cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Groot Trek
Kakebeenwa
Bo-oor ’n raamwerk van bamboesstokke of kweperlatte en ’n grasmat is ’n waterdigte seildoek gespan. Aan die binnekant van die wa met sy kaptent was ’n katel (bed) met ’n riempiesmat en matras daarop. Dit was die verblyfplek vir die moeder en haar kinders terwyl die trekgeselskap op reis was. Die houtwiele het speke gehad en die 2 agterwiele was groter as die voorste twee. Die Bybel en gesangeboeke, klerasie, breekgoed en kookgereedskap is in die voorste en agterste wakis gepak en rieme en stroppe is in die sykissie gebêre.
Onder die wa is die gereedskap so as die remskoen, domkrag, teerputs en watervaatjies gehang. Die remskoen was ’n metaal- of houtblok met ’n groef waarin die agterwiel van die wa gepas het, sodat die wiel nie verder kon draai nie. Dit is veral teen afdraandes gebruik. Die domkrag was ’n werktuig om die wa op te lig sodat aan die wa gewerk kon word, terwyl die teerputs ’n vaatjie was waarin die teer vir smeerdoeleindes gebêre is. Voor die waens is spanne van 12 tot 16 rooi Afrikanerosse ingespan. Die lede van die huisgesin wat nie werk rondom die wa of by die vee gehad het nie, het op die wa gereis. Die meeste Trekkers het een of 2 waens gehad, hoewel die ryker mense 5 tot 8 waens besit het.
Op uitspanplekke is die waens vir veiligheid agter mekaar in ’n kring getrek. Sodra gevaar gedreig het, is die ruimtes tussenin en tussen die wiele met doringtakke toegemaak. Sonder die veiligheid van hierdie laers sou die Voortrekkers waarskynlik nie die aanvalle van die Zoeloes en die Matebeles kon weerstaan het nie. Dit was juis die dreigende gevaar wat die Trekkers meestal in 9 roepe of geselskappe, met ’n kommandant aan die hoof, soos byvoorbeeld Louis Tregardt, Hendrik Potgieter en Piet Retief, laat trek het.
Gereedskap
Die mans het allerlei artikels vervaardig, soos swepe, jukskeie, trektoue en riempiestoele. Werkwinkelgereedskap het die volgende ingesluit: skroewe, hamers, blaasbalke, bore, sae, beitels, vyle en handbyle. Kombuisgereedskap soos vurke, messe, lepels, bekers, koppies, kersvorms, strykysters, botterbakke en koperpanne is ook saamgeneem. Van die fynste glas- en porseleinware is die binneland ingeneem.
Godsdienstigheid
Godsdiens was die rigsnoer van die Voortrekkers se lewe. Hulle het ’n kinderlike vertroue in God se Almag geopenbaar. Sy wil was vir hulle goed. Hulle het ’n opreg godsdienstige lewe gelei en hulself totaal afhanklik van God beskou. Die gevaarlike en onsekere lewe waaraan hulle blootgestel was, het ook tot hierdie beskouing bygedra. So het daar voor die Slag van Bloedrivier die Gelofte ontstaan dat indien die Here die oorwinning oor die Zoeloes aan hulle sou skenk, hulle en hul nageslag die dag as ’n dankdag sou deurbring. Behalwe die Bybel en die Psalm en Gesangeboek en meestal ook ’n katkisasieboek, het die Voortrekkers preekbundels en gebedeboeke besit en gelees.
Geen predikant van die Kaapse kerk was bereid om die onbekende saam met hulle binne te trek nie. Erasmus Smit, hoewel geen geordende predikant nie, het tog geestelike werk onder die Voortrekkers gedoen en later het die sendeling Daniel Lindley goeie werk verrig. Sondae is die Evangelie 2 of 3 maal verkondig en 2 keer in die week is daar saam gebid. Soggens en saans is huisgodsdiens gehou. Die doop en die nagmaal, katkisasie en die huwelik is met groot erns en vroomheid op die trekpad onderhou.
So goed moontlik is in al die laers vir die godsdienstige lewe gesorg sodat die ou gevestigde gebruike van die Kaapkolonie nie verwaarloos sou word nie. Met die vader meestal ’n streng hoof van sy gesin, is ’n streng godsdienstige en sedelike lewenspeil gehandhaaf.
Onderwys
Die eerste Voortrekker, Louis Tregardt, het ’n onderwyser, Daniel Pfeffer, by sy trekgeselskap gehad. By die ander trekke was dit hoofsaaklik die ouers wat vir die onderrig van hul kinders verantwoordelik was. Dit was belangrik om die Bybel te ken. Tydens huisgodsdiens moes die ouer kinders ’n paar versies voorlees, terwyl die kleintjies daarna moes oorvertel wat gelees is. Na oggendgodsdiens het onderwys gekom. Die beginners het ’n baie eenvoudige boek die A.B.C.-Boek, gebruik.
Die vader of moeder het die woorde uitgespel en dan moes die kleintjies dit gedurende die dag in die veld leer en die volgende oggend weer opsê. Die ouer kinders se boek was die bekende Trap der Jeugd. Wanneer groot gevaar gedreig het en die waens in groot getalle saamgetrek was, het ’n skoolmeester georganiseerde onderwys gegee. Paul Kruger het dit soos volg onthou: "As die trek op ’n uitspanplek ’n tyd lank tot rus gekom het, is daar van gras en klei ’n klein hut gebou wat dan as skoolgebou moes dien vir die kinders van die Trekkers." In die opvoeding van die Voortrekkerkinders is ook baie aandag aan sang gegee. In ’n latere Voortrekkerdagboek is dit so as volg gestel: "O, so mooi was tog die Sondagmôre. Eers kom die gesange met die viool en fluit en akkordeon. Dan kom die kinders vorentoe. Die vaders en die moeders sit almal buitekant die tente en die kind wat die mooiste versie ken, sê dit op of sing dit. En nadat die kind klaar het, moet hulle almal saam versies sing." Vir die Voortrekkers was opvoeding en karaktervorming belangriker as onderwys. Die baie gevare wat hulle saam deurgemaak het, het sterk karakters gebou en hulle ’n groot verantwoordelikheidsbesef gegee.
Op 15-jarige leeftyd was Voortrekkerseuns en -dogters reeds volwasse. Die vader het sy seuns allerhande vaardighede met die hand geleer, soos om meubels te maak en waens te herstel. Hy het hom ook leer jag sodat hy die gesin van wildsvleis kon voorsien. Met die moeder se hulp het die dogters ook gou geleer om kos te kook, brood te bak, kerse te maak, koffie te brand, naaldwerk te doen en die jonger boeties en sussies op te pas (die Voortrekkers het groot gesinne gehad; 10 kinders was niks buitengewoons nie).
Ontspanning
Vir ontspanning was daar tydens die Trek genoeg geleentheid. Daar word dikwels geskryf oor hoe swaar die Voortrekkers gekry het, maar die Voortrekkers was gewone mense, vrolik van aard en dikwels vol grappies. Vir die mans was jag die belangrikste ontspanning. Bokke en ander vleis vir die pot was volop, maar daar was ook roofdiere soos leeus en luiperds wat onder die Voortrekkers se vee gemaai het. Jagtogte is gereeld onderneem. Vermaaklikheid vir oud en jonk was skyfskiet, toutrek en jukskei. Die toutrek, met ewe veel deelnemers aan albei ente van die tou en ’n skeidsregter daarby, was groot pret.
Daar is dikwels in die laers gedans en tiekiegedraai, veral op verjaardae en troues. Die vroue het ’n minder avontuurlike Iewe gevoer as hul mans. Hulle het klere met die hand gemaak of verstel en moes dikwels sonder enige hulp kook, was en stryk. Die seuns het vroeg reeds leer skiet en saam met hul vaders gaan jag. Paul Kruger het sy eerste leeu op 14-jarige leeftyd platgetrek. Die jonger knapies het vee opgepas of ’n selfgemaakte wa met klei- of dolosse in die laer rondgetrek. Die meisies het met geverfde houtpoppe of lappoppe wat met gras gevul was, gespeel. Daar was ook romanse op die trek pad. Met dieselfde swier as in die Kaapkolonie is daar die hof gemaak. Soos met elke ander groep mense was daar onder die Voortrekkers moeilikheidmakers, fortuinsoekers en mense wat sku was vir werk.
Hulle was egter in die minderheid. Oor die algemeen was die Voortrekkers ordeliewende, beginselvaste en godsdienstige mense. Die Trek was eintlik ’n groter huisgesin waar dieselfde warmte en noue bande bestaan het as in die gewone gesin. Die wa langsaan se mense was bekend as "oom en tante" en "neef en niggie" en hulle is so aangespreek. Besonder noue bande is tydens die Groot Trek tussen die Voortrekkers gesmee.
Herdenking
In die Voortrekkermonument (in Pretoria) word die leefwyse en lotgevalle van die Voortrekkers op die historiese fries uitgebeeld.
Mededinger (ekonomie)
Mededingers is sakeondernemings wat dieselfde of 'n soortgelyke produk of diens as ander ondernemings verksaf. Elke onderneming wat met 'n ander meeding, probeer om soveel moontlik van dieselfde klante of kliënte te kry om sy produkte te koop of om van sy dienste gebruik te maak. 'n Onderneming moet bewus wees van nuwe mededinging en sy mededingers noukeurig bestudeer omdat die mededinger die onderneming se handel en bedrywighede kan bemoeilik.
'n Onderneming moet weet wat sy posisie is met betrekking tot sy mededingers op die volgende gebiede is:
Mededinging is nodig omdat dit tot hoër produktiwiteit, tegnologiese innovering, goedere en dienste van 'n beter gehalte, en beter pryse vir verbruikers lei.
Boogskiet
Boogskiet is 'n sport waar pyle na 'n teiken weggeskiet word deur gebruik te maak van 'n gesnaarde boog. Vroeër was die boog hoofsaaklik 'n jag- en oorlogswapen, maar tans is boogskiet meestal 'n konsentrasiesport, hoewel daar in sekere lande soos Suid-Afrika en die Verenigde State nog met die boog gejag word. Mens kry handboë en kruisboë. Dit artikel handel hoofsaaklik oor handboogskiet, soos wat tydens die Olimpiese Somerspele beoefen word.
Johann Karl Ehrenfried Kegel
Johann Karl Ehrenfried Kegel (Mansfeld, Duitsland, 3 Oktober 1784 - Odessa, 25 Junie 1863) was 'n Duitse landbouwetenskaplike en ontdekkingsreisiger van Kamtjatka.
Pablo Neruda
Pablo Neruda (12 Julie 1904 – 23 September 1973) was die pennaam, en later wettige naam, van die Chileense Nobelprysbekroonde digter, diplomaat, en kommunistiese politikus Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto.
Lewensgeskiedenis
In 1946 het Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto die skuilnaam, Pablo Neruda, wat hy tóé reeds twintig jaar gebruik het, amptelik sy eie gemaak. Neruda is op 12 Julie 1904 in Parral, Chili gebore. Sy vader, José del Carmen Reyes Morales, was 'n arm spoorwegwerker wat nie sy literêre aspirasies ter harte geneem het nie. Sy moeder, Rosa Neftalí Basoalto Opazo, het aan tering gesterf toe Neruda nog 'n jong kind was.
Tussen 1927 en 1935 het hy as ere-konsul in Birma (Mianmar), Ceylon (Sri Lanka), Java, Singapoer, Buenos Aires, Barcelona en Madrid waargeneem. Gedurende hierdie moeilike tydperk in sy lewe skryf hy Residencia en la tierra (d.i. Woning op aarde – 1933), 'n visioenêre werk oor die opkoms van fascisme. Hy het uit die vertaal en skryf van tydskrif- en koerantartikels 'n bestaan gemaak. Hy het homself by die Spaanse Republikeine geskaar en in 1939, in sy hoedanigheid as konsul in Parys, Spaanse vlugtelinge bygestaan om hulle in Chili te hervestig. In 1940 aanvaar hy 'n pos as Chileense konsul-generaal in Meksiko.
In 1930 is hy met Maria Antonieta Hagenaar getroud, maar hulle het in 1936 uitmekaar gegaan. Gedurende die dertiger- en veertigerjare woon hy saam met die Argentynse skilderes, Delia del Carril, wat sy belangstelling in die linkse politiek aangemoedig het. Hulle trou in 1943, maar hierdie verbintenis is nie in Chili erken nie, en in 1955 gaan hulle uitmekaar. In 1966 trou Neruda met die Chileense sangeres Matilde Urrutia, wat die inspirasie vir sy latere gedigte sou word.
In 1943 sluit Neruda by die Kommunistiese party aan en word twee jaar later tot die Chileense senaat verkies. Nadat hy egter vir President Gabriel González Videla in die pers aangeval het vlug hy na Meksiko met die manuskrip van Canto general in sy saalsak, om weg te kom van regse ekstremiste. Hy reis na Rusland en China en keer in 1952 na Chili terug, nadat Videla's se lëermag verslaan is. Neruda se ballingskap is in Las uvas y el viento (1954) opgeteken.
Toe Chroesjtsjof in 1956 Josef Stalin se wandade openbaarmaak, is Neruda in sy Marxistiese oortuigings geskok. Hy het hom toe permanent op Isla Negra gevestig, terwyl hy steeds dikwels op reis gegaan het. So het hy byvoorbeeld Kuba in 1960, en die Verenigde State in 1966 besoek. President Salvador Allende het Neruda as Chileense ambassadeur in Frankryk aangewys vanaf 1970 tot 72.
Tussen 1958 en 1973 het Neruda twintig werke voortgebring. Nog 'n verdere agt werke waarvan sommige in 'n verskeidenheid tale vertaal is, het postuum verskyn. Alhoewel sy oeuvre uniek is en daarom nie rigied gekategoriseer kan word nie, kan dit nogtans in vier kategorieë verdeel word: liefdesverse (Los versos del capitán – 1952); gedigte wat spreek van eensaamheid en bedruktheid (Residencia en la tierra); epiese stryd (Canto general) en poësie oor die elke dag se bestaan (Odas elementales – 1954–1957).
Memorial de Isla Negra, 'n outobiografiese werk bestaande uit vyf volumes, is op sy sestigste verjaarsdag gepubliseer. Neruda is op 23 September 1973 in Santiago aan bloedkanker oorlede.
Belangrikste prestasies
Sy gewildste werk is Veinte poemas de amor y una canción desesperada (Twintig liefdesgedigte en 'n lied van vertwyfeling – 1924), wat deur 'n hartstogtelike, hartseer liefdesverhouding geïnspireer is. Vanaf die veertigerjare weerspieël sy werk die politieke stryd van die boerestand en werkers en die sosio-historiese ontwikkelinge in Suid-Amerika. Die Stalin-prys asook die Lenin vredesprys is tydens sy ballingskap in Meksiko aan Neruda toegeken.
Pablo Neruda het internasionale literêre erkenning verwerf met Canto general (1950), 'n epiese werk van 340 gedigte waarin hy die geskiedenis van Latyns-Amerika vanuit 'n Marxistiese perspektief herskryf. Die tema is die stryd om sosiale geregtigheid en bevryding van Spaanse oorheersing. Sentraal in hierdie werk staan een van sy treffendste gedigte, Alturas de Machu Picchu (Hoogtes van Machu Picchu – 1943), 'n kragtige verheerliking van die pre-Colombiaanse beskawing in Peru, wat Neruda geskryf het nadat hy na die antieke Inka-stad, Machu Picchu opgeklim het. Tydens sy langdurige literêre loopbaan het Neruda talle vertalings gelewer en meer as veertig digbundels, asook versdramas geskryf.
Dwaalkoeël
'n Dwaalkoeël is 'n koeël wat nie sy bedoelde teiken tref nie. Dwaalkoeëls word gewoonlik veroorsaak deur kruisgeskut (oor en weer geskietery) of die afvuur van wapens tydens feestelikhede. Dwaalkoeëls is uiters gevaarlik en kan mense en diere noodlottig wond.
Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten!, BWV 214
'Tönet, ihr Pauken! Erschallet, Trompeten!, BWV 214', is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Duinewasbessie
Die duinewasbessie (Morella cordifolia) is 'n immergroen struik wat voorkom aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika. Die struik kan tot 3 m hoog word. Weens sy hoogte het die struik 'n FSA-boomnommer: 37.1.
Kwikstertjie
Die kwikstertjie (ook kwikkie, wipstertjie of akkermannetjie ) is 'n klein voëltjie met 'n lang stert wat algemeen in Suid-Afrikaanse tuine en op die seefront aangetref word. Dit het 'n duikvlug en op die grond beweeg die stertjie heeltyd op en af. 'n Treffender soort is die bontkwikkie van KwaZulu-Natal en die Victoria-waterval.
Spesies
Die genus van kwikstertjies, Motacilla, omvat 12 spesies:
Greta Gynt
Greta Gynt (15 November 1916 – 2 April 2000) was 'n Noorse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Arsenal Stadium Mystery (1939), The Human Monster (1939), Take My Life (1947), en The Ringer (1952).
Pionier-opelugmuseum
Die Pionier-opelugmuseum is 'n kulturele museum by Silverton ('n oostelike voorstad van Pretoria) wat die lewenstyl van die vroeë pioniers of Voortrekkers van die vroeë 19de eeu weerspieël. Dit word gehuisves in die oudste gebou in Pretoria, die opstal wat in 1848 gebou is, en word deur Ditsong Museums van Suid-Afrika bestuur.
Museum
Die museum poog om besoekers die vroeë 19de eeu te laat herleef, met gidse geklee in klere van daardie tydperk. Aktiwiteite sluit in die maak van tradisionele brood en botter, asook demonstrasies van die voorlaaier ('n soort geweer). Die belangrikste besienswaardigheid is die plaasopstal wat in 1848 gebou is, en die geskiedenis van die mense wat op die oorspronklike plaas met die naam Hartebeestpoort gewoon het. Daar is 'n tradisionele kruietuin en 'n groentetuin waar 'n mens meer kan leer oor boererate, 'n boord, 'n wingerd en 'n gemeubileerde waenhuis uit daardie tydperk.
Die Opstal
Die opstal, gebou in 1848, is die hoofgebou van die kompleks en is deur vroeë Voortrekkerpioniers gebou deur tradisionele boumetodes. Dit is die oudste mensgemaakte struktuur wat nog staan in Pretoria. Die huis is gebou van klei en plaaslike materiaal, met 'n grasdak en grondvloere, en is gemeubileer volgens die tradisionele 19de eeuse plattelandse styl.
Geskiedenis
Dawid Botha, 'n boer uit die Kaapkolonie, en sy familie, was die eerste mense om hulself te vestig op die plaas Hartebeespoort in 1846. Twee jaar later, in 1848, het hy die bestaande opstal gebou. Die Bothafamilie het vir 5 jaar op die plaas gewoon, todat hulle die plaas in 1851 aan 'n ene Vermeulen verkoop het. In 1874 is die plaas aan die Duitse immigrant Hans Mundt verkoop. Mundt het dit gebruik vir 'n halfwegstasie vir reisigers, aangesien die plaas geleë was op die hoofvervoerroete na Pelgrimsrus, toe die goudstormloop daarheen begin het. In 1900 is silwer op die plaas ontdek, en 'n gedeelte van die plaas is opgekoop deur die Silver Mining Company. In 1961 is die eiendom aan die Munisipaliteit van Silverton geskenk en in 1975 is dit as 'n museum vir die publiek geopen.
Ingolf David
Ingolf David (2 Oktober 1926 – 26 Desember 1996) was 'n Deense akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente In the Green of the Woods (1968), The Imprudent Lover (1982), en Ofelia kommer til byen (1985).
Wallabies
Die Wallabies is die nasionale rugbyspan wat Australië in internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Die Wallabies is na die wallaby, een van verskeie spesies uit die familie van die kangaroes genoem, wat die nasionale dier van Australië is.
Vir die Wallabies is hul belangrikste internasionale verskyning om aan die vierjaarlikse rugbywêreldbekertoernooi deel te neem. Die Wallabies het aan al die wêreldbekertoernooie tot nou deelgeneem en is met twee titels die derde suksesvolste span in die geskiedenis van dié toernooi, ná die Nieu-Seelandse All Blacks en die Suid-Afrikaanse Springbokke wat elk reeds drie titels ingepalm het. Die Wallabies het die eindstryde van die Rugbywêreldbeker 1991 teen Engeland, en die Rugbywêreldbeker 1999 teen Frankryk gewen. Die Wallabies het daarbenewens in ekstra tyd die eindstryd in 2003 teen Engeland en in 2015 teen Nieu-Seeland verloor.
Die Wallabies neem sedert 1996 jaarliks aan die Rugbykampioenskapstoernooi (tot in 2011 die Drienasiesreeks) deel. Aan dié toernooi neem die vier beste spanne van die Suidelike Halfrond deel, naamlik die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke, die Argentynse Poemas en die Wallabies. Tydens die Rugbykampioenskapstoernooi ding die Wallabies teen Argentinië om die Poematrofee, teen Nieu-Seeland om die Bledisloebeker en teen Suid-Afrika om die Mandela Uitdaagplaat mee. Die Wallabies het vorige Drienasiesreekse al drie keer gewen (in 2000, 2001 en 2011), en later ook een keer die uitgebreide Rugbykampioenskapreeks (in 2015). Op 2 Julie 2007 het die span, ná ’n verrassende oorwinning oor die All Blacks in die Drienasies, na die tweede plek op die IRR se wêreldranglys verbeter.
In 1899 het die Wallabies in hul eerste internasionale wedstryd teen die Britse Leeus in Sydney te staan gekom. Rugby word in Australië deur Rugby Australia geadministreer, wat deur Wêreldrugby saam met tien ander beheerliggame as ’n vlak-een-span beskou word. Die Australiese rugbyspan is tans (Julie 2023) agtste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys en in 2001 is die Wallabies deur Wêreldrugby as die “span van die jaar” aangewys. 14 voormalige Wallabies is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Die Wallabies speel beide hul tuis- en wegwedstryde in goud en groen, die tradisionele sportkleure van Australië.
Beheerliggaam
Die beheerliggaam vir rugby in Australië is Rugby Australia, tot in 2017 die Australiese Rugbyunie (Australian Rugby Union, ARU) genoem. Die ARU is in 1949 gestig en het dieselfde jaar by die Internasionale Rugbyraad (IRR, nou Wêreldrugby) aangesluit. Rugby Australia bestaan uit agt plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n deelstaat of gebied verteenwoordig. Die belangrikste rugbyliga in Australië is die Nasionale Rugbykampioenskap, waaraan sewe Australiese spanne en een uit Fidji deelneem.
Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Australia ook ander keurspanne byeen. Die Junior Wallabies is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hul met hul afrigting. Australië beskik oor ’n nasionale span vir studente, die Australian Schoolboys, wat as ’n voorbereiding op die Australiese nasionale rugbyspan dien.
Vroeë jare
In 1874 is die eerste beheerliggaam gestig, die Suidelike Rugbyunie (vandag Nieu-Suid-Walliese Rugbyunie), wat in dieselfde jaar die eerste plaaslike kampioenskap aangebied het. Twee jaar later het die eerste kampioenskap rondom Brisbane gevolg, wat vanaf 1883 deur die Noordelike Rugbyunie (vandag Queensland Rugbyunie) aangebied is. Rugby het toe die gewildste sportsoort in Nieu-Suid-Wallis en Queensland geword, veral als gevolg van die vanaf 1882 gereelde wedstryde tussen die keurspanne van albei kolonies. Daarteenoor was rugby in die ander kolonies (Victoria, Suid-Australië, Wes-Australië en Tasmanië) minder gewild, en is veral deur Australiese voetbal oorskadu. Die aanhangers van Australiese voetbal het ook probeer om hul sport in Nieu-Suid-Wallis te laat vestig. ’n In 1880 gestigte plaaslike beheerliggaam het aan die begin effens daarin geslaag, maar verskeie sosiale en ekonomiese faktore het daartoe bygedra, dat hy homself in 1893 weer ontbind het en die twee oostelike kolonies en latere deelstate deur rugby oorheers is.
In 1882 het die Suidelike Rugbyunie die wêreldwyd eerste beheerliggaam geword om ’n oorsese toer aan te pak, toe hul keurspan, die Waratahs, in Nieu-Seeland vyf wedstryde gespeel het. In 1896 het Queensland se span, die Reds, dieselfde gedoen. Die eerste toetswedstryd van ’n die hele Australië verteenwoordigende span is op 24 Junie 1899 op die Sydney-krieketveld aangebied, toe hulle teen die Britse Leeus te staan gekom het. Hulle het die eerste wedstryd met 13–3 gewen, maar die Leeus het die oorblywende drie toetse gewen. Die Australiese span het ses spelers uit Queensland en nege uit Nieu-Suid-Wallis ingesluit. In Sydney het hulle in die blou trui van Nieu-Suid-Wallis en in Brisbane in die maroen trui van Queensland uitgedraf, maar met ’n Australiese wapen pleks van die twee beheerliggame se kentekens.
Vroeë 20ste eeu
Die eerste toetswedstryd tussen Australië en die Nieu-Seelandse All Blacks is op 15 Augustus 1903 op die Sydney-krieketveld gespeel en met 22–3 deur Nieu-Seeland gewen. Die All Blacks se toer het tot ’n tydelike toename in gewildheid van rugby in beide Sydney en Brisbane gelei, nadat meer toeskouers die wedstryde in albei stede bygewoon het. Een jaar later het die Britse Leeus Australië weer besoek en het die Australiërs in al drie toetswedstryde verslaan. Die stigting van die Nieu-Suid-Walliese Voetballiga (New South Wales Football League, NSWFL) in 1903 het ’n verswakking van die rugbysport in Nieu-Suid-Wallis meegebring, aangesien verskeie toonaangewende private skole vir enkele jare net Australiese voetbal pleks van rugby aangebied het. Vir ’n kort tyd het Australiese voetbal blykbaar ook die guns van die gehoor geniet. Die suiwer amateursport rugby is deur die invoering van rugby league in 1905 erg geraak. Baie klubs rondom Sydney het na die professionele weergawe oorgeskakel en ’n beheerliggaam gestig, wat veral Rooms-Katolieke skole van ’n oorskakeling na rugby league kon oortuig. Van dié skole vorm tot vandag toe die fondament van rugby league se dominansie rondom Sydney. Bekende nasionale spelers soos Dally Messenger het ook by rugby league aangesluit en gehelp om van dié sportkode die dominerende een te maak. In dieselfde jaar het die eerste toer na Nieu-Seeland plaasgevind.
In 1908 het die nasionale span vanaf Sydney vir die eerste keer op ’n maandelange toer na die Britse Eilande en Noord-Amerika vertrek. Tydens die Olimpiese Somerspele 1908 in Londen, wat tydens die Australiese toer plaasgevind het, het Australië ná ’n 32–3-oorwinning oor ’n keurspan uit Cornwall in die enigste wedstryd van die toernooi met die goue medalje weggestap. Tydens die eerste toetswedstryd teen Wallis is Australië met 9–6 verslaan, maar hulle het Engeland in hul eerste wegoorwinning met 9–3 geklop. Engelse koerante het aanvanklik na dié span as rabbits (“konyne”) verwys. Die Australiese rugbyspelers het dié bynaam as neerhalend beskou en dit met Wallabies vervang. Ná hul terugkoms het elf spelers, wat saam gereis het, na rugby league-klubs oorgeskakel. In 1909, toe die nuwe “Noordelike Unie” se kode in Australië nog in sy kinderskoene was, is ’n wedstryd tussen die Kangaroos (die Australiese nasionale rugbyligaspan) en die Wallabies voor ’n skare van 20 000 gespeel, wat deur die rugbyligaspan met 29–26 gewen is.
Naas die verskil tussen amateurisme en professionalisme het daar ook ’n kulturele verskil begin ontwikkel: rugby is meer en meer as sportsoort van die opgevoede, Britse hoër- en middelklas beskou, terwyl rugby league veral in die werkersklas, wat uit Rooms-Katolieke Iere bestaan en die Britse Ryk verwerp het, aanhangers gewerf het. Die tradisionele rugby is deur hulle as ’n simbool van Imperialisme beskou. Dikwels was die personeel van rugby league klubs dieselfde as by filiale van die Australiese Werkersparty. Binne enkele jare het rugby league die dominerende kode geword, terwyl rugby unie agteruitgegaan het.
Impak van die wêreldoorloë
Nog erger is rugby in Australië deur die Eerste Wêreldoorlog geraak. Al die plaaslike beheerliggame het die vraag in die gesig gestaar of dit gepas is om met rugby voort te gaan, terwyl op Europa se slagvelde duisende jong Australiërs sneuwel. Die beheerliggame van Australiese voetbal en rugby league het met hul toernooie voortgegaan, terwyl rugby se beheerliggame daarop besluit het om tydens die oorlog alle aktiwiteite te staak en die ander sportsoorte herhaaldelik van onpatriotiese optrede beskuldig het. Die sosiale skeurings wat destyds ontstaan het, sou die verhoudings tussen die sportsoorte en hul aanhangers vir die volgende dekades oorheers. Tydens die oorlog het meer as 35 nasionale spelers in Europa geveg, van wie tien gesneuwel het. Ná die oorlog het weer baie spelers by rugby league klubs aangesluit. In 1920 moes Queensland se beheerliggaam weens die gebrek aan spelers homself ontbind.
Gedurende die 1920’s was die Wallabies basies identies aan die Waratahs, die keurspan uit Nieu-Suid-Wallis, aangesien net in dié deelstaat ’n gereguleerde speelprogram bestaan het. Die Waratahs het gereeld teen die Suid-Afrikaanse Springbokke en die Nieu-Seelandse All Blacks te staan gekom, maar die meeste wedstryde verloor. Die Australiese beheerliggaam het aan hierdie wedstryde terugwerkende toetsstatus toegeken, terwyl die beheerliggame van Suid-Afrika en Nieu-Seeland hulle nie as sulks erken nie. In 1927/28 het die Waratahs ’n halwe jaar se baie suksesvolle toer deur Europa en Kanada onderneem, waartydens hulle 31 van hul 37 wedstryde gewen het. Onder andere het hulle teen die nasionale spanne van Ierland, Wallis en Frankryk gewen, maar hulle is deur Skotland en Engeland verslaan; aan alle wedstryde is terugwerkende toetsstatus toegeken. In 1928 het die herstigting van die beheerliggaam Queensland Rugbyunie tot ’n gees van optimisme gelei, wat tot die herinvoering van ’n nasionale span gelei het en een jaar later het hulle in drie agtereenvolgende wedstryde teen die All Blacks geseëvier.
In 1931 het Lord Bledisloe, die Nieu-Seelandse goewerneur-generaal, ’n beker geskenk, waarom die nasionale spanne van Nieu-Seeland en Australië gereeld sou speel. In 1934 het die Wallabies vir die eerste keer daarin geslaag om die Bledisloebeker in te palm. Die krygsheld Edward “Weary” Dunlop was deel van dié span. Die vorige jaar het hulle vir die eerste keer ’n toer na Suid-Afrika onderneem, waar hulle drie toetswedstryde teen die Springbokke verloor en twee gewen het. Ná hul suksesvolle toer deur Nieu-Seeland het die Springbokke in 1937 Australië besoek en twee toetswedstryde gewen. Die Wallabies se beplande 1939-toer deur Europa kon nie soos beplan plaasvind nie. Net een dag ná hul aankoms in Engeland het die Tweede Wêreldoorlog uitgebreek en alle wedstryde is afgelas. Ná twee weke se verblyf het die Wallabies na Australië teruggekeer. Hul enigste wedstryd het die Wallabies tydens ’n oorstaan in Mumbai gespeel. Ter vermyding van die foute uit die Eerste Wêreldoorlog het die toonaangewende beheerliggame daarop besluit om ten minste ’n beperkte speelprogram te handhaaf.
Naoorlogse tydperk
Die eerste toetswedstryd ná die Tweede Wêreldoorlog is in 1946 op Carisbrook, Dunedin, tussen Australië en Nieu-Seeland gespeel, en deur die All Blacks met 31–8 gewen. Australië het ook die vier oorblywende wedstryde van dié toer verloor; hulle is met 20–0 deur die Nieu-Seeland Māori en die volgende week met 14–10 deur die All Blacks geklop. In 1947/48 het Australië ’n suksesvolle toer na Europa en Noord-Amerika onderneem, waartydens die Wallabies 32 van hul 39 wedstryde gewen het. Hulle het drie van die vyf toetswedstryde gewen, maar Australië is deur Wallis en Frankryk verslaan. Van die opkomende spelers was Trevor Allan, Cyril Burke en Nicholas Shehadie. Ná hul terugkoms van die suksesvolle toer het Australië in 1949 die Nieu-Seeland Māori vir ’n reeks van drie toetse gehuisves; albei spanne het een wedstryd elk gewen, met een gelykop. In September dieselfde jaar het Australië twee keer teen die All Blacks in Nieu-Seeland gespeel, albei wedstryde gewen en die Bledisloebeker vir die eerste keer op Nieu-Seelandse bodem ingepalm. Die Nieu-Seelanders het daarna beweer, dat hulle net ’n tweede span ontbied het, aangesien die All Blacks se eerste span destyds op toer in Suid-Afrika was. In agting vir die destydse apartheidstelsel in Suid-Afrika het die NZRU nie Māorispelers vir hul Suid-Afrikaanse toer saamgeneem nie. Baie van die All Blacks se gewone Māorispelers het vervolgens teen Australië uitgedraf, dus kon die Nieu-Seelandse span wat teen Australië gespeel het as ewe goed as die All-Black-span in Suid-Afrika beskou word. Vanuit ’n Nieu-Seelandse perspektief was eers die All Blacks se drie toetswedstryde twee jaar later in Australië gelykwaardig (Nieu-Seeland het al drie toetswedstryde gewen).
In 1949 is ook die Australiese beheerliggaam Australiese Rugbyvoetbalunie (later Australiese Rugbyunie, vandag Rugby Australia) gestig, waarvolgens die as ’t ware onafhanklike beheerliggame van Nieu-Suid-Wallis en Queensland onderafdelings geword het. Die hoofrede vir hierdie saamsluiting was die uitnodiging van die Internasionale Rugbyraad (IRR, vandag Wêreldrugby) aan Australië, Nieu-Seeland en Suid-Afrika, om as volle lede by die wêreldwye beheerliggaam aan te sluit. Die IRR het voorheen net uit die vier beheerliggame van die Britse Tuisnasies bestaan. Australië was sedert 1926 ’n geassosieerde lid en het sy sake deur die afgevaardigdes van die Engelse Rugbyvoetbalunie ingedien.
Die Britse Leeus het in 1950 na Australië getoer en albei toetswedstryde teen die Wallabies gewen. Die volgende jaar het die All Blacks in ’n drie-toetstoer skoonskip met Australië afgereken. In Julie en Augustus 1952 het Australië vir die eerste keer teen Fidji gespeel en die eerste toetswedstryd op die Sydney-krieketveld gewen, maar hulle is in die tweede toetswedstryd verrassend met twee punte geklop. Een maand later het die Wallabies herstel en die All Blacks op Lancasterpark geklop, maar hulle is in die tweede toetswedstryd verslaan. In 1953 het Australië weer deur Suid-Afrika getoer. In die tweede toetswedstryd het hulle die Springbokke vir die eerste keer in 15 jaar verslaan. Die Suid-Afrikaanse span was van dié prestasie baie beïndruk en sodoende het twee spelers die Australiese kaptein John Solomon op hul skouers van die speelveld gedra. Op hierdie toer het hulle ook 8–8-gelykop gespeel teen Rhodesië in Kitwe. In 1957/58 het die Wallabies weer deur Europa getoer, maar hulle het nie een toetswedstryd teen die destydse Vyfnasies gewen nie. Sedertdien het geen nasionale span van die Suidelike Halfrond hierdie negatiewe rekord herhaal nie.
Gemengde prestasies gedurende die 1960’s en 1970’s
Die eerste toetswedstryd van die nuwe dekade was die oorwinning oor Fidji op die Sydney-krieketveld gedurende ’n drie-toetsreeks in 1961. Daarop het ’n tweede oorwinning gevolg, maar Fidji het in die derde toetswedstryd daarin geslaag om gelykop te speel. In 1961 het die Wallabies weer deur Suid-Afrika getoer, waar hulle deur die Springbokke in Port Elizabeth en Johannesburg duidelik verslaan is. Ná hul terugkoms het die Wallabies hul eerste tuisnederlaag teen Frankryk op die Sydney-krieketveld met 8–15 gely. In 1962 het Australië vyf keer teen die All Blacks te staan gekom; ’n 9–9-gelykop op Athletic Park was die enigste prestasie tydens dié toetsreeks. Nadat hulle in 1963 die vir die eerste keer besoekende Engelse span met 18–9 in Sydney verslaan het, het die Wallabies deur Suid-Afrika getoer en twee van die vier toetswedstryde gewen; sedert die Britse Leeus van 1896 die eerste span wat dit kon vermag. Twee jaar later het die Wallabies twee tuisoorwinnings met onderskeidelik 18–11 en 12–8 oor die Springbokke aangeteken. Daarmee het die Australiërs vir die eerste keer ’n toetsreeks teen Suid-Afrika beklink. Australië het in 1964 ’n drie-toetsreeks teen die All Blacks gespeel. Die Wallabies het die derde toetswedstryd gewen nadat hulle in die eerste twee toetswedstryde verslaan is. In Junie 1966 het die Britse Leeus deur Australië getoer en die Wallabies in albei toetswedstryde verslaan. Die toer deur Europa en Kanada gedurende winter 1966/67 was nie suksesvol nie, aangesien die Wallabies net 19 van hul 36 wedstryde gewen het. Van die vyf toetswedstryde, wat hulle gespeel het, het die Wallabies dié teen Wallis en Engeland gewen, maar Australië is deur Skotland, Ierland en Frankryk verslaan. Ná die toer het Australië in Sydney weer teen Ierland te staan gekom en is opnuut verslaan; daarmee het Ierland die eerste van die Tuisnasies geword om ’n wegoorwinning in die Suidelike Halfrond aan te teken. Tot aan die einde van die 1960’s het die Wallabies – met uitsondering van ’n naelskraapse 11–10-tuisoorwinning oor Frankryk – net nederlae gely, waaronder drie agtereenvolgende nederlae teen Nieu-Seeland in 1967 en in 1969 vier agtereenvolgende nederlae teen Suid-Afrika.
Australië het in 1970 Skotland gehuisves en met 20 punte gewen. Die Wallabies se aktiwiteite in 1971 sou die mees omstrede in die Australiese rugbygeskiedenis word. In Julie en Augustus het die Springbokke Australië vir ses weke besoek, nadat die Wallabies twee jaar vroeër Suid-Afrika besoek het. Terwyl die Australiese regering die Springbokke se toer ondersteun het, is in Adelaide, Brisbane, Melbourne, Perth en Sydney protes teen die Suid-Afrikaanse apartheidsbeleid aangeteken. Tydens hierdie protesaksies het deelnemers met die polisie slaags geraak. Na ramings is tussen 500 en 700 protesdeelnemers in hegtenis geneem. Die toer is nie afgelas nie, maar die stadions het soos met doringdraad beweerde vestings gelyk en moes met ’n groot polisieteenwoordigheid beskerm word. Johannes Bjelke-Petersen, die eerste minister van Queensland, het op 14 Julie ’n noodtoestand van een maand verklaar, wat tot ’n 24 uur se staking van 125 000 werknemers gelei het. Tot aan die einde van apartheid het die Wallabies nie meer teen die Springbokke te staan gekom nie.
In November 1971 het die Wallabies ’n toer na Frankryk onderneem; hulle het Frankryk tydens die eerste toetswedstryd in Toulouse geklop, maar hulle is in die tweede in Parys verslaan. Frankryk het toe Australië in Junie 1972 vir ’n twee-toetsreeks besoek, van wie hulle een gewen en in die ander een gelykop gespeel het. Australië het aansluitend ’n drie-toetsreeks teen die All Blacks in Nieu-Seeland gespeel, maar al drie verloor. Die Wallabies het tydens hul terugkoms in Suva aangedoen om teen Fidji te speel en hul enigste oorwinning in daardie jaar aangeteken. In Junie 1973 het Tonga vir die eerste keer Australië besoek; die Wallabies het die eerste toetswedstryd gewen, maar hulle is in die tweede verslaan. In November 1973 het Australië ’n kort toer na die Verenigde Koninkryk onderneem, maar hulle het twee duidelike nederlae teen Wallis en Engeland gely. In 1974 het Australië die All Blacks vir ’n drie-toetsreeks gehuisves, van wie die Wallabies twee verloor en in een gelykop gespeel het. In 1975 het Australië tydens ’n twee-toetsreeks tuis Engeland twee keer verslaan en sodoende wraak geneem. Australië het daarna sy eerste twee toetswedstryde teen Japan gespeel en albei duidelik gewen. Tydens hul Europatoer in 1975/76 is die Wallabies deur Skotland, Wallis en Engeland verslaan, maar hulle het daarin geslaag om Ierland te klop. Op pad huis toe het Australië een bykomende wedstryd gespeel en vir die eerste keer teen die Verenigde State in Los Angeles te staan gekom en met 24–12 gewen. In Junie dieselfde jaar het Australië Fidji vir ’n drie-toetsreeks gehuisves en al drie toetswedstryde gewen. Australië het die jaar met ’n kort toer na Europa afgesluit en twee toetswedstryde teen Frankryk gespeel, maar albei verloor.
Groeiende sterkte gedurende die 1980’s
In 1980 het Australië die Bledisloebeker eers vir ’n vierde keer ingepalm, nadat die Wallabies Nieu-Seeland met 2–1 in ’n drie-toetsreeks in Australië verslaan het. In 1981/82 het die toer na die Britse Eilande teleurstellend verloop, nadat die Wallabies van die vier toetswedstryde net dié teen Ierland gewen het; daarbenewens het hulle drie wedstryde teen provinsiale en plaaslike spanne verloor. Die Australiese span het egter veral uit jong, onervare spelers bestaan, wat hul beste tye nog sou beleef. Gedurende herfs 1984 het die Wallabies opnuut die Tuisnasies met ’n jong span en ’n nuwe afrigter, Alan Jones, kom besoek en ’n historiese prestasie aangeteken: Hulle het die eerste Australiese span geword wat ’n Grand Slam behaal het, nadat hulle tydens dieselfde toer al die vier Tuisnasies verslaan het: Engeland, Ierland, Wallis en Skotland. Hulle het ook ’n volstoomspan van die Britse Barbarians verslaan. Tydens dié toer het veral Mark Ella uitgeblink en as eerste speler in al die vier toetswedstryde ’n drie gedruk. Dié toer het die opkoms van Australië as ’n gedugte krag in internasionale rugby ingelui.
In 1986 het Australië vir ’n drie-toetsreeks om die Bledisloebeker na Nieu-Seeland getoer. Die Nieu-Seelandse rugby was in onrus nadat ’n nieamptelike span – die Nieu-Seelandse Kavaliers – met die grootste deel van die All Black-spelers die sportboikot van apartheid geïgnoreer en na Suid-Afrika vertrek het. Ná hul terugkeer is dié spelers vir die eerste toetswedstryd om die Bledisloebeker uit die All Black-span weggelaat. Australië het toe die eerste wedstryd met 13–12 gewen. Die verbanning is met die oog op die tweede toets op 23 Augustus op Carisbrook opgehef. Nieu-Seeland het die reeks geëwenaar nadat hulle die tweede wedstryd met 13–12 gewen het. Dié wedstryd is deur omstredenheid geteister nadat die Walliese skeidsregter Derek Bevan nie ’n Australiese drie deur die agsteman Steve Tuynman toegeken het nie. Die eindstryd is op 6 September 1986 op Edenpark gehou. Australië het ’n volsterkte Nieu-Seelandse span met 22–9 geklop en sodoende hul eerste toetsreeks op Nieu-Seelandse bodem beklink. Die Australiese Rugbyunie was toonaangewend by die invoering van die rugbywêreldbekertoernooi, waarvolgens Australië saam met Nieu-Seeland die eerste Rugbywêreldbeker 1987 aangebied het. Tydens die poelfase het die selfbewuste Wallabies Engeland, die VSA en Japan verslaan, en in die kwarteindstryd Ierland. In die halfeindstryd is hulle egter op Sydney se Concord-ovaal deur Frankryk met 30–26 verslaan, in die klein finale om die derde plek het die Wallabies teen Wallis verloor.
Die prestasies van die Wallabies oor die drie jaar onder die afrigter Alan Jones het deurlopend verbeter, maar Jones het ook ’n polariserende effek op die span gehad, aangesien hy ook as ’n radio-omroeper gewerk het en baie spelers nie tevrede was met sy bestuurstyl nie. Mark Ella, wat ná die 1984-seisoen homself onttrek het, het beweer dat hy moontlik nie sou uitgetree het as Jones nie die afrigter was nie. Daar was veral ernstige afwykings tussen die afrigter Alan Jones en die invloedryke skrumskakel Nick Farr-Jones. Voor en tydens die Rugbywêreldbeker 1987 het Alan Jones sy aktiwiteite buite die afrigting van Australië, insluitende die radio-uitsaaiwese, uitgebrei. Ná die rugbywêreldbekertoernooi is Jones van sy pos as afrigter verwyder en Bob Dwyer, wat Australië in 1982 en 1983 afgerig het, is in 1988 heraangestel. Die tuisreeks teen die All Blacks dieselfde jaar het teleurstellend verloop, nadat die Wallabies in drie toetswedstryde net een gelykop aangeteken het. In 1989 het die Britse en Ierse Leeus vir die eerste keer sedert 1966 na Australië getoer. Ná hul oorwinning in die eerste toetswedstryd het Australië die tweede en derde toetswedstryde en sodoende die toetsreeks met 1–2 verloor. Bob Dwyer het ’n gebrek aan oorheersing deur die voorspelers as ’n belangrike faktor geïdentifiseer wat tot die verlore reeks bygedra het en die negentigerjare met die doel om hierdie faset van die Wallabies se speel te verbeter betree.
Wêreldbekertitels in 1991 en 1999
In Augustus 1990 het Australië ná vier jaar weer ’n toetswedstryd teen Nieu-Seeland gewen. In voorbereiding op die Rugbywêreldbeker 1991 is die All Blacks weer verslaan, maar ook Wallis en Engeland. Die Wallabies het die rugbywêreldbekertoernooi vervolgens met nuwe selfvertroue aangepak en tydens die poelfase Argentinië, Wallis en Wes-Samoa deels duidelik verslaan. Gedurende die kwarteindstryd teen Ierland in Dublin was Australië op die rand van ’n uitskakeling. Nadat letterlik sekondes op die klok oorgebly het, was Ierland met 18–15 voor, voordat Michael Lynagh in die hoek ’n drie gedruk het om sodoende die Ierse harte te laat breek en Australië tot die halfeindstryd teen Nieu-Seeland te laat vorder. In die eerste helfte het die Wallabies met 13–3 voorgeloop en toe hul verdedigingsvermoë teen die All Blacks gewys en die wedstryd beklink. In die eindstryd op Twickenham het die Wallabies teen Engeland te staan gekom. Engeland het hul meestal vooruit gedomineerde spelplan in ’n meer vloeiende spel verander. Dit was egter nie suksesvol nie en Australië het ’n 12–6-oorwinning behaal. David Campese is as die speler van die toernooi aangewys, nadat hy ses drieë in ’n reeks van uitstekende vertonings gedruk het. Oorwinningsparades is in Australië vir hul nasionale span gehou.
Nadat die Springbokke in 1992 ná die einde van apartheid weer vir internasionale rugby toegelaat is, het die Wallabies Suid-Afrika besoek en die eerste toetswedstryd tussen albei spanne in meer as twee dekades gewen. In 1993 het die Springbokke se teenbesoek in Australië vir drie toetswedstryde plaasgevind, van wie die Wallabies twee gewen het. In 1994 het die Wallabies onder andere twee keer elk teen Ierland, Italië en Argentinië gewen. Die titelverdediging tydens die Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika het met ’n nederlaag teen die gasheer afgeskop, gevolg deur oorwinnings oor Kanada en Roemenië. In die kwarteindstryd is die Wallabies deur Engeland uitgeskakel, nadat Rob Andrew in ekstra tyd ’n skepdoel aangeteken en die wedstryd met 22–25 beëindig het. Dit was Australië se ergste vertoning tydens ’n wêreldbekertoernooi.
Om die toenemende oorskakeling van goeie spelers na finansieel gevestigde rugby league-spanne teen te werk het die Internasionale Rugbyraad in Augustus 1995 besluit om van rugby ’n professionele sport te maak. In dieselfde jaar het die beheerliggame van Suid-Afrika, Nieu-Seeland en Australië die konsortium SANZAR gestig om televisie-uitsaairegte vir twee nuwe kompetisies te verkoop, die internasionale kompetisie Super 12 (nou Superrugby) en die Drienasiesreeks van die nasionale spanne (nou Die Rugbykampioenskap). Aangesien die nuwe toernooie min plek vir maandelange oorsese toere gelaat het, het hierdie tradisie uit die amateurtydperk vinnig tot ’n einde gekom (met uitsondering van die vierjaarlikse Leeustoere). In reaksie op rugby se skuif na professionaliteit is in Oktober 1995 die Rugbyunie Spelersvereniging (RUPA, Rugby Union Players' Association) gestig om die belange van Australië se professionele rugbyspelers te beskerm.
Greg Smith was in 1996 en 1997 Australië se nasionale afrigter, gedurende dié jare het die Wallabies net twee van hul agt toetse in die eerste twee Drienasiesreeks gewen, albei teen Suid-Afrika tuis, maar hulle het rekordnederlae teen beide die All Blacks en Springbokke weg gely. Nadat Rod Macqueen in 1998 by Smith oorgeneem het, het Australië sy twee toetswedstryde teen die All Blacks gewen en sodoende die Bledisloebeker ingepalm. In dieselfde jaar het die Wallabies tydens die besoek van ’n onervare Engelse span in die Suidelike Halfrond ’n rekordoorwinning van 76–0 aangeteken, tot vandag toe Engeland se ergste nederlaag. In 1999 het die Wallabies die Bledisloebeker suksesvol verdedig, nadat hulle Nieu-Seeland met ’n rekordoorwinning van 28–7 in Sydney verslaan het.
Goue Eeu
Die Nederlandse Goue Eeu (Nederlands: Gouden Eeuw), verwys na 'n periode in die geskiedenis van die Noordelike Nederlande, wat toe die Republiek der Zeven Verenigd Nederlande gevorm het. Gedurende hierdie tydperk, wat rofweg met die 17de eeu ooreenkom, ondervind die land 'n bloeiperiode op die gebied van handel, wetenskap en kuns. Die Republiek bereik 'n vooraanstaande militêre posisie in Europa, veral wat sy vloot en seemag betref.
Wallabies
Wêreldbekertitels in 1991 en 1999
Tydens die Rugbywêreldbeker 1999 het die Wallabies hul poel gewen, nadat hulle in die drie wedstryde teen Roemenië, Ierland en die VSA altesaam net 31 punte afgestaan het. In die kwarteindstryd het hulle teen Wallis te staan gekom, met 24–9 geseëvier en die halfeindstryd bereik. Hulle het die verdedigende kampioen Suid-Afrika met 27–21 verslaan. Die halfeindstryd is deur ’n onvergeetlike skepdoel in ekstra tyd deur die losskakel Stephen Larkham (sy eerste skepdoel in ’n toetswedstryd) en ’n strafdoel van die heelagter Matt Burke beslis. Australië het die eindstryd op die nuwe Millennium-stadion maklik met 35–12 teen die blykbaar moeë Frankryk gewen, die Franse het voorheen in hul halfeindstryd die gunsteling Nieu-Seeland uitgeskakel. Die meeste punte is deur die heelagter Matt Burke aangeteken. In 1999 het vyf Australiese spelers daarin geslaag om hul tweede rugbywêreldbekertoernooi te wen: Phil Kearns, John Eales, Tim Horan, Jason Little en Dan Crowley. Australië was ook die eerste rugbyspan wat die Webb Ellis-beker vir ’n tweede keer omhoog kon hou.
Sydenham
Sydenham is 'n ou gevestigde voorstad van Durban in KwaZulu-Natal.