cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Rondebosch
Finansies
Kort na die hoeksteenlegging het die heer J.A. Bam, die groot weldoener van die gemeente Groenpunt, die kerkraad 'n lening van £1 500 teen 6% aangebied, maar die raad het besluit om £1 600 teen 5% by die S.A. Mutual op te neem. Toe die kerkgebou voltooi is, is die Mutual vir nog £600 gevra om die balans aan boukoste te vereffen en nog ander onmiddellike verpligtinge na te kom. Sonder bykomende persoonlike sekuriteit wou die Mutual dit egter nie toestaan nie, met die gevolg dat ds. Marchand, met 'n mate van persoonlike opoffering, nog £400 voorgeskiet het.
Einde Oktober 1893 was daar 'n kredietbalans van 13s.4d., nadat die lopende koste gedek en £70 op die vlottende skuld afbetaal was. Aan die kontrakteur van die kerkgebou was reeds £2 375 uitbetaal, maar later kry hy nog £262. Die argiteksfooi was £140. Ds. Marchand het £50 op 'n lening van £100 aan die boufonds geskenk en later laat die here C.W. Hutton en Henry Beard ook die helfte van hul voorskotte val. Die tesourier het aan 'n paar sterk gemeentes geskryf om die goeie voorbeeld van andere wat reeds bydraes vir die boufonds gestuur het, by hulle aan te beveel. In Julie 1892 het die kollektes in die Glena-saal £11.3s.11fd. gelewer en die in Mowbray £1.4s.11d. Aan donasies vir die Gemeentefonds is daar £23.2s.6d. ontvang. Aan die leraar was daar ongelukkig £41.13s.4d. op sy salaris verskuldig. £300 wat indertyd by die Groote Kerk-gemeente geleen is, is in paaiemente van £100 terugbetaal.
Die bouwerk vorder
Vroeg in 1892 het die kerkraad besluit dat daar teen £18 'n groot siervenster en vier vensters van kiaathout daaronder in die oostelike front van die kerk aangebring moes word. Soos in die oorspronklike ontwerp aangedui, moes die dak van sink wees en daar moes wel 'n toring gebou word. Reeds in Junie 1892 word daar by die argitek verneem of die krake wat toe al in die onvoltooide gebou sigbaar was, nie in die toekoms gevaarlik kon word nie. Terwyl die bouwerk aan die gang was, het 'n suster aan die kerk 'n kansel van "wel een £60" geskenk. Oudl. Jacob Dreyer het 'n silwernagmaalstel gegee en die tesourier, diaken Philip, "a very useful and serviceable Gift" in die vorm van kollekteborde. Later skenk mnr. F.F. Rutherfoord, 'n swaer van dr. Andrew Murray, 'n pragtige Kanselbybel aan die gemeente.
Inwyding van die Rondebosse kerk
Donderdag 18 Augustus 1892, die dag van die kerkinwyding, het met "ordentelyk" weer aangebreek. Die plegtigheid van die oggend het belangstellendes van wyd en syd getrek. Buiten die Moderator van die Kaapse Sinode, was daar nog twee lede van die Moderatuur, prof. N.J. Hofmeyr van die Kweekskool, die Saakgelastigde en nege ander predikante van die Ned. Geref. Kerk teenwoordig.
Na 'n gebed in die Glena-saal deur dr. J.J. Kotzé (Kaapstad, Actuaris), het die skare in optog na die nuwe kerk gegaan waar goewerneur en lady Loch en 'n groot skare gewag het. 'n Gepaste lied deur die koor is gevolg deur 'n gebed deur dr. Andrew Murray (Wellington, Moderator). 'n Gesang is aangehef en toe het ds. Marchand verslag gedoen van die vordering van die werk sedert daar met die prediking in die Glena-saal begin is. Saam met noodsaaklike uitgawes wat nog gedoen moes word, sou die gebou nagenoeg £3 000 kos. Vir die grond en die pastorie is daar £600 betaal. Die meubelment, insluitende die preekstoel, het £286.12s. gekos en die elektriese beligting £84.12s. Onder mekaar is daar reeds £800 byeengebring.
In die nette kerkie het die koorsang wat nou gevolg het, baie goed geklink. Ds. Murray se rede oor Mat. 21 vers 12-13, "Myn huis zal een huis des gebeds genaamd worden," het 'n diepe indruk gemaak en die Goewerneur het glo verklaar dat hy nooit na 'n treffender boodskap geluister het nie. Ds. Neethling het in Hollands kortliks sy groot blydskap oor die verrigtinge van die dag betuig en die gemeente gemaan om nie soseer op die uiterlike dinge te let nie, maar op die woorde van God wie se Koninkryk altyd in alle eenvoud verkondig moes word. Vervolgens het ds. Murray die goewerneurspaar en die ander besoekers vir hul teenwoordigheid bedank. Dit was seker goed, het hy gesê, dat ook Goewerneurs nou 'n diens in die Hollandse Kerk in hul eie taal kon volg. Omdat die weer intussen nie verbeter het nie, was die basaar wat buite op die kerkterrein gehou is, nie so geslaagd as die ander feestelike verrigtinge van die dag nie. Die oggendkollekte het goed £40 beloop. By 'n konferensie die aand in die kerk het prof. Hofmeyr en ander leraars opgetree.
Die sierlike en doelmatige gebou kon ongeveer 600 mense bevat en die argitek sowel as die gemeente kon met reg trots daarop voel. Soms is daar gevra of die klein gemeente nie te veel onderneem het om so gou so 'n gebou op te rig nie. Besondere omstandighede het egter ook in hierdie geval buitengewone maatreëls geverg en 'n onaantreklike kerkgeboutjie sou in dié omgewing net nie gedeug het nie. Buitendien kon daar vir die skoonheid van 'n God-gewyde gebou heelwat opgeoffer word.
Die daarstelling van 'n ruim plek van aanbidding het dan ook dadelik 'n verblydende oplewing in die gemeentelike belangstelling en bedrywighede meegebring. Nie alleen was die opkomste bemoedigend nie, maar die kollektes was dubbel dié wat vroeër in die Glena-saal ontvang is. Binne enkele maande na die inwyding moes daar nuwe banke aangebring word, aangesien byna al die beskikbare sitplekke onder die galery reeds verhuur was. In die kerk is daar ook dadelik 'n Sondagskool met 37 leerlinge aan die gang gesit. Verder kon daar voortaan in die week 'n biduur in Engels en 'n diens in Hollands gehou word. Veral die kleurlinge het laasgenoemde goed bygewoon. In die vroeër jare het die gemeente telkens teen 18 Augustus — die inwydingsdag van die kerk — 'n blye "Jaarfees" gevier.
Kerkbouskuld
Omdat die klein gemeente heel van die begin af onder 'n swaar skuldlas gebuk gegaan het, moes daar van tyd tot tyd lenings aangegaan word om voriges te vereffen en nuwe geldelike verpligtinge na te kom. Vroeg in 1898 het br. C.W. Herold vir die kerkraad £3 000 opgeneem sodat daar op die pastoriegrond 'n gebou vir £700 of £800 opgerig kon word, terwyl die res vir die delging van bestaande skulde aangewend moes word. In 'n poging om die posisie te verbeter, sou daar nou twee huurhuise op die kerkgrond gebou word. Die oorspronklike skulde vir die aankoop van grond en vir die kerkgebou het teen dié tyd op £2 300 gestaan, waarby daar nou £1 400 vir die twee huise bygekom het. Die rentekoers op die £3 000 was egter slegs sodat die rente op die kerkskuld jaarliks uit die huurgeld van die huise verhaal kon word. Vir hul persoonlike moeite in verband met die bou van die huise, het die broers J. Fred. Dreyer en C.W. Herold 'n spesiale mosie van dank verdien.
Die swak geldelike posisie van die gemeente was die regstreekse aanleiding daartoe dat ds. Kriel na so 'n kort bediening in Rondebosch na Vredenburg vertrek het en ds. Du Plessis wat die werk met moed en toewyding voorgesit het, verklaar met sy aftrede in 1921 dat hy vanweë die groot skuld van oor die £4 000 seker ook sou gegaan het as hy gedurende die eerste jare van sy diens hier 'n beroep ontvang het. Gelukkig het dit later baie beter gegaan en die "enorme kerkschuld" is tot £1 000 verminder. Dit is veral moontlik gemaak deurdat die weduwee van mnr. J.H. (Lang Jan) Hofmeyr in 1912 £2 000 geneem het in stede van die £4 131 wat die gemeente vir 'n lening en agterstallige rente aan haar man se boedel verskuldig was. Hierdie nuwe bedrag is teen 4% by mnr. C.L. Marais van Nuweland opgeneem. Ná mev. Hofmeyr se dood in 1914 is die £2 000 ook aan Rondebosch geskenk.
In 1926 kon die kerkraad hom oor die gunstige geldelike toestand verbly en die kassier het opdrag gekry om £500 op die verband van £1 000 op die kerkgebou te delg. Terselfdertyd sou die diakens die lede wat versuim het om dankoffers te gee, persoonlik besoek! Toe die Stadsraad in 1927 2 415 vierkante voet grond van die kerkraad koop om St. Andrewsweg te verbreed, kon die batige saldo in die delgingsfonds tot op £500 uit die koopsom van £1 000 aangevul word en so is die kerkskuld uiteindelik uitgewis. Die bedrag wat aanvanklik vir die aankoop van die grond by ds. Marchand geleen is, het blykbaar van sy suster, mev. C.J. Visser, gekom en in 1899 eis haar boedel dit terug. Later stel ds. Marchand voor dat die £600 geleen word, saam met nog £150 sodat daar nog 'n huurhuisie gebou kon word, maar eers in 1902 word daar £700 op tweede verband en teen 6% by mnr. B.H. de Vries geleen om die skuld aan die Visser-boedel te delg.
Boufondsbasaar
In sy godsdiensverslag vir die ringsitting van 1892 bedank die kerkraad die vroeër reeds genoemde gemeentes vir hul jaarlikse bydraes van £10 en Philadelphia vir 'n spesiale kollekte. Verder noem hy die gewaardeerde hulp wat die gemeentes Kaapstad, De Nieuwe kerk, Wynberg, St. Stephens en Groenpunt (Drieankerbaai) met die boufondsinsameling verleen het. Hierdie eerste groot boufondsbasaar is in die beste tradisie van die tyd op 17 en 18 Desember 1892 in die Wichtsaal in Loopstraat gehou. Onder die leiding van hul leraarsvroue en ander dames het elke gemeente sy deel gedoen en die gesamentlike poging het 'n mooi bewys gelewer van die "susterlike" samewerking wat daar tussen gemeentes kon bestaan. Buiten die gebruiklike tafels met verversings en naaldwerk, was daar 'n konfyttafel deur die dames van Seepunt, 'n geskenketafel, die "Dairy Stall" van mev. Kuys en andere, 'n tafel met arbeie en room deur mevv. Wege, Beck en andere en mejj. Dreyer, Stegmann en Du Toit se blommetafel. Ook is die vleis van 'n gemeste kalf opgeveil. 'n Kompetisie, met poppe in Engelse en Maleierdrag geklee, het groot byval gevind. Op die aand van die tweede basaardag is daar 'n hoogstaande program van musiek en voordrag aangebied waaraan ook die "Cape Town Amateur Band" deelgeneem het. Die verkoop van sowat £225 op die eerste dag is op die volgende tot omtrent £300 opgestoot. Die groot klomp goed wat oorgebly het, sou later weer te koop aangebied word.
Op Saterdag 2 April 1892 is daar op die terrein van Rouwkoop House in Rondebosch self weer 'n basaar gehou waar die "Regimental Band" moontlik die namiddag opgetree het. Die opbrengs was £40.13s.
'n Ander kerkgebou
Die nuwe ontwikkelinge in verband met die verskuiwing van die Universiteit van Kaapstad uit die stad, het in 1925 tot 'n interessante bespreking gelei. As die bearbeiding van die studente aan Rondebosch opgedra word, was die kerkraad daartoe bereid, mits die ring sy invloed vir die verkryging van 'n geskikte bouterrein vir 'n nuwe kerk en die byeenbring van die vereiste boufonds sou gebruik. In 1932 was daar weer 'n beweging ten gunste van 'n kerkgebou op 'n ander en geskikter plek. Hierdie keer was dit waarskynlik vanweë die lawaai van verbysnellende treine by die ou kerk en toe pogings om grond op Westbrooke of naby die Musiekkollege van die universiteit te bekom, misluk, beveel die argitek Wynand Louw aan dat geraasverdowers in die kerkgebou aangebring word. Later dink 'n Kommissie vir Geraasbestryding dat dubbele vensters die beste oplossing sal wees en toe word daar afgesien van die plan om elders 'n nuwe kerk te bou.
Die Vlakte
Moontlik is daar toe reeds dienste op die Kaapse Vlakte gehou, want in Desember 1926 neem die kerkraad van br. K.C. Dekenah 'n harmonium oor wat hy vir gebruik by die dienste in Anderdale, die ou naam vir Crawford, gekoop het. Vroeg in 1927 berig ds. P.G.J. Meiring dat hy met sy herderlike besoeke in die omgewing van Crawford "'n heel aantal leden onzer Kerk" aangetref het vir wie se gerief daar so spoedig moontlik 'n kerksaal gebou moes word. Die kerkraad deel hierdie oortuiging en in die Julie-vergadering rapporteer die voorsitter dat die eienaar van die dorp Crawford vier standplase teen £50 vir die bou van 'n saal aangebied het. Broers Dekenah en Pickard moes die erwe gaan uitkies en die voorsitter sou by die volgende vergadering 'n sketsplan voorlê vir 'n saal wat saam met die terrein en meubels hoogstens £800 moes kos.
Op 'n spesiale vergadering in Augustus 1927 sê die voorsitter dat daar vier erwe teen £25 stuk gekoop is, maar eers na verskeie vergeefse pogings om die gebou teen die genoemde prys te laat oprig — een keer is die koste op minstes £1 200 gestel — kom die blye tyding in September 1928 dat ouddiaken C. van der Vlugt die bouwerk vir £690 aangeneem het. Hierdie som het nie die omheining en die banke ingesluit nie. Tydens die sitting van die Sinode is die hoeksteen op Saterdagnamiddag 20 Oktober 1928, deur die Moderator, ds. G.J. Hugo (Porterville), gelê.
Na die inwyding van die gebou op Sondagmiddag 16 Desember 1928, is daar gereelde Sondagnamiddag-dienste gehou en die opkomste was betreklik goed. Op die Sondag na die inwyding is die eerste kindjie, Gert Christiaan, 'n seuntjie van br. August W.H. Steffen en sy eggenote, in die saal gedoop en op 10 Februarie 1929 is die Nagmaal vir die eerste keer daar gevier. Nog in dieselfde jaar het die Skoolraad die gebou teen £5 per maand vir skooldoeleindes gehuur.
Die totale koste van die saal het £877.19s.2d. beloop, waarvan £700 aan die kontrakteur, £111.12s.0d. vir die grond, £231.10s.11d. vir die omheining en £37.0s.3d. vir die meubels betaal is. Dit was 'n duur onderneming, maar Rondebosch het dit as 'n eer beskou dat hy wat tot kort tevore self hulpbehoewend was, nou in die geestelike nood kon voorsien van 'n groot aantal behoeftige lede van ons Kerk wat meestal uit die buitedistrikte deur die droogtes en ander oorsake na die stad gedryf is en hulle op die Vlakte gevestig het.
Totdat Rondebosch 'n medeleraar gekry het, is ene mej. Botha met behulp van die Hoofbestuur van die Vrouesendingbond as geestelike werkster op die Vlakte geplaas. Die Vrouesendingbond van die gemeente het haar salaris en die kerkraad haar losieskoste gedra. In 1929 is daar 'n bykomende ouderling (br. H.R. Theunissen) en 'n bykomende diaken (br. S.P. le Roux) vir die Vlakte-wyk gekies. In 1930 is daar 'n konsistorie by die saal aangebring. Van die £100 wat dit gekos het, het die kerkkas en die wyk elk die helfte betaal. Met waardering het die kerkraad in November 1932 kennis geneem van die opbrengs van £25.2s. by 'n basaar op die Vlakte. Terselfdertyd het 'n onbekende suster 'n nagmaalservies vir gebruik in die kerk van Crawford geskenk. Eers in 1935 het die saal elektriese beligting gekry.
Landsdowne
In Februarie 1931 berig oud. Theunissen dat daar in Lansdowne 'n saal vir dienste op Sondagaande gratis te kry was en die hou van sulke dienste of bidure word aan hom en diaken Le Roux opgedra. Twee maande later verneem die kerkraad dat dié byeenkomste bevredigend bygewoon word en toe die gemeente 'n tweede leraar kry, word die dienste op Lansdowne twee keer per maand deur die predikante om die beurt waargeneem. Die volgende jaar bepleit mnr. D. Lamprecht, onderwyser op Lansdowne, die aankoop van die "Church Hall" aldaar van die verbandhouers teen omtrent £900, maar ds. Meiring sr. lug sy vrees vir twee middelpunte vir eredienste op die Vlakte. Na 'n deeglike bespreking van die saak is daar dan ook geen besluit geneem nie.
Sommer kort hierna, egter, ontmoet mnre. Kritzinger, Buitendag en Lamprecht die kerkraad in verband met die behoefte aan 'n eie kerksaal vir die Lansdowne-wyk. Die Afrikanerbevolking in daardie buurt was reeds groot en het steeds aangegroei, terwyl die saal wat in gebruik was, geen waardige plek van aanbidding was nie omdat dit ook vir "sondige" doeleindes gebruik is. Die wyk het self vurig daarna verlang om 'n saal te hê wat vir kerklike werksaamhede soos die Sondagskool en die Jongeliede-vereniging afgesonder kon word. Die toestand was ernstig. Sektes het onder die mense gewoeker en die verlede het klinkklaar bewys dat die mense nie die dienste in Crawford wou bewoon nie, maar eerder na ander genootskappe of sektes oorgegaan of tot algehele kerkloosheid verval het. Wat die saak vererger het, was die groot aantal kinders wat die Sondagskool in Crawford kwalik kon bereik. Daar was twee erwe naby die skool en in die middel van die wyk vir £150 te koop en so 'n saal sou stellig vir skooldoeleindes gehuur word.
Nadat die afvaardiging vertrek het, het veral ds. Meiring sr. en br. A.W.H. Steffen op die ernstige besware teen 'n saal daar gewys. Lansdowne was te naby aan Crawford en dit kon 'n "nadelige morele uitwerking" op die lede van Crawford se gemeenskap hê wat self ook heel ver van hul saal af gewoon het. Verder sou 'n saal in Lansdowne die onderlinge tweedrag verskerp en dit later vir die twee wyke onmoontlik maak om as eenheid saam te werk. 'n Uitgerekte bespreking het tot die besluit gelei dat die erns en opregtheid van die Lansdowne-gemeenskap getoets sou word deur hulle die geleentheid te gee om op 'n lys te toon wat hulle bereid was om vir die saak te doen en op te offer. Op dieselfde vergadering is daar gerapporteer dat die stadsraad vir die onmiddellike toekoms geweier het om van Tarongaweg wat Crawford en Lansdowne verbind het, 'n harde pad te maak.
Na 'n grondige ondersoek besluit 'n spesiale kerkraadsvergadering in November 1932 om £500 aan die oprigting van 'n saal op twee erwe naby die laerskool te bestee. Hierdie bedrag moes alle koste insluit en die sowat £200 waarvoor daar op die lys van br. S.F le Roux geteken was, moes 'n deel daarvan uitmaak. Broers Dekenah, Le Roux en ds. A.M. Meiring moes die onderneming verder voer. Toe daar twee erwe naasaan die ander twee teen £110 verkrygbaar is, onderneem die kerkraad einde Januarie 1933 om self die saal daarop te bou. Die materiaal sou deur broers Dekenah en Le Roux aangekoop word en laasgenoemde is gehuur om die arbeid te verskaf. So kon daar werk verskaf word aan lede van die Kerk in Lansdowne wat dan weer 'n deel van die loon vrywillig aan die kerk sou afstaan. Die argitek A.L. Meiring het reeds 'n plan vir die gebou opgetrek.
Dit was 'n deel van die voorstel dat dié saal as plek van aanbidding aan Crawford ondergeskik moes bly en dat die sakramente slegs in Crawford bedien sou word. Die Kaapse Stadsraad is verder bedank vir hul aanbod om die saal wat toe vir Sondagoggend- en aanddienste gebruik is, vir 'n onbepaalde tyd aan die kerkraad te gee. In April is 'n ekstra uitgawe van £50 eenparig goedgekeur.
Die hoeksteentjie is op 22 Maart 1933 "ter Ere Gods" gelê en die inwyding het op 12 Mei 1933 met 'n rede deur ds. Meiring sr. plaasgevind. Die volgende dag het 'n basaar en konsert £43.5s. gelewer waardeur die koste van die stoele ruim gedek is. Die vrywillige bydraes van die lede het reeds op £55 gestaan. Die totale koste, omheining ingesluit, het £656.3s.11d. beloop, maar die lede sou self die ekstra £6.3s.11d. vind. Die grond en transport daarvan het byna £120 gekos en £147 het vir die arbeid op die tender van br. Le Roux gegaan. Die argitekte Louw en Louw, die firma van Wynand Louw, het die planne voorsien en die toesig, alles kosteloos, gehou. In Lansdowne het daar groot geesdrif vir die saal geheers en die lede sou hulle geldelike verpligtinge nakom. In 1933 is 'n klavier van mnr. M.M. Kritzinger wat in die saal gebruik is, vir £30 aangekoop. Die C.J.V. van die wyk het £20 betaal en die kerkraad het die verkoper van die betaling van £10 op die saallys vrygestel.
Toe die saal in 1935 teen £7 per maand deur die skoolraad gehuur is, is die behoefte aan 'n groot konsistorie vir 'n ekstra klaskamer gevoel. Ofskoon dit onseker was vir hoe lank die skoolraad die saal sou huur, het die kerkraad aan die dringende versoek van die broeders van Lansdowne voldoen en br. S.P. le Roux het die konsistorie vir £150 gebou. Nadat daar lank sonder groot sukses met die stadsraad oor die "oopmaak" van Rangeweg na die saal gekorrespondeer is, het br. Le Roux op eie koste "'n tydelike stukkie pad gekonstrueer."
Vergroting van die Rondebosse kerkgebou
Met die bou van 'n saal in Lansdowne agter die rug, word die planne vir die verbetering van die kerkgebou meer ambisieus en by die geraasdempende vensters word daar nou ook 'n groter galery beoog. Volgens die goedkoopste plan van argitek Attie Meiring sou die koste ongeveer £715 bedra. Nadat die eerste tenders ontvang is, besluit die kerkraad om die werk nog verder uit te brei en uiteindelik is die vier portaalopenings toegebou, nege vensters aan die ooste- en suidekant van dubbele rame en ruite voorsien, twee deure in die portaal aan die noordoostekant ingebou, 'n nuwe galery en trap aangebring, die hele elektriese beligting so vernuwe dat dit 'n sieraad vir die kerk was en noodsaaklike reparasies gedoen, alles vir slegs sowat £567. Weer is br. Le Roux gehuur om die veranderings in samewerking met die Boukommissie aan te bring. Geen wonder was dit dat die kerkraad so ingenome met die werk was dat hy dadelik besluit het om ook die vensters aan die noordekant te verdubbel en 'n hele aantal kleiner verbeterings aan te bring nie.
Op Sondag 18 Februarie 1934 is die gerestoureerde gebou plegtig en in die teenwoordigheid van 'n groot skare onder die leiding van ds. Meiring sr. ingewy. Ook is daar 'n vergrote portret van wyle ds. H.E. du Plessis onthul. Van die totale koste van £646 van die verbeterings is byna £105 aan die elektriese beligtingstelsel bestee, £446 aan die bou van die galery en trap, die verdubbeling van al die vensters en die toebou van die portale, en £95 vir die banke op die galery.
Die kinderdienste wat vroeër in die kerksaal gehou is en waarvoor die ouderlinge beurtelings verantwoordelik was, is in 1939 gestaak. Daar moes vir die kinders in die kerk plek ingeruim word, sodat hulle ten volle by die kerklike lewe ingeskakel kon word. Moontlik is die behoefte aan meer ruimte in die kerk hierdeur benadruk. Toe daar dus herstelwerk aan die kerk en die saal gedoen moes word, geniet die moontlike vergroting van die kerkgebou ernstige aandag.
Nadat daar 'n bietjie met die tenders gesukkel is, word dié van mnr J.D. van der Linden vir £2 198 aangeneem en die ou kerkgebou kry 'n nuwe vleuel. Die vergrote gebou is op Sondagoggend 16 Junie 1940, in gebruik geneem en by die aanddiens is ds. T.C.B. Stofberg as studenteleraar daar bevestig. Die aanbou van die vleuel het £2 547 gekos. Die vorige jaar het die kerkraad 'n lening vir £2 000 op eerste verband van die kerk geneem om vir die nuwe pastorie by Argyleweg 9 in Nuweland, wat later jare die gemeente se enigste pastorie sou word, te betaal en nou gaan hulle weer by Sanlam een vir dieselfde bedrag aan op eerste verband van die pastorie en tweede verband van die kerk. Die balans op die boukoste sou uit die lopende rekening kom. Op die pastorie word £400 afbetaal en die kerkskuld staan op £3 600, waarop daar hopelik £250 per jaar gedelg sou kon word. Tussen 1938 en 1940 het die dankofferopbrengs van £579 tot £879 gestyg, terwyl die kollektes ook elke jaar meer ingebring het.
Kerksaal in Rondebosch
Die kerkgebou was pas vernuwe, toe die bou van 'n kerksaal aangepak is. Die gulle aanbod van br. J. Fred. Dreyer om 'n groot bedrag teen 3% vir die doel te leen, het 'n sterk stoot aan die onderneming gegee. Die boukoste, sonder meubels, moes hoogstens £1 200 wees. Weer is die werk volgens 'n plan van argitek Meiring gedoen en die Boukommissielede was bb. J.S.M. Viljoen A.J. Pickard, K.C. Dekenah, M.M. Loubser, P.B. Borcherds, ds. A.M. Meiring (scriba van die kerkraad en saamroeper van die kommissie) en mnr. Fred. Dreyer. Dieselfde stelsel moes gevolg word as met die vernuwing van die kerkgebou deur br. Le Roux as gehuurde van die kerkraad. Op 30 April bekragtig 'n gemeentevergadering die kerkraad se besluite en etlike persone voeg die daad by die woord deur dadelik geldelike bydraes te beloof.
Ook die hoeksteenlegging op 1 September 1934 deur ds. Meiring sr. sou vir 'n grootskaalse monstering van die hele gemeente se vrygewigheid aangewend word. As blyk van dankbare erkentlikheid teenoor die Sendinggemeente vir die beskikbaarstelling van hul kerksaal vir die Moederkerk se gebruik, sou 'n kwart van die opbrengs aan hulle geskenk word vir die oprig van 'n saaltjie op Bokmakierie. Die hoeksteenlegging is deur ongeveer 350 mense bygewoon en die kollekte het £55 opgelewer.
Op 23 November 1934 is die saal in gebruik geneem. Ds. Meiring jr. het voor 'n groot skare — onder wie 'n twintigtal evangeliedienaars — die woord gevoer. Die kollekte was £18 en die basaar op 1 Desember het £110 ingebring. 'n Kwart van dié twee bedrae is vir die werk van die plaaslike sending afgesonder. Vroeg in 1937 het mnr. Dreyer die bewys teruggestuur en die saalskuld was gedelg.
Claremont, kindertreë van gemeente Keurboom
Claremont se kerksaal is gebou vir die doelmatiger huisvesting van die Sondagskool wat, soos die wyksbiduur, sedert 1937 in mnr. en mev. W. Uys (waarskynlik die ouers van die skilderes Ann Nosworthy) se huis gehou is. Een keer sou die kinders na Rondebosch vervoer word, maar die ouers het volgehou dat die kerkraad 'n perseel vir 'n saal moes koop. Veral br. F Duminy het hom in die kerkraad vir die saak beywer en in 1939 word daar 'n stuk grond teen £160 aangekoop, waarop daar oor twee jaar gebou sou word. Die saak word dus in Februarie 1941 weer aangeroer. Daar was reeds £30 in 'n boufonds en die wyk het onderneem om jaarliks £30 te gee as die kerkraad begin bou. Die Sondagskool is destyds deur 67 kinders bygewoon en baie moes weens gebrek aan ruimte geweier word.
Toe daar besluit is om 'n saal met ongeveer 200 sitplekke te bou, het br. H.D. van Dyk aangebied om £1 te gee vir elke £10 wat vir die doel gekollekteer word. Hy is as saamroeper benoem van die Boukommissie wat benewens hom uit bb. J.S.M. Viljoen en J.J.M. Prins bestaan het. By die volgende vergadering kon die kerkraad oor drie tenders besluit vir 'n gebou van 48 x 26 voet wat baie soos die Lansdowne-saal sou lyk. Die tender van br. S.P. le Roux vir £646, meer as £300 laer as die hoogste een, is aangeneem en 'n speling tot op £700 is toegelaat. Br. van Dyk het nou £100 ter herinnering aan wyle sy dogtertjie geskenk en die kerkraad het eenparig besluit om die saal die Marina van Dyksaal te noem.
Die wysiging van die bouplanne deur die stadsraad en die stygende pryse gedurende die Tweede Wêreldoorlog het die totale koste na £774 opgestoot. Ds. P. de V. Grobbelaar het die hoeksteen gelê op 10 Mei 1941, net voor sy vertrek uit die gemeente. Die inwyding het op 15 November 1941 deur ds. W.S. Conradie plaasgevind. In Maart 1942 is die saal beskikbaar gestel vir "maatskaplike en opheffingswerk" onder die groter Sondagskoolkinders op Saterdagnamiddae en in dieselfde jaar huur die skoolraad dit teen £10 per maand vir 'n spesiale klas. Twee jaar later is dit op voorstel van oud. (adv.) J.H. Conradie afgestaan vir die oprigting van 'n kleuterskool vir Afrikaanssprekende kindertjies wat grotendeels deur personeellede van die Laerskool Groote Schuur gehou is.
Kerkmusiek
Laat in 1896 besluit die kerkraad dat die nuwe orrel wat vir 'n proef-tyd in gebruik was, deur 'n bekwame orrelis ondersoek moes word. Was hy daarmee tevrede, sou hulle geen beswaar daarteen opper as die koor en die orrelkomitee dit koop nie. Wat die uitslag van die deskundige ondersoek was, is nie bekend nie, maar die orrel is waarskynlik nie aangeskaf nie, want in April 1897 bring ds. Marchand dit onder die kerkraad se aandag dat die firma R. Müller 'n uitstekende instrument vir £105 het. Die orrelkomitee het byna £50 in hand gehad en na 'n lang bespreking is die koor gemagtig om die koop te sluit, op voorwaarde dat die kerkraad geen geldelike verantwoordelikheid daarvoor sou dra nie. Toe Müller die volgende jaar vir die aansuiwering van die balans van £75 vra, wys iemand met die vinger na die koor, dog die liewe leraar het maar weer vriendelik ingewillig om die nodige te probeer vind.
Nadat die kerkraad in Januarie 1937 vir die invoering van nagmaalkelkies gestem het, laat hy hom geesdriftig oor die verkryging van 'n nuwe orrel uit. Met die volgende Dankfees sou diö saak pertinent genoem word. Toe die kerkraad tussen 'n Duitse orrel van Müller vir £990 en 'n Amerikaanse Wicks van Cooper, Gill en Tomkins vir £1 018 moes kies, het die keuse op laasgenoemde geval. Vir die ou instrument het hulle £18 gekry. (Interessant genoeg, het daar in 1937 'n orrel in Rondebosch diens gedoen wat 84 jaar vantevore in die ou kerk op Malmesbury gestaan het.)
Op 6 Desember 1937 is daar met die installering begin van die orrel wat toe so pas van oorsee aangekom het. Die feestelike ingebruikneming het op Saterdag 22 Januarie 1938, voor ongeveer 350 belangstellende toehoorders plaasgevind. Die rede is op versoek van die kerkraad deur ds. Meiring sr. gehou, terwyl die orrel deur die baasorrelis van daardie dae, prof. P.K. de Villiers, bespeel is. Aan offers is daar £83 ontvang. Toe dit voor die tyd onprakties bevind is om die hele galery te vergroot, is die sitplek vir die orreliste, indertyd mej. Rita Blake, uitgebou. Ook is daar "versagtende materiaal" op die galeryvloer aangebring.
Bekende vader en seun leraars
In 1922 word ds. P.G.J. Meiring, redakteur van die Kerkbode, gevra om die gemeente teen 'n geringe vergoeding en saam met sy ander werksaamhede deeltyds te bearbei. In 1932 word ds. Arnold Meiring, sy seun, gevra om hom behulpsaam te wees en so word hy as leraar bevestig.
Onlangse geskiedenis
Die jare 50 en 60 was 'n bloeitydperk vir die Afrikaanse bevolking van die suidelike voorstede. Binne die gemeentegrense is die Hoërskool Groote Schuur in 1959 in die destydse administrateurswoning Vredenhof as uitvloeisel van die gelyknamige laerskool gestig. Rondebosch en haar twee dogters het in 1979 meer as 2 400 volwasse (belydende) lidmate gehad. In 1990, ná die ontbinding van Die Vlakte, was die oorblywende twee gemeentes se gesamentlike lidmaattal sowat 1 200. Rondebosch, as enigste oorblywende gemeente van die drie, se lidmaattal het lank bly daal, in 2000 625, 2004 375 en 2009 285, in 2010 konstant op 287, maar in 2011 verder gedaal tot net 260 en in 2012 tot 240 met 19 dooplidmate. In 2014 was dit onderskeidelik 224 en 15. Die meeste lidmate is bejaardes, van wie 'n aansienlike deel in 'n tehuis en woonstelgebou vir ouer persone van die NG Kerk (in onderskeidelik Claremont en Rosebank) woon.
Die gemeente was lank die geestelike tuiste van talle Suid-Afrikaanse ministers omdat die landgoed Groote Schuur binne die gemeentegrense en naby aan die kerkgebou geleë is. Pieter Willem Botha was die laaste eerste minister wat lidmaat van Rondebosch was. Sy opvolger as staatspresident, F.W. de Klerk, is 'n lidmaat van die Gereformeerde Kerk.
Dr. Van der Walt se lang bediening
Dr. Ernst van der Walt, voorheen verbonde aan die NG gemeente Vredelust in Kaapstad se noordelike stadsgebiede, lewer sy intreepreek in Rondebosch op 5 Desember.
Phildalphia-konferensiesentrum
Onder dr. Van der Walt het die gemeente in 1986 die Philadelphia-konferensiesentrum op dié klein Swartlandse dorpie gestig as 'n maatskappy sonder winsbejag. Die kerkraad het van die behoefte vir 'n konferensiesentrum vir jong mense bewus geword en toe 'n kommissie onder voorsitterskap van dr. Van der Walt aangestel om 'n geskikte tuiste vir die sentrum te soek. Mev. Rina Rauch, 'n lidmaat en waarskynlik die sangeres Laurika Rauch se ma, is gekoöpteer. Geld is vir die koop van 'n geskikte plek ingesamel. Dit is gebruik vir Christelike konferensieseminare en om jong mense geestelik toe te rus. Tussen 80 en honderd jong mense kon daar tuisgaan. Die opstal staan op 'n plaaswerf en is later as 'n pastorie gebruik. Die kompleks is teen 'n nominale bedrag van die Philadelphia-gemeente gekoop en gerestoureer. Die grootste bydraes het van lidmate van die NG Kerk gekom, maar die sentrum se gebruik was nie beperk tot lidmate van dié kerkverband nie. Die sentrum het 'n sterk geestelike klem gehad en die landelike karakter is behou. Heelwat toerusting en meubels is van skenkers ontvang.
Afrikaanse Passiespel
'n Vroeë hoogtepunt in Rondebosch was die eerste aanbieding van 'n Afrikaanse passiespel deur die gemeente op Goeie Vrydag 20 April 1984. Mev. Marie Hammann, vrou van die hoof van die Hoërskool Groote Schuur, was die regisseuse. Dr. Van der Walt het help skryf aan die teks, waaraan onder meer ook Anna M. Louw meegewerk het. Dié opvoering was so geslaagd dat dit van 1985 af onder die spelleiding van Edith Mulder, groter en omvangryker geword het. Jaar ná jaar is dit drie maal elke Paasnaweek in die Maynardville-buitelugteater in Wynberg aangebied met dr. Van der Walt wat telkens die rol van Jesus vertolk het. In 1985 is dit op uitnodiging tydens die Bybelfees op Stellenbosch opgevoer en in 1990 op George. In 1991 het die passiespel 'n gesamentlike onderneming van die Rondebosse NG en Sendingkerk (later die Verenigde Gereformeerde gemeente) geword.
In 1987 woon dr. Van der Walt op uitnodiging die Amerikaanse gebedsontbyt by wat gereël word deur Christen-lede van die Amerikaanse Kongres en in Maart 1988 woon die Van der Walt-egpaar 'n byeenkoms van Christenleiers in Windsor, Engeland, by met die tema "Freedom and Responsibilty".
Leraar se buitelandse betrokkenheid
In Desember 1988 vertrek dr. en mev. Van der Walt Europa toe. Ná sy bekering vertrek Ernst jr., hul oudste seun, vroeg in 1989 na Pretoria vir opleiding by Operasie Mobilisasie. In Junie daardie jaar is hy na Europa vir Love Europe en vestig hom in Londen. In Desember daardie jaar besoek dr. Van der Walt sy oudste seun in Londen en woon die Britse parlementêre gebedsontbyt by. Hy toer daarna in Wallis, Skotland en Frankryk. In Oktober 1990 ontmoet Ernst sr. en jr. in Israel en die volgende maand keer Ernst jr. na Suid-Afrika terug.
Inlywing van gemeente Keurboom
In die Rondebosse gemeente was 1990 'n belangrike jaar omdat die kerkraad hom in Augustus daardie jaar ten gunste van die inlywing van die dogtergemeente, Keurboom, by die moedergemeente uitspreek, nadat dié moontlikheid reeds in Maart 1985 op 'n kerkraadsvergadering bespreek is. Dit was sowat 16 maande nadat Rondebosch se enigste ander dogtergemeente, NG gemeente Die Vlakte, in April 1989 ontbind het en die meeste lidmate by die NG gemeente Van Riebeeck in Kenwyn ingeskakel het, maar 'n aantal ook by Keurboom en Rondebosch. Laasgenoemde twee gemeentes verenig op 1 Desember 1990 en ds. J.P. Theron word Rondebosch se derde medeleraar. Ds. P.G. Thirion is in Julie 1989 in Rondebosch as polisiekapelaan bevestig. Nog 'n belangrike datum vroeg in die jare 90 was die naweek van 6 tot 8 September 1991 toe Rondebosch sy eeufees vier.
In 1993 word dr. Van der Walt voorsitter van die uitvoerende raad van LSA, Love Southern Africa, die oorkoepelende sambreelorganisasie van verskeie sendingorganisasies in SA. In 1995 besoek hy weer die VSA en in 1998 kom eers Indië aan die beurt en daarna Ethiopië en Praag. In dié jaar word hy lid van die Kweekskool se eksamenkommissie en die kuratorium. Die volgende jaar bring besoeke aan onder meer Noorweë, Zimbabwe, Engeland, Skotland, Ethiopië en Hongarye.
As leier van die Bybelvertalingsbaan van LSA was dr. Van der Walt betrokke by Bybelvertaling in Ethiopië. Sendingwerk in Indië het ook 'n groot deel van sy sendinghart gevul. Hy was die koördineerder van die Indië-vennootskap in die Wes-Kaap asook die voorsitter van die Trust van die Evangeliese Kerk in Indië en besoek Indië die eerste keer in 1998 op uitnodiging waar hy 'n voordrag in Madras by die Festival 1000 lewer. Ná die eerste besoek sou nog vyf aan Indië en Nepal volg. Hy het die voorreg gehad om aan verskeie internasionale sendingbyeenkomste soos Mosbach (1991), Joshua Project 2000-bekendstelling (1995) in Colorado Springs, VSA, asook die Global Evangelisation Rountable in Oslo (1999) deel te neem.
Die gemeente het op 2 Maart 2008, op sy 66ste verjaardag, afskeid geneem van dr. Ernst van der Walt. Sy opvolger is ds. Jan van Schoor Momsen, wat hierheen gekom het van Witbank se moedergemeente af.
Die meer as honderd jaar oue kerkgebou is by Derryweg 2, Rondebosch, geleë. Die gemeente se aanlyn tuiste is www.ngrondebosch.co.za.
Kerkbode berig oor inwyding van eerste kerkgebou
Die Kerkbode het as volg oor die inwyding op 16 Junie 1864 berig: "Een aanzienlijke schare verzamelde zich ten huize van den Broeder Mostert, ter plaatse 'Welgelegen,' ten einde vandaar zich in statigen optocht naar het nieuwe Godshuis te begeven. Te 11ure voormiddags trok de stoet, bestaande uit den Kerkeraad van Wijnberg, den Leeraar, en Kerkeraad van de Episcopaalsche Gemeente van Mowbray, de plaatselijke Wesleyaansche Leeraar, leeraren en zendelingen van de Gereformeerde Kerk, een aantal oud-kerkeraadsleden en vele broeders en zusters van deze en andere gemeenten naar de Kapel, terwijl Dr. P. E. Faure uit de 122, 123 en 125ste Psalmen met luider stem las. Bij het gebouw gekomen overhandigde de Broeder oud-diaken Gysbeit Mostert ZijnEerw. den sleutel en opende deze in naam van den Drieëenigen God het gebouw ter openlijke vereering van Zijn nooit volprezen Naam en ter verkondiging van het zaligmakend Evangelie van den Heere Jezus Christus, en trad men het huis binnen zingende Psalm 100 vers. 3 en 4. Nadat allen geplaatst waren, beklom Dr. P. E. Faure den Kansel en droeg het gebouw plegtig aan den Allerhoogsten op. Vervolgens hield Dr. Abraham Faure, die 35 jaren geleden de Wijnbergsche Gemeente gesticht had, de inwijdingsrede naar aanleiding van Ps. 119:16: 'Ik zal mij vermaken in uwe inzettingen." De rede was zeer indrukwekkend,-een ieder bewonderde de jeugdige kracht– waarmede dezelve werd uitgesproken, en vooral was het hartroerend de toespraak te hooren van den leeraar der gemeente, Z.Eerw. jongsten broeder, wien Z.Eerw. nu ongeveer 30 jaar geleden, in zijn heilig dienstwerk in deze gemeente had ingezegend, en wien hij geluk wenschte het gezegend middel in de hand des Heeren te zijn geweest, om het door Z.Eerw. voor 35 jaren begonnen werk zoodanige uitbreiding te geven dat er in de gemeente thans twee kerken en zeven grootere en kleinere kapellen bestonden.... Na den dienst begaf een groot gedeelte der toehoorders zich naar de woning van den Br. oud-ouderling S. J. Mostert, Sr., die voor deze gelegenheid een ware liefdemaaltijd had aangerigt. En daar was het in waarheid; 'Zij aten te zamen met verheuging des harten.' In den namiddag, ten 3 ure, was die kapel weder welgevuld, en hoorde men met gespannen aandacht naar den welsprekenden redenaar, den Hoogleeraar John Murray, die de gemeente stichtte naar aanleiding van Efeze I:10."
Restourasie van kerkgebou, 2022
Die gemeente het in die naweek van 25 tot 27 Maart 2022 die einde van 'n restourasieprojek van R1,5 miljoen gevier. Die gebou het krake gehad waardeur op plekke reg deur die muur gesien kon word. Dr. Johan van den Heever, predikant tydens die restourasie, het aan die Kerkbode gesê die eerste kerkraad het al in Junie 1892, sewe maande nadat met bouwerk begin is, krake in die mure opgelet wat hulle onder die argitek se aandag gebring het, maar dié het hulle gerusgestel dat dit nie ’n probleem sou inhou nie.
Luidens ’n ingenieursverslag in 1969 was die gebou in alle opsigte onveilig. Die kerkraad moes besluit of die gebou behou of gesloop moes word. Dieselfde dag waarop hulle toe die saak bespreek het, tref ’n groot aardbewing Tulbagh met trillings wat tot in Rondebosch se konsistorie gevoel is. Die kerkraadslede het na buite gehardloop om te kyk of hulle kerkgebou nie in duie stort nie. In 2019 het die kerkraad besluit op ’n intensiewe restourasieproses. Deel van die restourasiewerk het ook ingesluit om die kerk se klok, wat meer as 50 jaar laas gelui is, ’n nuwe kloktoring te gee om dit te huisves.
Kerkbode het op 23 Maart 2022 berig: "Die kerkklok, net soos die historiese kerkgebou, het ook ’n storie om te vertel. Toe die kerkgebou in 1940 vergroot is met ’n suidelike vleuel het die kerktoring, waarin die 60 kg klok gehang het, in die slag gebly. Dit het daarna sowat 30 jaar in ’n akkerboom gehang, maar toe die boom vrek, is dit weggebêre, eers in die toegeboude voorportaal en daarna in die kluis.
Leraars
Die eerste leraar, ds. Marchand, was die tweede leraar, ds. Kriel, se skoonpa, terwyl ds. P.G.J. Meiring die oupa en ds. Arnold Meiring die oom was van die destydse administrateur van Kaapland, Kobus Meiring, wat getroud is met die suster van dr. Van der Walt (1982–2008) se vrou, Frieda. Van die leraars wat die eerste 100 jaar hier in die bediening gestaan het, het net drie tien jaar of langer gebly. In 2015 was die huidige predikant, ds. Jan Momsen, reeds sewe jaar hier werksaam.
Freesia caryophyllacea
Die plant blom in April, Mei en Junie, die blomme is wit.
Calyx imperialis
Calyx imperialis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Calyx en tot die familie Phloeodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1924 deur Dendy.
Clemens van Alexandrië
Titus Flavius Clemens, Grieks: Klemes Alexandreus, Κλήμης Αλεξανδρεύς (* omtrent 150 in Athene; † omtrent 215 in Alexandrië), was 'n Griekse teoloog en Christelike skrywer wat vandag as Clemens van Alexandrië bekend staan.
Clemens het aanvanklik die Platoniese en Middel-Platoniese filosofieë bestudeer en uiteindelik belang gestel in die Christendom. Hy het vanuit sy geboortestad Athene na ander Griekse gebiede, Onder-Italië en Egipte gereis waar hy deur Christelike leraars onderwys is. Omtrent 175 het hy 'n dosent by die Kategeteskool van Alexandrië en omtrent 200 die skool se hoof geword. Hy het die grootste deel van sy latere lewe in Alexandrië gebly.
Clemens het baie moeite gedoen om Christendom en Griekse wysbegeerte in ooreenstemming te bring. Sy werke bevat baie inligting oor die Gnostisisme, 'n religieuse stroming wat destyds 'n strawwe mededinger van die proto-ortodokse Christendom was. Sy leerling Origenes het sy opvolger as hoof van die Kategeteskool geword.
Clemens was gedurende die hele laat antieke tydperk en later nog in die ooste hoog geag; sy werke is tydens die Middeleeue egter nie in Latyn vertaal nie. In 1748 het Pous Benedictus XIV hom uit die Roomse heiligekalender laat skrap omdat daar min oor sy lewe bekend was, daar nie sprake kon wees van 'n openbare verering nie en sy leerstellings vir die Rooms-Katolieke Kerk twyfelagtig was. Dit is dus omstrede of hy by die kerkvaders gereken moet word.
Aan Clemens word 'n brief toegeskryf wat aan ene Theodoros gerig was en waarmee hy tekste uit die Geheime Evangelie van Markus aan hom gestuur het. Hierdie geskrifte was gemik op gevorderde gelowiges en lewer onder meer bewys vir Jesus van Nasaret se homo-erotiese verhoudings.
Werke
In sy trilogie Protreptikòs eis toùs Héllenas (Vermanende rede aan die Grieke) weerlê Clemens die heidendom en doen 'n oproep tot bekering.
In sy werk Paidagogós (Die opvoeder) behandel Clemens Christelike etiek, net soos die klein skrif Quis dives salvetur (Watter ryke sal gered word).
Naoki Sakai
Naoki Sakai (gebore 22 Augustus 1975) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Vernon Dent
Vernon Dent (16 Februarie 1895 – 5 November 1963) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent The Shadow (1937).
Gewone nagreier
Die gewone nagreier is 'n algemene standvoël en besoeker. Die wetenskaplike naam beteken "nagraaf", wat verwys na die spesie se nagtelike gewoontes en die skor kraaiagtige geluid wat dit uiter.
Identifikasie
Dit is 'n bonkige reier met 'n kort nek. Die volwassene het 'n kenmerkende swart mus en rug wat by sy wit en grys vlerke en onderkant afsteek. Die agterkoppluime ontbreek soms. Alhoewel volwasse nagreiers na grootrietreiers lyk, verskil die jong voëls deurdat hulle kleiner is, oranje oë en wit kolle aan die punte van die rugvere het. Volwasse voëls het gewoonlik 'n lengte van 56 cm.
Habitat
Hulle kom een-een, in pare of in groepies langs stil rivierlope, damme en strandmere voor. Bedags rus hul en skuil in bome of tussen oewerplantegroei en kom dan teen laat namiddag te voorskyn. Soms is tot 18 voëls bymekaar te sien. Die voël jag veral snags deur stil te staan aan die waterkant. Hulle vang klein vissies, garnale, paddas, klein waterdiertjies en klein soogdiertjies.
Die broeigebiede is vars- en soutwatervleilande oor groot gedeeltes van Noord-Amerika, Europa, Asië, en Afrika. Hulle maak nes in kolonies op platforms van stokke in boomplate of op die grond in beskermde plekke soos eilande of rietbeddings, en lê 3 tot 8 eiers.
Verspreiding
Buite die nesmaaktyd is hulle nomadies. Die Noord-Amerikaanse groep, N. n. hoactli, oorwinter in Meksiko, die suidwestelike Verenigde State, Sentraal-Amerika en die Wes-Indiese Eilande. Die ander groep, N. n. nycticorax, oorwinter in tropiese Afrika, en die suidelike Asië. In die Amerikas kan N. n. nycticorax tot sover as Patagonië gevind word.
Eddie Karnil
Eddie Karnil (20 Januarie 1936 – 12 September 2008) was 'n Deense akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Tough Guys of the Prairie (1970), The Ways of Women (1970), en Kun sandheden (1975).
Domkrag
'n Domkrag is 'n meganiese toestel wat gebruik word om swaar vragte op te lig of om groot kragte aan te wend. 'n Meganiese domkrag gebruik 'n skroefdraad om swaar toerusting op te lig. 'n Hidrouliese domkrag gebruik hidrouliese krag.
Die mees algemene vorm is 'n skêrdomkrag en 'n vloerdomkrag, wat voertuie oplig sodat onderhoud verrig kan word. Die skêrdomkrag is een van die eenvoudigste domkragte en word algemeen gebruik by motors. Dit is 'n meganiese domkrag wat van 'n skroefdraad gebruik maak (rotasiebeweging word omgesit in lineêre beweging). Dit is lig en kompak en behoort saam met 'n wielsleutel in elke motor se bagasieruim gestoor te wees.
Calyx infundibulum
Calyx infundibulum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Calyx en tot die familie Phloeodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1993 deur Pulitzer-Finali.
Jack P. Shepherd
Jack P. Shepherd (gebore 14 Januarie 1988) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Broken Hearts (2012) en in die televisiereekse Coronation Street (1960) en The Jeremy Kyle Show (2005).
Blink Stefaans
Blink Stefaans is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1981 vrygestel is. Die regisseur was Jans Rautenbach. Die twee hoofkarakters, Fanus en Blink Stefaans, is deur Regardt van den Bergh vertolk.