cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hans du Plessis
Poësie
Hierna publiseer hy self die bundel “Die Griekwapsalms en annerlike goeterse yt die Woord yt”, wat die voorloper is vir die bundel “Innie skylte vannie Jirre”. Hierdie bundel is gebaseer op Bybelgedeeltes uit veral die Psalms en Spreuke maar ook uit ander Bybelboeke, wat hy self in Griekwa-Afrikaans verwerk. In 2002 ontvang “Innie skylte vannie Jirre” die prys vir die beste Algemene Christelike Boek van die CBSA (die Christian Booksellers Association of Christelike Boekhandelvereniging). Die sukses van hierdie bundel word opgevolg met die soortgelyke “Boegoe vannie liefde” (omdigting van Hooglied in Griekwa-Afrikaans) en “Hie neffens my”. “Karos orie dyne” verplaas weer die Bybelse agtergrond na die wêreld van die Griekwas, waar hierdie dialek se treffende uitsprake en beelde in knap verse geboekstaaf word. Die gedigte bevat die Dawidpsalms en ander Bybelgedeeltes, insluitende gelykenisse. Randall Wicomb toonset verskeie van Hans se Griekwa-gedigte, bied landswye konserte aan en verewig die liedjies ook op CD. “Boegoe vannie liefde” word in ’n musiekproduksie verwerk en by die Stellenbosch Woordfees opgevoer in 2011, waar dit spesiale vermelding kry met die toekenning as die beste musiekproduksie. Die produksie Boegoe vannie Liefde, getoonset en uitgevoer deur Lize Beekman was deel van Radio Sonder Grense se Kunstefees op die lug. Kruis van Liefde, saam met Bernard Odendaal, is 'n Paasspel van 'n bundel gedigte wat in 2020 verskyn en wat as oratorium deur Franco Prinsloo gekomponeer is en deur Lizanne Barnard getoonset word as musiekteater onder die titel Barabas by die Kruis. Sy gedigte word opgeneem in verskeie versamelbundels, waaronder “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”, “Goudaar”, “Digters en digkuns” en die “Versindaba” bundels wat jaarliks na hierdie fees uitgegee word.
Prosa
Baie later verskyn die roman “Verbrande paradys” oor die Vredefort-koepel, waar die gemeenskap wat hier op mekaar aangewese is se lewens teen die agtergrond van die natuur en die geskiedenis van die omgewing geskets word. Die Vredefortkoepel is geskep deur die val van ’n meteoriet ongeveer tweeduisend miljoen jaar gelede en is die grootste meteoriet-impakgebied ter wêreld. Die verhaaltyd strek oor ongeveer vyf jaar en dek die belangrikste jeugkarakters se tienerjare in die koepel tot hul eerste twee jaar op universiteit in Potchefstroom. Daar is Sybrand Venter wie se pa tragies sterf en hom dwing om gou volwasse te word, sy broer Henro wat goed is met sy hande maar nie uitgeknip is vir student nie en die atleet Andries Spogter. Hoewel die verhaal nie chronologies vertel word nie, ontvou die koepel se familiegeskiedenisse en verhoudinge tussen die Venters, die Spogters en die Nels stelselmatig in die hede van die verhaal. Die verhaal eindig met hoop, waar die slothoofstuk sinspeel op moontlike toekomstige gebeure in die lewe van die karakters en die erkenning van die Vredefort-koepel as wêreld-natuurerfenisgebied. Hoe die mens die natuur kan bewaar en geniet of deur apatie kan verwaarloos en vernietig word die oorheersende tema van die verhaal.
“Die pad na Skuilhoek” het die Voortrekkers as historiese agtergrond. Drie kinders, Lourens Botha, Petronel van Rensburg en hulle vriend Vryheid oorleef tydens hierdie trek die Matabeles se Liebenberg-moorde naby die huidige Parys in die Vrystaat op 23 Augustus 1836. Vryheid is die kind van ’n onbekende slavin en ’n onbekende wit man. Hulle kruip weg op Skuilhoek en Lourens probeer later om hierdie gebied vir hulle as plaas te bekom. Die rassespanning en geweld van hierdie tydperk word op realistiese wyse voorgestel. Die skrywer beeld die Voortrekkers uit as ’n groep mense wat nog nie ’n gedeelde lotsverbondenheid het nie. Dit is inderdaad in groot mate aan hulle verdeeldheid en hardkoppigheid te wyte dat die hele laer uitgemoor is. Die roman lewer behalwe die historiese perspektief ook ’n knap blik op die seksuele ontwaking van jongmense op pad na volwassenheid. “Die pad na Skuilhoek” is in Nederlands vertaal as “Op weg naar Schuilhoek”, en sy vervolg, “As die wind kom draai” word tans ook in Nederlands vertaal. Die wind van die titel is metafories van gerugte wat as die waarheid vertel word, geskiedenis word en later die waarheid en mite waarby mense hou. Die wind hou ook verband met ’n nuwe tydsgees, kreatiewe denke, verandering en omwenteling van opvattings. Die verhaal speel af in 1844 in ’n ongetemde Suid-Afrikaanse binneland, met die hoofkarakters die Voortrekkerfamilies wat hulle naby Potchefstroom en die Vredefort-koepel vestig, naamlik die Bothas, Prinsloos en Steyns. Aan die rand van hierdie boerefamilies staan die inheemse inwoners, wie se lotgevalle onlosmaaklik met hulle s’n verweef is. Vryheid is die kind van ’n onbekende slavin en ’n onbekende wit man en hy is soos ’n broer vir Lourens Botha, die eienaar van Skuilhoek, en sy vrou, Petronel. Sentraal in die verhaal is die liefde tussen Vryheid en Magriet Prinsloo, wat oënskynlik liefde oor die kleurgrens is, maar soos die karakters se voorgeskiedenis ontvou raak hierdie klassifikasie problematies. Sub-intriges is Lourens se ambisie om veldkornet van die Berglandwyk te word en Bybeltjie Steyn se roeping om in Nederland vir predikant te gaan studeer. Meester Joachim Roos bly drie uur te perd van die plaas Skuilhoek op Mooirivierdorp (die latere Potchefstroom) en help die drie jong mans met hulle onderskeie probleme. Kwessies soos slawerny, rassevermenging en afkoms word in die verhaal aangeraak. Belangrik is veral die beeld van die geskiedenis wat met tyd opgebou is, met bevraagtekening van die geloofwaardigheid en kredietwaardigheid van historiese figure wat tot helde gemaak is.
“Inboekeling” se titel verwys na die inboekstelsel van die republieke in Suid-Afrika in die negentiende eeu. Hierdie praktyk was onder andere een van die oorsake van die eerste Engelse anneksasie van Transvaal in 1877, omdat dit beskou is as ’n voortsetting van slawerny. Dit was egter ’n praktyk wat ook in die twee Britse kolonies toegepas is. Swart kinders is ontvoer en dan ingeskryf in ’n boek op die dorp, waarna hulle as slawe vir die wit mense werk. Die patriarg Hermaans Opperman regeer sy gebied (Hier) met ’n ysterhand en laat sy seun Niklaas enigiets toe. Niklaas kom met Japie Niemand aan ’n riem op die werf van Hier aan. Maria Coetzee dwing Niklaas om die kind terug te neem na sy mense toe, maar die kind verkies om eerder onder haar sorg geplaas te word. Japie Niemand kom van Elders af en was op pad na Niemandsland, maar dit is duidelik dat hy ’n geheim verberg. Daar is onrus onder die gekleurde inboekelinge wat net wag vir ’n geleentheid om uit te bars en dan is daar nog die leeus en wilde natuur wat bedreigings is. Benewens die etiese kwessies wat geopper word, is die boek ook ’n spanningsverhaal.
"Tussen die Klippe" is ook 'n historiese roman wat afspeel in die onsekere oorgangsjare rondom die 1850's in die omgewing van te stigte Pretoria. Die verteller, Johannes, word as onwillige heemraadslid gedwing om te oordeel oor die beeldskone jong vrou, Susanna Marais, wat van veelmannery beskuldig word, en soos die Apostel worstel Johannes met die betekenis van die liefde.
"Drie Vroue en 'n Meisie" vertel die verhaal van die nageslag van die Skotse delwer wat sy geluk op die diamantdelwerye van die Wes-Transvaalse Hoëveld kom soek, maar sy vrou verloor en sy baba agterlaat om deur 'n ongenaakbare gemeenskap en kerk in die steek gelaat te word - tot in die derde geslag...
"Die Opstand van Poppie Nel" verskyn in 2020 en handel oor die genesing van 'n jong vrou wat oor baie jare deur hulle pastoor seksueel gemolesteer word. Kan so 'n mens ooit weer opstaan, want die wreedste moord is die waar die slagoffer na die moord moet bly lewe.
“Splinters” is ’n keur uit sy rubrieke wat oor sowat twintig jaar veral in die Potchefstroom Herald maar ook in ander koerante en tydskrifte verskyn het. Van sy kortverhale verskyn in tydskrifte soos Tydskrif vir Letterkunde. Sy kortverhaal “Staan, Dawid, staan!” word opgeneem in die versamelbundel “Liefde loop ver” onder redaksie van Jeanette Ferreira. Ander versamelbundels waarin sy werk verskyn sluit in “Uit die kontreie vandaan”. Sy kortverhaal “Die vis” word deur Chris Claassen in ’n kort drama verwerk en onder die titel “Die geelvis” opgeneem in die versamelbundel “Kort dramas vir ’n nuwe geslag”.
Drama
Op versoek van die dramadepartement van die Hoërskool Pro Arte Alphen Park in Pretoria verwerk hy in 1995 sy jeugverhaal “Disse flippen stukkende wêreld dié, my ou” tot ’n eenbedryf vir die verhoog. Hy kry in 1996 die C.R. Swart-prys vir hierdie dramaverwerking wanneer dit by die ATKV-tienertoneelkompetisie opgevoer word. Tydens die Klein Karoo Nasionale Kunstefees in 1997 word sy eerste Griekwa-drama, “Broerse”, opgevoer. Dit vertel die verhaal van ’n gesin wat deur kleurvooroordeel versplinter word. Twee broers beland aan verskillende kante van die kleurskeidslyn en raak dan beide op dieselfde vrou verlief. Die kleurbehepte gemeenskap hou die broers van mekaar weg, terwyl die meisie dit moeilik vind om te kies, want sy word nie toegelaat om lief te hê soos sy wil nie. In 1999 span Hans saam met die komponis Wilhelm Joubert en bring die musiekspel oor die Anglo-Boereoorlog, “Liefde en oorlog”, by die Aardklop Kunstefees op die planke. Hy verwerk ook sy “Boegoe vannie liefde” as ’n musiekspel vir die verhoog.
Eerbewyse
In 1997 ontvang hy ’n erepenning van die Akademie saam met Annette du Plessis vir Afrikaanse dokumentêre televisieprogramme vir hulle program “Afrikaans – ons eie mixed bredie”. In 2009 word hy vereer met ’n ATKVeertjie-toekenning. Tydens die Woordfees van 2011 op Stellenbosch voer ’n groep jong kunstenaars van Potchefstroom onder regie van Adri Breed ’n verwerking van “Boegoe vannie liefde” op, wat getoonset is deur Lize Beekman. Die 28 November 2013 uitgawe van die tydskrif Literator word aan hom opgedra.
Redakteur
1992 – Skryfateljee (saam met D.H. Steenberg)
Artikels in boeke
1981 Musiek: 'n sintaktiese analise. Hulsels van kristal. Red. A-J. Coetzee, Kaapstad.
1982 Resensies. Oor skrywers en boeke. Red. F.I.J. van Rensburg, Johannesburg, Perskor.
1983 Taalvariasies in die Afrikaans van Johannesburgers. Taalverskeidenheid. Reds. G.N. Claassen en M.C.J. van Rensburg. Pretoria: Academica.
1983 Die voorgraadse onderrig van die Afrikaanse sintaksis. Afrikaans: objek en metode. Reds. LC. Eksteen en R. Pretorius. Pretoria: J.L. van Schaik.
1984 Die handhawing van Afrikaans. Afrikaans: stand, taak en toekoms. Reds: K.P. Prinsloo en M.C.J. van Rensburg. Pretoria: HAUM.
1984 Die verband tussen taal-en letterkunde. Huldigingsbundel: G.S. Nienaber. Red. AL Sinclair. Kaapstad: UWK.
1985 Die grammatika van die prosa. Gids by die literatuurstudie. Reds. E. Botha en T. T. Cloete. Pretoria: HAUM-Literêr
1985 Afrikaans in Johannesburg. Die vertaling van nie-standaardtaal. Pretoria: Unisa.
1987 Die Afrikaner en Afrikaans. Afrikaans en taalpolitiek. Reds. H. en T. du Plessis. Pretoria: HAUM.
1989 Die Afrikaanse taalgemeenskap. Inleiding tot die taalkunde. Red. T.J.R. Botha. Pretoria: Academica.
1990 Die taalaanbod van die universiteit. Taal en bedryf. Red. I.R. Ribbens. Pretoria: RGN.
1992 Die Afrikaanse woordelys en spelreëls. Taalkommissie, Suid-Afrika Akademia. Kaapstad: Tafelberg.
19994 Taalkontakvariasie in Afrikaans. In: Nuwe perspektiewe op die geskiedenis van Afrikaans. Reds. G. Olivier en A. Coetzee. Halfweghuis: Southern Boekuitgewers.
1995 Skryfkuns as literêre teorie. Vernuwing in die Afrikaanse letterkunde, geredigeer deur M. Hattingh en H. Willemse. Kaapstad: UWK.
1998 Die sin van sintaksis vir die skryf van skryfkuns. Sintaksis op die voorgrond. Rufus Gouws & Ilse Feinhauer (reds.). Pretoria: van Schaik. 68 - 77.
1999 Taalbeplanning. Taal en stryd, Theo du Plessis & Alwyn van Gensen (reds). Pretoria: van Schaik.
2001 Die ontwikkeling van die Afrikaanse variasietaalkunde. Taallandskap. Reds. Carstens & Grabe, H. Pretoria: van Schaik. 69 - 80.
2012 Kom ons skryf 'n gedig. In: Die Afrikaanse skryfgids. Riana Scheepers en Letti Kleyn (reds.) Johannesburg: Penguin Books.
Artikels in geakkrediteerde tydskrifte
1975   Die hoërskool en die taalwetenskap. Klasgids, 10:2. Augustus. 61-74.
1977   Die vergelykingskonstruksie in Afrikaans. Taalfasette, 22(2). 1-17.
1977   On wh-movement in Afrikaans. Linguistic Inquiry, 8.
1978   'n Funksionele benadering tot NS-uitbreiding in Afrikaans. Taalfasette, 24 (1).
1981   Verskuiwing of verdwyning: 'n sintaktiese kwessie. Taalfasette, 27(1).
1981   Afrikaans in Johannesburg. Taalfasette 27(2). 1-14.
1983   Het Afrikaans die Afrikaner ontgroei? Standpunte 168, XXVI:6. 23- 29.
1983   Die analise van 'n Griekwavertelling. LVSA-kongresreferate.
1983   Hoe Afrikaans is Afrikaans-Nederlands? Koers, 48,2. 93-99
1983   Iets oor sprekersempatie. Literator, 4,1. 3-9.
1984   Resensieartikel: Wat sê jy? S.A. tydskrif vir taalkunde, 2,1. 83-85.
1984   Die onderrig van die Afrikaanse taalkunde. Klasgids, 19:2. 80-84.
1985   Aspekte van taalonderrig. Logos, 4,1. 1-10.
1985   Afrikaans as "imposed" of "colonial" in SWA/Namibië. S.A. tydskrif vir taalkunde, 3,1. 43-57.
1985   Suidwesafrikaans. S.A. tydskrif vir taalkunde, Geleentheidsuitgawe, nr. 1
1985   Resensieartikel: woorde as dade. Tydskrif vir literatuurwetenskap, 1, 4.
1986   Taalvariasie in die Afrikaanse letterkunde. Tydskrif vir letterkunde, XXIV, 3. 74-79.
1986   'n Afrikaanse chronolek? S.A. tydskrif vir taalkunde, 4.4. 15-49.
1988   Saam met S.M.C. Prinsloo. 'n Struktuuranalise van die spontane mondelinge vertelling in Afrikaans aan die hand van 'n voorbeeld. Tydskrif vir geesteswetenskappe, 28,4. 327-335.
1988   Wat is reg en wat is verkeerd in Afrikaans? Fasette, 7:2. 30-33.
1989   Die anatomie van taalbeplanning. Koers, 54,3. 272-289.
1990   Die beskrywing van sintaktiese variasie in Afrikaans. Acta Academica, 22,3 145-156.
1990   Die TV-draaiboek en die drama as leeservaring. Tydskrif vir letterkunde.
1990  Die konsolidasie van die Afrikaanse taalgemeenskap. Literator, 13,2. 69-75. '7
1992   Taalgebruik in godsdiensuitsendings. In die Skriflig, 26,3. 419-422.
1993 Skryfkuns as graadvak. Literator, 14,1. 107-116.
1994 Saam met Leentjie Theron. Die ontwikkeling van 'n paradigma by die skryf van 'n kinderverhaal. In: Literator, 15,3 November, 21-40.
1994   Brontaal- of ontvangtaalagensie in Oranjerivierafrikaans en die     ontstaanvanAfrikaans. In: Literator, 15,3, November. 93-106.
1995 Taalverskeidenheid in Afrikaans as spieël van sy kontakgeskiedenis. In: Ester, Hans (red) Afrikaans in een veranderend context. Amsterdam: Suid-Afrikaanse Instituut – Amsterdam 144-160.
1996   S Skryfkuns literêre teorie. In: Tydskrif vir letterkunde. Januarie. 81-93
1996   De christen als creatief schrijver. In: Woordwerk, November, jg. 16,15. 29-34.
1998   `n Wetenskaplike perspektief op die begrip “Gebruiksafrikaans”. In: S.A. Tydskrif vir taalkunde. Supplement 35. 3-14
2000   Die oorbrug van `n generasiegaping: die volwasse jeugboekskrywer in gesprek met die jeug. In: Literator 21,2. 51-62.
2000   Teksheid: die kreatiwiteitsgraad van `n teks as aanduiding van die grense   tussen taaldissiplines. In: Literator 21,2. 133-144.
2000   Saam met Franci Greyling. Karakters vir jeugdige lesers. In: Literator 21,2. 145-162.
2011   Die romansier en die verlede. Litnet Akademies, Augustus, Jaargang 8,7
2013   Die Groot Trek 175L storie of historie. Tydskrif vir Geesteswetenskappe, Jaargang 53,3, September 2013, 15pp.
2013 Die skep van ruimte in 'n roman, met verwysing na die drie Koepelromans vanHans  du Plessis. Litnet Akademies, Geesteswetenskappe, September 2013. 17pp.
2015 Om gedigte in ŉ Afrikaanse dialek te skryf. Stillet, XXVII:II, September 2015, 17-31
2015 Afrikaans, gekry of gemaak: Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans. 22ste jaargang, 2de uitgawe. 71-89
Nasionale Bergkwaggapark
Die Nasionale Bergkwaggapark is in 1937 gestig om die Kaapse bergkwagga van uitwissing te red, 'n lot wat die kwagga 'n aantal jare tevore getref het. Die park is naby Cradock in die Oos-Kaapprovinsie geleë en huisves tans meer as 900 kwaggas. Ander groot soogdiere wat hier hervestig is, sluit in buffels, swartrenosters, rooihartbeeste, elande en gemsbokke. Die bontkwagga kom ook in die park voor – daar is dus twee kwaggaspesies wat deel van die park se dierebevolking uitmaak.
Bewaring van wildspesies
Oorspronklik was net vier swartrenosters in die park hervestig. Twee kalwers is intussen gebore en daar is tans (Junie 2009) ses renosters. Nog 'n suksesverhaal is die hervestiging van jagluiperds in die park. Die jagluiperds het so goed aangepas dat daar reeds 'n werpsel welpies gebore is. Onlangs het die sektorwildbewaarder gevra dat toeriste hul waarnemings van jagluiperds aanmeld in die kamp se register, aangesien die owerhede radiohalsbande aan die jagluiperds wil heg om hul bewegings in die park te volg.
Groot voëls
'n Projek van die ereveldwagters van die park is om in die afsienbare toekoms rooibekrenostervoëls in die park te help hervestig. Die park is dus nie net die tuiste van soogdiere nie, maar ook 'n hele aantal interessante en skaars voëlspesies kan hier gesien word. Op die Rooiplaatplato kom die statige bloukraanvoël voor en in die vlakte word die sekretarisvoël en Ludwigse pou heel dikwels opgemerk.
Plantegroei
Voorbeelde van bome wat in die park voorkom:
Toerisme
Akkommodasie in die park bestaan uit:
Dit gee 'n maksimum parktotaal van 222 oornagbesoekers, dus word die geriewe en wildkykroetes nie oorbenut nie.
Boris Pasternak
In sy vaderland is Pasternak se bloemlesing, My suster – die lewe, een van die invloedrykste versamelings wat nog in Russies gepubliseer is en sy vertalings van toneelstukke van Goethe, Schiller en Shakespeare is steeds gewild by Russiese gehore.
Buite Rusland is Pasternak die bekendste vir sy roman Dokter Zjiwago, wat afspeel in die laaste jare van tsaristiese Rusland en die eerste jare van die Sowjetunie. Dit is in Rusland verbied en uit die land na Italië gesmokkel waar dit in 1957 die eerste keer in Italiaans deur Giangiacomo Feltrinelli se Milaanse uitgewery Feltrinelli gepubliseer is as Il Dottor Zivago.
Die Nobelprys vir Letterkunde is die volgende jaar aan Pasternak toegeken – die gebeure het die Kommunistiese Party van die Sowjetunie sowel verneder as woedend gemaak. Te midde van ’n geweldige veldtog teen hom deur die KGB en die Sowjet-skrywersunie het Pasternak teensinnig ingestem om die prys van die hand te wys. In sy brief aan die Nobel-komitee het Pasternak gesê die reaksie van die Sowjet-staat was die enigste rede vir sy besluit om nie die prys te aanvaar nie.
Teen die tyd dat hy in 1960 aan longkanker oorlede is, het die veldtog teen hom die internasionale geloofwaardigheid van die Sowjetunie geweldige skade berokken. Hy is vandag steeds ’n belangrike figuur in die Russiese letterkunde. Boonop is tegnieke wat die eerste keer deur Pasternak gebruik is, later voortgesit, uitgebrei en verfyn deur Aleksandr Solzhenitsyn en ander Sowjet-andersdenkendes.
In 1965 is ’n Hollywoodse rolprent met die Engelse titel Doctor Zhivago gemaak wat losweg op die boek gebaseer is met David Lean as regisseur en Omar Sharif in die naamrol. Dit was dekades lank gewild en is sedert 2010 die agtste mees winsgewende rolprent van alle tye in Amerika as inflasie in ag geneem word.
Vroeë lewe
Pasternak is op 10 Februarie (ou styl 29 Januarie) 1890 in Moskou in ’n ryk Russiese Joodse gesin gebore wat die Russies-Ortodokse geloof aanvaar het. Sy pa was die post-impressionistiese skilder Leonid Pasternak, ’n professor aan die Moskouse Skool van Skilder- en Beeldhoukuns en Argitektuur. Sy ma, Rosa Kaufman, was ’n konsertpianis. Kort voor sy geboorte het sy ouers die Ortodokse Kerk verlaat vir Tolstojaanse Christenskap (geskoei op die Christelike oortuigings van die Russiese skrywer Leo Tolstoi). Tolstoi was nie net ’n groot gesinsvriend nie – Pasternak het later onthou "my pa het sy boeke geïllustreer, hom besoek, hom eerbiedig en . . . die hele huis was vervul met sy gees."
Bekendes soos Sergei Rachmaninoff was gereelde besoekers in die Pasternak-huis en Boris wou eers ’n musikant word, maar in 1910 het hy skielik na Duitsland vertrek en aan die Universiteit van Marburg begin studeer.
Vroeë loopbaan
Pasternak het net voor die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog na Rusland teruggekeer en later daardie jaar is sy eerste digbloemlesing gepubliseer. Tydens die oorlog het hy werk en opleiding gedoen by ’n chemiese fabriek naby Perm, en dit het waarskynlik ’n goeie agtergrond verskaf vir sy roman van jare later, Dokter Zjiwago.
Anders as sy familie en baie van sy beste vriende het hy Rusland nie verlaat ná die Oktober-rewolusie nie. Die lewe het egter gou moeilik geraak: Daar was groot kos- en brandstoftekorte en die lewe van veral die "bourgeois"-intelligentsia was onseker. Dit was ook feitlik onmoontlik om werk gepubliseer te kry.
Toe sy bloemlesing My suster – die lewe eindelik in 1921 gepubliseer is, het dit ’n rewolusie veroorsaak in Russiese digterskringe. Pasternak het die model geword vir jonger digters en die werk van ander digters grootliks beïnvloed. Daarna het nog gedigte van wisselende gehalte gevolg, asook sy meesterstuk, Skeuring. Nadat Josef Stalin aan die bewind gekom het, het Pasternak toenemend gevoel sy kleurryke styl bots met die diktator se voorskrifte vir sosialistiese realisme. Hy het sy gedigte meer aanvaarbaar vir die sensors probeer maak deur vroeëre gedigte te herskryf en twee lang gedigte oor die 1905-rewolusie te skryf.
Teen 1932 het Pasternak sy styl aansienlik verander om dit byval te laat vind by die Sowjet-publiek en hy het sy nuwe versameling gepas Die Tweede Geboorte genoem. Hoewel sy Kaukasiese gedigte so briljant soos sy voriges was, het dit sy oorsese gehoor, wat grootliks uit anti-kommunistiese vlugtelinge bestaan het, vervreem. Hy het sy styl en taal selfs verder vereenvoudig vir sy volgende versameling, Vroeë treine (1943). Dit het daartoe aanleding gegee dat sy voormalige beskermheer, Vladimir Nabokov, hom spottenderwys ’n "huilende Bolsjewis" en "Emily Dickinson in ’n broek" genoem het.
Vertaalwerk
Omdat hy traag was om hom verder aan te pas by sosialistiese realisme, het Pasternak hom tot vertaalwerk gewend. Hy het gou lof ontvang vir vertalings van Goethe en ander bekende oorsese skrywers se werke.
Sy vertalings van baie van Shakespeare se werke is vandag nog gewild by Russiese gehore. Sy teenstanders het hom egter daarvan beskuldig dat hy Shakespeare "pasternakiseer".
Die Groot Suiwering
Tydens die latere 1930's het Pasternak al hoe meer ontnugter geraak met kommunisme. Hy het ’n goeie vriend van Anna Achmatowa en Osip Mandelstam gebly. Mandelstam het sy skerp veroordeling van Stalin, die Stalin-epigram, ook bekend as die Kremlinse Hooglander, aan Pasternak voorgedra kort nadat hy dit in April 1934 geskryf het. Daarna het Pasternak vir Mandelstam gesê: "Ek het dit nie gehoor nie, jy het dit nie aan my voorgedra nie, want jy weet baie vreemde en verskriklike dinge gebeur nou: Hulle het mense begin oplaai. Ek is bevrees die mure het ore en dalk kan selfs hierdie banke aan die boulevard luister en stories vertel. So kom ons gee voor ek het niks gehoor nie."
Op die aand van 14 Mei 1934 is Mandelstam in sy huis gearresteer met ’n lasbrief geteken deur die hoof van die NKWD. Pasternak was verskriklik ontsteld en het vas geglo mense sou dink hy het Mandelstam verraai. Hy het waansinnig van mens tot mens gejaag en vir almal vertel dat hy nie te blameer is vir Mandelstam se verdwyning nie.
Pasternak was op verskeie geleenthede oortuig daarvan dat hy ook gearresteer sou word, maar dit het nooit gebeur nie. Blykbaar het Stalin sy naam geskrap van ’n lys van mense wat tydens die Suiwering gearresteer moes word. Volgens Pasternak self het Stalin gesê: "Los hierdie man met sy kop in die wolke uit." Volgens Stalin se biograaf, Simon Sebag Montefiore, was Stalin goed bewus daarvan dat Pasternak, Mandelstam en Michail Boelgakof genieë was, maar tog het hy gelas dat hul werk nie gepubliseer word nie. Omdat Pasternak en Boelgakof Stalin nie openlik aangeval het nie, is hulle nooit gearresteer nie.
Die Tweede Wêreldoorlog
Verseëlde treine het egter groot getalle gevangenes na die Goelag begin vervoer. Van hulle was Nazi-meelopers, maar die meeste was gewone Sowjet-offisiere en –mans. Pasternak het toegekyk hoe troepe van Nazi-gevangenekampe direk na Sowjet-konsentrasiekampe vervoer word – ook Jode en Russiese vlugtelinge wat na die Sowjetunie teruggekeer het vanweë die belofte van amnestie. Duisende van die mense was onskuldige burgers – hele etniese groepe is na Siberië gestuur.
Dokter Zjiwago
Hoewel hy in die 1910's en 1920's reeds dele daarvan geskryf het, is Dokter Zjiwago eers in 1956 voltooi, ná Stalin se dood tydens die bewind van Nikita Chroesjtsjof. Pasternak het die roman aan Nowi Mir voorgelê, wat dit afgekeur het weens die openlike verwerping van sosialistiese realisme. Die skrywer was blykbaar meer bekommerd oor die welstand van individuele karakters as oor die "vooruitgang" van die gemeenskap. Sowjet-sensors het ook dele beskou as anti-kommunisties, veral die kritiek teen Stalin en verwysings na die Goelag.
Kort daarna het Pasternak en Iwinskaja gereël dat die roman uit die land gesmokkel word. In 1957 het ’n Italiaanse multibiljoenêr-uitgewer aangekondig dat sy maatskappy die roman in Italiaans sou publiseer. Ondanks herhaalde versoeke van besoekende Sowjet-afgevaardigdes is voortgegaan met die publikasie. Gedeeltelik vanweë Sowjet-besware teen die boek, het Dokter Zjiwago onmiddellik ’n treffer geword in die nie-kommunistiese wêreld. Die eerste Engelse vertaling het in Augustus 1958 gevolg en was langer as 50 jaar die enigste Engelse uitgawe.
Hoewel geen Sowjet-resensent die boek gelees het nie, het die Sowjet-skrywersunie ’n verhoor met geslote deure gehou en Pasternak uit die unie verban. Hulle het ook ’n petisie aan die Politburo gestuur waarin hulle eis dat Pasternak sy Sowjet-burgerskap ontneem en na die Weste verban word.
Nobelprys
Terwyl die roman boaan trefferlyste geboer het, het die Britse MI6 en die Amerikaanse CIA met ’n operasie begin om te verseker dat Dokter Zjiwago aan die Nobel-komitee voorgelê word. As Pasternak die Nobelprys sou wen, sou dit die internasionale geloofwaardigheid van die Sowjetunie ernstig skade berokken. ’n Manuskrip van die boek is in die hande gekry en ’n paar eksemplare is in die geheim in Russies gedruk. Dit is net voor die afsnydatum aan die verbaasde beoordelaars voorgelê.
Op 23 Oktober 1958 is aangekondig dat Pasternak die Nobelprys vir Letterkunde gewen het. Dieselfde dag het die Letterkunde-instituut in Moskou daarop aangedring dat al sy studente ’n petisie onderteken wat Pasternak en sy roman veroordeel. ’n "Spontane" demonstrasie is ook gehou om te eis dat Pasternak verban word. Die KGB het Pasternak se datsja in Peredelkino omsingel. Hulle het nie net gedreig om hom te arresteer nie, maar ook om sy geliefde Olga na die Goelag te stuur. Daar is ook op gesinspeel dat as hy na Stockholm sou reis om die prys in ontvangs te neem, hy nie weer in die land toegelaat sou word nie.
Pasternak het ’n telegram aan die Nobel-komitee gestuur waarin hy die prys van die hand wys weens die reaksie in die Sowjetunie. Die Sweedse Akademie het aangekondig: "Dit verander natuurlik nie die geldigheid van die prys nie. Die Akademie moet egter aankondig dit spyt hulle dat die oorhandiging van die prys nie kan plaasvind nie."
Ondanks sy besluit om die prys van die hand te wys, is Pasternak daarna steeds in die pers veroordeel. Danksy ’n brief wat hy aan Chroesjtsjof geskryf het, waarin hy pleit dat verbanning sy dood sou kos, en die bemiddeling van die Indiese eerste minister is Pasternak nie verban nie.
Intussen het Bill Mauldin, ’n Amerikaanse spotprenttekenaar, ’n spotprent geteken waarin die Sowjet-veldtog teen Pasternak uitgebeeld word. In die spotprent sê Pasternak in die Goelag aan ’n ander gevangene: "Ek het die Nobelprys vir Letterkunde ontvang. Watter misdaad het jy gepleeg?" Die spotprent het ’n Pulitzerprys in 1959 gewen.
Laaste jare
In sy gedigte ná Dokter Zjiwago ondersoek Pasternak die universele vrae van die liefde, onsterflikheid en hereniging met God. Pasternak het sy laaste volledige boek, Wanneer dit opklaar, in 1959 geskryf.
In die somer van 1959 het Pasternak begin skryf aan Die blinde skoonheid. Hy het egter siek geword en is op 30 Mei 1960 dood aan longkanker voor dit voltooi is. Hy is daarna steeds veroordeel in die Sowjetunie tot met Michail Gorbatsjof se perestroika in die 1980's.
In 1988, nadat dit dekades lank met samizdat versprei is, is Dokter Zjiwago as ’n reeks in die letterkundetydskrif Nowi Mir gepubliseer. In Desember 1989 is Ewgeni Borisowitsj Pasternak toegelaat om na Stockholm te reis om sy pa se Nobelmedalje in ontvangs te neem.
Josie Loren
Josie Loren (gebore 19 Maart 1987) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente 17 Again (2009) en 21 & Over (2013), en in die televisiereekse The Mentalist (2008) en Make It or Break It (2009).
Teledrukker
'n Teledrukker (Engels: teletypewriter, teletype of TTY: TeleTYpe/TeleTYpewriter) is 'n verouderde elektro-meganiese tikmasjien. Teks wat daarop ingesleutel word, word elders op 'n papierband uitgedruk. Sedert die 1920's het die teledrukker geleidelik Morsekode vervang. Teledrukkers is algemeen deur regerings en tydens militêre operasies gebruik om boodskappe en opdragte oor 'n afstand te versend. Kommunikasie tussen punte is op verskeie maniere bewerkstellig, onder andere deur elektriese verbindings oor telegraafpale, mikrogolfkommunikasie, ens. Die teledrukker is in die 1980's gerekenariseer (sien rekenaarterminaal en rekenaardrukker). Dit is egter gou deur die faksmasjien vervang.
Bonthalssnoerskulpslak
Die Bonthalssnoerskulpslak (Natica tecta) is 'n slak wat aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom en leef in die sand op kusstrande of in riviermondings. Die skulp is ligbruin met donkerder bruin kolle op. Die ongewerwelde dier vreet mossels deur 'n suur af te skei en daarmee 'n gat in die skulp van die prooi te boor.
James Blendick
James Blendick is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Tommy Boy (1995) en The Tempest (2010), en in die televisiereekse Remington Steele (1982) en Silver Surfer (1998).
Imran Khan
Imran Ahmed Khan Niazi HI PP (Oerdoe: عمران احمد خان نیازی‬; gebore 5 Oktober 1952) is 'n Pakistanse politikus en voormalige krieketspeler wat as die 22ste eerste minister van Pakistan gedien het. Hy is ook die voorsitter van die Pakistan Tehreek-e-Insaf (PTI). Hy was van 2002 tot 2007 en van 2013 tot 2018 lid van die Nasionale Vergadering van Pakistan. Voordat hy die politiek betree het, was Khan 'n krieketspeler en filantroop. Hy het internasionale krieket vir twee dekades gespeel en het later filantropiese projekte soos die Shaukat Khanum-gedenkskankerhospitaal en -navorsingsentrum en Namal-kollege ontwikkel.
Te midde van 'n grondwetlike krisis het Khan in April 2022 die eerste premier geword wat deur 'n mosie van wantroue uit sy amp verwyder is. 'n Stap wat hy bestempel het as 'polities gemotiveerd'. In Augustus 2022 is hy aangekla ingevolge wette teen terreur nadat hy die polisie en regbank daarvan beskuldig het dat hy 'n assistent aangehou en gemartel het. In November 2022 oorleef hy 'n sluipmoordpoging tydens 'n politieke saamtrek in Wazirabad, Punjab.
Kerry Armstrong
Kerry Armstrong (gebore 12 September 1958) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Lantana (2001) en Razzle Dazzle (2007), en in die televisiereekse SeaChange (1998) en MDA (2002).
Erica sacciflora
Erica sacciflora is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap en kom in die Franschhoekberge voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 87 km2 waarvan baie verlore gegaan het aan bosbou bedrywighede: die aanplant van plantasies. Die oorblywende habitat is binne gedring deur dennebome en ander indringerplante. Op een stadium kon geen subpopulasie gevind word nie. Gelukkig, na 'n skoonmaak proses van die indringerplante, is 'n subpopulasie herontdek. Daar word vermoed dat nog subpopulasies herontdek sal word na nog skoonmaak werk en selfs veldbrande. Aanhoudende skoonmaak werk is nodig om die subpopulasies te bewaar.
Servikale kanker
Servikale kanker is 'n algemene tipe kanker. Dit kan in die vroeë stadiums met behulp van 'n servikale smeertoets (wat ook 'n Papsmeer-toets genoem word) opgespoor word. Om dit te kan doen, moet die dokter of ginekoloog 'n klein bietjie weefsel - 'n smeer - van die serviks neem. Die weefsel word dan vir abnormale selle ondersoek. As servikale kanker vroeg genoeg behandel word, hoef die baarmoeder (uterus) nie verwyder te word nie.
Bamako
Bamako is die hoofstad en, met 'n bevolking van ongeveer 1 342 519 (2006), ook die grootste stad van Mali. Dit is geleë aan die Nigerrivier, in die suidwestelike deel van die land. Bamako is die land se administratiewe sentrum, sowel as 'n rivierhawe en belangrike streekshandelsentrum. Vervaardigde produkte sluit tekstiel, verwerkte vleis en metaalgoedere in. Daar vind ook kommersiële visvangs op die Nigerrivier plaas.
Die stadsgebied word reeds sedert die Paleolitiese tydperk bewoon, alhoewel Bamako volgens 'n plaaslike legende in die 17de eeu deur Seribadian Niaré en Soumba Coulibaly, of Bamba Sanago gestig is, voor die hoofmanskap na Diaoussadian Niaré oorgegaan het. Die stad was 'n belangrike markdorp en 'n leidende sentrum van Moslemstudie in die Mali-Ryk, maar teen die 19de eeu het dit agteruit gegaan. In 1883 is die omgewing deur Franse troepe beset, en in 1908 het Bamako die hoofstad van Frans-Soedan geword. Die stad se bevolking het vinnig gegroei: in 1960 was Bamako se bevolking ongeveer 160 000.
Noemenswaardige landmerke in Bamako sluit die Nasionale Biblioteek van Mali, die BCEAO-toring, die Groot Moskee van Bamako, en die Koning Fahd-brug in. Die stad is die tuiste van Mali se grootste internasionale lughawe, sowel as die Dakar-Niger-spoorlyn, na Koulikoro in oostelike Mali en Dakar in Senegal. Besienswaardighede sluit die Mali Nasionale Museum, die Muso Kunda Museum, die Bamako Streeksmuseum, Bamako Dieretuin en die Bamako Botaniesetuin in, asook die Point G-heuwel, wat grotte met rotstekeninge bevat. Bamako tree sedert 1994 op as gasheer vir die twee-jaarlikse fotografiefees, African Photography Encounters.
In 1988 was Bamako die gasheer vir 'n WGO-kongres bekend as die Bamako-inisiatief, wat gehelp het om gesondheidsbeleid in Afrika suid van die Sahara te hervorm.
Doodstraf
[[Lêer:Capital punishment in the world.svg|duimnael|400px|
]]
Die term doodstraf verwys na die wettige teregstelling van 'n mens as die swaarste straf vir 'n misdaad. Verskeie lande, soos die Verenigde State van Amerika, pas nog die doodstraf toe. Die meeste lande het egter die doodstraf afgeskaf of vir jare geen teregstellings uitgevoer nie. Vir duisende jare is teregstellings as die straf vir die swaarste misdade toegepas. Met die begin van die humanisme in Europa word die doodstraf vir die eerste keer krities gesien. Tot vandag is die status daarvan in terme van menseregte nog nie uitgeklaar nie. Die eerste land wat die doodstraf afgeskaf het, was die Groothertogdom Toskana in 1786.
Geskiedenis
Die doodstraf bestaan al vir duisende jare. Historiese bronne dui aan dat hierdie soort straf reeds deel van die regstelsel was in die tyd toe mense nog in stamme gewoon het. Oor die algemeen kon 'n misdaad in daardie tyd gestraf word deur die oortreder die slagoffer te laat vergoed, lyfstraf, verbanning of teregstelling. Dit is egter redelik waarskynlik dat omdat gemeenskappe destyds baie klein was, daar min misdade binne die gemeenskap gepleeg is en daar ook 'n groot mate van onwilligheid was om 'n lid van die gemeenskap te verban of dood te maak. Dit was egter nie van toepassing op misdade wat deur mense buite hul eie gemeenskap gepleeg is nie. Selfs relatief geringe misdade, soos diefstal deur iemand van buite hul eie gemeenskap, is as 'n aanval op die hele gemeenskap beskou en is soms swaar gestraf. Misdade wat deur iemand van 'n naburige stam gepleeg is, kon lei tot vetes wat vir geslagte geduur het, maar is ook dikwels met amptelike verskonings en vergoeding hanteer. Hierdie vergoeding kon wesenlik wees (bv. betaal vir die skade met vee of slawe), die uitruil van bruide of bruidegoms, maar daar kon ook besluit word dat terugbetalings met bloed gedoen moes word. Soms is dierebloed aanvaar, wat mensebloed kon vervang, maar soms is iemand uit die oortreder se stam ook vir teregstelling aangebied. Dit hoef nie noodwendig die oortreder self te gewees het nie: die konflik was tussen twee gemeenskappe en nie tussen individue nie.
Later het stamme geleidelik in nasies verenig. Deur nabygeleë lande en stamme te verower, het bevolkings ook vermeng. ’n Hoërklas het ontwikkel op grond van godsdiens, rykdom of mag en minder op grond van die stam waaruit ’n persoon oorspronklik gekom het. Dit het gelei tot 'n toenemende behoefte om 'n eenvormige regstelsel in te stel, waarin verhoudinge tussen sosiale klasse formeel gevestig is.
In Antieke Griekeland is die eerste wet omstreeks 621 v.C. deur Draco geskryf. Die doodstraf is vir 'n groot aantal misdade gebruik en die uitdrukking drakoniese maatreëls kom hieruit.
In Europa gedurende die Middeleeue en daarna was die doodstraf 'n algemene straf vir 'n wye verskeidenheid misdade. Byvoorbeeld was in Brittanje in die 18de eeu nie minder as 222 misdade met die dood strafbaar nie, insluitend die ongemagtigde afkap van 'n boom of die steel van 'n dier. Gedurende hierdie tydperk is die doodstraf dikwels in ballingskap na een van die nuwe kolonies verander.
Liechtenstein was die eerste land ter wêreld wat die doodstraf in 1798 afgeskaf het. 'n Toenemende aantal lande het sedertdien die doodstraf heeltemal afgeskaf of nie meer toegepas nie. Die afskaffing van die doodstraf is een van die voorwaardes verbonde aan lidmaatskap van die Europese Unie.
State sonder doodstraf
Hierdie 111 lande en gebiede het die doodstraf afgeskaf (siviel/militêr):
In hierdie sewe lande is die doodstraf in die siviele reg afgeskaf (maar die doodstraf bestaan in die militêre reg):
Witborsjakkalsvoël
Die witborsjakkalsvoël (Buteo augur) is 'n redelike algemene standvoël wat hoofsaaklik in Zimbabwe en Namibië voorkom. Die voël is 55 – 60 cm groot en weeg 900 – 1 300 g en vang meestal soogdiertjies, reptiele en voëls. In Engels staan die voël bekend as Augur Buzzard.
Erica sagittata
Erica sagittata is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Oos-Kaap en kom voor in die Van Stadensberge, wes van Port Elizabeth. Die plant het groot gedeeltes van sy habitat verloor aan die aanlê van plantasies. Daar is drie tot vyf subpopulasies oor en die aantal plante verminder weens indringerplante en die habitat wat se kwaliteit afneem.
Ralph Waite
Ralph Waite is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente On the Nickel (1980), The Bodyguard (1992), en Cliffhanger (1993), en in die televisiereeks The Waltons (1971).
Ooievaaragtiges
Ooievaaragtiges (orde Ciconiiformes) is 'n orde van voëls. Die orde omvat een familie, 6 genusse en 19 spesies. Tradisioneel het verskeie families tot hierdie orde behoort, onder andere die reiers. Dit het egter verander en die orde bestaan deesdae uit slegs een familie.
Hulle is nou verwant aan ibisse en reiers en kom veral in die gematigde streke van die Ou Wêreld in moerasse en op grasvlaktes voor. Die bekendste spesie is die witooievaar (Ciconia ciconia), wat in die Noordelike Halfrond broei en in Afrika, ook in Suid-Afrika, oorwinter.
Die meeste spesies is sosiale diere wat in kolonies broei en ook buite die broeityd in groepe leef. Die nes is 'n groot, slordige maar stewige konstruksie van takke wat in bome of op die dakke van geboue geplaas word. Dieselfde nes word dikwels jare na mekaar gebruik en tel kens hernieu. Ooievaars is uitsluitlik vleiseters wat naas soetwaterdiere en insekte ook klein knaagdiere, akkedisse en ander voëls vang.
Kenmerkend vir ooievaars is die geklap van hul snawels wanneer hulle hul maat groet en waartydens die kop so ver teruggebuig word dat die nek teen die rug raak. Die meeste spesies maak geen geluid nie. Ooievaars vlieg net soos ibisse met uitgestrekte nekke (reiers se nekke is tydens die vlug krom).
Die witooievaar
Die bekendste ooievaarspesie in Suid-Afrika en Wes-Europa is die witooievaar (Ciconia ciconia), wat met uitsondering van die swart slagpenne heeltemal wit is. Sy snawel en pote is rooi. Van oudsher wit 'n volksgeloof uit die Nederduitse gebied dat die ooievaar vir die mens sy kinders bring.
Vroeër was die witooievaar, wat onder meer in Suid-Afrika oorwinter, 'n baie algemene voëlspesie. Sy broeigebied het van Nederland en Denemarke ooswaarts tot in die Sowjetunie en Griekeland en suidwaarts tot in Spanje, Portugal, Noord-Afrika en Klein-Asië gestrek. Die aantal broeipare het egter in die laaste dekades drasties verminder en in Swede en Switserland broei hulle byvoorbeeld glad nie meer nie.
Die vermindering in getalle kan nie aan die verdwyning van broeiplekke toegeskryf word nie aangesien ooievaars graag en dikwels in die omgewing van menslike nedersettings op dakke, torings en in bome broei. Dit is eerder die gevolg van die ontwatering van moerasse en die ontginning van grasvlaktes. Bykomende oorsake is die jag, die gebruik van insektedoders en hoëspanningsdrade waarmee die voëls doodgeskok word.
In sommige lande word pogings aangewend om die voëls weer in te voer. So is daar byvoorbeeld 'n " ooievaarsdorp" in die Elsas in Frankryk gestig met 220 ooie vaars wat uit Noord-Afrika gebring is in die hoop dat hulle hulle sal vestig. Die Europese ooievaars oorwinter in Afrika. Tydens die trek maak hulle gebruik van die warm, opstygende lugstrome en vlieg altyd langs dieselfde roetes.
Die uit die noorde en noordooste trek oor die Bosporus, oor Turkye en al langs die Jordaanvallei af na Egipte en die Soedan en verder suidwaarts tot in Suider-Afrika. Die ooievaars wat in Wes-Europa en Suid-Nederland broei, vlieg oor die Straat van Gibraltar en oor die Sahara tot so ver suid as die Kaapprovinsie. In Suid-Afrika wei die voëls in groepe op grasvlaktes, langs vleie en soms ook in landerye.
Hulle vreet dan hoofsaaklik insekte, veral sprinkane, en word daarom soms ook sprinkaanvoëls genoem. Teen die einde van Maart vorm hulle weer groot swerms van 300 tot 400 voëls om langs dieselfde roetes na Europa terug te vlieg. In die laaste aantal jare gebeur dit ook dikwels dat witooievaars in Suid-Afrika agterbly om te broei. Jong voëls wat nog nie geslagsryp is nie, bly ook dikwels agter.
In Europa soek die pare gewoonlik hul ou neste op en herstel dit. Die wyfie lê 6 tot 8 wit eiers wat om die beurt deur albei ouers uitgebroei word. Hulle begin broei sodra 2 eiers gelê is en die eerste kuikens kom na sowat 'n maand uit die dop. Aangesien daar 'n ouderdomsverskil van sowat 6 dae tussen die eerste en die laaste kuikens is, word die jongeres deur die oueres verdring wanneer hulle gevoer word en dit gebeur selde dat meer as 3 kuikens oorleef. Na 8 tot 9 weke verlaat die kuikens die nes en hulle is na 3 tot 4 jaar geslagsryp. Ooievaars kan tot 20 jaar oud word.
Ander spesies
Die Japanse ooievaar (Ciconia boyeiana), wat op die Asiatiese vasteland broei, is in Japan uitgeroei. Die voel is vroeër deur die mens geëet en die Chinese het eetstokkies van die pote gemaak. Daar is slegs 2 spesies oopbekooievaars (genus Anastomus), waarvan een spesie, Anastomus lamelligerus, ook in Suid-Afrika aangetref word. Die bruinswart voël kom egter hoofsaaklik in die tropiese streke van Afrika en op Madagaskar voor. Die ander oopbekooievaar, Anastomus oscitans, word in Indië aangetref. Oopbekooievaars se bo- en ondersnawels sluit net aan die basis en aan die punt op mekaar.
Hulle vreet veral paddas en kraak mossels en slakke oop. Die nimmersatte (genus Ibis) is ondanks hul wetenskaplike naam geen ibisse nie maar ooievaars. Die Suid-Afrikaanse nimmersat of geelbekooievaar (Ibis ibis) het 'n geel, effens gekromde snawel en 'n kaal rooi vel om die oë. Die Indiese nimmersat (Ibis leucocephalus) lyk dieselfde maar het 'n swart band op die bors. Ander ooievaars van die Ou Wêreld is wolnekooievaars (genus Dissoura), wat so genoem word omdat hul nekke met wit donsvere bedek is.