cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henriëtta Gryffenberg
Lewe en werk
Henriëtta Gryffenberg is in Bordeaux in Johannesburg gebore as die middelste van vyf kinders van die Afrikaans onderwyser Ludwig Emil Gryffenberg en Maria Hendrika (Molly) Olwage, ’n tuisteskepper. Sy het drie jonger broers, Emile, Christiaan (Chris) en Cobus. Haar ma was voorheen getroud voordat sy met haar pa trou en uit hierdie eerste huwelik het Henriëtta ’n ouer halfsuster, Susann, wat later aan alkohol verslaaf raak en in 2005 aan ’n bloeiende maagseer oorlede is. Hierdie ervaring het ’n groot vormende invloed op haar lewe. Die gesin verhuis gereeld, sodat sy verskillende skole bywoon. Sy matrikuleer in 1981 met vier onderskeidings aan die Hoërskool Randburg. Na skool studeer sy vanaf 1982 aan die Universiteit van Pretoria waar sy in 1984 ’n B.A.-graad in Drama verwerf en in 1985 ’n Hoër Onderwysdiploma. Aanvanklik kry sy nie werk as aktrise nie en sy gee dan onderwys in Afrikaans en drama by Dawnview High School in Primrose in Germiston. Dan kry sy ’n pos as produksiesekretaresse op “Goeiemôre Suid-Afrika” by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie, vanwaar sy begin met oorklanking en later ook rolle in televisiedramas losslaan. Sy raak bekend as aktrise wat in verskeie televisiereekse (onder andere “Sonkring I en II”, “The Game”, “Africa PI”, “Wenners”, “Samaritaan” en “Suburban bliss”) optree en op die verhoog is sy te sien in opvoerings van onder andere “The parrot woman”, “Antjie Somers”, “Taraboemdery” en “Briewe aan ’n rooi dak”. Vir dertien jaar is sy ook aanbieder by M-Net. In hierdie tyd bly sy aanvanklik in haar huis in Greymont in Johannesburg. Na haar huwelik met die Oostenrykse sakeman Robert Plattner, waaruit twee seuns (Emile en Benjamin) gebore word, fokus sy meer op skryfwerk en om as vervaardiger op te tree en bedryf die teaterkafee Tates by die Randburgse Waterfront totdat dit moet sluit. Periodiek tree sy steeds as aktrise op, veral by kunstefeeste, onder andere in “Desnieteenstaande” van Jeanne Goosen, “Wolke” van Harry Kalmer en “Gepiekel” van Schalk Schoombie. Van tyd tot tyd tree sy ook steeds op in televisiereekse soos “Dit wat stom is” en “Thysnywerheid”. Sy is lid van die South African Scriptwriters Association (SASWA) en dien vir ’n ruk as voorsitter. In November 2012 word sy by KykNet aangestel as toesighoudende vervaardiger van drama, sepies en rolprente. Sy skryf in 2013 by die Film and Video Foundation in vir ’n meestersklas in Beyond Structure, wat die nuanses en verwikkeldhede van dramatiese struktuur bestudeer. In haar lewe het sy twee heupvervangings nadat sy met ’n heupdefek gebore is, terwyl sy tydens ’n ski-vakansie ook haar rug sleg breek. Al hierdie terugslae oorkom sy egter en lei steeds ’n aktiewe lewe. Die gesin bly in Sandton en besit ook ’n strandhuis in Umdloti aan die Noordkus van KwaZulu-Natal.
As jy sing
As jy sing is 'n Afrikaanse rolprent wat op 12 November 2013 in Suid-Afrika vrygestel is. Die hoofrolle word deur Bobby van Jaarsveld en Leah van Niekerk vertolk. Die rolprent het goed by die loket gevaar en het sewe persent meer verdien in sy openingsnaweek as die vorige jaar se treffer, Semi-soet.
Genre
Die rolprent is 'n musiekblyspel. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel (taalgebruik).
Storielyn
Mnr. Conradie is 'n konvensionele musiek-onderwyser wat lewe vir sy sanggroep, die bekfluitjies. Die bekfluitjies verteenwoordig die verstotelinge van hulle sport-mal skool. Omstandighede forseer hulle om te baklei vir dit waarin hulle glo – hulle musiek – want as hulle sing, maak die lewe net meer sin!
Emily Berrington
Emily Berrington (gebore 7 Desember 1988) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Inbetweeners 2 (2014) en The Hippopotamus (2017), en in die televisiereeks Humans (2015).
1336
Die jaar 1336 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 36ste jaar van die 14de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Pat Flaherty (akteur)
Pat Flaherty (8 Maart 1897 – 2 Desember 1970) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Mutiny on the Bounty (1935), My Man Godfrey (1936), Navy Blue and Gold (1937), en Only Angels Have Wings (1939).
Nasionalisme
As 'n beweging is nasionalisme geneig om die belange van 'n bepaalde nasie (soos in 'n groep mense) te bevorder veral met die doel om die nasie se soewereiniteit (selfregering) oor sy vaderland te verkry en te handhaaf om 'n nasiestaat. Nasionalisme meen dat elke nasie homself moet regeer, vry van inmenging van buite (selfbeskikking), dat 'n nasie 'n natuurlike en ideale basis vir 'n staat is, en dat die nasie die enigste regmatige bron van politieke mag is. Nasionalisme poog dus om 'n nasie se tradisionele kultuur te bewaar en te bevorder. Daar is verskeie definisies van 'n "nasie", wat lei tot verskillende tipes nasionalisme. Die twee hoof uiteenlopende vorme is etniese nasionalisme en burgerlike nasionalisme.
Die morele waarde van nasionalisme, die verhouding tussen nasionalisme en patriotisme, en die versoenbaarheid van nasionalisme en kosmopolitisme is almal onderwerpe van filosofiese debat. Nasionalisme kan gekombineer word met diverse politieke doelwitte en ideologieë soos konserwatisme (nasionale konserwatisme en regse populisme) of sosialisme (linkse nasionalisme). In die praktyk word nasionalisme as positief of negatief gesien afhangende van die ideologie en uitkomste daarvan. Nasionalisme was 'n kenmerk van bewegings vir vryheid en geregtigheid, is geassosieer met kulturele herlewings, en moedig trots van nasionale prestasies aan. Dit is ook gebruik om rasse-, etniese en godsdienstige verdeeldheid te legitimeer, minderhede te onderdruk of aan te val, en menseregte en demokratiese tradisies te ondermyn. Radikale nasionalisme gekombineer met rassehaat was 'n sleutelfaktor in die Holocaust wat deur Nazi-Duitsland gepleeg is.
Sex Pistols
Sex Pistols was 'n Britse punkmusiekgroep, gestig in Londen in 1975. Hulle was net twee en 'n half jaar aktief en het net een ateljeealbum vrygestel, Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols.
Lede
Sex Pistols het oorspronklik bestaan uit die sanger Johnny Rotten, kitaarspeler Steve Jones, tromspeler Paul Cook en baskitaarspeler Glen Matlock. Matlock is vervang deur Sid Vicious in 1977.
Ateljeealbum
Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols (1977)
Swartlandsuikerbos
Die Swartlandsuikerbos (Protea odorata) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan die Wes Kaap waar dit voorkom van Kalbaskraal tot by Klapmuts en deel van die renosterveld is. Daar is slegs 'n paar plante oor, die spesie staan op die rant van uitwissing. Die struik groei regop en word 1.2 m hoog en blom van Februarie tot Junie met die hoogtepunt van Maart tot April.
'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Die saad word geberg in 'n doppie, word slegs na brand vrygelaat en deur knaagdiere en miere versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van perdebye.
In Engels staan dit as die Swartland sugarbush bekend.
Arve
Die Arve is 'n rivier in die Frans-Switserse Wes-Alpe met 'n lengte van 102 kilometer, wat by die Col de Balme in die Chamonixvallei ontspring en naby Genève in die Rhône uitmond. Talle bergstroompies mond in die Arverivier uit, waaronder ook die Arveyron, wat sy oorsprong in die Mer de Glace het. Die Arve loop byna heeltemaal deur die Franse département Haute-Savoie, met die uitsondering van die laaste kilometers van sy benedeloop in die Switserse kanton Genève. Die belangrikste dorpe, waardeur die Arve vloei, is Chamonix, Les Houches, Sallanches, Cluses, Bonneville, Annemasse en uiteindelik Carouge in die kanton Genève, waar die rivier in die Rhône uitmond.
Gabrielle Carteris
Gabrielle Carteris (gebore 2 Januarie 1961) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Raising Cain (1992) en in die televisiereekse Beverly Hills, 90210 (1990) en The Event (2010).
1337
Die jaar 1337 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 37ste jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Adrianna Bertola
Adrianna Bertola (gebore 9 Februarie 1999) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Nativity 2: Danger in the Manger! (2012) en in die televisiereekse Casualty (1986) en Kiss Me First (2018).
Dubbelent-pypvis
Die Dubbelent-pypvis (Trachyrhamphus bicoarctatus) is 'n vis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan en die Indiese Oseaan; meer spesifiek in die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Double-ended pipefish.
Kokerboomwoud
'n Kokerboom is 'n alleenlewende plant. Kokerbome kom wydverspreid in hulle habitat voor, maar hulle groei selde in groepe. Unieke opvallende kokerboomwoude kom egter op drie plekke in die verspreidingsgebied van die plant voor, naamlik by Kenhardt, Nieuwoudtville en Keetmanshoop. Op Van Rhynsdorp is 'n kokerboomkewekery.
Dubbelent-pypvis
Identifikasie
Die vis word 40cm lank met lang, slank en skraal lyf met 'n klein stertjie. Die lyf is bedek met groen, bruin, wit en geel met klein spikkeltjies; soms het dit klein wit vlekke op. Dit lyk amper soos 'n gebuigde stok.
Kokerboomwoud
Keetmanshoop
Op die plaas Gariganus, 14 km noordoos van Keetmanshoop in Namibië, is 'n digte versameling van ongeveer 300 kokerbome. Die grootste bome is tussen die 200 en 300 jaar oud. Op 1 Junie 1955 is dit tot natuurmonument verklaar. Op die plaas is geriewe vir belangstellende besoekers beskikbaar.
Dubbelent-pypvis
Identifikasie
Die vis leef in beskermde koraal- en rotsriwwe in water wat 1 tot 42 m diep is op rommel, sand en seegras beddings. Hulle word dikwels gesien op die sand met die kop gelig of dit dryf soos rommel. Die vis is 'n alleenloper en beweeg stadig. Hulle vreet soöplankton.
Calandrella
Calandrella is 'n genus van voëls in die familie van lewerike (Alaudidae).
Spesies
Die volgense spesies behoort aan die genus:
Kokerboomwoud
Nieuwoudtville
Teen 'n koppie op die plaas Gannabos tussen Loeriesfontein en Nieuwoudtvillle is die grootste kokerboomwoud. Dit lê ongeveer 25 km van Nieuwoudtville tussen die paaie R357 en R27. Hierdie is die mees suidelike gebied waar die kokerboom voorkom. Van die grootste bekende kokerbome word hier aangetref en sommige word op ouer as 250 jaar geskat.
Clathria multitoxaformis
Clathria multitoxaformis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1988 deur Bergquist & Fromont.
Don Juan
Don Juan (of Don Giovanni) is 'n legendariese fiktiewe pierewaaier wie se verhaal al baie keer vertel is deur verskillende skrywers. El burlador de Sevilla y convidado de piedra is 'n toneelstuk wat deur Tirsa Molina rondom 1630 gepubliseer is en in die 14de eeu afspeel. Bewyse bestaan dat dit moontlik die eerste geskrewe weergawe van die Don Juan legende is. Die ander groot werk in die Spaanse literatuur oor hierdie karakter is Don Juan Tenoria, 'n toneelstuk van 1844 deur José Zorrilla.
Die naam word soms figuurlik gebruik as sinoniem vir "vrouejagter", veral in die Spaanse taal.
Die Don Juan-legende
Volgens die legende is Don Juan 'n vrygeestige skobbejak wat groot plesier daaruit put om vroue te verlei en dit geniet om teen hulle beskermhere te veg. Die legende draai in hoofsaak om sy verleiding van 'n jong vrou van die adelstand en die doodmaak van haar vader. Later kom hy 'n standbeeld van haar pa in 'n begraafplaas teë en nooi hom dan oneerbiediglik uit om saam met hom te kom eet, 'n uitnodiging wat die standbeeld aanvaar. Die gees van die pa daag dan op vir ete en nooi Don Juan dan op sy beurt uit om by hom in die begraafplaas te kom eet. Don Juan aanvaar die uitnodiging en by die graf vra die standbeeld om Don Juan se hand te skud. Wanneer hy sy hand uitsteek, gryp die standbeeld hom en sleep hom weg na die hel.
Tywyn
Tywyn is die terminus van 'n smalspoorlyn; die Talyllyn Railway, met stoomlokomotiewe.
Karin Nellemose
Karin Nellemose (3 Augustus 1905 – 5 Augustus 1993) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Master of the House (1925), Mens porten var lukket (1948), Kampen mod uretten (1949), en Støv på hjernen (1961).
Barbertonse bergsuikerbos
Die Barbertonse bergsuikerbos (Protea comptonii) is 'n blomdraende boom wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is inheems in Mpumalanga, Eswatini en die Drakensberg-eskarp in KwaZulu-Natal. Die boom word 4-8 m hoog, die kruin is gerond en oop. Die stam word tot 500 mm in deursnee. Die boom se bas is grys, kurkagtig en word tot 200 mm dik.
In Engels staan dit as die Saddleback sugarbush bekend. Die boom se FSA-nommer is 88.
Clathria nidificata
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1907 deur Kirkpatrick.
1338
Die jaar 1338 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 38ste jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Mamaliga
Mămăligă (Oekraïens. Мамалига, ook Кулеша; Russies. Мамалыга (кукурузная каша "mieliepap"); Pools. Mamałyga; Hongaars. Puliszka, "mieliepap") is 'n uit mieliemeel gemaakte soliede pap, wat soortgelyk is aan die Italiaanse Polenta. In Roemenië, Moldawië en ander dele van die Balkan en in die Kaukasus is die gereg 'n integrale deel van die plaaslike kulinêre-tradisie. In Roemenië is dit selfs 'n nasionale gereg.
'n Soortgelyke gereg kom in Oostenryk voor en staan bekend as Türkenstertz.
Beskrywing
Die voorbereiding van mieliepap is 'n ou en wydverspreide tradisie in Europa. Voordat mieliepap 'n veelsydige bygereg of hoofgereg geword het, was dit 'n stapelvoedsel onder die armer dele van die bevolking. Styfgekookte Mămăliga is dikwels gebruik as 'n plaasvervanger vir brood.
Die toebereiding van Mămăligă is eenvoudig: Geel-mieliemeel (Roemeens.: mălai) word in 'n groot kastrol met soutwater gekook. Die pap moet baie geroer word om aanbrand of klompe te verhinder. In Roemenië word Mamaliga gewoonlik in 'n gietyster pot gekook, die sogenaamde ceaun. Vir die roer word tradisioneel 'n "spesiale" stuk gereedskap gebruik: Na Kersfees, word die boonste vyf takke van die ou kersboom afgesny en as roerinstrument gebruik. Die gaargemaakte Mămăligă word tradisioneel met 'n stuk garing in skyfies gesny.
Mămăligă word dikwels as bykos vir vleis- of groente-geregte geëet, soos byvoorbeeld goulash (Roemeens.: tocană) of bredie (Roemeens.: ghiveci).
Die Duitsers in Roemenië het vroeër dikwels oor die koskultuur van die Roemene gespot met die spreuk  "mămăliga din mălai (mămăliga uit mielies) frisst die ganze Walachei (Mamaliga uit mielies vreet die hele Walachie)". Mămăligă is vandag egter ook deel van die tradisionele geregte van die oorblywende Roemeens-Duitse bevolking. Die Saksers noem dit Palukes, en die Landler noem dit Paluks, beide woorde is afgelei van die Hongaarse naam Puliszka. Soms word ook nog die naam "Kukurzbrei" gebruik.
Mămăligă cu brânză și smântână
'n Gewilde vorm van Mamaliga, is die met skaapskaas oorgebackte "mămăligă cu brânză" (Mamaliga met kaas). Hierdie soort Mamaliga noem die Saksers Käspalukes (Kaaspalukes). Hierdie gereg woord meestal met room bedien (Roemeens.: smântână, vgl. Russ. сметана, Tjeggies. smetana, Duits Schmand).
Mămăligă cu lapte
Vir Ontbyt en aandete word Mămăligă gewoonlik net met melk (Roemeens.: lapte) geëet. Hierdie is 'n tipiese gereg vir kinders, wat egter ook graag deur volwassenes geëet word. Onder die Saksers was die Palukes met melk ook  'n gewilde gereg. In Restaurante word hierdie soort mamaliga egter selde aangebied.
Cocoloși
'n Spesiale soort van Mamaliga is die sogenaamde Cocoloși of Bulz. Die gaar Mămăligă word in balletjies gerol en met kaas gevul. Daarna word die balletjies op oop kole gebraai. Hierdie gereg is afkomstig van die kultuur van die veeherders (Roemeens.: ciobani), wat met hulle veetroppe dikwels ver van die naaste dorp kamp moes opslaan en hul etes self in die veld moes toeberei.
Geskiedenis
Die woord Mămăligă, het in Roemeens oorspronklik na 'n hawerpap verwys. In die 17de eeu is die mielie (oorspronklik uit Amerika) as graan ingevoer. Soos die belangrikheid van mielies toegeneem het, is die hawerpap vervang met mieliepap en verwys die woord mamaliga nou slegs na mieliepap..
Volgens die legende, het Mămăligă stapelvoedsel van die Roemene geword omdat in die tyd van die Ottomaanse Ryk 'n groot gedeelde van die koringoes as belasting aan die Turke betaal moes word. In teenstelling hiermee was die mielieoes nie onderworpe aan belasting nie.
Malapterurus
Spesies
Die volgende spesie kom in Suider-Afrika voor:
Ander spesies:
Pinarocorys
Pinarocorys is 'n genus van voëls in die familie van lewerike (Alaudidae).
Spesies
Die volgende spesies behoort aan die genus:
Bloustreepte-pypvis
Die Bloustreepte-pypvis (Doryrhamphus excisus) is 'n vis wat voorkom in die Stille- en die Indiese Oseane; meer spesifiek aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Bluestripe pipefish.
Identifikasie
Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat 8 tot 45 m diep is. Hulle leef op rotslyste, skeure en die dakke van grotte. Die vis is alleenlopers of kom in pare voor en is territoriaal van aard. Partkeer swem hulle onderste bo; hulle is ook skoonmakers vir ander visse deur parasite te verwyder. Hulle vreet soöplankton en klein ongewerweldes.
Astrachan-oblast
Astrachan-oblast (Russies: Астраха́нская о́бласть, Astrachanskaja oblast) is ’n deelgebied van Rusland. Dit lê in die Suidelike Federale Distrik en die hoofstad is Astrachan.
Die bevolking in 2010 was 1 010 073.
Geskiedenis
Die oblast is op 27 Desember 1943 gestig op dele van die ou Kalmikiese Outonome Sosialistiese Sowjetrepubliek en die Astrachan-okroeg van die Stalingrad-oblast.
Demografie
Bevolking: 1 010 073 (2010-sensus); 1 005 276 (2002-sensus); 998 114 (1989-sensus).
Guarulhos
Guarulhos maak deel uit van die metropolitaanse gebied van São Paulo en grens in die suide en weste aan hierdie stad, in die noorde aan Mairiporã, Nazaré Paulista en Santa Isabel en in die ooste aan Arujá en Itaquaquecetuba. Die internasionale lughawe van São Paulo-Guarulhos (GRU), die grootste in Suid-Amerika, is in die stadsgebied van Guarulhos geleë.
Astrachan-oblast
Demografie
Etniese groepe:
Ramansdrift
Ramansdrif(t) is ‘n kampeerterrein op ‘n 4X4-roete op die noordoewer van die Oranjerivier.
Hierdie afgeleë plek is in die Karas-streek van Namibië, 9½km stroomop van Goodhouse in die rigting van die plaas Hakiesdoorn en die kampeerterrein Die Groot Melkboom, wes van Marteneiland, naby die Sandfontein Lodge en by die koördinaate 28° 52′  59″ suid en 18°  21′  0″  oos.
‘n Ekspedisie onder Willem van Reenen (1756-1806) het reeds op 30 Oktober 1791 hier die Oranjerivier oorgesteek om goud, koper en beeste noord van die rivier te soek. Francois le Vaillant het ‘n waterverfsklildery nagelaat wat bewys dat hy ook die plek besoek het. Le Vaillant-piek dra daarom sy naam. Hierdie drif was in die 19de eeu op die hoofroete tussen die Kaapkolonie en Duits-Suidwes-Afrika. By Ramansdrift was ‘n pont, ‘n Duitse militêre pos en ‘n winkel en poskantoor. Die Duitse kolonie het hierlangs baie lewensmiddele vanaf Kaapstad verkry. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het Suid-Afrikaanse magte Duits-Suidwes-Afrika hier op 12 Januarie 1915 binnegeval.
Adelaide, Suid-Afrika
Adelaide is 'n dorp in die Oos-Kaap en gewese setel van die tans-ontbinde Nxuba Munisipaliteit. Adelaide lê aan die suidelike voet van die Winterberge op die oewer van die Koonaprivier, 22 km oos van Bedford en 37 km wes van Fort Beaufort.
Geskiedenis
Dit was oorspronklik 'n militêre pos wat genoem is na koningin Adelaide, die eggenote van die Britse koning William IV. Die dorp is in 1834 gestig, maar die gemeente van die NG Kerk het eers in 1890 afgestig van die moedergemeente Glen Lynden. Die Ons Erfenis-museum dateer uit die jaar 1855 en huisves meubilering, tradisionele kleredrag en ander voorwerpe uit die 19de eeu. Die museum is in Queenstraat geleë en het pragtige groot tuine in 'n parklandskap wat tot teen die rivier strek.
Distrik
Die distrik is 1 500 km2 groot. Adelaide is 'n belangrike sentrum van die skaapteelt. Bees-, wildsvleis en sitrusvrugte is ook belangrike produkte.
Drie riviere vloei rondom die dorp: die Koonap-, Cowie- en Kaalhoekriviere.
Ed Flanders
Ed Flanders (29 Desember 1934 – 22 Februarie 1995) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Ninth Configuration (1980) en The Exorcist III (1990), en in die televisiereeks St. Elsewhere (1982).
Henry Wilcoxon
Henry Wilcoxon (8 September 1905 – 6 Maart 1984) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Samson and Delilah (1949), Scaramouche (1952), The Ten Commandments (1956), en Caddyshack (1980).
Plooidal
'n Plooidal of sinklien (Engels: syncline) is in struktuurgeologie ’n plooi met jonger lae nader aan die plooi-as, of middel van die struktuur, terwyl die plooirug die omgekeerde van die plooidal is.
Struktuurgeologie
In geologie is daar selde eenvoudige gevalle, en talle moontlike variasies. In gevalle waar die relatiewe ouderdom van die verskillende lae onbekend is, of die jonger lae in 'n sinkdal na onder lê en die ouer lae na bo, word die struktuur 'n sinvorm genoem. Dit vind gewoonlik plaas waar die gelaagdheid vanweë tektoniese kragte omgekeer word.
Voorbeelde
Van die beste voorbeelde van sinkdalle en -rûe in Suid-Afrika kan in die Kaapse Plooiberge waargeneem word, wat vanaf die verre weste van die land tot in die Oos-Kaap strek.
1339
Die jaar 1339 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 39ste jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Plooirug
Struktuurgeologie
In geologie is daar selde eenvoudige gevalle, en talle moontlike variasies. In gevalle waar die relatiewe ouderdom van die verskillende lae onbekend is, of die jonger lae in 'n sinkdal na onder lê en die ouer lae na bo, word die struktuur 'n antivorm genoem. Dit vind gewoonlik plaas waar die gelaagdheid vanweë tektoniese kragte omgekeer word.
Ekonomiese belang
Dit is in die tweede gedeelte waar antikliene / antivorms van groot belang is, aangesien antikliene wat uit ondeurdringbare gesteentes bestaan, die gas en olie verhoed om te ontsnap, en dus teikens van eksplorasie word.
Voorbeelde
Van die beste voorbeelde van plooirûe en -dalle in Suid-Afrika kan in die Kaapse Plooiberge waargeneem word, wat vanaf die verre weste van die land tot in die Oos-Kaap strek.
Veronica Cartwright
Veronica Cartwright (gebore 20 April 1949) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Birds (1963), Alien (1979), The Witches of Eastwick (1987), en Scary Movie 2 (2001).
Kalininiet
Kalininiet (ZnCr2S4) is 'n thiospinel-mineraal wat in 1985 in Rusland gevind is in die Pereval Marmergroewe, Slyudyanka (Sludyanka), Baikal-meer, Irkutskaya Oblast, Prebaikalia (Pribaikal'e), Oos-Siberiese Streek. Dit is vernoem na P.V. Kalinin, Russiese mineraloog en petroloog, en ondersoeker van die suidelike Baikal-streek.
Lydia Rose Bewley
Lydia Rose Bewley (gebore 9 Oktober 1985) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Inbetweeners Movie (2011) en The Inbetweeners 2 (2014), en in die televisiereekse Plebs (2013) en The Royals (2015).
Birthe Neumann
Birthe Neumann (gebore 30 April 1947) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Celebration (1998), Move Me (2003), The Sun King (2005), en In a Better World (2010).
Boomaalwyn
Die boomaalwyn (Aloidendron barberae) - voorheen Aloe barberae en Aloe bainesii - is 'n boom wat vanaf die Oos-Kaap, deur KwaZulu-Natal tot in Mpumalanga voorkom. Dit kom ook voor in Eswatini en Mosambiek. Hierdie spesie is die grootste en hoogste aalwyn en word tot 18 m hoog. Dit groei in gebiede wat hoë jaarlikse reënval geniet in digte bosse of beboste klowe en op ruwe berghellings. Die blomme word regop in are gedra en hulle is roospienk tot oranje met groen punte.
In die Krugerwildtuin is hulle beperk tot twee rivierklowe net noord van die Krokodilrivier in die Malelane-omgewing. Die boom se FSA-nommer is 28.
In Engels staan die plant bekend as tree aloe.
James Flavin
James Flavin (14 Mei 1906 – 23 April 1976) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente King Kong (1933), Air Force (1943), The Strange Love of Martha Ivers (1946), en Abbott and Costello Meet the Killer, Boris Karloff (1949).
Clathria parva
Clathria parva is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
1340
Die jaar 1340 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 40ste jaar van die 14de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Barbertonse veldsuikerbos
Die Barbertonse veldsuikerbos (Protea curvata) is 'n blomdraende boom wat aan die bekende Protea genus behoort. Dit staan ook as die Serpentyn-suikerbos bekend. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom rondom Barberton voor. Die boom groei regop en word tot 8 m hoog en blom van Junie tot Oktober met die hoogtepunt Junie tot Julie. Die plant is seldsaam, daar is net een populasie.
Die boom spruit weer uit na 'n brand. Die saad word in 'n doppie geberg, word na 'n lang tydperk vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig en bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei op hoogtes van 850 m.
Die boom se FSA-nommer is 88.1 .In Engels staan dit as die Barberton sugarbush bekend.
Caitlin Carver
Caitlin Carver (gebore 31 Maart 1992) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Paper Towns (2015) en I, Tonya (2017), en in die televisiereekse The Fosters (2013) en Dear White People (2017).
Koningpikkewyn
Die Koningpikkewyn (Aptenodytes patagonicus) is 'n voël wat voorkom op die Antarktiese-eilande en baie seldsaam in Suid-Afrika is. In Engels staan die pikkewyn bekend as die King Penguin.
Subspesies
Koningpikkewyne word onderverdeel in twee subspesies:
1341
Die jaar 1341 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 41ste jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gerda Neumann
Gerda Neumann (14 Desember 1915 – 26 Januarie 1947) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente I Kantonnement (1931), Rejsefeber (1944), Otte hundrede akkorder (1945), en Musik i haven (1945).
Posstelsel
Die posstelsel is ontwikkel vir die fisiese vervoer van poskaarte, briewe en pakkies. 'n Posdiens kan privaat of openbaar wees, hoewel baie regerings beperkings op private stelsels plaas. Sedert die middel van die 19de eeu is nasionale posstelsels meestal as 'n monopolie van die regering gevestig, met 'n vooruitbetaalde fooi vir elke artikel. Bewys van betaling is gewoonlik in die vorm van 'n geplakte posseël.
Posowerhede vervul dikwels ook ander funksies, buiten die vervoer van briewe. In sommige lande hou 'n pos-, telegraaf- en telefoondiens toesig oor die posstelsel. Sekere lande se posstelsels maak voorsiening vir spaarrekeninge en hanteer aansoeke vir paspoorte.
Die Wêreldposunie (UPU), wat in 1874 gestig is, sluit 192 lidlande in en stel die reëls vir internasionale posuitruilings vas.
Etimologie
Die Nederlandse woord post stam weer uit die Franse poste (1480), wat beteken 'plek waar posperde verwissel word'.
Die werkwoord 'pos', wat beteken om posstukke in 'n posbus gooi, kom uit die Engelse post (1837). Die Nederlandse woord posten (1896) is 'n jong woord, en indien die werkwoord pos nie in Afrikaans self uit die selfstandige naawoord pos ontwikkel het nie, is dit eerder 'n ontlening aan Engels.
Geskiedenis
Die praktyk van kommunikasie deur geskrewe dokumente wat deur 'n tussenganger van een persoon of plek na 'n ander oorgedra word, strek byna sekerlik terug tot die uitvinding van die skryfkuns. Die ontwikkeling van formele posstelsels het egter veel later plaasgevind. Die eerste gedokumenteerde gebruik van 'n georganiseerde koerierdiens vir die verspreiding van geskrewe dokumente is in Egipte, waar Farao's koeriers gebruik het vir die verspreiding van hul bevele op die grondgebied van die staat (2400 vC). Die vroegste pos wat oorleef het, is ook Egipties en dateer uit 255 vC.
Persië (Iran)
Die eerste geloofwaardige aanspraak op die ontwikkeling van 'n regte posstelsel kom uit Antieke Persië, maar die plek van uitvinding bly onseker. Die bes gedokumenteerde aanspraak (Xenophon) skryf die uitvinding toe aan die Persiese koning Kores die Grote (550 v.C.), wat die opdrag gegee het dat elke provinsie in sy koninkryk ontvangs en aflewering van pos aan elkeen van sy burgers sou reël. Hy het ook met buurlande onderhandel om dieselfde te doen en het paaie gebou vanaf die stad Post in Wes-Iran tot by die stad Hakha in die Ooste. Ander skrywers voer aan dit was sy opvolger Darius I van Persië (521 v.C.), terwyl nog ande bronne beweer dat 'n Assiriese posstelsel baie vroeër reeds bestaan het, met krediet aan Hammoerabi (1700 v.C.) en Sargon II (722 vC). Dit is egter moontlik dat pos nie die primêre missie van hierdie posdiens was nie. Die rol van die stelsel as 'n voertuig om intelligensie te versameling is goed gedokumenteer, en die diens is (later) angariae genoem, 'n term wat mettertyd 'n belastingstelsel sou aandui. Die Ou Testament (Ester, VIII) maak melding van hierdie stelsel: Ahasveros, die koning van Medië, het koeriers gebruik om sy besluite te kommunikeer.
Die Persiese stelsel het met stasies (Chapar-Khaneh) gewerk, waarvandaan die boodskapper (Chapar genoem) na die volgende pos sou ry, waarna hy 'n vars perd sou kry vir maksimum dienslewering en afleweringspoed. Herodotus het die stelsel op hierdie manier beskryf: Daar word gesê dat soveel dae as wat daar in die reis is, soveel mans en perde staan daar wat langs die pad, elke perd en man in die interval van 'n dagreis; en geen sneeu of reën of hitte of duisternis het hulle belemmer om hul vasgestelde koers met spoed te voltooi nie. Die vers verskyn prominent in Engels op die James Farley Poskantoor in New York: Neither snow nor rain nor heat nor gloom of night stays these couriers from the swift completion of their appointed rounds.
Indië
In Suid-Indië het die Wodeyar-dinastie (1399–1947) van die Koninkryk Mysore posdienste gebruik vir spioenasiedoeleindes en sodoende kennis verkry oor sake wat oor groot afstande plaasgevind het.
Teen die einde van die 18de eeu was 'n posstelsel in Indië in werking. Later het hierdie stelsel 'n volledige modernisering ondergaan toe die Britse Raj sy beheer oor die grootste deel van Indië gevestig het. Die Poskantoorwet XVII van 1837 het bepaal dat die goewerneur-generaal van Indië in die Raad die eksklusiewe reg gehad het om briewe per posdienste binne die gebiede van die Oos-Indiese Kompanjie te verhuur. Die posstelsel was kosteloos beskikbaar vir sekere amptenare, wat 'n omstrede voorreg geword het met die verloop van die jare. Op hierdie wyse is die Indiese Poskantoor op 1 Oktober 1837 tot stand gebring.
Rome
Die eerste goed gedokumenteerde posdiens was dié van Rome. Georganiseer in die tyd van Keiser Augustus (62 vC-14 nC), is die diens cursus publicus genoem en van ligte waens (rhedæ) voorsien wat deur vinnige perde getrek is. Teen die tyd van Diocletianus is 'n parallelle diens tot stand gebring met tweewielkarretjies (birotæ) wat deur osse getrek is. Hierdie diens was vir regeringskorrespondensie gereserveer. Nog 'n diens vir burgers is later bygevoeg.
Mongoolse Ryk
Djengis Khan het 'n ryk-wye boodskapper- en posstasie-stelsel met die naam Örtöö binne die Mongoolse Ryk begin. Gedurende die Yuan-dinastie onder Koeblai Khan het hierdie stelsel ook die gebied van China gedek. Posstasies is nie net gebruik vir die versending en aflewering van amptelike pos nie, maar was ook beskikbaar vir reisende beamptes, militêre mans en buitelandse hoogwaardigheidsbekleërs. Hierdie stasies het spesifiek die vervoer van buitelandse en binnelandse goedere en die handel in die algemeen vergemaklik.
Die stasies was 25 tot 65 km uitmekaar en het betroubare dienaars gehad wat vir die posdiens gewerk het. Buitelandse waarnemers, soos Marco Polo, het getuig van die doeltreffendheid van hierdie vroeë posstelsel.
Japan
Die moderne Japannese stelsel is in die middel van die 19de eeu ontwikkel en het die Europese modelle nougeset gekopieër. Japan was baie innoverend in die ontwikkeling van die wêreld se grootste en suksesvolste posbesparingstelsel en later ook 'n posversekeringsstelsel. Posmeesters het 'n sleutelrol gespeel om die Japannese politieke stelsel aan plaaslike politiek te koppel. Die posmeesters het hoë aansien gehad en hul rang is dikwels oorgeërf. Die posstelsel het 'n groot bydrae gelewer tot die enorme befondsing wat nodig was om Japan in die laat 19de eeu vinnig te industrialiseer.
Ander stelsels
'n Ander belangrike posdiens is in die Islamitiese wêreld geskep deur die kalief Mu'awiyya; die diens is 'barid' genoem, na die torings wat gebou is om die paaie te beskerm waardeur koeriers gereis het.
Karel die Grote het die stelsel wat die Franke in die noorde van Gallië gebruik het, uitgebrei en het hierdie diens met dié van missi dominici verbind.
In die middel van die 11de eeu het vlashandelaars bekend as die Cairo Geniza-handelaars uit Fustat, Egipte geskryf oor die gebruik van 'n posdiens bekend as die kutubi. Die kutubi-stelsel het roetes tussen die stede Jerusalem, Ramla, Tirus, Ascalon, Damaskus, Aleppo en Fustat bestuur met gereelde posaflewering deur die hele jaar.
Talle godsdienstige ordes het 'n privaat posdiens gehad. Die Cisterciënsers het een gehad wat meer as 6 000 abdye, kloosters en kerke met mekaar verbind het. Die beste organisasie is egter deur die Tempelridders geskep.
In 1505 het die Heilige Romeinse keiser Maksimiliaan I 'n posstelsel in die Ryk opgerig en Franz von Taxis aangestel om dit te bestuur. Die familie Thurn und Taxis, destyds bekend as Tassis, het vanaf 1290 postdienste tussen Italiaanse stadstate bedryf. Na die afskaffing van die Ryk in 1806 het die Thurn-und-Taxis-posstelsel as 'n private organisasie in die posseël-era voortgegaan voordat dit na 1871 in die posstelsel van die nuwe Duitse Ryk opgeneem is.
Moderne vervoer en tegnologie
Die internet het die voorwaardes vir fisiese pos verander. E-pos (en in onlangse jare ook sosiale netwerke) het 'n strawwe mededinger vir fisiese posstelsels geword, maar aanlynveilings en internet-inkopies het nuwe sakegeleenthede moontlik gemaak, aangesien mense gereeld artikels wat aanlyn gekoop is, deur posdienste laat aflewer.
Clathria patula
Clathria patula is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Hooper.
Mtontwanes-rivier
Die Mtontwanes-rivier is 'n spruit wat in die KwaZulu-Natal, Suid-Afrika vloei.
Dit ontspring in die Natalse Middeland en mond uit in die Nyandurivier op pad na die groter Bloukransrivier verder noord.
Vyfmylpoort
Vyfmylpoort is 'n bergpas op die N7 nasionale pad net suid van die Oranjerivier.
Die hoofpad B1 suidwaarts uit Namibië gaan by die Namibiese grenspos by Noordoewer met die D.F. Malanbrug oor die Oranjerivier. Aan die suidekant van die brug by die Suid-Afrikaanse grenspos by Vioolsdrif begin die N7 waarvan die eerste 8 km die Vyfmylpoort vorm.
Nieuwoudtville
duimnael|links|230px|Die NG kerk op Nieuwoudtville. Die hoeksteen is op [[3 Februarie 1906 gelê en die gebou is ingewy op 23 April 1907. Die argitek was John Gaisford.]]
Nieuwoudtville is 'n klein dorp in die Noord-Kaap, in Suid-Afrika. Die dorp is in 1897 deur die Nieuwoudt familie gestig. Die Nieuwoudtvillewaterval is naby die dorp terwyl die Vanrhynspas net wes van die dorp op die R27-provinsiale pad is.
Geskiedenis
Die dorp het ontstaan in 1897 toe die NG Kerk 'n nuwe gemeente hier gestig het op grond wat van die Nieuwoudt broers gekoop is. Sommige van die oorspronklike geboue van die broers het behoue gebly op die oewers van die Groenrivier.
Statkraft
Statkraft is 'n staatsbeheerde Noorse elektrisiteitsverskaffer. Met 'n totale kragopwekking van 42 TWh is die Statkraft Groep die derde grootste elektrisiteitsverskaffer in die Nordiese lande en die tweede grootste verskaffer van krag uit hernubare energiebronne in Europa. Hernubare energiebronne voorsien in sowat 40 persent van Noorweë se elektrisiteitsbehoeftes. Saam met sy dogtermaatskappye Skagerak Energi en Trondheim Energi het Statkraft Groep sowat 2 100 werknemers in diens. Die maatskappy se hoofkwartier is in die Noorse hoofstad Oslo.
Cornel Wilde
Cornel Wilde (13 Oktober 1912 – 16 Oktober 1989) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Sword of Lancelot (1963), The Naked Prey (1965), No Blade of Grass (1970), en Sharks' Treasure (1975).
Statkraft
Waterkrag is Statkraft se beduidendste produksiebedrywigheid. Die groep beskik oor 133 waterkragsentrales in Noorweë, twaalf in Swede en vier in Finland, asook twee windkragsentrales in Noorweë - Smøla en Hitra. Ander belangrike aktiwiteite sluit warmtedistribusie in Trondheim en 'n biogasaanleg in Duitsland in.
Statkraft besit 100 persent van Trondheim Energi. Die groep beheer daarnaas 66,62 persent van Skagerak Energi, 50 persent van Naturkraft, 49,9 persent van Bergenshalvøens Kommunale Kraftselskap, 45,5 persent van Agder Energi en 44,6 persent van E.ON Sverige, SN Power Invest en Småkraft.
Geskiedenis
In die 1990's en die vroeë 21ste eeu het Statkraft 'n aantal plaaslike kragsentrales in Noorweë gekoop en sy bedrywighede na die buiteland uitgebrei. Statkraft is in 2004 herorganiseer as 'n beperkte maatskappy, alhoewel dit nog steeds volledig deur die Noorse staat beheer is.
Slag van Helvetia
Die Slag van Helvetia het op 29 Desember 1900 tydens die Tweede Vryheidsoorlog plaasgevind by Helvetia, 10km noord van Machadodorp. Hier het die Boere Magte onder leiding van generaals Ben Viljoen en Chris Muller 'n oorwinning oor die Britse Magte, onder leiding van Majoor Cotton, behaal. Die Boere mag was 350 man en die Britse mag 350 man sterk en die Britte het een kanon van 120mm tot hulle beskikking gehad.
Eric Fleming
Eric Fleming (4 Julie 1925 – 28 September 1966) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Conquest of Space (1955), Queen of Outer Space (1958), en The Glass Bottom Boat (1966), en in die televisiereeks Rawhide (1959).
Boukuns van Réunion
duimnael|350px|Agterkant van die Villa Déramond-Barre te Saint-Denis; die mure is bedek met dakspane Die huise op Réunion het 'n kenmerkende boustyl, waaronder ook dié uit die 19de eeu.
Beskrywing
Die villa-tipe huise, wat in hul tyd aan die rykes behoort het, bestaan uit verskillende dele. Die een deel was beplan rondom die daglewe buite: bedags het die arbeiders buite en om die huis gewerk. Hierbuite vind mens die kookskerm met sy houtvuur, die sanitêre geriewe, die tuin en veranda. Die ander huisdeel is ingerig vir die aandlewe: die slaapvertrekke en binnenshuise eetkamer.
Tydens die kolonisering van die eiland was daar geen boumeester nie; elke eienaar en sy arbeiders het maar die huis na goeddunke gebou met die middele wat tot hul beskikking was. Wel belangrik hier was die ventilasie om die somerhitte draagliker te maak. Die huis is dus op 'n fondasie gebou wat 'n natuurlike lugstroom deurlaat, danksy heelwat belugtingsopeninge.
Op die oog af vertoon die gebou simmetries, maar eintlik het die arbeiders sonder 'n argitek byderhand bloot 'n streep deur die grond getrek en alkant twee identiese dele gebou. Dit het in wese reghoekige huise opgelewer.
Die veranda (stoep) is die fokuspunt. Dit vorm 'n terras aan die voorkant van die huis, en vertoon sodoende die weelde, swier en rykdom straat se kant toe.
Szlachta
Die Poolse term szlachta verwys na die laer adelsklas in die Koninkryk Pole en die Grootvorstedom Litaue (wat in 1569 in die Pools-Litause Gemenebes verenig is) en die gepoloniseerde gebiede wat deur dié twee lande oorheers is (soos die Hertogdom Pruise en Roetenië). Lede van die hoër Poolse adelsklas het daarenteen as magnate bekend gestaan. Adellikes word in Pools algemeen szlachcic genoem.
Geskiedenis
Die Poolse adel was oorspronklik 'n suiwer krygersklas wat volgens historici onder die heerskappy van die Piaste-dinastie in die langdurige oorloë teen die Koninkryk Boheme, die Duitse keisers, Litaue, Pommere, die Pruise en die Duitse Orde uit die wapendraende boerestand ontwikkel het. Hulle het tradisioneel oor landbesit beskik, dikwels in die vorm van groot landgoede (sogenaamde voorwerke).
Die Pools-Litause adel was gedurende die 17de eeu deur steeds groter uniformiteit in godsdienstige asook taalkundige opsig gekenmerk aangesien die meeste Litause, Roeteense en Lyflandse adellikes in hierdie periode gepoloniseer is sodat die terme Pool, adellike en Rooms-Katoliek in toenemende mate as sinonieme beskou kon word, terwyl Protestantisme met die Duitse minderheid in Pole-Litaue vereenselwig is.
'n Ander tipiese kenmerk van die szlachcic was hul agraries-gewestelike bewussyn. Na hulself het hulle dikwels as landbesitters (Pools: ziemianie) verwys en in politieke opsig veral hul eie privaat en plaaslike belange waargeneem. In administratiewe opsig het hulle die landelike en woiwodskaplike organe as hul belangrikste forum oorheers. Hier het die Poolse grootadel (die magnate) sy kans waargeneem om die szlachcic vir sy eie doeleindes te instrumentaliseer en die werklike gesag oor die landelike vergaderings te kry.
Op hul landgoede het die szlachcic hul eie kultuur van vermaak en luukshede ontwikkel. Hul oorspronklike openheid vir vreemde kulturele invloede is geleidelik vervang deur 'n oordrewe standsbewussyn, religieuse onverdraagsaamheid en - gepaardgaande met die laasgenoemde - toenemende xenofobie.
Die goed ontwikkelde landbousektor in Pole-Litaue en hoë pryse vir graan het die materiële welsyn van die kleinadel verseker, maar ook aanleiding gegee tot selfgenoegsaamheid. Gevolglik het die szlachcic hulle op hul gesins- en plaaslike lewe begin konsentreer, terwyl nasionale belange en die behoefte aan hervorming verontagsaam is - een van die beslissende faktore by die ontwikkeling wat die Pools-Litause adelsrepubliek uiteindelik op onregeerbaarheid laat afstuur het.
Organisasie
Die adel was volgens suiwer demokratiese beginsels georganiseer. In prinsipe het alle adellikes in die Koninklike Republiek gelyke regte geniet sodat daar geen statusverskille binne hul eie stand was nie. Almal was as staatsburgers geregtig om steeds wapens te dra en het oor 'n eksklusiewe stem- en kiesreg beskik. Hul besittings was volgens hulle onbeperkte reg op eiendom onaantasbaar. Die adellike klas was deur uniforme regte presies gedefinieer, sy lede was uitsluitlik persone wat as afstammelinge van adellike families gebore is.
Ondanks die gelykheid ten opsigte van ekonomiese, regtelike en politieke voorregte was die Poolse adel in twee groepe of klasse verdeel - kleinadel en hoogadel (magnate). Daar was geen besondere titels nie, tog het die aanspreekvorms van mekaar verskil. Lede van die kleinadel het magnate as Hoogwaardige heer getituleer, terwyl hulself as Heer (Pools: Pan) aangespreek is. Twee adellikes uit dieselfde klas het mekaar as Broeder aangespreek.
Die Poolse adellikes het altesaam sowat tien persent van die totale bevolking verteenwoordig en was sodoende 'n las vir die res van die bevolking. Geen ander land in Europa het so 'n hoë persentasie adellikes gehad nie - gewoonlik was dit beperk tot tussen een en drie persent.
Regtelike status
In hulle stryd met die Poolse kroon het die szlachcic in 1505 en 1569 'n staatsvorm ontwikkel wat uniek in Europa was - 'n adelsrepubliek met 'n demokraties verkose koning as staatshoof. Die Poolse adel het tot laat in die 18de eeu oor groot en byna ongeëwenaarde voorregte beskik wat eers in 1795 met die Poolse Delinge en die ontbinding van die Pools-Litause Gemenebes opgehef is.
Familiename en wapens
Tot in die vroeë 16de eeu was familiename in Poolse adellike kringe feitlik onbekend, met uitsondering van enkele baie ou vanne wat nog uit die voor-Christelike periode gedateer het. Volgens die Westerse tradisie is slegs name gebruik wat na die adellike stamsetel verwys het - gewoonlik is die voorsetsel z voor die naam van die besitting gevoeg (vergelykbaar aan die Duitse adellike von). Eers ná 1500 is die name van besittings tot byvoeglike naamwoorde met die eindings -ski of -icz gewysig. Hierdie naamvorme was egter allesbehalwe van lange duur en is verander sodra 'n groter of belangriker besitting verkry is. Martin van Siecin (Pools Marcin z Siecina) het hom byvoorbeeld in die 16de eeu eers Marcin Siecinski ("Martin [van die] Siecyne") genoem en sy naam ná sy huwelik met 'n vrou van die landgoed Krasiczyn na Marcin Krasicki verander.
Die insluiting van Galisië (in 1434) en Wolhinië en Podolië (in 1434) het die geledere van die oorspronklik suiwer Poolse adel versterk. In 1454 is ook die merendeels Duitse adel van Oos- en Wes-Pruise by die Poolse adelsklas ingesluit. Die Duitse adellikes het weliswaar die predikaat von en sy ampstitels kwytgeraak, maar aan hulle is nogtans toegestaan om hul eie wapens ook in die Poolse ryk te voer. Vanweë die unie met Litaue is vanaf 1569 ook Litause adellikes by die Szlachta ingesluit.
Die welvarende Litause hoogadel was in etniese en dinastiese opsig meestal van Oekraïense en Wit-Russiese afkoms en het met die Unie van Lublin in 1569 die reg opgeëis om die vorstelike titel Knjas ook in die Pools-Litause Gemenebes te dra, alhoewel hieraan geen besondere voorregte verbonde was nie. Die nakomelinge van Rurik (Czetwertyński, Drucki-Lubecki, Massalski, Oginski, Puzyna) en van Gediminas (Czartoryski, Sanguszko en Woroniecki) het net soos 'n aantal ou Litause adellike families van nie-dinastiese afkoms (Radziwill en Sapieha) deel uitgemaak van hierdie groep adellikes.
Die middel-adel moes tevrede wees met titels wat aan bepaalde amptenaarsposte gekoppel was soos Starost, Woiwode, Stolnik (dit wil sê lyfskenker) en jagmeester. So het die laaste koning Stanislaus II August voor sy kroning die amptelike titel "Lyfskenker van Litaue" gedra.
Lys van kardinale aangestel deur Pous Benedictus XV
Pous Benedictus XV die 258ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1914 tot 1922 het 32 nuwe kardinale aangestel in 5 konsistories.