cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ubuntu (Linux)
Pakket klassifikasie en ondersteuning
Nie-vrye sagteware word gewoonlik nie ondersteun nie (Multiverse), maar 'n paar uitsonderings (Restricted) word gemaak vir baie belangrike nie-vrye sagteware, soos nie-vrye toestelaandrywers, wat as dit sou ontbreek 'n gebruiker daarvan verhoed om Ubuntu op sy/haar stelsel te loop – veral slegs-binêre grafikakaart  toestelaandrywers. Die ondersteuningsvlak is meer beperk as vir main, aangesien ontwikkelaars moontlik nie toegang tot die bronkode het nie.
Die bedoeling is dat Main en Restricted al die sagteware moet bevat wat nodig is vir 'n algemene-gebruik Linux-stelsel. Alternatiewe programme vir die selfde take en programme vir gespesialiseerde toepassings word in Universe en Multiverse geplaas.
Bo en behalwe die amptelike bronkode bewaarplekke is daar ook Ubuntu Backports, wat 'n amptelik erkende projek is wat nuwer uitgawes van sekere sagteware wat slegs in onstabiele uitgawes van Ubuntu beskikbaar is te backport. Die bewaarplek is nie omvattend nie; dit bestaan hoofsaaklik uit gebruiker-versoekte pakkette wat goedgekeur word as hulle aan kwaliteitsstandaarde voldoen.
Beskikbaarheid van eiendom sagteware
Ubuntu het 'n sertifikasie stelsel vir derde party sagteware. Ubuntu gesertifiseerde eiendom sagteware behoort goed in Ubuntu te werk. Baie programme waaraan gebruikers van nie-vrye bedryfstelsels soos Microsoft Windows gewoond is, is nie aanpasbaar met en nie Ubuntu gesertifiseer nie. Sommige eiendom sagteware wat nie verspreiding beperk nie word in Ubuntu se multiverse komponent ingesluit.
'n Paar voorbeelde van sagteware wat nie deur Ubuntu versprei word nie:
Sommige spesifieke proprietary sagteware produkte is tans glad nie vir Ubuntu beskikbaar nie. Dit sluit baie gewilde rekenaarspeletjies in – in die afgelope aantal jare het speletjie vervaardigers egter begin om hulle sagteware vir Linux beskikbaar te stel. Epic Games verkoop byvoorbeeld 'n weergawe van hulle Unreal Tournament 2004 wat op Ubuntu en ander Linux verspreidings geïnstalleer kan word. Die probleem word ook aangespreek deur emulasie en API-vertalings projekte soos die Wine en Cedega, wat dit moontlik maak om nie-Linux-gebaseerde sagteware op Linux stelsels te loop, of deur 'n proprietary bedryfstelsel te emuleer of deur die proprietary API roepe (e.g., calls to Microsoft's Win32 or DirectX APIs) na inheemse Linux API roepe te vertaal.
Uitgawes
'n Nuwe uitgawe van Ubuntu word elke ses maande vrygestel, en elke vrystellinghet beide 'n kodenaam en uitgawenommer. Die uitgawenommer is gebaseer op die jaar en maand van die vrystelling. Die heel eerste uitgawe van Ubuntu, 4.10, is byvoorbeeld in Oktober 2004 vrygestel. Onder volg 'n lys van vorige en beplande uitgawes.
Ubuntu 6.06, 8.04, 10.04, 12.04, 14.04, 16.04, 18.04, 20.04 en 22.04 is Langtermyn Ondersteunde uitgawes (Engels: Long Term Support (LTS) release).
Ontwikkelings/Onstabiele Vertakking
In die toekoms sal daar 'n vertakking met die kodenaam Grumpy Groundhog wees. Dit sal 'n permanent onstabiele ontwikkeling- en toets vertakking wees wat bronkode direk uit die hersieningsbeheerstelsel van die verskillende programme en toepassings wat as deel van Ubuntu verskeep word trek.
Afgeleide projekte
Daar is ook verskeie nie-amptelike afleidings:
Mitochondrium
Mitochondria is silindervormige, hol stafies wat oral in die sitoplasma van alle selle, behalwe bakterieë, blou-groen wiere en rooibloedliggame, aangetref word. Hulle kom in wisselende hoeveelhede voor, maar hul getalle vermeerder as die energiebehoeftes van 'n sel toeneem. Daar kan tot 500 000 mitochondria in een sel aanwesig wees. Hulle vertoon 'n verskeidenheid groottes en vorme, selfs in dieselfde sel. Dit is gewoonlik 'n dubbelwandige struktuur waarvan die buitewand uit 'n gladde membraan bestaan. Die binnewand vertoon egter in 'n dwarssnee 'n groot aantal voue wat na binne gerig is. Dit word kristas genoem. Die holte van die mitochondria is met 'n halfvloeibare materiaal aangevul.
Plantselle besit minder mitochondria as dierselle, aangesien hul energiebehoeftes laer is en die metaboliese prosesse 'n stadiger tempo handhaaf.
Dobrinja Nikititsj
Dobrinja Nikititsj (Russies: Добры́ня Ники́тич) is ’n Slawiese mitologiese held van Kiëf-Roes. Hy, Ilja Moeromets en Aljosja Popowitsj word beskou as die grootste van die legendariese bogatiri, of ridders, van Kiëf-Roes.
Dobrinja word in bilini, of epiese gedigte, uitgebeeld as ’n verslaner van drake – hy het glo onder meer die draak Gorinitsj doodgemaak. Hy was ’n musikant, skaakspeler, boogskutter en stoeier. Historici glo sy karakter het ontstaan uit die ware Slawiese leier Dobrinja, wat die leërs van Swjatoslaf die Grote aangevoer en sy seun Wladimir die Grote opgevoed het.
Dobrinja en die draak
Die draak smeek dat Dobrina om hom nie doodmaak nie en die twee sluit ’n vredesverdrag. Daarna vlug die draak en ontvoer die niggie van prins Wladimir, Zabawa Poetjatitsjna.
Toe Dobrinja in Kiëf kom, vra die prins hom om sy niggie te red. Dobrinja keer terug na die Saraseenberge en raak in ’n geveg met die draak betrokke. Hy veg drie dae lank. Op die derde dag wil hy moed opgee en wegry, maar ’n stem uit die hemel sê vir hom om te bly en nog drie uur lank te veg. Ná die drie uur maak Dobrinja die draak dood en red Zabawa.
Aangesien hy ’n boer was, kon hy egter nie met haar trou nie en hy gee haar toe vir Aljosja Popowitsj. Hy self het toe met ’n ander meisie, Nastasja, getrou.
Joe Swanberg
Joe Swanberg (gebore 31 Augustus 1981) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente V/H/S (2012), Drinking Buddies (2013), en Happy Christmas (2014), en in die televisiereeks Easy (2016).
Pous Higinus
Nota
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse en Duitse wiki.
Aloe leedalii
Aloe leedalii is 'n aalwyn wat endemies aan Tanzanië is waar dit in die suidweste voorkom.
Rooi Woestyn
Die Rooi Woestyn by Port Edward is die kleinste woestyn in die wêreld.
Hierdie woestyn lê 10 km suidwes van Port Edward, suidsuidoos van die Umtamvuna-natuurreservaat en naby die brug oor die Mtamvunarivier.
Dit is slegs 11 ha groot en 200 m in deursnee. Waarskynlik is die ontstaan te wyte aan oorbeweiding. In die 19de eeu het die Zulus die beeste wat hulle van die Pondo’s verower het, hier aangehou.
Rooiboswilg
Combretum apiculatum, algemeen bekend as die rooiboswilg, is 'n boomspesie in die familie Combretaceae. Dit is inheems aan semi-ariede tot gematigde savannestreke van Afrika suid van die ewenaar.
Beskrywing
Dit is 'n semi-bladwisselende boom wat tot 10 meter hoog groei, of by geleentheid 'n struik wat plat bly. Dit het 'n growwe en gesplyte gryswart bas, en die dunner takkies mag wollerig afgewerk wees. Die teenoorstaande blare is 11 tot 13 cm lank, en mag haarloos of harig wees, na gelang van die subspesie. Die blaar vernou skerp tot 'n gedraaide blaarpunt. Die loof word met herfstyd rooierig of goudkleurig. Die aar-bloeiwyses van tot 7 cm lank verskyn tussen die blare. Hulle dra geel of groenerige blomme met klein kelk- en kroonblare, en met die style en meeldrade om en by 0,5 cm lank. Die blomme is sterk gegeur. Die rooierige, gevlerkte vrugte word 2 tot 3 cm lank.
Subspesies
Twee subspesies word erken, naamlik die suidelike ssp. apiculatum, en ssp. leutweinii, wat vanaf Namibië tot Malawi en verder noordwaarts aangetref word, en aan die meer harige blare onderskeibaar is.
Verspreiding en habitat
Die spesie is inheems aan Suid-Afrika, Eswatini, Botswana, Mosambiek, Namibië, Zimbabwe, suidelike Angola, Zambië, Malawi, suidoostelike DRK, Tanzanië en suidelike Kenia.
Die boom is teenwoordig in verskillende ekostelsels van suidelike Afrika. In savannes van verskillende gebiede is dit dominant, insluitend die laeveld en in mopanie-boomveld. Dit word saam met ander houtagtige gewasse aangetref soos die haakdoring (Acacia caffra), sekelbos (Dichrostachys cinerea), suurpruim (Ximenia caffra), dikbas (Lannea discolor), bergsering (Kirkia acuminata) en maroela (Sclerocarya caffra).
Benutting deur wild en lewende hawe
Baie diere benut die boom, veral vir voedsel. Koedoes, bosbokke, elande, kameelperde en olifante vreet die blare. Elande vind die boom só smaaklik dat hulle dit kan beskadig wanneer hulle daaraan vreet. Die bruinkoppapegaai eet die sade.
Beeste vreet ook die blare. Die vrugte is skadelik vir lewende hawe weens die toksiese bestanddele daarvan. Die loof is goeie byvoeding vir boerbokke.
Menslike gebruik
Hierdie boom het digte (1.15), fyngegrynde, sterk, donkerbruin tot swart pithout, wat soms vir brandhout of vir houtskool-vervaardiging gebruik word. Dit is hard en termietbestand. Die boom herspruit goed as dit afgestomp word, en dra weer welige lower. Die bas is al vir leerlooiery aangewend. Medisinale gebruike sluit die behandeling van bindvliesontsteking en maagaandoenings in. Dit bevat antioksidant-verbindings, soos kardamonien, pinokembrien, kwersetien en kaempferol. Dit is 'n geskikte tuinboom, aangesien dit ryp en droogte kan weerstaan, en skadu verskaf.
Golgi-apparaat
Die Golgi-apparaat is 'n organel wat in 1898 deur Camillo Golgi beskryf is, en waaroor baie menings gewissel is. Daar is nog nooit heeltemal eenstemmigheid oor die presiese funksie daarvan verkry nie. Die Golgi-Apparaat van 'n sel bestaan uit 'n aantal diktiosome. Elke diktiosoom is 'n gekonsentreerde stelsel van membraanbegrensde buisies wat naastenby parallel met mekaar is en gewoonlik in die nabyheid van die selkern aangetref word. Die membrane is aaneenlopend met die endoplasmiese retikulum (ER) en is veral volop in selle met 'n sekreterende funksie. In sulke selle produseer die Golgi-apparaat gedurig vloeistofgevulde blasies wat in die rigting van die selmembraan beweeg, daarmee versmelt en sodoende hul inhoud vrystel. Sommige navorsers meen dat die Golgi-apparaat ook 'n rol in die vorming van nuwe endoplasmiese retikulum speel. Dit help blykbaar ook met die vorming van die dwarswand tydens seldeling.
Verenigde Nasies
Die Verenigde Nasies (Arabies: الأمم المتحدة, Chinees: 联合国, Engels: United Nations, Frans: Organisation des Nations unies, Russies: Организация Объединённых Наций, Spaans: Organización de las Naciones Unidas), of VN, is 'n internasionale organisasie wat 193 lidlande behels. Amper alle internasionaal-erkende lande is lede. Daar is twee waarnemers van die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies wat nie lid is van die Algemene Vergadering nie: die Heilige Stoel (wat soewereiniteit oor die Vatikaanstad hou) en die Staat Palestina.
Die VN is gestig ná die Tweede Wêreldoorlog op 24 Oktober 1945 in San Francisco ná die Dumbarton Oaks Konferensie in Washington, D.C., maar die eerste sitting van die Algemene Vergadering met 51 nasies verteenwoordig, is eers gehou op 10 Januarie 1946 in Church House, Londen. Die Verenigde Nasies is die direkte opvolger van die voormalige Volkebond, wat op 18 April 1946 ontbind is. Die organisasie se hoofkantoor is in United Nations Plaza in New York, Verenigde State. Die VN het kantore in Genève, Wene en Nairobi.
Die amptelike tale is Arabies, Chinees, Engels, Frans, Russies en Spaans, waarvan Engels en Frans werkstale is. Die vyf permanente lede van die VN se Veiligheidsraad, wat die mag het om resolusies te veto, is Frankryk, Rusland (tot 21 Desember 1991 as die Sowjetunie), die Verenigde Koninkryk, die Verenigde State en die Volksrepubliek China (tot 25 Oktober 1971 die Republiek China). Niepermanente lede is tans Albanië, Brasilië, Gaboen, Ghana en die Verenigde Arabiese Emirate vir 2022–23 en Ecuador, Japan, Malta, Mosambiek en Switserland vir 2023–24. Daar is sterk steun vir 'n vergroting van die Veiligheidsraad en die uitbreiding van die vetoreg aan ander lande om die wêreld van vandag te weerspieël, maar ondanks inisiatiewe deur die G4-lande, Brasilië, Duitsland, Indië en Japan, asook vanuit die geledere van die Afrika-unie, kon eenstemmigheid hieroor steeds nie bereik word nie.
Die doel van die organisasie is die fasilitering van samewerking rakende internasionale wetgewing, internasionale sekuriteit, ekonomiese ontwikkeling, maatskaplike vooruitgang, menseregte en internasionale reg. In 2001 het beide die Verenigde Nasies en die destydse sekretarisse-generaal Kofi Annan die Nobelprys vir Vrede ontvang.
Stigtingsgeskiedenis
[[Lêer:United Nations (Member States and Territories).svg|duimnael|
Die beleidsrigting vir die nuwe organisasie is uiteengesit in die Atlantiese Handves (Atlantic Charter), wat in Augustus 1941 deur die Amerikaanse president Franklin D. Roosevelt en die Britse premier Winston Churchill gesamentlik op die oorlogskip Augusta iewers in die Atlantiese Oseaan uitgereik is.
In die Atlantiese Handves het die twee staatsmanne die wens uitgespreek dat daar na die oorlog 'n waterdigte stelsel van internasionale ooreenkomste opgebou moes word vir die handhawing van vrede en veiligheid, maar met behoud van staatsoewereiniteit, dit wil sê elke staat se alleenseggenskap oor sy eie sake.
Op 1 Januarie 1942 is die Verklaring van die Verenigde Nasies (Declaration of the United Nations), waarin die idee en die doelstellings van die Atlantiese Handves uiteengesit is, deur die afgevaardigdes van 26 lande onderteken. Die verklaring, waarin die naam Verenigde Nasies (United Nations, op voorstel van Roosevelt) vir die eerste keer voorkom, is later deur die afgevaardigdes van nog 21 lande onderteken.
'n Verdere stap was die byeenkoms van die groot moondhede in Moskou, waar China (toe nog nasionalisties en pro-Westers), die Verenigde Koninkryk, die Verenigde State en die Sowjetunie op 30 Oktober 1943 die Verklaring van Moskou (Moscow Declaration on General Security) onderteken het. Die verklaring het onder meer voorsiening gemaak vir die stigting van 'n internasionale organisasie wat hom vir wêreldvrede moes beywer. Die organisasie het vorm begin aanneem by die byeenkoms te Dumbarton Oaks (Augustus-Oktober 1944), 'n landgoed naby Washington, D.C.
Die vier lande het daarin geslaag om 'n soort grondplan vir die VN op te stel. Hulle was dit eens dat daar 'n "veiligheidsraad" moes wees waarin die vyf groot moondhede (die Groot Vyf, naamlik die vier aanwesiges plus Frankryk) permanente sitting moes hê. Die veiligheidsraad sou die kern van die nuwe internasionale organisasie vorm.
Om te voorkom dat die Groot Vyf teen mekaar uitgespeel word, sou elkeen 'n vetoreg op die standpunt van die ander vier hê. Op die Konferensie van Jalta (4 tot 11 Februarie 1945) is fyner punte opgeklaar, soos dat die vetoreg nie vir prosedurevoorstelle en minder belangrike kwessies sou geld nie. Die stigtingsdatum van die VN is ook by Jalta vasgestel. Die stigtingsvergadering is op 25 April 1945 geopen, 13 dae na die dood van Roosevelt, wat een van die inisieerders was, en 12 dae voor die oorgawe van Nazi-Duitsland.
Daar was uit die staanspoor onmin tussen die groot lande enersyds en die kleiner lande andersyds. Laasgenoemde het gevrees vir struwelinge tussen die groot moondhede in die Veiligheidsraad. Die oorspronklike gedagte dat samewerking tussen die groot moondhede op die hoogste vlak die wêreldvrede moes dien, het egter geseëvier, en die kleiner lande moes uiteindelik toegee. Die kleiner lande het egter wel daarin geslaag om die belangrikheid van ander hulpliggame van die VN, veral die Algemene Vergadering, te verhoog deur wysiging van die betrokke artikels in die Handves. Sedert die stigting van die VN het die grondslag van die organisasie soos dit in die voorwoord en die eerste twee artikels van die Handves vervat is, feitlik onveranderd gebly. Sommige van die artikels is gewysig; die aantal lede van die Veiligheidsraad is byvoorbeeld mettertyd van 11 tot 15 vermeerder.
Hersiening van die Handves is moontlik wanneer twee derdes van die lede van die Algemene Vergadering en nege (eers sewe) lede van die Veiligheidsraad instem dat ’n algemene konferensie van lidlande gehou word. Die destydse Suid-Afrikaanse premier, genl. J.C. Smuts, het ’n belangrike bydrae gelewer tot die opstel van die Handves.
Struktuur
Die Verenigde Nasies funksioneer deur middel van vyf hooforgane, te wete die Algemene Vergadering, die Veiligheidsraad, die Ekonomiese en Maatskaplike Raad, die Sekretariaat en die Wêreldhof. ’n Sesde hooforgaan, die Voogdyraad, het in 1994 sy werksaamhede opgeskort met die onafhanklikheid van Palau, die laaste oorblywende voogdygebied van die VN. (Suidwes-Afrika, wat die onafhanklike Namibië sou word, is ook dekades lank deur Suid-Afrika as ’n voogdygebied bestuur. Suid-Afrika het onder apartheid uiters gespanne betrekkinge met die VN gehandhaaf en het mettertyd Suidwes-Afrika byna as ’n soort ekstra provinsie beskou eerder as om in te willig dat die gebied onafhanklik word.)
Sekretarisse-generaal
Die Sekretarisse-generaal van die Verenigde Nasies was:
Niels Walseth
Niels Walseth (12 Augustus 1914 - 2001) was 'n Deense skilder. Altwee sy ouers was skilders. Hy het by Teknisk Skole gestudeer, en en het ook lesse by die skilder Jacob Meyer geneem.
Musée d'Orsay
Die Orsay-museum (Frans: Musée du Orsay) is 'n groot museum in die hart van Parys, Frankryk. Hierdie museum besit skilderye van Gustave Courbet, die Franse impressionis, Vincent van Gogh, Paul Gauguin en Paul Cézanne.
Niels Walseth
Kuns
Walseth was geïnspireerd deur die beroemde skilder Peder Mønsted, en sy kuns het dikwels klein vissersdorpies in Zeeland uitgebeeld.
Erica multumbellifera
Erica multumbellifera is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Lisosoom
Lisosome is klein, membraanomhulde blasies wat veral in dierselle prominent is. Die blasies is gevul met kragtige verteringsensieme wat, as hulle sou vrykom, die hele sel sou verteer. Die lisosome vermeerder dan ook in selle wat afgebreek moet word om plek te maak vir nuwe selle. Dit spreek vanself dat die membraan wat die lisosoom omring, van só 'n aard moet wees dat dit nie deur die ensieme vernietig kan word nie.
Sien ook
Sel
Universiteit van Oos-Anglië
Die Universiteit van Oos-Anglië (Engels: University of East Anglia; ook bekend as die UEA) is 'n universiteit in Norwich, in oostelike Engeland. Die UEA is in 1963 gestig en het sy 50 ste verjaarsdag in 2013 gevier. In 2012, volgens Times Higher Education, was die universiteit die 10 de beste universiteit ter wêreld wat jonger as 50 jaar is. Die UEA is ook bekend vir sy hoë mate van studentetevredenheid, en in 2013 het dit die hoogste mate van studentetevredenheid in die land gehad.
Roh Moo-hyun
Roh Moo-hyun (Koreaans: 노무현; Hanja: 盧武鉉; RR: ' No Muhyeon'; Koreaanse uitspraak: [no muçʌn]) (1 September 1946 - 23 Mei 2009) was 'n Suid-Koreaanse politikus wat as president van Suid-Korea gedien het (2003–2008). Roh se voor-presidensiële politieke loopbaan was gefokus op die voorspraak van menseregte vir studente-aktiviste in Suid-Korea. Sy verkiesingsloopbaan het later uitgebrei tot 'n fokus op die oorkom van regionalisme in die Suid-Koreaanse politiek, en het op sy verkiesing tot die presidentskap uitgeloop. Hy het 'n groot opvolging onder jonger internetgebruikers gekry, veral op die webwerf OhMyNews, wat sy sukses in die presidentsverkiesing gehelp het.
Laventel
Laventel (Lavandula angustifolia), meestal ware laventel of English lavender, alhoewel nie oorspronklik van Engeland nie, voorheen L. officinalis, is 'n blomdraende plant in die familie Lamiaceae. Dit is inheems aan die Mediterreense gebied (bv. Spanje, Frankryk, Italië en Kroasië).
Roh Moo-hyun
Die verkiesing van Roh was opvallend vir die koms van 'n nuwe generasie Koreaanse politici, die sogenaamde 386 Generation (mense in die dertigerjare, toe die termyn tot stand gekom het, wat in die 1980's aan die universiteit was en in die 1960's gebore is). Hierdie generasie was veterane van protesoptredes teen outoritêre regering en het 'n versoenende benadering tot Noord-Korea bepleit, selfs ten koste van goeie betrekkinge met die Verenigde State. Roh was self die eerste Suid-Koreaanse president wat gebore is na die einde van die Japannese bewind in Korea.
Suid-Korea het onder sy administrasie die hoogste punte behaal op die Press Freedom Index van Reporters Without Borders. Die waarde van die Suid-Koreaanse wins teenoor die Amerikaanse dollar was die sterkste tydens sy administrasie sedert 1997. As gevolg van die sterk geldeenheid, het Suid-Korea vir die eerste keer in die geskiedenis die wêreld se tiende grootste ekonomie geword en het die $ 20,000-mylpaal in nominale BBP per capita tydens sy administrasie.
Laventel
Groei
Dit is 'n sterk aromatiese struik wat tot 2 m hoog kan groei. Die blare is immergroen, 2-6 cm lank en 4-6 mm wyd. Die blomme is pienkpers (laventelkleur), en word gedra op spiese 2-8 cm lank aan die bopunt van slanke, blaarlose stamme wat 10-30 cm lank is.
Roh Moo-hyun
Weens sy swak prestasie in ekonomie en diplomasie was Roh egter nie 'n gewilde president nie, met 'n gemiddeld van die swakste goedkeuringsgraad wat nog ooit in die Suid-Koreaanse politieke geskiedenis aangeteken is. Sy ekonomiese beleid is dikwels gekritiseer omdat hy volgehou het met sekere uitgediende ekonomiese sienings en die versuim van sekere kwessies rakende bestaan. Tydens Roh se presidentskap was daar ook 'n aansienlike diplomatieke dissonansie tussen Suid-Korea en sy tradisionele bondgenote. Voormalige amptenare van die Bush-administrasie soos Condoleezza Rice en Robert Gates het in hul gepubliseerde memoires beweer dat Roh anti-Amerikaans is en het onthul dat daar talle konflikte tussen die Verenigde State en Suid-Korea was weens die onvoorspelbaarheid van Roh. Daar is kritiek uitgespreek dat Roh se anti-Amerikanisme, nasionalisme en pro-Noord-Koreaanse sienings bygedra het tot 'n teenstrydigheid in diplomasie en 'n benadeelde geloofwaardigheid in die internasionale gemeenskap. Dit het ook gelei tot 'n afname in sy gewilde steun, veral onder die ouer geslag.
Ondanks hoë verwagtinge aan die begin, het sy presidentskap sterk teenkanting van die konserwatiewe Groot Nasionale Party en die media gehad. Hulle beskuldig hom gedurig van onbevoegdheid, en beledigende kritiek is gereeld in die media gepubliseer. Gevolglik is baie van Roh se beleid, waaronder 'n plan om die hoofstad te verskuif, en 'n plan om 'n koalisie met die opposisie te vorm, ook aangeval en het daar min vordering gemaak.
Nadat hy die amp verlaat het, keer Roh terug na sy tuisdorp, Bongha Maeul. Hy het 'n eendeplaas bedryf en 'n gewone lewe geleef en dit deur sy blog gedeel. Hy het ook 'n webwerf met die naam 'Democracy 2.0' bedryf om gesonde aanlynbesprekings te bevorder. Veertien maande later is Roh verdink van omkopery deur aanklaers, en die daaropvolgende ondersoeke het die publiek se aandag getrek. Roh het op 23 Mei 2009 selfmoord gepleeg deur van 'n bergklip agter sy huis te spring, nadat hy gesê het dat daar "te veel mense weens my ly" op 'n selfmoordbrief op sy rekenaar. Ongeveer 4 miljoen mense het die week na sy dood in Roh se tuisdorp Bongha Village besoek. Sy selfmoord is deur die polisie bevestig.
Deepwater Horizon-oliestorting
Die Deepwater Horizon-oliestorting is 'n katastrofiese oliestorting in die Golf van Meksiko en word as die grootste oliestorting in die VSA se geskiedenis beskou. Die olie kom uit die seebodem uit 'n boorgat wat oopgebreek het na 'n ontploffing op die Deepwater Horizon olieboorplatform op 20 April 2010. Die ontploffing het die dood van 11 werkers op die platform veroorsaak en 'n verdere 17 werkers is beseer. 98 Mense het die ongeluk oorleef sonder enige ernstige beserings.
Die olielek is sowat 1500 meter onder die seevlak. Beramings van die hoeveelheid olie wat gestort word wissel van BP se huidige beraming van 5000 vate per dag tot soveel as 100 000 vate ru-olie per dag. Die presiese vloeitempo is onseker – deels omdat BP geweier het om onafhanklike wetenskaplikes toe te laat om akkurate metings te neem – en is steeds 'n omstrede besprekingspunt. Die oliekol op die oppervlak beslaan 'n gebied van 6500 vierkante kilometer met die omvang daarvan wat daagliks wissel afhangende van die weerstoestande. Wetenskaplikes het ook enorme onderwater oliepluime ontdek wat nie vanaf die oppervlak sigbaar is nie.
BP (voorheen British Petroleum) is die operateur en hoofontwikkelaar van die Macondo Prospect olieveld, wat na raming sowat 50 miljoen vate ru-olie bevat. BP met 'n 65% aandeel is die hoof aandeelhouer. Anadarko Petroleum Corporation en 'n filiaal van Mitsui is ook noemenswaardige aandeelhouers. BP het die Deepwater Horizon boorplatform gehuur van die maatskappy Transocean.
Die V.S.A regering het BP as die verantwoordelike party vir die insident uitgewys en amptenare het aangedui dat hulle die maatskappy verantwoordelik gaan hou vir al die skoonmaakkostes wat spruit uit die oliestorting. BP het verantwoordelikheid aanvaar vir die oliestorting en skoonmaakkostes maar het aangedui dat hulle nie blaam dra vir die ongeluk nie aangesien die platform deur Transocean personeel bedryf is. Hierdie insident is die derde ernstige ongeluk by 'n BP-bestuurde aanleg in die V.S.A die afgelope vyf jaar. Dit volg op die Texas City Raffinadery-ontploffing in 2005 en die Prudhoe Bay-oliestorting in 2006. Hierdie vorige insidente is toegeskryf aan swak veiligheids- en bestuursmaatreëls en het daartoe bygedra dat BP se aansien en markwaarde aansienlike skade gely het.
Op 12 Julie 2010 het 'n onderwaterrobot 'n nuwe kap oor die lekkende oliebron geplaas. Die kap se kleppe is oor 'n paar dae gesluit, die laaste op Donderdag, 15 Julie. In die eerste 48 uur na die sluiting blyk dit asof geen olie meer uit die bron (of elders) ontsnap nie.
Piesang
'n Piesang is 'n langwerpige en effens gebuigde vrug, afkomstig van 'n tropiese plant bekend as 'n piesangboom. In Indonesiese geregte word piesang meestal "pisang" (sic) genoem, die Maleise woord vir die vrug.
'n Piesangboom is in werklikheid 'n krui, en die grootste krui ter wêreld. Volgens die tuinboukundige definisie word die piesang egter as 'n groente gereken terwyl dit kulinêr as 'n vrug beskou word, vanweë sy soet smaak.
'n Akker piesangbome produseer dieselfde hoeveelheid voedsel as veertig akkers aartappels of een honderd drie en dertig akkers koring.
Eienskappe van die vrug
By piesangs kan onderskei word tussen dié wat rou geëet kan word, sogenaamde nageregpiesangs (Engels: dessert banana) soos die Giant Cavendish, en dié wat meer geskik is om gekook of gebak te word, sogenaamde kookpiesangs (Engels: cooking bananas).
'n Gewone nageregpiesang het 'n dik skil wat maklik vanaf die vrugvlees loskom en met die hand geskil kan word. Die vrug is, soos dit in Suid-Afrika voorkom, meestal geel, alhoewel piesangs ook in ander kleure, byvoorbeeld rooi en pers, voorkom.
Stamlose broodboom
Die Stamlose broodboom (Encephalartos villosus) is 'n spesie van die genus Encephalartos. Die plant kom voor in die Oos-Kaap vanaf Oos-Londen, KwaZulu-Natal en Eswatini. Die plant is klein, dit word slegs 40 cm hoog en groei naby die kus. Dit is 'n vinnige groeier en verkies om in skadu te groei. Die boom is eenslagtig, manlike en vroulike bome is afsonderlike eksemplare.
Bjørnstjerne Bjørnson
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Bjørnstjerne Bjørnson
Realisme
Handtekening
Toekennings
Nobelprys vir Letterkunde in 1903
Bjørnstjerne Martinus Bjørnson (* 8 Desember 1832, † 26 April 1910) was 'n Noorse skrywer en dramaturg, asook 'n wenner van die Nobelprys vir Letterkunde in 1903. Bjørnson word beskou as een van "die groot vier" Noorse skrywers (die ander drie is Henrik Ibsen, Jonas Lie, en Alexander Kielland).
Kort biografie
Hy is in 1832 op 'n plaas in Kvikne gebore, in die boonste gedeelte van die Østerdal en so 'n 90 kilometer van Trondheim. Hy is in Nesset grootgemaak. Hy het begin poësie skryf vanaf ouderdom elf, en ná matriek in Kristiania (tans Oslo) as 'n verslaggewer, en veral as dramakritikus gewerk.
Nadat hy reeds 'n aantal novellas geskryf had, het sy literêre deurbraak in 1857 met die roman Synnøve Solbakken gekom. In die volgende jare het hy sowel boereromans asook toneelspele geskryf, waarby die laasgenoemdes veral op Nordiese sagas gebaseer was. Ook die teks vir die Noorse vokslied het uit sy pen gekom.
Later het hy hom aan die dramatiese toneelkuns toegewy en die teaters in Bergen en Kristiania bestuur. Daarnaas het hy sy hele lewe lank as 'n vegter vir vrede, vryheid en sosiale geregtigheid opgetree en ook sy literêre werk steeds verbind met die politieke en sosiale ontwikkeling in Noorweë. Sy loopbaan as skrywer het saamgeval met 'n beslissende periode in die ekonomiese geskiedenis van die land wat destyds die oorgang van 'n agrariese samelewing na 'n demokratiese nywerheidsland ondergaan het.
In sy digkuns en artikels het Bjørnson, net soos met sy politieke optrede, hom steeds vir die saak van die boere, onderdruktes en magloses beywer. Hy het vir die algemene stemreg, gelyke toegang tot beroepe en werksgeleenthede, gelyke regte vir almal en die verbetering van werksomstandighede in die nywerhede gepleit.
In 1903 is sy literêre werk met die Nobelprys vir Letterkunde bekroon. Bjørnson was een van die oorspronklike lede van die Nobelpryskomitee, en is herverkies in 1900.
Krugerstandbeeld
Die Krugerstandbeeld is 'n standbeeld op die middelpunt van Kerkplein, Pretoria, ter ere van die oud-president Paul Kruger. Die standbeeld is deur Anton van Wouw ontwerp en die projek is oorspronklik deur Sammy Marks gefinansier. Alhoewel die beplanning vir die standbeeld reeds in 1895 begin is, is die beeld as gevolg van die Tweede Vryheidsoorlog en ander ontwikkelinge eers in 1913 opgerig, in Prinsepark in Pretoria. Dit is in 1925 na die plein voor Pretoria se hoofstasie verskuif en in 1954 na sy huidige staanplek op Kerkplein. Die fonteine wat voorheen in die posisie gestaan het is na die Pretoria Dieretuin verskuif.
Voorgeskiedenis
In Augustus 1895 was die Krugerregering nie baie gewild onder die buitelandse mynbestuurders en grootkapitaliste in Johannesburg nie. Paul Kruger is deur sommige as outokraties, bekromp en haas onbeskaaf beskryf; gerugte het die rondte gedoen dat die "oligargie" (soos die regering bekendgestaan het) in Pretoria omvergewerp sou word.
links|duimnael|220px|Die brief waarin [[Sammy Marks aanbied om £10 000 aan die stad Pretoria te skenk vir die oprigting van 'n standbeeld van pres. Kruger. Die president het hierop besluit dat die standbeeld in Burgerspark opgerig sou word en dat die balans vir 'n dieretuin gebruik moes word. Marks het toe aan die hand gedoen dat die beeld ten weste van die destydse kerk op Kerkplein opgerig word en in Junie 1899 het die uitvoerende raad van die ZAR hierdie voorstel aanvaar.]]
Sammy Marks was 'n nyweraar wat sy fortuin uit die Suid-Afrikaanse, en in die eerste plek die Transvaalse, bodem gehaal het. Anders as baie ander kapitaliste was hy 'n groot aanhanger van Paul Kruger: hy het die President gesien as die verpersoonliking van die Afrikanervolk, die man wat, vir alle geslagte in Afrika, sou bly wat George Washington vir die Verenigde State was. Sy bewondering vir Kruger en dankbaarheid vir 'n land wat hom weelde besorg het, het hom aangespoor om 'n standbeeld van Kruger te laat oprig.
Marks het op 20 Augustus 1895 sy hoofboekhouer geraadpleeg en 'n brief aan die President en Uitvoerende Raad gerig waarin hy berig dat hy besluit het om die stad Pretoria met £10 000 te begiftig, op voorwaarde dat daar uit dié fonds 'n marmerstandbeeld van president Kurger opgerig moet word, op 'n plek wat Kruger self sou aanwys. Marks het egter versoek dat "indien mogelyk", die bestelling van die standbeeld aan hom opgedra moet word en het geskryf dat hy bly sou wees om so spoedig moontlik te verneem op wie se naam en in watter bank hy die geld moes deponeer.
Op 5 September het hy 'n antwoord ontvang: die Regering het hom "voor deze rijke gift" bedank en hom meegedeel dat Kruger Burgerspark as 'n geskikte plek vir die standbeeld beskou en dat hy verkies dat die balans van die geldsom bestee sou word aan die op te rigte dieretuin in Pretoria. Die geld kon in die Nasionale Bank van die Republiek op die naam van die Tesourier-generaal gedeponeer word, wat 'n afsonderlike rekening daarvan sou hou.
Die hoofde van die onderskeie staatsdepartemente en ander hoofamptenare van die Republiek het die voorgenome standbeeld bespreek en dr. Nico Mansvelt, die Superintendent van Onderwys en 'n kunskenner, het genoem dat brons miskien verkiesliker as marmer is, aangesien marmer moontlik nie teen die sterk temperatuursveranderings van die Transvaalse klimaat bestand sou blyk te wees nie. Hy het ook voorgestel dat, ten spyte van Marks se versoek om self die standbeeld te bestel, dié stap tog in oorleg met die Regering moet gebeur. Marks was dit met Mansvelt eens en het na 'n kort periode, met die Regering se goedkeuring, op 'n kunstenaar besluit: Anton van Wouw, 'n totaal onbekende figuur in die kunstenaarswêreld.
Van Wouw en sy ontwerp
Die Hollandse Anton van Wouw het as 'n jong man in 1889 na die Suid-Afrikaanse Republiek gekom en hom in Pretoria gevestig, waar hy, na 'n tydperk as winkelklerk, aangestel is om tekenklasse in die staatsgimnasium en die bestaande skool vir meisies te gee. Hy het, nes Marks, 'n groot bewondering vir president Kruger gehad. Die president se manel en keil was vir hom 'n onafskeidbare deel van die President – hy sou later deur kritici geroskam word omdat hy Kruger nie sonder keil of hoed uitgebeeld het nie. Daarop het hy geantwoord: "So" - sonder sy gebruiklike hoofbedekking - "het ek hom nie geken nie! Maar met die manel en die keil, ja, "so het ek hom geken!"
Van Wouw was besonders onder die indruk van wat hy as Kruger se "alledaagsheid" beskou het: Kruger op sy stoep, waar mense van sesuur die oggend hom kom besoek het en nie noodwendig oor staatsake gepraat het nie, maar om raat vir 'n siek bees te kry of troos te soek vir 'n verlies wat hulle gely het. Vir Van Wouw was Kruger die hoeksteen van die onafhanklikheid en hy wou hierdie "alledaagse" eienskappe van die president ook aan die lig stel in sy monument.
Sy sketsmodel het Kruger in sy gebruiklike formele drag as staatshoof uitgebeeld, rustig staande op 'n hoë voetstuk, in wat Van Wouw beskou het as 'n vaderlike houding. Kruger se beeld was omring deur vier gewapende burgers, twee uit die Voortrekkertyd en twee uit Van Wouw se tyd, wat in die vier windrigtings rondom die sentrale Krugerfiguur brandwag staan. Die was vir Van Wouw belangrik dat die burgers nie in die stereotipiese houding van afgerigte soldate op aandag staan nie, maar soos tipiese burgerkrygers: sittende, maar waaksaam. Vir Van Wouw sou Kruger, as die sentrale figuur, die simbool wees van die sentrale posisie wat hy as vader in die hart van sy volk inneem en ook van die Republikeinse vryheidsgedagte.
Marks het die sketsmodel besigtig en ook lede van die Volksraad en Uitvoerende Raad van die Republiek uitgenooi om dit te aanskou. Die model is goedgekeur en op 7 Oktober 1896, meer as dertien maande na die skenking, het Marks, na oorleg met onder andere Kruger en Van Wouw, vir Van Wouw skriftelike opdrag gegee om na Europa te vertrek om die werk in Frankryk of Italië onder sy toesig te laat uitvoer. Hy is tot 1 April 1898 gegun, waarna hy na Pretoria moes terugkeer om toesig oor die oprigting van die monument te hou. Van Wouw sou 'n salaris van £40 per maand vir 'n tydperk van nie langer nie as twee jaar ontvang, asook vergoeding van alle koste wat hy in verband met die maak en giet van die beelde mog hê. Verder sou hy, sy vrou en kind, ook vrye reispasse na en van Europa bekom, asook na plekke in Europa wat hy met die oog op die uitvoering van sy werk moes besoek.
Teen Desember 1896 was Van Wouw reeds in Europa, waar hy die Gesant van die Republiek en gesaghebbendes in die modelleer- en gietkuns in Nederland geraadpleeg het oor sy voorgenome skepping en die maak en giet daarvan. Die Gesant van die Republiek, dr. J.G.T. Beelaerts van Blokland, het beswaar geopper teen die keil op die beeld se kop, omdat dit 'n voortdurende skaduwee oor die figuur se gelaat sou werp en die gelaatstrekke daarvan dan sou verskuil. Van Wouw wou egter onder geen omstandighede toegee nie – dit was vir hom ondenkbaar dat sy hooggeagte president Kruger kaalkop onder die warm son van Afrika sou staan; Transvaalse Boere was feitlik sonder uitsondering hoededraers. Die enigste wenk van die Gesant wat, sover bekend, by Van Wouw aanklank gevind het, was om 'n passende teks op een van die vlakke van die voetstuk aan te bring. Die Gesant het die laaste twee verse van Psalm 91 voorgestel:
Volgens die Gesant was dié teks op besondere toepassing van Kruger, maar Kruger was nie gelukkig met 'n lofspraak wat op homself van toepassing is nie, al kom dit ook uit die Bybel. Dit was in stryd met sy lewensopvatting dat alle eer aan God gegee moes word en nie aan die mens nie. Hy het dus die wens uitgespreek dat in plaas van die voorgestelde teks, die woorde van Psalm 105 verse vier en vyf op die voetstuk uitgebeitel word:
Weens die omstandighede waaronder die monument later opgerig is, is aan hierdie wens egter nooit uitvoering gegee nie en het daar op die voetstuk nooit 'n teks verskyn nie.
Gesoek na gegewens
Die standbeeld se voetstuk was egter nie iets waaroor Van Wouw hom aanvanklik verknies het nie: alles wat óp die voetstuk moes staan of daaraan geheg moet word, moes nog gemaak en gegiet word en dit het gou geblyk dat die vorming daarvan moeiliker sou wees as wat hy ooit voorsien het.
Toe Van Wouw moes begin met die modelleer van 'n tipiese Voortrekker wat brandwag staan, het hy tot die ontdekking gekom dat hy nie weet hoe 'n Voortrekker in volle mondering en wapenuitrusting eintlik gelyk het nie. Vir die twee Boere was dit maklik, het Van Wouw gedink: 'n baard, 'n bandelier en 'n Martini Henri-geweer – só het hy hulle gesien sedert sy vestiging in Suid-Afrika. Daar het geen foto's van Voortrekkers bestaan wat hy kon bestudeer nie en goeie beskrywings was yl gesaai. Van Wouw het dus die Regering in Pretoria gekontak en versoek dat hulle 'n volledige Voortrekkermondering, kompleet met kruithoring, sanna en bandelier aan hom stuur sodat hy dit kon bestudeer. Dié soort klere het egter byna nie meer bestaan nie en die Regering het met moeite 'n gedeelte van 'n Voortrekkerkostuum wat in die staatsmuseum van Pretoria was, volledig aangevul met die hulp van mense in die distrik van Rustenburg wat nog oor stukke Voortrekkerklere beskik het.
Die tweede bronspaneel het ook probleme besorg en was byna deur Van Wouw laat vaar, maar die Staatsekretaris het daarop aangedring dat hy daarmee moes deurdring. Hierdie paneel moes 'n onverskrokke en dapper Kruger op 29-jarige leeftyd uitbeeld, as kommandant van Rustenburg in die oorlog teen Makapaan, waar Kruger, in die slag by Makapaansgrotte alleen tussen die teenstanders ingespring het. Daar het egter ook nie van hierdie gebeurtenis 'n foto of gedetailleerde beskrywing bestaan nie. Die Staatsekretaris in Pretoria het Van Wouw tegemoet gekom deur, teen groot onkoste, 'n ekspedisie, vergesel van 'n fotograaf en 'n ooggetuie van die gebeure, na die grotte te stuur, waar die fotograaf op aanwysing van die ooggetuie 'n stel foto's van die terrein geneem het. Dié foto's, saam met uitvoerige beskrywings van wat elkeen voorstel, is aan Van Wouw in Rome gestuur. Die Staatsekretaris het ook 'n verklaring van die gebeure ingesluit, afkomstig van oud-kommandant Hercules Malan van Rustenburg.
Twee bronspanele sou die Eerste Vryheidsoorlog en gebeurtenisse wat daarmee saamgehang het uitbeeld: dit was in sy verset teen die anneksasie van die Suid-Afrikaanse Republiek wat met die Eerste Vryheidsoorlog sy hoogtepunt bereik het, dat Kruger op die voorgrond getree het as 'n staatsman en volksleier. Op een van hierdie twee panele moes Kruger uitgebeeld word besig om, nadat hy alle vreedsame middele uitgeput het om die anneksasie ongedaan te maak, sy volk toe te spreek wat sedert 8 Desember 1880 in hulle duisende by Paardekraal, naby Krugersdorp, byeengekom het (en die Paardekraal Verbond gemaak het, vasberade om, as dit dan nie anders kon nie, die Britse oorheersers met geweld teë te staan. Die paneel wat saam met hierdie een gepaard sou gaan, sou die reeds gemelde vredesluiting met die verteenwoordigers van Groot-Brittanje by Laingsnek uitbeeld. Weereens het Van Wouw 'n tekort aan foto's en behoorlike beskrywings gehad: van die eerste gebeurtenis, Kruger te Paardekraal, was daar geen foto nie, en van die tweede, die byeenkoms in O'Neill se huis, slegs 'n tekening van die verteenwoordiger van die London Illustrated News, wat nie die oomblik voorgestel het wat Van Wouw wou uitbeeld nie. Weereens moes die Regering hom te hulp snel, deur foto's te verskaf van byvoorbeeld die bekende persone wie se gesigte op die panele moes voorkom, Boerevroue in tipiese drag en 'n tipiese saamtrek van Boere met waens en osse soos by nagmaalsgeleenthede.
Die vierde paneel sou die inswering van Paul Kruger as Staatspresident uitbeeld.
Die maak van die standbeeld
Alhoewel Van Wouw se soektog na gegewens 'n geruime tyd geneem het, was daar wel genoeg waarvan hy voldoende inligting gehad het, sodat sy modelleerwerk nie stilgestaan het nie.
Die enigste bronsplaat wat hom geen ergernis besorg het nie was die paneel wat die eerste inswering uitbeeld van Paul Kruger as Staatspresident, toe hy, na die herstel van onafhanklikheid, deur die volk tot president verkies is en wat hy onafgebroke beklee het tot en met die vernietiging van die Boererepublieke in 1902. Op daardie dag was Van Wouw egter nog in Holland, maar hy was wel teenwoordig by die president se derde inswering op Kerkplein in 1893. Die gebeurtenis het so 'n indruk op Van Wouw gemaak dat hy ten volle opgewasse gevoel het vir die uitbeelding van 'n dergelike voorval tien jaar tevore.
Van Wouw het ook nie getwyfel aan die voorkoms van die twee Boerebrandwagte uit die "moderne" tyd nie en het ook nie 'n probleem gehad om die staatshoof self voor sy geestesoog te sien nie. Hy het vir hom 'n ateljee in Rome gekry waar hy hom kort na sy aankoms in Europa gevestig het en daar met sy eerste groot opdrag begin het. Hy het nes ander beeldhouers in Europa ook kunstenaars gehuur om die verskillende beelde volgens sy ontwerp te modelleer. Hy was egter ontevrede met hulle werk, omdat hulle, volgens Van Wouw, nie verstaan het wat 'n Boer was nie en nie 'n begrip gehad het van die nasionale karakter van die Transvalers wat die Boerefigure en basreliëfs moes uitbeeld nie. Europeërs het Boere bewonder na die Eerste Vryheidsoorlog en die Jameson-inval en die kunstenaars het volgehou om, wanneer hulle 'n Boer moes vervaardig, sy kop gevorm het soos dié van 'n heilige of 'n profeet. Van Wouw het nie daarin geslaag om hulle anders te leer nie, met die gevolg dat hy genoodsaak was om die modelleerwerk persoonlik te voltooi, 'n ingewikkelde en tydrowende taak.
Hy was daarop gestel om alles in die fynste besonderhede weer te gee: selfs 'n deurgeloopte skoen moes duidelik herkenbaar wees. As gevolg hiervan het die vorming van net één van die sittende Boerebrandwagte hom drie en 'n halwe maande geneem. Ten spyte van 'n konstante werkstempo, het die komplikasies reeds genoem en 'n tydelike siekte veroorsaak dat Van Wouw op die vooraf afgesproke datum van 1 April 1989 nog nie gereed was nie. Staatsekretaris dr. Leyds het op aandrang van Van Wouw met Marks die situasie bespreek en Marks het Van Wouw nog 'n jaar gegun. Marks se vennoot in Londen, die heer Lewis, het Van Wouw dikwels gekontak om te hoor hoe ver hy met die opdrag is. Dit was tot groot ergernis van Van Wouw, by wie dié belangstelling die indruk gewek het dat Lewis "heel weinig benul van kunst" het en "denken dat men even zoo gemakkelyk een beeld maakt als men een plank schaaft". Hy het aan Lewis geantwoord "dat ik nooit ter wille van eenige winst in tyd zoo 'n werk als het Kruger monument en myn naam opofferen zal". Hy het ook kort daarna aan sy vader geskryf:
"'...zy kunnen hoog of laag springen, ik werk rustig voort, doe myn plicht en tracht te verwezenlyken wat ik gedacht heb, n.l. het volkomen nationaal karakter van het Transvaalsche volk en zyn Kruger. 't Zou immers bespottelyk zyn ter wille van eenige maanden winst iets te gaan opofferen, en wel van een werk dat daarvoor altyd staat en door iedereen beoordeeld wordt. Het zou my meer grieven als myn werk niet gelukt was, maar daar sal ik voor zorgen. Toch moet U of door middel van een ander met den Heer Marks daarover spreken. Want ik sta alleen voor zoo 'n werk.'"
Teen Mei 1898 het Van Wouw drie van die beplande vyf figure reeds as gipsmodelle voltooi: dié van Kruger, 'n standbeeld van 4,5 meter (14 voet 9 duim), en die twee eietydse Boerebrandwagte, elk 2,22 meter (7 voet, 3½ duim). Die Kruger-figuur met sy regterhand op sy kierie, terwyl sy ander hand, wat 'n opgerolde dokument vashou, langs sy sy hang. Sy gelaat is effens skuins regs na benede gewend, asof hy afkyk op 'n skare aan sy voete. In kontras hiermee was die gespanne Boerebrandwagte: die een, met 'n dik baard, tuur met sy hoof omhoog gelig en sy vinger aan die sneller van sy Martini Henri-geweer; die ander, met 'n yl kenbaard, is besig die patroon uit die vol bandelier om sy skouer te haal. Nou moes Van Wouw iemand opspoor wat op professionele wyse die gipsmodelle in brons kon omset.