cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nitraat
Die oksidasietoestand van die sentrale stikstofatoom is 5+ (V) en nitrate is oksiderende stowwe wat baie goed in water oplosbaar is.
Ekologie
Ammoniumnitraat is die belangrikste stof in kunsmis. Deur gebruik van hierdie bemesting kan nitrate bydra tot eutrofikasie. Nitrate kan ook deur bemesting ons voedsel besoedel of daaraan toegevoeg word. Nitraat self is nie baie giftig nie, maar bakterië kan dit omsit in nitriet wat giftig is.
David Dean Bottrell
David Dean Bottrell (gebore 6 April 1959) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Boston Legal (2004), True Blood (2008), Modern Family (2009), en The Blacklist (2013).
Gerda Steyn
Gerda Steyn (gebore 3 Maart 1990) is 'n Suid-Afrikaanse vrouemaraton- en ultramaratonatleet. Sy het die op-Comrades in 2019 in 'n nuwe rekordtyd van 5:58:53 gewen, die eerste vrou ooit wat onder ses uur kon aanteken in die opwedloop.
Haar ouers is Pieter en Trudie Steyn, sy het 'n suster, Estie, en 'n broer, Stefan. Gerda het op 'n plaas in die omgewing van Bothaville grootgeword en in 2008 haar matriek aan die Hoërskool Bothaville behaal. Daarna het sy haar as 'n bourekenaar bekwaam aan die Universiteit van die Vrystaat. In 2014 het sy weens werk na Doebai verhuis, waar sy by 'n hardloopklub aangesluit het. Sy het haar puik talent vir hardloop hier ontdek.
Sy het ook die Twee Oseane-maraton in 2019 in 'n tyd van 3:31:28 gewen. Haar beste tyd oor die standaardmaraton is 2:27:48, wat sy tydens die New York-maraton in 2019 opgestel het.
Op 11 April 2021 verbeter sy die 25-jaar oue Suid-Afrikaanse rekord vir die standaardmaraton na 2:25:28 tydens 'n wedloop in Siena, Italië.
Ammocharis
Ammocharis is 'n genus van bladwisselende, meerjarige geofiete wat behoort tot die familie Amaryllidaceae. Die genus is vernoem na die Griekse woorde ammos wat sand beteken en charis wat genot beteken, die plante verkies om in sand te groei.
Afardriehoek
Die depressie strek oor die grense van Eritrea, Djiboeti en die hele Afarstreek van Ethiopië. Dit sluit die laagste punt in Afrika, die Assalmeer in Djiboeti, in – dit is 155 m onder die seevlak.
Die Awashrivier sorg vir die invloei van die meeste water na die streek, maar dit droog op tydens die jaarlikse droë seisoen en word ’n ketting soutmere. Die noordelike deel van die Afardriehoek is ook bekend as die Danakildepressie. Die laaglande word geraak deur hitte, droogtes en minimale lugsirkulasie, en bevat die warmste plekke op aarde volgens jaarlikse gemiddelde temperature.
Die Afardriehoek word begrens deur die Ethiopiese Plato en Platorand in die weste; die Danakilblok in die noordooste (tussen dit en die Rooisee); die Somaliese Plato en Platorand in die suide; en die Ali-Sabiehblok in die suidooste.
Omgewing
thumb|200px|links|’n Satellietbeeld van die Afardriehoek en omliggende gebiede van die [[Rooisee, Golf van Aden, Arabië en die Horing van Afrika.]] Dallol in die Danakildepressie is een van die warmste plekke dwarsdeur die jaar op aarde. Daar val vir die grootste deel van die jaar feitlik geen reën nie; die gemiddelde jaarlikse reënval is van 100 tot 200 mm, met selfs minder reën naby die kus. Die temperatuur wissel van sowat 25 °C tydens die baie kort reënseisoen (November tot Februarie) tot 48 °C tydens die droë seisoen (Februarie tot November).
Die Awashrivier, wat noordooswaarts deur die suidelike deel van die Afarstreek vloei, veroorsaak ’n smal groen gordel wat lewe vir die flora en fauna in die gebied moontlik maak, asook vir die Afars, die nomadiese volk wat in die Danakilwoestyn woon. Die Awash eindig sowat 128 km van die Rooisee in ’n ketting soutmere, waar sy water net so vinnig verdamp as wat dit invloei. Sowat 1 200 km2 van die Afardriehoek word bedek deur soutneerslae, en die ontginning van die sout is ’n groot inkomstebron vir baie Afargroepe.
Die bioom van die Afarstreek word gekenmerk deur woestynstruikveld. Plantegroei bestaan meestal uit droogtebestande plante soos klein bome, struike en grasse. Diere sluit in baie plantvreters soos sebras, wildsbokke en die laaste lewensvatbare bevolking van die Afrikawildedonkie (Equus africanus somalicus).
Voëls sluit in die volstruis, ’n inheemse lewerik (Heteromirafra archeri), die sekretarisvoël, gompou en Abissiniese troupant.
Geologie
thumb|300px|’n Vereenvoudigde geologiese kaart van die Afardepressie. Die Afardepressie is die gevolg van ’n tektoniese drieplaatpunt (die Afardrieplaatpunt), waar die verspreidende riwwe wat die Rooisee en Golf van Aden vorm, hulle verskyning op land maak en die Oos-Afrikaanse Skeur ontmoet. Die ontmoetingsplek van hierdie drie plate van die aardkors is naby die Abbemeer. Die Afardepressie is een van twee plekke op aarde waar ’n middeloseaniese rif op land bestudeer kan word; die ander een is Ysland.
Binne die driehoek is die aardkors besig om geleidelik uitmekaar te skeur teen 1-2 cm per jaar al langs elk van die drie skeuringsones wat die "bene" van die drieplaatpunt vorm. Die onmiddellike gevolg is herhaalde aardbewings met diep skeure van honderde meters lank op die terrein, en dat die valleibodem dwarsoor die depressie sink. In September en Oktober 2005 het sowat 163 aardbewings met ’n magnitude van meer as 3,9 en ’n vulkaniese uitbarsting in die Afarskeur voorgekoom. Sowat 2,5 km3 gesmelte gesteentes is van onder in die plaat gepomp al langs ’n rotsgang van tussen 2 en 9 km diep. Dit het ’n gaping van 8 m breed op die oppervlak veroorsaak.
Die streek se soutneerslae is mettertyd geskep terwyl water van die Rooisee van tyd tot tyd die depressie oorstroom en verdamp het; die mees onlangse oorstroming was rofweg 30 000 jaar gelede. Oor die volgende miljoene jare sal erosie en die Rooisee na verwagting die hooglande om die Afardriehoek wegvreet en die vallei oorstroom. Geoloë voorspel die hele lengte van die Oos-Afrikaanse Skeur van 6 000 km sal oor sowat 10 miljoen jaar onder water wees, en ’n nuwe oseaanbekken so groot soos vandag se Rooisee sal gevorm word; dit sal die Somaliese Plaat en die Horing van Afrika van die res van die kontinent skei.
Passerina
Die Passerina genus is 'n groep van voëls in die Cardinalidae familie.
Die genus was beskryf deur die Franse ornitoloog Louis Jean Pierre Vieillot in 1816.
Spesies
Die genus het sewe spesies:
Nancy Kelly
Nancy Kelly (25 Maart 1921 – 2 Januarie 1995) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Jesse James (1939), Private Affairs (1940), en The Bad Seed (1956), en in die televisiereeks Studio One in Hollywood (1948).
P. J. Boudousqué
P. J. Boudousqué (gebore 23 Junie 1988) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Coldwater (2013) en Don Verdean (2015), en in die televisiereeks American Horror Story (2011).
Thomson se gaselle
Thomson se gaselle (Eudorcas thomsonii) is een van die bekendste gaselle. Dit is vernoem na die ontdekkingsreisiger Joseph Thomson en word soms na verwys as 'n "tommie". Dit word deur sommige beskou as 'n subspesie van die rooikopgasel en is vroeër as 'n lid van die genus Gazella binne die subgenus Eudorcas beskou, voordat Eudorcas tot genusstatus verhef is. Thomson se gaselle kan gevind word in getalle van meer as 200 000 in Afrika en word erken as die mees algemene tipe gaselle in Oos-Afrika. Die Thomson-gaselle kan snelhede van 80-89 km/h bereik. Dit is die vierde vinnigste landdier, naas die jagluiperd (sy vernaamste roofdier), pronkhoring en springbok.
Identifikasie
Thomson se gaselle is 'n relatief klein gaselle; dit staan 60–70 cm by die skouer. Rammetjies weeg 20–35 kilogram, terwyl die effens ligter ooie 25 kg weeg. Gesigskenmerke van die gaselle sluit in wit ringe om die oë, swart strepe wat van 'n hoek van die oog na die neus loop, rooibruin strepe wat van die horings na die neus loop, 'n donker kol op die neus en 'n ligte voorkop.
Die pels is sandbruin tot rooibruin; 'n swart band loop oor die flanke, van die boonste voorbeen tot net bokant die boonste agterbeen. 'n Dofgeelkleurige band kom bo die swart streep voor. Kort, swart strepe merk die wit kruis. Die swart stert meet 15 tot 27 cm.
Ramme het goed ontwikkelde preorbitaalkliere naby die oë, wat gebruik word om gebiede te reukmerk. Albei geslagte besit horings wat effens agtertoe buig met die punte vorentoe. Die horings, hooggering, meet 25 tot 43 cm op ramme en 7-15 cm aan ooie. Ooie het egter meer brose horings; sommige is selfs horingloos.
Paul Kemp (akteur)
Paul Kemp (20 Mei 1899 – 13 Augustus 1953) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente M (1931), Charley's Aunt (1934), Amphitryon (1935), en Boccaccio (1936).
Francis Lister
Francis Lister (2 April 1899 – 28 Oktober 1951) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Comin' Thro the Rye (1923), Mutiny on the Bounty (1935), The Wicked Lady (1945), en Christopher Columbus (1949).
Ammocharis angolensis
Ammocharis angolensis is 'n blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die familie Amaryllidaceae en is inheems aan die Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Kenia, Tanzanië, Uganda en Zambië.
Arcturus
Arcturus (ook Alpha Boötis of α Boo genoem), is die helderste ster in die sterrebeeld Veewagter (Boötes), die vierde helderste ster aan die naghemel en die helderste ster in die Noordelike Halfrond. Saam met Spica en Denebola (of Regulus, na gelang van die bron), maak Arcturus deel uit van die asterisme Lentedriehoek.
Arcturus is teen 36,7 ligjare van die Son af redelik naby. Dié rooireus van spektraaltipe K0 III is sowat 7,1 miljard jaar oud, het die waterstof in sy kern opgebruik en weg van die hoofreeks beweeg. Sy massa is 1,08 keer so groot soos die Son s’n, maar dit het uitgesit sodat sy deursnee 25,4 keer dié van die Son is. Dit is sowat 170 keer so helder.
Naam
In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN) die naam "Arcturus " vir die ster goedgekeur.
Waarneming
thumb|links|200px|Optiese beeld van Arcturus (DSS2 / MAST / STScI / NASA)
Met ’n skynbare magnitude van −0,05 is Arcturus die helderste ster in die Noordelike Halfrond en die vierde helderste ster in die lug, naas Sirius (−1,46), Canopus (−0,72) en Alpha Centauri (gekombineerde magnitude van −0,27). Die dubbelster Alpha Centauri AB se twee komponente is egter albei dowwer as Arcturus. Dit maak Arcturus die derde helderste ster, net voor Alpha Centauri A (amptelik bekend as Rigil Kentaurus) met sy skynbare magnitude van −0,01.
Die Franse wiskundige en sterrekundige Jean-Baptiste Morin het Arcturus in 1635 in die dag met ’n teleskoop gesien, die eerste ster behalwe die Son en supernovas waarmee dit gebeur het. Arcturus is al net voor sonsondergang met die blote oog gesien.
Eienskappe
Arcturus is ’n ou rooireus met ’n sterreklassifikasie van K0 III. Hy is die helderste K-tipe reusester en sy spektrum is ’n belangrike standaard vir stellêre spektroskopie.
As ’n enkelster kan Arcturus se massa nie regstreeks gemeet word nie, maar volgens modelle is dit effens groter as die Son s'n: sowat 1.08 sonmassa. Dit toon magnetiese aktiwiteit wat die koronastrukture verhit, en dit ondergaan ’n sonagtige megnetiese siklus van waarskynlik korter as 14 jaar.
Arcturus is na raming sowat 6 miljard tot 8,5 miljard jaar oud, maar sy evolusiestatus is effens onseker. Volgens sy kleureienskappe skuif dit verder op in die rooireusetak en sal dit voortgaan om dit te doen totdat dit sy helium begin verbrand. Charbonnel et al. (1998) plaas dit egter effens bo die horisontale tak en meen dit hét al sy helium begin verbrand.
Moontlike metgesel
Volgens Hipparcos kan Arcturus ’n dubbelster wees, met ’n metgesel wat sowat 20 keer dowwer is as hy wat so naby aan hom wentel dat dit op die grens is van wat mense tans kan onderskei. Onlangse resultate is steeds twyfelagtig, maar steun die moontlikheid van ’n metgesel.
Ammocharis baumii
Ammocharis baumii is 'n blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die familie Amaryllidaceae en is inheems aan die Angola, Botswana, Namibië, Zambië en Zimbabwe.
Wilhelm Ostwald
Friedrich Wilhelm Ostwald (2 September (O.S. 21 Augustus) 1853 - 4 April 1932) was 'n Duitse chemikus en filosoof. Ostwald word erken as een van die grondleggers van die veld van fisiese chemie, saam met Jacobus Henricus van 't Hoff, Walther Nernst en Svante Arrhenius. Hy ontvang die Nobelprys vir Chemie in 1909 "uit erkenning vir sy werk ten opsigte van katalise en vir sy ondersoeke na die fundamentele beginsels wat chemiese ekwilibria en reaksietempo beheer".
Na sy uittrede uit die akademiese lewe in 1906, raak Ostwald baie betrokke by filosofie, kuns en die politiek. Hy het beduidende bydraes tot elk van hierdie velde gelewer.
Vroeë lewe en opvoeding
Ostwald is etnies Balties Duits gebore in Riga, Russiese Ryk. Sy pa, Gottfried Wilhelm Ostwald (1824–1903) was 'n meester-kuiper en sy ma was Elisabeth Leuckel (1824–1903). Hy was die middelste kind van drie, gebore na Eugen (1851–1932) en voor Gottfried (1855–1918). Ostwald het as kind 'n belangstelling in die wetenskap ontwikkel en eksperimente by sy huis gedoen, veral met betrekking tot vuurwerke en fotografie.
Ostwald betree die Universiteit van Dorpat (nou die Universiteit van Tartu) in 1872. Hy voltooi sy Kandidatenschrift-eksamens daar in 1875. Gedurende sy tyd in Dorpat het Ostwald belangrike blootstelling aan die geesteswetenskappe, die kunste en die filosofie gehad, wat 'n fokuspunt van sy pogings geword het na sy 1906-uittrede uit die akademie.
Akademiese loopbaan
Ostwald begin sy loopbaan as 'n onafhanklike onbetaalde navorser aan die Universiteit van Dorpat in 1875. Hy werk saam met Johann Lemberg in die laboratorium van Carl Schmidt. Lemberg het Ostwald baie van die basiese beginsels geleer van die analise van anorganiese verbindings en metings van chemiese ewewigs en chemiese reaksietempo's. Lemberg het Ostwald ook die chemiese basis van baie geologiese verskynsels geleer. Hierdie pogings was deel van die onderwerpe van Ostwald se latere navorsingspogings. Benewens sy werk in Carl Schmidt se laboratorium, studeer Ostwald ook aan die universiteit se fisika-instituut by Arthur von Oettingen.
Omstreeks 1877, terwyl hy steeds sy werk as 'n onbetaalde navorser in die chemielaboratorium aan die Universiteit van Dorpat voortgesit het, het Ostwald 'n betaalde assistent in die Fisika-instituut geword, nadat Oettingen se assistent na Riga verhuis het. Hy het homself ook 'n tyd lank onderhou deur wiskunde en wetenskap aan 'n hoërskool Dorpat te onderrig.
Ostwald was baie geïnteresseerd in vrae oor chemiese affiniteit en die reaksies wat chemiese verbindings gevorm het. Dit was die destydse sentrale teoretiese vraag waarmee chemici te doen gehad het. As deel van sy vroeë werk het Ostwald 'n driedimensionele affiniteitstabel ontwikkel wat die gevolge van temperatuur sowel as die affiniteitskonstantes van sure en basisse in ag geneem het. Ostwald het ook massa-aksie, elektrochemie en chemiese dinamika ondersoek.
Ostwald het in 1877 sy magistergraad aan die Universiteit van Dorpat voltooi, wat hom in staat gestel het om lesings te gee en betaal te word vir onderrig. Ostwald publiseer in 1878 sy doktorale proefskrif aan die Universiteit van Dorpat, met Carl Schmidt as proefskrifadviseur. Sy doktorale proefskrif het die titel Volumchemische und Optisch-Chemische Studien ("Volumetriese en opties-chemiese studies") gehad. In 1879 word hy 'n betaalde assistent van Carl Schmidt.
In 1881 word Ostwald professor in chemie aan die Riga Polytechnicum (tans Riga Tegniese Universiteit). In 1887 verhuis hy na die Universiteit Leipzig waar hy professor in fisiese chemie word. Ostwald het in die fakulteit aan die Universiteit Leipzig gebly tot met sy aftrede in 1906. Hy was ook die eerste "uitruilprofessor" aan die Harvard-universiteit in 1904 en 1905.
Gedurende Ostwald se akademiese loopbaan het hy baie navorsingsstudente gehad wat in hul eie reg bekwame wetenskaplikes geword het. Dit sluit toekomstige Nobelpryswenners Svante Arrhenius, Jacobus Henricus van 't Hoff en Walther Nernst in. Ander studente was Arthur Amos Noyes, Willis Rodney Whitney en Kikunae Ikeda. Al hierdie studente het belangrike bydraes tot fisiese chemie gemaak.
Drukkerswese
Na die uitvinding van die drukkuns in ongeveer 1450, het daar langsamerhand langs verskeie weë meganiese en tegnologiese ontwikkelings plaasgevind op set-, fotogravure- en drukgebied. Vandag is die drukkerswese so ver ontwikkel dat elektroniese rekenaars deel uitmaak van verskeie vertakkings van die bedryf. In Suid-Afrika staan die standaard van die bedryf gelyk met die hoogste internasionale standaarde.
Chaim Herzog
Chaim Herzog, Hebreeus: חיים הרצוג, (17 Septemer 1918 in Belfast – 17 April 1997 in Tel Aviv) was 'n Israelse generaal, advokaat, skrywer en politikus van die Belyning.
Drukkerswese
Inleiding
Ondanks 'n eeuelange twis oor wie die uitvinder van los drukletters en die drukpers in die Weste was, dui alles daarop dat die eer Johannes Gutenberg (1400-1468) van Mainz, en sy vennote, die geldskieter Johann Fust, en Fust se aanstaande skoonseun, Peter Schöffer, toekom vir sy prestasies van omstreeks 1450. In 1462 is Mainz geplunder en al die opgeleide drukkers het dwarsoor Duitsland en die hele Europa versprei. Italië was die eerste land waarheen Duitse drukkers die nuwe uitvinding geneem het, want dit was in Italië, die setel van die Renaissance, waar die drukkuns sy beste teelaarde gevind het.
Wilhelm Ostwald
Akademiese loopbaan
In 1901 het Albert Einstein aansoek gedoen vir 'n navorsingspos in Ostwald se laboratorium. Dit was vier jaar voor Einstein se publikasie oor spesiale relatiwiteit. Ostwald het Einstein se aansoek van die hand gewys, hoewel die twee later sterk wedersydse respek ontwikkel het. Vervolgens het Ostwald vir Einstein vir die Nobelprys in 1910 en weer in 1913 benoem.
Drukkerswese
Inleiding
Die eerste drukpers in Italië is in 1465 in Rome begin deur Sweynheym en Pannartz. Onder die invloed van die pouslike kalligrawe en danksy die pionierswerk van Nicolas Jenson (1420-1480), 'n Fransman wat in 1470 'n drukkery in Venesië geopen het, het die Romeinse drukletter (te onderskei van die Gotiese letter), wat vandag nog gebruik word, sy beslag gekry. Die kommersiële hoofweë van die 15e eeu het egter gelei na Venesië, die middelpunt van die handel in die toe bekende wêreld.
Chaim Herzog
Hy is die (toekomstige) president Isaac Herzog se vader.
Wilhelm Ostwald
Akademiese loopbaan
Na sy aftrede van 1906 word Ostwald aktief in filosofie, politiek en ander geesteswetenskappe.
Drukkerswese
Inleiding
Teen die einde van die 15e eeu was daar 150 drukkers in Venesië, van wie die meeste maar swak werk gelewer het. Een het egter uitgeblink, naamlik Aldus Manutius (1450-1515), die voortreflikste en belangrikste drukker van die Italiaanse Renaissance. Manutius het keurige uitgawes van onder andere die Griekse en Latynse klassieke meesterstukke gedruk in oplae van ongeveer 1 000 eksemplare (besonder hoog vir daardie tyd) en het die boeke dwarsoor Europa versprei. Die drukkuns in Frankryk het teen 1470 begin en in Spanje in 1474, en in 1476 het William Caxton (1422-1491) in Westminster in Engeland sy drukpers begin en gedurende die volgende 15 jaar 100 boeke gedruk. Hoewel die druktegnieke nog primitief was, het hierdie vroeë drukkers dikwels meesterlike werk gelewer. Die drukwerk is baie keer met die hand versier en van hierdie werke is van die kosbaarste skatte van die Westerse beskawing. Aanvanklik het die Kerk die nuwe uitvinding verwelkom, maar met die koms van die Hervorming het die Kerk se houding ten opsigte van die vrye geskrif verander en daar is probeer om die drukperse aan bande te Iê. In Frankryk is byna elke drukker as 'n ketter beskou en in Engeland was die onderdrukking ewe meedoënloos. Die Nederlande het toe na vore getree as die leier in die drukkerswese, en in hierdie verband het die Antwerpse drukker Christopher Plantin (1520-1589) veral uitgeblink. In 1638 is die eerste drukpers in Noord-Amerika in Cambridge, Massachusetts, opgerig, en in Suid-Afrika het die eerste drukpers blykbaar in 1784 in Tafelbaai aangekom.
Wilhelm Ostwald
Wetenskaplike bydraes
Ostwald het 'n groot bydrae gelewer tot fisiese chemie, insluitend:
Drukkerswese
Setmetodes
'n Mens moet onthou dat alle lettersetwerk sedert Gutenberg se tyd met die hand gedoen is en dit was die geval totdat daar in die 19e eeu pogings aangewend is om die setmetode te meganiseer. Dit was egter eers in 1885 dat Ottmar Mergenthaler (1854- 1899) in die VSA die Linotype-setmasjien ontwerp het. Hierdie hoog gekompliseerde masjien selekteer met behulp van 'n toetsbord vir elke letter op 'n reël sy eie matrys (of gietvorm) en giet dan lood in die heIe reël se matryse sodat die lettertjies nie los van mekaar is nie, maar elke reël ŉ soliede stuk lood is.
Patsy Kelly
Patsy Kelly (12 Januarie 1910 – 24 September 1981) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Girl from Missouri (1934), Nobody's Baby (1937), Rosemary's Baby (1968), en Freaky Friday (1976).
Wilhelm Ostwald
Persoonlike lewe
In 1887 verhuis hy na Leipzig waar hy die res van sy lewe werk. Ten tyde van sy aftrede verhuis hy na 'n landgoed naby Groβbothen, Sakse, wat hy Landhaus Energie noem. Hy het die res van sy lewe op die landgoed gewoon.
Drukkerswese
Setmetodes
Nog 'n Amerikaner, Tolbert Lanstan (1844-1913), het in 1887 die Monotype-setmasjien uitgevind. Hierdie setmasjien lewer 'n geperforeerde papierband waarop die verskillende kombinasies perforasies elk 'n setkarakter verteenwoordig. Die geperforeerde papierband word aan 'n Monotype-gietmasjien gevoer en laasgenoemde giet die lettertjies een vir een. Elke reël setwerk bestaan dus uit 'n groot aantal enkele karakters, vandaar die naam Monotype (mono= "een").
Wilhelm Ostwald
Persoonlike lewe
Op grond van sy godsdienstige beskouings was Ostwald 'n ateïs. Ostwald is op 4 April 1932 in 'n hospitaal in Leipzig oorlede, en is begrawe op sy landgoed in Großbothen, naby Leipzig, en is daarna weer begrawe in die Groot Begraafplaas van Riga.
Drukkerswese
Drukperse
Gutenberg se drukpers (uit hout gebou) was 'n variasie op die boekbinderspers. Dit het twee horisontale oppervlakke gehad wat deur middel van 'n skroef nader of verder van mekaar geskuif kon word. Die opgesette letters is in ŉ raam vasgeskroef, die letters is met 'n inklagie bedek, 'n vel papier is op die letters geplaas en die drukpers is tol teen die papier geskroef sodat die papier egalig teen die beïnkte letters kon druk. So is een of twee bladsye herhaaldelik beïnk en gedruk om die verlangde aantal eksemplare te bekom. Dit is hoe Gutenberg 200 eksemplare van sy merkwaardige 42-reel-Bybel (wat 42 reëls per bladsy gehad het en in 1455 voltooi is) gedruk het. Die metode staan as boekdruk bekend en was vir byna 400 jaar die enigste praktiese druktegniek.
Verskeie kleiner verbeterings is in die volgende 250 jaar aan die handpers aangebring, maar die eerste ingrypende meganiese vooruitgang is in 1790 gebring deur William Nicholson, 'n Britse wetenskaplike en uitvinder, toe hy 'n leerbedekte inkroller op die handpers aangebring het. Dit was die eerste toepassing van die silinderbeginsel in ŉ drukpers. Teen 1795 is die eerste metaaldrukpers in Engeland gebou en die skroefstelsel is vervang deur 'n gewrigstelsel, deur middel waarvan tot 250 kopieë per uur gedruk kon word. Reeds teen die einde van die 15e eeu het die beginsel van die diepdruktegniek (intaglio) sy verskyning gemaak. 'n Illustrasie is op 'n hout-of metaalblok uitgesny, die blok is beïnk en die ink, wat in die snymerke agtergebly het nadat die blok skoongevee is, het die afdruk op die papier gemaak.
Teen die einde van die 18e eeu het 'n derde druktegniek ontstaan met die uitvinding van Iitografie deur die Duitser Alois Senefelder (1771 - 1834) in 1796. Die proses is gebaseer op die beginsel dat water en ink nie meng nie. In die litografie, ook vlakdruk genoem, Iê sowel die drukoppervlakke as die nie-drukoppervlakke in dieselfde vlak, met ander woorde, die hele oppervlak is gelyk. Ink bly kleef aan die gegraveerde, vooraf beïnkte dele van 'n steen of plaat, die ink word van die res van die oppervlakte afgespoel met water en die oorblywende ink op die drukgedeeltes word op die papier oorgedra.
'n Belangrike deurbraak is in 1811 gedoen deur die Duitser Friedrich Koenig en sy vennoot Andreas Bauer met hul stoomaangedrewe drukpers. Afgesien van die stoomaandrywing was die gebruik van ŉ silinder wat met die papier oor die drukletters gerol het, die tweede stap in 'n rigting wat die hele drukkerswese sou beïnvloed. Die drukoppervlak het egter nog steeds plat in 'n raam gelê. Reeds in 1725 is die stereotiepdruk egter uitgevind en daarvolgens kon 'n gietvorm (of matrys) van 'n boekdrukoppervlak gemaak word uit karton 01 papiermaché. Lood is dan in die vorm (matrys) gegiet, waardeur duplikate gemaak kon word, terwyl die drukletters dan vir 'n ander werkstuk vrygestel is. In 1869 het die Londense dagblad The Times die duplikate in 'n gebuigde vorm begin giet en die gebuigde duplikate (stereo's) is op 'n silinder gemonteer. Sowel die drukoppervlak as die papier het nou om silinders gelê en bowendien is die papier gevoer vanaf 'n groot papierrol. Dit was die begin van die draaipers, wat spoedig bekend sou staan as die rolpers.
Moderne settegnieke
Die eerste stap in die produksie van 'n stuk drukwerk is om die bewoording (die kopie of manuskrip) te set. Van Gutenberg se tyd af tot laat in die 19e eeu is alle setwerk met die hand gedoen. Dit wit se, elke lettertjie van elke woord op elke bladsy in 'n boek is met die hand geset. Dit was vir nagenoeg 400 jaar die geval. Selfs vandag word sekere setwerk, byvoorbeeld vir handbiljette en soms ook vir die opskrifte van koerantberigte, met die hand gedoen. In 1885 het Ottmar Mergenthaler die Linotype-setmasjien ontwerp en in 1887 het Tolbert Lanston die Monotype-setmasjien ontwerp.
Daarmee het hierdie twee Amerikaners 'n nuwe geskiedenis van die drukkuns ingelui. Die Linotype-proses is meestal in die produksie van koerante en tydskrifte gebruik. Monotype, wat byna onmiddellik deur Britse beleggers na Engeland gelok is, is weer hoofsaaklik in boekdrukwerk en die druk van ander gehalte publikasies gebruik. Die onderneming Monotype Corporation was ook, onder leiding van die gevierde tipograaf Stanley Morison (1889- 1967), verantwoordelik vir die voortreflikste reeks drukletterontwerpe in die geskiedenis van die drukkuns. 'n Behendige handsetter kan ongeveer 1 000 karakters per uur set, maar 'n Linotype-setmasjien lewer nagenoeg 6000 karakters per uur. ln hierdie masjien word die tikproses op die toetsbord en die giet van die letters (in reëls) gekombineer.
Die setter sit voor die toetsbord en tik die manuskrip (ook kopie genoem). Soos elke toets gedruk word, word 'n matrys ('n bronsskyf waarin 'n letter, of karakter, gepons is) uit 'n magasyn vrygestel totdat genoeg karakters vir 'n volle reël gereed is. Die woordspasies word bepaal deur wigvormige spasieerders wat tussen die woorde inwig en so verseker dat elke reël ewe lank is. Die reëlmatryse word nou verskuif na die gietseksie van die masjien, waar gesmelte loodallooi in die matryse ingespuit word. Sodra die lood afgekoel het, word die reël na die staalgalei vervoer en die gebruikte matryse word terugvervoer na die matrysmagasyn sodat dit vir die volgende reëls gebruik kan word. Foute word gekorrigeer deur die hele reël oor te set.
Filmsetwerk
Filmsetwerk het gedurende die sestigerjare op die voorgrond getree. In filmsetwerk word geen lood gebruik nie. Die kopie of manuskrip word op die gewone manier op 'n toetsbord getik, en terselfdertyd word die posisie van 'n negatiewe matrys, waarin die letters deurskynend in 'n swart oppervlakte verskyn, beheer. Die beheer oor die matrys geskied deur direkte meganiese of elektriese koppeling of deur middel van 'n geperforeerde papierband. Wanneer die letter van die matrys in posisie kom, belig 'n elektroniese flits die karakter op 'n film. 'n Verstelbare lensstelsel maak 'n verskeidenheid lettergroottes moontlik. Letter vir letter word op die film belig totdat die hele teks geset is en op film vasgelê is. Sodra die film belig is, word dit ontwikkel, gewoonlik in 'n outomatiese ontwikkelapparaat. 'n Fotostatiese afdruk (of proef) word van die film gemaak vir proefleesdoeleindes. Setfoute word op 'n spesiale korrigeertoestel, met sy eie toetsbord, aangebring. Die jongste ontwikkelings op die filmsetgebied sluit in die aanwending van die magnetiese band en elektroniese rekenaars wat in die setapparaat ingebou word en waarmee die moontlikhede van hierdie setmetode geweldig· uitgebrei word.
Bladsamestelling
Nadat die galeiproewe gelees is en die nodige korreksies aangebring is, word daar oorgegaan tot die gereedmaak van die bladsye vir die beoogde boek, koerant, ensovoorts. Of die setwerk nou uit lood bestaan en of dit op film is, die beginsels bly dieselfde. Elke bladsy van 'n boek of koerant het presies dieselfde vooraf bepaalde lengte en die lood (of film) word nou opgedeel in bladsye wat elkeen dieselfde aantal reëls bevat. By geïllustreerde publikasies moet daar tydens die opmaak van die bladsye vir die illustrasies voorsiening gemaak word. Nadat die bladproewe gekontroleer en die finale korreksies aangebring is, word die bladsye in drukvorms van 8, 16 of 32 bladsye saamgestel, afhangende van die tipe drukmasjien waarop die werkstuk gedruk gaan word.
Fotogravure
Fotogravure behels die prosesse wat gebruik word in die fotografiese voorbereiding van illustrasies vir ŉ drukplaat. 'n Kenmerk van al hierdie prosesse is die gebruik van 'n raster waardeur die toongradasies opgebreek word tot fyn kolletjies. Die prosedure is basies so as volg:
Eers word 'n negatief van die foto of illustrasie gemaak via 'n raster. Die blok of plaat, wat met 'n liggevoelige emulsielaag bedek is, word nou via die berasterde negatief belig. Die ontwikkeling van die beligte blok is eintlik meer 'n etsproses waartydens die onbeligte areas van die blok weggeëts word tot 'n bepaalde diepte, sodat slegs die oorblywende kolletjies op drukhoogte bly staan.
Op drukhoogte word kontak gemaak met die inkrollers en die papier. Die fotogravureproses word op verskillende maniere toegepas na gelang van die spesifieke soort drukproses waarvoor die drukplate gebruik gaan word. In die geval van litografiese plate, wat vir die vlakdrukproses gebruik word, word dieselfde prosedure gevolg, behalwe dat die beligting van die plaat via 'n gerasterde positief geskied, aangesien die dele van die plaat wat die beeld dra, geëts moet word. Vir vlakdruk (Iitografie) sal die metaal van die drukbeeld nie tot enige diepte weggeëts word nie, maar slegs liggies geëts word ten einde die oppervlak meer geskik te maak vir die inklaag wat daaroor gerol gaan word tydens die drukproses.
Fotogravure vir diepdruk verskil ietwat van die voorgaande. In hierdie geval word 'n laag gelatienbichromaat op 'n papierbasis via ŉ ongerasterde positief belig. Die emulsie sal vir 'n gedeelte van sy dikte onoplosbaar word, na gelang van die hoeveelheid Jig wat deur die positief daarop val. Wanneer hierdie emulsie oor 'n koper silinder getrek word en die papierbasis verwyder word, word 'n etsoplossing daaroor aangewend. As gevolg van die varierende densiteit van die emulsie sal die koper silinder geëts word tot verskillende dieptes. Waar die etsdiepte groter is, sal meer ink vasgehou word, en omgekeerd. Die diepste etsing sal dus die donkerste druk en so meer.
Elektroniese gravure In die afgelope twee dekades is die elektroniese aftaster ("scanner") ontwikkel, waarmee transparante, kunswerke of foto's elektronies afgetas (of geskandeer) word. Die lesings van die aftastingmeter word aan ŉ rekenaar gevoer, wat bepaal presies hoeveel beligting en ontwikkeling van die positiewe of negatiewe nodig is, Die elektroniese aftaster bepaal verder ook die hoeveelheid en diepte van die etsproses en verseker die beste moontlike gehalte vir alle reproduksiewerk.
Die rolpers
'n Rolpers is 'n drukmasjien waarop die meganiese druk wat nodig is om die drukoppervlak en die papier met mekaar in aanraking te bring, uitgeoefen word deur twee geboe oppervlakke. Die uitvinding van fotografie in die 19e eeu het die weg gebaan vir verdere eksperimente ten opsigte van litografiese drukwerk en die gepaardgaande vervolmaking van die rolpers. Die drukplaat is op 'n silinder gemonteer en die papier is ook om 'n silinder gevoer; laasgenoemde is bekend as die druksilinder,
Rolperse word vir hoogdruk-, vlakdruk- en diepdrukaanwendings gebou. Die papier word as gesnyde velle of van 'n rol in die masjien gevoer. Terwyl die silinders rol, word ink vanaf 'n inkbad op die inkrollers oorgedra, wat die ink oor die drukplaat rol. Die druksilinder bring die papier in aanraking met die beïnkte drukplaat en die ink word na die papier verplaas. Hierdie beskrywing geld slegs vir die druk van die een kant van die papier en alles slegs in een kleur.
Om terselfdertyd die ander kant van die papier te bedruk, is 'n ekstra stel silinders nodig en vir drukwerk in 'n aantal kleure word ŉ ooreenstemmende aantal silinderpare vereis. Om byvoorbeeld net die een kant van 'n vel papier in 4 kleure te bedruk, is 4 stelle silinders nodig. Gewoonlik is groot rolperse wat deur 'n papierrol gevoer word, toegerus met 'n voumasjien wat sommer dadelik die gedrukte velle sny en vou. Rolperse word veral gebruik vir die druk van boeke of tydskrifte met baie groot oplae (groter as 25000) en is onontbeerlik by die druk van dagblaaie, waar snelle produksie gepaard gaan met groot oplae. Sulke koerantrolperse kan tot 30 km papier binne 'n uur bedruk.
Vlakdruk
Die vlakdrukproses is ŉ ontwikkeling van Alois Senefelder se uitvinding van litografie. Senefelder se uitvindsel kom neer op die spesiale voorbereiding van 'n illustrasie op 'n steen, waarmee afdrukke dan gemaak kan word. Die proses, ook steendruk genoem, berus op die wedersydse afstoting tussen water en ink. Die moderne vlakdrukproses toon slegs wat laasgenoemde beginsel betref, ooreenkoms met Senefelder se uitvindsel. Van 'n steen is daar natuurlik geen sprake nie. Die drukoppervlak is 'n plat metaalplaat waarop die drukbeeld liggies geëts is. Die plaat word am die drukplaatsilinder getrek.
'n Tweede silinder, die druksilinder, dra die papier. Die twee silinders raak egter nie aan mekaar nie. Tussen die twee silinders loop 'n derde silinder met ŉ rubber-"kombers", Die proses werk basies soos volg: Die silinder waarom die drukplaat vasgetrek is, draai in die rondte en kom in aanraking met die waterrollers, en 'n lagie water word op die nie-drukoppervlaktes gelaat. Onmiddellik daarna kom die drukplaat met die inkrollers in aanraking en ŉ lagie ink word op die drukoppervlaktes gelaat.
Die waterlagie Iê nie op die olierige geëtste drukbeeld nie en die olierige drukkersink kleef nie aan die waterlagie nie. Namate dit verder draai, kom die beïnkte drukbeeld in aanraking met die rubbersilinder en laat op die rubber ŉ inkafdruk van die drukbeeld. Die rubbersilinder draai ook in die rondte, maak kontak met die papiersilinder en dra die ink oor op die papier. Die voordeel van die rubbersilinder is dat weens die veerkragtigheid van die rubber dit moontlik is om op growwe papier te druk en terselfdertyd die slytasie van die plaat te verminder.
Die drukplate wat in die vlakdrukproses gebruik word, is gewoonlik van aluminium of sink en tydens die fotogravureproses word 'n liofiellak op die drukoppervlak, met ander woorde op die drukbeeld, aangebring, wat die gewenste basis vorm vir die beïnkingsproses.
Diepdruk
Hierdie drukproses is ŉ variasie van die eeue-oue graveerkuns (intaglio). Die proses word gekenmerk deur die feit dat die drukbeeld op 'n koper silinder gegraveer word. Ten einde besonder skerp beelde te verseker en terselfdertyd die toongradering van die onderwerp getrou weer te gee, bestaan die gravering uit 'n groot aantal uiters klein gaatjies – ongeveer 5000 per cm2. Die gaatjies wissel in diepte op verskillende dele van die beeld na gelang van die intensiteit van die kleur wat weergegee moet word. Die verdeling van die koperplaat in die groot aantal klein gaatjies word bewerkstellig deur middel van 'n spesiale etsprosedure (sien fotogravure hierbo). Die diepdrukmasjien bestaan uit 'n inkbad waarin die spesiale, uiters vloeibare en hoogs ontvlambare ink Iê.
Die gegraveerde silinder d raai deur die inkbad terwyl die druksilinder, wat met harde rubber bedek is, die papier teen die gegraveerde silinder druk. 'n Staallem wat net so lank soos die silinder is, Iê teen die gegraveerde silinder, en terwyl laasgenoemde draai, stoot die lem alle oortollige ink van die silinder af sodat slegs die ink in die gegraveerde gaatjies op die silinder oorbly. Weens die hoë aanvangskoste van die diepdrukproses, is die proses eintlik meer geskik vir groot oplae van 30 000 eksemplare of meer.
Gevolglik word die diepdrukproses hoofsaaklik vir gehaltetydskrifwerk gebruik, dikwels in volkleur, waar oplae maklik 100 000 oorskry. Vir werk van hierdie aard is groot rolperse met verskeie stelle silinders en papierlewering vanaf papierrolle die oplossing. Die diepdrukproses word nog steeds ontwikkel en verbeterings word kort-kort aan hierdie proses aangebring, en die gehalte kan werklik voortreflik wees.
Bow Wow (kletsrymer)
Bow Wow (gebore 9 Maart 1987) is 'n Amerikaanse akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Big Momma's House (2000), Like Mike (2002), The Fast and the Furious: Tokyo Drift (2006), en Scary Movie 5 (2013).
Drukkerswese
Volkleurdrukwerk
Volkleurdrukwerk word gedoen met slegs 4 kleure ink. Dit is geel, blou, pers rooi en swart, en hierdie vier kleure stel die drukker in staat om bykans enige denkbare kleur te druk. Voordat dit egter by die drukstadium kom, moet die 4 positiewe van die 4 kleure eers gemaak word. Dit word gedoen deur die proses van kleurskeiding. Die kleurkunswerk of transparant word gefotografeer deur 3 filters. Die rooi filter lewer 'n blou positief, die groen filter lewer 'n persrooi positief en die blou filter 'n geel positief. Die swart positief word sonder die hulp van 'n filter geproduseer. Van elke positief word 'n drukplaat gemaak en sodra die 4 kleure bo-oor mekaar gedruk word, word die volkleurreproduksie verkry. Veral die gebruik van die elektroniese attaster ("scanner") maak verbasend getroue kleurreproduksies moontlik; die enigste beperkende element is die vernuf van die masjienoperateurs.
Die drukkerswese In Suid-Afrika
In 1795 het die Engelse die Kaap beset en in 1800 het die Britse goewerneur, sir George Yonge, private drukwerk verbied. ln 1799 het Harry Harwood Smith, 'n drukker van ambag, in Kaapstad aangekom en hy het 'n aandeel gehad in die druk van sekere amptelike stukke. Een daarvan was 'n proklamasie van 26 Februarie 1799, en dit is een van slegs drie voorbeelde van Kaapse drukwerk van voor 1800 wat bewaar gebly het. Die ander twee is 'n fragment van 'n Almanac van Ritter en ŉ pamflet deur ene Schoonberg, gedruk vir die South African Missionary Society. In 1800 het die firma Walker & Robertson 'n meer gevorderde drukpers ingevoer en kort daarna is die onderneming deur die Regering oorgeneem. In 1802 het 'n gedig, De Maan, deur ds. Meent Borcherds van Stellenbosch in 'n uitgawe van 40 bladsye verskyn.
Gelukkig het een eksemplaar van daardie eerste uitgawe behoue gebly. In 1809 is die eerste gebore Suid-Afrikaner as drukker aan die Kaap opgelei. Hy was Bernardus Josephus van de Sandt. In 1820 is die drukker infrastruktuur aan die Kaap verder versterk uit die geledere van die Britse setlaars van 1820. Hierdie Setlaars was gewoond aan 'n vrye pers en toe George Greig in 1824 Suid-Afrika se eerste koerant, The South African Commercial Advertiser, gepubliseer het, het 'n uitgerekte stryd om die vryheid van die pers begin. In 1828 is die persverbod opgehef en van toe af het die drukkerswese in Suid-Afrika vinnig begin uitbrei. In 1898 is die Suid-Afrikaanse Tipografiese Unie gestig om die arbeidsaangeleenthede in die drukkersbedryf te reguleer.
Vandag is die drukkerswese in Suid-Afrika net so gevorderd soos die voorstes ter wêreld. Die modernste filmsetmetodes is lank reeds hier in gebruik en die koerantrolperse is van die grootste ter wêreld. Voortreflike tipografiese ontwerpers verseker dat drukwerk in Suid-Afrika tegnies en esteties op die hoogste vlak staan.
Erich Kestin
Erich Kestin (25 Junie 1895 – 22 Mei 1969) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Ein Burschenlied aus Heidelberg (1930), The Gala Performance (1932), The Blue from the Sky (1932), en Der Sprung ins Nichts (1932).
Borgo
Borgo (meervoud: borghi) is 'n Italiaanse vakterm van Germaanse oorsprong met drie verskillende betekenisse. Dit kan verwys na
Die term maak deel uit van 'n aantal Italiaanse plekname, maar het in die buiteland ook bekendheid verwerf danksy die vereniging I Borghi più belli d’Italia ("Die mooiste borghi van Italië") waarin 281 nedersettings van historiese, kulturele en argitektoniese belang saamgesluit het.
Spitalfields
Spitalfields [ˈspɪtəl'fiːldz] is 'n voormalige parogie in die Londense administratiewe distrik Tower Hamlets (London Borough of Tower Hamlets) wat gedeeltelik in Sentraal-Londen en gedeeltelik in die East End van Londen naby Liverpool-stasie en Brick Lane geleë is.
Derren Litten
Derren Litten (gebore 21 Desember 1970) is 'n Engelse skrywer, akteur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse EastEnders (1985), Pie in the Sky (1994), The Catherine Tate Show (2004), en Benidorm (2007).
Spitalfields
Ondanks die oprigting van moderne monolitiese kantoorgeboue uit glas en staal as deel van 'n proses waardeur Londen tradisionele finansiële distrik vanuit die City of London na aangrensende buurte begin uitbrei het, het die atmosfeer en karakter van Victoriaanse Spitalfields op plekke bewaar gebly. Een van Spitalfields se historiese kroeë, The Ten Bells, word met die geheimsinnige reeksmoordenaar Jack the Ripper verbind. Die huis waar een van sy slagoffers, Annie Chapman, vermoor is, was hier geleë. Baie van die polisieondersoeke met betrekking tot die Ripper-moorde is in Spitalfields deurgevoer.
Spitalfields het sy naam aan St. Mary's Spittel te danke - 'n hospitaal en klooster wat in 1197 gestig is. In 'n veld vlakby die klooster is die beroemde Spitalfields Market vir die eerste keer in die 13de eeu gehou. In die moderne tyd bekend as vrugte- en groentemark, wat deur die City of London Corporation bestuur word, is dit in 1991 as New Spitalfields Market na Leyton verskuif nadat die historiese markterrein te klein geraak het.
Hennie Smit (politikus)
Hendrik Hanekom Smit (1928 - 2012) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lid van die Nasionale Party. Hy was die parlementslid vir Stellenbosch (1958-1982), minister van Kleurlingsake (1976-1978) in die kabinet van John Vorster, en daarna minister van Poswese en Telekommunikasie (1979-1982) in P.W. Botha se regering.
Biografie
Hennie Smit is in 1928 in Dalsig, 'n voorstad van Stellenbosch, gebore. Hy het aan die Fakulteit van Handel aan die Universiteit van Stellenbosch gestudeer.
Hy word in 1958 verkies as volksraadslid vir Stellenbosch, en word redakteur van die Die Kruithoring-koerant, die Nasionale Party se persorgaan. In 1974 sluit hy by die Suid-Afrikaanse regering aan as adjunkminister van maatskaplike sake en pensioene en adjunkminister van Kleurlingsake, Sake van die Rehoboth-tuisland en Verhoudings met die Nama. In 1976 word hy bevorder tot Minister van Kleurlingsake in die Vorster-regering.
Hy was bekend as gematig in die Nasionale Party en het op sy tyd geglo dat apartheid gered sou kon word as die mees gepubliseerde en blatante aspekte van segregasie herroep word.
Hy woon tot 1994 in Stellenbosch en daarna in Yzerfontein. Hy het aan Parkinson se siekte gely en sterf op 25 Junie 2012 in die ouderdom van 86.
NG gemeente Calitzdorp
Die NG gemeente Caliztdorp'' is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode van Wes-Kaapland met as middelpunt die gelyknamige dorp in die Klein-Karoo aan die voet van die Swartberge.
Berglelie
Die naam berglelie kan verwys na:
NG gemeente Calitzdorp
Agtergrond
Die gemeente is op 22 Februarie 1873 gestig, maar reeds in 1845 is Buffelsvlei as kerkplaas uitgegee en wel as ’n verafgeleë buitewyk van Mosselbaai. In 1852 is Oudtshoorn afgestig, en van toe af tot 1873 was Calitzdorp ’n buitewyk van laasgenoemde gemeente.
Die dienste is in die begin onder die lemoenbome gehou, nie ver van waar die brug nou oor die by die dorp rivier gaan nie. Die eerste kerkgebou is op 7 Junie 1857 ingewy en as gevolg hiervan besluit die kerkraad van Oudtshoorn om voortaan twee maal per jaar hier nagmaal te bedien. Maar intussen het die plan posgevat om hier ’n afsonderlike gemeente gestig te kry en met dié doel is ’n versoekskrif, vergesel van ’n waarborglys vir £185, op 22 April 1867 aan die kerkraad voorgelê.
Stigting
Ds. T.J. van der Riet van Mosselbaai en ds. Dirk van Velden van Ladismith het die ou kerk se hoeksteen op 20 Februarie 1856 gelê. Dis op Saterdag 11 September 1880 opnuut ingewy nadat dit vergroot is volgens die plan van J.C.M. Hager, ’n seun van Carl Otto Hager, wat onder meer Ladismith, Albertinia en Ceres se ou kerke ontwerp het.
’n Kommissie bestaande uit Frederik Geyser, Petrus Claassen en J. J. Strydom is benoem om nog bydraes te kry. Die saak is om die een of ander rede vertraag en eers op 30 September 1872 is toestemming van kerkraadsweë tot afstigting verleen. Op 22 Februarie 1873 het die Ringskommissie byeengekom en is die gemeente formeel gestig. Iets meer as ’n jaar daarna was die nuwe gemeente, bevoorreg om sy eerste leraar, prop. Richard van Renen Barry, te ontvang, en het die kerkgebou gou geblyk nie groot genoeg te wees nie.
Op 11 September 1880 is die vergrote gebou plegtig ingewy. Hierdie tweede kerkgebou het die gemeente langer as 30 jaar as aanbiddingsplek gedien, tot dit ook later by groot kerkgeleenthede die skare nie kon bevat nie. Eindelik is besluit om dit af te breek en is die teenswoordige kerk, wat £13 000 gekos het. Dit is een van die Paarlse argitek Wynand Louw se vroegste kerke.
Na ’n geseënde bediening van 41 jaar moes ds. Barry die herderstaf vanweë afnemende kragte neerlê en vyf maande daarna is ds. G. J. du Plessis hier bevestig. Hy het hier gestaan tot 1925. (Geskryf deur Morne van Rooyen)
Paula Kelly (aktrise)
Paula Kelly (gebore 21 Oktober 1943) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Andromeda Strain (1971) en Soylent Green (1973), en in die televisiereekse Night Court (1984) en The Women of Brewster Place (1989).
John Cabot University
John Cabot University is 'n klein Amerikaanse privaatuniversiteit in die Trastevere-buurt van die Italiaanse hoofstad Rome wat op die vrye kunste fokus en Engelssprekende studente vir voor- en nagraadse studies aanvaar. Die instelling, wat oor drie kampusse versprei is, is genoem na die Venesiaanse ontdekkingsreisiger Giovanni Caboto, beter bekend onder die geangliseerde vorm van sy naam, John Cabot.
Die universiteit is oorspronklik in 1972 as 'n klein geaffilieerde studieprogram van die Hiram College te Hiram in die Amerikaanse deelstaat Ohio gevestig en het as John Cabot International College bekendgestaan. In 1991 het dit 'n selfstandige universiteit geword wat in 2003 geakkrediteer is.