cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kleurlingstemregvraagstuk
Havenga skaar hom by Malan
Die vernaamste struikelblok in die weg van die uitvoering van die Nasionale Party se verklaarde beleid tussen 1948 en 1950, was die teenstand van mnr. N.C. Havenga as leier van die Afrikanerparty, sonder wie se hulp die NP nie die bewind in 1948 sou kon oorneem nie, maar in Oktober 1950, kort na die algemene verkiesing in Suidwes-Afrika en die dood van genl. Smuts, het Havenga sy opposisie in so 'n mate onttrek dat hy tot 'n vergelyk met Malan gekom het om die wetsontwerp in te dien wat die Kleurlingkiesers van die algemene kieserslys sou haal en vir hulle vier blanke verteenwoordigers in die Unie-Volksraad en een in die Senaat sou gee. Voorsiening is in die wetsontwerp gemaak dat die getal verteenwoordigers vermeerder kon word, maar slegs mits daar geen verandering kom in die verhouding van bruin teenoor wit verteenwoordigers nie, dus 4:150. Met ander woorde, 'n bykomende bruin verteenwoordiger in die Unie-Volksraad sou eers kon sitting inneem nadat 'n verdere 38 bykomende wit verteenwoordigers verkies is. (Die meeste Volksraadslede was 178 in die jare tagtig, waarvan 166 regstreeks verkies is en 12 eweredig deur die 166 om die betreklike sterkte van elke party te weerspieël.)
Ten einde die steun van die nominaal meer verligte Afrikanerparty te verseker, het die Nasionale Party sy oorspronklike plan ietwat gewysig. Baie Nasionaliste het gereken drie verteenwoordigers sou genoegsaam wees, dat dié lede nie toegelaat moes word om te stem oor vertrouenskwessies nie en dat swart verteenwoordiging afgeskaf moes word. Ondanks die geringe toegewings het die debat oor die Wetsontwerp op die Afsonderlike Kiesersverteenwoordiging in 1951 se parlementsitting meer diepliggende emosie by alle Suid-Afrikaners laat ontvlam as enige wetsontwerp sedert die Suid-Afrika-wet van 1909.
Die Torch Commando
Die Torch Commando (Fakkelkommando in Afrikaans) is in Mei 1951 deur oudstryders van die Tweede Wêreldoorlog gestig om die Kleurlingstemreg, soos verskans in die Suid-Afrika-wet van 1909, te verdedig teen die Nasionale Party se hewige aanslag. 'n Groep politiek bewuste oudstryders het besluit om 'n optog met fakkels te hou om beswaar aan te teken teen die regering se voorneme om die Suid-Afrika-wet van 1909 te wysig ten einde Kleurlinge van die algemene kieserslys te verwyder en hulle op 'n afsonderlike kieserslys te plaas. Die wekroep om deelname is gerig aan alle oudstryders, eers in Johannesburg, Port Elizabeth en Kaapstad, maar later ook in ander stede, om hulle stem te laat hoor vir die waardes waarvoor hulle in die Tweede Wêreldoorlog geveg en hulle kamerade gesterf het. Niemand het aanvanklik gedink dat die optogte enigiets meer sou wees as net 'n buiteparlementêre demonstrasie van korte duur om baie Suid-Afrikaners se beswaar teen die Nasionalistiese regering te laat hoor nie. Daar was geen meesterplan nie en niemand het aanvanklik 'n blywende organisasie of vereniging in gedagte gehad nie.
Oudstryders by die duisende het gehoor gegee aan die oproep, want hulle was gretig om die kameraderie, patriotisme en opwinding van die oorlog te herleef in die vae hoop dat iemand hulle iets konkreets sou gee om te doen ten einde van die Nasionale Party-regering ontslae te raak. Dit was die enigste samebindende faktor in die vyfjarige bestaan van die Torch Commando. Die Torch Commando het uit die staanspoor geweier om standpunt in te neem oor die vraagstuk van swart regte. Hy het selfs Kleurlinge, vir wie hy veronderstel was om te veg, vervreem en sy geloofwaardigheid ingeboet toe die organisasie ná hewige debatvoering geweier het om sy lidmaatskap aan alle Suid-Afrikaners oop te stel.
Tot almal se verbasing en selfs die leiers s'n, het hulle gou nasionale bekendheid verwerf. Maar die Torch Commando het in gewildheid en krag begin afneem nadat hy 'n vennootskap (die United Democratic Front) met die Verenigde Party en die Arbeidersparty aangegaan het om saam die Nasionale Party in die verkiesing van April 1953 te beveg. Baie lede het met die uiterste ywer gewerk om die verkiesing te wen, maar die VP-leierskorps het vooraf reeds besef hulle kans om die NP te verslaan, was bra skraal, ondanks die United South African Trust Fund, in 1949 deur genl. Jan Christian Smuts gestig om die VP se geldsake op vaster grondslag te plaas, en deeglike beplanning en organisasie.
Parlementêre en hofstryd
Die Opposisie het kort na die wetsontwerp in Februarie 1951 ter tafel gelê is, die wettigheid van die parlementêre prosedure uitgedaag. Aan regeringskant was die argument dat die Unie-Parlement 'n soewereine liggaam was sedert die Statuut van Westminster van 1931 en die Statuswet van 1934. Die NP het aangevoer die Unie-Parlement kon enige wetgewing met 'n eenvoudige meerderheid aanvaar wat wetgewing wat deur die Britse Parlement aanvaar is, afgeskaf het. Die Suid-Afrika-wet was volgens hulle een van dié wette en kon met 'n gewone meerderheid verander of herroep word. Die regering was vas oortuig dat daar geen meer wetlike struikelblokke was nie en verder meer het hulle hulself oortuig dat bruin kiesers nie van enige substantiewe regte ontneem sou word nie. Die leier van die Opposisie, adv. J.G.N. Strauss, het egter aangevoer die voorgestelde wetgewing doen afbreuk aan artikels 35 en 152 van die Suid-Afrika-wet. Hy het die speaker daarom versoek dat die prosedure wat gevolg sou word, moes ooreenstem met die bepalinge van die Suid-Afrika-wet. Die minister van binnelandse, dr. Eben Dönges, het geredeneer die wetsontwerp is nie onderworpe aan die bepalings vir verskanste klousules nie, en selfs al het dit, was die klousules nie meer van toepassing nie. Die Unie-Parlement het die onbeperkte reg gehad om oor sy eie prosedures te besluit. In April 1951 beslis die speaker, mnr. J.H. Conradie, nadat hy alle argumente oor die regs-, grondwetlike en parlementêre beginsels wat ter sake was, aangehoor het, dat die klousules nie meer gegeld het nie. Hy het veral staatgemaak op die beslissing van die appèlhof in 1937 dat, sedert die Statuut van Westminster aanvaar is, die Parlement die hoogste wetgewende liggaam in die Unie was en dat die hof nie die mag gehad het om te beslis oor die wetlikheid van 'n voorgestelde wet nie. Sy uitspraak is nie in die Parlement betwis nie en die regering het met die wetsontwerp voortgegaan volgens die gewone prosedure.
Daar was heftige teenkanting in elke stadium van die parlementêre prosedure. Dit is slegs aanvaar na die toepassing van die valbyl wat enige verdere debatvoering verbied het. Die goewerneur-generaal het die wet onderteken en dit het Wet No. 46 van 1951 geword. Die Opposisie en die bruin gemeenskap was geensins tevrede nie en was vasbeslote om die geldigheid van die wet in die Hooggeregshof te toets. Die metode wat die regering aangewend het, het tot wydverspreide kommer gelei en selfs verbitterdheid in sommige oorde. Baie mense het geglo, ongeag die meriete van die saak, is die gees van die Grondwet verontagsaam. 'n Gevoel van ongemak het posgevat, wat gou gelei het tot georganiseerde teenstand ook teen ander wetgewing.
Bruin kiesers hof toe
Voor die einde van 1951 het vier bruin kiesers die geldigheid van Wet No. 46 van 1951 in die Kaapse Afdeling van die Hooggeregshof uitgedaag. Die hof moes egter berus by die uitspraak van die appèlhof van vroeër en het die wetgewing gehandhaaf, al was dit vir twee regters moeilik om die rede vir die 1937-besluit te verstaan. Die saak is voor die Appèlhof in Bloemfontein gebring en breedvoerig geargumenteer voor 'n paneel van vyf vooraanstaande regters onder die voorsitterskap van hoofregter Centilivres. Die argumente het 'n volle ses dae geduur en die hof het 'n hele maand lank oor sy uitspraak beraadslaag. Die uitspraak was eenparig teen gunste van Harris en sy mede-petisionarisse. Die aanvaarding van die wetgewing deur gewonde meerderhede in afsonderlike sittings het dit ongeldig gemaak, het die regters bevind, want die Statuut van Westminster het geen verandering aan die Suid-Afrika-wet teweeg gebring nie. Die regters het beslis dit was hulle plig om onduidelikheid oor die 1937-besluit te bring en daardie uitspraak verwerp. Die verskanste klousules was steeds geldig.
Die uitspraak het groot opspraak verwek. Malan het dadelik aangekondig dat die regering dit verwerp. Die regering sou stappe doen om te verseker dat die Parlement soewerein is. Die Verenigde Party het die uitdaging aanvaar. Die party het aangevoer daar was geen sprake dat die parlement se soewereiniteit in gedrang gekom het nie en dat die regering immoreel en onwettig die stemreg van die bruin kiesers verminder het. Die VP het onderneem om saam met die Torch Commando en die Arbeidersparty elke grondwetlike maatreël tot sy beskikking te gebruik om die regering se pogings te dwarsboom. Net vir die duur van die Van Riebeeckfees in April 1952 het al die strydende partye die strydbyl tydelik begrawe.
Verbete stryd
Met die hervatting van die parlementsitting ná die fees het 'n bittere debat gekom. Die regering het beweer die hof het die soewereine status van die Unie aangepas deur die Parlement te dwing om hom te hou by 'n Britse wet (die Suid-Afrika-wet van 1909). Die Verenigde Party het gesê dis onwaar en die regering daarvan beskuldig dat hy nie sou huiwer om onwettig op te tree om sy sin te kry nie. Kort hierna maak die regering 'n wetsontwerp bekend wat 'n Hooggeregshof van die Parlement sou skep en terugwerkend sou wees tot 1931. Die wetsontwerp wou hê enige dokument wat veronderstel is om 'n wet van die Parlement te wees, moet as sodanig aanvaar word ongeag watter prosedure by sy aanvaarding gevolg is. Die Hof sou bestaan uit al die lede van albei Huise wat jurisdiksie sou hê om die Hooggeregshof se besluite te hersien wat die uitwerking sou hê dat dit wette van die Parlement ongeldig verklaar. Die betrokke minister sou die reg hê om appèl aan te teken by die Parlementshooggeregshof teen enige besluit van die Hooggeregshof. Omdat die Verenigde Party kon insien so 'n hof sou in werklikheid net die Parlement met 'n ander naam wees, het hy onderneem om die voorstel met alles tot sy beskikking te beveg. Ná 'n bittere debat is die regering se wetsontwerp deur die Parlement aanvaar as Wet No. 35 van 1952. Die Verenigde Party het dit 'n "skaamtelose strategie om die verskanste klousules van die Grondwet te ontduik" genoem. Buite die Parlement was daar 'n stortvloed protes. Selfs die regeringsgesinde Die Burger was ontevrede oor die situasie. Die koerant het gesê die maatreël was 'n noodsaaklike onding en dat die Hooggeregshof van die Parlement behoort te verdwyn nadat hy sy taak verrig het.
Die regering se optrede het egter 'n veldtog van burgerlike ongehoorsaamheid tot gevolg gehad wat in Oktober 1952 tot rasse-onluste in Port Elizabeth, Oos-Londen en Kimberley gelei het. Die regering se antwoord was al hoe strenger veiligheidsmaatreëls terwyl die VP op 'n onpartydige benadering aangedring het in oorlegpleging met nie-blankes. Teen dié agtergrond is Suid-Afrika se binnelandse beleid die eerste keer in 1952 voor die Verenigde Nasies gebring, wat teen enige vorm van rassediskriminasie besluit het en 'n spesiale kommissie aangestel het om Suid-Afrika te ondersoek. Die regering weier die kommissie toegang tot die land, maar hy vorder nietemin verdoemende inligting teen die Unieregering in en so kom apartheid op die VP-agenda waar dit dekades lank sou bly.
Die regering het meer en meer afgesonder geraak namate die wêreldmening toenemend teen sy rassebeleid gedraai het. Die ernstige toedrag van sake het egter nie die Nasionaliste van stryk gebring nie en hulle besluit om die organisasies wat vir die lydelike verset verantwoordelik was, in die kiem te smoor. Toe die Parlement in Januarie 1953 byeenkom om oor die gebruiklike wantrouemosie in die eerste minister debat te voer, het adv. J.G.N. Strauss die regering se rassebeleid heftig aangeval. Hy het beweer die regering bring die eenheid tussen die twee blanke groepe in gedrang, het vriendelike state vervreem en in werklikheid juis die blanke beskwaing wat hy wou beskerm, in die gevaar gestel. Ongelukkig het Strauss nagelaat om te sê of die VP hoegenaamd 'n teenbeleid gehad het. Hy kon dit trouens nie waag nie, omdat baie van sy meer behoudende partygenote midde-in die weerstandsbeweging geneig was om met die Nasionaliste te simpatiseer. Tydens die kort sessies is die Wet op Openbare Veiligheid aanvaar, wat tydens onrus noodmagte sou gee. Die VP het die wet asook die wysigings ana die Wet op Kriminele Reg ondersteun, maar die Arbeidersparty en mev. Margaret Ballinger, naturelleverteenwoordiger, het albei punt vir punt teengestaan. Die Engelse Pers en die Torch Commando was ewe hewig gekant teen 'n "drastiese inbraak op fundamentele regte". Sommige Afrikaanse koerante het gedink die wetgewing was betreurenswaardig dog noodsaaklik. Die VP was onder druk van sy lede in gebiede waar die onrus plaasgevind het om 'n standpunt in te neem wat nie wesenlik van die Nasionaliste s'n verskil het nie. Liberale VP-lede was erg ontstoke hieroor.
In die lig van sy verbeterde vertoning in die 1953-verkiesing het die regering tydens die parlementsitting wat in Julie 1953 begin het, opnuut die wetsontwerp op die afsonderlike verteenwoordiging van kiesers voor die parlement gebring, dié keer voor 'n gesamentlike sitting van albei Huise wat op 15 Julie begin het. Die wetsontwerp het voorgestel dat artikel 35 van die Suid-Afrika-wet, wat Kaapse bruin stemreg verskans, herroep word. Die Opposisie het sy vorige standpunt gehandhaaf en tydens die tweede lesing van die wetsontwerp het dr. Malan steeds 19 stemme kortgekom. Tydens die verdaging hierna het drie konserwatiewe lede van die VP nieamptelik na Malan uitgereik en hom gevra om Strauss weereens te nader om te kyk of hulle nie tot 'n vergelyk kon kom nie. Strauss het sy party geraadpleeg en die toenadering verwerp. Toe die debat op 16 Septemeber hervat is,het die VP-leier aangevoer Malan het 'n skeuring in die VP probeer teweeg bring deur sy regtervleuel sover te kry om die wetsontwerp te steun. Tydens die derde stemming was dit duidelik dat sommige V.-lede vir die regering gestem het, maar Malan het nog steeds 16 stemme te min gehad.
Onenigheid in die VP
Tydens die parlementêre reses van Oktober 1953 tot Januarie 1954 het die onenigheid in die VP verdiep. Vyf Volksraadslede is uit die party gedwing en toe die Parlement hervat, het nog twee hulle by die vyf aangesluit. Hulle het onderneem om die regering te steun in die wetsontwerp op afsonderlike verteenwoordiging. Op 17 Mei is weer oor die wetsontwerp gestem en dié keer het die regering nege stemme gekort vir die tweederdemeerderheid. Eers tydens die parlementsitting van 1955 het die Kleurlingstemreg weer ter sprake gekom. Die minister van justisie, mnr. C.R. Swart, kondig aan dat die appèlregters van ses tot 11 vermeerder sou word. Tydens die daaropvolgende debat erken Swart die vermeerderde getal regters hang nou saam met die debat oor Kleurlingstemreg. Enkele dae nadat die wetsontwerp oor die Appèlregters aanvaar is, stel die regering 'n maatreël voor dat die senaat ontbind word en hersaamgestel word. Hy sou wegdoen met die ou stelsel van proporsionele verteenwoordiging waarvolgens die hoër huis se lede bepaal is. Die getal senators sou vermeerder word van die huidige 48 tot 89. Die regering sou sodoende 'n totaal van 171 stemme hê tydens 'n gesamentlike sitting vergeleke met die Opposisie se 77 - 'n gerieflike meerderheid van twee derdes. 'n Storm het onmiddellik hieroor losgebars, selfs van Nasionaliste wat graag die bruin kiesers op 'n afsonderlike kieserslys wou plaas, maar wat nie saamgestem het met die metode nie. 'n Aantal Afrikaanse lektore van die Universiteit van Pretoria het in die openbaar beswaar gemaak enkele dae nadat die wetsontwerp op die vergrote Senaat in Mei 1955 bekend gemaak is. Hulle het beweer dit verontagsaam 'n basiese beginsels van parlementêre regering, dat dit ondemokraties is, ongrondwetlik en minderheidsregte verydel. Hulle het dit beskou as 'n kunsmatige poging deur die regering om 'n tweederdemeerderheid te kry terwyl hy in werklikheid op skaars die hefte van die kiesers se steun kon aanspraak maak. Die regeringspers het die beswaarmakers verguis. Die Burger het gesê geen regdenkende mens sou die Senaatwetsontwerp op sigself ondersteun nie, maar dat dit geregverdig was ten einde die dooiepunt te beëindig, waarvoor die koerant in dieselfde asem die VP verkwalik het.
Bruin kiesers verloor stemreg
Die wetsontwerp is ná 'n lang debat aanvaar. Die Verenigde Party het belowe dat, indien hy weer aan die bewind sou kom, hy die algemene kieserslys sou herstel. So 'n gebeurlikheid het egter toe reeds hoogs onwaarskynlik gelyk. Die sessie het geëindig as een van die ongelukkigste sedert Uniewording. Die laaste hoofstuk in die voortslepende drama oor Kleurlingstemreg het in Februarie 1956 afgespeel, nadat adv. Hans Strijdom in November 1954 premier geword en die stryd by dr. Malan oorgeneem het, toe die Unie-Volksraad en Senaat gesamentlik sitting ingeneem het om oor die wetsontwerp oor afsonderlike verteenwoordiging te stem. Die Arbeidersparty het die sitting geboikot, maar die Verenigde Party het die wetsontwerp met hand en tand beveg tydens elkeen van sy stadiums. Ná 'n twee weke lange debat is die wetsontwerp aanvaar met 'n meerderheid van twee derdes. Drie van die ses Konserwatiewe Party-lede, wat van die VP weggebreek het, het ten gunste daarvan gestem. Die wetsontwerp is aanvaar. Nie alleen is die sowat 45 000 bruin kiesers op 'n afsonderlike kieserslys geplaas nie, maar die klousules wat daaroor gehandel het, is herroep. Terselfdertyd is die grondwet van die Verteenwoordigende Kleurlingraad gewysig sodat dit merendeels uit benoemde lede sou bestaan. Ook het die Kleurlingbevolking die reg verbeur om hul eie mense in die Kaapse Provinsiale Raad te verteenwoordig, soos voorsien in die Suid-Afrika-wet.
Die Senaatwet is in die Hooggeregshof betwis, maar die applikante het hul saak verloor, aangesien die hof eenparig beslis het geen beperking kon geplaas word op die omvang van die mag wat die Parlement het om enige gewone wet te aanvaar nie. Al elf regters van die Appèlhof het die besluit gehandhaaf in Oktober 1956. Dit was uiteindelik 'n oorwinning vir die regering en die einde van die pynlike hoofstuk in die land se geskiedenis. In 1951 reeds het John Hatch aangevoer: "Let daarop dat die Verenigde Party se teenstand teen die wetsontwerp nie gegrond is op die beginsel van hulle verdediging van die nieblanke se stemreg nie. In 1936 was die meeste van hulle heeltemal bereid om saam te werk en die swart kiesers van die algemene kieserslys te verwyder en sodoende vir Hertzog in staat te stel om die nodige tweederdemeerderheid te verkry. As Kleurlingkiesers nie gewoond daaraan was om vir die Verenigde Party te stem nie, kan daar min twyfel bestaan dat die regering maklik sy tweederdemeerderheid sou verkry het." Gegewe die latere skeuring in die party (ter wille van 45 000 kiesers in die Westelike Provinsie), is dié stelling hoogs aanvegbaar.
Garri Kasparof
Garri Kimowitsj Kasparof (Russies: Га́рри Ки́мович Каспа́ров; gebore 13 April 1963 as Garik Weinstein in Bakoe, Azerbeidjan) is 'n skaak-grootmeester en voormalige amptelike wêreldkampioen van die wêreldskaakfederasie FIDE (1985–1993), skrywer, politieke aktivis en medestigter van die Russiese buiteparlementêre opposisiebeweging Solidarnost. Hy word deur vele beskou as die beste skaakspeler van alle tye.
Politiek
Kasparof kondig sy aftrede uit professionele skaak op 10 Maart 2005 aan, sodat hy sy tyd aan die politiek en sy skryfwerk kan bestee. Hy vorm op 13 Desember 2008 'n beweging genaamd die Verenigde Burgerlike Front ("Solidarnost") saam met Boris Nemtsof, en sluit as lid by die opposisiegroep Die Ander Rusland aan, 'n koalisie wat die administrasie en beleid van Wladimir Poetin opponeer.
In 2008 kondig hy sy planne aan om as kandidaat deel te neem aan die wedloop om die Russiese presidentskap, maar hy slaag egter nie daarin om die nodige huurruimte te verseker vir die wetlikvereiste aantal ondersteuners nie. Kasparof blameer "amptelike obstruksie" hiervoor. Alhoewel hy in die Weste wyd beskou word as 'n simbool van die opposisie teenoor Poetin, word hy egter swak ondersteun. Daar word beweer dat die politieke klimaat dit moeilik maak vir opposisiekandidate om te organiseer. Hy is tans op die bestuurraad vir die Menseregtestigting en is die voorsitter van die stigting se Internasionale Raad.
Yongle
Yongle (Wade-Giles: Yung-lo, ook gespel Joeng-le; 2 Mei 1360 – 12 Augustus 1424) was die derde keiser van die Ming-dinastie in China; hy het van 1402 tot 1424 regeer. Sy persoonlike naam was Zhu Di (Wade-Giles: Chu Ti).
Opkoms
Zhu Di was die vierde oudste seun van keiser Hongwu, die stigter van die Ming-dinastie. Hy was aanvanklik die Prins van Yan, met Beiping (nou Beijing) as die hoofstad van sy prinsdom. Te midde van die voortdurende stryd teen die Mongole van die Noordelike Yuan-dinastie het Zhu Di sy eie mag gekonsolideer en sy teenstanders uit die weg geruim.
Hy het aanvanklik sy pa se aanstelling van sy oudste broer, Zhu Biao, en daarna dié se seun Jianwen as kroonprins aanvaar, maar toe Jianwen keiser word en begin om sy magtige ooms tereg te stel en hul range te verlaag, het Zhu Di ’n dekmantel gevind om in ’n rebellie teen sy broerskind in opstand te kom. Hy het grootliks met die hulp van eunugs wat sleg behandel is onder Hongwu en Jianwen, wat albei ten gunste van die Confuciaanse geleerde-burokrate was, die aanvanklike aanvalle op sy prinsdom afgeweer en suid opgeruk teen sy broerskind in die keiserlike hoofstad, Nanjing.
In 1402 het hy Jianwen se bewind omvergewerp en Nanjing beset. Hy is daarna tot keiser verklaar en het die naam Yongle aangeneem, wat "ewigdurende geluk" beteken.
Bewind
260px|duimnael|links|Die Changling-graftombe. Yongle was gretig om sy eie stempel af te druk en het Jianwen se bewind nietig verklaar. Hy het ’n groot poging aangewend om rekords oor sy kinderjare en rebellie te vernietig. Dit het ingesluit die wydverspreide verwydering van die Confuciaanse geleerdes in Nanjing. Die probleme in die hoofstad het hom ook aangespoor om Beijing weer die nuwe keiserlike hoofstad te maak.
Verder het hy die keiserlike eksamen grootliks uitgebrei en heringestel in die plek van sy pa se gebruik van persoonlike aanbevelings en aanstellings. Hierdie geleerdes het tydens sy bewind die Yongle-ensiklopedie opgestel.
Yongle is dood terwyl hy persoonlik ’n miltêre veldtog teen die Mongole gelei het. Hy is in die Changling-graftombe, die sentrale en grootste mausoleum van die Ming-graftombes noord van Beijing, begrawe.
Gudmundiet
In Suid-Afrika word dit op verskillende plekke aangetref, soos in die Argent-myn van Delmas (Nkangala) in Mpumalanga, die Alpha-Gravelotte-myn en die Monarch Antimony-myn in Gravelotte (Limpopo), en die Prieska-kopermyn in Copperton in Noord-Kaap.
Sintetiese gudmundiet is 'n halfgeleier met 'n hoë koëffisiënt vir die termokrag (>200 μV/K by 900 K).
Johnny Rahm
Johnny Rahm (11 Junie 1965 – 7 November 2004) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Kiss-Off (1992).
Lys van kardinale aangestel deur Pous Leo XIII
Pous Leo XIII die 256ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1878 tot 1903 het 147 nuwe kardinale aangestel in 27 konsistories.
Foster Brooks
Foster Brooks (11 Mei 1912 – 20 Desember 2001) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Villain (1979), Cannonball Run II (1984), en Oddballs (1984), en in die televisiereeks Mork & Mindy (1978).
Ludwig Müller
Biografie
Ludwig Müller het ná sy skoolloopbaan vanaf 1908 as pastoor in Rödinghausen (Wesfale) en vanaf 1914 as pastoor in die Duitse Vloot gedien. In die tydperk tussen 1926 en 1933 was hy militêre pastoor in Königsberg (die huidige Kaliningrad).
Müller het reeds in 1931 by die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Werkersparty NSdAP aangesluit. Hy was 'n medestigter van die Duitse Christene-beweging in Oos-Pruise en het as sy gewestelike leier gedien. In April 1933 is hy deur Adolf Hitler as sy vertrouensman vir kerksake benoem. Vanaf 4 Augustus 1933 was Müller die provinsiale biskop van die Kerk van die Oud-Pruisiese Unie (Kirche der Altpreußischen Union) en het op 27 September 1933 Friedrich von Bodelschwingh as Ryksbiskop opgevolg. Hermann Göring het Müller daarnaas as Staatsraad benoem. Desondanks het Müller reeds in 1935 al sy bevoegdhede as Ryksbiskop kwytgeraak.
Müller was 'n onvoorwaardelike aanhanger van Hitler en sy ideologie. Met sy verbintenis met die NSdAP het Müller die indruk geskep dat die Christelike geloof met die Nasionaal-Sosialisme versoenbaar sou wees. Müller het sodoende die Barmer Theolgische Erklärung (Barmense Teologiese Verklaring) uit die jaar 1934 verwerp waarmee Evangelies-Lutherse teoloë die Bybelse leerstellings bevestig het wat slegs God as die Here erken. Die rasse-ideologie van die Nasionaal-Sosialistiese beweging was eweneens nie versoenbaar met die uitverkiesing van Israel as Godsvolk nie.
Flitspunt
Die flitspunt of vlampunt van 'n chemiese stof is die laagste temperatuur waarby die stof genoeg damp afgee om te ontbrand wanneer dit in kontak kom met die suurstof van die lug en 'n ontstekingsbron.
Die flitspunt moet nie verwar word met die selfontbrandingstemperatuur nie. Hierdie temperatuur is die temperatuur waarby 'n damp/lug-mengsel spontaan sal ontbrand.
Jyutping
Jyutping is ’n vorm van romanisering om Standaardkantonees in Latynse letters te skryf. Benewens letters bestaan dit ook uit syfers agter sommige letters. Daar is geen spasie voor die syfers nie en hulle kan óf op dieselfde reël as die letters óf effens hoër staan. Die letters kom meestal ooreen met die klankletters van die Internasionale Fonetiese Alfabet. Dié klankletters is: m, f, n, l, h, w, s, j, ei, i, im, in, u, ui, un, œ en œk.
Flitspunt
Die flitspunt is 'n aanduiding van hoe geredelik 'n vonk of gloeiende voorwerp 'n brand in teenwoordigheid van die stof sal laat ontstaan.
Jyutping
Jyutping is ’n afkorting van Jyutjyu pingjam (tradisionele Chinees: 粵語拼音; Jyutping: jyut6 jyu5 ping3 jam1) ("Klankspelling van die Kantonese taal").
Flitspunt
Voorbeelde
Eter het 'n flitspunt van -45 °C. Selfs as dit in 'n koelkast bewaar word, kan voldoende damp vrygestel word om 'n ontploffing te veroorsaak. Die damp kan ontbrand deur 'n vonk van die skakelaar wat die lampie bedien. Eter moet daarom in 'n koelkas gehou word wat bestand is teen ontploffings en waarin alle elektriese onderdele afgeskerm is.
Andere stowwe:
Diesel het 'n hogere flitspunt as petrol en is daardeur minder gevaarlik. Dié verskil is belangriker as die ventilasiemoontlikhede beperk is, soos by enjins wat in bote ingebou is. <!--
Fysisch/Chemische achtergrond
Bij het vlampunt is het mogelijk de verbranding van de damp boven de vloeistof in stand te houden. Voor een deel kan dit verklaard worden met het gegeven dat bij stijgende temperatuur de dampspanning boven een vloeistof sterker stijgt dan op basis van de gaswet verwacht wordt. Met de wet van Avogadro betekent dit dat er meer moleculen aanwezig zijn als de temperatuur hoger is. Meer moleculen betekent meer brandstof, dus makkelijkere verbranding.
Om het voorbeeld minder abstract te maken staat hieronder de verbrandingsreactie van methanol. De beschreven processen gelden voor elke verbranding.
2 CH3OH +  3 O2  →  2 CO2  +  4 H2O  + energie
Om de verbranding in stand te houden is het nodig dat elk methanolmolecuul dat verbrand wordt, minstens één volgend molecuul "aansteekt". Bij dit "aansteken" moet de activeringsenergie geleverd worden aan het tweede methanolmolecuul. Een deel van energie die vrijkomt bij de verbranding van het eerste methanolmolecuul vormt de activeringsenergie van het tweede molecuul. De reactie-energie komt in de vorm van kinetische (=warmte), rotatie- en vibratie-energie terecht in de reactieproducten kooldioxide en water. Tijdens de botsing tussen een energiedragend kooldioxide- of watermolecuul en een methanolmolecuul wordt de energie overgebracht op het methanolmolecuul, dat vervolgens voldoende activeringsenergie gekregen heeft om zelf te reageren.
Omdat moleculen door botsingen steeds hun onderlinge energie uitwisselen moet de activeringsenergie eigenlijk in één keer geleverd worden. Een methanolmolecuul kan niet een gedeelte van de activeringsenergie "bewaren" tot een volgende botsing het totaal van de energie boven de activeringsenergie uittilt. Als er veel luchtmoleculen aanwezig zijn zullen energierijke kooldioxide- en watermoleculen hun energie voor een deel kwijtraken bij botsingen met die moleculen. Er is niet meer voldoende energie aanwezig om een nieuw methanolmolecuul "aan te steken" en de verbranding stopt. Het mengsel bevindt zich nog beneden zijn vlampunt. Door óf de temperatuur te verhogen (waardoor er meer methanolmoleculen in het damp/luchtmengsel komen en dus de verhouding methanol/lucht stijgt) óf de luchtdruk te verlagen (waardoor er minder luchtmoleculen in het damp/luchtmengsel komen en dus de verhouding methanol/lucht ook stijgt) wordt verbranding, en daarmee vlampuntcondities, mogelijk.
Luchtdruk
Bovenstaande vlampuntenwaarden hebben betrekking op metingen op of nabij zeeniveau. Als de luchtdruk veel lager is, wordt het vlampunt ook lager.
Ongeluk
Dit feit is de oorzaak van een ongeluk waarbij een passagiersvliegtuig is neergestort. Voor een relatief korte vlucht werd geen gebruik gemaakt van de grote vleugeltank van het passagiersvliegtuig. Tanks voor kerosine zijn voorzien van elektronische detectoren. De bekabeling van die detectoren had bij het desbetreffende vliegtuig kortsluiting gemaakt met het hoogspanningsgedeelte van de vliegtuiginstallatie. In de tank bevond zich nog een beetje kerosine, ongeveer 160 liter. Dat is bijna niets in vergelijking met het totale volume van de tank. Dit was speciaal ontwikkelde kerosine met een hoog vlampunt. Om overdruk in de tank te voorkomen tijdens het opstijgen (de buitenluchtdruk daalt) is de tank voorzien van ventielen. Tijdens de wachttijd op het vliegveld is een deel van de kerosine verdampt in overeenstemming met de dampspanning die bij de temperatuur hoort. Via het overdrukventiel werd de extra druk geneutraliseerd. In de tank was een damp/lucht-mengsel aanwezig dat beslist nog niet aan de vlampuntvoorwaarde voldeed.
Tijdens het opstijgen daalt de buitenluchtdruk, waardoor weer via het overdrukventiel de druk in de tank in overeenstemming met de buitendruk gebracht wordt. Hierbij wordt zowel damp als lucht uit de tank gelaten, waardoor de partiële dampdruk van de kerosine daalt onder de waarde die bij de temperatuur hoort. Uit de nog aanwezige vloeibare kerosine wordt het tekort aan partiële dampdruk aangevuld. Eventueel wordt de daardoor ontstane overdruk weer via het ventiel geneutraliseerd, waarbij opnieuw een hoeveelheid damp/lucht-mengsel uit de tank gaat. Het gevolg is dat de verhouding damp/lucht steeds groter wordt en uiteindelijk de voorwaarde voor het vlampunt overschrijdt.
De op een te hoge spanning werkende kerosinedetector, die daardoor vonken gaf, werd het vliegtuig uiteindelijk fataal.
Gevarenklassen
Ten behoeve van de veiligheidsvoorschriften voor opslag en transport van chemische stoffen, worden vluchtige brandbare stoffen in K-klassen ingedeeld, aan de hand van het vlampunt. Er zijn officieel drie soorten K-klassen, te weten, K1, K2 en K3. Daarnaast zijn er ook nog twee officieuze K-klassen, te weten, K0 en K4.
K2
Hieronder vallen de gassen/vloeistoffen die een vlampunt hebben van 21-55°C. Deze stoffen kunnen in een warme omgeving voldoende damp afgeven om tot ontsteking te kunnen komen.
K3
Hieronder vallen de gassen/vloeistoffen met een vlampunt van 55-100°C.
K0
Dit zijn de oplosmiddelen met een vlampunt onder de 0°C. Deze stoffen zijn zeer licht ontvlambaar!
K4
Het vlampunt van deze stoffen ligt boven de 100°C.
Zie ook: Gevarenklasse
-->
Doepatta
duimnael|180px|Die [[Indië|Indiese aktrise Shriya Saran in ’n moderne doepatta wat om die nek gedrapeer is.]]
’n Doepatta (Hindi: दुपट्टा, Pandjabi: ਦੁਪੱਟਾ/ਚੁੰਨੀ, دوپٹا, Oerdoe: دوپٹا) is ’n lang, veeldoelige serp wat baie Suid-Asiatiese vroue dra en gewoonlik by die res van die kleredrag pas. Dit was oorspronklik ’n simbool van fatsoenlikheid.
Gebruik
Die doepatta word in verskeie streke van Suid-Asië gedra. Hoewel dit steeds ’n simbool van fatsoenlikheid is, dra baie vroue dit vandag bloot as ’n dekoratiewe bykomstigheid. Daar is geen enkele manier om dit te dra nie, en namate tyd verloop en die mode verander, wissel die styl van die doepatta.
Dit word gewoonlik oor albei skouers en om die kop gedra. Dit kan egter ook soos ’n mantel om die hele bolyf gedrapeer word. Soms word dit gedra met die middelste deel op die bors en die punte oor die skouers. In moderne tye word die doepatta dikwels oor die een skouer of net oor die arms gedrapeer. ’n Kort doepatta, wat meer soos ’n serp lyk, kan ook gedra word.
Virtual International Authority File
Die Virtual International Authority File (VIAF) is 'n internasionale gesaglêer. Dit is 'n gesamentlike projek wat deur verskeie nasionale biblioteke begin is en wat deur die Online Computer Library Center (OCLC) bedryf word.
Sint Helena
Sint Helena (Engels: Saint Helena) is 'n eiland in die suidelike Atlantiese Oseaan met 'n bevolking van 4 255 en 'n oppervlakte van 121 km², sowat 2 000 km wes van die Afrika-kus. Sint Helena vorm saam met die eilande Ascension en Tristan da Cunha die Britse oorsese gebied Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha. Dit is ekonomies heeltemal afhanklik van die Verenigde Koninkryk. Die inwoners van Sint Helena noem hulself die Saints.
Die bevolking het uit drie bevolkingsgroepe ontstaan: Afrika-slawe, Chinese werkers en Britse setlaars. Die hoofstad is Jamestown en die grootste nedersetting is Half Tree Hollow.
Napoleon Bonaparte is ná die Slag by Waterloo na die eiland verban en is in 1821 hier oorlede. Die eiland se beperkte toerisme lê steeds groot klem op hierdie geskiedkundige feit. Sy woning, Longwood House, is nou 'n museum. Sedert die opening van die Suezkanaal in 1869 het Saint Helena feitlik alle strategiese waarde verloor.
Anglo-Boereoorlog
'n Nederlander, Andries Smorenberg, het daarin geslaag om in 'n houtkis van die eiland te ontsnap. Dié kis, met hom daarin versteek, is op die posboot gelaai. Hy is egter ná twee dae gevang toe hy uitgeklim het om vars lug te kry en is na Sint Helena teruggestuur. 'n Italiaanse vrywilliger, J. Balderacchi, het daarin geslaag om na 'n Spaanse skip, Nautilus, te swem. Hy het blykbaar Spanje bereik.
Geskiedenis
Die eiland is in 1502 deur die Portugees João da Nova ontdek. Weens die teenwoordigheid van vars drinkwater was die eiland interessant vir die seevaarlande. Die eiland is van 1645 tot 1659 deur die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande geëis. In 1658 het die Britse Oos-Indiese Kompanjie Jamestown gestig en die eiland in besit geneem. In 1673 het die Nederlanders weer die eiland verower, maar hulle is twee maande later weer deur die Britte verdryf. Die eiland het sedertdien in Britse hande gebly.
Die Sultan van Zanzibar, Khalid ibn Barghasch, was ook van 1917 tot 1921 hier in die tronk. Verder het beide Wêreldoorloë grootliks ongemerk deur die eiland verbygegaan.
Agelas semiglaber
Die spons behoort tot die genus Agelas en tot die familie Agelasidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Pulitzer-Finali.
Perdagtiges
Perdagtiges (Equidae) is 'n familie van onewehoewige soogdiere. Die familie het nog net een lewende genus, naamlik Equus. Al die perde, donkies en sebras behoort aan die genus. Spesies van die genus kan verbaster, maar die nageslag is gewoonlik steriel.
Wilde perdaftiges kom nog op grasvlaktes in oostelike en suidelike Afrika, asook in Sentraal-Asië voor. Verwilderde perde word ook in Amerika en Australië aangetref. Twee spesies, die perd en donkie, is suksesvol gedomestikeer en word wêreldwyd (hoofsaaklik as las- en rydiere) aangehou.
Die huidige spesies is almal medium tot groot herbivore. Hulle het lang pote, elk met 'n enkele hoef, lang nekke en koppe. Die ore is groot en omhoog gerig. Al die spesies het maanhare en 'n lang stert. Hulle kom in 'n verskeidenheid van kleure voor. Die mannetjies is groter as die wyfies.
Perdagtiges leef hoofsaaklik van gras, maar hulle vreet ook ander plantmateriaal, soos blare, takkies en wortels. Hulle is groepsdiere. Sommige spesies (veral die bontkwagga) wei soms in gemengde troppe saam met ander hoefdiere.
Colette Mann
Colette Mann (gebore 1950) is 'n Australiese aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Dish (2000) en in die televisiereekse Prisoner (1979) en MDA (2002).
Gestemde massademper
'n Gestemde massademper of tuned mass damper (TMD) is 'n stelsel wat die trillings van 'n hoë gebou demp. Die trillings word gedemp met behulp van 'n reuse gewig wat teen die trillings wat die gebou maak moet inwerk. Die trilling van 'n gebou (hoofsaaklik wolkekrabbers) kan verskeie oorsake hê, soos windkrag, of aardbewings. San Francisco het ook vele geboue met sodanige beskermingskonstruksie.
Stephanus du Toit
Prof. dr. Stephanus du Toit (noemnaam Fanus, Potchefstroom, Transvaal, 20 Julie 1905 – 2 Februarie 1982) was van 1930 tot 1935 predikant in die Gereformeerde Kerk en daarna tot sy aftrede in 1970 hoogleraar aan dieselfde kerkverband se Teologiese Skool op Potchefstroom.
Herkoms
duimnael|links|300px|Vierdejaarstudente van die [[Teologiese Skool Potchefstroom, 1929. Die studente op die foto stem nie ooreen met inligting in die GKSA se argief nie, maar Du Toit is tweede van links en Petra de Klerk in die middel.]]
Du Toit was die oudste seun van prof. dr. J.D. du Toit, wat as Totius onsterflike roem verwerf het as Bybelvertaler, psalmberymer, digter en volksman, en Maria Postma. Sy oupa aan vaderskant was ds. S.J. du Toit (1847–1911), een van die belangrikste figure in die vroeë stryd om die erkenning van Afrikaans en konsulent van die Gereformeerde Kerke onder die Kruis. Aan moederskant was hy die kleinseun van ds. Dirk Postma (1818–1890), die grondlegger van die GKSA en eerste hoogleraar aan die GKSA se Teologiese Skool op Burgersdorp, waaraan sowel Du Toit as sy vader ná die Skool se verplasing na Potchefstroom hoogleraar sou wees.
Opleiding
duimnael|links|240px|Die bestuur van die Gereformeerde Studentekorps Veritas Vincet, Potchefstroom, 1927. Voor: [[Jacs van Rooy, S. Spoelstra en J.P. Jooste. Agter: S. du Toit en A. Postma.]]
duimnael|regs|320px|Studente Teologiese Vereniging, Teologiese Skool Potchefstroom, 1926. Eerste ry: H.J. Vermeulen, F. Coetzee, P.W. van der Walt, Kuifie van der Walt, [[Sarel van der Walt|S.P. van der Walt, J.H. van Zyl. Tweede ry: J.P. van der Walt, B.J. de Klerk, H.C.J. Flemming, W.J. Postma, L.S. van der Walt, I.J. van der Walt, P.G.W. Snyman. Derde ry: J.J.H. Booysen, W.J. van der Merwe, J.L. van der Merwe, C.E.G. Malan, M. Postma, P.J. de Klerk, S.J. van der Walt, H.F.V. Kruger, J.L. de Bruin, A.L. Aucamp. Vyfde ry: Hugo du Plessis, P.J. Liebenberg, Fanus du Toit, B.B.B. Olivier, J.F. du Plooy, J.M. de Wet, J.B. du Plessis, S.C. Venter, A. Postma.]]
In 1939 vertrek hy na Nederland vir verdere studie in die Semitiese tale onder leiding van prof. F.M.T. Böhl van Leiden. Weens die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog moes die verblyf verkort word.
Breë betrokkenheid
In 1946 is hy afgevaardig na die eerste Gereformeerde Ekumeniese Sinode in Grand Rapids, VSA. In 1962 het hy met 'n senior beurs van die Nasionale Raad vir Sosiale Navorsing navorsing gedoen in die Bybellande asook aan verskillende Europese universiteite en die Britse Museum in Londen. Offisieus het hy sy vader, prof. J.D. du Toit, hulp verleen met die Bybelvertaling en was 'n redaksielid en medewerker aan die verklarende aantekeninge by die Afrikaanse Bybel.
Prof. Du Toit het as mens en wetenskaplike hoë agting binne en buite die Gereformeerde Kerk geniet. Met die eeufees te Rustenburg in 1959 is hy aangewys om die feesrede te lewer. Hy het in verskeie belangrike sinodale deputate-groepe gedien. Prof. Du Toit was 'n vurige vaderlander en het steeds steun verleen aan die nasionale beweging. Hy het intieme kontakte gehad met wyle adv. J.G. Strijdom en dr. H.F. Verwoerd. By talle volksfeeste het hy as feesredenaar opgetree. By geleentheid van die feesviering by Monumentkoppie, ná verkryging van die Republiek in 1961, het hy 'n Afrikaanse Bybel aan dr. Verwoerd oorhandig. Hy was jare lank voorsitter van die direksie van Pro Rege-Pers, wat duisende Christelike boeke versprei het. In 1965-'67 was hy lid van die Raad van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.
Gesinlewe
duimnael|regs|280px|Prof. Du Toit se dogter, Hanlie, haar man, ds. W.J. Maritz, en hul vier kinders, moontlik in die tyd toe hulle in [[Gereformeerde kerk Harare|Salisbury gestaan het (1958–'61).]]
In 1931 is hy getroud met Sara Aletta Petronella Scheepers. Uit die huwelik is een dogter gebore, later mev. (ds.) W.J. Maritz (tussen 1958 en sy aftrede in 1967 leraar van die Gereformeerde kerke Salisbury, Parys en Florida; oorlede op 12 Augustus 1983)
Skryfwerk
duimnael|regs|320px|1933: Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting [[Pretoria, afgeneem op die trap van die Uniegebou. Eerste ry: A. Postma, P.G.W. Snyman, Derk Rumpff, J.G.H. van der Walt, I.D. Krüger, prof. J.C. Coetzee, T.T. Spoelstra, A.S.E. Yssel, D.N. Kotzé, W.J. Postma, J.P. van den Berg, I.J. van der Walt. Tweede ry: H.F.V. Kruger, J.H. Boneschans, J.M. de Wet. Tweede ry: W.J. de Klerk, P.J.S. de Klerk, B.J. de Klerk, B. de Klerk, S.J. van der Walt, L.S. van der Walt, J. Schutte, N.H. van der Walt, E.I.J. Venter, H.S. van Jaarsveld, H.J. Venter, D.G Venter, J.V. Coetzee. Vierde ry: J. van Rooy, A. Aucamp, H.P.J. Pasch. Vyfde ry: J.A. van Rooy, J.H. Kruger, G.H.J. Kruger, W.F. Venter, I.J. Lessing, J.B. du Plessis, S.P. van der Walt, J.P. Jooste, J.L. de Bruin, S. du Toit, D.P. du Plessis, F.P.J. Snyman.]] Uit prof. dr. Du Toit se pen het onder meer verskyn: Bybelse en Babilonies-Assiriese spreuke; Handleiding vir die kerkgeskiedenis; Die Ou Testament 'n wonder; Bybel, Skepping, Evolusie; Ou Testament en opgrawinge; Openbaringsgeskiedenis van die Ou Testament; Progressive Creation. Hierbenewens het nie minder as ongeveer 150 artikels verskyn op teologiese, maatskaplik-staatkundige en opvoedkundige gebied.
Agelas sventres
Agelas sventres is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Agelas en tot die familie Agelasidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Lehnert & Van Soest.
Joe Brooks (akteur)
Joe Brooks (14 Desember 1923 – 5 Desember 2007) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Bite the Bullet (1975) en Gremlins (1984), en in die televisiereekse F Troop (1965) en Love, American Style (1969).
Leon Trotsky
Leo(n) Trotsky of Ljef Trotski (Russies: Лев Троцкий), gebore as Leiba Dawidowitsj Bronsjtein (Russies: Лейба Давидович Бронштейн; Janifka, Russiese Ryk, 7 November 1879 - Coyoacán, suid van Meksiko-Stad, 21 Augustus 1940) was 'n Russiese Marxistiese rewolusionêr en teoretikus, Sowjetpolitikus en die stigter en eerste leier van die Rooi Leër.
Trotsky was aanvanklik 'n aanhanger van die faksie van die Mensjewistiese internasionale organisasies van die Russiese Sosiaal-Demokratiese Arbeidersparty. Hy het net voor die Oktoberrewolusie van 1917 by die Bolsjewiste aangesluit, en uiteindelik 'n leier in dié party geword. Tydens die begin dae van die Sowjetunie het hy eers as volkskommissaris van buitelandse sake en later as stigter en aanvoerder van die Rooi Leër as volkskommissaris van militêre en maritieme sake. Hy was 'n belangrike figuur in die Bolsjewistiese oorwinning van die Russiese Burgeroorlog. Ook was hy een van die eerste lede van die Politburo.
Trotsky se idees, wat strydig is met die teorieë van Stalinisme, vorm die basis van Trotskyȉsme, 'n belangrike stroom binne die Marxisme. Hy was een van die min Sowjetpolitici wat nie gerehabiliteer is deur die regering van Nikita Chroesjtsjof nie. Sy boeke is egter in die laat jare 1980 vir publikasie in die Sowjetunie uitgereik. Uiteindelik word hy in 2001 gerehabiliteer.
Vroeë lewe
Trotsky het grootgeword in 'n Joodse familie op die dorpie Janifka, wat tans in Oekraïne geleë is. Toe hy sewentien was, sluit hy aan by die Russiese Sosiaal-Demokratiese Arbeidersparty. Twee jaar later word hy vir die eerste keer gearresteer weens rewolusionêre aktiwiteite. Na 'n paar maande in eensame opsluiting is hy verban na Siberië. Hy het geslaag om te ontsnap en gaan na Londen. Op die Tweede Kongres van die Russiese Sosiaal-Demokratiese Arbeidersparty in Londen in 1903 het hy by die Mensjewiste aangesluit – iets wat Stalin later teen hom sou gebruik. In September 1904 het Trotsky die Mensjewiste verlaat omdat hulle gekies het om met die Russiese liberale saam te werk. Trotsky noem homself in die tydperk 1904 tot 1917 'n "niefaksie-ondersteunende sosiaaldemokraat", dit wil sê 'n lid van die RSDAP wat geen keuse gemaak het tussen die strome nie, en pleit vir 'n versoening van die Mensjewiste en Bolsjewiste. Wladimir Lenin was woedend oor Trotsky se keuse en het hom vir 'n Judas uitgeskel.
In Sint-Petersburg het hy in 1905 die leiding van die eerste Sowjet op homself geneem. Hy is weer gearresteer en weer na Siberië verban, maar weer het hy ontsnap. Trotsky bring as rewolusionêre aktivis en banneling 'n paar jaar in Europa deur. Weens die stigting van 'n Kommunistiese organisasie in Parys, word hy uit Frankryk gesit. Trotsky vertrek na die VSA en van daar gaan hy in Mei 1917 weer na Sint-Petersburg (wat intussen tot Petrograd hernoem is), waar hy die voorsitter van die plaaslike sowjet word.
Oktoberrewolusie
Tydens die Oktoberrewolusie het Trotsky by die Bolsjewiste aangesluit en het hy een van die nouste medewerkers van Lenin geword. Trotsky is tot volkskommissaris vir buitenlandse sake benoem en onderhandel by die Vrede van Brest-Litovsk namens die Russe met die Duitsers en Oostenryk-Hongare. Deur interne verdeeldheid in die Sowjetregering en inskrywingsfoute van Trotsky het dit in die eerste instansie misluk, waardeur die oorlog langer geduur het as wat nodig was, en Rusland moes uiteindelik met baie ongunstige bepalings skik. Trotsky en verskillende faksies in die Sowjetregering (die sogenaamde linkse kommuniste en linkse sosialistiese rewolusionêre) hoop dat 'n rewolusie in Duitsland sou uitbreek, sodat die land die kant van Rusland sou kies in die oorlog, met 'n pan-Europese rewolusionêre oorlog uiteindelik tot gevolg.
Stalin het vanaf die begin 'n hekel gehad in Trotsky, en Trotsky in hom. Die Georgiese arbeider en die Joodse intellektueel kon, gesien hul verskillende karakters, nie saamwerk nie. Trotsky verneder Stalin met sy retoriek, een keer selfs in die openbaar. Stalin noem Trotsky 'n "kampioen met vals spiere", en verwyt hom dat hy slegs aangesluit het toe die Bolsjewiste die stryd gewen het. Lenin moes dikwels tussenbeide tree en het dikwels vir Stalin opgekom.