cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Matrysgietwerk
Geskiedenis
3) Oordragbuis (inlaat)
Bongolorivier
Die Bongolorivier is 'n rivier wat net suid van Komani (Queenstown) in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit is deel van die opvanggebied van die Groot-Keirivier.
Matrysgietwerk
Geskiedenis
4) Druksilinder (met swart dompelaar)
Vaucouleurs (Meuse)
Vaucouleurs is 'n Franse historiese stadjie en munisipaliteit in die département Meuse in die gewes Grand Est. Die munisipale gebied het 'n bevolking van ongeveer 2 100 (2006) en 'n oppervlakte van 39 km², en lê sowat 300 kilometer oos van Parys.
Matrysgietwerk
Geskiedenis
5) Gesmolte metaal
Vaucouleurs (Meuse)
Geskiedenis
Frankryk se nasionale heldin Johanna van Arkel het in die jare 1428 en 1429 enkele maande in Vaucouleurs gebly en hier gewag op toestemming vir 'n besoek aan die hof van koning Karel VII van Frankryk.
Matrysgietwerk
Geskiedenis
6) Smeltoond (uitwendig verhit) ]]
P.W. Bosman
P.W. Bosman (*7 Februarie 1815, Stellenbosch - †5 September 1889, Stellenbosch) was ’n vooraanstaande man in die Stellenbosch-gemeenskap van die negentiende eeu. Hy skryf gedigte en onder sy nasate is daar verskeie belangrike letterkundige figure, insluitende Elisabeth Eybers en Marie Linde.
Vroeë lewe en herkoms
Petrus Wilhelmus Jacobus Bosman is op 7 Februarie 1815 op Bottelaryberg in Stellenbosch gebore as die oudste van tien kinders van Jan Christoffel Bosman en Catharina Maria Immelman. Hy het sewe broers (Daniel Ferdinand Immelman, Jan Christoffel, Izak Johannes, Gysbert Christiaan, Christiaan Jacobus, Arnoldus Johannes en Petrus Johannes) en twee susters (Catharina Maria en Susanna Johanna Elizabeth).
Persoonlike lewe
Op 8 Mei 1836 trou hy in die Paarl met Anna Elizabeth de Villiers. Na die huwelik boer hy op Rosendal (vandag Mooiplaas) in die Bottelary in die Wes-Kaap en is die derde Bosman-eienaar van hierdie plaas. Hy word later ook die eienaar van die plaas Mon Repos naby Stellenbosch. Die seun Jan Christoffel (in 1837) en die dogter Johanna Margaretha (in 1839) word uit hierdie huwelik gebore.
Sy vrou het  talle miskrame totdat sy op 20 Desember 1840 op Stellenbosch oorlede is. Hy trou dan op 14 Mei 1842 met Elizabeth Susanna Petronella Marais. Ses seuns (Abraham Johannes, Petrus Jacobus, Daniel Ferdinand, Johannes Jacobus, Izak Johannes en Jacobus) en drie dogters (Elizabeth Rachel Johanna, Catharina Margaretha en Maria Elizabeth) word uit die huwelik gebore.
Sy vrou ontval hom op 5 Augustus 1860 op Stellenbosch, waarna hy op 22 Januarie 1861 met Maria Johanna Neethling trou. Sy is op 4 April 1871 oorlede nadat die dogters Engela Johanna en Geertruida Woutrina en die seuns Jan Henoch en Hendrik Johannes uit die huwelik gebore is.
Hy is op 5 September 1889 op Mon Repos in Stellenbosch oorlede.
Bydrae tot Stellenbosch gemeenskap
Hy is ’n man van stand en posisie in die gemeenskap en onder andere een van die stigters van die Stellenbosch Distriksbank en diaken in die NG Kerk op Stellenbosch. Sy bynaam was Piet Ribbe en Marie Linde (bekende prosaskrywer) is ’n kleindogter en Elisabeth Eybers (die beroemde digter) ’n agterkleindogter van hom.
Skryfwerk
Sy gedig Kerkinwijding te Stellenbosch word opgeneem in Gerrit Komrij se bloemlesing Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte. Na sy dood word in 1894 ’n beperkte oplaag van sy gedigte uitgegee onder die titel Nagelaten gedichten van P.W. Bosman, uitgegeven tot aandenken voor de familieleden.
Malcolm Turnbull
Malcolm Bligh Turnbull (gebore 24 Oktober 1954) is 'n Australiese politikus wat as die 29ste Eerste Minister van Australië en as die leier van die Liberale Party van Australië van 2015 tot 2018 gedien het. Hy was voorheen Leier van die Opposisie vanaf 2008 tot 2009.
Richard Greene
Richard Greene (25 Augustus 1918 – 1 Junie 1985) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Hound of the Baskervilles (1939), The Little Princess (1939), The Desert Hawk (1950), en Sax Rohmer's The Castle of Fu Manchu (1969).
Tottenham Hotspur
Tottenham Hotspur is 'n Londense sokkerspan wat in die Premier League speel. Sedert 1899 speel die span se tuiswedstryde op White Hart Lane (wat 'n kapasiteit van meer as 36.000 toeskouers het). Die klub is egter voornemens 'n nuut stadion te bou. Die Spurs is baie gewild in Londen, selfs al het hulle nog net twee keer die liga titel gewen. Die ondersteuners het baie mededinging met die naburige klub Arsenal. Die derby tussen beide spanne is die grootste in Londen en staan bekend as die North London Derby.
Spurs werk saam met die Suid-Afrikaanse span Supersport United.
Erelys
(*: Charity Shield wedstryde van hierdie jare het gelyk geëindig en die prys is gedeel)
Nuwe Wêreld
regs|250px|duimnael|Die Nuwe Wêreld in die [[18de eeu.]]
Die begrip Nuwe Wêreld verwys na die kontinente wat deur die Europeërs vanaf 1492 ontdek is. Die woorde Nuovo Mundo is deur die ontdekkingsreisiger Amerigo Vespucci vir die eerste keer gebruik om aan te dui dat sy voorganger, Christophorus Columbus, in teenstelling tot wat hy self dog, nie Asië via die westelike roete bereik het nie, maar 'n gehele "Nuwe Wêreld".
Klassifikasie
Oor die algemeen word Noord- en Suid-Amerika hiermee aangedui. Die Ou Wêreld is Europa, Afrika en Asië, uit die perspektief van die Europeërs.
Hoewel Australië en Antarktika ook na 1492 ontdek is, word hulle nie tot die Nuwe Wêreld gereken nie. Hulle kan egter ook nie in die Ou Wêreld ingedeel word nie. Hul indeling is gewoonlik 'n struikelblok in die wêreld se geografie. Die mees gangbare is die term Terra Australis wat "suidelike land" beteken en meestal gedurende die 18de eeu gebruik is.
Verder word die eilandjies wat na 1492 ontdek is ook nie tot die nuwe wêreld gereken nie.
Bont-akkedisvis
Die Bont-akkedisvis (Synodus dermatogenys) is 'n vis wat wydverspreid voorkom in die Stille- en Indiese Oseane asook die Rooisee en hiervandaan aan die ooskus van Afrika tot by sentraal Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die Sand lizardfish.
Nuwe Wêreld
Biologie
Die begrip word gewoonlik in die biologie gebruik; veral omdat byvoorbeeld baie groepe diere geïsoleerd geraak het op die Amerikaanse kontinent. As gevolg hiervan is daar gewoonlik diereordes of dierefamilies met "Nuwe Wêreld" as agtervoegsel, soos die ape van die Nuwe Wêreld, die muise en rotte van die Nuwe Wêreld, en die giere van die Nuwe Wêreld.
Bont-akkedisvis
Identifikasie
Die vis word tot 23 cm lank en is grys tot bruin met ses vlekke op die rug. Daar is ook 8 tot 9 diamantvormige vlekke aan die sye; die sye se middelpunte is ligter. Die vis leef in rots kusareas en aflandige, beskermde koraal- en rotsriwwe in water wat 1 tot 70m diep is. Hulle is alleenlopers maar leef ook in pare saam of selfs in klein groepies. Hulle verkies sand en rommel bodems waar hulle hulself in die sand begrawe tot net die oë en neus uitsteek. Dit eet klein vissies.
Nuwe Wêreld
Kultuur en politiek
Ook om verskille in kultuur en politiek aan te dui, word hierdie begrippe nog steeds gebruik.
Wyne
In die wynwêreld word 'n ander onderskeid in die Nuwe en Ou Wêrelde gemaak. Europese wyne word ou-wêreldwyne genoem, en wyne uit die res van die wêreld, soos uit Suid-Amerika, Australië, Kalifornië, Libanon en Suid-Afrika word nuwe-wêreldwyne genoem.
Robert Benchley
Robert Benchley (15 September 1889 – 21 November 1945) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente China Seas (1935), Foreign Correspondent (1940), The Reluctant Dragon (1941), en I Married a Witch (1942).
Ceres (dwergplaneet)
Ceres is op 1 Januarie 1801 deur Guiseppe Piazzi in Sisilië ontdek. Met ’n deursnee van sowat 950 km is dit verreweg die grootste liggaam met die grootste massa in die asteroïdegordel; dit maak sowat ’n derde van die gordel se massa uit. Ceres is saamgestel uit rots en ys. Omdat dit die eerste asteroïde is wat ontdek is, is dit aanvanklik as ’n planeet beskou. Dit is egter in die 1850's as ’n asteroïde herklassifiseer nadat baie ander voorwerpe met soortgelyke wentelbane ontdek is.
Breukmeganika
Breukmeganika is 'n tak van ingenieurswese en materiaalkunde wat handel oor die studie van krake en hul voortplanting in materiale. Dit verskaf 'n raamwerk om die gedrag van materiale onder spanningstoestande te verstaan en om die integriteit en veiligheid van strukture te assesseer. Breukmeganika word wyd gebruik in verskeie nywerhede, insluitend lugvaart, motor-, siviele ingenieurswese en vervaardiging, waar begrip en voorspelling van die gedrag van krake kritiek is vir die versekering van veiligheid en betroubaarheid van strukture en komponente. Breukmeganiese beginsels word ook toegepas in die ondersoek van spanningskorrosiekraking (SKK).
Ceres (dwergplaneet)
In 2006 is dit weer herklassifiseer: dié keer as 'n dwergplaneet, die enigste een binne die wentelbaan van Neptunus, want met 'n deursnee van 940 km is dit die enigste asteroïde wat groot genoeg is om deur sy swaartekrag in hidrostatiese ewewig, en dus sferies, gehou te word. Weens sy skynbare magnitude van 6,7 tot 9,3 is dit selfs op sy helderste te dof om met die blote oog van die Aarde af te sien, behalwe in uiterse donkerte.
In Januarie 2014 is emissies van waterdamp om Ceres bespeur, en dit het 'n verganklike, dun atmosfeer bekend as 'n eksosfeer geskep. Dit was onverwags, aangesien groot liggame in die asteroïdegordel gewoonlik nie waterdamp uitskei nie; dit is ’n kenmerk van komete.
Ontdekking
In die jare tussen die aanvaarding van heliosentrisme en die ontdekking van Neptunus het verskeie sterrekundiges geredeneer dat wiskundige wette die bestaan voorspel van 'n weggesteekte of vermiste planeet tussen die wentelbane van Mars en Jupiter. In 1596 het die teoretiese sterrekundige Johannes Kepler geglo die verhoudings tussen planetêre wentelbane kan net aan God se ontwerp voldoen as daar nog twee planete is: een tussen Mars en Jupiter, en een tussen Venus en Mercurius. Ander teoretici, soos Immanuel Kant, het gewonder of die gaping deur Jupiter se swaartekrag veroorsaak is.
In 1772 het die Duitse sterrekundige Johann Elert Bode, wat Johann Daniel Titius aangehaal het, 'n formule gepubliseer wat later as die Wet van Titius-Bode bekend geword het, wat blykbaar die wentelbane van die bekende planete voorspel het, buiten 'n gaping tussen Mars en Jupiter waarvoor daar geen verduideliking was nie. Dié formule het voorspel daar behoort nog 'n planeet te wees sowat 2,8 AE, of 420 miljoen km, van die Son af. Die Wet van Titius-Bode het meer geloofwaardigheid verkry met die ontdekking van Uranus in 1781 deur William Herschel naby die voorspelde afstand vir 'n planeet verder as Saturnus. In 1800 het 'n groep onder die redakteur van die Duitse sterrekundige tydskrif Monatliche Correspondenz 'n versoek aan 24 ervare sterrekundiges gestuur en hulle gevra om saam te werk in 'n soektog na die vermeende planeet. Hoewel hulle nie Ceres ontdek het nie, het hulle later die asteroïdes 2 Pallas, 3 Juno en 4 Vesta gevind.
Een van die sterrekundiges wat vir die soektog gekies is, was Giuseppe Piazzi, 'n Katolieke priester van Sisilië. Voordat hy 'n versoek ontvang het om by die groep aan te sluit, het Piazzi Ceres op 1 Januarie 1801 ontdek. Piazzi het later siek geword en sy werk onderbreek. Hy het die ontdekking aan twee kollegas bekend gemaak. Hy het aanvanklik gedink Ceres is 'n komeet, "maar omdat sy beweging so stadig en taamlik eenvormig is, het dit verskeie kere by my opgekom dat dit iets anders as 'n komeet kan wees". In April het Piazzi sy hele waarneming na verskeie sterrekundiges gestuur en die inligting is in die September 1801-uitgawe van die Monatliche Correspondenz gepubliseer.
Teen dié tyd het Ceres se skynbare posisie verander (hoofsaaklik vanweë die Aarde se beweging om die Son) en was dit te naby aan die Son se gloed dat ander sterrekundiges die ontdekking kon bevestig. Teen die einde van die jaar sou Ceres weer sigbaar wees, maar ná so 'n lang tyd was dit moeilik om sy presiese posisie te bepaal. Om Ceres weer te kry het die wiskundige Carl Friedrich Gauss, toe 24 jaar oud, 'n doeltreffende manier ontdek om die posisie van 'n wentelbaan te voorspel. Binne 'n paar weke het hy Ceres se wentelbaan voorspel en sy resultate aan die tydskrif gestuur. Op 31 Desember 1801 is Ceres naby die voorspelde posisie herontdek. Op 2,8 AE van die Son af het dit gelyk of Ceres amper perfek aan die Wet van Titius-Bode voldoen. Toe Neptunus in 1846 ontdek is, was dit egter 8 AE nader as wat voorspel is en dit het baie sterrekundiges laat glo die wet is 'n blote toeval.
Ceres se grootte is aanvanklik as te klein of te groot voorspel. Eers in die 1970's, danksy infrarooifotometrie, is sy albedo korrek gemeet en is sy deursnee vasgestel binne 10% van sy ware waarde van 939 km.
Klassifikasie
Die kategorisering van Ceres het meer as een keer verander en was die onderwerp van ietwat van 'n meningsverskil. Bode het geglo Ceres is die "vermiste planeet" waarvan hy die bestaan tussen Mars en Jupiter voorspel het. Ceres het 'n planeetsimbool gekry en is meer as 'n halfeeu lank saam met Pallas, Juno en Vesta as 'n planeet gelys.
Namate ander voorwerpe in die omgewing van Ceres ontdek is, het sterrekundiges begin vermoed Ceres verteenwoordig 'n nuwe klas voorwerpe. In 1802, met die ontdekking van Pallas, het Herschel die term "asteroïde" ("steragtig") vir dié voorwerpe uitgedink en geskryf "hulle lyk so baie soos klein sterre dat hulle skaars van hulle onderskei kan word, selfs deur baie goeie teleskope".
In 1852 het die sterrekundige Johann Franz Encke in die Berliner Astronomisches Jahrbuch gesê die tradisionele stelsel om simbole aan dië klein nuwe voorwerpe toe te ken, is te omslagtig. Hy het 'n nuwe stelsel voorgestel waarvolgens getalle voor hulle naam gevoeg word in die volgorde van ontdekking. Die getalstelsel het aanvanklik begin met die vyfde asteroïde, 5 Astraea, as nommer 1, maar in 1867 is Ceres in die nuwe stelsel aanvaar onder die naam 1 Ceres.
Teen die 1860's het sterrekundiges aanvaar daar is 'n groot verskil tussen die groot planete en asteroïdes soos Ceres, hoewel die woord "planeet" nog nie gedefinieer was nie. Toe, in 2006, het die debat om Pluto gelei tot pleidooie dat die term "planeet" gedefinieer word, asook die moontlike herklassifikasie van Ceres as 'n planeet. Een van die kriteria wat die Internasionale Sterrekundige Vereniging (IAU) op 24 Augustus 2006 vir die definisie van 'n planeet aanvaar het, is dat 'n planeet "die omgewing van sy wentelbaan moes skoongevee het". Dit geld nie vir Ceres nie, want hy deel sy wentelbaan met duisende ander voorwerpe in die asteroïdegordel en maak sowat 'n kwart van die gordel se massa uit. Liggame soos Ceres (in die asteroïdegordel) en Pluto (in die Kuipergordel) wat nie aan die skoonveekriterium voldoen nie, is as dwergplanete geklassifiseer.
Sedert die IAU se verklaring in 2006 dat Ceres 'n dwergplaneet is, was daar verwarring oor of dit steeds 'n asteroïde is. Volgens 'n webtuiste van Nasa was Vesta, die tweede grootste voorwerp in die gordel, die grootste asteroïde en die IAU was dubbelsinnig oor die saak. Die Kleinplaneetsentrum, wat sulke voorwerpe katalogiseer, het bepaal dwergplanete kan 'n dubbele klassifikasie hê, en volgens die IAU, USGS en Nasa se gesamentlike Gazetteer is Ceres beide 'n asteroïde en dwergplaneet.
Wentelbaan
Ceres is in 'n wentelbaan tussen Mars en Jupiter, naby die middel van die asteroïdegordel. Dit wentel elke 4,6 aardjare om die Son. In vergelyking met ander planete en dwergplanete is Ceres se wentelbaan taamlik skuins, maar nie drasties nie. Dit het 'n baanhelling van 10,6° (teenoor Mercurius se 7° en Pluto se 17°). Dit is ook taamlik ovaal, met 'n eksentrisiteit van 0,08 (in vergelyking met Mars se 0,09).
Ceres is nie deel van 'n asteroïdefamilie nie, moontlik vanweë sy groot proporsie ys, want kleiner liggame met dieselfde samestelling sou oor die jare van die sonnestelsel se bestaan tot niks verdamp het. Ceres het, waarskynlik toevallig, 'n soortgelyke samestelling en baanelemente as die lede van die Gefion-familie.
Vanweë hulle klein massas en groot skeidings gaan voorwerpe in die asteroïdegordel selde in resonansie met mekaar. Ceres kan egter ander asteroïdes tydelik in 'n 1:1-resonansie vasvang (en hulle tydelike trojane maak), vir tydperke van 'n paar honderdduisend tot 2 miljoen jaar. Altesaam 50 sulke voorwerpe is al geïdentifiseer.
Aswenteling en -helling
thumb|links|Dele van Ceres in permanente skadu's, waar oppervlakys kan versamel. Ceres se dag (of sy tydperk van rotasie, of aswenteling) duur 9 uur en 4 minute. Dit het 'n ashelling van 4°. Dit is klein genoeg dat Ceres se poolstreke kraters bevat wat permanent in skadu's gehul is en waar waterys mettertyd vasgevang kan word en kan versamel, nes op die Maan en Mercurius. Sowat 0,14% van die watermolekules wat van die oppervlak vrygestel word, sal na verwagting daar beland.
Dawn, die eerste ruimtetuig wat om Ceres gewentel het, het die ashelling vasgestel. Die klein helling beteken Ceres het tans min tot geen afwisseling van seisoene wat sonblootstelling betref nie. Oor 'n tydperk van 3 miljoen jaar het swaartekraginvloede van Jupiter en Saturnus sikliese verskuiwings in Ceres se ashelling meegebring, van 2 tot 20 grade, wat beteken seisoenafwisselings in sonblootstelling het in die verlede voorgekom, die laaste keer sowat 14 000 jaar gelede.
Die kraters wat permanent in die skadu is, het die grootste kans om waterys te behou van uitbarstings of komeetbotsings deur die hele tydperk van die sonnestelsel se bestaan.
Geologie
Dit het 'n ovaal vorm, met 'n deursnee by die ewenaar wat 8% groter as sy polêre deursnee is. Die Dawn-ruimtetuig het sy deursnee gemeet as gemiddeld 939,4 km en sy massa as 9.39 kg. Dit beteken Ceres se digtheid is 2.16 g/cm3, wat daaarop dui dat 'n kwart van sy massa waterys is.
Ceres beslaan meer as 25% van die geraamde massa van die asteroïdegordel (3 kg) en sy massa is 3½ keer so groot as dié van die volgende asteroïde, Vesta, maar net 1,3% van die massa van die Maan. Dit is minstens naby aan hidrostatiese ewewig, hoewel sekere afwykings van 'n ewewigvorm nog verduidelik moet word. As veronderstel word dit is in ewewig, is Ceres die enigste dwergplaneet wat altyd binne Neptunus se wentelbaan is. Dit het dieselfde oppervlakte as Argentinië, of sowat 40% van dié van Australië.
Wiskundige modelle dui daarop dat Ceres se rotsagtige materiaal deels gedifferensieer is en dit miskien 'n klein kern het, hoewel die data ooreenstem met dié van 'n liggaam met 'n mantel van gedehidreerde silikate en geen kern nie. Ceres het vermoedelik nie 'n magneetveld nie.
Samestelling
Ceres se oppervlaksamestelling is homogeen op 'n globale vlak. Dit is ryk aan karbonate en geammonieerde fillosilikate wat deur water verander is, hoewel waterys in die regoliet wissel van sowat 10% by die pole tot baie droër, selfs ysvry, in die ewenaarstreke.
Studies met behulp van die Hubble-ruimteteleskoop onthul dat grafiet, swael en swaeldioksied op Ceres se oppervlak aanwesig is. Die grafiet is die resultaat van ruimteverwering op Ceres se ouer oppervlakke. Laasgenoemde twee is vlugtig onder Ceres se toestande; dit sal na verwagting óf vinnig ontsnap óf in skaduryke kraters vasgevang word, en word verbind met streke met relatief onlangse geologiese akriwiteit.
Toliene, wat gevorm word deur ultravioletsonstraling van eenvoudige verbindings wat koolstof bevat, is in Ceres se Ernutetkrater bespeur, en die grootste deel van die dwergplaneet se oppervlak is ryk aan koolstof, teen sowat 20% wat massa aanbetref. Die koolstofinhoud is meer as vyf keer so hoog as in koolstofhoudende chondrietmeteoriete wat op Aarde ontleed is. Die oppervlakkoolstof toon bewyse van vermenging met produkte van rots-water-interaksies, soos kleie. Dit dui daarop dat Ceres in 'n koue omgewing gevorm het, moontlik anderkant Jupiter se wentelbaan, en dat dit ontstaan het uit die akkresie van ultra-koolstofryke materiale in die teenwoordigheid van water, wat toestande sou verskaf het wat gunstig is vir organiese chemie.
Kraters
thumb|links|300px|'n Topografiese kaart van Ceres. Tussen die laagste kratervloere (indigo) en die hoogste pieke (wit) is daar 'n verskil van 15 km. "Ysolo Mons" is intussen hernoem tot "Yamor Mons".
Dawn het onthul dat Ceres 'n oppervlak vol kraters het, maar nie soveel groot kraters as wat verwag is nie. Volgens modelle wat op die vorming van die huidige asteroïdegordel geskoei is, moes Ceres 10 tot 15 kraters gehad het met 'n deursnee van groter as 400 km.
Die grootste bevestigde krater, Kerwan, is egter net 284 km breed. Die waarskynlikste rede hiervoor is die viskoëlastisiteit van die kors wat groter kraters langsamerhand vervlak.
In Ceres se noordpoolstreek is daar veel meer kraters as by die ewenaar. Veral in die oostelike ewenaarstreek is besonder min kraters. Die algehele groottefrekwensie van kraters van tussen 20 en 100 km stem ooreen met vorming tydens die Groot Bombardement, met kraters buite die antieke poolstreke wat waarskynlik deur vroeë kriovulkanisme uitgewis is.
Drie groot, vlak depressies (planitiae) met plat rande is moontlik verweerde kraters. Die grootste een, Vendimia Planitia, is 800 km breed en is die grootste enkele geografiese verskynsel op Ceres. Twee van die drie het hoër as normale konsentrasies ammonium.
Tektoniese verskynsels
Hoewel Ceres nie plaattektoniek het nie, met die meeste van sy oppervlakverskynsels wat óf met impakte óf met kriovulkanisme verbind word, is verskeie potensiële tektoniese eienskappe tentatief op sy oppervlak geïdentifiseer, veral in sy oostelike halfronde. So ontbreek daar 'n verband tussen die Samhain Catenae, kilometergroot lynfrakture op die oppervlak, en impakte. Dit toon 'n sterk ooreenkoms met kraterkettings, wat 'n aanduiding is van geologiese breuke.
Rotse
Dawn het 4 423 rotse op Ceres se oppervlak waargeneem met 'n deursnee van groter as 105 m. Hulle is waarskynlik tydens impakte gevorm en word dus aangetref in of naby kraters, hoewel nie alle kraters rotse bevat nie. Meer groot rotse word by hoër breedtegrade aangetref.
Rotse op Ceres is bros en word vinnig vernietig weens termiese stres (met dagbreek of skemer, want die oppervlaktemperatuur verander vinnig) en meteorietimpakte.
Hulle maksimum ouderdom word geraam op sowat 150 miljoen jaar, wat veel korter is as op Vesta.
Kriovulkanisme
Ceres het een prominente berg, Ahuna Mons. Dié piek lyk of dit 'n kriovulkaan is en het min kraters, wat dui op 'n maksimum ouderdom van nie meer as 240 miljoen jaar nie. Sy relatief hoë gravitasieveld dui aan dit is dig en bestaan dus uit meer rots as ys. Dit is rofweg lynreg oorkant die Kerwan-krater. Seismiese energie van die Kerwanvormende impak kon aan die teenoorgestelde kant van Ceres gekonsentreer het en die buitenste lae van die kors gebreek het om kriomagma na die oppervlak te laat beweeg.
'n Rekenaarsimulasie het in 2018 gewys kriovulkane op Ceres word oor verskeie honderd miljoene jare vlakker nadat hulle eers gevorm het. Die span het 22 verskynsels geïdentifiseer as sterk kandidate vir kriovulkane op Ceres se oppervlak. Volgens modelle het een kriovulkaan oor die afgelope miljard jaar gemiddeld elke 50 miljoen jaar op Ceres gevorm. Die uitbarstings kom nie eweredig op Ceres voor nie, maar kan verbind word met antieke impakkraters.
'n Onverwagte getal kraters op Ceres het sentrale kuile, moontlik vanweë kriovulkaniese prosesse, terwyl ander sentrale pieke het. Honderde helder kolle (faculae) is deur Dawn waargeneem – die helderste hiervan was in die middel van die 80 km diep Occator-krater. Die helder kol in die middel van Occator word Cerealia Facula genoem, en die groep helder kolle oos daarvan Vinalia Faculae.
'n Mistigheid hang van tyd tot tyd bo Cerealia, wat die hipotese ondersteun dat die een of ander vorm van uitgassing of verdampende ys die helder kolle veroorsaak. In Maart 2016 het Dawn besliste getuienis van waterys by die Oxo-krater op Ceres ontdek.
Interne struktuur
[[Beeld:PIA22660-Ceres-DwarfPlanet-Inside-ArtistConcept-20180814.jpg|thumb|240px|'n Drielaagmodel van Ceres se interne struktuur: • Dik buitekors (ys, soute, gehidreerde minerale)
• Soutryke vloeistof ("pekel") en rots
• "Mantel" (gehidreerde rots)|links]]
Die aktiewe geologie van Ceres word deur ys en pekel aangedryf. Water wat uit rots sypel, het 'n soutinhoud van omtrent 5%. Ceres is altesaam omtrent 50% water volgens volume (in vergelyking met 0,1% vir die Aarde) en 73% rots volgens massa.
Swaartekragmetings van Dawn het drie mededingende modelle vir Ceres se binnekant geskep. In die drielaagmodel bestaan Ceres vermoedelik uit 'n dik buitenste laag van sowat 40 km ys, soute en gehidreerde minerale en 'n modderige mantel van gehidreerde rots, soos kleie, wat geskei word deur 'n laag van 60 km modderige mengsel van pekel en rots. Dit is onmoontlik om te sê of Ceres se diep binnekant vloeistof of 'n kern van digte materiaal ryk aan metaal bevat, maar die lae sentrale digtheid dui daarop dat dit 'n poreusheid van omtrent 10% het.
Ceres se minerale samestelling kan net (indirek) bepaal word vir sy buitenste 100 km. Die soliede buitenste kors van 40 km is 'n mengsel van ys, soute en gehidreerde minerale. Daaronder is 'n laag wat 'n klein hoeveelheid pekel kan bevat. Dit strek tot by 'n diepte van omtrent 100 km. Onder dié laag is vermoedelik 'n mantel wat oorheers word deur gehidreerde rotse soos kleie.
In een tweelaagmodel bestaan Ceres uit 'n kern van chondrules en 'n mantel van gemengde ys en mikrongroot soliede stofdeeltjies ("modder"). Die sublimasie van ys op die oppervlak sal 'n deposito van gehidreerde stofdeeltjies agterlaat wat miskien 20 m dik is. Die omvang van die differensiasie stem ooreen met die data van 'n groot kern van 360 km van 75% chondrules en 25% stofdeeltjies en 'n mantel van 75% ys en 25% stofdeeltjies tot 'n klein kern van 85 km wat feitlik heeltemal bestaan uit stofdeeltjies en 'n mantel van 30% ys en 70% stofdeeltjies.
Met 'n groot kern behoort die kern-mantelgrens warm genoeg te wees vir holtes met pekel. Met 'n klein kern behoort die mantel onder 110 km vloeibaar te bly. In laasgenoemde geval kan 'n 2%-vriesing van die vloeistofreservoir die vloeistof genoegsaam saampers om 'n deel daarvan na die oppervlak te dwing en kriovulkanisme te veroorsaak.
Atmosfeer
In 2017 het Dawn bevestig dat Ceres 'n verganklike atmosfeer van waterdamp het. Tekens van 'n atmosfeer is vroeg in 2014 deur die Herschel-ruimtesterrewag bespeur in die vorm van waterdamp by die middelste breedtegrade. Dit was nie meer as 60 km dik nie. Die Keck-sterrewag het twee moontlike bronne, wat Piazzi (123°O, 21°N) en Streek A (231°O, 23°N) gedoop is, in die nabyinfrarooi waargeneem as donker kolle (Streek A het ook 'n helder kern).
Moontlike meganismes vir die dampvrystelling is sublimasie van sowat 0,6 km2 blootgestelde oppervlakys, kriovulkaniese uitbarstings vanweë interne hitte of die samepersing van 'n ondergrondse oseaan vanweë die verdikking van 'n boonste laag ys. In 2015 het die Brits-Amerikaanse sterrekundige David Jewitt Ceres ingesluit op sy lys aktiewe asteroïdes.
Studies met behulp van Dawn se gammastraal-en-neutronopspoorder (GRaND) onthul dat Ceres elektrone van die sonwind versnel; die mees aanvaarde hipotese is dat dié elektrone versnel word deur botsings tussen die sonwind en 'n dun eksosfeer van waterdamp.
thumb|220px|'n Verbeterde Hubble-foto van Ceres, die beste wat nog van die Aarde af geneem is, 2004
Oorsprong en evolusie
Ceres is een van drie oorblywende protoplanete wat 4,56 miljard jaar gelede in die sonnestelsel gevorm het, saam met Pallas en Vesta. Die res het óf met planete saamgesmelt óf in botsings uitmekaargespat, of hulle is deur Jupiter uit die sonnestelsel geskiet.
Ondanks sy huidige ligging, stem Ceres se samestelling nie ooreen met 'n voorwerp wat in die asteroïdegordel ontstaan het nie. Dit lyk waarskynliker dat dit tussen die wentelbane van Jupiter en Saturnus gevorm en na die asteroïdegordel gestoot is toe Jupiter uitwaarts migreer het. Die ontdekking van ammoniaksoute in die Occator-krater steun 'n oorsprong in die buitenste sonnestelsel, want ammoniak is veel volopper in dié streek.
Die vroeë geologiese evolusie van Ceres was afhanklik van die hittebronne wat tydens en ná sy vorming beskikbaar was: impakenergie vanweë die akkresie van planetesimale en die verval van radionukliede. Dit was moontlik genoeg om Ceres kort ná sy vorming te laat differensieer in 'n rotsagtige kern en ysmantel, of selfs 'n vloeibare wateroseaan. Dié wateroseaan sou 'n yslaag onder die oppervlak agtergelaat het toe dit vries.
Die feit dat Dawn geen bewyse van so 'n laag ontdek het nie, dui daarop dat Ceres se oorspronklike kors minstens gedeeltelik vernietig is deur latere impakte wat die ys laat meng het met die soute en silikaatryke materiaal van die antieke seebodem en die materiaal daaronder.
Daar is verbasend min groot kraters op Ceres, wat daarop dui dat viskoëlastisiteit en kriovulkanisme ouer geologiese verskynsels uitgewis het. Die teenwoordigheid van kleie en koolstowwe vereis chemiese reaksies by temperature bo 50 °C, wat in ooreenstemming is met hidrotermiese aktiwiteit.
Moontlike bewoonbaarheid
thumb|220px|[[Waterstofkonsentrasie (blou) in die boonste meter van die regoliet dui op die teenwoordigheid van waterys.]] Hoewel Ceres nie aktief bespreek word as 'n moontlike tuiste vir mikrobiese buiteaardse lewe soos Mars, Europa, Enkelados en Titaan nie, het dit die meeste water van enige liggaam in die binneste sonnestelsel naas die Aarde, en die moontlike pekelgevulde holtes onder sy oppervlak kan habitats vir lewe verskaf. Hoewel dit nie getyverhitting ondervind soos Europa of Enkelados nie, is dit na genoeg aan die Son en bevat dit genoeg langlewe- radioaktiewe isotope om vloeibare water onder sy oppervlak vir lang tye te bewaar. Die bespeuring van organiese samestellings en die teenwoordigheid van water wat met 20% koolstof (volgens massa) naby die oppervlak gemeng is, kan toestande skep wat gunstig vir organiese chemie is.
Van die biochemiese elements is Ceres ryk aan koolstof, waterstof, suurstof en stikstof, maar fosfor is nog nie bespeur nie. Dawn het ook nie swael bespeur nie, hoewel UV-waarnemings deur Hubble daarop gedui het.
Waarneming
Wanneer Ceres naby sy perihelium in opposisie is, kan dit 'n skynbare magnitude van +6,7 bereik. Dit is te dof om met die gemiddelde blote oog te sien, maar onder ideale omstandighede sal sommige mense dit kan sien. Vesta is die enigste ander asteroïde wat gereeld 'n soortgelyke magnitude kan bereik, terwyl Pallas en Iris dit net bereik wanneer hulle naby perihelium in opposisie is. Wanneer Ceres in konjunksie is, het dit 'n magnitude van sowat +9,3, wat die dofste voorwerpe is wat met 'n 10×50-verkyker gesien kan word, dus op 'n natuurlik donker en helder nag om en by met nuwemaan.
Op 13 November 1984 is 'n okkultasie van die ster BD+8°471 deur Ceres in Mexiko, Florida en oor die hele Karibiese See gesien, en dit het beter metings moontlik gemaak van sy grootte, vorm en albedo. Op 25 Junie 1995 het Hubble ultravioletbeelde van Ceres geneem met 'n 50 km-resolusie. In 2002 het Keck infrarooibeelde verkry met 'n 30 km-resolusie.
Voor die Dawn-sending is net 'n paar oppervlakeienskappe van Ceres ondubbelsinnig uitgeken. Hubble het in 1995 ultravioletbeelde van Ceres geneem wat 'n donker kol op sy oppervlak wys; dit is "Piazzi" gedoop ter ere van Ceres se ontdekker. Eers is gedink dit is 'n krater, maar foto's in sigbare lig in 2003 en 2004 deur Hubble wys 11 herkenbare oppervlakverskynsels, waarvan die aard onbepaald was. Een van hulle het met Piazzi ooreengestem. Nabyinfrarooi beelde deur Keck in 2012 wys helder en donker eienskappe wat saam met Ceres se rotasie beweeg. Daar is aangeneem twee donker, ronde kolle is kraters; een het 'n helder kern gehad en die ander een het met Piazzi ooreengestem.
Dawn sou eindelik onthul Piazzi is 'n donker streek in die middel van die Vendimia Planitia, naby die krater Dantu, en die ander donker kol is in die Hanami Planitia en naby die krater Occator.
Dawn-sending
Vroeg in die 1990's het Nasa die Discovery-program aangekondig wat beplan is as 'n reeks laekoste-wetenskapsendings. In 1996 het die program se studiespan 'n sending met 'n hoë prioriteit voorgestel vir die verkenning van die asteroïdegordel deur 'n ruimtetuig met 'n ioonenjin. Geld was egter vir meer as 'n dekade 'n probleem, maar in 2004 het die Dawn-ruimtetuig sy kritieke ontwerpinspeksie geslaag.
Dawn was die eerste ruimtesending na Vesta en Ceres en is op 27 September 2007 gelanseer. Op 3 Mei 2011 het die tuig sy eerste foto van Vesta op 'n afstand van 1 200 000 km geneem. Nadat Dawn 13 maande lank om Vesta gewentel het, het dit sy ioonenjin gebruik om na Ceres te vlieg. Dit is op 6 Maart 2015 deur dié dwergplaneet se swaartekrag aangetrek, vier maande voor die New Horizons se verbyvlug van Pluto.
240px|thumb|links|'n Animasie van Dawn se wentelbaan om Ceres van 1 Februarie 2015 to 1 Februarie 2025. · Die ruimtetuig se instrumente het 'n kamera, sigbarelig- en infrarooi-spektrometer en gammastraal-en-neutronopspoorder ingesluit. Daarmee is Ceres se vorm en elementsamestelling ondersoek. Op 13 Januarie 2015, toe Dawn na aan Ceres was, het dit sy eerste foto's met 'n resolusie amper soortgelyk aan dié van Hubble geneem, en impakkraters en 'n klein kol met 'n hoë albedo op die oppervlak onthul.
Nog foto's, met nóg hoër resolusies, is op 25 Januarie; 4, 12, 19 en 25 Februarie; 1 Maart; en 10 en 15 April geneem.
Volgens plan moes Dawn die dwergplaneet uit 'n reeks ronde, al hoe laer poolomwentelings bestudeer. Dit het op 23 April 2015 in sy eerste wentelbaan op 'n hoogte van 13 500 km gegaan en sowat 15 dae daar gebly. Sy hoogte is daarna tot 4 400 km verminder (vir drie weke), toe tot 1 470 km (vir twee maande) en eindelik tot 375 km vir minstens drie maande.
In Oktober 2015 het Nasa 'n warekleurfoto van Ceres uitgereik wat deur Dawn geskep is. In 2017 is die tuig se sending verleng vir 'n reeks nader wentelbane totdat sy hidrasien, wat gebruik word om hom in sy wentelbaan te hou, opraak. Van Junie tot Oktober 2018 het Dawn op afstande van 35 km tot 4 000 km om Ceres gewentel.
Die sending het op 1 November 2018 geëindig nadat die tuig se brandstof opgeraak het.
J.P. Botha
Johannes Petrus Botha (gebore 30 Desember 1917) is ’n onderwyser en Afrikaanse skrywer van dierverhale.
Lewe en werk
Johannes Petrus Botha is op 30 Desember 1917 op die plaas Outhomasseloop in die Rustenburgse voor-Bosveld gebore. Omdat skole in die omgewing skaars is, moet hy sy hele skoolloopbaan in koshuise tuisgaan. Op sewejarige ouderdom begin hy skoolgaan op Holfontein-Rietfontein en later gaan hy na die plaasskool Moedwil tussen Rustenburg en Swartruggens. Hierdie skool word later die Paul Kruger-skoolplaas. Vanaf 1932 tot 1935 gaan hy na die Hoërskool Rustenburg, waar hy matrikuleer. In 1936 begin hy sy studies aan die Pretoria Normaalkollege en bekwaam hom as onderwyser in 1938. Hierna gee hy vir twee jaar aan die Watervalskool in die distrik Witbank onderwys, wat op die plaas van generaal J.B.M. Hertzog geleë was. Hy verhuis dan na die Rand en gee eers vir ses jaar skool aan die Albertskroonskool en daarna gee hy Geskiedenis aan Crosby Hoërskool. In Desember 1940 trou hy met Jeanette Senekal van Rustenburg en ’n seun en twee dogters word uit die huwelik gebore.
Skryfwerk
Reeds as student skryf hy dierverhale om ekstra sakgeld te bekom en hierdie verhale word meesal in Die Huisgenoot en Die Burger gepubliseer. Later verskyn ’n keur van sy dierverhale as “Langs die Toelanie”. Van sy gedigte word in Standpunte gepubliseer en hy is medewerker aan die “Ons Maats Jaarboek” van 1947 en 1948.
Skeet Ulrich
Skeet Ulrich (gebore 20 Januarie 1970) is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Craft (1996), Scream (1996), en Chill Factor (1999).
Dawid Stuurman
Dawid Stuurman is omstreeks 1773 gebore naby die Gamtoosrivier in die Oos-Kaap. Hy was 'n Khoi-opperhoof en politieke aktivis wat teen die Nederlandse en Britse koloniale regering in opstand gekom het. Sy aktiewe loopbaan as Khoi-leier strek oor twintig jaar (1799-1819) en die drie Xhosa-oorloë wat binne hierdie tydperk val.
Vroeë lewe
Dawid Stuurman was 'n leier van die Khoi-volk wat teen die Nederlandse en Britse koloniale regering in die Oos-Kaap in opstand gekom het. Stuurman het tydens die 18de eeu by politieke aktivisme betrokke geraak toe die Khoi- en San-mense stelselmatig van hul grond onteien is "ingevolge ordonnansies deur die koloniste". Dit het beteken dat Stuurman en ander inheemse bevolking gedwing is om as arbeiders op hul grond te woon en werk.
As tiener het Stuurman gaan werk op die plaas van die familie Vermaak, wat 'n plaas by Gamtoos besit het. Onder die talle voorvalle wat deur die Bethelsdorpse sendelinge gerapporteer is oor die mishandeling van die Khoi en San deur die kolonialiste, is 'n verslag oor die slegte behandeling en liggaamlike mishandeling wat Johannes "Hannes" Vermaak aan Stuurman toegedien het. Die sendelinge rapporteer besonderhede van hoe Stuurman aan 'n wa vasgebind en met 'n sambok geslaan is; nadat die sout in sy wonde gevryf is, is hy in die warm son aan die wa vasgebind gelaat.
Gedurende die 1790's, toe die tweede van die Xhosa-oorloë uitgebreek het, het Stuurman, sy broer Klaas, die opperhoof en hul gesin, Vermaak se plaas saam met verskeie ander Khoi in die streek verlaat.
Politieke loopbaan
Die Khoi het kragte met die Xhosa-stamme saamgesnoer en geweier om na die plase en landerye terug te keer, en daarom is hulle as rebelleleiers bestempel. Baie van hulle het in die Bethelsdorp-sendingstasie naby Algoabaai gaan woon.
In 1806 sterf Klaas Stuurman tydens 'n buffeljag-ekspedisie en Dawid volg hom op as opperhoof. Sommige Khoi het selfs vermoed dat Dawid sy broer se dood bewerk het. Na Klaas se dood het die landdros van Uitenhage, Jacob Cuyler, die grondtoekenning herroep en onrus het weer opgevlam.
Na die dood van sy broer bied Stuurman skuiling aan ontsnapte slawe en ander vlugtelinge. Hulle het geweier om voor generaal Jacob Cuyler te verskyn oor die aangeleenthede van die voortvlugtendes, en gevolglik het die owerhede hul nedersetting begin teiken.
Baie van die Khoi is in diens gestel, hul vee en grond is gekonfiskeer en Dawid en drie ander is vroeg in 1809 in Kaapstad gevange geneem. Op 11 September is Dawid Stuurman amptelik aangekla en na Robbeneiland gestuur, waar hy een van die eerste politieke gevangenes was om in die eiland se tronk gevange gehou te word. Sy misdaad is gemeld as "ongehoorsaamheid aan die veldkornet".
Teen Desember het Stuurman en ander van Robbeneiland ontsnap met walvisjagbote om die vasteland te bereik. Die meeste van hulle is weer gevang, maar Stuurman kon teruggekeer na die Oos-Kaap.
Hy ontduik pogings om hom te vang tot die vyfde Xhosa-oorlog toe hy weer gevang is en tot harde arbeid op Robbeneiland gevonnis is. Op 9 Augustus 1820 ontsnap Stuurman weer van Robbeneiland, hierdie keer tydens 'n gevangenisopstand wat deur Johan Smit, Hans Trompetter en Abraham Leendert georkestreer is.
Stuurman is gevange geneem toe hy die vasteland bereik en is vir sy misdade verhoor, veral sy tweemalige ontsnapping van Robbeneiland. Hy is lewenslange tronkstraf opgelê en verban na die strafregtelike nedersetting in Nieu-Suid-Wallis, Australië. Op 16 Desember 1820 word hy vir die derde keer na Robbeneiland gestuur en aan 'n muur vasgeketting totdat die ballingskapbevel uitgevoer kon word.
Ballingskap
Die gevangeneskip Brampton met Stuurman en 11 ander Suid-Afrikaners, waaronder nog 'n Khoikhoi, Jantjie Piet aan boord, het Sydney in April 1823 bereik. Na ses jaar se werk by die militêre kaserne, het Stuurman toestemming gekry om vir 'n loon te werk. Sy vrou het 'n versoekskrif aan koningin Victoria gerig vir sy vrylating, maar daar het niks van gekom nie.
Op 22 Februarie 1830 is Dawid Stuurman oorlede en begrawe in die Rooms-Katolieke gedeelte van Devonshire Street-begraafplaas. Hierdie begraafplaas is later opgegrawe vir die sentrale treinstasie. Dit is waarskynlik dat sy oorskot na die Bunnerong-begraafplaas verskuif is, wat nou deel uitmaak van die Botany-begraafplaas, hoewel dit onduidelik is.
Nalatenskap
Na verwagting sou die planne van die National Heritage Council om die menslike oorskot van Dawid Stuurman uit Sydney te repatrieer, in April 2014 gerealiseer word as deel van die gebeure ter herdenking en viering van 20 jaar van demokrasie in Suid-Afrika. Sy oorskot kon nie gerepatrieer word nie, want 'n treinstasie staan nou waar hy begrawe was. Die aard van die projek, waarby verskeie belanghebbendes betrokke was, was ingewikkeld met uitgebreide navorsing en diplomatieke interaksies tussen Suid-Afrika en Australië.
Op 13 Junie 2017 is 'n tradisionele seremonie in Sydney gehou om die "gees" van Dawid Stuurman te repatrieer. Die geestelike repatriasie het die gebruik van umphafa-boomtakke behels om Stuurman se gees te dra. 'n Tweede geestelike repatriasie is in die Sarah Baartman Heritage Centre in Hankey gedoen om Stuurman tot rus te bring.
Ter ere van hom is die Port Elizabeth-lughawe op 23 Februarie 2021 amptelik herdoop tot die Hoofman Dawid Stuurman Internasionale Lughawe.
Namakwasuikerbekkie
Die namakwasuikerbekkie (Cinnyris fuscus) is 'n amper-endemiese, algemene standvoël en nomade in dorre savanne, doringboomruigtes en Karoobossieveld. Die voël is 11 cm groot en weeg 6 - 11 gram. In Engels staan die voël bekend as die Dusky sunbird.
Li Jun Li
Li Jun Li (gebore 6 November 1983) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Chicago P.D. (2014), Blindspot (2015), Quantico (2015), en The Exorcist (2016).
И
И (kleinletter: и) is ’n letter van die Cyrilliese alfabet. Dit word uitgespreek as /i/ in Russies, Bulgaars, Serwies en Masedonies en as /ɪ/ in Oekraïens. Soms word dit in Russies ook as /ɨ/ uitgespreek. In die ou Cyrilliese alfabet was die letter se naam izje of ik (ижє, икъ) en het dit ’n syferwaarde van 8 gehad.
Struktuurtipe
'n Struktuurtipe dui in die kristalchemie en mineralogie aan watter struktuur 'n bepaalde vastestof besit.
Baie vastestowwe het 'n struktuur wat dieselfde simmetrie en opbou van die eenheidsel besit as ander stowwe. Daar is byvoorbeeld talle stowwe wat dieselfde struktuur as tafelsout (natriumchloried) besit. Die grootte van die eenheidsel kan effens wissel asook die koördinate van die atoom, indien hulle altans nie deur die struktuur se simmetrie vasgelê is nie.
Die tipe struktuur kan op verskeie maniere aangegee word. Van die bekendste en volopste kristalstrukture het gewoonlik 'n simbool in die strukturbericht-klassifikasie gekry. Stowwe wat 'n struktuur soos tafelsout het word byvoorbeeld B1-strukture genoem. 'n Ander metode om hierdie stowwe se struktuur weer te gee, is na die mineraal haliet as argetipe te verwys wat hoofsaaklik uit natriumchloried bestaan. Strukturbericht "B1" kom dus ooreen met "haliet-struktuur". Omdat die strukturbericht-klassifikasie vandag nie meer bygewerk word nie, is daar baie strukture wat net 'n mineraalverwysing besit. Hulle is dikwels minder volop of heeltemal uniek vir een bepaalde stof.
'n Ander aanduiding van struktuurtipes is die Pearson-simbool Hierdie simbool beskryf watter simmetrie die struktuurtipe het en hoeveel atome sy eenheidsel bevat, maar lê nie die struktuurtipe eenduidig vas nie.
Daar is verskeie maniere waarop na 'n bepaalde struktuurtipe verwys kan word:
'n Ander komplikasie is dat strukture dikwels vervorm word indien die een atoom deur die ander vervang word. Die simmetrie kan daardeur laer word. Die ideale perovskiet-struktuur is kubies maar die meeste perovskiete het 'n effens laer simmetrie. Dit verander die pearson- en die ruimtegroep-simbole, maar geleerdes praat tog van perovskiete. Dit geld ook vir vastestofchemici wat sintetiese stowwe met hierdie strukture vervaardig. Maar daar is ook sintetiese stowwe soos AuCl wat hulle eie struktuurtipe het en nie as mineraal aangetref word nie. In hierdie geval praat vastestofchemici van die AuCl-tipe.
Jesberg
Jesberg is 'n nedersetting in die Duitse deelstaat Hesse met sowat 2 400 inwoners (2014).
Maria van der Walt
duimnael|regs|200px|Maria van der Walt, gebore Kruger, omstreeks 1963.
Maria van der Walt (noemnaam Rika, gebore Kruger, Middelburg, Transvaal, 15 Desember 1922 – onbekend) was ’n sakevrou, staatsamptenaar en predikantsvrou.
Maria Kruger het haar opleiding aan die Potchefstroom Gimnasium ontvang. Ná skool het sy toegetree tot die staatsdiens, maar in 1953, toe sy nagenoeg 31 jaar oud was, ’n vennoot in Babs Kruger Modelrokfabriek geword. Daarna was sy besturende direkteur en eienaar van Babs Krugermodes, Pretoria. Intussen was sy ook voorsitster van die Gereformeerde Sustersorganisasie.
Kruger is op 4 Julie 1942 met ds. D.J. (Dirkie) van der Walt getroud. Uit dié huwelik is twee seuns en ’n dogter gebore. As pastoriemoeder het sy saam met haar man in die volgende gemeentes gestaan: Piet Retief-kombinasie (hy van 1939 af; sy net in die jaar van hul huwelik), Lydenburg-kombinasie (1942–1944), Koster (1944–1947), Rustenburg (1947–1951), Johannesburg-Wes (1951–1955), Pretoria-Suid 1955, Voortrekkerhoogte (1956–1979, waar haar man kapelaan was). Hy het sy emeritaat in 1979 aanvaar en is oorlede op 3 September 2005.
Willard Parker
Willard Parker (5 Februarie 1912 – 4 Desember 1996) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Fighting Guardsman (1946), Bodyhold (1949), David Harding, Counterspy (1950), en The Great Jesse James Raid (1953).
І (Cyrillies)
І (kleinletter: і) is ’n letter van die Cyrilliese alfabet wat in Oekraïens, Belarussies en Kasaks gebruik word, en moenie met die letter I in die Latynse alfabet verwar word nie. Dit word uitgespreek as /i/.
Martindale
Martindale is ’n voorstad van Johannesburg, sowat 7 km wesnoordwes van die stadsaal geleë.