cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gottfried Franz
Skryfwerk
Van 1936 skryf hy ook kortverhale in Afrikaans en dit word oor ’n lang tydperk in Die Huisgenoot, Die Brandwag en Die Vaderland gepubliseer. “Moloisi die wyse” is die eerste keur uit hierdie verhale wat saamgebundel word. Deur middel van gesprekke tussen ’n jong blanke sendeling en ’n stamleier (die wyse ou Moloisi) word die wysheid en sielslewe van die Noord-Sotho ontbloot. Moloisi vertel van die Basotho se verhaleskat, sy natuurkennis en dierstories, sy lewenswysheid, sedes en gewoontes en lewe in die dae van Paul Kruger toe wit en swart nog gelukkig saamgeleef het. Die unieke uitbeelding van die vertelwyse, taalgebruik en tipiese beelding van die wyse swart man lewer ’n sterk karakterisering en verbreed en verdiep terselfdertyd die Afrikaanse taal. Nog twee bundels word ná Franz se dood uit hierdie verhale versamel. Die hoofkarakters is telkens swart mense en hulle omgewing en beeld hulle perspektief op hulle lewenswyse en op die Afrikaner uit. In “Verhale van Hananwa” is die diereskets “Adonese – kind van Roto Bobbejaan” ’n hoogtepunt, terwyl “Molati se ontgroening” ’n jong hoofman as hoofkarakter het. Ná ’n opleidingsperiode onder die blankes kom hy in konflik met sy eie mense en hulle besondere leefwyse, wat hy opnuut moet aanvaar. “Die bekentenis” is gebaseer op ’n ware gebeurtenis uit die pionierstydperk van Noord-Transvaal en is die geskiedenis van ’n Basotho-vrou wat twee blanke kinders tydens ’n botsing met die Halaka-stam red en verder versorg. Hierdie bundel bevat verder nog ’n aantal Moloisi-verhale. “Laaste verhale” is, soos die titel aandui, die laaste versameling van sy kortverhale wat voorheen in tydskrifte en dagblaaie verskyn het of ongepubliseer was.
Sy ongebundelde kortverhaal, “Makhwibitsana”, verskyn aanvanklik in Die Huisgenoot en word dan deur Abraham H. de Vries in “Kort keur” en “Die Afrikaanse kortverhaalboek” opgeneem. Hierdie verhaal is die Sotho-variasie van “Rooikappie”, waarin die hoofkarakter ’n seuntjie is, soos vertel deur die wyse ou man Oupa Maleka. Hy kry sy naam omdat sy ma altyd sy kop met rooiklei smeer en hy word gestuur om mieliekoppe vir sy ouma Koko te neem. Die wolf verlei hom en nadat die jagter vir Makhwibitsana en Koko red, vra Koko vir Makhwibitsana om die swart bok na die toordokter te vat, sodat hy die stat kan veilig maak teen die gevare van die bose. Van sy kortverhale word ook in ander versamelbundels opgeneem, waaronder “Moderne Afrikaanse Verhaalkuns” onder redaksie van F.E.J. Malherbe, “Kortpad” onder redaksie van F.V. Lategan, “Wys my waar is Timboektoe” onder redaksie van Hennie Aucamp en “Vlugte” van Sarel Marais. “En Abel het ouderling gebly” word opgeneem in “Mooi loop” en ook in “Halfeeu”, waarin P.G. du Plessis hoogtepunte uit die kortverhale in die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saambundel. Hierdie verhaal is ’n karakterverhaal en beskryf hoe Abel deur ’n slim set eindelik daarin slaag om teen die gemeente se sin tog weer ouderling te word en dit te bly.
Hy skryf ook romans, met “Moeder Poulin” die hoogtepunt in sy oeuvre. Moeder Poulin is ’n ou Basotho-vrou wat vertel van haar lewe op die plaas saam met die blankes, waar sy help kinders grootmaak en ook in wedersydse liefde en respek met hulle verkeer. Die Anglo-Boereoorlog se lyding gryp egter in hierdie vreedsame bestaan in. Gedurende die oorlog toon Moeder Poulin groot integriteit en moed om die blankes se besittings te beskerm en waag sy selfs haar lewe om voortvlugtige Boere te verpleeg en die konsentrasiekamp te besoek om ook daar hulp te verleen. ’n Sterkpunt van die roman is dat handelinge van die karakters goed gemotiveer is in die karakteropenbaring. Die roman gee die wysheid van die Basotho weer in talle spreuke en lewenslesse, terwyl die vertelster-perspektief deurgaans volgehou word, sonder om voor die versoeking te val om ander gedagtes in haar mond te lê of haar as spreekbuis te gebruik. Dit is dan veral die selfopenbaring van die vertelster wat die verhaal ophelder. Hierdie roman verskyn aanvanklik in Die Huisgenoot as ’n vervolgverhaal en word ook in Ndonga vertaal. In “ Rabodutu die eensame” word ’n wit baba deur sy sterwende moeder aan die sorg van ’n swart vrou toevertrou. Hy word alleen op ’n Bosveldplaas groot en sy swart voog en die hele swart gemeenskap voed hom op. Om verbastering te voorkom, help almal om vir Rabodutu ’n wit vrou te soek en die verhaal eindig dan met ’n dubbele huwelik. Hierdie roman ontvang in 1954 die W.A. Hofmeyr-prys. “Kobus” verskyn eers as vervolgverhaal in Die Huisgenoot. Die hoofkarakter is die seun van ’n hoofman wat by blankes op Pietersburg gaan werk om ingelei te word in die leefwyse en gewoontes van die blankes. Hy maak die politieke botsings van die Eerste Wêreldoorlog en die Rebellie mee en ook die botsings tussen blank en swart. In sy inisiasieproses tree Kolom op as begeleier en inisieerder, terwyl Hendrik die enigsins patroniserende wit gesagsfiguur is wat Kobus se belange op die hart dra. “Dillo” vertel van ’n sendelingseun se daaglikse omgang met die Basotho, waarin laasgenoemde se geskiedenis, sprokies, liedere en verhale vertel word. Hierdie oordrag van die Basotho se kultuur het ’n groot impak op die seun se ontwikkeling as mens. “Masilo se oorwinning” vertel van die stryd tussen twee swart stamme en is in wese ’n avontuurverhaal.
“Twee wêrelde” beweeg weg van die wêreld van swart mense en beskryf die verdeeldheid onder Afrikaners tydens die Rebellie van 1914. Willie van der Merwe sluit aan by die regeringstroepe, maar sy suster Alie skaar haar aan die kant van die Rebelle en gaan woon in by oom Giel. Oom Giel se seun Hennie is ook ’n rebel. Fritz Lieb se ouers is Duitsers en hy word nie opgeroep nie, maar sluit ook nie by die Rebellie aan nie, sodat oom Giel se dogter Nellie hom as ’n verraaier beskou. Hierdie verhaal verteenwoordig ’n insinking in Franz se prosa.
Afgesien van sy skeppende werk in Afrikaans skryf hy dramas, prosawerke en leerboeke vir skoolgebruik in Noord-Sotho. Sy dramas, “Maaberone” en “Modjadji”, word aanvanklik in Noord-Sotho geskryf en word steeds beskou as besonder belangwekkende letterkundige bydraes in hierdie taal. “Maaberone” word deur G.M.M. Grobler en professor D.P. Lombard in Afrikaans vertaal. Hierdie drama beeld die konflik uit tussen ’n ouer en jonger generasie, met tema die tradisie dat die ouers die kinders se lewensmaats aanwys. In “Modjadji” is die hoofkarakter ’n bekende toordokter en reënkoningin in Noord-Transvaal, in wie die onsterflike gees-van-die-stam geïnkarneer is. Die toneelstuk is onderhoudende vertelling van die gegewe, maar mis die konflik in die handeling wat daarvan ’n werklike drama sou maak. Hy skryf verskeie leesboekies vir beginners in Sotho, insluitende “Buka ea Bana”, “Menate”, “Matshelo” en “Phulamadibogo”, en tree as regisseur op vir verskeie Basoetoe-skrywers se boeke. Uit Sotho vertaal hy “Loflied van die Alskepper”, wat in Desember 1950 in Standpunte verskyn. Verder stel hy vir Afrikaanse beginners ’n handleiding van Noord-Sotho op (“Thellenyane”, 1938), terwyl hy in “Bantoestories uit die Transvaal” (1930; saam met C.A. Hoffman) en “Mooi loop” (1956) verhale van verskeie skrywers saambundel waarin swart mense as motief verskyn.
Eerbewyse
Die G.H. Franz High School vir swart skoliere in Bochum in die Limpopo word na hom vernoem. In Vanderbijlpark word ’n straat na hom vernoem.
Armeense dram
duimnael|regs|400px|500 dram muntstuk
Ahvaz
Ahvaz (Persies: اهواز‎, Ahvāz; Arabies: الأحواز) is 'n stad in die suidweste van Iran. Die stad het 'n bevolking van 1 425 891 in 2008 gehad en is die sewende grootste stad van die land. Ahvaz is geleë net noord van die Persiese Golf en oos van die grens tot Irak. Ahvaz is die grootste stad in die provinsie Chuzestan en lê aan die Karunrivier. Die stad word beskou as kulturele sentrum van die Arabiere in Iran.
Boor (dubbelsinnig)
Boor kan na een van die volgende verwys:
Trompettersdrift
Reeds in 1817 het die goewerneur van die Kaapkolonie, lord Charles Somerset, hier 'n militêre pos laat bou om sy spoorstelsel uit te voer. Reeds tydens die Sesde Grensoorlog (1834-36) is 'n pont gebou omdat die rivieroorgang van groot strategiese belang was. 'n Groot Xhosa-mag het hier oor die rivier gegaan en Harry Smith het sy tydelike hoofkwartier hier ingerig. Op 6 Maart 1835 het die Xhosa 'n verrassingsaanval uitgevoer en die hele kamp met waens, osse, gereedskap en die halfgeboude pont oorgeneem. Drie dae later is kommdt. J.L. Rademeyer en 175 man in 'n lokval gelei. Na die oorlog is 'n behoorlike fort gebou om die drif te beveilig, as basis vir patrollies en om te verseker dat Grahamstad nie tydens oorlog van bevoorrading afgesny word nie. In die Oorlog van die Byl (Sewende Grensoorlog, 1846-47) vind hier weer 'n groot slag plaas met die Xhosa wat in die ruie plantegroei op die rivieroewer skuil.
Die terrein rondom die drif is nou deel van 'n wildsplaas. Van die fort is net die wagtoring en 'n paar mure oor. By die plaashuis by die fort is 'n gedenkteken ter ere van manskappe en Britse setlaars wat in die Kaapse grensoorloë gesneuwel het. Langs die pad verby die fort is 'n gedenksteen wat Dick King se epiese rit van 1842 in herinnering roep.
Alfred Nobel
Biografie
Nobel was die derde seun van Emmanuel Nobel (1801-1872) en Ahlsell Nobel (1805-1889). Sy vader het uit 'n baie arm boerefamilie gekom, maar deur harde werk as militêre ingenieur roem verwerf.
Alfred Nobel is op 21 Oktober 1833 gebore. In 1842 het hy en sy gesin na Sint Petersburg verhuis waar sy pa (die uitvinder van laaghout) 'n seemyn-fabriek gestig het. Alfred het daar chemie gestudeer onder leiding van prof. Nikolay Zinin. In 1859 is die bestuur van die fabriek aan die tweede seun, Ludvig Nobel (1831-1888), toevertrou wat dit baie uitgebrei het.
Alfred het met sy pa na Swede teruggekeer nadat die familiesaak bankrot gespeel het en hom aan die studie van plofstowwe gewy, veral die veilige vervaardiging van nitrogliserien (wat in 1847 deur Ascanio Sobrero uitgevind is, een van sy medestudente aan die Universiteit van Torino). Verskeie ontploffings het plaasgevind by die fabriek op die landgoed Heleneborg in Stockholm, Swede, wat aan die familie behoort het; een van die ontploffings, in 1864, het tot die dood van Alfred se jonger broer Emil en verskeie ander werkers gelei. 'n Maand later het Emmanuel Nobel 'n beroerte gekry en verlam geraak.
Dinamiet
Uiteindelik, in 1866-1867, het Alfred Nobel die probleem rakende die beveiliging van die plofstof opgelos. Aangesien nitrogliserien 'n hoogs onstabiele vloeistof is, het hy sekere absorberende materiaal daarby gevoeg en sodoende die veilige berging en vervoer daarvan moontlik gemaak. Om die mengsel te laat ontplof, het egter 'n spesiale slagdoppie vereis. Die nuwe vorm van nitrogliserien is dinamiet ('krag' in Grieks: dynamis) genoem.
Nobelprys
Die grondslag van die Nobelprys is in 1895 gelê toe Alfred Nobel sy testament geskryf en die meeste van sy besittings vir die stigting daarvan nagelaat het. Sedert 1901 het die prys mans en vroue vereer vir hul uitstaande bydraes tot die fisika, chemie, geneeskunde, literatuur en vir vredeswerk.
Die plofstof dinamiet het aan sy uitvinder 'n fortuin besorg. Deur die Nobelpryse wat toegeken moes word, onder meer vir die bevordering van vrede, het die man wat een van die dodelikste oorlogswapens uitgevind het, gehoop om 'n bydrae te lewer tot internasionale vrede en begrip.
Hoewel Nobel ongetroud gebly het, het sy biograwe aangedui dat hy in sy lewe minstens drie liefdesverhoudings gehad het.
Bergpas
'n Bergpas is 'n pad tussen heuwels of berge wat dit moontlik maak om die gebied te kruis. Die bergpas is gewoonlik 'n saalpunt tussen twee hoër liggende punte. Meeste van die wêreld se bergreekse het sedert die vroegste tye beweging bemoeilik. Die bou van bergpasse is dus noodsaaklik om handel en migrasie te vergemaklik. Dit word ook soms gebou om oorlogvoering te vergemaklik.
Paaie en spoorlyne word soms oor bergpasse gebou om dit vinniger te maak om die pas oor te steek. Tonnels word ook soms deur ruwe en hoë bergpasse gegrawe sodat verkeer vinniger deur kan beweeg.
Die bokant van die bergpas is gewoonlik op plat grond wat dit geskik maak vir die oprig van geboue. Lande wat se grense op 'n bergreeks lê gebruik soms 'n bergpas om grensbeheer toe te pas. Rus- en uitkykpunte word ook soms op die bokant van bergpasse aangetref.
Nissan Xterra
Die Nissan Xterra is 'n SNV wat deur Nissan Motors gebou word op die Nissan F-Alfa platform. Dit is gebaseer op die Nissan Frontier bakkie en is vernoem na die Xterra velddriekampreeks wat deur Nissan geborg is vanaf 1998 tot 2006.
Die Xterra is in die 2000-modeljaar in Noord-Amerika bekendgestel, en bemark met die frase: "Alles wat jy benodig, niks wat jy nie benodig nie".
Die Xterra was nie Nissan se eerste kompakte SNV nie: Nissan Japan het die Nissan Mistral en die Nissan Rosheen bemark, terwyl Nissan Europa die Terrano, 'n 2-deur SNV vervaardig en verkoop het van 1993-2006.
'n Kenmerkende hoër agterste daklyn, 'n gebulte agterdeur en unieke agterste deurhandvatsels: Drie onderskeidende ontwerpleidrade is by elke weergawe van die Xterra behou. Die verhoogde dak maak voorsiening vir stadionsitplekke en die gebulte agterdeur bied ruimte vir 'n noodhulpkissie. Die agterste deurhandvatsels is op die "C" pilaar geïnstalleer as 'n Nissan ontwerpstradisie wat begin het by die 1990-Nissan Pathfinder. Toe die vierdeur Pathfinder in 1989 ingestel is, het Nissan verkies om die deurhandvatsels weg te steek as 'n deel van die "C" pilaarafwerking, om die voertuig te laat lyk soos 'n tweedeurbakkie met 'n kampeerdop, met konvensionele voordeurhandvatsels.
In die Verenigde State is die Xterra Nissan se intreevlak-SNV, geprys tussen twee oorkruisers: die goedkoper Rogue en die duurder Murano.
Edmund Hillary
Sir Edmund Percival Hillary (20 Julie 1919 – 11 Januarie 2008) was 'n Nieu-Seelandse bergklimmer en ontdekkingsreisiger. Op 29 Mei 1953 het Hillary saam met die Sjerpa-bergklimmer Tenzing Norgay die eerste mens geword wat die piek van Berg Everest bereik het. Hulle was deel van die negende Britse ekspedisie na Everest onder leiding van John Hunt.
Jeug
Op die ouderdom van 16 het hy begin belangstel in bergklim ná 'n skooluitstappie na Berg Ruapehu. Die lang, skraal Hillary het met verbasing geleer dat hy fisies sterk was en groter uithouvermoë as sy medeklimmers gehad het. In 1939 het hy sy eerste groot bergklim voltooi nadat hy die piek van Berg Oliver in die Suidelike Alpe bereik het.
Hillary het saam met sy broer, Rex, 'n byeboer geword, 'n somerwerk wat hom toegelaat het om in die winter berg te klim.
Tweede Wêreldoorlog
In 1943 het Hillary as 'n navigator by die Nieu-Seelandse lugmag aangesluit waar hy op PBY Catalina-vliegbote diens gedoen het. In 1945 is hy na Fidji en die Solomoneilande gestuur. Hy het daar ernstige brandwonde in 'n bootongeluk opgedoen en is na Nieu-Seeland teruggestuur.
Ekspedisies
Voor hy in 1953 by die suksesvolle Britse poging aangesluit het, was Hillary in 1951 deel van 'n Britse verkenningstog na Everest onder leiding van Eric Shipton.
In 1952 was Hillary en George Lowe deel van die Britse span (weer eens onder leiding van Eric Shipton) wat probeer het om die sesde hoogste berg ter wêreld, Cho Oyu in die Himalaja, te klim. Die poging het misluk weens die tekort aan 'n behoorlike roete vanaf die Nepalese kant. Hillary en Lowe het Tibet deur die Lho-La-bergpas binnegegaan en die ou Kamp II aan die noordekant bereik waar alle vooroorlogse ekspedisies gekampeer het.
Everest-ekspedisie van 1953
Die poging sou oorspronklik onder leiding van Eric Shipton plaasvind, maar dié is later vervang deur John Hunt. Hillary het dit oorweeg om te onttrek, maar beide Hunt en Shipton het hom oorreed om deel van die groep te bly. Hillary het beplan om saam met George Lowe te klim, maar Hunt het twee spanne vir die aanslag aangekondig: Tom Bourdillon en Charles Evans; en Hillary en Tenzing. Ná die aankondiging het Hillary 'n doelbewuste poging aangewend om 'n vriendskap met Tenzing te sluit.
Die Hunt-ekspedisie was, soos baie ander, 'n spanpoging. Lowe het toesig gehou oor die voorbereiding vir die Lhotse-wand, 'n reusagtige, styl yswand. Hillary het 'n roete deur die verraderlike Khumbu-ysval beplan.
Die ekspedisie het hulle basiskamp in Maart 1953 opgerig. Hulle het die finale kamp by die Suidelike Pas op 'n hoogte van 7900 m opgerig. Op 26 Mei het Bourdillon en Evans die klimtog aangepak, maar hulle moes terugkeer nadat Evan se suurstofstelsel die gees gegee het. Hulle het die Suid-pas bereik, slegs 100 m vanaf die piek. Daarna het Hunt Hillary en Tenzing aangesê om die piek te probeer bereik.
Sneeu en wind het die twee vir twee dae by die Suid-pas vasgekeer. Hulle het op 28 Mei vertrek met Lowe, Alfred Gregory en Ang Nyima as ondersteuning. Die twee het hulle tent op 28 Mei op 'n hoogte van 8500 m opgeslaan, terwyl hulle ondersteuningsgroep teruggekeer het. Hillary het die volgende oggend ontdek dat sy stewels geheel en al gevries was nadat hy hulle buite die tent gelos het. Hy het hulle twee uur lank verhit voor hy en Tenzing die finale klimtog met hulle 10 kg sware rugsakke aangepak het. Die beslissende deel van die laaste deel van die klimtog was die 12 m rotshang, wat later bekend sou staan as die Hillary-trap. Hillary het 'n manier gevind om in 'n skeur tussen die rotshang en die ys na bo te beur en Tenzing het hom gevolg. Van daar af was die res van die poging relatief eenvoudig. Hulle het die piek om 11:30 bereik. In Hillary se eie woorde: "Nog 'n paar houe met die yshamer in die ferm sneeu en toe staan ons bo".
Hulle het slegs omtrent 15 minute op die piek deurgebring. Hulle het sonder sukses vir bewyse gesoek van die vroeëre ekspedisie onder leiding van George Mallory. Hillary het 'n foto van Tenzing geneem. Tenzing het sjokolade in die sneeu gelaat as 'n offer en Hillary 'n kruis. Daar is geen foto's van Hillary op die piek nie aangesien Tenzing nie geweet het hoe om 'n kamera te gebruik nie.
Die afkoms is bemoeilik deurdat die drywende sneeu hulle spore uitgewis het. Die eerste persoon wat hulle tegemoetgekom het, was Lowe, wat hoër geklim het om hulle met warm sop te groet. <blockquote class="toccolours" style="float:none; padding: 10px 15px 10px 15px; display:table;"> Well George, we finally knocked the bastard off.
Ná Everest
Hillary het tien ander pieke in die Himalaja geklim tydens verdere besoeke in 1956, 1960–61 en 1963–65. Hy het ook die Suidpool op 4 Januarie 1958 bereik as deel van die Statebond se Trans-Antarktiese Ekspedisie. Hy was die leier van die Nieu-Seelandse span. Hy het later, in 1977, 'n stralerbootekspedisie gelei met die naam Ocean to Sky wat van die mond van die 2 510 km-lange Ganges-rivier tot by sy bron gestrek het. Hillary was in 1979 veronderstel om as kommentator op te tree tydens die noodlottige Air New Zealand-vlug 901, 'n Antarktiese besigtigingsvlug. Hy het egter onttrek weens werkverpligtinge elders. Hy is deur sy vriend, Peter Mulgrew, vervang wat gesterf het toe die vliegtuig teen Berg Erebus gebots het.
Hillary het aan die algemene Nieu-Seelandse verkiesing van 1975 deelgeneem as lid van die "Burgers vir Rowling"-veldtog. Daar word gemeen dat sy betrokkenheid by dié veldtog sy benoeming as goewerneur-generaal in 1977 verhinder het en die posisie is aan Keith Holyoake gegee. Hy is egter in 1985 as die Nieu-Seelandse ambassadeur in Indië, Nepal en Bangladesj aangewys en het vier en 'n half jaar in Nieu-Delhi gewoon.
In 1985 het hy Neil Armstrong vergesel in 'n klein tweelingmotor-skivliegtuig wat oor die Arktiese Oseaan gevlieg en op die Noordpool geland het. Hy was dus die eerste mens wat op albei pole en op die piek van die hoogste berg ter wêreld gestaan het.
In Januarie 2007 het Hillary na Antarktika gereis om die 50ste herdenking van die stigting van die Scott-basis te vier. Hy het op 18 Januarie na die basis gevlieg met 'n afvaardiging wat die eerste minister van Nieu-Seeland, Helen Clark, ingesluit het. Hy het daar 'n oproep op die Britse regering gedoen om by te dra tot die instandhouding van die hutte van die ontdekkingsreisigers Robert Falcon Scott en Ernest Shackleton.
Daar is berig dat Hillary op 22 April 2007 'n besering opgedoen het tydens 'n val terwyl hy besig was om na Katmandoe te reis. Niks is gemeld oor die aard van sy beserings nie en hy het nie dadelik vir behandeling gegaan nie. Ná sy terugkeer na Nieu-Seeland is hy in die hospitaal opgeneem. Dit het egter geblyk dat sy beserings nie sy lewe in gevaar gestel het nie.
Hillary het in latere jare sy misnoeë verkondig oor die houding van baie moderne bergklimmers. Hy het in besonder die Nieu-Seelander Mark Inglis en 40 ander klimmers gekritiseer, wat die Britse bergklimmer David Sharp in Mei 2006 op Everest agtergelaat het om te sterf. Hy het gesê:
Hy het ook aan die New Zealand Herald gesê hy is met afgryse vervul oor die gevoellose houding van moderne bergklimmers:
Jeremy Swift
Jeremy Swift (gebore 27 Junie 1960) is 'n Engelse akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Gosford Park (2001), Oliver Twist (2005), en Boy A (2007).
Duitse Grand Prix
Die Duitse Grand Prix is 'n Formule Een motorwedren wat afwisselend by die Nürburgring en Hockenheimring in Duitsland gehou word.
Edmund Hillary
Openbare erkenning
Hillary het op 16 Julie 1953 ridderskap gekry as ridder-kommandeur van die Orde van die Britse Ryk. In 1987 is tot lid van die Orde van Nieu-Seeland verhef en op 23 April 1995 tot Ridder van die Orde van die Kousband. Verskeie strate, skole en instelling in Nieu-Seeland en die res van die wêreld is na hom genoem. 'n Paar voorbeelde is die Sir Edmund Hillary-kollege in Otara, Nieu-Seeland, die Primêre Skool Edmund Hillary in Papakura, Nieu-Seeland, en die Hillary-kommissie.
In 1992 het Hillary se gesig op die nuwe Nieu-Seelandse vyfdollar-noot verskyn: Hy was die enigste lewende Nieu-Seelander wat nog op 'n banknoot verskyn het.
Gesinslewe
Kort ná sy terugkeer van Everest, op 3 September 1953, het Hillary met Louise Mary Rose getrou. Die skaam seun het 'n skaam man geword en sy skoonmoeder het namens hom sy vrou om haar hand gevra. Hulle het drie kinders gehad: Peter (1954), Sarah (1955) en Belinda (1959).
In 1975 sterf Louise en Belinda in 'n vliegtuigongeluk naby Katmandoe kort nadat hul vliegtuig opgestyg het. Hulle was op pad na die klein dorpie Phaphlu, waar Edmund besig was om te help om 'n hospitaal te bou.
Meer as twintig jaar later het Hillary op 21 Desember 1989 met Jane Mulgrew getrou, die weduwee van sy vriend Peter Mulgrew.
Sy seun, Peter Hillary, het ook 'n bergklimmer geword en Everest in 1990 verower. In April 2003 het Peter en Tenzing Norgay se seun, Jamling Tenzing Norgay, Everest geklim as deel van 'n 50ste herdenking. Hillary het ook ses kleinkinders; sy kleindogter, Amelia Hillary, is ook betrokke by Hillary se werk in die Himalaja.
Liefdadigheid
Hillary het sy lewe daaraan toegewy om die Sjerpa-bevolking van Nepal te help, deur middel van die Himalaja-trust wat hy gestig het. Hy het daarin geslaag om baie skole en hospitale in dié afgesonderde deel van die wêreld te bou. Hy was ere-president van die Amerikaanse Himalaja-stigting, 'n nie-winsgewende instelling wat help om die ekologie en lewenstoestande in die Himalaja te verbeter.
Die Himalaja-trust het onder andere reeds twee hospitale, 13 klinieke en meer as 30 skole gebou.
Dood
Sir Edmund Hillary het op 11 Januarie 2008 in die Auckland-stadshospitaal gesterf ná 'n hartaanval. Hy was 88 jaar oud.
Sy dood is deur die Nieu-Seelandse eerste minister, Helen Clark, aangekondig waartydens sy verklaar het dat sy dood 'n geweldige verlies vir Nieu-Seeland was. Vele instellings het sy dood gerou deur rouvlae te hang, waaronder by die Nieu-Seelandse parlementsgebou en die Scott-basis in Antarktika. Hy was in die hospitaal tydens sy sterfte, maar daar is verwag dat hy dieselfde dag nog sou kon terugkeer na sy familie. 'n Staatsbegrafnis is beplan.
Bibliografie
Edmund Hillary het 'n aantal boeke geskryf, waaronder:
Grootaaptaal
Navorsing in  grootaaptaal  het al die onderrig van sjimpansees, bonoboë, gorillas, en orangoetangs behels om met mense en mekaar te kan kommunikeer deur gebruik te maak van gebaretaal, fisiese tekens, en leksigramme (deel van Yerkish). Sekere primatoloë redeneer dat die primaat se gebruik hiervan wys op hulle vermoë om "taal" te gebruik, hoewel dit nie konsekwent is met sekere definisies van die term nie.
Vrae in dieretaalnavorsing
Dieretaalnavorsing poog om die volgende vrae te beantwoord:
Ape wat begrip toon
Dit is al opgeteken dat niemenslike diere al gedrag ten toon gestel het wat konsekwent is met menslike sintaksisproduksie. (ŉ produksie is ŉ stroom van lekseme met semantiese inhoud. ŉ Taal is grammatika en ŉ stel lekseme. ŉ Sin, of stelling, is ŉ stroom van lekseme wat ŉ grammatika gehoorsaam, met ŉ begin en ŉ einde.) Van sekere van die hieropvolgende diersoorte kan gesê word dat hulle "verstaan" (ontvang), en sommige kan konsekwente toepaslike grammatikale strome van kommunikasie "toepas" (produseer). David Premack en Jacques Vauclair voer taalnavorsing aan vir die volgende diere:
Lindiwe Bebee
Lindiwe Christabola Bebee is 'n Suid-Afrikaanse politikus. Sy dien as 'n afgevaardigde van die Nasionale Raad van Provinsies waar sy KwaZulu-Natal verteenwoordig. Sy is die leier van die provinsiale afvaardiging. Bebee was voorheen 'n lid van die KwaZulu-Natalse Provinsiale Wetgewer. Sy is 'n lid van die African National Congress.
Micky Dolenz
Micky Dolenz (gebore 8 Maart 1945) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Head (1968), Halloween (2007), en Straw Dogs (2011), en in die televisiereeks The Monkees (1966).
Anneliese van der Pol
Anneliese van der Pol (gebore 23 September 1984) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Divorce: The Musical (2001), Bratz (2007), en Vampires Suck (2010), en in die televisiereeks That's So Raven (2003).
Gustav Preller
Gustav Preller (1875 – 1943) was 'n toonaangewende figuur in Suid-Afrika. Hy was 'n joernalis, historikus, taalstryder, kultuurman, skrywer en literêre kritikus wat 'n leidende rol speel met die bevordering en erkenning van Afrikaans as taal. Sy dinamiese persoonlikheid sal altyd aan die Tweede Afrikaanse Taalbeweging en die erkenning van Afrikaans gekoppel bly. Hy is skrywer van verskeie werke oor die Suid-Afrikaanse geskiedenis.
Lewe en werk
duimnael|Tablet op Gustav Preller se graf, 'n huldeblyk van die "Skrywerskring". Die Skrywerskring (1934-) onder voorsitterskap van C.M. van den Heever, het deur hul jaarboeke (1936–50) die werkplan en strewes van Afrikaanse skrywers toegelig. duimnael|Preller se graf
Herkoms en vroeë lewe
Gustav Schoeman Preller is op 4 Oktober 1875 op die plaas Klein Schoemansdal, wat tans Pretoria is ten noorde van Boomstraat tot teen die Apiesrivier, gebore. Hy was een van ses kinders. Die plaas was destyds die eiendom van sy grootvader aan moederskant, genl. Stephanus Schoeman. Genl. Schoeman was 'n bekende Voortrekker wat in die tyd van president M.W. Pretorius per geleentheid waarnemende president van die Zuid-Afrikaansche Republiek (Transvaal) was. Sy oorgrootvader aan vaderskant was oorspronklik van Duitsland. Hy was 'n natuurkundige wat hom in die Kaap vestig en is die stamvader van die Prellers in Suid-Afrika. Sy grootvader aan vaderskant word 'n veeboer in Natal, waar sy Friesbeeste die aandag getrek het. Sy vader het van Natal na die Vrystaat verhuis. Hy was kommandant Robert Clunie Logie Preller, wat tydens die Anglo-Boereoorlog onder generaal Koos de la Rey geveg het, en sy moeder was Stephanie Maria Aletta Schoeman.
Kort na sy geboorte trek sy vader vanaf Hammanskraal na die plaas Paardekop in die distrik Standerton, waar hy saam met sy broer boer. Op vyfjarige ouderdom is hy te perd saam met sy vader na die Swazilandse bosveld. 'n Paar jaar later (in 1886) verhuis die gesin na Rietspruit, waar sy vader een van die eerste telers is van volbloedperde en merinoskape. Sy ouers verlaat later die plaas en trek na Standerton ter wille van die kinders se skoolonderrig. Hier gaan Gustav op die ouderdom van twaalf vir die eerste keer skool toe aan die skool van mnr. Charles Coldrey. Na slegs drie jaar van skool word die skool gesluit wanneer die onderwyser wegtrek en begin Gustav in Paddon en Brock se winkel in die dorp te werk. Hier weeg en koop hy wol. Na 'n jaar verhuis die gesin in 1891 na Pretoria, waar hy 'n betrekking aanvaar in die winkel van J.D. Bosscher en Kie.
Loopbaan in die regte
Sy ouers oortuig hom dan om liewer 'n prokureur te word, waarvoor hy eers die eersteklas onderwyserseksamen van die Republiek sou moes aflê. Hy word as prokureursklerk ingeskryf by die prokureursfirma James Berrangé en hy studeer privaat verder, maar hy staak sy regstudies om in Augustus 1893 as vyfde klerk by die Departement van Mynwese in diens te tree. By die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog is hy reeds eerste klerk in die Departement, 'n posisie wat hy vanaf November 1898 beklee. In hierdie betrekking is sy studies veral toegespits op die Goudwet, die werking van die Volksraadskommissies (waar hy lank as sekretaris gedien het) en die administrasie van die Mynwese.
Anglo-Boereoorlog
Met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog sluit hy by die Boeremagte aan en maak die eerste veldslag van Talana by Dundee, die veldslag van Modderspruit, die beleg van Ladysmith, die slag van Platrand en die veertiendaagse slag van Tugela mee. In Maart 1900 word hy terug geroep na Pretoria en as verantwoordelike amptenaar van die Departement is hy belas met die administrasie van sekere goudmyne, die uitbetaling vir oorlogsmateriaal en die munting van goud. Die nag voor die Engelse inname van Pretoria help hy vir generaal Jan Smuts om die staafgoud van die Regering in veiligheid te bring. Van hierdie goud is later die bekende veldponde geslaan. Hierdie eerstehandse kennis stel hom in staat om later telkens die gerugte van die Kruger-miljoene te weerlê. Hy gaan hierna na die front as lid van die derde battery van die Transvaalse Staatsartillerie en is ook oorlogskorrespondent vir De Volkstem en De Zoutpansberg Wachter. In hierdie tyd neem hy deel aan die slag van Dalmanathu op Berg-en-Dal en later aan die algemene aanvalle op die spoorweg en die aanval op Carolina. Hierna word hy saam met twee ander boodskappers deur generaal Louis Botha met inligting na generaal Koos de la Rey in die Lichtenburg distrik gestuur.
Preller het die Afrikaner gehelp om te ontwaak tot die belangrikheid van sy eie vaderlandse geskiedenis, waartoe hy ook 'n reuse bydrae gelewer het deur navorsing en geskiedskrywing. As historikus het hy sy volk ná die Driejarige Oorlog geleer om sy verlede en homself te respekteer en deur middel van sy eie taal homself te bly en sy toekoms uit te bou.
Loopbaan in die koerantbedryf
Hy oorweeg dit om saam met ds. Louis Vorster se groep in September 1902 na Argentinië te emigreer, maar wanneer Eugène Marais sy koerant Land en volk laat herleef, versoek hy Preller om die redakteurskap oor te neem. Reeds voor die oorlog het Preller dikwels artikels geskryf vir die koerante en tydskrifte, in beide Nederlands en Engels, onder andere in The Moon en De Pers. Die eerste uitgawe van die hervatte Land en volk onder sy redakteurskap verskyn dan op 20 September 1902. In hierdie tyd is hy nog totaal onervare as joernalis, hy het geen ervare personeel nie en word bowendien deur wetgewing verbied om oor die politiek te skryf. Nogtans slaag hy daarin om aan sy lesers 'n toekomsblik te gee, waardeur die smarte en swaarkry van die oorlog agtergelaat kon word. Land en Volk word in 1903 by De Volkstem ingelyf en Preller is van November 1903 tot 1924 assistent-redakteur en van 1924 tot 1925 hoofredakteur van hierdie koerant, wanneer hy dr. F.V. Engelenburg opvolg.
Hy is medestigter van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Taal, Lettere en Kuns op 1 en 2 Julie 1909. Vanaf die stigting van Die Brandwag op 31 Mei 1910 is hy saam met dr. W.M.R. Malherbe mederedakteur van hierdie tydskrif. Na ses maande is dr. Malherbe alleen redakteur, maar wanneer Malherbe na Stellenbosch toe gaan om die leerstoel in die Regte te aanvaar, word Preller weer redakteur en bly dit tot in 1922, toe die blad weens finansiële redes gestaak word. Vir die taalbeweging was Die Brandwag 'n belangrike blad en bekende skrywers soos Jochem van Bruggen, Leon Maré, E. de Roubaix, M.M. Jansen, Hettie Cillié en mevrou Izak van Heerden, die Tannie van Die Brandwag, is gereelde medewerkers. Preller het in De Volksstem van 19 April tot 14 Junie 1905 'n reeks artikels geskryf onder die opskrif "Laat 't ons toch ernst wezen", en sy optrede teen Nederlands gerig met die leuse: "Afrikaans schrijven en spreken, Hollands leren, albei lezen."
Kampvegter vir Afrikaans
Ook haal Preller in 1905 in sy betoog ten gunste van die Afrikaanse taal, die Vlaamse skrywer Guido Gezelle aan. Preller het uitvoerig na die Vlaamse Taalbeweging verwys en skryf verder: "Zolang de Vlamingen getracht hebben om Nederlands te schrijven....zolang bleef hun literatuur stijf en gemaakt; zodra zij hun eigen taal op schrift gingen stellen, kwam er leven en ziel in de taal, leverden zij tal van beroemd geworden schrijvers op...En hier bij ons moet 't net zo gaan." Preller was van mening dat die Vlaamse Beweging suksesvol sou wees. Gezelle het gestreef na 'n eie Vlaamse taal, maar die taal het nooit gekom nie. Die Vlaminge het by Nederlands as kultuurtaal gehou.
Preller het in sy propagering vir Afrikaans as skryftaal, gemeen dat die Afrikaners nie meer Nederlands gepraat het nie, en dat dit vir hulle 'n dooie taal geword het, terwyl Afrikaans onuitroeibaar in die Afrikaner gewortel was, en waarmee die Afrikaners met die meeste krag uiting kon gee aan gewaarwordinge, innerlike gedagtes en diepste gevoelens.
Preller sou ook tydens 'n sinodesitting in Pretoria 'n aantal preke uit die mond van verskillende predikante in snelskrif laat afneem het. Preller het tot die gevolgtrekking gekom het die Afrikaanse predikante Nederlands nie vlot magtig was nie.
Preller speel 'n baie belangrike rol om Afrikaans aan te moedig. Op 6 Maart 1905 het J.H. Hofmeyr (Onze Jan) met 'n toespraak op Stellenbosch die vraag gevra Is’t ons ernst?, waarin hy 'n vurige pleidooi vir die handhawing van Nederlands maak. Vanaf 19 April 1905 publiseer Preller dan in antwoord 'n belangrike reeks artikels in De Volkstem onder die titel Laat ’t ons toch ernst wezen, waarin hy vir Afrikaans in stede van Nederlands voorbrand maak. Hierdie artikels kan gesien word as die begin van die Tweede Afrikaanse Taalbeweging. In boekvorm word die artikels in 1960 deur P.J. Nienaber bestendig toe hy dit opneem in Pleidooie in belang van Afrikaans Deel II, wat hy saam met J.A. Heyl saamstel.
Die Akademiebesluit (Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns) van 1920, waartydens nuwe spelreëls vir Afrikaans aangekondig is, het gelei tot groot onenigheid. Preller was baie ongelukkig oor hierdie spelreëls. Preller skryf dat daar voor 1920: "oor die algemeen 'n toestand van gebenedyde geluksaligheid op taalgebied geheers" het. Volgens hom was die spelling wat in 1915 gereël was, 'n soort van 'n goue middeweg gewees, tussen 'n "te grote radikalisme aan die een kant, en te grote konserwatisme aan die ander." Maar die 1920-spelreëling was volgens Preller 'n radikale rigting: "Sonder takt, werd uitgange en buigingsvorme afgekap, sodat 'n mens "takloos as 'n bloekompaal" kon word, en deur middel van die skool werd die nuwe toestand met geweld in die keel afgedruk van iedereen, sodat die skoolgaande jeug, wat skaars 'n woordjie Nederlands ooit te sien gekry het weldra vreemd gestaan het teenoor die taal van die Statebybel."
Preller se ongelukkigheid met die rigting waarin Afrikaans evolueer, het toegeneem. In Ons Vaderland van 16 Februarie 1926 skryf hy dat die Suide die leiding oorgeneem het op taalgebied, en skryf hy dat "ons hier in Transvaal byna ons hele lewe deur onder die kragtige regstreekse invloed gestaan het van 'n grote Hollander element, wat ons taal behoed het teen die ontaarding wat 't elders ondergaan het."
Preller skryf ook op 31 Desember 1926 in dieselfde blad: "Die hele Unie moet nou vir 75 persent Afrikaans skryf soos 'n enkele Kaapse provinsie dit praat." Hy betreur die feit dat die Suiderlinge nou die taal van die Noorderlinge sou afskryf as "Nederlands, en as sodanig uit die Bose!" Hy skryf verder dat die "here Spellingindoena's" geen aandag vir die meer konserwatiewe taalgebruik van die Noorde het nie, "want dit is Hollands; en Afrikaans – dit is wat die mense van die westelike provinsie in Kaapland praat."
Ook was Preller ongelukkig oor die Afrikaanse spelling. Preller wou 'n Afrikaanse skryftaal sien wat 'gezond leeft' in die volk. Die neiging van die spelling in die rigting van die Patriotspelling het hy afgekeur. Preller wou 'n spelling sien wat "so na as moontlik" aan Nederlands was.
Preller het nog steeds ongelukkiger geword oor die rigting waarin Afrikaans evolueer. Hy skryf onder andere op 14 Junie 1927 in Ons Vaderland, dat Afrikaans volgens sy beskeie oordeel, ongeveer vyftig jaar te vroeg as voertaal in die onderwys aanvaar is.
Orania (dokumentêr)
Orania is'n 2012 Duitse dokumentêr geskryf en geregisseer deur Tobias Lindner. Die film bied 'n insig in die sosiale omstandighede in die Afrikaner-dorp Orania in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die film ondersoek kulturele identiteit en die lyn tussen selfbeskikking en diskriminasie. Op 12 April 2012 is die lokprent vrygestel. Die rolprent het sy bekendstelling op 28 September 2012 by die Raindance Film Festival in Londen beleef. Daar het die dokumentêr meegeding in die kategorie Beste Dokumentêr.
Gustav Preller
Kampvegter vir Afrikaans
Die voorstel van C.J. Langenhoven in 1914 om Afrikaans in die Kaapse skole te erken, het Preller in Ons Vaderland van 16 Februarie 1926 as 'voortvarend' beskou. Verder stel Preller ook op 14 Junie 1927 in dieselfde koerant die vraag of ons Afrikaans moet aanvul vanuit Nederlands, 'die stamtaal' of uit Engels? Verder meen hy dat Afrikaans as uitdrukkingsmiddel vir die Afrikaner verlore kan raak "hoe verder ons van die stamtaal ons verwyder, deur ook die Bybel in Afrikaans oor te set, en deur Hollands selfs as leervak uit die skool te verban".
Orania (dokumentêr)
Sinopsis
In die dorpie Orania vorm 800 Afrikaners 'n onafhanklike gemeenskap. Hul dorp is private eiendom (gekoop in 1990) en hulle leef onafhanklik van multikulturele Suid-Afrika. Die afskaffing van apartheid, die verhoging van misdaadvlakke, werkloosheid en sosiale druk het gelei tot 'n klein migrasiegolf na die dorp. In Orania fokus die inwoners op die behoud van hul gedeelde kultuur. Die inwoners bly in die dorp vanweë hul kulturele ideale of vir die dorp se veiligheid en geleenthede, en ander bly uit desperaatheid.
Gustav Preller
Kampvegter vir Afrikaans
Preller skryf verder: "Ons taal word deurtrek van Engels net soos 'n goue ring deur die kwiksilwer, sodat dit bros en nikswêrd word nie. As ons g'n Hollands leer nie, dan verloor ons binne enkele jare die vermoge om te sê wat ons taal-eige is en wat vreemd is, - nie in woordkeus alleen nie, maar veral in die sinsbou, woordvorming en idioom." Preller skryf verder: "Die regte, ja die enigste manier om daarteen te stry, is om die geskrewe beeld van onse taal nie meer so na as mogelik aan die spreektaal te breng nie, maar so na as mogelik aan die stamtaal, aan die klassieke Nederlands." Preller was 'n ongelukkige mens, maar die proses wat hy met soveel vuur begin het, kon hy nie meer stuur nie.
duimnael|links|170px|Prof. [[S.P. Engelbrecht.]] Preller het tydens die algemene jaarvergadering van die Akademie op 24 September 1927 te Pretoria, saam met S.P. Engelbrecht en Jochem van Bruggen die opdrag gekry om as 'n kommissie die kwessie van taalaspekte "waaroor daar nog onsekerheid bestaan", te ondersoek en verslag uit te bring, wat gedurende April 1928 by die Akademie ingedien is.
Op 28 September 1928 in Kaapstad, is die voorstelle van Preller bespreek. Dit het gegaan oor die gebruik van die imperfektum in Afrikaans. Maar die voorstelle van Preller is tydens hierdie algemene jaarvergadering van die Akademie afgekeur. Preller wat sedert die stigting van die Akademie 'n lid was, het sy bedanking ingedien. Preller was woedend kwaad en teleurgesteld. Maar Preller is deur sy eie beweging omgeloop. Vandag is Afrikaans die enigste Germaanse taal wat nie oor die imperfektum beskik nie.
Benewens sy eie skryfwerk is Preller as joernalis verantwoordelik vir die keuring van bydraes vir De Volkstem en Die Brandwag, waardeur hy skrywers aanmoedig om in Afrikaans te skryf. Veral in die tydperk tussen 1906 en 1910 verskyn sy kritiese opstelle en resensies in De Volkstem. Hy is die eerste persoon wat sterk krities staan teenoor Afrikaanse publikasies en wat die kunswerk met suiwer estetiese maatstawe meet en veral die belangrikheid van die woord beklemtoon. So beoordeel hy Melt Brink en J.H.H. de Waal se werk negatief, terwyl hy reeds vroeg die belangrikheid van Celliers en Marais binne die konteks van die Afrikaanse letterkunde kon insien. In sy kritiek poog hy om hom uitsluitlik op die teks te rig, en stel so reeds 'n professionele standaard neer wat as voorbeeld dien vir kritici na hom. As stigter in 1907 en voorsitter van die Afrikaans-Hollandse Toneelvereniging (AHTV) tot 1910 (daarna ere-voorsitter) doen hy baie om toneel te bevorder en vertaal dan ook self etlike dramas in Afrikaans om in die skaarste van opvoerbare dramas te voorsien. Terselfdertyd poog hy om ook die standaard te verbeter sodat die akteurs en die publiek ook sal aandring op beter kwaliteit. 'n Paar jaar na die ontbinding van die AHTV in 1918 word hy voorsitter van die Afrikaanse Kultuurvereniging en Toneelskool wat deur Danie Smal gestig is. Hy speel 'n belangrike rol met die stigting van die Moedersbond in 1918 om behoorlike mediese geriewe en bystand aan moeders te gee met die geboorte van hulle babas.
Persoonlike lewe en sterfte
Hy is in April 1898 getroud met Johanna Christina Pretorius, dogter van luitenant-kolonel Henning Petrus Nicolaas Pretorius wat hoof was van die Transvaalse Staatsartillerie. Luitenant-kolonel Pretorius was 'n direkte afstammeling van Piet Retief en verwant aan generaal Andries Pretorius. Die egpaar het drie seuns, Carl Friedrich, Robert Henning en Gustav Schoeman.
Hy is op 7 Oktober 1943 in Pelindaba oorlede.
Letterkundige werk
Die Afrikaanse Taalgenootskap speel ook 'n groot rol in die stigting van die tydskrif Die Brandwag. Onder leiding van Preller as voorsitter word daar ook in 1907 in Pretoria 'n Afrikaans-Hollandse Toneelvereniging in die lewe geroep, wat onder andere Ou Daniël van Harm Oost en twee van Preller se eie verwerkte dramas, naamlik Piet s'n tante (na Charlie’s Aunt van Thomas Brandon) en Erasmus se erfgename (na die Franse Les Héritiers de Rabourdin van Emile Zola) opvoer. Hierdie opvoerings speel 'n groot rol daarin om mense te laat besef dat Afrikaans 'n volwaardige taal is.
In 1913 lewer hy die eerste referaat in Afrikaans voor die Suid-Afrikaanse Akademie oor Die anti-nasionale tendens in ons romanliteratuur. Hy is ook die dryfveer agter die uitgee van die Akademie se Bulletin. As joernalis en vegter vir die taal is hy ook taalskepper, wat aan baie woorde in algemene gebruik hulle oorsprong gegee het, insluitende woorde soos tikmasjien, tikster, snelskrif, hysbak en uitsaaikorporasie.
Preller skryf gedigte in die tyd net voor, gedurende en direk na die Anglo-Boereoorlog, in die tyd toe daar 'n groot skaarste aan digters in die taal bestaan. Hierdie gedigte verskyn onder die skuilname Stoffie en Vastrap in De Volkstem en sluit in O land van sonlig en van sterre, Dis more en Hoe lang? Sommige letterkundiges skryf Hoe lang? (gepubliseer in De Volkstem van 30 September 1905) aanvanklik aan Eugène Marais toe ('n kompliment vir Preller) en neem dit selfs as sodanig in bloemlesings op, totdat Marais in 1933 weier om hierdie gedig in sy Versamelde gedigte te laat opneem, waarna die waarheid ontdek is.
Joubert Reitz se aangrypende gedig The searchlight vertaal hy in Afrikaans as Die soeklig en in 1906 lewer hy die eerste proewe van 'n Afrikaanse vertaling van Shakespeare wanneer hy die monoloog To be or not to be uit Hamlet vertaal. Hoe lang? en Dis more word opgeneem in Gerrit Komrij se bloemlesing Die Afrikaanse poësie in 'n duisend en enkele gedigte en hierdie twee gedigte saam met O land van sonlig en van sterre word opgeneem in D.F. Malherbe se bloemlesing Afrikaanse verse en in P.J. Nienaber se Digters en digkuns.
Waar hy sy gedigte onder skuilname publiseer omdat hy nie gedink het dat dit besondere letterkundige waarde het nie, skryf hy sy verhale onder sy eie naam. Hierdie verhale verskyn in Die Brandwag en De Volkstem en word later gebundel in Oorlogsoormag en ander sketse en verhale. Soos die titel aandui, behandel die kortverhale hoofsaaklik gebeure tydens die Anglo-Boereoorlog, waarin hy poog om verskillende fasette van die oorlog te belig en die impak daarvan op die gewone mens se psige te beskryf. Hy sluit ook 'n paar verhale oor die Voortrekkers in. Die verhaal Moedersmart in hierdie bundel het reeds so vroeg as 1909 vir die eerste keer in druk verskyn en word deur Hennie Aucamp beskryf as “vir die Afrikaanse prosa net so 'n merkwaardige artistieke deurbraak as wat Eugène Marais se Winternag in 1905 vir die poësie was Hierin word die verhaal vertel van 'n hele gesin wat saam met hulle arbeiders deur die Tswanas op 'n afgeleë plaas uitgemoor word. Die ma en die kleinste kind, 'n babadogtertjie, oorleef en die ma wil na veiligheid vlug met die kind, maar dan hoor sy haar sterwende seuntjie se roep en word voor 'n ontstellende keuse gestel. Johanna beskryf hoe die heldin haar vriend Danie Theron gehelp het om die Engelse offisiere te uitoorlê. Oom Hans is simbolies van die heldhaftige moed van die Boere, wat eindelik lei tot die tragiese sy van die Boerevolk se vergeefse stryd. Oorlogsoormag is die verhaal van 'n klein kommando se strategie in die tyd toe die vyand se oormag te groot begin word. Lettie is die verhaal van 'n dapper Boeremeisie tydens die Anglo-Boereoorlog. Sy kry te doen met 'n arrogante Engelse offisier, wat sy met 'n slim set uitoorlê. Kort daarna neem die offisier wraak, brand die plaas se ou huis af en Lettie en haar mense word na Merebank se konsentrasiekamp geneem.