cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Saunders
Podsendings
Saunders was vervaardiger en gasheer van The Tank Vodcast (ook bekend as The Skeptic Tank). In 2008 is hierdie podsending se naam verander na The Skeptic Zone, wat sy 500ste episode op 19 Mei 2018 vrygestel het. Dit word weekliks vervaardig en word aangedui as "Die podsending uit Australië vir wetenskap en rede". Saunders het elke aflewering van die The Skeptic Zone-podcast vervaardig.
Saunders het ook as gas verskyn op baie ander podsendings, waaronder The Skeptics' Guide to the Universe, Skepticality, Dragon*Pod, The Reason Driven Podcast, The Amateur Scientist Podcast, Bad Psychics TV, en Meet The Skeptics!.
Groot Australiese psigiese voorspellingsprojek
In 2020 het Saunders 'n internasionale span skeptici saamgestel om hom te help om 'n projek te voltooi waaraan hy sedert minstens 2018 gewerk het, wat die "Groot Australiese psigiese voorspellingsprojek" genoem word. Benewens Saunders, sluit die span ook Adrienne Hill, Michelle Bijkersma, Rob Palmer, Leonard Tramiel, Paula Lauterbach, Louis Hillman, Wendy Hughes, Angie Mattke, Kelly Burke en Susan Gerbic in. Op 21 Maart 2021 het die projek 3224 voorspellings omvat, met ongeveer 650 wat nog geëvalueer moes word.
Die doel van die projek is om die akkuraatheid van elke psigiese voorspelling wat sedert 2000 in Australië gepubliseer is, te versamel en te bepaal. Voorspellings het veral betrekking op Australië, en die onderwerpe sluit in politiek, skandale, beroemdes, natuurrampe, tendense vir vaste eiendom, sport en weerpatrone. 'n Minderheid van voorspellings het betrekking op gebeure buite Australië. Saunders het gesê dat die projek "die geleentheid het om ons te wys dat daar wel mense is wat die toekoms kan sien". Saunders het egter verslag gedoen oor die tussentydse resultate vir een kategorie, perdewedrenne, en gesê: "die algehele resultate is nie goed vir diegene wat beweer dat hulle die toekoms sien nie, en van wat ons tot dusver bymekaar gemaak het, sal ek nie 'n weddenskap plaas gebaseer op hul mistieke advies nie."
Adrienne Hill het ook besin oor die afwesigheid van voorspellings rakende die historiese gebeurtenis wat op 6 Januarie 2021 plaasgevind het toe mense die Amerikaanse Staatsgebou bestorm het. Sy het geskryf: "Is dit nie verbasend dat hierdie gebeurtenis nêrens te vinde is in die denke van diegene wat beweer dat hulle die toekoms kan voorspel nie?"
Balcarce
Balcarce (amptelik San José de Balcarce) is 'n stad in die Buenos Aires provinsie, in Argentinië.
Joe Flynn (Amerikaanse akteur)
Joe Flynn (8 November 1924 – 19 Julie 1974) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Computer Wore Tennis Shoes (1969), The Strongest Man in the World (1975), en The Rescuers (1977), en in die televisiereeks McHale's Navy (1962).
Kuswildepiesang
Die kuswildepiesang (Strelitzia nicolai) is 'n boom wat voorkom aan die ooskus van Suid-Afrika vanaf Oos-Londen tot in die noorde van KwaZulu-Natal. Die boom lyk palmagtig. Dit groei tot 9 m hoog in duine, moerasse, kusbosse, bosryke klowe en woude. Die groot, piesangagtige blare word soms deur die wind verniel en die blare skeur middeldeur wat die boom slordig laat lyk. Die spesie het veelvoudige blomhofies met tot vyf blomme wat elk uit die voorafgaande een ontspring sodat 'n suil van vyf lae gevorm word. Die boom word ook die Natalse wildepiesang genoem.
Die boom is ook inheems in Botswana, Mosambiek en Zimbabwe.
Tjaart van der Walt-gedenknaald
Die burgerkommandant Tjaart van der Walt het op 8 Augustus 1802 tussen die Baviaanskloofberge en die Kougarivier gesneuwel en is op die plaas Cambria (toe bekend as Onverwacht) begrawe.
Op aanwysings van Walter Smith het die Humansdorpse Kultuurvereniging die graf in 1949 opgespoor. Van der Walt se oorskot is op 10 Oktober 1950 opgegrawe en herbegrawe langs die Goede Hoop-kerksaal. Dit is 'n 8 km van waar hy gesterf het. Die Geloftefeeskomitee van die Gamtoosvallei het 'n gedenknaald op sy nuwe graf opgerig. Van der Walt was die eerste Boere-kommandant wat in Suid-Afrika op die slagveld geval het.
Die obelisk kan bereik word deur met die R332-pad vanaf Patensie noordwes te ry tot net buite die suidelike hek van die Baviaanskloof Wildernisarea.
Watsonia galpinii
Watsonia galpinii  is 'n plant wat tot die genus Watsonia behoort en is deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap.
Rugbywoordelys
Die artikel dien as woordelys vir algemene rugbyterme.
Aangee
'n Speler gooi die bal na 'n ander speler. As 'n speler die bal met die hand aan ’n ander speler gee sonder om dit te gooi, is dit ook ’n aangee. 'n Fop-aangee is wanneer 'n speler maak asof hy die bal aangee, maar dit dan nie doen nie. Die bal moet altyd agtertoe aangegee word.
Afskop
Behalwe om die wedstryd te begin, vind 'n afskop ook van die middelkolletjie af plaas nadat enige span punte aangeteken het. Die verdedigende span skop af en die bal moet ten minste 10 m ver trek, behalwe 'n inskop van die 22 m-lyn af. Die span wat afskop se spelers moet agter die bal (of die lyn) wees wanneer die skopper afskop. Indien die bal per abuis direk uitgeskop word, of oor die (agterste) doodlyn rol sonder dat aan dit geraak is, kom die spanne terug vir 'n skrum op die middelkolletjie.
Bloedbesering
Jy bloei — jy gaan af — hulle verbind jou — jy gaan weer op.
Bonuspunt
'n Bonuspunt word deesdae behaal indien 'n span vier of meer drieë in 'n wedstryd druk, of met minder as 7 punte verloor het (troosprys). Dit verbeter die aanskoulikheid van rugby, aangesien spanne eerder drieë wil druk as strafdoele wil behaal vir hulle wenpunte. Deur 'n bonuspunt te verdien is belangrik later in 'n toernooi, aangesien ewe sterk spanne op dieselfde puntetotaal vir die seisoen mag eindig, maar hul bonuspunt(e) tel dan in hulle guns vir 'n beter rangposisie.
Boorvat
Hierdie word as 'n aartsonde beskou, weens die risiko van ernstige besering of selfs die dood van 'n speler. Indien 'n verdediger 'n ander speler duik en dié speler se lyf deur meer as 90 grade in die lug roteer, hard grond toe bring met gewoonlik die kop, nek of skouers eerste; word gesê dat 'n boorvat ("spear tackle") uitgevoer is deur die verdediger. Dit is strafbaar met 'n rooikaart.
Dooddruk
As die verdedigende span die bal in hul eie doelgebied druk, is dit 'n "dooddruk" met 'n 22 m-inskop of 'n 5 m-skrum.
Drie
Dit is die hoofmetode van punte aanteken in 'n rugbywedstryd. Die bal moet deur die aanvallende span oor (of op) die verdedigende span se doellyn met afwaartse drukking op die grond geplaas word. 'n Drie word "gedruk" deur 'n speler en tel 5 punte. Daar is nie so iets soos 'n "eie drie" nie. As die verdedigende span die bal in die doelgebied druk, is dit 'n "dooddruk" met 'n 22 m-inskop of 'n 5 m-skrum.
Heelagter
Sien heelagter.
Obstruksie
'n Oortreding waar 'n speler doelbewus 'n teenstander, wat nie die bal het nie, belemmer.
Rooikaart
Erger as 'n geelkaart! Permanent afgestuur.
Senter
Sien senter.
Tikskoppie
Dit is die vinnige neem van 'n strafskop, om die verdedigende span onverhoeds te betrap. Die bal moet die speler se hande verlaat en die voete raak, maar kan dadelik terugspring in sy hande voordat daar gehardloop of weer geskop word.
Televisieskeidsregter
(TMO)
Toetswedstryd
'n Internasionale wedstryd tussen twee lande se spanne.
Voordeel
"Voordeel" is die tydperk na 'n oortreding waarin die nie-oortredende span die geleentheid kry om voldoende grondgebied of taktiese voordeel te bekom sonder om die spel te stop as gevolg van die oortreding. Die skeidsregter sal voordeel wys met sy arm horisontaal uitgestrek na die nie-oortredende span. Indien geen taktiese of gebiedsvoordeel verkry word nie, sal die skeidsregter sy fluitjie blaas en die besluit gee wat vertraag was. As voldoende voordeel verkry is, sal die skeidsregter "voordeel verby" roep, en spel sal voortgaan. Die voordeelreël laat die spel vryliker vloei, en onderbreek nie spel vir elke klein oortreding nie.
Vorentoe-aangee
Volgens die reels van die spel is dit die vorentoe gooi van die bal. 'n Vorentoe-aangee vind plaas wanneer die bal versuim om terug te sweef in 'n aangee. As die bal nie vorentoe gegooi is nie, maar dit reflekteer (bons) vorentoe nadat dit 'n speler of die grond getref het, is dit nie 'n vorentoe-aangee nie.
Vryskop
(Shortarm penalty)
Vuilspel
"Vuilspel" word as die opsetlike oortreding van die spelreëls gedefinieer.
Vyfmeterskrum
'n Skrum wat presies vyf meter van 'n verdedigende span se doellyn beveel word. Die aanvallende span het drooggemaak, maar daar kan nie op die doellyn geskrum word nie, dus word 5 meter weggetreë.
Kansas
Kansas is 'n Amerikaanse deelstaat op die Groot Vlaktes met 'n oppervlakte van 213 064 vierkante kilometer. Dit word in die noorde deur Nebraska, in die ooste deur Missouri, in die suide deur Oklahoma, en in die weste deur Colorado begrens.
Die deelstaat is die vernaamste graanstaat in die VSA en die plaaslike landboubedryf lewer sorghum, mielies, suiwel sowel as beesvleis op.
Die hoofstad is Topeka, maar Kansas City is die grootste stad met 'n bevolking van meer as 1,5 miljoen - aan weerskante van die Missouririvier geleë - met die grootste bevolking in die staat Missouri.
Sedert Januarie 2019 is die staat se goewerneur Laura Kelly, terwyl Lynn Rogers as die luitenant-goewerneur dien. Albei is Demokrate.
Rooivink
Die mannetjies bou gewoonlik 'n paar neste en lok dan wyfies na die neste deur te sing en met hul helder swart en rooi somergewaad te pronk. In die winter het hulle dowwe, gespikkelde bruin vere.
Voorkoms
Die voël is 12 cm lank en weeg tussen 18-29 g. Die broeiende mannetjie is swart en rooi; die voorkroon is swart en die slagvere is bruin. Nie-broeiende mannetjies en wyfies het breë dofgeel wenkbroue, fyn gestreepte borste en bruinerige snawels.
Urbain Le Verrier
Urbain Jean Joseph Le Verrier FRS (FOR) HFRSE (11 Maart 1811 - 23 September 1877) was ’n Franse sterrekundige wat in hemelmeganika gespesialiseer het en bekend is daarvoor dat hy die bestaan en posisie van Neptunus voorspel met net die gebruik van wiskunde.
Die berekenings is gebruik om afwykings in Uranus se wentelbaan en die wette van Kepler en Newton te verduidelik. Le Verrier het die koördinate aan Johann Gottfried Galle in Berlyn gestuur en hom gevra om dit te verifieer. Galle het die planeet op dieselfde dag dat hy die brief ontvang het, binne 1° van die voorspelde posisie ontdek.
Terselfdertyd het die Brit John Couch Adams onafhanklik van hom dieselfde berekenings gedoen en ná die ontdekking was daar ’n kwaai nasionalistiese wedywering tussen die Franse en Britte oor wie saam met Galle die krediet daarvoor moet kry. Eindelik was die internasionale konsensus dat Le Verrier en Adams albei erkenning moet kry. Sedert 1966 het die Amerikaanse sterrekundige en historikus Dennis Rawlins die geloofwaardigheid van Adams se aanspraak as mede-ontdekker bevraagteken en historici het die saak heroorweeg met die terugbesorging in 1998 van die "Neptunusdokumente" (historiese dokumente) aan die Royal Observatory in Greenwich. Nadat hulle dit bestudeer het, het hulle voorgestel dat "Adams nie gelyke aanspraak as Le Verrier gehad het op die ontdekking van Neptunus nie. Daardie eer kom net die persoon toe wat daarin geslaag het om die planeet se plek te voorspel asook om ander sterrekundiges te oorreed om daarna te soek."
Die ontdekking van Neptunus word algemeen beskou as ’n dramatiese bewys van die geldigheid van hemelmeganika, en is een van die merkwaardigste gebeure in 19de-eeuse wetenskap.
Archangelsk-oblast
Die oblast sluit die argipels Franz Josef-land en Nowaja Zemlja in die Noordelike Yssee in, sowel as die Solowjetski-eilande in die Witsee. Dit het ook regsmag oor die Outonome Okroeg Nenets (Nenetsië). Met Nenetsië ingesluit, het die oblast ’n oppervlakte van 587 400 km². Die bevolking (insluitende Nenetsië) is 1 227 626 volgens die sensus van 2010.
Die grootste stad naas Archangelsk is die nabygeleë Sewerodwinsk, die tuiste van die hoofskeepswerf van die Russiese vloot. Van die oudste stede sluit in Cholmogori, Kargopol en Solwitsjegodsk; daar is verskeie Russies-Ortodokse kloosters, insluitende die een in die wêrelderfenisgebied van die Solowetski-eilande.
Geskiedenis
Die gebied is al in prehistoriese tye bewoon deur Fins-Oegriese volke, en die meeste plekname in die streek is Fins-Oegries. Dit is daarna deur die Republiek van Nowgorod gekoloniseer. Teen die 13de eeu het handelaars reeds die Witsee bereik; hulle is daarheen gelok deur die pelshandel. Die Nowgorodiane het die gebied met die riviere langs binnegedring en daarom lê die meeste antieke (sowel as moderne) nedersettings in die valleie van die hoofwaterweë. Die hoofrivier was die Noord-Dwina.
Omdat die gebied so verafgeleë was, het dit die ideale toevlugsoord vir monnike geword. Die Solowjetski-klooster is in 1436 gestig en dit het gou een van die rykste en invloedrykste Russiese kloosters geword. Ná die groot skeuring in die Russies-Ortodokse Kerk in 1653 het die gebied baie Ougelowiges gelok wat deur die staat vervolg is. Die meeste sou later na nog meer afgeleë streke soos Siberië vlug.
In 1703, ná die stigting van Sint Petersburg, het Archangelsk sy belangrikheid as handelshawe verloor, maar in die vroeë 20ste eeu het dit die vertrekpunt geword vir ekspedisies in die omgewing van die Noordpool. In die 1830's het Pjotr Pachtoesof byvoorbeeld twee keer na Nowaja Zemlja gevaar om dit te ondersoek en ’n kaart daarvan te teken.
In die Russiese Burgeroorlog in 1918 en 1919 het Archangelsk een van die aktiefste slagvelde geword. Britse en Amerikaanse troepe het Archangelsk op 2 Augustus 1918 beset, die Noordelike Oblast gestig en van daar suid beweeg tot by Sjenkoersk en Werchnjaja Toima. Die Geallieerdes is teruggedryf en op 20 Februarie 1920 het die Rooi Leër Archangelsk herower.
In die 1930's is boere hier, nes in die res van die Sowjetunie, gedwing om kollektiewe plase te vorm. Dit het ook ’n gewilde streek vir Goelag-kampe geword; die heel eerste kamp is in 1920 op die perseel van die voormalige Solowjetski-klooster gestig. Van die 1950's af is kernwapens hier getoets en ’n groot deel van die Nenets-volk het die gebied verlaat.
Archangelsk-oblast is in 1937 gestig. Die ekonomiese krisis in Rusland ná die val van die Sowjetunie het die gebied baie swaar getref. Hoewel die aanvraag na timmerhout, die basis van die oblast se ekonomie, steeds hoog is, is die bevolking veral op die platteland besig om skerp af te neem. Baie dorpe is verlaat of op die punt om te verdwyn.
Geografie
duimnael|links|220px|Die Kenozeromeer.
Archangelsk-oblast grens aan die Kirof en Wologda-oblast, die republieke Karelië en Komi, en aan die Wit-, Petsjora-, Barents- en Kara-see. Kaap Fligely in Franz Josef-land (die mees noordelike punt van Rusland, Europa en Eurasië) en Kaap Zjelanija in Nowaja Zemlja (die mees oostelike punt van Europa) lê albei in dié oblast.
Dit lê op die Oos-Europese Vlakte en bestaan hoofsaaklik uit heuwels met woude. Feitlik die hele oblast lê in die stroomgebied van die Noordelike Yssee; die belangrikste riviere (van wes na oos) is die Onega, Noord-Dwina, Koeloi, Mezen en Petsjora. Die streek in die Onega se stroomgebied bevat van die grootste mere in die oblast, soos Latsja, Kenozero, Oendozero en Kozjozero.
Feitlik die hele oblast is bedek met taiga: naaldboomwoude wat veral uit denne-, lorke- en sparbome bestaan. Groot dele in die middel van die taiga het nie bome nie en bestaan uit moerasse. Nenetsië is ’n plat toendra met verskeie heuwelreekse. Die eilande in die Noordelike Yssee is bergagtig met gletsers en is permanent met ys bedek. ’n Geneties afsonderlike bevolking van die ysbeer kom in dié gebied voor.
Demografie
Etniese samestelling (2010):
Ekonomie
duimnael|Gedroogde vis op die Solowjetski-eilande. Die oblast is een van die nywerheidstreke van Rusland; veral vissery, bosbou en papier is belangrik. Die grootste hulpbronne is hout, olie, titaan, goud, mangaan en basalt. In 2011 was papiervervaardiging en verwante bedrywe verantwoordelik vir 55% van alle nywerheidsproduksie, voedselproduksie vir 11%, en die verwerking van hout (uitsluitende papiervervaardiging) en meubelvervaardiging vir 12%.
Vissery was tradisioneel die hoofinkomste van die dorpe aan die Witseekus. In die Sowjettyd is vissermanne georganiseer in kollektiewe plase en vissery was gesubsidieer. In die 1990's is die subsidies gestaak en het vissery ’n groot krisis beleef.
In die valleie van die hoofriviere is daar beeste en aartappelverbouing, wat weens die koue klimaat nie juis floreer nie. In die Oestjanski-distrik word met bye geboer. Die Mezenperde waarmee in die Mezenriviervallei geteel word, is taamlik klein, maar hulle is geskik vir moeilike werk en is bestand teen koue winters.
Tajči
Tajči Cameron (Kroaties: [tǎjtʃi]; gebore as Tatjana Matejaš, [tǎtjana mǎtejaʃ], op 1 Julie 1970 in Zagreb, Joego-Slawië, nou Kroasië) is 'n sangeres. Naas haar geboorteland, Kroasië, is haar musiek ook in Serwië, Bosnië en Herzegowina, Montenegro en Slowenië gewild.
Long
Die long is 'n orgaan wat deel uitmaak van die asemhalingstelsel en koppelvlak met die bloedsomloopstelsel vir gewerwelde diere wat lug inasem. Die funksie daarvan is om suurstof vanuit die lug met koolstofdioksied in die bloed te ruil. Die proses wat hier plaasvind word respirasie of asemhaling genoem. Die meganisme waarvolgens longe respirasie moontlik maak word diffusie genoem. Daar is ook nie-respiratoriese funksie van die longe. Mediese terme wat verband hou met die longe begin gewoonlik met pulmo- vanaf pulmones, die Latynse woord vir longe.
Nie-respiratoriese funksies van die longe
Bo en behalwe die respiratoriese funksie is soos gasuitruiling en regulering van die waterstofioonkonsentrasie het die longe ook die volgende:
Soogdierlonge
Die longe van soogdiere (klas Mammalia), asook die van die mens, stem struktureel baie met die van reptiele ooreen. Die funksionele longoppervlakte is nog meer vergroot, maar die soogdierlong is, wat bou betref, in verskeie opsigte minder volmaak as die van voëls. So byvoorbeeld dring die suurstofryke lug slegs vir 'n gedeelte direk tot in die alveoli (Ionglugsakkies) deur. Soogdierlonge is gewoonlik in verskeie lobbe verdeel.
Die longe is in die toraks (borskas) geleë, een aan elke kant van die hart. Die apeks van die long is ongeveer 4 cm bo die eerste rib, terwyl die basis van die long op die diafragma (middelrif) rus. Die regterlong het 3 lobbe en die linkerlong 2 lobbe. Die tragea (Iugpyp) gaan uiteindelik in die hoofbrongus oor en vertak dan later in 'n linker- en regterbrongus, wat die linker- en regterlong onderskeidelik by die hilus van die long binnedring.
Die linker- en regterbrongi vertak verder in al hoe kleiner wordende brongioli, wat uiteindelik in die alveoli open. Die wande van die alveoli is uit klein, dunwandige selle opgebou. Die haarvate lê direk teenaan hierdie selle, wat die gasuitruilingsfunksie baie doeltreffend maak. Oor die algemeen praat mens van ŉ sirkulasiestelsel, maar in werklikheid het soogdiere, insluitende die mens, 2 afsonderlike sirkulasies (bloedsomlope), elkeen met sy eie stel arteries, venes en kapillêres, naamlik die pulmonêre en die -sistemiese sirkulasie. Die pulmonêre sirkulasie is die "kort roete" van die hart na die longe en terug na die hart.
Die sistemiese sirkulasie bestaan uit 'n aantal vertakte vate wat die hele liggaam voorsien. Beide roetes begin en eindig in die hart, maar daar is geen vermenging tussen die 2 nie: die pulmonêre sirkulasieroete begin by die regterventrikel, gaan dan na die longe en terug na die linkeratrium, terwyl die sistemiese sirkulasie van die linkerventrikel af deur die liggaam na die regteratrium terugloop.
Arterieë van die pulmonêre sirkulasie dra gedeoksigineerde (suurstofarme) bloed na die longe, waar uitruiling van gasse in die kapillêre netwerk rondom die alveoli plaasvind; die venes dra die geoksigineerde (suurstofryke) bloed dan terug na die hart. Die arteriële deel van die pulmonêre sirkulasie begin by die regterventrikel, wat bloed in die groot pulmonêre trunkus inpomp.
Hierdie groot arterie Iê voor die aorta en loop vir sowat 8 cm diagonaal na links voordat dit in 2 ewe groot takke, die linker- en regterpulmonêre arteries, vertak. Hierdie arteries loop na die ooreenstemmende long. Daar vertak die regterpulmonêre arterie in 3 lobulêre takke, een na elke long lob; die linker- pulmonêre arterie het 2 takke (een na elke long lob) wat die 2 linkerlobbe voorsien. Elkeen van hierdie takke vertak en hervertak totdat dit in kapillêre pleksusse in die wande van die alveoli verval. Dit is hier waar gasuitruiling (suurstofopname) plaasvind.
Die kapillêres verenig in venules en hulle verenig weer in venes; elke long stuur 2 pulmonêre venes na die linkeratrium van die hart, waar die pulmonêre sirkulasie voltooi word. Die longe word bedek deur ŉ tweelagige sereuse vlies wat die pleura (Iongvlies) genoem word. Die binneste laag is dig teen die longe geleë en staan as die visserale pleura bekend, terwyl die buitenste laag, wat as die pariëtale pleura bekend is, aan die binne-oppervlak van die borswand, die diafragma en die laterale deel van die mediastinum (die spasie tussen die longe wat die hart, bloedvate, tragea, oesofagus, limfatiese weefsel en limfvate bevat) lê.
Tussen die 2 lae is 'n ruimte wat met 'n sereuse vloeistof gevul is om wrywing te voorkom. Die diafragma is 'n spierplaat wat as 'n skeidingswand tussen die bors- en buikholte dien en die liggaamsdeel is vir die asemhalingsbewegings verantwoordelik. Die diafragma bestaan uit 'n sentrale bindweefselplaat (die sentrale tendon), waaraan verskeie spiervesels geheg is wat skuins na die werwels, ribbes en die punt van die sternum (borsbeen) loop.
Wanneer hierdie spiervesels saamtrek, beweeg die diafragma na onder, die borskasholte vergroot en die longe word vol lug gesuig (inaseming of inspirasie). Tydens hierdie proses word die diafragma bygestaan deur spiere wat in die nek geleë is, asook deur die tussenribspiere wat die borskas opwaarts trek en sodoende vergroot. Wanneer die spiere verslap, vind uitaseming (ekspirasie) plaas.
Die longweefsel bevat baie elastiese vesels, wat meebring dat die borskas- en buikwand terugveer. Tydens moeilike of geforseerde asemhaling help die borsspiere by inaseming, terwyl die buikspiere vir uitaseming verantwoordelik is. Normale asemhaling (respirasie) is 'n outomatiese proses en die ritme word deur die asemhalingsentrum in die verlengde rugmurg bepaal. Longbelugting is nooit volledig nie; ongeveer een vyfde van die totale hoeveelheid lug bly in die longe agter, al word daar ook gepoog om alle lug uit te blaas. Diep en langsame asemteue is meer bevorderlik as vinnige en oppervlakkige asemhaling.
Tydens 'n mediese ondersoek (longfunksie-ondersoek) kan ŉ beter beeld van die longbelugting en gasuitruiling verkry word. Om vas te stel hoeveel lug uitgeasem word, kan die vitale kapasiteit gemeet word, dit wil sê die grootste hoeveelheid lug wat na 'n maksimale inspirasie uitgeasem kan word. Die gemiddelde normale waarde is 4,6 liter. Die tempo waarin bogenoemde plaasvind, kan bepaal en uitgedruk word as die waarde van Tiffeneau.
By volwassenes behoort hierdie syfer minstens 70 % van die vitale kapasiteit te beloop. Hierdie waarde gee 'n indruk van die elastisiteit van die longweefsel. Die betroubaarste waarde wat hiervoor verkry kan word, is wanneer die verhouding tussen die volumeverandering en die drukverandering in die borskas bepaal word. Dit word gedoen deur die diffusie van suurstof en koolsuurgas te bel emmer, Die diffusie van suurstof word die meeste beïnvloed, terwyl die diffusie van koolsuurgas (wat in hoeveelheid 20 maal meer is) minder beïnvloed word.
Die diffusie word dan ook gemeet en uitgedruk aan die hand van die suurstofspanningswaarde (normale waarde 10 – 13 X 103 Pa = 75-100mm kwikdruk) of die suurstofversadigingswaarde (normale waarde 95-99 %) van die bloed. Bloed speel tydens gaswisseling ook 'n belangrike rol; die snelheid waarmee die bloed deur die lange vloei, die verdeling van die bloed in die longweefsel en die hoeveelheid eritrosiete (rooi bloedselle) is van belang. As gevolg van long- en hartsiektes kan die bloedvloei deur die longe beperk word.
Ligging
Die longe is binne-in die borskas geleë en word deur die benerige struktuur van die ribbekas beskerm en omvou deur 'n dubbelwandige longvlies wat die pleura genoem word. Die binneste laag van die vlies kleef aan die buitekant van die longe en die buitenste laag is aan die muur van die borskas verbind. Die twee lae word geskei deur 'n dun spasie wat die borsholte genoem word en is met pleurale vloeistof gevul; dit maak dit moontlik vir die binneste en buitenste lae om oormekaar te gly en verhoed dat hulle maklik geskei word. Die linkerlong is kleiner as die regterlong om plek te maak vir die hart.
Voëllonge
Voëls het 'n komplekse dog hoogs effektiewe dwarsstroom uitruilstelsel in hulle longe met gepaardgaande longsakke om die vloei van gas daardeur te beheer.
Daar is 'n noemenswaardige verskil tussen die longe van voëls en dié van soogdiere. Bo en behalwe die longe het voëls voorste en agterste sakke (tipies nege daarvan) waardeur die lugvloei deur die longe beheer word maar self speel hulle geen direkte rol in die uitruiling van gasse nie. Dit is 'n deurvloei asemhalingstelsel.
Wanneer 'n voël asemhaal, vloei lug deur die trachea na die agterste lugsakke toe terwyl die lug wat op daardie stadium in die longe is, na die voorste lugsakke vloei. Wanneer die voël uitasem word die vars lug in die agterste lugsakke in die long ingestoot en die gebruikte lug wat in die voorste sakke is word dan deur die trachea na die atmosfeer uitgelaat. Twee volledige siklusse van in- en uitasem is daarom nodig om een teug lug deur die voël se asemhalingstelsel te laat beweeg.
Voëllonge het nie alveoli soos soogdierlonge nie, maar bevat miljoene klein gange wat bekend staan as parabronchi wat aan elke kant deur die dorsobronchi en ventrobronchi verbind is. Lug vloei deur die heuningkoekmuur van die parabronchi en in die kapillêre bloedvaatjies in, waar suurstof en koolstofdioksied deur middel van diffusie uitgeruil word oor dwarsvloeiende bloedvate.
Belgorod-oblast
Belgorod-oblast (Russies: Белгоро́дская о́бласть, Belgorodskaja oblast) is ’n deelgebied van Rusland. Dit lê in die Sentrale Federale Distrik en die hoofstad is Belgorod.
Long
Voëllonge
Die doel van hierdie komplekse stelsel van lugsakke is om te verseker dat die lugvloei deur die voëllong altyd in dieselfde rigting plaasvind – van agter na voor. Dit is in teenstelling met die soogdier se asemhalingstelsel, waar die rigting van die lugvloei omkeer tydens in- en uitaseming. Deur gebruik te maak van eenrigtinglugvloei kan voëllonge groter hoeveelheid suurstof uit die ingeademde lug onttrek. Voëls kan dus op hoogtes vlieg waar soogdiere aan hipoksie (suurstofarmoede) sou beswyk.
Belgorod-oblast
Die bevolking in 2010 was 1 532 526.
Long
Reptiel-longe
Reptiellonge word tipies deur 'n kombinasie van uitsetting en sametrekking van die ribbe deur die aksiale spiere en die pomp van die wangholte, geventileer. Krokodilagtiges maak ook staat op die hepatiese suigingsmetode, waardeur die lewer deur 'n spier wat aan die skaambeen (deel van die bekken) geheg is, teruggetrek word, wat dan op sy beurt die onderste deel van die longe terugtrek en hulle sodoende laat uitsit.
Belgorod-oblast
Geskiedenis
Met die wisseling van die 17de eeu is ’n aaneenlopende, 800 km lange linie militêre versterkings in die gebied gebou. Oekraïense Kosakke, wat hierheen getrek het om weg te kom van die adel en belasting, was in beheer van die verdediging van die linie. Van 1648 tot 1657 en van 1659 tot 1679, tydens opstande, het nog meer Kosakke na die streek getrek. Belgorod het die militêre en administratiewe hoofstad geword nadat dit eers ’n buitepos aan die Russiese suidgrense was.
Long
Amfibiese longe
Die longe van die meeste paddas en ander amfibieë is eenvoudige ballonagtige strukture, met die uitruiling van gasse wat uitsluitlik op die oppervlak van die long plaasvind. Dit is nie 'n baie effektiewe samestelling nie, maar amfibieë het lae metaboliese behoeftes en vul dikwels ook hulle suurstofvoorraad met behulp van diffusie deur die vogtige velle van hulle liggame aan.
Belgorod-oblast
Geskiedenis
Van 1708 tot 1727 was die gebied van die moderne Belgorod-oblast deel van die Kiëf- en die Azof-goewernement. In 1727 is die Belgorod-goewernement gestig uit dele van die Kiëf-goewernement. Dit het tot in 1779 bestaan en het ook dele van die moderne Koersk-, Orjol-, Brjansk- en Charkif-oblast ingesluit.
Long
Spinagtiges se longe
Spinnekoppe het strukture wat boeklonge genoem word, wat nie ewolusionêr verwantskappe met die gewerweldes se longe toon nie maar dien 'n soortgelyke respiratoriese funksie.
Belgorod-oblast
Geskiedenis
Ná die ondertekening van die Verdrag van Brest-Litofsk in April 1918 is die gebied in Januarie 1919 onder hetman Pawlo Skoropadski in die Oekraïense Staat opgeneem.
Die huidige grense van die oblast is op 6 Januarie 1954 vasgestel. In 2007 het die stad Belgorod die eretitel "Stad van Militêre Glorie" gekry.
Geografie
Belgorod-oblast is deel van die ekonomiese streek Sentraal-Swartgrond en die Sentrale Federale Distrik. Dit grens in die suide en weste aan Loehansk-, Charkif- en Soemi-oblast van Oekraïne, in die noorde en noordweste aan Koersk-oblast en in die ooste aan Woronezj-oblast. Die totale lengte van sy grense is sowat 1 150 km, waarvan 540 km aan Oekraïne grens.
Die oblast beslaan 27 100 km². Dit is geleë aan die suidelike en suidwestelike hange van die Russiese Hoogland in die stroomgebied van die Dnieper- en Donrivier, en is sowat 200 m bo die seevlak. Die hoogste punt is 277 m bo die seevlak, in die Prochorofski-distrik. Die laagste punt is aan die onderkant van die Oskol- en die Sewerski Donetsriviervallei.
Long
Longsiektes
Oor die algemeen beïnvloed alle longsiektes die longfunksie, met gevolglike kortasemheid (dispnee), wat by alle longsiektes opgemerk word. Kortasemheid kan tydens rus of tydens inspanning voorkom; dit kan permanent aanwesig wees of slegs tydens aanvalle van brongitis en asma opgemerk word. In hierdie geval is dit veral die ekspirasie (uitaseming) wat belemmer word. Dit duur langer en gaan met 'n fluit- of piepgeluid gepaard.
Belgorod-oblast
Geografie
Meer as 40% van die bekende ysterertsreserwes van Rusland is in dié oblast. Daar is ook ondergrondse mineraalwater en boumateriaal soos kalk, sand, klei ens. Goud, grafiet en ander skaars metale kom ook voor.
Die plantegroei word gekenmerk deur die afwisseling van woude en steppe. Daar is altesaam 1 284 floraspesies. Woudlande bedek 9,8% van die totale oppervlakte, en meer as 800 hektaar word as beskermde gebiede geklassifiseer omdat die skaars plantspesies en dierhabitats op die IUBN-rooilys is.
Riviere, mere en moerasse maak sowat 1% van die streek uit. Daar is meer as 480 klein riviere en strome. Die grootste is in die noordweste (Sewerski Donets, Worskla, Worsklitsa, Psjol) en die ooste (Oskol, Tichaja Sosna, Tsjornaja Kalitwa en Waloei). Die riviere is saam sowat 5 000 km lank.
Long
Longsiektes
'n Prikkelende hoes kan ontstaan wanneer daar 'n blokkering deur ŉ vreemde voorwerp of 'n gewas iewers in die brongioli is. Tydens 'n lugweginfeksie is daar gewoonlik 'n produktiewe hoes aanwesig. Die opgehoesde speeksel bestaan uit slym, wat veral by asma soms taai en draderig kan wees en die oorsaak van die benoude gevoel is. Tydens sommige siektes kan daar bloed en etter in die speeksel teenwoordig wees. Dit kom voor tydens die ontsteking van die brongusslymvlies asook tydens tuberkulose.
Belgorod-oblast
Demografie
Belgorod-oblast is redelik dig bevolk; dit beklee die 67ste plek van die Russiese deelgebiede wat oppervlakte betref en die 28ste plek wat bevolking betref (2010-sensus). Die stedelike bevolking is 66,1% en die plattelandse bevolking 33,9%. Altesaam 46% van die bevolking is ekonomies aktief.
Long
Longsiektes
Pyn in die bors kom voor by asma, chroniese brongitis en tydens longontsteking waarby die pleura betrokke is. Die geneesheer kan veranderings in die longe opspoor wanneer hy die organe met behulp van 'n stetoskoop ondersoek. Deur gebruik te maak van ‘n röntgenondersoek van die borskas (borskasfoto, toraksfoto) kan veranderinge in die struktuur van die longe of ŉ gedeelte daarvan aangetoon word. Die brongioli kan ook tydens ŉ ondersoek, wat op ŉ inname van ŉ kontrasstof volg, duidelik sigbaar gemaak word. Hierdie tegniek staan as brongografie bekend.
Belgorod-oblast
Demografie
Soos in ander dele van die Europese deel van Rusland ná die verbrokkeling van die Sowjetunie, is daar ’n afname in bevolking (sowat -5 per 1 000). Die streek se bevolking bly egter redelik stabiel danksy die immigrasie van werkers uit die noorde en Oekraïne. Immigrante kom ook uit Azerbeidjan en Oesbekistan.
Long
Komplikasies van lugweginfeksies
Ontsteekte longweefsel is normaalweg die gevolg van 'n lugweginfeksie (byvoorbeeld brongitis) wat na die alveoli uitgebrei het. Die longontsteking kan as gevolg van bakterieë of virusse ontstaan, en soms hou dit met tuberkulose verband. Brongitis en longontsteking kan ongekompliseerd verloop en na behandeling met ‘n antibiotikum heeltemal genees. Tog kan daar ook ernstige beskadiging van die longweefsel wees 'n longabses kan ontstaan met etter wat in die long ophoop, omring deur 'n bindweefselkapsel.
Belgorod-oblast
Demografie
Etnisiteit:
Long
Komplikasies van lugweginfeksies
Die pasiënt se speeksel kan met etter en bloed gemeng wees. Absesvorming gaan gewoonlik met koors, hoes, asemnood en sianose gepaard. Die behandeling van longontsteking met antibiotika is vir die laer voorkomssyfer van absesvorming verantwoordelik. So 'n abses word ook met behulp van antibiotika behandel en skakel chirurgie gewoonlik uit. Brongiëktase is die verwyding van 'n brongus wat as gevolg van ontsteking ontstaan. Soms is daar geen simptome merkbaar nie, terwyl daar in ander gevalle weer hoesbuie met bloed in die speeksel kan voorkom of die pasiënt braak selfs bloed.
Belgorod-oblast
Ekonomie
Belgorod-oblast is ’n hoogs ontwikkelde nywerheids- en landboustreek, en die ekonomie steun op die groot rykdom aan mineralebronne en die unieke swart grond (tsjernozjom).
Long
Komplikasies van lugweginfeksies
In ernstige gevalle kan groot hoeveelhede speeksel geproduseer word en is koors teenwoordig. Ten slotte kan kortasemheid of sianose intree. Die siektetoestand kan maklik met behulp van ŉ röntgenondersoek (brongografie) gediagnoseer word. Behandeling bestaan uit die gebruik van 'n antibiotikum en die losmaking van die ontstekingsprodukte. Chirurgiese verwydering van die aangetaste dele is dikwels die enigste manier waarop die siektetoestand suksesvol opgeklaar kan word.
Belgorod-oblast
Ekonomie
Sowat 70% van die landbougrond bestaan uit tsjernozjom.
Long
Ander longsiektes
Die pasiënt kla gewoonlik van ŉ akute pyn in die toraks en 'n toenemende benoudheid; soms kan ŉ sianotiese toestand ook ontstaan. 'n Gevaarlike komplikasie is spanningspneumotoraks. Die druk in die pleurale holte word verhoog, die hart kan na lateraal verplaas word en sodoende die bloedsomloop belemmer, en dit kan meebring dat die pasiënt sterf. In minder ernstige gevalle word 'n pynstillende middel en rus in die bed voorgeskryf.
Die lug word dan geleidelik deur die liggaamsweefsels opgeneem en die long kan weer herstel. By groot en ernstige gevalle van pneumotoraks kan die lug met behulp van 'n naald uit die pleurale holte gesuig word. Tydens spanningspneumotoraks moet die lug aktief uitgesuig word om die pasiënt se lewe te red. As gevolg van langdurige blootstelling aan skadelike stowwe word daar bindweefsel in die longblasies gevorm (longfibrose). Na jare begin die pasiënt van kortasemheid tydens inspanning, 'n prikkelende hoes en sianose kla.
As die pasiënt stofsoorte ingeasem het, word van hierdie toestand as 'n stoflongsiekte (pneumokoniose) gepraat. 'n Voorbeeld hiervan is mynwerkers wat silikondioksied inasem. 'n Ander siektetoestand wat by mynwerkers voorkom maar wat nie met longfibrose gepaard gaan nie, is antrakose; hier word koolstof ingeasem. By mynwerkers wat koolstof inasem, kan antrakosilikose ook voorkom. Longfibrose lei tot ernstig versteurde longfunksies (respiratoriese insuffisiënsie).
In die moderne Westerse lande kom bronguskarsinoom (bronguskanker) en longkanker in toenemende mate voor. Dit is ŉ kwaadaardige gewas wat in die brongusslymvlies ontstaan. Daar is verskeie tipes bronguskarsinome en die indeling berus op die tipe sel in die brongus wat kwaadaardig word. Plaveiselkarsinoom (plaveiselselle van die bronguswand) en ongedifferensieerde kleinselkarsinoom (selle van geen spesifieke vorm nie) kom veral by mans voor, en word hoofsaaklik deur skadelike stowwe in die ingeasemde lug (tabakrook, lugafvalstowwe) veroorsaak.
Ongedifferensieerde grootselkarsinoom en adenokarsinoom (selle met ŉ klierstruktuur) kom in gelyke mate by mans en vroue voor. Die oorsake van laasgenoemde twee karsinome is nog nie ten volle verklaar nie. Die beginstadia van longkanker toon geen simptome nie. Enige afwyking kan in hierdie stadium net deur 'n röntgenondersoek aangetoon word. Later kan ŉ prikkelende hoes met bloed in die speeksel voorkom. Die pasiënt kan pyn in die bors ondervind en gewigsverlies kan volg.
Longontsteking, spontane pneumotoraks en pleuritis is selde een van die komplikasies. Metastases (uitsaaiinge, verspreiding) van die kankertoestand kom veral in die lewer, brein, werwels, niere en byniere voor. In hierdie stadium is die chirurgiese verwydering van die hele gewas die geskikste behandeling. Indien chirurgie nie meer moontlik is nie, is bestraling en behandeling met geneesmiddels wat seldeling vertraag, die enigste alternatief.
Met laasgenoemde metodes word die siekteproses slegs vertraag. Die staking van die rookgewoonte kan die moontlikheid dat longkanker opgedoen word, aansienlik verminder. Verskeie longsiektes kan die longfunksie so ernstig versteur dat dit nie meer moontlik is om ŉ voldoende hoe suurstofspanning in die bloed te handhaaf nie. Gevolglik sal die liggaamsweefsels nie genoeg suurstof kry nie, en hierdie toestand staan as respiratoriese insuffisiënsie bekend.
Die oorsake kan binne die long self wees, byvoorbeeld as ŉ gedeelte van die long beskadig is of as die vervoer deur die wande van die alveoli en longhaarvate belemmer is. Die oorsake kan ook van buite die long afkomstig wees, soos wanneer daar: 'n steun is in die asemhalingsentrum in die brein is, of wanneer die asemhalingspiere of die diafragma verlam is. Behandeling van respiratoriese insuffisiënsie geskied deur die verhoging van die suurstofgehalte in die bloed (en dus in die weefsels).
Suurstof word deur middel van ŉ suurstofmasker oor die neus en mond toegedien. By chroniese brongitis word die slym uit die lugweë losgeklop of uitgesuig. Geneesmiddels kan ook voorgeskryf word om die asemhalingsentrum te stimuleer. In noodgevalle kan kunsmatige asemhaling toegepas word.
Guy Wilkerson
Guy Wilkerson (21 Desember 1899 – 15 Julie 1971) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Captain Midnight (1942), Trail of Terror (1943), Border Buckaroos (1943), en The Return of the Rangers (1943).
Universiteit van Potsdam
Die Universiteit van Potsdam (Duits: Universität Potsdam) is ’n Duitse universiteit in Potsdam in die deelstaat Brandenburg. Dit beskik oor vier kampusse, waaronder die Neues Palais van Sanssouci en die Babelsbergpark.
Fakulteite
Die universiteit beskik oor die volgende fakulteite en institute:
Erns Grundling
Lewe en werk
Erns Grundling is op 12 November 1979 op Uitenhage gebore en het in 1997 aan die Hoërskool Brandwag gematrikuleer. Hy studeer verder aan die Universiteit van Port Elizabeth waar hy ’n B.Phil.-graad verwerf en die stigter en voorsitter is van Kapi'taal, die Afrikaanse studentevereniging. Hy behaal ook ’n B.Phil. Honneurs-graad in joernalistiek aan die Universiteit van Stellenbosch.
Daarna is hy kunsredakteur by Die Burger in Kaapstad en inhoudsbestuurder by die aanlyntydskrif LitNet, terwyl hy as vryskut vir verskeie koerante en tydskrifte werk. Hierna word hy artikelredakteur by Insig en dan ’n senior joernalis by Huisgenoot, waarna hy in 2008 by die reistydskrif Weg aansluit as senior joernalis. Saam met Toast Coetzer is hy mederedakteur van die tydskrif Ons Klyntji. Vir sy artikels in Insig word hy in 2006 met ’n Mondi-toekenning (vir “Kent gij dat volk?” oor ’n regse jeug oorlewingskamp georganiseer deur die Volksbrandweg in die Waterberg) en in 2007 met ’n Pica-toekenning (vir “Matjiesfontein se droomdraers”) bekroon as artikelskrywer van die jaar.
Skryfwerk
Hy publiseer sy gedigte in onder meer die tydskrif Karapaks en van sy gedigte word opgeneem in “Nuwe stemme 3”, “Groot verseboek” en “As die son kom oogknip”. Hy lewer ook ’n bydrae tot “Pomp” en die versamelbundel “As almal ver is”, waarin Suid-Afrikaners uit die vreemde huis toe skryf. Hierin skryf hy oor sy ervaring met die uitklim van die berg Kilimanjaro. Sy kortverhaal “Die krieketkolf” word opgeneem in die versamelbundel “Sweef en ander verhale”, “Ek en my hond op ’n Maandagoggend” in “Blou Maandag” en sy essay “Hallelujah, meester Cohen... - Die wysheid van ’n hofnar” in “By se bedkassieboek”. Saam met Thomas Mollett en Etienne van Heerden stel hy die boek “Die omstrede God” saam uit bydraes tot die LitNet debat deur nie-gelowiges, ateïste, agnostici en gelowiges.
Christy Scott Cashman
Christy Scott Cashman is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Pink Panther 2 (2009), Edge of Darkness (2010), The Kids Are All Right (2010), en American Hustle (2013).
1347
Die jaar 1347 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 47ste jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. Volgens die Juliaanse kalender het die jaar op 'n Maandag begin.
Blydesuikerbos
Die Blydesuikerbos (Protea laetans) is 'n blomdraende boom wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom op die eskarp van die Blyderivierspoort voor. Die boom is slank, word 5 m hoog en blom van Maart tot September met die hoogtepunt van April tot Mei. Die boom is seldsaam, daar is net een populasie.
Die boom spruit weer uit na 'n brand. Die saad word 9 - 12 maande nadat dit geblom het vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van voëls. Die plant groei in kwartsietgrond op hoogtes van 1 000 - 1 400 m.
Die boom se FSA-nommer is 90.4. In Engels staan dit as die Blyde sugarbush bekend.
Vrydaggebed
Vrydaggebed (Arabies: صلاة الجمعة‎, ṣalāt al-jumu‘ah; letterlik: "gebed op die dag van byeenkoms", d.w.s. Vrydag), ook Juma-Aat of Jum-Ah genoem, is 'n gebed (salaah) wat Moslems elke Vrydag in die moskee hou in plaas van die gewone middaggebed. Moslems bid gewoonlik vyf keer per dag volgens die son se hemelpad, ongeag tydsones. Dit word voorgeskryf vir seuns vanaf puberteit en Moslemmans, en word ook vir Moslemvroue aanbeveel. Die woorde en bewegings van die Vrydaggebed word deur 'n imam voorgegee om dit sinchroon te hou.
Etimologie
Die term al-jumu‘ah is afgelei van die werkwoord ijta'ama, wat na die "byeenkoms van mense" verwys."
Betekenis
Die Vrydaggebed is 'n godsdienstige verpligting wat Vrydae die plek van die daaglikse middaggebed (thoer; Arabies: ṣalāt aẓ-ẓuhr) inneem. Dit is een van die mees verhewe Islamitiese rituele en een van 'n Moslem se verpligte dade.
Clathria acanthotoxa
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1916 deur Stephens.
Outodidak
'n Outodidak is 'n selfgeleerde, 'n persoon wat homself deur eie studie gevorm het en geen formele opleiding gehad het nie. Sulke persone leer dikwels om dinge te doen deur te eksperimenteer, daaroor te lees of ander na te aap. Die term word veral gebruik in vakgebiede waar deeglike opleiding verwag word, soos met universitêre of ander hoër studies, en veral artistieke beroepe, soos skilders, kokke en musikante.
Verskeie groot geeste moes op hulle eie oor onderwerpe leer waarvoor daar geen formele onderrig beskikbaar was nie. Voorbeelde hiervan was Leonardo da Vinci, Michael Faraday en Charles Darwin. 'n Groot deel van die Industriële Revolusie was aangewese op mense met geen vorige ondervinding in die gebiede waarin hulle werksaam was nie. James Watt was 'n landmeter en instrumentmaker en word beskryf as "grootliks self-opgelei". Watt, soos 'n klomp ander outodidakte van sy tyd, was genote van die Royal Society en lede van die Lunar Society.
Selfstudie is net een van die maniere om te leer en kan met formele onderwys aangevul word. Baie outodidakte het onderrig en leiding van kundiges, vriende, onderwysers, instrukteurs, ouers, broers en susters, en die gemeenskap opgesoek.
Rio São Francisco
Die Rio São Francisco is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in Suid-Amerika. Die rivier, met 'n lengte van 2 914 km, is die vierde langste rivier in Suid-Amerika ná die Amesonerivier, die Río Paraná en die Rio Madeira. Ná die Amesonerivier is dit die tweede langste rivier in Brasilië en die langste, wat net in dié land vloei.
Die Rio São Francisco ontspring in die Serra da Canastra, in die Brasiliaanse deelstaat Minas Gerais. Aansluitend vloei die rivier hoofsaaklik in noordelike rigting deur die Três-Marias-dam en verder noordelik deur die Sobradinho-dam, aansluitend deur die Itaparica-dam op die grens tussen die deelstate Bahia en Pernambuco. Later draai die rivier maklik in suidoostelike rigting af en vorm die grens tussen Sergipe en Alagoas. Aansluitend mond die Rio São Francisco in die suidelike Atlantiese Oseaan uit.
Die Rio São Francisco is op 4 Oktober 1501 deur Amerigo Vespucci ontdek, wie die rivier na Franciskus van Assisi benoem het. Franciskus van Assisi se feesdag is op 4 Oktober gevier.
Bangalore
Bangalore (soms ook: Bengaluru; Kannada: ಬೆಂಗಳೂರು, Beṅgaḷūru) is die hoofstad van die Indiese deelstaat Karnataka en is met 'n bevolking van 4 292 223 die vyfde grootste stad in Indië. Bangalore is geleë in die suidelike Sentraal-Indië.
Sport
Bangalore beskik met die M. Chinnaswamy-stadion oor 'n toetskrieketstadion. In die stad speel die Indiese nasionale krieketspan van sy tuiswedstryde. Op die M. Chinnaswamy-stadion is onder andere wedstryde tydens die krieketwêreldbekertoernooie in 1987, 1996 en 2011, asook die T20I-wêreldbeker 2016, aangebied. Tydens die Krieketwêreldbeker 2023 sal in dié stadion ook wedstryde beslis word.
Messier 102
Messier 102 of M102 is ’n sterrestelsel in die Messier-katalogus wat nie sonder twyfel geïdentifiseer is nie. Die oorspronklike ontdekker daarvan, Pierre Méchain, het later gesê dit was ’n herwaarneming van Messier 101, maar sommige sterrekundiges glo dit kon NGC 5866 gewees het, hoewel ander sterrestelsels ook genoem word as moontlikhede.