cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uruguaanse nasionale rugbyspan
Beheerliggaam
Die hoogste rugbyliga in die land is die Campeonato Uruguayo de Rugby wat in 1950 gestig is en tans tussen elf spanne uitgespeel word, waarvan die meeste uit die hoofstad Montevideo. Sedertdien is die meeste spelers van die Uruguaanse nasionale span uit dié amateurliga afkomstig. Van die ander spelers is veral op professionele vlak in Frankryk of die Noord-Amerikaanse Major League Rugby aktief. In Uruguay aktiewe nasionale spelers draf meestal uit vir die professionele span Peñarol wat sedert 2020 aan die Superrugby Amerikas deelneem.
Naas die amptelike nasionale span roep die Uruguaanse Rugbyunie ook ander keurspanne byeen. Uruguay A is die tweede nasionale span van Uruguay en hulle neem aan Wêreldrugby se Stille Oseaan-uitdaagtoernooi deel. Nes ander rugbylande beskik Uruguay oor ’n o/20-nasionale span wat aan die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deelneem. Die Uruguay Sevens is die Uruguaanse sewesrugbyspan en hulle neem aan internasionale toernooie soos Wêreldrugby se Sewesreeks, Sewesrugbywêreldbeker en Olimpiese Somerspele deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hul met hul afrigting.
Invoering en vestiging van rugby
In die buurlande Argentinië en Brasilië het in die laat 19de eeu veral Britse emigrante rugby gespeel. Waarskynlik was dit in Uruguay ook die geval, maar die bronne is nie eens nie. Krieketklubs wat deur Engelse gestig is, het rugby saam na Suid-Amerika geneem, wat in hierdie lande heelwat langer voortgegaan het as van die klubs se hoofaktiwiteit. Die Montevideo-krieketklub (MVCC) beweer dat hulle in 1865 die eerste rugbywedstryd in Uruguay gereël het. Die eerste bekende rugbywedstryd is in 1880 tussen Uruguaanse en Britse MVCC-lede gespeel. Die MVCC is volgens sy eie siening die oudste rugbyklub buite Europa en ondanks sy naam het hy nie meer ’n krieketafdeling nie.
… terselfdertyd subliem en belaglik … [dat die] jong seuns van vooraanstaande gesinne wat die spele van die Anglo-Sakse in hul jeug beoefen en jong Engelse van die blonde Albion, van aangesig tot aangesig … en aan al die kante [was] mense vreemd geklee wat gehardloop en geskree, gedruk, geval, opgestaan en klaargemaak het deur saam te voeg om nou ’n sirkel te vorm, nou ’n piramide, nou ’n kompakte massa waarin ’n mens net koppe sonder skouers, bene sonder liggame en hande sonder arms kon onderskei.
Dit is nie bekend watter spanne die eerste rugbywedstryd in Uruguay gespeel het nie, maar dit word algemeen erken dat Britse emigrante dié sport in die 19de eeu saam na Uruguay geneem het, terwyl dit veral deur die Rooms-Katolieke skole van die Gemeente van Christenbroers, wat van Ierse herkoms was, versprei is. Vervolgens beskik Uruguay oor een van die oudste rugbykulture buite die Britse Eilande. Rugby was egter vir ’n lang tyd die hoërklas se sport, terwyl die onderklas veral sokker gespeel het.
Die nasionale span se eerste jare
Die Uruguaanse rugbyklubs het ’n nieamptelike speelprogram gehandhaaf en volgens die tradisionele amateurisme van vaste strukture afstand gedoen. Ná die Tweede Wêreldoorlog het dit verander veral danksy die moeite van Carlos E. Cat, wat gedurende die 1920’s in die Argentynse hoofstad Buenos Aires vir die CA San Isidro gespeel het. Hy was in 1950 by die stigting van die Campeonato Uruguayo de Rugby betrokke. Die stigting van die nasionale kampioenskap het geslaag, waarvolgens in 1951 die beheerliggaam Uruguaanse Rugbyunie gestig is met Cat wat tot in 1957 as eerste president gedien het. Die beheerliggaam se kenteken toon van die begin af ’n bronskiewiet, wat in Spaans Tero genoem word.
Reeds drie jaar voor die beheerliggaam se stigting het die land se leidende klubs ooreengekom om ’n amptelike nasionale span te stig en spelers beskikbaar te stel. Op 5 Augustus 1948 het Uruguay sy internasionale verskyning teen Chili gemaak. Dit is op neutrale bodem in Buenos Aires aangebied en het met ’n 3–21-nederlaag geëindig. Op 11 September 1950 het die eerste tuiswedstryd in Montevideo gevolg wat die gasheer teen Brasilië met 8–6 gewen het. In Februarie 1951 sou die Teros aan die eerste Pan-Amerikaanse Spele in Buenos Aires deelneem, maar die rugbytoernooi is om organisatoriese redes nie beslis nie. Dit moes tot September uitgestel word en is onder die naam ABCU-toernooi aangebied (genoem na die vier deelnemende lande). Tydens die eerste Suid-Amerikaanse vastelandse rugbytoernooi het die Uruguane verrassend goed presteer en die tweede plek behaal. Hulle het beide Chili en Brasilië naelskraap geklop, maar hulle is deur die baie meer ervare Argentyne met 62–0 verneder. Sewe jaar later is dié toernooi terugwerkend erken as eerste Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap.
In die daaropvolgende jare het hulle net twee toetswedstryde teen Brasilië en Chili gespeel. In 1958 het Uruguay aan die eerste amptelike Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem. Ná swak nederlae teen Chili en Argentinië het hulle in hul laaste wedstryd Peru met 10–6 geklop. In 1960 het Uruguay vir die eerste keer een van Europa se leidende rugbylande gehuisves en hulle het teen die deur Suid-Amerika toerende Franse met 0–59 verloor, maar die Franse Rugbyfederasie het vanweë die klasverskil aan die wedstryd nie amptelike toetsstatus toegeken nie. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1961 het Uruguay in die eerste taai wedstryd Brasilië met 11–8 verslaan, maar daarna is hulle deur beide Chili en Argentinië maklik geklop. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1964 het hulle ’n oorwinning teen Chili aangeteken, maar ook nederlae teen Argentinië en – ietwat verrassend – Brasilië gely. Aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1967 het net drie spanne deelgeneem, waarby Uruguay deur beide Argentinië en Chili geklop is. Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1969 het op ’n soortgelyke manier verloop.
Geleidelike vestiging
Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1971, waaraan vir die eerste keer vyf spanne deelgeneem het, het Uruguay vir die eerste keer teen Paraguay te staan gekom en met 56–3 geseëvier. Daarop het ’n oorwinning teen Brasilië en nederlae teen beide Chili en Argentinië gevolg, waarna die Teros met hul derde plek vir die eerste keer ’n positiewe punteverskil behaal het. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1973 het Uruguay sy beste prestasie by dié vastelandse toernooi nog behaal, toe hulle Brasilië, Chili en Paraguay geklop en in die tweede plek geëindig het; teen Argentinië was hulle weereens sonder enige kans. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1975 het die Teros twee oorwinnings en nederlae elk aangeteken. Die Nieu-Seelandse All Blacks se 1976-toer deur Suid-Amerika het in die Estadio Centenario in Montevideo afgeskop. Die wedstryd, wat nie amptelike toetsstatus geniet het nie, het in ’n 3–64-nederlaag geëindig. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1977 het die Teros oorwinnings teen Brasilië, Chili en Paraguay aangeteken, waarvolgens hulle in die tweede plek geëindig het; teen Argentinië was hulle weer sonder enige kans en is met 0–70 verneder. In die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1979 se eerste wedstryd teen Argentinië het hulle amper ’n sensasie behaal, toe hulle naelskraap met 16–19 verloor het.
Nes die ander rugbylande was die Uruguaanse verhoudinge met die Suid-Afrika onder apartheid ambivalent. Ter omseiling van die regering se verbod op al die wedstryde teen Suid-Afrikaanse spanne is in 1980 onder Argentynse leiding die “skaduspan” Sudamérica XV (ook Jaguares Sudamericanos genoem) gestig. Vir die span het spelers uit vyf Suid-Amerikaanse lande uitgedraf, maar die Argentyne het meer as die helfte van die spelers beskikbaar gestel. Die span is deur die betrokke beheerliggame nie amptelik erken nie, maar in die geheim geduld. Gedurende die volgende vier jaar het die Sudamérica XV agt keer teen die Springbokke gespeel, maar hulle het net een wedstryd gewen (op 3 April 1982 in Bloemfontein).
Argentinië, die onoorwonne wenner van al die vorige vastelandse rugbykampioenskappe, het in 1981 nie aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deelgeneem nie. Dit het aan die ander deelnemers die kans gebied om dié toernooi vir die eerste keer nog te wen. Uruguay het al sy drie wedstryde teen Paraguay, Brasilië en Chili maklik gewen en sodoende die grootste sukses in die beheerliggaam se geskiedenis behaal. Twee jaar later het Argentinië weer aan die toernooi deelgeneem en Uruguay kon net die tweede plek beklee, twee jaar later het hulle dieselfde uitslag behaal. In Junie 1985 het Frankryk aan die einde van sy 1985-toer deur Suid-Amerika Uruguay besoek en met 34–6 gewen; dié wedstryd is nie as ’n toetswedstryd erken nie. Drie maande voorheen het die Internasionale Rugbyraad (IRR, nou Wêreldrugby), wat destyds baie eksklusief was en net agt lede gehad het, op die invoering van die rugbywêreldbekertoernooi besluit. Vir die eerste Rugbywêreldbeker 1987 het die IRR nege spanne vir deelname genooi, maar Uruguay het geen uitnodiging ontvang nie.
Op pad na die eerste rugbywêreldbekerdeelname
Op 2 Augustus 1987 het met Spanje die eerste Europese span Uruguay besoek wat aan die Teros toetsstatus toegeken het; die besoekers het die wedstryd met 16–8 gewen. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe in 1987 en 1989 het die Teros weer na Argentinië in die tweede plek geëindig. In September 1988 het hulle teen België hul eerste oorwinning teen ’n Europese span nog aangeteken (met 39–13). ’n Maand later was die Uruguaanse beheerliggaam een van die stigtingslede van die vastelandse beheerliggaam CONSUR (nou Sudamérica Rugby) en in 1989 het hulle ’n IRR-lid geword. In November 1989 het hulle vir die eerste keer teen die Verenigde State te staan gekom, maar die Teros is met 6–60 maklik verslaan. Die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1991 het hulle weer in die tweede plek afgesluit. Die 1993-toernooi het gelyktydig as eerste kwalifiseringsrondte vir die Rugbywêreldbeker 1995 gedien. Aangesien die Uruguane weer in die tweede plek geëindig het, het hulle die volgende rondte misgeloop. Die uitslag was baie naelskraap: Die Teros het op ’n stadium met 10–6 voorgeloop, totdat een van hul spelers van die veld gesit is; die Argentyne kon die wedstryd draai en die Uruguane met 19–10 klop.
Van 1995 tot 2003 het Uruguay aan al die vyf Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem. Dié toernooi het tot meer ontmoetings met die Verenigde State en Kanada gelei, waarby die Teros soms tred kon hou, maar in al die wedstryde verslaan is. Die wedstryde teen albei Noord-Amerikaanse spanne in September 1996 was die eerstes nog wat hulle buite Suid-Amerika gespeel het. In 1995, 1997 en 1998 se Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe het Uruguay weer in die tweede plek geëindig. In Maart 1998 het die span aan die rugbywêreldbekerkwalifisering deelgeneem. In die eerste rondte het hulle teen Chili en Paraguay te staan gekom en albei wedstryde gewen. Die tweede kwalifiseringsrondte was gelyk aan die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap 1998. Met hul laaste plek het Uruguay die kans gehad om in vroeg 1999 deur twee interkontinentale uitkloprondtes te kwalifiseer. Die Teros het Portugal twee keer geklop met die terugwedstryd in Lissabon wat hul eerste wedstryd in Europa was. Die laaste struikelblok was Marokko. Die Teros het hul tuiswedstryd in Montevideo met 18–3 gewen, maar die wegwedstryd in Casablanca met 18–21 verloor. Met ’n algehele telling van 36–24 het hulle vir die eerste keer vir ’n rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer.
Die Rugbywêreldbeker 1999 is in Oktober en November in die destydse Vyfnasies aangebied. Uruguay is in Poel 1 geloot en al die drie poelwedstryde is in Skotland beslis. In Galashiels het die Teros in die eerste wedstryd ’n 27–15-oorwinning teen Spanje aangeteken, waartoe die 40-jarige spankaptein Diego Ormaechea, tot op hede die oudste speler tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi, ’n drie bygedra het. In Edinburg het hulle teen die Skotte met 12–43 verloor, in Glasgow teen die verdedigende wêreldkampioen Suid-Afrika met 3–39. Vervolgens is hulle met hul derde plek uit die toernooi geskakel.
In die nuwe millennium
In September 2000 het Uruguay die eerste toetswedstryd teen Namibië gewen. Van 2000 af is die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap jaarliks beslis, maar die magsbalans op die vasteland het vir eers nie verander nie. Tot in 2010 het Uruguay elf agtereenvolgende keer na Argentinië in die tweede plek geëindig. In 2001 is die Teros tydens die Pan-Amerikaanse Rugbykampioenskap deur die Argentyne met net vyf punte geklop, later dié jaar het hulle tuistoetswedstryde teen beide Italië en Spanje verloor. Van Julie tot September 2002 het Uruguay ses wedstryde tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering gespeel. Hulle het die eerste drie wegwedstryde teen Chili, Kanada en die Verenigde State verloor. Maar die Teros kon herstel en al die drie tuiswedstryde wen, waarby hulle die Kanadese en Amerikaners vir die eerste keer geklop het. Uruguay het daarmee vir die Rugbywêreldbeker 2003 in Australië gekwalifiseer. In Poel C het hulle ná drie swak nederlae teen Suid-Afrika (met 6–72), Samoa (met 13–60) en die latere wêreldkampioen Engeland (met 13–111) Georgië met 24–12 geklop.
In 2004 en 2005 het Uruguay aan albei toernooie van die kortstondige Interkontinentale Beker deelgeneem en teen Portugal asook Georgië te staan gekom. In 2005 het die span met die 14de plek op Wêreldrugby se wêreldranglys hul beste plek nog beklee. Die rugbywêreldbekerkwalifisering het in Julie 2006 met die vastelandse rondte 3a afgeskop. Ná ’n 0–26-wegnederlaag teen Argentinië in die eerste wedstryd het die Teros tuis Chili met 43–15 geklop en die rondte 4 gehaal. In dié rondte het hulle in twee uitspeelwedstryde teen die Verenigde State te staan gekom, maar albei verloor. Die Teros het tydens die internasionale uitspeelrondte die laaste kans vir kwalifisering gehad. Hulle het die wegwedstryd in Lissabon verloor (met 5–12) en die tuiswedstryd in Montevideo gewen (met 18–12), waardeur hulle met ’n naelskraapse algehele telling van 23–24 uitgeskakel is en die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk misgeloop het.
In Junie 2008 het Uruguay vir die eerste keer aan die Nasiesbeker deelgeneem. Hulle het die vyfde plek onder ses deelnemers beklee, nadat hulle net Rusland kon klop. Een jaar later het hulle in die laaste plek geëindig. Die rugbywêreldbekerkwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2011 het in April/Mei 2009 met twee wedstryde in rondte 3a teen Brasilië en Chili afgeskop, wat Uruguay albei maklik gewen het. Daarop het weer twee uitspeelwedstryde teen die Verenigde State gevolg en net soos vier jaar voorheen het die Teros twee nederlae gely (met onderskeidelik 22–27 tuis en 6–27 weg). In die aansluitende interkontinentale uitspeelrondte het Uruguay Kasakstan met 44–7 geklop. Die laaste plek is in November 2010 in twee wedstryde teen Roemenië beslis: In die tuiswedstryd het hulle met 21–21 gelykop gespeel, maar nadat hulle die wegwedstryd in Boekarest met 12–39 verloor het, het Uruguay met ’n algehele telling van 33–60 die toernooi in Nieu-Seeland misgeloop.
Ná drie jare se afwesigheid het Uruguay in 2012 weer aan die Nasiesbeker deelgeneem en in die vierde plek geëindig. Die wêreldbekerkwalifisering vir die Rugbywêreldbeker 2015 het in Mei 2013 afgeskop en die Uruguane het in rondte 3a weer beide Brasilië en Chili geklop. In Maart 2014 het hulle in rondte 4 weer teen die Verenigde State te staan gekom. In die tuiswedstryd het hulle met 27–27 gelykop gespeel, maar nadat hulle die wegwedstryd met 13–32 verloor het, het hulle die regstreekse kwalifisering misgeloop en moes nes vier jaar voorheen aan die interkontinentale uitspeelwedstryde deelneem. Voor ’n tuisskare het hulle Hongkong met 28–7 geklop. Die laaste plek is in September en Oktober 2014 teen Rusland beslis: Op die naelskraapse 21–22-wegnederlaag in Krasnojarsk het ’n 36–27-tuisoorwinning gevolg, waarmee Uruguay met ’n algehele telling van 57–49 die laaste plek bespreek het.
Tydens en ná die suksesvolle rugbywêreldbekerkwalifisering het hulle ook in ander belangrike wedstryde gespeel. Argentinië het vanweë ander verpligtinge van 2014 af nie meer met sy dominerende nasionale span aan die jaarlikse vastelandse toernooi deelgeneem nie. Uruguay het die nuwe kans konsekwent benut en ná drie maklike oorwinnings teen Brasilië, Chili en Paraguay ná 25 jaar sy tweede Suid-Amerikaanse titel ingepalm. Tydens die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap 2015 is hulle egter deur Chili geklop, wat op sy beurt sy eerste Suid-Amerikaanse titel ingepalm het. Die daaropvolgende Rugbywêreldbeker 2015 was vir Uruguay die ergste nog. Die Teros is in al die vier Poel A-wedstryde deur Wallis (met 9–54), Australië (met 3–65), Fidji (met 15–47) en die gasheer Engeland (met 3–60) oorrompel, waarvolgens hulle met hul laaste plek uitgeskakel is.
Verdere ontwikkeling
Die in 2009 ingestelde Amerikaanse Rugbykampioenskap, waaraan voorheen sekere nasionale reserwespanne deelgeneem het, het in 2016 ’n fundamentele verandering ondergaan. Sedertdien het die Amerikas se vyf leidende spanne na die voorbeeld van die Europese Sesnasies in ’n jaarlikse rondomtalie ontmoet. Net Argentinië het ten einde van ’n meer gebalanseerde toernooi slegs sy reserwespan (die Jaguares) laat deelneem. Tydens die eerste toernooi in Februarie en Maart 2016 het Uruguay ná drie oorwinnings en twee nederlae in die vierde plek geëindig. ’n Maand later het die span ná drie maklike oorwinnings die derde Suid-Amerikaanse titel ingepalm. Tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap 2017 het hulle weer drie oorwinnings aangeteken (en twee nederlae gely), waarmee hulle die derde plek behaal het. Later in 2017 het hulle ook die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap en die Nasiesbeker beklink. Met sy titels tydens die twee vorige Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe moes Uruguay eers in rondte 4 van die rugbywêreldbekerkwalifisering begin en in Januarie en Februarie 2018 in twee uitspeelwedstryde teen Kanada te staan kom. Hulle het albei wedstryde gewen (met onderskeidelik 38–29 weg en met 32–31 tuis), waarmee Uruguay vir die vierde keer vir die toernooi gekwalifiseer het.
Na aanleiding van die Argentynse voorbeeld neem sedert 2018 net die Uruguaanse reserwespan aan die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap deel. Tydens die Amerikaanse Rugbykampioenskap 2019 het die nasionale span ná vier oorwinnings in die tweede plek geëindig, hul enigste nederlaag was teen die Argentynse reserwespan. In die eerste wedstryd tydens die Rugbywêreldbeker 2019 in Japan het die Teros ’n verrassende 30–27-oorwinning teen Fidji aangeteken. Dit was hul eerste oorwinning teen dié span en ook hul eerste oorwinning tydens ’n rugbywêreldbekertoernooi in 16 jaar. Daarna het hulle egter teen Georgië (met 7–33), Australië (met 10–45) en Wallis (met 13–35) verloor, waardeur die Teros weer in die laaste plek uit die toernooi geskakel is. ’n Nagklub in Kumamoto het tydens die toernooi kriminele klagte teen spelers van die Uruguaanse span weens beweerde skade aan eiendom ingedien.
Sedert die uitbreek van die wêreldwye Covid-19-pandemie is nóg die Suid-Amerikaanse nóg die Amerikaanse Rugbykampioenskap beslis. In 2020 kon net twee tuiswedstryde teen Spanje gespeel word. Tydens die rugbywêreldbekerkwalifisering in Julie 2021 het Uruguay in rondte 2a beide Chili (met 15–10) en Brasilië (met 36–13) geklop. Aansluitend het die span in Oktober in twee uitspeelwedstryde teen die Verenigde State te staan gekom. Op ’n 16–19-wegnederlaag het ’n 34–15-tuisoorwinning gevolg; met ’n algehele telling van 50–34 het Uruguay regstreeks vir die Rugbywêreldbeker 2023 in Frankryk gekwalifiseer.
Kleure, embleem en bynaam
Uruguay speel tradisioneel in ’n hemelblou trui met wit kleuraksente, wit broeke en blou sokkies. Hul alternatiewe trui is wit met blou kleuraksente, blou broeke en blou sokkies.
Die huidige truiverskaffer is die Uruguaanse sportuitruster Flash en die truiborg is die Spaanse Banco Santander. Die beheerliggaam se kenteken verskyn op die regterbors, die truiverskaffer se kenteken links en die borgkenteken in die middel.
Tuisstadion
Uruguay se tuisstadion is die Charrúa-stadion in die hoofstad Montevideo met ’n kapasiteit van 14 000. Dit is in besit van die Departamento Montevideo, wat dit deur middel van ’n konsessie-ooreenkoms aan die rugbyunie en die sokkervereniging beskikbaar stel vir gebruik. Hier word amper al die nasionale span se tuiswedstryde, die meeste wedstryde tydens die nasionale rugbykampioenskap en ander rugbybyeenkomste aangebied; buitendien is die rugbybeheerliggaam se hoofkantoor hier gesetel. Die tweede hoofgebruiker is die sokkerklub Montevideo City Torque en ook die Uruguaanse nasionale vrouesokkerspan span die stadion vir hul tuiswedstryde in.
Vorige tuisstadions was die fasiliteite van die Montevideo-krieketklub en die Carrasco Poloklub, die Parque Central, die Estadio Luis Franzini en die Estadio Saroldi – almal in Montevideo. Tot op hede het die nasionale span net drie tuiswedstryde buite die hoofstad gespeel, in 2017 twee keer in Maldonado en in 2014 een keer in Paysandú.
Toetswedstryde
Uruguay het 136 van sy 264 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 51,52%. Uruguay se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek in Mei 2023): Uruguay kon tot dusver nie ’n oorwinning teen Argentinië aanteken nie, terwyl hul wenrekord teen Brasilië, Chili en Paraguay positief is.
Wêreldbekerrekord
Uruguay het tot dusver vir vier rugbywêreldbekertoernooie gekwalifiseer. Hul beste prestasie tot dusver was een oorwinning elk tydens die toernooie in 1999, 2003 en 2019.
Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskap
Sedert die eerste toernooi in 1951 het Uruguay tot in 2017 aan al die Suid-Amerikaanse Rugbykampioenskappe deelgeneem. Hulle het die toernooi vier keer gewen en 27-keer as naaswenner geëindig. Sedert 2018 neem Uruguay slegs met die reswerespan aan dié toernooi deel.
Cristela Alonzo
Cristela Alonzo (gebore 6 Januarie 1979) is 'n Amerikaanse skryfster, aktrise, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Cars 3 (2017) en in die televisiereekse The View (1997) en Cristela (2014).
Uruguaanse nasionale rugbyspan
Amerikaanse Rugbykampioenskap
Uruguay neem sedert 2009 aan die jaarlikse Amerikaanse Rugbykampioenskap (oftewel “Amerikaanse Sesnasies”) deel, waar hulle teen Brasilië, Chili, Kanada en die Verenigde State asook die Argentynse tweede span speel. Hul beste prestasie tot dusver was die tweede plek in 2019.
Nasiesbeker
Sedert 2008 neem Uruguay deel aan die Nasiesbeker, waartydens nasionale spanne van die tweede vlak en reserwespanne van die eerste vlak ontmoet. Ná gemengde resultate tydens die eerste toernooie het Uruguay die toernooi van 2017 tot 2019 drie agtereenvolgende keer gewen.
Ander toetswedstryde
In teenstelling met ander tradisionele rugbylande het die Uruguaanse nasionale rugbyspan tydens die amateurtydperk nie oorsese toere onderneem nie en tot in die middel-1990’s slegs wedstryde in Suid-Amerika gespeel. Daarteenoor het hulle deur Suid-Amerika toerende nasionale spanne gehuisves. Deesdae is toetswedstryde teen die spanne van die Noordelike Halfrond tweekeer per jaar moontlik. Gedurende Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks tree Uruguay as gasheer op en gedurende Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks reis Uruguay na Europa. In teenstelling met die meeste ander rugbylande speel Uruguay nie vir enige trofee teen sy teenstanders nie.
Huidige span
Die volgende spelers het Uruguay se span gevorm tydens die 2022 eindjaarrugbytoetsreeks:
Bekende spelers
Een voormalige Uruguaanse speler is vir sy uitstekende prestasie in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:
Spelerstatistieke
Vervolgens die belangrikste statistieke van Uruguay se spelers. Die spelers wat met * gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.
(Korrek teen: Mei 2023)
Afrigters
Die volgende persone het al as hoofafrigters van die Uruguaanse nasionale rugbyspan gedien:
1739
Die jaar 1739 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 39ste jaar van die 18de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Dalai Lama
Die Dalai Lama is ’n monnik van die Gelug-skool van Tibettaanse Boeddhisme wat deur Tsongkhapa gestig is. Die Dalai Lama word beskou as die opvolger in ’n lyn van reïnkarnasies van Avalokitesvara, die bodhisattva van meelewing. Die term is ’n kombinasie van die Mongoolse woord dalai ("oseaan") en die Tibettaanse woord bla-ma ("ghoeroe, onderwyser, mentor"). Die 1ste Dalai Lama was Gendun Drup en die 14de en huidige Dalai Lama is Tenzin Gyatso.
Van 1642 tot die 1950's (buiten 1705 tot 1750) het die Dalai Lamas of hul regente aan die hoof gestaan van die Tibettaanse regering, wat oor die grootste deel van die Tibettaanse Plato regeer het. Die Ganden Tripa is egter in naam die hoof van die Gelug-Boeddhisteskool.
Karmapas
Die tradisie van gereïnkarneerde ghoeroes het in die Kagyu-skool van Tibettaanse Boeddhisme ontstaan. In 1252 het Koeblai, die toekomstige Mongoolse Khagan en heerser van Yuan-China, ’n oudiënsie verleen aan Drogön Chögyal Phagpa en Karma Pakshi, 2de Karmapa Lama (1203–1283). Karma Pakshi het egter die beskerming van Möngke Khan, die destydse leier en Koeblai se politieke teenstander, gevra en die khan se hof in die Boeddhisme-leringe onderrig.
Voor sy dood in 1283 het Karma Pakshi ’n testament geskryf om die belange van sy Kagyu-volgelinge te beskerm. Hy het sy dissipels aangeraai om ’n seun te soek wat die volgende karmapa kon word. Sy opdrag is geskoei op die veronderstelling dat die dharma ewigdurend is en dat die Boeddha emanasies sou stuur om die sendings wat hy begin het, voort te sit. Karma Pakshi se dissipels het sy wense uitgevoer en die reïnkarnasie van hul meester opgespoor.
Die formalisering van dié stelsel van karmapa-reïnkarnasies deur die Kagyu-skool in die vroeë 13de eeu het daartoe gelei dat ander skole van Tibettaanse Boeddhisme dieselfde praktyk aanvaar en hul eie reïnkarnasiestelsels begin het.
Dalai Lamas
In 1546, sowat 336 jaar nadat die 2de Karmapa amptelik erken is, is Sonam Gyatso op ’n soortgelyke manier deur die Gelug-Boeddhisteskool erken as ’n reïnkarnasie van hul onderwyser Gendun Gyatso, wat op sy beurt nieamptelik in 1487 erken is as die reïnkarnasie van sy voorganger, Gendun Drup, die hoofdissipel van die Gelug-stigter, Je Tsongkhapa.
Ná Sonam Gyatso is al die Dalai Lamas amptelik erken en seremonieel bekragtig. ’n Nuwe Dalai Lama erf ook sy voorganger se kloostertuiste, ander besittings, personeel ens.
Identifikasie met Avalokiteshvara
Die geloof in Tibet en ander Sentraal-Asiatiese Boeddhistelande dat die bodhisattva van meelewing, Avalokiteshvara, ’n spesiale verhouding met die mense van Titet het en hul lot help verbeter deur te inkarneer as gunstige heersers en onderwysers soos die Dalai Lamas, het reeds in die 11de en 12de eeu posgevat, volgens geskrifte soos Die Boek van Kadam, die hoofgeskrif van die Kadampa-sekte waartoe Gendun Drub aanvanklik behoort het. Die geskrif het volgens sommige die fondament gelê vir die Tibettane se identifikasie van hul Dalai Lamas met inkarnasies van Avalokiteshvara; dit speur die legende van die bodhisattva se inkarnasies selfs verder terug, na vroeë Tibettaanse konings en keisers soos Songsten Gampo en Dromtönpa (1004–1064); meer as 60 mense voor die 1ste Dalai Lama word as inkarnasies van Avalokiteshvara beskou.
Soektog na die reïnkarnasie
Ná die dood van ’n Dalai Lama en raadpleging van die Nechung-orakel begin die soektog na die Lama se yangsi, of reïnkarnasie. Dit is tradisioneel die verantwoordelikheid van die hoëlamas van die Gelug-tradisie en die Tibettaanse regering om sy reïnkarnasie op te spoor. Dit kan twee tot drie jaar duur – in die 14de Dalai Lama, Tenzin Gyatso, se geval was dit vier jaar. Die soektog is histories tot Tibet beperk, hoewel die 3de Dalai Lama in Mongolië gebore is. Tenzin Gyatso het egter verklaar hy sal nie in die Volksrepubliek China herbore word nie; hy het ook gesuggereer hy kan dalk glad nie herbore word nie, wat daarop dui dat die funksie van die Dalai Lama as verouderd beskou word. Die Chinese regering het verklaar hy wil die alleengesag wees in die opsporing van die volgende Dalai Lama.
Die hoëlamas gebruik verskeie maniere om die kans te vergroot om die reïnkarnasie te vind. Hulle besoek dikwels Lhamo La-tso, ’n meer in Sentraal-Tibet, en soek vir ’n teken uit die meer self. Dit kan óf ’n visioen wees óf ’n aanduiding van die rigting waarin gesoek moet word; dit is hoe Tenzin Gyatso opgespoor is. Daar is beweer Palden Lhamo, die vroulike gees van die heilige meer, het Gendun Drup, die 1ste Dalai Lama, in ’n visioen belowe sy sal die reïnkarnasielyn van die Dalai Lamas beskerm.
Dit is hier waar die Reting Rinpoche in 1935 ’n duidelike visioen gekry het van drie Tibettaanse letters, ’n klooster met ’n liggroen-en-goue dak en ’n huis met turkoois dakteëls, en dit het gelei tot die opsporing van Tenzin Gyatso.
Hoëlamas kan ook ’n visioen in ’n droom kry of as die Dalai Lama veras word, kan die rigting waarin die rook trek ’n aanduiding wees van waar om te soek.
Wanneer die hoëlamas die huis en seun kry wat hulle glo die reïnkarnasie is, moet die seun ’n klomp toetse aflê om die hergeboorte te bevestig. Een daarvan is om vir hom ’n klomp artefakte te wys waarvan net sommiges aan die vorige Dalai Lama behoort het; die seun moet dan die regte voorwerpe kies.
As daar net een seun gevind word, sal die hoëlamas lewende boeddhas van die drie groot kloosters en ander amptenare nooi om die bevindings te bevestig, en aan die sentrale regering verslag doen. Die seun sal dan na Lhasa geneem word, gewoonlik na die Drepung-klooster, om die Boeddhistiese soetras te bestudeer as voorbereiding vir sy rol as die spirituele leier van Tibet.
As daar verskeie moontlike reïnkarnasies is en dit moeilik is om een te kies, sal belangrike amptenare, monnike en die minister vir Tibet die seuns se name in ’n vaas sit en ’n naam sal in die openbaar getrek word.
Lys van Dalai Lamas
Daar was reeds 14 erkende inkarnasies van die Dalai Lama:
Vliegtuig
'n Vliegtuig is 'n masjien wat in staat is tot atmosferiese vlugte. Dit word moontlik gemaak deur 'n beginsel wat deur Australiese inboorlinge ontdek is. Hulle het agtergekom dat 'n stok baie verder gegooi kan word as die "bokant" daarvan met 'n effense kurwe gevorm is.
Cymphonique Miller
Cymphonique Miller (gebore 1 Augustus 1996) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Phineas and Ferb (2007), The Troop (2009), Big Time Rush (2009), en How to Rock (2012).
Vliegtuig
Duisende jare later het mense in Europa en Noord-Amerika die beginsel wat die boemerang laat vlieg het, herontdek, en masjiene probeer bou wat deur die lug kon sweef. Uiteindelik het twee broers, genaamd Wilbur en Orville Wright met 'n gewerskaf in hulle fietswinkel in Dayton, Ohio, die eerste bemande, kragaangedrewe "vliegmasjien" of vliegtuig gebou.
Vandag wemel die lugruim bokant ons van vliegtuie met grasieuse vlerktipes en vorms, wat almal in staat is om te vlieg, omdat hulle op dieselfde beginsel van aërodinamika reageer wat eerste in die boemerang gebruik is.
R327 (Suid-Afrika)
Die R327 is 'n streekroete in Suid-Afrika wat Ladismith met Mosselbaai verbind. Die pad begin by die R62, 12 km suid van Ladismith, hou dan suidoos, gaan deur Van Wyksdorp, oor Cloetespas, deur Herbertsdale, oor die Du Plessispas en sluit dan aan by die N2-nasionale pad, ongeveer 5 km vanaf Mosselbaai.
Vliegtuig
Die mens het voorheen in balonne, lugskepe en ander tuie gevlieg, maar die vliegtuig het die mees bruikbare manier geword om van plek tot plek oor die aarde se oppervlakte te vlieg. In die relatiewe kort tydperk sedert die Wright broers se historiese vlug, het die mensdom reuse spronge in die vliegkuns gemaak. Sy vliegtuie het geografiese grense afgebreek om handel te dryf tussen nasies, politieke isolasie onmoontlik gemaak en die slaankrag van militêre magte geweldig verhoog.
Terekruiter
Die terekruiter (Xenus cinereus) is 'n skaars somertrekvoël wat voorkom by modderige riviermondings en strandmere met 'n voorkeur vir mangliete en plekke met seegras. Die voël is 22 – 25 cm lank, 65 – 100 g groot met 'n vlerkspan van 50 cm. In Engels staan die voël bekend as die Terek Sandpiper.
Vliegtuig
In wêrelddele waar daar min paaie of spoorlyne is, het die vliegtuig die hoof vervoermiddel geword. Boere in Australië en Alaska maak op vliegtuie staat om voorrade en toerusting te vervoer, asook om hulle na stede te vervoer om sake te doen of vir mediese behandeling. In dele van Alaska neem die vliegtuig selfs vir kort afstande die plek van motors in; sommige mense in Alaska weet nie hoe om 'n motor te bestuur nie, maar het 'n vlieglisensie.
Terekruiter
Die Terekruiter is die enigste spesie in die genus Xenus.
Vliegtuig
Die vliegtuig word gebruik vir besigheid, industrië, landbou bv. oesbespuiting, natuurbewaring, bestudering van die weer, kartering, lugfotografie, ontspanning en verdediging.
'n Paar voorbeelde van moderne vliegtuie sluit in die Brits-Franse supersoniese passasiersvliegtuig, die Concorde, wat intussen alreeds in onbruik verval het agv. geraas en hoë bedryfskoste, en die pendeltuie, wat herhaalde vlugte ruimte toe en terug onderneem het. Die nuutste passasierstralers is die Airbus A380 wat 555 passasiers kan dra, asook sy teenvoeter, die Boeing 777-200LR wat in 2006 vrygestel is.
Die grootste vliegtuig ooit is die Russiese Antonof An-225.
Japan en Australië beplan om 'n nuwe supersoniese vliegtuig, soortgelyk aan die Concorde, te ontwikkel. Die vliegtuig behoort met 300 passasiers die afstand tussen New York en Tokio binne 6 ure te kan aflê.
Stuur van 'n vliegtuig
Die vliegtuig se rol-, hoogte- en rigtingroer word gebruik om die vliegtuig te stuur:
Wolfersveen
Wolfersveen is 'n nedersetting in die munisipaliteit Bronckhorst in die provinsie Gelderland in Nederland.
Axinella kirki
Axinella kirki is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Axinella en tot die familie Axinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1897 deur Dendy.
Tom Wolfe
Thomas Kennerly Wolfe Jr. (2 Maart 1930 – Mei 14, 2018) was 'n Amerikaanse skrywer en joernals bekend vir sy gebruik van Nuwe Joernalisme.
Doringrivier (spruit in Limpopo, lat -24,36, long 29,36)
Die Doringrivier is 'n spruit wat in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika vloei.
Tardelcuende
Tardelcuende is 'n munisipaliteit in die provinsie Soria in die Spaanse outonome gebied Kastilië en León.
Wes-Veluws
duimnael|Verspreiding van Wes-Veluws (liggroen)
Wes-Veluws word meestal tuis gepraat deur ouer mense en sommige jongmense. Veluws is 'n algemeen aanvaarde Nederlandse dialek omdat die meeste mense dit redelik goed verstaan. Kenmerkend van die dialek is dat dit 'n soort oorgangstaal tussen Nederlands en die konserwatiewe Nedersaksies soos Twents is. Daar is ook 'n driedelige temawoordeboek vir die Veluwse dialekte.
Alfred Enoch
Alfred Enoch (gebore 2 Desember 1988) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004), Harry Potter and the Order of the Phoenix (2007), en Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2 (2011), en in die televisiereeks How to Get Away with Murder (2014).
Natal (kolonie)
Natal (Engels: Colony of Natal) was 'n Britse kolonie in Suider-Afrika. Dit is op 4 Mei 1843 'n Britse kolonie verklaar nadat die Britse regering die Boererepubliek Natalia geannekseer het. Die kolonie is op 31 Mei 1910 saam met drie ander kolonies verbind om die Unie van Suid-Afrika te vorm. Die ou kolonie maak vandag deel uit van die Suid-Afrikaanse provinsie KwaZulu-Natal.
Natal was oorspronklik net die helfte van die grootte van die huidige provinsie, met die noordoostelike grense wat deur die Tugela- en Buffelsriviere gevorm is en waarbuite die onafhanklike Zoeloe-koninkryk (of Wene wa Zulu in Zoeloe) gelê het. Die huidige provinsie is ook vergroot met die toevoeging van Griekwaland-Oos aan die suide.
Hewige konflik met die Zoeloe-bevolking het tot die ontruiming van Durban gelei, en uiteindelik het die Boere die Britse anneksering in 1844 weens militêre druk aanvaar. 'n Britse goewerneur is vir die streek aangestel en menige setlaars het daarheen uit die Kaapkolonie en Europa geëmigreer.
Die Britte het 'n suikerrietbedryf in die 1860's gestig. Plaaseienaars het dit moeilik gevind om die Zoeloe-arbeiders te lok om in die plantasies te werk; gevolglik het die Britte duisende gekontrakteerde arbeiders uit Indië met vyfjaar-termyne na Natal gebring. As 'n gevolg van die aankoms van Indiese arbeid het Durban tot die grootste Asiaties-Suid-Afrikaanse gemeenskap gegroei. Durban en omstreke is ook bekend om tans die grootste Indiërgemeenskap buite Indië te huisves.
Kam Fong Chun
Kam Fong Chun (27 Mei 1918 – 18 Oktober 2002) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Ghost of the China Sea (1958) en Goodbye Paradise (1991), en in die televisiereeks Hawaii Five-O (1968).
Portugese Wikipedia
Die Portugese Wikipedia is die Portugese uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlyn ensiklopedie. Die wikipedia is in 11 Mei 2001 begin. Dit het tans artikels.
Vanaf laat 2004 het die uitgawe vinnig begin groei. In Mei 2005 steek hulle die Spaanse en Italiaanse Wikipedias verby, maar word later weer ingehaal. Tans is dit die grootste Wikipedia volgens die aantal artikels.
Portugese artikels kan 'n variasie van Europese of Brasiliaanse Portugees bevat, afhangende van wie dit geskryf het. In 2005 word voorgestel dat die wikipedia in twee verdeel word. Die voorstel is tot stemming geroep en is uiteindelik deur die Wikimedia-gemeenskap verwerp.
Velnias
Alhoewel Velnias gewoonlik as die teenspeler van Dievas uitgebeeld word, verskil sy rol merkbaar van dié van Satan in die Hebreeus-Christelike mitologie. So is Velnias in die ou Litause godsdiens hoofsaaklik as aard-god en god van die onderwêreld beskou. Eers later, met die kerstening van Litaue vanaf die laat 14de eeu, is die naam Velnias aan die Christelike duiwel met al sy negatiewe trekke oorgedra.
Velnias in die skeppingsmites
Volgens die meeste Litause skeppingsmites het die wêreld aanvanklik net uit water bestaan waarop Dievas, die oppergod, gewandel het. Sommige mites beskryf hoe Velnias (wat dikwels ook Liucius genoem word) deur Dievas geskep word - die oppergod spoeg uit of vryf stene teen mekaar totdat Velnias uit die vonke ontstaan.
Ander skeppingsmites verduidelik dat Dievas en Velnias van die begin van die tyd af naas mekaar bestaan het en die wêreld gemeenskaplik gevorm het. Tog vervul die twee godhede teenoorgestelde funksies: Dievas of God skep alle dinge wat nuttig en aantreklik is, Velnias vorm daarenteen alle dinge wat as skadelik of lelik kan geld. God skep vlaktes, terwyl Velnias klowe, bergpieke en moeraslande laat ontstaan. Dievas skep die gesonde mens, maar Velnias sorg daarvoor dat siektes hom pla. Dievas skep nuttige diere, terwyl roofdiere soos wolwe hul ontstaan aan Velnias te danke het. En wanneer Dievas die saad vir bome en nuttige gewasse uitsaai, lewer Velnias bloot stene op. Dit is Dievas wat doelbewus optree tot voordeel van die mens, terwyl Velnias hom slegs probeer naboots, maar nooit daarin slaag om sy oorspronklike planne te verwesenlik nie. Sodra Dievas die boere, wat harde werk verrig, met singvoëls verbly, besluit ook Velnias om 'n mooi voël te skep, maar het uiteindelik slegs 'n padda in hande. Dievas skep engele uit vonke, Velnias se pogings bly beperk tot duiweltjies.
Die Litause skeppingsmites verduidelik met hul teenspeler-motief dat die wêreld, soos ons dit ken, ondenkbaar sou wees sonder die onvrywillige samewerking van Dievas en Velnias. Velnias word nie soseer as kwaaddoener voorgestel nie, maar eerder as komiese figuur.
Fort Armstrong
Fort Armstrong in die Amatolaberge was een van 'n reeks forte wat deur die Britse owerheid tydens die Kaapse grensoorloë van 1779 tot 1877 in die Oos-Kaap gebou is. Die insident wat by hierdie fort afgespeel het, is van geskiedkundige belang.
Met die uitbreek van die Agtste Grensoorlog (1850-53) rebelleer die Khoikhoi van die Katrivier-nedersetting wel teen die koloniale owerheid. Om veiligheidsredes was die blankes van die gebied in Januarie 1851 in die fort byeen. Die rebelle onder Willem Uithaalder het dit omsingel en verower die fort nadat al die blankes betyds weggekom het.
Op 23 Februarie beleër 'n burgermag bestaande uit Fingo's, Engelse uit die Oos-Kaap en grensboere sowel as 1 800 koloniale soldate met artillerie onder genl.-maj. Henry Somerset (die seun lord Charles Somerset) die vesting. Die rebelle verset hulle kwaai, selfs tot nadat die fort op die toring na heeltemal gelyk gemaak is. Somerset het die enkele oorlewende rebelle in gevangenskap na Fort Hare teruggeneem.
In 1938 is Fort Armstrong tot monument verklaar.
Deeltjieversneller
'n Deeltjieversneller (ook genoem 'n partikelversneller) is 'n apparaat waarin gelaaide deeltjies tot hoë energievlakke versnel word deur hulle tot naby die snelheid van lig te bring. Hierdie versnelling gebeur met behulp van sterk elektriese velde.
Mens sou alledaagse toestelle soos die televisie en die rekenaarmonitor as deeltjieversnellers (met lae energievlakke van omtrent 30 keV) kan beskou, net soos die apparate wat gebruik word tydens die opwekking van X-strale. Tydens die produksie van radio-isotope vir mediese gebruik kan 'n deeltjieversneller ook as alternatief vir die omgewingsonvriendelike kernmetode gebruik word.
Baie groot deeltjieversnellers word gebruik om die kleinste boustene van materie en antimaterie te bestudeer. Daar kan onderskei word tussen lineêre en magnetiese versnellers. By laasgenoemde word die deeltjies deur die Lorentzkrag van 'n sterk magnetiese veld in 'n sirkelvormige baan gedwing. Magnetiese versnellers word verder opgedeel in siklotrons, betatrons en sinkrotrons.
Die siklotron is in 1929 deur Ernest Lawrence ontwerp. Hy het dit gebruik vir eksperimente met deeltjies van 1 MeV. Die eerste siklotron het 'n deursnee van slegs 10 cm gehad. Siklotrons word tans gebruik vir die bestraling van kankerpasiënte.
Die betatron is in 1940 deur D.W. Kerst uitgevind. In teenstelling met die siklotron maak die betatron gebruik van stygende magnetiese vloei om die deeltjies te versnel.
1740
Die jaar 1740 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 40ste jaar van die 18de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Ford Duratec-enjin
Duratec is 'n handelsnaam van die Ford Motormaatskappy wat gebruik word vir die reeks petrolaangedrewe viersilinder-, vyfsilinder- en sessilinder-passasiersmotors.
Pleknaamsveranderinge in Algerië
Hier volg 'n lys van plekke in Algerië waarvan die name verander is:
Taroda
Taroda is 'n munisipaliteit in die provinsie Soria in die Spaanse outonome gebied Kastilië en León.
Blyderivierspoort
Blyderivierspoort is 'n diep kloof in die noorde van Mpumalanga, Suid-Afrika. Die besondere natuurverskynsel is in Mpumalanga net noord van Graskop geleë, en is een van Suid-Afrika se mooiste besienswaardighede. Die kloof maak deel uit van Blyderivierspoort-natuurreservaat, wat sowat 24 000 ha beslaan. Die kloof is 26 kilometer (16 myl) lank en gemiddeld ongeveer 800 meter (2500 voet) diep, en vorm in die noorde 'n poort in die Drakensberg-eskarp. Die kloof se hoë wande bestaan hoofsaaklik uit rooi sandsteen wat ontbloot is namate dit deur die Blyderivier uitgekerf is. Hierdie botaniese wonderland strek vanaf die Bourke's Luck-kolkgate in die suide tot by die poort in die noorde van die gebied. Die sogenaamde "Drie Rondawels" is drie reusagtige rotse, in die vorm van hutte, wat bo die kloof uittroon. Blyderivierspoort is op die sogenaamde Panoramaroete wat by Graskop begin en "God's Window", die "Pinnacle" en die kolkgate by "Bourke's Luck" insluit.
Naam
Die Blyderivier, wat deur hierdie bergkloof vloei, het sy naam aan 'n voorval in 1844 te danke. Andries Hendrik Potgieter het in daardie jaar 'n handelsroete na Lourenço Marques, Mosambiek probeer vind. Naby die dorpie Pelgrimsrus het hy sy Voortrekkergroep verlaat en saam met 'n kommando na Delagoabaai vertrek om met die Portugese te gaan onderhandel. Die ossewaens moes agterlaat word omdat hulle nie die steil klowe daarmee kon afgaan nie en is te perd verder. Toe Potgieter en sy kommando na 'n lang ruk nog nie teruggekeer net nie, het die wagtende groep vermoed dat die ruiters dood is. Hulle het begin terugdraai en die bedroefde Voortrekkers het oor 'n takriviertjie getrek wat hulle dan ook die Treurrivier genoem het. Ná 'n paar dae toe hulle uiteindelik die oewer van die hoofrivier bereik, het Potgieter en sy kommando hulle egter ingehaal. Die blydskap was so groot dat hulle die rivier waar hulle uitgespan het die "Blyde" genoem het.
Ontstaan
Ongeveer 180 miljoen jaar gelede het Pangea uitmekaar geskeur. Met die skeur van 'n (super)kontinent ontstaan daar 'n duidelike rifgebied. So 'n rif, die Drakensberg-eskarp, is nog steeds langs die suide van Suid-Afrika te sien. Die canyon is plek-plek bykans 1,5 km diep en die hellings het 'n trapagtige voorkoms weens die uitwerking van erosie deur die eeue heen op die verskillende gesteentes van die omgewing, namate die rivier 'n kronkelpad oor die rotslae gevolg het.
Bourke's Luck
Die kolkgate by Bourke's Luck, waar die canyon begin, het hul naam te danke aan 'n delwer met die naam Bourke, wat sy fortuin in goud hier ontdek het. Die indrukwekkende kolkgate is gevorm deur maalklippe in die waters waar die Blyde- en die Treurrivier saamvloei. Hiervandaan vloei die Blyderivier met skouspelagtige kronkelings deur die canyon. Erosie deur die eeue heen het aan die hellings met hul afwisselende lae van kwartsiet en skalierots 'n trapagtige voorkoms verleen.
Fauna, flora en klimaat
Hoewel wilde diere hier nie volop is nie, word spesies wat baie skaars is, soos die rooiduiker en vaalribbok hier gevind. 'n Vissoort wat nêrens elders ter wêreld voorkom nie, die Barbus treurensis (die ghieliemientjie), word hier aangetref.