cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hardrock
Hardrock is 'n musiekstroming wat uit rock voortgevloei het en gewoonlik deur 'n hardklinkende verwronge (distorted) elektriese kitaar gekenmerk word. Die tempo in die musiek is gewoonlik hoog; die sang-, kitaar- en sintetiseerderdele wissel mekaar af en vul mekaar aan. Net soos in jazz is 'n pakkende rif belangrik om as kapstok vir die snit te fungeer. Die fondament in hardrockliedjies word deur die hoofkitaar met sogenaamde kragakkoorde (powerchords) gelê.
'n Verdere kenmerk is die oorheersende luide sangwerk, waarin geforseerde uitinge nie spaarsamig is nie. Bekende orkeste wat hierdie soort musiek produseer is AC/DC, Deep Purple, Guns N' Roses, KISS, Led Zeppelin, UFO, Metallica, Uriah Heep en Van Halen.
Daar moet opgemerk word dat diverse style in rockmusiek 'n sterk verwantskap toon. Die musiek van 'n groep soos The Who bevat sowel rock- as hardrockelemente. Die grens tussen hardrock en metal is soms moeilik onderskeibaar.
Notsung
Die notsung (Halleria lucida) is 'n struik of klein boompie wat langs die kus en Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Gauteng, Noordwes, Limpopo en Mpumalanga voorkom. Buite Suid-Afrika is die boom inheems in Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Jemen, Kenia, Lesotho, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Namibië, Saoedi-Arabië, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.
Die boom se FSA-nommer is 670.
Philip Glenister
Philip Glenister (gebore 10 Februarie 1963) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Kingdom of Heaven (2005) en in die televisiereekse Life on Mars (2006), Cranford (2007), en Ashes to Ashes (2008).
Frank Overton
Frank Overton (12 Maart 1918 – 24 April 1967) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Last Mile (1959), To Kill a Mockingbird (1962), en Fail-Safe (1964), en in die televisiereeks Star Trek (1966).
Erica pauciovulata
Erica pauciovulata is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap en kom voor in die suidelike Overberg. Daar is een populasie van minder as 1 000 plante en die habitat word bedreig deur indringerplante en te veel veldbrande.
C.J. Langenhovenprys vir Taalwetenskap
Die prys is vernoem na die Suid-Afrikaanse digter, skrywer en politikus C.J. Langenhoven.
Bron
Verwerk vanaf akademie.co.za.
77ste Oscar-toekenningsaand
Die 77ste Oscar-toekenningsaand is op 27 Februarie 2005 deur die Academy of Motion Picture Arts and Sciences in Hollywood gehou om erkenning te gee aan die rolprente van 2004. Die komediant Chris Rock was die aanbieder.
Die biografiese prent oor die lewe van die eksentrieke Howard Hughes, The Aviator, het die meeste benoemings gekry (11), onder meer vir beste prent – maar laasgenoemde Oscar is deur Million Dollar Baby opgeraap. Finding Neverland en Million Dollar Baby het elk sewe benoemings gekry. Die Suid-Afrikaanse prent Yesterday is benoem vir beste buitelandse rolprent.
Op 74 was Clint Eastwood die oudste regisseur wat ’n Oscar wen. Dit was die tweede jaar agtereenvolgens dat hy ’n prent (Million Dollar Baby) geregisseer het waarvoor twee akteurs Oscars wen.
Cate Blanchett het die Oscar vir beste vroulike byspeler ontvang vir haar vertolking van Katharine Hepburn in The Aviator – dit was die enigste keer in die geskiedenis dat ’n akteur ’n Oscar gewen het vir die uitbeelding van ’n ander akteur wat ’n Oscar gewen het.
Pryse
Hier volg ’n lys van die belangrikste wenners en benoemdes (die wenners word eerste genoem en is in vet druk):
Erica pearsoniana
Erica pearsoniana is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Toorberg
Toorberg is 'n veel bekroonde roman deur die Afrikaanse skrywer Etienne van Heerden. Met dié roman het Van Heerden die CNA-prys vir Letterkunde, die W.A. Hofmeyr-prys en die Hertzogprys gewen. Laasgenoemde prys is die hoogste toekenning wat 'n literêre werk in Afrikaans kan ontvang. Die roman het hom ook die ATKV-prys vir goeie en gewilde lektuur besorg. Die roman word hoog aangeskryf deur letterkundiges en is volgens die ATKV 'n lekkerlees-boek vir die "gewone" leser.
Die verhaal is gebaseer op 'n ware gebeurtenis wat baie in die nuus was, dié van 'n kind wat in 'n put geval het en hoe daar gesukkel is om die kind uit te haal. Die gebeure het die verbeelding van die hele Suid-Afrika aangegryp. Die kind in die werklike gebeure is lewend uit die gat gehaal, maar Van Heerden het hierdie gegewe verwerk tot 'n ander verhaal. In Toorberg kombineer hy hierdie verhaal met die familieverhaal van 'n denkbeeldige familie op 'n familieplaas.
Toorberg val baie duidelik onder die roman-genre. Daar is 'n baie duidelike verhaalverloop. Die verhaal strek oor 'n lang tydperk en behels 'n hele familiegeskiedenis - 'n groot aantal karakters figureer in die verhaal.
Die hele verhaal speel af op die plaas, Toorberg. Toe StamAbel die plaas betrek het, was daar 'n fontein of Oog bó in die berg. Die berg word pertinent op die voorblad van die boek uitgebeeld: 'n tafelbergagtige berg met 'n plat plato. Die plaas waar die gebeure afspeel, is baie belangrik vir die Moolmangeslag.
Die verhaal word in die derdepersoonsvertelling aangebied.
Titel
Die titel, Toorberg, plaas die teks onmiddellik binne 'n bepaalde ruimte, naamlik die Toorberg-plaas in die Oos-Kaap. Reeds uit die titel kan afgelei word dat die ruimte 'n baie belangrike rol in die roman speel; dat die berg soos 'n stilswyende getule gaan troon oor ál die gebeure en karakters. Die "toor" in "Toorberg" berei die leser ook voor op 'n verhaal wat in 'n waas van geheimsinnigheid gehul word. Dis 'n verhaal wat die leser só betower, dat hy later self nie meer kan onderskei tussen werklikheid en fiksie nie.
Vertelperspektief
Gewoonlik "kyk" die alomteenwoordige verteller deur één karakter (die hoofkarakter) se oë na die gebeure. Toorberg word egter uit meer as een gesigshoek aangebied. Hierdie fenomeen word 'n wisselende fokalisering genoem. 'n Hele reeks van vertellers (lewendes én dooies) kry tydens die 47 hoofstukke kans om húl perspektief op gebeure te gee, hoewel die magistraat se perspektief oorheers.
Fokus
Die gebeure rondom die dood van Druppeltjie du Pisani vorm die sentrale fokuspunt in die roman. Twee ander fokuspunte in die verhaal (wat albei met Druppeltjie se dood verband hou) is die magistraat se ondersoek na die boorgat-ongeluk; en die geskiedenis van die Moolman-familie. Die feit dat die verteller op een sentrale gebeurtenis fokus, verhoed dat die roman fragmentaries of brokkelrig word en bind dit tot eenheid.
Illusie van die werklikheid
Die verhaalwêreld is 'n produk van die skrywer se verbeelding. Dis dus 'n verbeelde werklikheid waarin verbeelde karakters verbeelde dade verrig. Omdat dit 'n verbeeldingswêreld is, is dit nie afhanklik van die gewone wette van ruimte en tyd nie. Dit verklaar byvoorbeeld waarom Van Heerden sommer die dooies saam met die lewendes kan laat verskyn en waarom Soois se bloed elke jaar op die herdenkingsdag van sy dood op die tuinmuur uitslaan.
Tóg laat die skrywer die leser glo dat die storie wat hy vertel net sowel die werklikheid kon wees. Hy maak van die volgende tegnieke gebruik om dít reg te kry:
Intrige
Die kernverhaal is dié van 'n magistraat wat gestuur word om die saak te ondersoek van 'n vertraagde kind, Noag "Druppeltjie" du Pisani, wat in 'n boorgat geval en doodgeskiet is nadat alle pogings om hom te red, misluk het. Saam met die storie van Druppeltjie word die geskiedenis van vyf geslagte Moolmans (én hul Skaamfamilie) ontplooi.
Tyd
Die verteltyd is 186 bladsye, of die tyd wat die leser het om die verhaal te lees. Die verlede tyd dui op die tyd wat verloop het vandat daar begin is met StamAbel se geskiedenis, deur vyf geslagte Moolmans, tot twee maande ná die magistraat se ondersoek. Die magistraat se ondersoek word in die teenwoordige tyd vertel. Die gebeure rondom Druppeltjie se dood, sowel as die geskiedenis van die Moolmans, word vanuit 'n agternaperspektief aangebied, d.w.s. in die verlede tyd.
Die verhaal verloop nie chronoloegies nie (word nie volgens kalendertyd vertel nie), maar wél fragmentaries. Dít beteken dat die tydsgrepe (hede, verlede en toekoms) mekaar voortdurend afwissel. Die funksie van Van Heerden se deurmekaarskommeling van die chronologie is dat die verskillende tydsvlakke gelyktydig aanwesig is. Sodoende word hede, verlede en toekoms in samehang met mekaar gesien. Nóg 'n voordeel is dat die fragmentariese vertelstyl spanning opbou. Die laaste paar minute van die gebeure om die boorgat word eers in die laaste hoofstuk beskryf, gevolglik moet die leser tot die einde wag om te sien wat werklik gebeur het.
Ruimte
Die ruimte van die verhaal is die Toorberg-plaas, geleë in Graaff-Reinet se omgewing in die Oos-Kaap. Die plaas is ontdek deur StamAbel, saam met sy agterryer, Jan Swaat, en sy spoorsnyer Hans-Boesman. Dis 'n paradyslike stuk grond met vleie en vrugbare aarde waar die rooi- en suurgras welig groei. Boonop is die plaas aanvanklik baie waterryk. StamAbel oorweeg dit eers om die plaas Paradysberg te noem, maar besluit uiteindelik op die naam Toorberg, "...omdat hy die wonder van dié nuwe wêreld met sy Oog, vleie en gras nie heeltemal begryp het nie." (p. 3).
Soos die Moolman-geskiedenis vorder, verander die ruimte. Die Oog wat eens water uit sewe klipgleuwe gespuit het, droog heeltemal op. Volgens Waterwyser bruis Toorberg se watertafels nog van die soet, helder water, maar die ondeurdringbare rotslaag keer Abel se boormasjien om daarby uit te kom. Dis asof die plaas sy water met opset van hulle weerhou: Die plaas is dus die enigste "karakter" wat die moed het om die Abels teë te gaan en hulle te laat boet vir hul sonde.
Atmosfeer
Kontras tussen Moolman-opstal en Stiefveld
Die Toorberg-opstal was StamAbel met sy ferm, giergie treë afgemeet het, is die grootste opstal in die kontrei. Vir die dak het StamAbel sinkplate uit Engeland laat invoer. Die huis se inhoud getuig ook van welvaart. Omtrent alles - van die porselein tot die meubels - is ingevoer. Kaatjie-hulle se huisie in die Stiefveld getuig weer van groot armoede. Dis 'n klein plekkie waarby die magistraat moet in-"buk". Die voorhuis word net met 'n afskorting van die res van die huis geskei. Die plek is karig gemeubileer. Daar is net 'n vuurherd en 'n kombuiskas met blikbekers en -borde in. Teen die muur staan 'n voosgevatte kitaar (in vergelyking met Ouma Olivier se ingevoerde klaviere). Die kontras in ruimte beklemtoon die onregverdige verdeling van rykdom tussen die Familie en die Skaamfamilie.
Invloed van ruimte op karakters en gebeure
Gebondenheid
Die ruimte het 'n groot invloed op die Toorberg-karakters. Hulle is nie net lief vir die grond nie, maar is op 'n manier ook gebonde daaraan. Ella sê: "Toorberg het geen Moolman nog vry laat gaan nie (...) nie in die lewe nie en nie in die dood nie."' (p. 12). By ál die Moolmans wat nie meer op die plaas bly nie is daar 'n intense verlange na die grond. Daar word byvoorbeeld vertel van hoe Posmeester met sy verkyker na Toorberg kyk as die verlange te veel raak en hoe Andreas homself vermom net om weer op die plaas te kom. Nóg 'n voorbeeld van die karakters se gebondenheid aan hul geboortegrond is die feit dat ál die Moolmans (die "weggooivelle" ingesluit) ná hul dood weer daarheen terugkeer.
Droogte
Sentraal in die roman staan die droogte was so deel is van die Suid-Afrikaanse werklikheid. Die magistraat som die invloed watt die droogte op mense het soos volg op: "Dis 'n land (...) wat mense laat skuldig voel. 'n Land wat jou laat voel daar moet 'n rede wees waarom die genadige reën net so dan en wan oor jou trek."' (p. 56). OuAbel en Abel word die ergste deur die droogte geraak. Omdat hulle "baas van die plaas" is, is dit hul verantwoordelikheid om te sorg dat daar genoeg water op Toorberg is. Dis 'n "roeping" waaraan hulle albei swaar dra en wat OuAbel sommer van jongs af al lewensmoeg het. OuAbel probeer sy verantwoordelikheid nakom deur die massiewe akwadruk te laat bou, en Abel laat kom 'n boormasjien waarmee hy die plaas vol gate boor - sonder sukses. Hulle moet magteloos toekyk hoe die plaas stadig maar seker onder hul hande doodwurg.
Die kragmeting tussen mens en natuur het die funksie dat dit die spanning verskerp. Die ruimte beïnvloed ook die gebeure in die verhaal. As dit nie vir die droogte was nie, sou Abel nie nodig gehad het om die boorgat te voor waarin Druppeltjie geval het nie.
Uiterlike konflik
Die grootste bron van uiterlike konflik is die botsing tussen die Abels en ander lede van die Moolman-familie - dié wat deur hul velkleur, godsdienstige oortuigings en ander verskille na die "rand van Toorberg" weggeskuif word. StamAbel kom in konflik met drie van sy vyf seuns. Floors word met 'n sambok van die werf af gejaag omdat hy die kleurskeidslyn oortree. Met Regter Lucius stry StamAbel oor "die weë van die reg en die onreg". Andreas word die plaas verbied omdat hy "slap gewrigte" het en omdat hy hom met die Engelse assosieer - selfs nadat Soois deur die Engelse doodgeskiet is in die Rebellie. OuAbel bots met twee van sý kinders. Sy gunsteling seun, De la Rey, word uit die testament gesny omdat hy té sensitief is na sy pa se sin. Met Posmeester wil OuAbel niks te doen hê vandat hy getroud is met Amy O'Leary nie. Omdat die Moolmans stoere Protestante is, weier OuAbel om Amy - 'n Rooms Katoliek - as skoondogter te aanvaar en word sy én Posmeester na die onderveld verban. Amy en haar seun, Koevert, koester gevolglik 'n wrok teenook die "uitverkore" Abels. Abel se dogter, KênsTillie, verraai die stambloed deur 'n buite-egtelike verhouding met Waterwyser aan te knoop. Die manier waarop Abel sy konflik met KênsTillie hanteer, is om haar - en haar buite-egtelike seuntjie, Druppeltjie - summier te ignoreer. Die konflik tussen die Familie en die Skaamfamilie kulmineer hoofsaaklik in die botsing tussen DwarsAbel en Andries Riet se kinders, Shala en Oneday. Andries het sy kinders só grootgemaak dat hulle nie meer ge is met die baas-kneg-verhouding nie. Dit bring hulle in konflik met DwarsAbel wat sy baasskap oor die Riete op enige denkbare manier wil handhaaf. Bó en behalwe die persoonlike konflik tussen lede van die Moolman-familie, is rasse- en politieke konflikte ook sterk teenwoordig. Daar is ook uiterlike konflik tussen die magistraat en OuAbel, wanneer OuAbel die magistraat probeer verhinder om sy neus in die Moolman-sake te steek.
Innerlike konflik
Omdat dit in hierdie roman eerder gaan om 'n hele familie (en oor mense in die algemeen) as oor 'n enkeling, kan 'n mens verwag dat innerlike konflik van groepe meer aandag sal geniet as dié van individue.
Dit lyk dalk nie op die oog af asof die Abels met innerlike konflik worstel nie, maar uiterlike handelinge soos StamAbel se perdryery, Abel se windpompklimmery en DwarsAbel se motorfietsryery, bewys die teendeel. Hierdie obsessiewe handelinge het geen praktiese nut nie. Dit dien vir die Abels as 'n uitlaatklep; 'n manier om van hulself te vlug en hul innerlike konflik te smoor. Enersyds is hul konflik toe te skryf aan botsende emosies. Hulle is geleer dat lojaliteit teenoor die stam die hoogste prioriteit is, sels al moet hulle in die proses "onfatsoenlike of oneerbare dinge" doen. Dit behels onder andere dat hulle almal wat die stambloed verraai (insluitend hul eie kinders) straf deur hulle te verwerp. Vir geen pa kan dit maklik wees om sy eie kinders só te straf nie. Dit verklaar dalk die gewetenswroeging waardeur Abel op bladsy 182 gaan. Kaatjie som die rede vir sy windpompklimmery goed op as sy vir hom skreeu: "Jy moet jou sondes vergeet, Abel Moolman!" 'n Ander bron van konflik by die Abels is die verskil tussen hul innerlike begeertes en uiterlike omstandighede. Hulle het, volgens StamAbel, 'n roeping om te sorg dat die plaas nooit opdroog nie. Hul begeerte om - soos StamAbel - hierdie "roeping" te vervul, is egter in stryd met hul uiterlike omstandighede: 'n plaas wat geteister word deur droogtes. Die magistraat is die een individu wie se innerlike konflik tog effens belig word. Botsende emosies is een van die oorsake van innerlike konflik by die magistraat. Hy wil lojaal bly teenoor Justisie deur gebeure deeglik te ondersoek, maar hy voel ook skuldig omdat hy in die Moolmans se sake bly krap. Voorts ervaar hy ook konflik oor sy betrokkenheid by die Moolmans. Hy streef daarna om objektief en onbetrokke te bly, maar hy is van intrapslag af besig om ál hoe meer betrokke te raak by hulle.
Hoof- en newekarakters
Dit is moeilik om te bepaal wie Toorberg se hoofkarakter is, omdat daar só 'n klomp karakters belig word. Die enigste karakter wat dalk as die hoofkarakter beskou kan word, is die magistraat: hy is die meeste betrokke by gebeure en die meeste verhaalruimte word aan hom gewy. Hoewel sy karakter nie veel ontwikkel nie, kom hy deur die verhaal tóg tot nuwe insigte. Waar hy eers van plan was om 'n uitspraak te lewer wat "helderder is as die helderste boorgatwater" (p. 9), kom hy later tot die insig: "Vergifnis, miskien, is die helderste water; nie dioe kil, gerigte stroom van 'n uitspraak en vonnis nie" (p. 178). Die res van die karakters is dan newekarakters.
Inhoudsopsomming
Kaatjie Danster vertel die geskiedenis van Toorberg en die Moolmans aan haar kleinkinders: StamAbel het op die waterryke Toorberg afgekom nadat hy en sy agterryer (Jan Swaat) en spoorsnyer (HansBoesman) tagtig myl se gebied verken het. Hy kry die grond dadelik lief en koop die grondbrief vir die stuk aarde by die landdros. Daar bou jy 'n takskerm waarin sy vrou, Ouma Magtilt, geboorte skenk aan hul eerste kind: Regter Lucius. StamAbel kry koors wat hom twaalf weke in die bed hou. Ná sy herstel omskep hy Toorberg in dié spogplaas van die woesteny.
Kaatjie se stories oor hul Grootoupa maak haar seun, Shaia, vies. Hy hou nie van die Moolmans nie en glo dis onnodig dat sy ma in die verlede bly krap.
Die volgende oggend stap Kaatjie Halte toe om haar pensioen te gaan haal. Sy sien Druppeltjie, seun van KênsTillie Moolman en Waterwyser du Pisani, in die voetpaadjie en kry die eienaardige gevoel dat hy reeds dood is.
By die Halte vertel sy vir 'n baie skeptiese Koevert Moolman van haar ervaring. Koevert word ook stief behandel deur die Moolmans. Hy reken die droogte wat Toorberg tans so wurg, is 'n straf op die trotse Moolmans se sondes.
Eers toe sy by die huis kom, hoor Kaatjie van die verskriklike ding wat met Druppeltjie gebeur het.
Twee jaar ná Druppeltjie se dood, word 'n magistraat gestuur om die omstandighede rondom sy dood te ondersoek. Reeds met sy aankoms op die stasie word die magistraat se ondersoek belemmer: die dooie OuAbel Moolman waarsku hom om sy neus uit Moolman-sake te hou, aangesien die Moolmans glo vir hul eie sondes kan sorg. Die magistraat is egter vasberade om die waarheid uit te vind.
Terwyl Ella Moolman in die fyntuin werk, sien sy Abel se oorlede broer, die mank De la Rey, se spore. Sy dink dadelik aan sy vorige besoek aan Toorberg. De la Rey (toe reeds dood) het 'n ruk by hulle gekuier en toe weer in die niet verdwyn – waarskynlik om die os-slagtery te vermy.
De la Rey was aanvanklik OuAbel se lieflingseun, maar word later verwerp omdat hy te sensitief is. Die jonger broer, Abel, word Toorberg se erfgenaam in die plek van De la Rey wat universiteit toe is om nooit weer (lewend) terug te keer plaas toe nie.
Ella sien Kaatjie van die Halte af stap. Sy het 'n aanvoeling dat iets gaan gebeur. Dan sê die geoloog haar van Druppeltjie.
Ella se geskiedenis word uit die dooie Ouma Magtilt se oogpunt vertel. Ella was beeldskoon. De la Rey én Abel het 'n ogie op haar gehad, maar die manliker Abel het uiteindelik die stryd gewen en is met gaar getroud. Ella en Abel ervaar groot hartseer met hul kinders: DwarsAbel, die oudste een, is onvrugbaar, vier kinders is doodgebore en Tillie, die jongste dogter, is mal en moet met daggatee kalm gehou word. Gevolglik voel Ella haar en Abel se baasskap van Toorberg is vervloek; sy moes eerder met De la Rey getrou het.
Ouma Magtilt dink ook terug aan haar eie swaarkry toe hulle die wildernis getrotseer het op soek na blyplek. Sy onthou hoe die wilde StamAbel ál sy nasate in manlikheid oortref het en die Toorberg-opstal uitgebou het tot die grootste opstal in die kontrei.
Die magistraat is gereed om sy ondersoek amptelik te begin: hy is daarmee tevrede dat hy genoeg agtergrondkennis oor die Moolman-stamboek het.
Die magistraat en sy klerk besoek die Stiefvela om inligting oor Druppeltjie se dood by Kaatjie Danster te kry.
Universitas, Bloemfontein
Universitas is 'n voorstad van Bloemfontein in die Vrystaat.
Roger H. Schoemans
Roger H. Schoemans (Kortenbos (Sint-Truiden), 14 Julie 1942) is 'n Vlaamse joernalis en skrywer.
Biografie
Roger Henri Schoemans was vanaf 1950 tot 1960 'n verslaggewer by die Nederlandse Zondagkrant en in 1968 word hy die eindredakteur van Het Nieuwsblad, daarna hoofredakteur van De Gentenaar. Hy is trouens 'n konsultant vir verskeie koerante. Hy is ook 'n skrywer van 'n groot aantal jeugromans en enkele misdaadverhale. Meeste van sy jeugboeke is met die Prijs van de Kinder- en Jeugdjury bekroon.
Schoemans is getroud, het twee kinders en woon in Beersel.
Stalagmiet
'n Stalagmiet is 'n keël van druipsteen wat regop staan en vanaf die grotvloer boontoe groei soos water daarop drup en kalsiet neergelê. Stalagmiete en stalaktiete kan soms aan mekaar vasgroei om 'n soliede kalsiet-kolom te vorm.
Calonectris
Calonectris is 'n genus van voëls in die familie van stormvoëls (Procellariidae). Die genus omvat drie spesies. Spesies in die genus het 'n betreklik lang tarsus (40 cm) met 'n taamlik kort, gekromde snawel. Die vlerkbene is afgerond.
Spesies
Twee prehistoriese spesies, Calonectris krantzi van die vroeë plioseen en Calonectris wingatei van die middel pleistoseen, is al vanaf fossiele beskryf.
Millie Brady
Millie Brady (gebore 24 Desember 1993) is 'n Britse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Pride and Prejudice and Zombies (2016) en King Arthur: Legend of the Sword (2017), en in die televisiereeks The Last Kingdom (2015).
Waqf
Befondsing van skole en hospitale
Na die vestiging van Islamitiese waqf wette en madras-stigtings in die 10de eeu, het 'n groot aantal Bimaristans (islamitiese hospitale) in die Islamitiese wêreld tot stand gekom. In die 11de eeu n.C. het die meeste Islamitiese stede oor verskeie hospitale beskik. Die waqf stigtings het fondse aan die hospitale verskaf om verskeie uitgawes te dek, soos vergoeding vir dokters, die koop van kos en medisynes, hospitaaltoerusting en dies meer. Die waqf instellings het ook mediese skole bevonds
Bulbine bruynsii
Bulbine bruynsii is 'n plant en geofiet wat deel is van die Asphodelaceae familie. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom slegs by Kotzesrus voor.
Pous Johannes XII
Biografie
Pous Johannes XII is gebore as Octavianus van Spoleto in ongeveer 937 die seun van Alberic II, prins van Rome en Alda van Vienne. Op 16 Desember 955 volg hy Pous Agapetus II op en regeer tot hy afgeset word op 4 Desember 963. Hy word opgevolg deur Pous Leo VIII. Die naam ‘Johannes' beteken 'God is genadig'.
Pontifikaat
Pous Johannes XII was 'n skande, sowel sy verkiesing as sy gedrag na sy verkiesing. Hy het hom oorgegee aan wellus, sodanig dat die Lateraanse paleis as 'n bordeel beskryf is. Hy het die beskerming van koning Otto I van Duitsland nodig gehad om homself te handhaaf en as dank het hy Otto as keiser van die Heilige Romeinse Ryk gekroon op 2 Februarie 962. Otto het ook die Pouslike Staat aansienlik vergroot en versterk (deur die Diploma Ottonianum). Otto het Alberic II aangeval en Pous Johannes het agter sy rug gekonkel met die keiser in Konstantinopel. Keiser Otto was woedend en het Johannes laat afset en vervang met Pous Leo VIII op 4 Desember 963. Nadat Otto Rome verlaat het, het Johannes egter teruggekom en Leo laat afset op 26 Februarie 964 en vervang met Pous Benedictus V. Johannes sterf op 14 Mei 964 aan verwondinge wat hom toegedien is deur 'n man van een van sy minnaresse. Ander bronne onder andere Liutprand van Cremona beweer hy is dood as gevolg van 'n beroerte wat hy gekry het terwyl hy met een van sy minnaresse in die bed was.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Stalaktiet
'n Stalaktiet is 'n keël van druipsteen wat vanaf 'n grot se dak na onder groei soos water daarvan afdrup en kalsiet neergelê. Stalaktiete en stalagmiete kan soms aan mekaar vasgroei om 'n soliede kalsiet-kolom te vorm.
Kangogrotte
Die Kangogrotte is in die Swartberg geleë, naby Oudtshoorn in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit word beskou as een van Suid-Afrika se grootste natuurwonders, selfs wêreldbekend.
Geskiedenis
Die grotte was bekend aan die San. Hulle het dit as skuilplek gebruik, 'n afleiding wat gemaak kan word weens die groot hoeveelheid tekeninge op die ingangsmure. Die ingang is in 1780 deur 'n veeboer, ene Jacobus van Zijl, ontdek toe hy na verlore vee gesoek het. Later het Van Zijl 'n tou en agt slawe geneem om die grot te ondersoek. Hy is ongeveer 10 m diep in die eerste groot saal (98 m lank, 49 m breed en 15 m hoog) laat sak. Die saal is Van Zijlsaal genoem ter ere van hom
A.A.J. de Klerk Coetsee
Ds. Abraham Adriaan Jacobus de Klerk Coetsee (distrik Steynsburg, 1 Januarie 1832 – Reddersburg, Oranjerivier-Kolonie, 26 April 1906) was predikant in twee gemeentes van die Gereformeerde Kerk, naamlik Philipstown van 1869 tot 1872 en daarna Reddersburg tot hy sy emeritaat aanvaar het in 1903. Hy is drie jaar later in die ouderdom van 74 jaar oorlede.
In ’n huldeblyk was kort ná sy dood verskyn het, moontlik in Het Kerkblad, word ds. Coetsee beskryf as "een Boerenzoon van den echten stempel" wat opgegroei het op die wye Suid-Afrikaanse veld, "gezond, krachtig en vaardig naar lichaam en geest. Wakker behendig, dapper", en in sy jonger jare geen onbekende op die jag- en slagveld nie.
Kangogrotte
Geskiedenis
Die grond is in 1828 aan P. van der Westhuizen toegeken, wat die grotte beskerm het. Die veldkornet van die Kangovallei het begin om toegangsgeld te vra en boetes vir oortreders op te lê. Johnny van Wassenaar was die eerste gids toe hy 'n hek in 1891 by die grotte se ingang aangebring het. Die beheer van die grotte is in 1921 na die munisipaliteit van Oudtshoorn oorgedra. Daardie jaar was daar 129 besoekers. Die grotte is in 1938 tot 'n nasionale monument verklaar. Slegs die eerste 760 m is vir die publiek toeganklik.
Verdere ontdekkings
Verdere grotte is later ontdek, wat egter nie vir die publiek oopgestel is nie, weens vrese dat dit deur besoekers vertrap en só beskadig sal word. Kango 2, die Wondergrot, 'n verlenging van ongeveer 270 m, is in 1972 ontdek en Kango 3, 'n reeks kamers van 1 600 m, is in 1975 ontdek.
A.A.J. de Klerk Coetsee
Gesinslewe
duimnael|links|270px|Ds. Coetsee en sy tweede vrou, Catharina Gertruida Erasmus, wat hom saam met sewe van hul 17 kinders oorleef het.
Ds. Coetsee is in 1849 getroud met Aletta van Zijl, uit welke huwelik vier kinders gebore is. Ten tyde van sy dood was die moeder en al die kinders reeds oorlede; een van hul dogters en van haar kinders is oorlede in ’n konsentrasiekamp tydens die Tweede Vryheidsoorlog. Op 2 Oktober 1854 het hy in die huwelike getree met Catharina Gertruida Erasmus, wat ds. Coetsee saam met sewe van hul 17 kinders oorleef het. Ten tyde van sy dood het sy nageslag reeds 78 getel: kinders, aangetroude skoonseuns en -dogters, kindskinders en agterkleinkinders.
Glukemiese indeks
Die glukemiese indeks (ook glisemiese indeks, afgekort GI) is 'n indeks van verskillende koolhidraatryke kossoorte, gebaseer op die effek wat dit op die bloedsuiker (die glukosevlak van die bloed) het. Die indeks wissel tipes tussen 50 en 100, waar 100 die standaard verteenwoordig, 'n ekwivalente hoeveelheid van suiwer glukose.
A.A.J. de Klerk Coetsee
Gemeentebediening
duimnael|regs|320px|'n Groep predikante op die Algemene Sinode te [[Rustenburg, 1891. Voor van links: J.L. Maury, Johannes de Ridder, M.P.A. Coetsee (sr.), prof. J. Lion Cachet, A.A.J. de Klerk Coetsee, M.P.A. Coetsee (jr.). Agter: L.P. Vorster, W.J. Snyman, P.S. Snyman, M. Pelser, P. Postma, M. Postma, D. Postma, L.J. du Plessis.]]
Ds. Coetsee is in 1869 na Philipstown beroep en in 1872 na Reddersburg, wat hy die volgende 30 jaar getrou sou bedien. Oral in die Vrystaat het hy gemeentes as konsulent bedien. Hy het die Gereformeerde Kerk in dié Republiek jare lank gedien as korrespondent en kurator van die Teologiese Skool op Burgersdorp. Aan die einde van 1872, die jaar waarin ds. Coetsee bevestig is op Reddersburg, was daar in die Oranje-Vrystaat net sewe Gereformeerde kerke: Reddersburg (1859), Bethulie (1863), Ventersburg (1864), Fauresmith (1872), Boshof (1872), Vredefort (1872) en Ladybrand (1872). Tot die einde van die jaar waarin hy sy emeritaat aanvaar het, 1903, het ook nog bygekom: Philippolis (1883), Petrusburg (1891), Thaba 'Nchu (1897), Wepener (1897) en Bloemfontein (1903).
Op Reddersburg
duimnael|links|300px|Die destydse CNO-skool op Reddersburg wat ook 'n tyd lank diens gedoen het as weeshuis.
duimnael|regs|300px|Die ou Gereformeerde kerk op Reddersburg, nou die Postmasaal, ingewy in 1863 en die kerk waarin ds. Coetsee 31 jaar lank die woord bedien het.
Op 2 Junie 1872 is ds. Coetsee bevestig op Reddersburg bevestig. Sy arbeidsterrein was ook nog wyd en uitgestrek. Hoewel verskeie gemeentes in sy bedieningsjare afgestig het, het hy nog as konsulent van die meeste gemeentes in die Vrystaat opgetree. In sy dienstyd is van Reddersburg afgestig: in November 1872 Ladybrand, in 1891 Petrusburg, in 1897 Thaba 'Nchu en Wepener, en Bloemfontein in 1903. Dit was die laaste afstigting; in totaal het dus nege gemeentes van Reddersburg afgestig.
Behalwe die gewone kerklike werk wat verrig is, is in die 1880's ’n nuwe pastorie gebou wat diens gedoen het tot in 1955. Verder is heelwat veranderings aan die kerk aangebring. ’n Nuwe preekstoel is in die kerk geplaas, die kerkgebou is van gewels voorsien, 'n plankvloer is ingesit, asook 'n galery. En dit is alles gedoen terwyl die gemeente finansieel maar noustrop getrek het. Ds. Coetsee het daarin swaargekry omdat hy baie jare self van sy traktement laat val het omdat die gemeente dit nie kon bybring nie. Tog was die gemeente altyd bereid om hulp te verleen aan ander gemeentes wat kom aanklop het. Soos alle kerke in die Vrystaat het die gemeente ook twee plase van die regering ontvang, wat egter weer verkoop is om die finansiële laste van die gemeente te verlig.
Dit was ook gebruik in die Vrystaat dat die staat bygedra het vir traktement van die predikante. Aan die begin wou die kerkraad niks daarvan weet om sodanige geld te ontvang nie; maar later toe die finansiële druk swaar geword het, het die kerkraad eindelik die beginsel prysgegee en ook by die staat aansoek gedoen om die ondersteuning wat toegestaan is: Aan die begin het die kerk tot £200 per jaar van die staat ontvang. Hierdie gebruik het tot ná die Engelse Oorlog nog voortgeduur.
Dit was ook tydens die bediening van ds. Coetsee dat ds. Venter in 1877 deur die kerkraad van Bethulie geskors is. Ds. Venter het ook die kerk bedank en sy eie kerk op Bethulie gestig. Saam met hom het ook sy broer J.J. Venter, wat 'n leidende aandeel in die stigting van die Gereformeerde Kerk in die Vrystaat gehad het, die kerk bedank. Dit spreek vanself dat omdat ds. Venter ook groot invloed in Reddersburg gehad het, hy ook hier volgelinge gevind het. Ook op Reddersburg het 'n kerk "sorterende onder ds. Venter van Bethulie" ontstaan. In 1883 is op Reddersburg ook 'n kerkgebou opgerig deur die Venterkerk. Ds. J.S.L. Venter, wat sedert sy bedanking as predikant van Pretoria in Reddersburg gewoon het, het in 1884 ook die kerk bedank en oorgegaan na die Venterkerk. Hy het saam met hom ook weer 'n aantal lidmate geneem. Die bestaan van die Venter-kerk op Reddersburg het egter net tot 1889 geduur toe hulle weer opgeneem is in die gemeente.
Die notule meld nie veel aangaande die onderwys in hierdie jare nie. Dit wil voorkom of die gemeenteskool wat in 1864 deur die kerkraad gestig is, intussen verander het in 'n goewermentskool. Wanneer dit presies gebeur het, is nie seker nie, maar in 1875 word van 'n goewermentskool gepraat, en die kerkraad skenk twee erwe aan die skool. Daar was ook oral in die distrik privaat of wykskole wat van tyd tot tyd die toesig van die kerkraad gevra het. In 1890 kom daar klagte oor die goewermentskool omdat die kinders nie meer in die Gereformeerde leer opgevoed word nie. Dit het weer die gedagte aan die oprigting van 'n kerkskool gaande gemaak. Die gemeente het die saak op 'n vergadering heelhartig ondersteun, maar nadat ondersoek ingestel is na die moontlike finansiële steun wat die gemeente bereid was om te gee, was die resultaat so bedroewend dat die hele saak net daar gelaat is.
Sy begrafnis
duimnael|regs|230px|Ds. Coetsee se graf op [[Reddersburg.]]
Ds. Coetsee se gesondheid het baie agteruitgegaan weens die oorlogsjare van stryd en leed. Hoewel hy nietemin op die oog af gesond was, het hy ernstig siek geword en is so oorlede op Donderdag 26 April 1906 op Reddersburg, waar hy bly woon het. Hy is die volgende dag, tot op die uur presies ’n week ná ds. J.A. du Plessis (wat ds. Coetsee in die gemeente opgevolg het) en mej. Aletta Postma se troue op 20 April in die ou Gereformeerde kerk Reddersburg, nou die Postma-saal, uit dieselfde kerk begrawe. In sy lykrede het ds. J.A. van Rooy van Bethulie, al leraar wat die begrafnis kon bywoon, die menigte in die kerk aan die woorde van die Here in Matteus 26:31–40 herinner, onder meer: " Want Ik ben hongerig geweest, en gij hebt Mij te eten gegeven; Ik ben dorstig geweest, en gij hebt Mij te drinken gegeven; Ik was een vreemdeling, en gij hebt Mij geherbergd . . . Voor zoveel gij dit een van deze Mijn minste broeders gedaan hebt, zo hebt gij dat Mij gedaan."
Ná die diens in die kerk het ’n skare van sowat 750 mans, vroue en kinders as lykstoet ordelik na die kerkhof gegaan waar ouderling J. Coetser "uit een vol gemoed" tot die weduwee en kinders gespreek het en hulle herinner het aan die lang tyd wat hy en ds. Coetsee saam gedien het. Ene Coetser het daarna daarop gewys hoe die oorledene ’n vriend van almal was, soos bewys is deur die groot opkoms by die graf ook van dié wat nie tot die Gereformeerde Kerk behoort het nie. Nadat oudl. Kruger ’n gebed gedoen het, is die graf opgevul onder die sing van Psalm 100.
Hendrikus Pasch
duimnael|links|180px|Ds. H.P.J. Pasch.
Ds. Hendrikus Philippus Josef Pasch (ook gespel Hendricus Philippus Josephus, Amsterdam, Nederland, 2 Maart 1865 – Lindley, Oranje-Vrystaat, Suid-Afrika, 15 September 1936) was tussen 1908 en sy sterfjaar predikant in vier gemeentes van die Gereformeerde Kerk.
Jong lewe
Op Burgersdorp is sy studie onderbreek deur die uitbreek van die Driejarige Oorlog. Hy het hom reeds so een gevoel met die Boerevolk dat hy dadelik vertrek na die noorde. Eers het hy belangrike werk verrig onder die Rooi Kruis, en later geveg as kaptein. Gedurende die oorlog veg hy onder genls. P. Viljoen en C. Spruyt en kmdt. C. Vercuiel van die Heidelbergse kommando. In die oorlog is sy regterarm en sy regterbeen afgeskiet. Hy is bevorder tot veldkornet en later tot kaptein van 'n verkenningskorps. Hy doen ook goeie dienste as leërdokter en veg later onder genl. Christiaan de Wet en kmdt. Ackerman van Edenburg. Pasch is aan end van 1901 by Kapokfontein in die Vrystaat gevang deur verraad. Hy word verban na Bermuda waar hy bly tot op 16 Julie 1902 toe hy op Darrelseiland die sertifikaat van getrouheid aan die Britse kroon onderteken en terugkeer na sy vaderland.
Gemeentelike bediening
Hy gaan dadelik met sy studie voort op Burgersdorp. Op 11 Julie 1904 trou hy op Steynsburg, Kaapkolonie, met 'n jong weduwee met twee kinders, byname Johanna Maria Magdalena Snyman (gebore Schutte). Hy gaan saam met die Teologiese Skool na Potchefstroom, en word daar op 4 Desember 1907 beroepbaar gestel in die Gereformeerde Kerk van SA. Op 17 Junie 1907 word hy beroep as herder en leraar van Humpata, Portugees-Wes-Afrika. Hy aanvaar die beroep. Daar het hy onder die Angola-Boere nuttige werk met groot opofferinge gedoen. Sy tweede gemeente was Ladybrand en dan arbei hy van 1920 tot 1927 in Pietersburg.
Aan die einde van 1927 is hy beroep na Lindley, OVS. Hy aanvaar dit. Middel 1928 ontval sy vrou hom op Lindley. In 1930 is hy weer getroud. Hy sterf in September 1936 op Lindley terwyl hy nog in diens gestaan het.
Waardering
Ds. N.H. van der Walt skryf in ds. Pasch se lewensberig in die Almanak van 1938: "'n Besondere yweraar het hy gewoeker met die talente wat die Here, sy Sender, aan hom toevertrou het, en baie getrou meegewerk aan die opbou van die Suid-Afrikaanse volk, met wie hy hom volkome vereenselwig het, en (wat) hy liefgehad het. Ds. Pasch was 'n man wat weet wat hy wil, en met 'n yster-wil het hy altyd voet by stuk gehou. Hy was beslis in sy oortuigings en het sy lewensbeskouings nie onder stoele en banke weggesteek nie. Ds. Pasch het groot dienste aan die kerk en land en volk bewys. Sy nagedagtenis sal in eer gehou word. Mag sy kinders in sy voetspore wandel."
Amanda Leighton
Amanda Leighton (gebore 7 Junie 1993) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Make It or Break It (2009), The Fosters (2013), The Powerpuff Girls (2016), en This Is Us (2016).
Ds. Pieter van Drimmelenmedalje
Die '''Ds. Pieter van Drimmelenmedalje''' is ’n toekenning wat sedert 1977 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns toegeken word vir aktiwiteite soos Bybelvertaling, teologiese handboeke in Afrikaans vir gebruik deur universiteitstudente, gepubliseerde preekbundels, godsdiensonderwys en die skryf, vertaling, toonsetting en bywerking van Afrikaanse Psalms en Gesange. Die medalje kan na verloop van minstens vyf jaar weer aan dieselfde persoon toegeken word.
Die prys is vernoem na ds. Pieter van Drimmelen wat saam met prof. dr. G.C. van Drimmelen in 1977 ’n bedrag van R5 000 beskikbaar gestel het.
Erica pectinifolia
Erica pectinifolia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Die plant het ook een subspesie: ''Erica pectinifolia var. oblongifolia'' Dulfer
Lukrake intrede
Lukrake intrede is een van die tegnieke van laterale denke soos deur Edward de Bono bedink is. Voorwerpe of 'n woord uit 'n woordeboek word lukraak gekies en dan in verband gebring met die onderwerp waaroor gedink word.
'n Voorbeeld daarvan is wanneer daar gedink word aan maniere om Wikipedia te verbeter. 'n Mens neem byvoorbeeld lukraak enige voorwerp in die kantoor, gestel die faksmasjien. Daar word dan na die eienskappe daarvan gekyk:
Die eienskappe kan dan byvoorbeeld denke stimuleer oor hoe wiki-artikels in e-pos of ander webwerwe ingesluit kan word soos in die geval met youtube se video's.
Randy Becker
Randy Becker is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Sabrina (1995), ''Love! Valour! Compassion! (1997), en Touched (2005), en in die televisiereeks Jack & Jill'' (1999).
George
George is 'n stad in die provinsie Wes-Kaap, Republiek van Suid-Afrika, aan die suidekant van die Outeniekwaberge, met sowat 157 400 inwoners.
Die inheemse woude met majestueuse ou geelhoutbome en ander boomsoorte, die pragtige fynbos met tientalle soorte proteas, ericas en heide en 'n groot verskeidenheid varingsoorte trek toeriste en vakansiegangers wat lief is vir die buitelewe en natuurskoon.
George is bekend om sy uitstekende gholfbane (daar is drie verskillende 18-putjie bane op die Fancourt-landgoed alleen) en die geskiedkundige Montagupas oor die Outeniekwaberg (geopen in 1847).
Geskiedenis
Hoewel George, wat oorspronklik as George Town bekend gestaan het, eers in 1778 gestig is, het die eerste boere en houtkappers reeds vroeër daar gevestig. Volgens historiese dokumente het hierdie pioniers 'n houtkapperspost aan die voet van die Outeniekwaberge gestig toe die destydse owerheid met die ontginning van die welige inheemse woude begin het.
George Town, die eerste distrik, is op 23 April 1811 deur die destydse Britse goewerneur Caledon geproklameer. Die naam het die destydse monarg George III vereer. Adrianus (Jan) van Kervel is as die eerste landdros aangestel. Van Kervel het sy stempel op die dorp afgedruk met die beplanning van die straatuitleg.
Die NG moedergemeente is in 1812 gestig. Die eerste predikant was ds. T.J. Herhold, na wie die dorpie Herold en die vakansieoord Heroldsbaai genoem is. Die historiese NG Moederkerk van George is in 1842 ingewy en is tans een van die dorp se grootste toeriste-aantreklikhede. Die klipkerk in Pacaltsdorp is die sesde oudste kerk in Suid-Afrika, terwyl die Rooms Katolieke kerk Ss.Peter and Paul die oudste Katolieke kerk in Suid-Afrika is.
Wapens
Munisipaliteit (1) — Teen 1931 het George se munisipale raad 'n skynheraldiese "wapen" in gebruik geneem, waarop 'n rooi kruis vergesel van 'n landskaptoneel, 'n loerie, rooi berglelies en 'n eikeboom uitgebeeld word. 'n Bosbok staan bo die skild. Die wapenspreuk was "Semper amabile".
Afdelingsraad — George se afdelingsraad (d.w.s. die plaaslike owerheid vir die landelike gebiede buite die dorpsgrense) het in 1962 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer: In groen, 'n skildvoet golwend gedwarsbalk van silwer en blou en 'n hoekige silwer skildhoof belaai met drie gestingelde en geblaarde appels van natuurlike kleur. Die helmteken was 'n proteablom; die skildhouers was twee bosbokke; en die wapenspreuk was "Regio melle dulcior". Die wapen is deur Schalk Pienaar ontwerp.
Landbou
George staan as die hart van die Tuinroete bekend. Die Suid-Afrikaanse hopsbedryf is hier gesetel. Met sy Mediterreense klimaat en voldoende reën regdeur die jaar is die dorp uiters geskik vir die aanplanting van hierdie belangrike bestanddeel in die bierbrouproses. Die enigste brouery in die omgewing is in Knysna te vinde.
Infrastruktuur
George beskik oor 'n lughawe wat dit regstreeks verbind met die groot stede soos Kaapstad, Bloemfontein en Johannesburg. Teen 2018 bedien die lughawe reeds meer as 700 000 toeriste en sakemanne jaarliks. Die dorp is padlangs verbind met Kaapstad en Port Elizabeth met die N2 nasionale pad. Die N12 verbind George via die Outeniekwapas met die binneland. Daar is ook 'n spoorlyn wat George met Mosselbaai en Oudtshoorn verbind. Die spoorlyn vanaf Kaapstad het die dorp in 1907 bereik.
Onderwys
Van die skole in George sluit in:
Brian Glover
Brian Glover (2 April 1934 – 24 Julie 1997) was 'n Engelse akteur, skrywer en stoeier. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente An American Werewolf in London (1981), Alien³ (1992), en 1942: A Love Story (1994), en in die televisiereeks Target (1977).
Leeustert
Die leeustert (Agave attenuata) is 'n agave-spesie, wat vernoem is na aanleiding van die lang, imponerende bloeiwyse wat dikwels tot teen die grond afkrom. Dit het ook 'n krom stam wat ongewoon is onder agave-spesies. Dit is inheems aan die plato van Jalisco-staat in sentraal-Meksiko. Aangesien dit geen stekels het nie, het dit 'n gewilde sierplant in tuine geword, en is na bewering genaturaliseer in Madeira en Libië.
Die ontdekkingsreisiger Galeotti het in 1834 eksemplare van hierdie plant na Kew-tuine in Engeland gestuur, wat hy by 'n ongespesifiseerde ligging in Meksiko versamel het. Meer onlangse ondersoeke het vasgestel dat hulle van Jalisco-staat ooswaarts tot in Meksiko-staat voorkom, en wel in klein kolonies op hoogtes van tussen 1 900 m en 2 500 m. Aangesien daar min waarnemings is, word aanvaar dat dit van nature skaars is.
In verbouing verkies dit blykbaar relatief vogtige leemgrond, alhoewel dit ook arm grond en droë toestande kan verduur. Dit gedy beter as dit teen direkte somersonlig of langdurige ryptoestande beskerm word.
Bulbine abyssinica
Die geelkatstert (Bulbine abyssinica) is 'n plant wat wyd voorkom in Afrika. Die kom in die volgende lande voor: Angola, Botswana, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ekwatoriaal-Guinee, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Jemen, Kenia, Lesotho, Malawi, Mosambiek, Republiek die Kongo, Rwanda, Somalië, Soedan, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.
In Suid-Afrika kom die plant voor vanaf die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Vrystaat, Noordwes, Gauteng, Mpumalanga en Limpopo en is op sommige plekke bekend as die geelkatstert en wildekopieva.
Hendrik de Vries
duimnael|260px|'n Standbeeld van Hendrik de Vries deur Norman Burkett naby die Martinikerk in Groningen duimnael|260px|'n Gedig (muurpoësie) deur Hendrik de Vries op 'n muur in Leiden
Hendrik (Henry) de Vries (17 Augustus 1896, Groningen, Nederland - 18 November 1989, Haren (Groningen), Nederland) was 'n belangrike Nederlandse digter en skilder. Hy was een van die vroegste surrealiste. Die onderbewuste speel 'n groot rol in sy poësie.
Hy het baie inspirasie geput uit sy belangstelling in Spanje en die Spaanse mense en kultuur. Hy het Spanje dikwels besoek en later verskeie gedigte in Spaans geskryf.
De Vries het 'n groot hoeveelheid poësie, geskrifte en kunswerke gepubliseer. Hy het ook bygedra tot die letterkundige tydskrif Het Getij.
Kwelling
Ik sliep nog kort. Wat hoor ik daar? Mijn kind, is hij in doodsgevaar? Mijn eigen kreet heeft mij gewekt: Daar staat hij, daar, met bloed bevlekt. Zijn halfdicht oog wordt mij gewaar. Zijn zachte schreden sijplen zwaar. Ik hoor hoe 't uit zijn kleeren lekt. Wat wil die hand, naar mij gestrekt? Heb ik dan schuld? Het is niet waar! Wat stemmen momplen door elkaar Van 't vonnis, dat men dra voltrekt? Wat kap, die mij 't gelaat bedekt? Ziek en moe naar mijn bedje gebracht, Schrok ik wakker, diep in de nacht, Nam van de tafel 't lampje in de hand, Zette 't weer weg: 't was al uitgebrand; Liep naar beneden, door niemand gezien. Waar ik bij dag soms gasten bedien, Schalen en schotels aan moet reiken, Zitten zwarten die roovers of duivels lijken, Poken, rakelen en rumoeren, Schuiven gerei op geboende vloeren. Dan wordt het stil; het gaat buiten sneeuwen. Als ik dorst fluisteren, gillen of schreeuwen, Zouden de wolven, beren, tijgers en leeuwen Die voor de trap liggen te loeren Zich zeker verroeren.
Simon Stenspil
Simon Stenspil (gebore 26 Junie 1983) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Redbad (2018) en in die televisiereekse Olsen-bandens første kup (1999), Ditte & Louise (2015), en The Last Kingdom (2015).