cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johannes Hendrik Conradie
Politieke deelname
In 1924 slaag hy daarin om die setel Prieska (later Gordonia) te herwin en volg C.W.M. (Charlie) Malan as sekretaris van die Nasionale Party op. In die Volksraad tree hy nie dikwels as spreker op nie, maar wanneer dit handel oor sake waarvan hy ’n grondige kennis het, byvoorbeeld besproeiing, vind hy ’n aandagtige gehoor.
Administrateur van Kaapland
Met sy gereelde rubriek in Die Burger onder die skuilnaam “Mossie” toon hy sy bekwaamheid as politieke waarnemer, asook sy besondere vaardigheid met die pen. Hy behou sy setel in die verkiesing van 1929, maar word in dieselfde jaar benoem tot Administrateur van Kaapland. Die groot handelslapte van die vroeë jare dertig bemoeilik sy taak grootliks, want ’n streng besuinigingsbeleid moet toegepas word. In hierdie moeilike jare tree hy met groot oorleg op en bestuur die provinsie met sukses. Hy verwerf die agting van sy politieke teenstanders en met die bewindsaanvaarding van die Verenigde Party in 1934 word hy herbenoem as Administrateur. Nieteenstaande toenemende swak gesondheid beklee hy sy amp met groot toewyding. Op 6 September 1939 tree hy finaal uit die openbare lewe en vestig hom op Klein-Brakrivier, naby Mosselbaai.
Rubicon
Die Rubicon (Italiaans: Rubicone) is 'n rivier in die noorde van Italië. Die rivier is vlakkerig, 29 kilometer lank en vloei deur die streek Emilia-Romagna. Dit ontspring in die Apennyne-bergreeks en mond uiteindelik in die Adriatiese See, suid van Ravenna uit. Die Latynse woord "rubico" kom van die byvoeglike naamwoord "rubeus", wat "rooi" beteken. Die rivier is so genoem omdat sy water deur afsettings rooierig gekleur is.
Ten tye van die Romeinse Republiek was die Rubicon die grens tussen Latium, wat deur die Senaat bestuur is, en die Romeinse provinsie Gallia Cisalpina. Volgens die Romeinse wet mag geen generaal met 'n staande leer die Rubicon oorgesteek het nie. Indien dit wel sou gebeur, sou die generaal beheer oor sy provinsie verloor en sy soldate sou die wet oortree as hulle sy bevele uitvoer.
Die rivier word bekend nadat Julius Caesar en sy legioene die rivier in 49 v.C. suidwaarts kruis. Dit is as 'n opstand beskou en 'n staatsgreep word onvermydelik. Caesar maak tydens die oorsteek 'n toespraak en sê: "Alea iacta est" (Latyn: die teerling is geworpe / die dobbelsteen is gegooi).
Die gebeurtenis gee aanleiding tot die slagspreuk: "Die Rubicon oorsteek", wat beteken dat 'n betwisbare daad verrig word, wat nie ongedaan gemaak kan word en waarvan daar nie later teruggekeer kan word nie.
Dit is egter nie duidelik of die historiese Rubico dieselfde as die huidige Rubicon is nie (hoewel meeste bewyse dit wel bevestig). Die huidige rivier kry sy naam in 1933 nadat Benito Mussolini die plek Savignano nel Romagna na Savignano sul Rubicone vernoem het.
Jan Groenewald
Jan Groenewald is ’n akteur, televisieredakteur en dramaturg. Hy en sy vennoot bedryf Foxwood House, 'n boetiekhotel en teater in Houghton in Johannesburg.
Lewe en werk
Jan Groenewald is ’n vryskutakteur en skrywer. Tydens sy jeugjare was hy ’n Suid-Transvaalse atleet. Hy is versot op reis en onderneem verskeie oorsese reise deur Europa, die Amerikas en die Ooste om mense van alle kulture te leer ken. As akteur neem hy deel aan ’n paar amateuraanbiedings, waarna hy ondervinding opdoen in toneelstukke met ’n sterk sosiale inhoud vir die Nasionale Raad vir Kindersorg. Hy word later ’n televisieredakteur en skryf onder andere die reeks “Avenues” vir die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie.
Terselfdertyd stig hulle Foxwood Television, ’n televisieproduksiemaatskappy, wat veral dokumentêre en ander aktuele televisiefilms vervaardig. Een van die bekendste produksies van hierdie maatskappy is “Raakpraat met Sandra”, waar die bekende aktrise Sandra Prinsloo onderhoude voer met bekende Afrikaanse glanspersoonlikhede, wat op SABC2 uitgesaai is. “African diaries” is ’n dokumentêre reeks oor wildplase en toeristefasiliteite in sommige van die wildste plekke in Afrika. Hulle vervaardig ook die mini dokumentêre reeks van vier episodes oor “The heart is beautiful”, wat die spannende verhaal vertel van ’n gesin waar die twee kinders aan ’n seldsame hartkwaal ly en slegs deur hartoorplantings gered kan word. So ’n oorplanting is egter afhanklik van ’n geskikte skenker wat op die regte tyd te sterwe kom. Hierdie reeks word op M-Net uitgesaai en word ook verkoop aan buitelandse senders. In 2009 ken die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ’n Spesiale Erepenning aan hom en Pieter de Vos toe vir hierdie program.
In 2009 is hulle die enigste Suid-Afrikaanse span wat by die Oscar-toekennings in Los Angeles volmag kry om op die rooi tapyt onderhoude met filmsterre direk uit te saai. Hulle reeks oor opkomende sterre, “Boulevard of dreams”, word wêreldwyd verkoop. In 2014 word die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se eerste Deleen Bekker-prys vir die beste dokumentêre televisiedraaiboek aan hom en Pieter de Vos toegeken vir “Formidabele vroue – Emily Hobhouse”. Vanaf 2014 bied Foxwood House ’n jaarlikse kunstefees aan, waar hy betrokke is as akteur (onder andere in 2015 in “Pruimboom”) en as regisseur, onder andere in 2015 in Deborah Steinmair se drama “Plant vir my ’n boom, André”.
Skryfwerk
Sy drama “Die wildeman” word in 1980 vir die eerste keer opgevoer en word opgeneem in die versamelbundel “Rostrum”. Dit beeld ’n psigiater (Leon Joubert) se stryd uit om ’n wildeman wat onder diere in die Okavango groot geword het, op te voed om normaal in die samelewing te funksioneer. Hy hou die wildeman in ’n hok aan en bestudeer sy gedrag. Die stuk het ’n kern van rou seksualiteit wat sterk Freudiaans ingeklee is. Leon se vrou Maria is seksueel aangetrokke tot die wildeman, terwyl Leon homoseksuele neigings het. “My engel” word in 1982 in die Arenateater in Rosebank opgevoer en het as tema ’n jong man wat probeer om alles vir almal te wees. Later haal die verskillende beelde wat hy van homself skilder hom in, maar hy bly voorgee en lewe in sy eie fantasiewêreld. In 1986 voer KRUIK “Kavango” op, wat handel oor ’n wildevrou wat uit die Okavango na die beskawing gebring word. In sy eie Foxwood-teater word sy drama “’n Tyd om lief te hê” in 2009 opgevoer, waarin hy self die hoofrol vertolk. Hierdie drama handel oor die nasleep van die Anglo-Boereoorlog, waar die boodskap is dat liefde party keer groter pyn kan toedien as oorlog. “Daar was ’n tyd” het ’n soortgelyke tema en word die eerste keer in 2012 in die Foxwood-teater opgevoer. Josef Hofmeyr is die seun van 'n bywoner, wat ’n joiner was in die Anglo-Boereoorlog en Anna is ’n plaasmeisie. Hulle liefde kom onder sterk druk van die gemeenskap in die maande direk na die oorlog. Die eenmansvertoning se vertelling word visueel aangevul deur film en in musiek.
“Blou-Blou” is ’n drama oor die lewe van die akteur Erik Holm, wat hy saam met Holm skryf. Holm breek sy nek en word verlam wanneer hy in Augustus 2007 voor ’n vertoning van die drama “Fiela se kind” by die Lake Umuzi winkelsentrum in Secunda in ’n vlak poel water induik om ’n bal te gaan haal. Die drama is in multimedia-formaat, met Holm wat voor op die verhoog in sy rolstoel sit en praat. Beelde uit sy lewe word dan op ’n skerm agter hom geprojekteer, met onder andere onderhoude met sy ouers. Daar is ook beelde van hemelliggame, dolfyne en meerminne, wat die vervreemding wat hy van sy eie lyf ondervind, uitbeeld. Hierdie stuk debuteer in 2015 in Stellenbosch by die Woordfees en word daarna op verskeie plekke opgevoer, ook by Aardklop en by Groenewald se Foxwood-teater in Houghton. Die eenmanstuk “Pruimboom”, waarin hy die hoofrol speel, debuteer in 2015 by die Foxwood-fees. Dit het kindermolestering en vergelding as tema. ’n Ou man wat as kind gemolesteer is, lê op sterwe. Hy neem sy lewe in gedagtevlugte in oënskou, maar dit is nie duidelik wat feit en wat fantasie is nie. Eindelik blyk dit tog dat deur die herlewing daar vir die ou man ’n mate van berusting en heling kom. Naas dramas skryf hy ook radiovervolgverhale soos “Anna van Geuwelkranz” en “Langs weë van verlange”. Van sy kortverhale word in tydskrifte gepubliseer.
Eerbewyse
In 2009 ken die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ’n Spesiale Erepenning aan hom en Pieter de Vos toe vir die televisieprogram “The heart is beautiful”. In 2014 word die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns se eerste Deleen Bekker-prys vir die beste dokumentêre televisie-draaiboek aan hom en Pieter de Vos toegeken vir “Formidabele vroue – Emily Hobhouse”.
1. FC Germania 08 Ober-Roden
1. FC Germania 08 Ober-Roden is 'n sportklub uit Rödermark in die deelstaat Hessen in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Behalwe sokker, het die klub ook nog 'n dames-gimnastiekafdeling. Ober-Roden vorm deel van Rödermark en was tot 1977 'n onafhanklike dorp.
Noord-Germaanse tale
Die Noord-Germaanse tale verteenwoordig een van die drie takke van die Germaanse tale, 'n sub-familie van die Indo-Europese tale, saam met die Wes-Germaanse tale en die Oos-Germaanse tale. Afgelei van Proto-Noors en Oudnoors, word dit in die drie Skandinawiese lande (Denemarke, Noorweë, en Swede), die Faroëreilande, Ysland en Groenland, sowel as deur 'n beduidende Sweedse minderheid in Finland en deur immigrante groepe hoofsaaklik in Noord-Amerika en Australië gepraat. Die taalgroep word baie keer of die Skandinawiese- of die Nordiese tale genoem.
Klassifikasie
Tradisioneel word daar onderskei tussen die twee hooftakke, Wes-Skandinawies en Oos- Skandinawies, afgelei van die westelike en oostelike dialek groepe van Oudnoors, onderskeidelik. Die oostelike tak bestaan uit Deens en Sweeds en hulle dialekte en variëteite. Die westelike tak sluit in Noors, Faroëes en Yslands. Oos-Skandinawies saam met Noors is swaar deur Middelnederduits beïnvloed. Dit lei tot 'n alternatiewe klassifikasie van die tale wat meer klem lê op onderlinge verstaanbaarheid as die stamboommodel. Volgens die model word Noors, Deens, en Sweeds as Vasteland Skandinawies, en Faroëes en Yslands as Eiland-Skandinawies.
Deens en Noors is in werklikheid moontlik nader aan mekaar as wat enige van die twee aan Sweeds is. As gevolg die lang politiese unie tussen Noorweë en Denemarke, deel Noorse Bokmål 'n groot deel van die Deense woordeskat. Verder vind Swede dit makliker om Noors te verstaan as Deens agv die Deense uitspraak. Mense sê soms grappenderwys dat ''Noors Deens is wat Sweeds gepraat word." Die verhouding tussen die drie tale kan opgesom word deur die bostaande diagram.
Die Nood-Germaanse tale word gereeld aangehaal as 'n bewys van aforisme "'n Taal is 'n dialek met 'n weermag en 'n vloot." Die verskil tussen in dialekte binne Noorweë, Swede, en Denemarke is baie keer groter as die verskil oor landsgrense. Taalbeleid in Noorweë is oor die algemeen meer verdraagsaam teenoor landelike dialek variasie in formele taal, die prestige dialek wat baie keer "Oostelike Stedelike Noors" genoem word, wat hoofsaaklik in en naby Oslo gepraat word kan as redelik normatief beskou word. Die skep van Nynorsk uit verskeie Noorse dialekte nadat Noorweë in 1814 van Denemarke onafhanklik geword het was 'n poging om taalskeiding met politiese skeiding te laat oorvleuel.
Alfabet
Die Noord-Germaanse tale gebruik die Latynse Alfabet met die byvoeging van 'n paar kestra letters soos uiteengesit in die onderstaande tabel:
Nineve
Nineve (Akkadies: Ninua; voorheen Ninevé in Afrikaans) is ’n antieke Mesopotamiese stad aan die oosteroewer van die Tigrisrivier; dit was die hoofstad van die Nieu-Assiriese Ryk en ’n belangrike kruispunt van handelsroetes op die Tigris. Dit het veral tydens die bewind van koning Ashurnasirpal II begin floreer. Die stad het tussen 100 000 en 150 000 inwoners gehad. In sy mure was 15 poorte en ’n uitgebreide stelsel van 18 kanale het water uit die heuwels na Nineve vervoer.
Noord-Germaanse tale
Stamboom
Alle Noord-Germaanse tale stam af van Oudnoors. Die skeiding tussen subfamilies van Noord-Germaans word selde presies gedefinieer; meeste vorm kontinue hellings met naburige dialekte wat onderling verstaanbaar is en die wat verder van mekaar geleë is nie.
Nineve
Dit was sowat 50 jaar lank die grootste stad in die wêreld. Die voorspelling van die verwoesting van Nineve in die Bybel het later gelei tot die berou en redding van die inwoners. Dit is egter eindelik in 612 v.C., ná ’n bitter tydperk van burgeroorlog in Assirië, verwoes deur ’n ongewone koalisie van voormalige inwonervolke, die Babiloniërs, Mede, Perse, Chaldeërs, Skitiërs en Kimmeriërs. Die stad se ruïnes lê oorkant die rivier van die moderne stad Mosoel in Irak. Die twee belangrikste grafheuwels binne die stadsmure is Kouyunjik, die Noordelike Paleis, en Nabi Joenoes.
Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
Die Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde (Sweeds: Nobelpriset i fysiologi eller medicin) is ’n jaarlikse prys wat deur die Sweedse Nobelpleging by die Karolinska Instituut in Solna naby Stockholm toegeken word aan mense wat wêreldwyd die uitmuntendste bydraes op die gebied van fisiologie of geneeskunde gelewer het. Dit is een van vyf pryse waarvoor Alfred Nobel in sy testament voorsiening gemaak en sedert 1901 toegeken word; die ander is die Nobelpryse vir chemie, fisika, letterkunde en vrede.
Noord-Germaanse tale
Stamboom
Benewens die twee amptelike geskrewe norme van Noors, Nynorsk en Bokmål, is daar twee gevestigde nie-amptelike norme: Riksmål, soortgelyk maar meer konserwatief as Bokmål, wat tot 'n verskillende mate deur baie mense gebruik word veral in die stede en Høgnorsk "Hoognoors", soortgelyk aan Nynorsk, wat deur 'n baie klein minderheid gebruik word.
Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
Die akademie kondig die naam van die Nobelpryswenners jaarliks vroeg in Oktober aan, met die Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde tradisioneel eerste en op 'n Maandag. Die prys word jaarliks in Stockholm, Swede, toegeken op 10 Desember, die herdenking van Nobel se dood. Tot en met 2022 is die prys aan altesaam 225 individue toegeken. Nog 12 vroue het dit gekry.
Een Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde-wenners, naamlik die Duitser Gerhard Domagk (1939), was deur sy regering, die destydse Nazi-Duitsland, nie toegelaat om die prys te aanvaar nie. Hy sou later ná die afloop van die Tweede Wêreldoorlog 'n medalje en diploma ontvang, maar nie die prysgeld nie.
Noord-Germaanse tale
Stamboom
Älvdalsmål "Älvdalen Spraak", gewoonlik as 'n Sveamål dialek beskou het vandag 'n amptelike ortografie en word, as gevolg van gebrek aan onderlinge verstaanbaarheid met Sweeds, deur sommige taalkundiges as 'n aparte taal beskou.
Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde
Die 2022-Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde is toegeken aan Svante Pääbo "vir sy ontdekkings aangaande die genome van uitgestorwe hominiene en menslike evolusie".
Die pryse, wat 'n bedrag geld (SEK9 miljoen, omtrent VSA$1 miljoen per pryskategorie, wat dan gelykop onder die Bekroondes verdeel word), 'n goue medalje en 'n diploma insluit, word op 10 Desember, die herdenking van Nobel se sterfdag in 1896, tydens 'n seremonie deur die Sweedse koning, tans Carl XVI Gustaf van Swede, in die Stockholmse Konsertsaal uitgedeel.
Hieronder volg 'n lys van die ontvangers van die Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde vanaf 1901 tot op hede. In 1915–1918, 1921, 1925 en 1940–1942 is die prys nie toegeken nie.
1900's – 1910's – 1920's – 1930's – 1940's – 1950's – 1960's – 1970's – 1980's – 1990's – 2000's – 2010's – 2020's
Nineve
Naam
Die naam Nineve kom van die Latynse Ninive en Antieke Griekse Nineyḗ (Νινευή), onder invloed van die Bybelhebreeuse Nīnewēh (נִינְוֶה). Dit kom weer van die Akkadiese Ninua (var. Ninâ). of Oudbabiloniese Ninuwā.
Die oorspronklike betekenis van die naam is onseker, maar verwys dalk na ’n beskermgodin. Die wigskrifvorm vir Ninâ is ’n vis in ’n huis, wat dalk na "Plek van Vis" verwys, of dalk na ’n godin wat met visse of die rivier self verbind is. Later is gesê die stad is aan "die Isjtar van Nineve" gewy, en Nina was een van die Babiloniese name van dié godin.
Geografie
Die antieke grafheuwels van Kouyunjik en Nabi Joenoes is geleë op ’n gelykte van sowat 750 ha op die vlakte naby die sameloop van die Tigris- en die Chosr-rivier en word afgebaken deur ’n steenwal van sowat 12 km lank. Dit is nou ’n groot gebied vol ruïnes wat plek-plek bedek word deur nuwe voorstede van die stad Mosoel.
Nabi Joenoes is die Arabies vir "profeet Jona". Kouyunjik was, volgens Layard, ’n Turkse naam en was aan die Arabiere bekend as Armoesjeea. Dit het vermoedelik ’n verbintenis gehad met die Kara Kojoenloe-dinastie.
Nineve was ’n belangrike kruispunt van handelsroetes op die Tigris. Dit het ’n sentrale posisie beklee aan die groot weë tussen die Middellandse See en die Indiese Oseaan, en het die Ooste en Weste so verbind. Sy rykdomme het uit verskeie oorde gekom, en dit het een van die grootste antieke stede in dié streek geword, asook die hoofstad van die Nieu-Assiriese Ryk.
Antieke geskiedenis
Nineve was een van die oudste en grootste stede van die antieke tyd. Die gebied is al in 6000 v.C. bewoon, en teen 3000 v.C. was dit ’n belangrike plek vir die aanbidding van die Akkadiese godin Isjtar. Die vroeë stad is gebou op ’n verskuiwingslyn en het groot skade gely in ’n paar aardbewings. In een so ’n voorval is die eerste tempel van Isjtar verwoes – dit is toe in 2260 v.C. deur die Akkadiese koning Manishtusu herbou.
Volgens tekste uit die Hellenistiese tydperk en later was ene Ninus die stigter van Nineve, hoewel daar geen historiese bewyse daarvoor bestaan nie. Die historiese Nineve word genoem tydens die bewind van Shamshi-Adad I omstreeks 1800 v.C. as ’n plek vir die aanbidding van Isjtar, wie se kultus die rede vir die stad se vroeë belangrikheid was. Die godin se standbeeld is in die 14de eeu v.C. na farao Amenhotep III van Egipte gestuur op bevel van die koning van Mitanni. Die Assiriese stad Nineve het vir ’n halfeeu een van Mitanni se afhanklike state geword tot in die vroeë 14de eeu v.C., toe die Assiriese koning Ashur-uballit I dit in 1365 v.C. herower het. Hy het die Mitanni-ryk omvergewerp en die Middel-Assiriese Ryk (1365–1050 v.C.) gestig.
Daar is nie veel bewyse dat Assiriese konings in die tweede millennium v.C. baie bouwerk in Nineve laat doen het nie; dit lyk of dit net ’n plattelandse dorp was. Eers in die tyd van die Nieu-Assiriese Ryk, veral tydens die bewind van Ashurnasirpal II (bewind: 883–859 v.C.) en daarna, is die stad aansienlik uitgebrei. Daaropvolgende konings soos Sargon II, Sennacherib, Esarhaddon en Ashurbanipal het nuwe paleise laat bou: tempels vir Sin, Assoer, Nergal, Sjamasj, Ninoerta, Isjtar en Naboe (die Bybelse Nebo).
duimnael|’n Albaste kunswerk van Nineve, c. 695 v.C. (Pergamon-museum, [[Berlyn.]] duimnael|Die koning jag leeus vanaf die Noordelike Paleis in Nineve ([[Britse Museum).]] Dit was Sennacherib (Sanherib in die Bybel) wat Nineve uitgebrei het tot ’n grootse stad (c. 700 v.C.). Hy het nuwe strate en pleine laat aanbring en die beroemde "paleis sonder weerga" laat bou; die plan van die paleis is ontdek en daarvolgens was die gebou 503 x 242 m. Dit het minstens 80 kamers gehad, waarvan baie standbeelde teen die mure gehad het. ’n Groot getal wigskriftablette is in die paleis gevind. Daarvolgens was die soliede fondament van kalksteenblokke en modderstene gemaak en was dit 22 m hoog. Die moddersteenmure daarop was nog 20 m hoog. Weerskante van die belangrikste deuropeninge was enorme steenfigure van tot 30 000 kg; daaronder was baie leeus en bulle met vlerke en ’n man se kop.
Ook klippanele van 3 000 m wat in vlakreliëf uitgebeitel is, is ontdek waarop bouwerk aan die paleis uitgebeeld is, ook van die kap van die standbeelde. Die meeste van die standbeelde het tussen 9 000 en 27 000 kg geweeg. Gevegstonele is ook op die klippanele uitgebeeld, soos mense wat deurboor word en Sennacherib se manne wat voor hom paradeer met oorlogsbuit. Hy het ook met sy oorwinnings gespog; hy het van Babilon geskryf: "Sy inwoners, jonk en oud, het ek nie gespaar nie, en ek het die strate van die stad met hul lyke gevul." Hy het later ook oor ’n ander veldslag geskryf: "En Hiskia van Juda wat nie aan my juk wou oorgee nie . . . hom het ek in Jerusalem, sy koninklike stad, stilgemaak soos ’n voël in ’n hok. Ek het beleëringswalle teen hom gegooi en enigeen wat by sy stadspoort uitgekom het, laat boet vir sy misdaad. Sy stede wat ek geplunder het, het ek uit sy grondgebied gesny."
In dié tyd het Nineve sowat 7 km2 beslaan en in sy mure was 15 poorte. ’n Uitgebreide stelsel van 18 kanale het water uit die heuwels na Nineve vervoer en verskeie dele van ’n manjifiek geboude akwaduk wat Sennacherib laat bou het, is by Jerwan, sowat 65 km van die stad af, ontdek. Die ommuurde stad het meer as 100 000 inwoners gehad (dalk nader aan 150 000), amper dubbel soveel as Babilon in dié tyd; dit was dus een van die grootste stede ter wêreld.
Sommige geleerdes glo die tuin met sy uitgebreide besproeiingswerk wat Sennacherib langs sy paleis laat bou het, het die oorspronklike Hangende Tuin van Babilon ingesluit.
Nineve het nie lank ’n grootse stad gebly nie. Omstreeks 627 v.C., ná die dood van sy laaste groot koning, Ashurbanipal, het die Nieu-Assiriese Ryk begin verbrokkel weens ’n paar bitter burgeroorloë, en in 616 v.C. is Assirië aangeval deur sy voormalige leenmanne, die Babiloniërs, Chaldeërs, Mede, Perse, Skitiërs en Kimmeriërs. Kalhu (later Nimroed, ook naby Mosoel) is omstreeks 616 v.C. verwoes en die geallieerde magte het Nineve eindelik in 612 v.C. bereik en die stad beleër en verwoes ná bitter gevegte van huis tot huis. Die meeste van die inwoners wat nie kon vlug nie, is óf vermoor óf uit die stad na die platteland verban. Argeoloë het baie geraamtes hier ontdek van lyke wat nie destyds begrawe is nie. Die Assiriese Ryk het hierna teen 605 v.C. tot ’n einde gekom, en die Mede en Babiloniërs het die kolonies tussen hulle verdeel.
Die stad was hierna eeue lank onbewoon, met net ’n paar Assiriërs wat tussen die ruïnes gewoon het tot met die Sassanidiese tydperk, hoewel daar steeds Assiriërs in die omliggende gebiede woon. Die stad is weer genoem met die Slag van Nineve in 627 n.C. tussen die Oos-Romeinse Ryk en die Sassanidiese Ryk van Persië naby die antieke stad. Van die Arabiese oorname in 637 n.C. tot in die moderne tydperk is die stad Mosoel aan die oorkantse oewer van die Tigris die opvolgerstad van die antieke Nineve.
Bybelse geskiedenis
In die Hebreeuse Bybel word Nineve die eerste keer in Genesis genoem en Asjoer as die stigter daarvan. Die vertalers van sommige moderne Bybels vertolk die naam "Asjoer" in die Hebreeuse teks as die land "Assirië" eerder as ’n persoon, en dit maak Nimrod, eerder as Asjoer, die stigter van Nineve. In die Afrikaanse Bybel word Nimrod pertinent genoem as die stigter: "Nimrod se koninkryk het begin by Babel, Erek, Akkad en Kalne, almal in Sinar. Van hier af het hy na Assirië toe gegaan en Nineve, Regobot-Ir en Kalag gebou." (Gen 10:11, 12.)
Nineve was tydens die Bybelse bewind van Hiskia van Juda en die lewe van die profeet Jesaja die florerende hoofstad van Assirië en die tuiste van koning Sanherib (2 Kon 19:36). In die Bybel word ook genoem Nineve was die plek waar Sanherib deur sy twee seuns vermoor is voordat hulle na die leengebied Ararat gevlug het (Jes 37:38). Die Bybelboek Nahum bestaan amper net uit profetiese veroordelings van Nineve. Die verwoesting van die stad word ook voorspel (Nah 3:7, 3:19, 2:10, ens.); dit sou vreemd, skielik en tragies gewees het. Volgens die Bybel sou dit deur God se toedoen gewees het weens Assirië se hoogmoed en verdrukking (Nah 1:15). Ook die profeet Sefanja voorspel die stad se verwoesting en die val van die ryk waarvan dit die hoofstad was (Sef 2:13-15).
Die boek Jona, wat afspeel in die dae van die Assiriese Ryk, beskryf Nineve ook as ’n "baie groot stad: ’n mens het drie dae gevat om dit deur te stap" (Jona 4:11). Maar dit kan ook wees dat dit drie dae geduur het om deur al die buurte te stap, wat ooreenstem met die grootte van die antieke Nineve. Die ruïnes van Kouyunjik, Nimroed, Karamles en Chorsabad vorm die vier hoeke van ’n ongelyksydige vierhoek. Die ruïnes van Nineve, wat binne dié vierhoek lê, word gewoonlik beskou as bestaande uit dié vier terreine.
Die boek Jona beeld Nineve uit as ’n bose stad wat dit verdien om vernietig te word. God stuur Jona om vir die inwoners te preek oor die naderende verwoesting van hul stad en hulle vas en rou dan (Jona 3:5). As gevolg hiervan besluit God om die stad te spaar (Jona 3:10). Toe Jona protes aanteken, sê God hy is besorg oor die inwoners, wat nie die verskil tussen reg en verkeerd ken nie ("’n stad waarin daar meer as honderd en twintig duisend mense is wat nie weet wat reg of verkeerd is nie, en ook nog baie diere" (Jona 4:11). Nineve se berou en redding word ook in die Nuwetestamentiese Bybelboeke Matteus (Matt 12:41) en Lukas (Luk 11:32) genoem. Vandag vier die Oriëntaal-Ortodokse kerke van die Midde-Ooste steeds die drie dae wat Jonas in die vis deurgebring het tydens die Vas van Nineve. Kerke moedig hul lidmate aan om in dié tyd geen vleis, vis of suiwelprodukte te eet nie.
Klassieke geskiedenis
Voor die groot argeologiese uitgrawings in die 19de eeu was daar feitlik geen historiese kennis van die Assiriese Ryk en sy groot hoofstad nie. Van ander stede wat verval het, soos Palmyra, Persepolis en Thebe was daar ruïnes wat aangedui het waar hulle geleë was en stories oor hul gloriedae vertel het, maar van Nineve het oënskynlik niks oorgebly nie en selfs die plek waar dit gestaan het, was ’n onderwerp van gissing.
In die dae van die Griekse historici Ctesias en Herodotos, 400 v.C., was Nineve iets van die verlede, en toe die historikus Xenophon daar verby is, het niemand eens meer die naam onthou nie. Dit was heeltemal begrawe.
In sy History of the World (omstreeks 1616) het sir Walter Raleigh verkeerdelik aangeneem Nineve het oorspronklik die naam Campsor gehad voordat Ninus dit volgens veronderstelling herbou het. Dit is steeds geglo toe die nuus van Layard se ontdekkings (sien onder) die Weste bereik.
Opgrawings
Die terrein is die eerste keer deur Europeërs geïdentifiseer ná die Duitse verkenner Carsten Niebuhr se Deense ekspedisie van 1761-1768. Niebuhr het daarna geskryf hy het nie geweet hy was op so ’n besonderse terrein nie totdat hy naby die rivier gekom het. "Toe het hulle vir my ’n dorp op die groot heuwel gewys wat hulle Nunia genoem het, en ’n moskee waar die profeet Jona begrawe is. ’n Ander heuwel in hierdie streek word Kalla Nunia genoem, of die kasteel van Nineve. Daarop lê ’n dorpie, Koindsjug."
In 1842 het die Franse konsul-generaal van Mosoel, Paul-Émile Botta, die groot grafheuwels begin verken wat aan die oorkantse oewer van die Tigris lê. Die Arabiere wat hy in diens geneem het, het tot hul verbasing afgekom op die ruïne van ’n gebou by die grafheuwel van Chorsabad; toe dit verder ondersoek is, het dit geblyk dis die koninklike paleis van Sargon II, wat toe deursoek is vir standbeelde en ander waardevolle relieke.
duimnael|links|180px|’n Bronsleeu uit Nineve. In 1847 het die jong Britse avonturier sir Austen Henry Layard die ruïne verken. In die Kuyunjik-grafheuwel het hy in 1849 die verlore paleis van Sennacherib met sy talle kamers en enorme vlakreliëfs ontdek, asook die beroemde biblioteek van Ashurbanipal met 22 000 wigskrif-kleitablette. Die meeste van Layard se vondste is na die Britse Museum gestuur, maar twee groot stukke is aan die Britse aristokraat en skrywer lady Charlotte Guest gegee en het eindelik in die Metropolitaanse Kunsmuseum beland. Die uitgrawings en bestudering van Nineve het die rykdom en glorie van antieke Assirië ontbloot onder konings soos Esarhaddon (681–669 v.C.) en Ashurbanipal (669–626 v.C.).
Die opgrawings is voortgesit onder die Assirioloë George Smith van Brittanje, Hormuzd Rassam (self ’n Assiriër) en ander, en groot Assiriese skatte is ontdek en na Europese museums gestuur. Paleis ná paleis is ontdek met hul versierings en kunswerke wat die tradisies, oorlogs- en vredestye, godsdiens, argitektuur en ryk lewe van die Assiriese konings uitgebeeld het.
Aan die begin van die 20ste eeu is die grafheuwel van Kouyunjik verder verken deur argeoloë van die Britse Museum. Hulle het hulle toegespits op die terrein van die Tempel van Naboe, die god van geskrifte, waar nog ’n wigskrifbiblioteek sou bestaan het. So ’n biblioteek is egter nie ontdek nie: dit is waarskynlik verwoes deur die bedrywighede van die latere inwoners.
Opgrawings het weer in 1927 onder Campbell Thompson begin. Dit is ook gedoen by Nebi Joenoes en buite die mure van Kouyunjik. Hier, naby die noordwestelike hoek van die mure, onder die sypaadjie van ’n nuwer gebou, is 300 fragmente gevind wat die koninklike annale van Sennacherib, Esarhaddon en Ashurbanipal uitstip, asook ’n prisma van Esarhaddon wat feitlik ongeskonde was.
Ná die Tweede Wêreldoorlog is verskeie opgrawings deur Irakse argeoloë gedoen, onder andere Mohammed Ali Mustafa (1951 tot 1958). Sy werk is van 1967 tot 1971 deur Tariq Madhloom voortgesit.
Van 1987 tot 1990 is ’n reeks opgrawings ook deur die Britse argeoloog professor David Stronach van die Universiteit van Kalifornië gedoen; hy het sy aandag toegespits op verskeie poorte, die stad se moddersteenmure en die stelsel waarmee water na Nineve vervoer is in tye van beleg.
Argeologiese vondste
duimnael|’n Bul met vlerke en die kop van ’n man is deur Irakse argeoloë by Nebi Joenoes ontdek. Vandag word die Nineve-terrein deur twee groot grafheuwels, Kouyunjik en Nabi Joenoes, asook die oorblyfsels van die stadsmure gekenmerk. Die Nieu-Assiriese vlakke van Kouyunjik is in ’n groot mate verken. Nabi Joenoes is in ’n mindere mate verken omdat daar ’n Arabiese Moslem-tombe van die profeet Jona op die terrein ontdek is. Op 24 Julie 2014 het Isis die tombe verwoes as deel van hul veldtog om "nie-Islamitiese" heiligdomme te vernietig.
Stadsmuur en -poorte
In die stadsmure was 15 poorte. Hulle het nie net as kontrolepunte gedien vir mense wat die stad binnegegaan en verlaat het nie, maar ook as kasernes en wapenkamers. Wanneer die binne- en buitedeure gesluit was, het dit die stad in ’n fort omskep. ’n Trap het gelei van elke binnekamer na die bopunt van die moddersteenmuur. Van Februarie 2015 af word die stadsmuur deur Isis vernietig.
C.F. Gronum
Carel Frederik Gronum (1893–1978) was ’n Afrikaanse skrywer van herinneringe oor outydse gebeure, gebruike en gewoontes.
Nineve
Stadsmuur en -poorte
Vyf van die poorte is in ’n mate deur argeoloë verken:
C.F. Gronum
Lewe en werk
Carel Frederik Gronum was op 18 Mei 1893 op die plaas Sendelingspos in die distrik Marico gebore. Sendelingspos is die historiese Mosega, hoofstad van Mzilikaze, die leier van die Matabeles. Hierdie stam is in Januarie 1837 na die Slag van Vegkop hier verslaan deur die Voortrekkers onder leiding van Hendrik Potgieter en Gerrit Maritz. Hy is die seun van ’n boer en grootwildjagter en is deel van ’n gesin van nege, agt seuns en een dogter. Sy vader veg tydens die Anglo-Boereoorlog onder generaals Manie Lemmer, L.A.S. Lemmer en Jan Celliers. Sy twee oudste broers is ook op kommando en die oudste, Kaptein van die Marico-verkennerskorps, sneuwel tydens die Slag van Ysterspruit in 1902. Sy broer Mattheus Adriaan is in 1895 gebore en hulle skryf later saam die roman “Kinôsie”, terwyl beide hulle ook verdiep in die Suid-Afrikaanse Geskiedenis en apart verskeie boeke hieroor skryf. Tydens die Anglo-Boereoorlog word hulle huis op 27 Augustus 1900 afgebrand en in Desember 1900 word die gesin na die konsentrasiekamp van Mafikeng geneem. Hiervandaan is hulle een van tien families wat in spoorwegwaens vir vee eers vir drie weke na die kamp op die Johannesburgse renbaan en dan na die konsentrasiekamp van Howick in Natal gestuur word. In Julie 1902 keer die familie terug na hulle plaas. Na die oorlog moet hy eers vir ruim vier jaar help om vee op te pas en ander plaaswerk te doen om die plaas weer te herstel voordat hy stelselmatig kan begin met skoolwerk. Hy gaan skool op Jacobsdal se plaasskool, toe op Zeerust en daarna is hy na die Paarlse Gimnasium. Hy word later boer, met besondere belangstelling in die Verdediging-skietvereniging. Op ’n offisiersvergadering in 1937 word hy gekies en aanbeveel as Kommandant. Omdat hy openlik teen die regering van die dag gekant was, word die aanbeveling van die offisiere van die hand gewys. Hy bedank hierop uit die Skietvereniging en met die stigting van die Ossewabrandwag word hy aangestel as Kommandant en later Hoofkommandant van die distrik. Hy is in 1978 oorlede.
Nineve
Masjki-poort
Die naam word vertaal as "Poort van die Waterplekke" en dit is waarskynlik gebruik om diere na die waters van die Tigris te neem wat tans sowat 1,5 km wes van die terrein vloei. Dit is herskep in gefortifiseerde modderstene tot die hoogte van die onderdakgang. Die oorspronklike Assiriese poort was dalk gepleister en versier.
C.F. Gronum
Skryfwerk
Ná die Anglo-Boereoorlog moet hy saam met sy broer, Mattheus Adriaan, help om die plaas weer op te bou. Op die landerye en agter die vee maak hulle ten nouste kennis met die Barolong en die Bahoeroetsi stamme se eienskappe, lewenswyse en gelowe. Die broers se vader is ’n grootwildjagter wat onderhoudend kon vertel oor avonture met die inheemse stamme, grootwild en wilde diere, wat die broers se belangstelling in die stamme verder aanwakker. Gedurende vakansies bring hulle lang ure in die stamme se woongebiede deur om inligting in te win, wat lei tot die weergawe daarvan in fiktiewe verhaalvorm in “Kinôsie”, wat hulle saam skryf. Hierdie boek stel die Barolong en Bahoeroetsi teenoor mekaar in ’n oorlogsituasie en beeld baie van die stamme se leefwyse, gewoontes en gelowe uit. Die boek word lank op skool voorgeskryf. Hulle verhaal “Moekweppa hou katkisasieklas” (’n uittreksel uit “Kinôsie”) word deur G.H. Franz opgeneem in die versamelbundel “Mooi loop”.
Die broers skryf op hulle eie verskeie ander boeke alleen of saam met ander, meestal van ’n historiese aard. Sy uitsonderlike verhale oor die outyd word deur J.H. Coetzee georden en met sy ondersteuning gepubliseer. “Boere en jagters in Ou Marico” vertel interessante staaltjies rondom die leefwyse van die Boere in die Marico in die negentiende eeu, wat die komplekse verhouding wat hulle met Mzilikaze gehad het, insluit. Die boek gee ook interessante agtergrond oor die delwerye op Kimberley en die Kimberley trein. Hy skryf ook die boeke “Swart en wit op die Wesgrens”, “Transportry, runderpes en poskoetse” (subtitel “Mededelinge oor die soet en suur, voorbereidings, ontberinge en teespoede betrokke by die transportryery en posvervoer teen die einde van die vorige eeu”) en  “Silkaats” (subtitel: Vertellinge oor die aankoms van die Matabele -aanvoerder in die Marico-omgewing, sy vesting, sy optrede teen die Batswanastamme en teen die Blanke Trekkers: die twee strafekspedisies onder leiding van Komdte. Potgieter, Maritz en Uys en die Matabele se groot vlug na die noorde”.
Nineve
Nergal-poort
Dit is genoem na die god Nergal en het dalk ’n seremoniële doel gehad, want dit is die enigste poort met klipbeeldhouwerke van bulle met vlerke en die kop van ’n man. Die herskepping daarvan is gebaseer op gissings, want dit is in die middel 19de eeu opgegrawe en eers in die middel 20ste eeu gerekonstrueer.
Adad-poort
duimnael|Die herboude Adad-poort. Die Adad-poort is na die god Adad genoem. Herbouwerk is in die 1960's deur Irakiërs begin, maar nie voltooi nie. Die gevolg is ’n mengsel van beton en verwerende modderstene, maar dit gee ’n mens ’n idee van die oorspronklike struktuur.
Sjamasj-poort
Dit is genoem na die songod Sjamasj en loop uit op die pad na die stad Arbil. Dit is in die 19de eeu deur Layard opgegrawe. Die klipmuur en deel van die moddersteenmuur is in die 1960's herbou. Die moddersteendeel het aansienlik agteruitgegaan. Die grootte en ontwerp daarvan dui daarop dat dit die belangrikste poort in die Nieu-Assiriese tyd was.
Halzi-poort
Dit is naby die suidelike punt van die oostelike stadsmuur. Die ekspedisie van die Universiteit van Kalifornië het in 1989-1990 hier opgrawings gedoen. Die ingangsgang is met modderstene vernou tot sowat 2 m. Menslike oorskot van die Slag van Nineve is in die gang gevind.
Bedreigings vir Nineve
Die reliëfwerke op die terrein van Nineve word blootgestel aan agteruitgang weens ’n gebrek aan behoorlike beskerming, vandalisme en plundering. Die toekomstige behoud van die terrein word verder in die wiele gery deur die nabyheid daarvan aan voortdurend uitbreidende voorstede.
In ’n verslag van Oktober 2010 met die naam Saving Our Vanishing Heritage skryf die Wêreldwye Erfenisfonds Nineve is een van 12 terreine wat die naaste aan onherroeplike skade en verlies is; wanbestuur, ontwikkeling en plundery word as die vernaamste oorsake genoem.
Die grootste bedreiging vir Nineve is egter die optrede van Isis, wat die gebied sedert die middel 2010's beset. Vroeg in 2015 het hulle hul voorneme bekend gemaak om die mure van Nineve te verwoes as die Irakiërs probeer om die stad te bevry. Hulle het ook gedreig om artefakte te vernietig. Op 26 Februarie het hulle verskeie voorwerpe en standbeelde in die Mosoel-museum vernietig en vermoedelik ander geplunder om oorsee te verkoop. Die voorwerpe is hoofsaaklik uit die Assiriese Uitstalling, wat Isis as godslasterlik en afgodies verklaar het. Altesaam 1 600 van die 1 990 items in die uitstalling is voor die val van Mosoel in 2014 vir veilige bewaring na die Nasionale Museum van Irak geneem. Van die ander 300 artifakte wat vernietig of verkoop is, was van Nineve.
Cladorhiza fristedtii
Cladorhiza fristedtii is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cladorhiza en tot die familie Cladorhizidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Lambe.
Martin Savage (akteur)
Martin Savage is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Topsy-Turvy (1999), The Tailor of Panama (2001), V for Vendetta (2005), en Another Year (2010).
Herbie Faye
Herbie Faye (2 Februarie 1899 – 28 Junie 1980) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Harder They Fall (1956) en Thoroughly Modern Millie (1967), en in die televisiereekse The Phil Silvers Show (1955) en The New Phil Silvers Show (1963).
Hotazel
Hotazel is 'n dorpie in die noordeooste van die Noord-Kaap, Suid-Afrika, 60 km van Kuruman.
Geskiedenis
Reeds sedert die 1870's is vermoed dat daar groot neerslae mangaan, ystererts en asbes in die omgewing is. In die volgende 70 jaar het geoloë van die Britse, Kaapse en Suid-Afrikaanse regerings en privaat maatskappye die gebied verken. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog is die ontsaglike rykdom in minerale bevestig en grootskaalse ontginning het eers in 1958 begin. Twee jaar later is die spoorlyn van Sishen na Hotazel verleng.
Die dorp het sy naam gekry toe twee landmeters die gebied uitgemeet het gedurende 1917. Hulle was Dirk Roos en J.W. Waldeck. Een aand na 'n warm dag het Roos in die hotel in sy stoel gaan sit en sy kaart voor hom oopgevou. Nadat hy die posisie na aan die Ga-Mogararivier gemerk het, het hy die plaas wat hy pas opgemeet het "Hot as hell" genoem. Hy het nie geweet dat hy op die rykste mangaanneerslag ter wêreld sit nie.
Distrik
Daar is mangaanmyne by Hotazel en by Black Rock. Mangaanmynbou is die belangrikste deel van die ekonomie.
Carl Heinrich Beiderbecke
Carl Heinrich Beiderbecke (Deppendorf, naby Bielefeld, Wesfale, 3 Augustus 1845 – Glen Rock, New Jersey, VSA, 10 Mei 1935) was ’n sendeling van die Rynse Sendinggenootskap in Suidwes-Afrika.
Na Duits-Suidwes-Afrika
duimnael|regs|250px|Eerw. Beiderbecke het tydens sy werksaamhede van 1872 tot 1880 in Suidwes-Afrika amper geen welslae behaal nie.
Op 16 November 1871 het hy in Kaapstad geland en van daar oor Walvisbaai na Otjimbingwe gereis waar hy op 12 Januarie 1872 aangekom het. Hier het die sendeling C.H. Hahn hom die Hererotaal geleer, terwyl Beiderbecke aan die Augustineum, 'n opleidingskool vir Herero's, onderrig gegee het en ook Sondae in Nederlands gepreek het. (Dis nie bekend waar of wanneer hy dié taal aangeleer het nie.)
Kragtens 'n Konferensiebesluit van die Rynse sendelinge is die Hererostam van Kambazembi by Otjozondjupa (Waterberg) aan Beiderbecke se sorg toevertrou. Gevolglik het Beiderbecke in die geselskap van eerw. P.H. Brincker na sy nuwe stasie vertrek waar hy op 15 November 1873 in die teenwoordigheid van Kambazembi bevestig is. Groot verwagtings is omtrent die werk aldaar gekoester, maar om verskeie redes het Beiderbecke geen welslae behaal nie. Nadat Kambazembi met sy mense die sendingstasie verlaat het om beter weiveld vir hul vee te soek, het Beiderbecke probeer om die Bergdamaras saam met die Herero te onderrig en te evangeliseer, sonder om te besef dat die Herero die grootste veragting vir die Bergdamaras gehad het. Sake wou dus nie vlot nie. Eindelik het Beiderbecke net 'n paar Herero's in sy gemeente gehad en gevolglik onder die Bergdamaras gewerk. Van 1874 tot 1878 is hy deur die kategeet Christian Baumann bygestaan.
In 1875 het Beiderbecke opdrag van die Sendingkonferensie ontvang om na Kaapstad te reis waar hy toesig moes hou oor die druk van Brincker se Hererogesangboek wat in 1875 met die titel O maimburiro M'otjiherero in Kaapstad verskyn het. Ná sy huwelik op 24 November daardie jaar in Kaapstad met Margarethe Hahn, dogter van eerw. C.H. Hahn (wat vroeë uit Suidwes-Afrika na die Kaap verhuis het), het Beiderbecke en sy vrou op 18 Januarie 1876 op Otjozondjupa aangekom.
Verlaat Suidwes-Afrika
In Mei 1880 het hulle na Kaapstad teruggereis om 'n besoek aan Beiderbecke se siek skoonmoeder, Sara Emma Hahn, te bring. Toe hulle Kaapstad op 18 Junie bereik, was sy egter reeds oorlede. Tydens hul verblyf in Kaapstad het die Herero-Nama-oorlog uitgebreek en is die Otjozondjupa-sendingstasie sodanig deur die rondswerwende Herero geplunder dat dit gesluit moes word en Beiderbecke en sy gesin in die Kaap aangebly het.
Verhuising na die VSA
Later het hy uit die diens van die Rynse Sendinggenootskap getree en na die VSA vertrek waar hy leraar van 'n Duitse Lutherse gemeente geword het. Sy herinneringskrif, ''Erinnerungen eines afrikanischen Missionars. Erlebnisse und Erfahrungen von H. Beiderbecke, ev.-luth. Pastor'', is in 1922 in Chicago gepubliseer.
Juraj Dobrila-Universiteit van Pula
Die Juraj Dobrila-Universiteit van Pula (Kroaties: Sveučilište Jurja Dobrile u Puli) is ’n Kroatiese universiteit in Pula in Istrië. Dit is in 2006 gestig en het 2465 studente.
Strathavon
Strathavon is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se E-streek geleë.
Nils P. Munk
Nils P. Munk (gebore 25 Mei 1971) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Nasty Brats (2003) en Angels in Fast Motion (2005).
Friedrich Wilhelm Kolbe
Friedrich Wilhelm Kolbe (Gütersloh, Wesfale, Duitsland, 3 November 1821 – Kaapstad, Kaapkolonie, 1899) was 'n sendeling van die Rynse Sendinggenootskap in Suidwes-Afrika en Suid-Afrika en kenner van die Hererotaal.
Opleiding en koms na Afrika
Kolbe se vader was David Friedrich Kolbe, gebore in 1793 in Bielefeld. Die gesin het uit nog twee kinders bestaan, onder andere Margarete Charlotte Kolbe-Sykes. Ná sy opleiding in die boekdrukkuns het hy in 1840 na Barmen gegaan om as sendeling van die Rynse Sendinggenootskap aan dié genootskap se sendinginstituut opgelei te word. Nadat hy op 14 Februarie 1844 georden is, is hy na Afrika gestuur waar hy van 1845 tot 1847 op Worcester werksaam was.
Na Suidwes-Afrika
duimnael|regs|250px|Eerw. Kolbe het van 1848 tot 1852 in Suidwes-Afrika op [[Otjimbingwe, Okahandja en Otjikango gewerk.]]
In Maart 1848 het hy by Walvisbaai geland en nog dieselfde maand na Otjikango (Gross Barmen) vertrek waar hy op 23 April aangekom het. Onder leiding van eerw. C.H. Hahn het hy daar die Hererotaal aangeleer wat hy ná 'n jaar so goed beheer het dat hy daarin kon preek. Volgens Hahn was die eerste preke van Kolbe beter as sy eie. Kolbe se digterlike aanleg, wat Hahn nie gehad het nie, het hom in staat gestel om die woorde van ongeveer 50 kerkliedere te skryf.
Verhuising na Okahandja
Op 5 Maart 1849 het Kolbe saam met Hahn en Johannes Rath na Okahandja vertrek waar Hahn reeds in 1844 'n huis gebou het. Nadat Kolbe hom daar gevestig het, het hy in dieselfde jaar oor land na Kaapstad gegaan om met Isabella Maria Elliott, dogter van 'n Engelse sendeling, in die huwelik te tree. Hulle het op 19 Januarie 1850 per boot van Kaapstad af terugvertrek en Otjikango oor Walvisbaai weer op 21 Maart bereik. Die huis op Okahandja is herstel en vergroot, waarna hy en sy vrou dit op 19 April 1850 betrek het. Terwyl hy in Kaapstad was, het hy 'n drukpers gekoop en 1 500 eksemplare van 'n elementêre boekie in Herero laat druk, asook 'n oplaag van duisend eksemplare van 'n boek met 51 Bybelverhale en 40 liedere.
Op 23 Augustus 1850 was Kolbe op Okahandja en ooggetuie van die aanval deur Jonker Afrikaner op die Herero's en het hy met sy vrou dieselfde dag nog na Hahn in Otjikango gevlug, waarna hy op Otjikango en Otjimbingwe werksaam was.
Verhuising na Suid-Afrika
Hy is in 1852 terug na Kaapstad waar hy uit die Rynse Sending getree en by die Kongregasionalistiese Kerk aangesluit het. Van 1853 tot 1856 was hy as sendeling van die NG Sending op George werksaam. In Augustus 1856 het hy en sy gesin na die Paarl verhuis waar hy tot 1877 as sendeling in die Zionskerk-gemeente werksaam was. Hy moes sy werk in die Paarl weens keelmoeilikheid staak, waarna hy hom twee jaar op Stellenbosch en daarna in Kaapstad gevestig het. In die moederstad het hy die oues en krankes in Dorkas-huis en die Oude Hospitaal besoek.
1443
Die jaar 1443 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 43ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Queenie Watts
Queenie Watts (21 Julie 1926 – 25 Januarie 1980) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Up the Junction (1968) en Holiday on the Buses (1973), en in die televisiereekse BBC Play of the Month (1965) en Romany Jones (1972).
Tropiese sikloon
In weerkunde is 'n tropiese sikloon 'n stormstelsel wat aangedryf word deur die hitte wat vrygestel word wanneer vogtige lug styg en weer kondenseer. Die naam dui op die oorsprong in die trope en op hul sikloniese aard. Siklone draai antikloksgewys in die noordelike halfrond en kloksgewys in die suidelike halfrond. Afhangende van hulle ligging en sterkte word verskeie benamings gebruik om na die storms te verwys, soos orkaan, tifoon en tropiese storm.
Tropiese siklone kan uiters sterk winde tot gevolg hê, tornado's, stortreën en groot golwe wat kusgebiede bedreig. Die swaar reëns en storms laat reusevloede ontstaan. Vir die klassifisering van tropiese siklone word die Saffir-Simpson-skaal gebruik.