), it-torta tal-marmorata (gekruide hartvormige tert van sjokolade gegeurde amandeldeeg), en 'n likeur bekend as rożolin, gemaak met roosblare, viooltjies en amandels.
30 September
30 September is die 273ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (274ste in skrikkeljare). Dit is ook die laaste dag van die derde kwartaal van die jaar. Daar volg nog 92 dae.
Malta
Tradisies
Met 'n kind se eerste verjaarsdag, volgens 'n tradisie wat tot vandag oorleef, moet Maltese ouers 'n spel genaamd il-quċċija organiseer, waarby 'n verskeidenheid van simboliese items lukraak rondom die sittende kind geplaas word. Die items mag 'n hardgekookte eier, 'n Bybel, 'n kruisbeeld of bidsnoere, 'n boek en so voorts wees. Die item waarin die kind die meeste belangstelling toon word gesê openbaar sy rykdom en lewensweg as volwassene.Geld dui op 'n rykdom terwyl 'n boek intelligensie aantoon en moontlik dui op 'n loopbaan as onderwyser. Kinders wat 'n potlood of pen kies word skrywers. Die kies van Bybels of bidsnoere dui op 'n geestelike of kloosterlewe. Indien die kind 'n hardgekookte eier kies gaan hy 'n lang lewe met baie kinders hê. Meer onlangse toevoegings sluit in sakrekenaars (rekeningkunde), gare (mode) en houtlepels (kookkuns en goeie aptyt).
Tradisionele Maltese huwelike word gekenmerk deur die bruidspaar wat met 'n gevolg loop onder 'n versierde baldakyn, vanaf die bruid se familie se huis tot by die parogiekerk, met sangers wat agterna loop en serenades sing vir die bruid en bruidegom. Die Maltese woord vir hierdie gebruik is il-ġilwa. Die gebruik saam met vele ander het lank reeds van die eiland af verdwyn en plek gemaak vir meer moderne gewoontes.
Nuwe vroue dra die għonnella, 'n tradisionele item van Maltese kleredrag. Dit word egter nie meer in moderne Malta gedra nie. Hedendaagse paartjies trou in kerke en kapelle in die dorp van hulle keuse. Die huweliksbevestiging word gewoonlik gevolg deur 'n rojale huweliksonthaal, wat geredelik etlike honderde gaste insluit. Van tyd tot tyd sal paartjies probeer om van die tradisionele elemente in hul troudagvieringe in te werk. 'n Herlewing in die tradisionele huwelik kon aanskou word in Mei 2007 toe duisende Maltese en toeriste 'n tradisionele Maltese huwelik bygewoon het in 16de eeu se styl in die dorpie Żurrieq. Dit het il-ġilwa ingesluit, wat die paartjie na 'n huwelikseremonie gelei het op die parvis van die Sint Andrew-kapel. Die onthaal wat daarop gevolg het, is gekenmerk deur volksmusiek (għana) en dans.
Feeste
Plaaslike feeste wat ooreenstem met die in die suide van Italië is algemeen in Malta en Gozo. Daar word huwelike, dope en vernaam heilige dae, waar beskermheiliges in die plaaslike parogie vereer word, gevier. Tydens heilige dae bereik die festa 'n hoogtepunt met 'n Hoogmis wat 'n diens oor die lewe en prestasies van die beskermheilige insluit. Daarna word 'n standbeeld van die heilige deur die strate geneem met 'n plegtige optog gevolg deur die gelowiges in gebed. Die heilige atmosfeer maak egter gou plek vir 'n paar dae van joligheid, orkesoptogte, vuurwerke en laatnag partytjies. Lija is 'n dorpie bekend vir sy vuurwerkvertonings.
Die Karnaval (Maltees: il-karnival ta' Malta) het 'n belangrike plek op die kulturele kalender van Malta nadat Grootmeester Piero de Ponte dit bekendgestel het op die eilande in 1535. Dit word gehou in die week wat Aswoensdag voorafgaan en sluit tipies in maskerballe, kostuumdrag en groteske maskerkompetisies, uitbundige laatnag partytjies, kleurvolle confetti-parades met allegoriese vlotte wat oor opsig gehou word deur Koning Karnaval, marsorkeste en kostuumdraende karnalvalgangers.
Mnarja, of l-Imnarja (uitgespreek lim-nar-ja) is een van die belangrikste datums op die Maltese kultuurkalender. Amptelik is dit 'n nasionale fees opgedra aan die fees van Petrus en Paulus. Dit kan terug geneem word tot die heidense Romeinse fees van Luminaria (letterlik, "die illuminasie"), wanneer fakkels en vreugdesvure aangesteek word vroegaand op 29 Junie.
As nasionale fees sedert die Ridders se heerskappy, is Mnarja 'n tradisionele Maltese feesviering van kos, geloof en musiek. Die feesvieringe skop nog steeds af met die lees van die "bandu", 'n amptelike regeringsaankondiging wat voorgelees word in Malta op die dag sedert die 16de eeu. Oorspronklik is Mnarja gevier buite Paulus se grot in die noorde van Malta. Teen 1613 egter het die fokus van die vierings geskuif na die Pauluskatedraal in Mdina, wat 'n fakkelparade ingesluit het, die afvuur van 100 kruitbomme, perderenne en naellope onder mans, seuns en slawe. Moderne Mnarja-feeste vind plaas in en om die boslande van Buskett, net buite die dorp Rabat.
Dit word oorvertel dan onder die Ridders se heerskappy hierdie die een dag in die jaar was wat Maltese toegelaat is om wilde haas te jag en eet, wat andersins beperk was tot die Ridders vir plesierjag. Die noue band tussen Mnarja en haasbredie (Maltees: "fenkata") is vandag nog steeds sterk.
In 1854 het die Britse goewerneur William Reid 'n landbouskou by Buskett geopen wat nog steeds vandag gehou word. Die landbou-uitstallings is vandag steeds 'n rudimentêre deel van die Mnajra-feesvieringe.
Mnarja is deesdae een van die min geleenthede waar deelnemers nog die tradisionele "għana" kan hoor. Tradisioneel het 'n bruidegom belowe om sy bruid na Mnarja te neem gedurende hulle eerste huweliksjaar. Vir goeie geluk sou baie bruide die fees in hulle trourok en sluier bywoon. Die gewoonte het egter lank terug reeds in onbruik verval.
In 2009 is die eerste Nuwejaar-straatpartytjie georganiseer in Malta in parallel met ander groot lande in die wêreld s'n. Alhoewel die geleentheid nie besonder goed geadverteer was nie en boonop hoogs kontroversieel was as gevolg van die afsluit van 'n hoofstraat op die dag, is dit as suksesvol beskou en sal heel moontlik elke jaar gereël word.
Die Malta Internasionale Vuurwerke-fees is 'n jaarlikse fees wat georganiseer word in Grand Harbour te Valletta sedert 2003. Die fees bied vuurwerkvertonings aan deur 'n aantal Maltese asook buitelandse vuurwerkevervaardigers. Die fees vind gewoonlik die laaste week van April plaas elke jaar.
Sport
Sokker is die gewildste sport in Malta. Die nasionale stadium word Ta' Qali-stadion genoem. Die nasionale sokkerspan het al verskeie wedstryde gewen teen groter teenstanders, wat al in finale gespeel het in Wêreldbekertoernooie soos België, Hongarye en Griekeland. Die top sokkerliga in Malta word die Maltese Premierliga genoem en bestaan uit 12 spanne.
Waterpolo is ook baie gewild in Malta. Die Nasionale waterpolo-span van Malta het al groot hoogtes bereik teen sterk opponente en het twee keer al aan die Olimpiese Spele deelgeneem. Maltese klubs kompeteer in die Europese klubkampioenskappe georganiseer deur LEN en word beskou as deel van die top 10 waterpolo-ligas in Europa.
Rugby is 'n gewilde sport in Malta wat tans 41ste (12 Augustus 2011) op die wêreldranglys lê. Hulle het onlangs groot suksesse behaal teen spanne soos Swede, Kroasië en Litoue.
Rugby-liga word ook in Malta gespeel, met die mans-span wat tans 23ste (Augustus 2011) op die wêreldranglys lê. Die nasionale span staan bekend as die Malta Ridders en spog met spelers wat tans in die Oos-Europese Superliga speel.
Malta speel ook gasheer vir 'n snoekerrondte, die Malta Beker wat 'n nie-amptelike geleentheid geword het. In 2008 was die Maltees Tony Drago 'n lid van die seëvierende Europese Mosconi-beker span wat in Portomaso, Malta gehou is. Die bokser Jeff Fenech is van Maltese oorsprong. Onlangs het kontaksport soos Boks en Skopboks toenemend populêr geword.
Daar is meer as 1200 rotsklimroetes in Malta. Die eiland bied 'n mengsel van beide tradisionele klim en sport-rotsklim geleenthede en bied ook 'n goeie verskeidenheid aan vir rotsblokklim en hoogwater solo-rotsklim. Die eiland se geografie en grootte maak rotsklim baie toeganklik. Rotsklim raak al hoe meer gewild onder plaaslike gemeenskappe asook toeriste en besoekers.
Boċċi is die Maltese weergawe van die Italiaanse spel bocce, Franse pétanque, Britse bowls of rolbal in Afrikaans. Behalwe vir sekere verskille met die reëls asook die oppervlakte waarop gespeel word, is die grootste verskil die vorm van die balle self wat geneig is om silindries eerder as sferies gevorm te wees. Heelwat klein klubs (gewoonlik Klabbs tal-Boċċi genoem in Maltees) kan in Malta en Gozo gevind word. Die klubs word gereeld besoek en is baie aktief op plaaslike en Europese vlak.
Die South End Core is 'n groep ondersteuners of 'ultra's' wat Maltese nasionale spanne ondersteun. Hulle ondersteun meestal sokker, waterpolo en rugby. Hulle organiseer versierings en "tifo" om hulle land mee te ondersteun.
Media
Die mees algemeen gelese en finansieel sterkste koerante word uitgegee deur Allied Newspapers Ltd., hoofsaaklik The Times (27%) en The Sunday Times (51.6%). As gevolg van tweetaligheid word helfte van die koerante in Engels en helfte in Maltees gepubliseer. Die Sondagkoerant It-Torċa (Die Fakkel) uitgegee deur Union Press, 'n filiaal van die GWU, is die blad met die grootste sirkulasie in Maltees. Sy susterkoerant L-Orizzont, is die Maltese dagblad met die grootste lesertal. Daar is heelwat dag- en weekblaaie, een blad vir elke 28 000 mense. Advertensies, verkope en subsidies is die drie vernaamste metodes van finansiering vir koerante en tydskrifte. Meeste van die koerante en tydskrifte gekoppel aan instellings word egter deur dieselfde instellings gefinansier, hulle is afhanklik van reklame of subsidies vanaf hulle eienaars.