cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kliodinamika
Kliodinamika behandel geskiedenis as 'n wetenskap. Sy beoefenaars ontwikkel teorieë wat dinamiese prosesse verklaar soos die opkoms en ondergang van ryke, oplewing en bevordering van die bevolking, en die verspreiding en verdwyning van godsdienste. Hierdie teorieë word in wiskundige modelle vertaal. Laastens word modelvoorspellings getoets teen data. Dus is die bou en ontleding van massiewe databasisse van historiese en argeologiese inligting een van die belangrikste doelstellings van kliodinamika.
Etimologie
Die woord kliodinamika is saamgestel uit klio- en dinamika. In die Griekse mitologie is Klio die muse van die geskiedenis. In die algemeen is dinamika die studie van hoe en waarom verskynsels mettertyd verander.
Wiskundige modellering van historiese dinamika
Baie historiese prosesse is dinamies deurdat dit mettertyd verander: bevolkings neem toe en daal, ekonomieë brei uit en krimp in, state groei en stort in duie, ensovoorts. As sodanig pas beoefenaars van kliodinamika wiskundige modelle toe om makrohistoriese patrone te verklaar - dinge soos die opkoms van ryke, sosiale ontevredenheid, burgeroorloë en ineenstorting van die staat. Kliodinamika is die toepassing van 'n dinamiese stelselbenadering tot die sosiale wetenskappe in die algemeen en die bestudering van historiese dinamika in die besonder. Meer in die algemeen is hierdie benadering redelik algemeen en het dit sy waarde bewys in ontelbare toepassings (veral in die natuurwetenskappe).
Die benadering van dinamiese stelsels word sogenaamd omdat die hele verskynsel voorgestel word as 'n stelsel wat bestaan uit verskeie elemente (of substelsels) wat interaksie en dinamies verander (dws oor tyd). Eenvoudiger bestaan dit uit die neem van 'n holistiese verskynsel en die verdeling daarvan in afsonderlike dele wat vermoedelik met mekaar in wisselwerking is. In die benadering van dinamiese stelsels word met wiskundige formules eksplisiet uiteengesit hoe verskillende substelsels met mekaar interaksie het. Hierdie wiskundige beskrywing is die model van die stelsel, en 'n mens kan verskillende metodes gebruik om die dinamika wat deur die model voorspel word te bestudeer, en om die model te toets deur die voorspellings daarvan te vergelyk met waargenome empiriese, dinamiese bewyse.
Alhoewel die fokus meestal op die dinamika van groot konglomerate van mense val, sluit die benadering van kliodinamika nie die insluiting van menslike agentskap in sy verklarende teorieë uit nie. Sulke vrae kan met agentgebaseerde rekenaarsimulasies ondersoek word.
Databasisse en databronne
Kliodinamika maak staat op groot versamelings van bewyse om mededingende teorieë aan 'n wye verskeidenheid historiese prosesse te toets. Dit behels gewoonlik die bou van massiewe databasisse. Die opkoms van digitale geskiedenis en verskillende navorsingstegnologieë het die afgelope paar jaar dit mootlik gemaak om groot databasisse op te stel.
Sommige prominente databasisse wat deur kliodinamika-kenners gebruik word, sluit in:
Studierigtings
Vanaf 2016 is die hoofrigtings van akademiese studie in kliodinamika:
Organisasies
Daar is verskeie gevestigde geleenthede vir portuur beoordeelde kliodinamika-navorsing:
Kritiek
Kritici van kliodinamika voer dikwels aan dat die ingewikkelde sosiale formasies van die verlede nie tot kwantifiseerbare, analiseerbare 'datapunte' gereduseer kan en moet word nie, want sodoende word elke historiese samelewing se besonderse omstandighede en dinamiek misken. Baie historici en sosiale wetenskaplikes voer aan dat daar geen veralgemeenbare oorsaaklike faktore is wat 'n groot aantal gevalle kan verklaar nie, maar dat historiese ondersoek moet fokus op die unieke trajekte van elke geval, wat die gemeenskaplikhede in die uitkomste waar dit bestaan, moet uitlig. Soos Zhao opmerk, "die meeste historici is van mening dat die belangrikheid van enige meganismes in die geskiedenis verander, en meer belangrik, daar is geen tyd-invariante struktuur wat al die historiese meganismes in 'n stelsel kan organiseer nie."
Kliodinamika ondersteuners, aan die ander kant, beweer dat daar grootskaalse, makrohistoriese patrone bestaan wat die historiese dinamika van die meeste bekende gevalle kan verklaar, en dat hierdie patrone deur middel van sistematiese, wiskundige ontleding ontbloot kan word. Hulle voer aan dat die vermoë van kliodinamika-navorsing om hierdie patrone bloot te lê en historiese gebeure te verklaar, die haalbaarheid van die benadering toon.
Fiksie
Isaac Asimov gebruik 'n fiktiewe weergawe van hierdie dissipline, wat hy psigo-geskiedenis noem, as 'n belangrike storielyninstrument in sy Foundation-reeks wetenskapfiksieromans. Psigo-geskiedenis verskil van kliodinamika in sy poging om individue direk aan te laat sluit by samelewingsdinamika en die bonatuurlike hoë mate van akkuraatheid. Daarteenoor ontleed kliodinamika samelewings as groepe individue wat in steeds groter groepe gesetel is, wat uiteindelik en indirek 'n samelewing uitmaak.
Klagt, Kinder, klagt es aller Welt, BWV 244a
Klagt, Kinder, klagt es aller Welt, BWV 244a, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Kromspruit (spruit, Vrystaat, lat -29,67, long 26,30)
Die Kromspruit is 'n spruit wat in die Vrystaat vloei.
Vlas
Vlas (Linum usitatissimum) is 'n veselgewas wat sedert die vroegste eeue verbou word. Die vesel word verwerk tot linne wat in tekstiel gebruik word. Die saadbolletjies word vir die vervaardiging van lynolie gebruik. Vlas is 'n slanke, regop kruidplant wat glansend grysgroen van kleur is en 75 – 120 cm hoog word. Dit kry wit of blou blommetjies bo-op die stingel. Dit kom dalk oorspronklik uit Asië, maar dit word reeds vir eeue gekultiveer. In die Ou Egipte is dit reeds in die vyfde millennium v.C. bekend. Dit was daar die belangrikste bron van tekstiel. Proefnemings in 2005 om dit ook in Suid-Afrika naby Tarkastad, Hofmeyr, Tyhefu en Venterstad te verbou was baie suksesvol. Die vesels van die vlasstingel bestaan 78% uit sellulose. Daarnaas bevat dit 4,7% hemisellulose, 0,4% lignien, die res is klein molekule soos lipiede of anorganiese stowwe. Dit groei sonder noemenswaardige probleme op suur tot neutrale grond in koel en klammerige klimaatstoestande.
Wanneer dit ryp word verkleur die plant geel en kan dit geoes word. Die saad word verwyder. Om die vesel uit die stingel te verkry moet dit 'n proses ondergaan wat weking heet. Nadat dit plaasgevind het, word die stingels deur hekels getrek om die strooi van die vesels af te skraap. Uitkamming verwyder uiteindelik die stukkies strooi wat nog aan die vesels geheg is.
Die olie kan in die kombuis gebruik word, maar dit het effense lakserende eienskappe. Dit is 'n goeie bron van onversadigde vetsure en word ook in verf, vernis, seep en ink aangewend. Die lynsaad se reste nadat die olie gepers is, word as veevoer gebruik.
Jano Vermaak
Jano Vermaak (gebore op Graaff-Reinet op 1 Januarie 1990) is 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat as skrumskakel (no. 9) vir die in die Curriebeker en die  in Superrugby gespeel het.
Vlas
Vlas in die Bybel
Die Bybel verwys na Egipte se vlasverwerking in Jesaja 19: 9 Dié wat vlas verwerk, sal nie hulle werk kan doen nie, dié wat die vlas uitkam en weef, sal moed verloor. 10 Egipte se wewers sal platgeslaan wees, al sy loonarbeiders sal bekommerd wees.
Jano Vermaak
Vermaak het ook voorheen vir die, , en die Goue Leeus uitgedraf.
Kantate, BWV 248a
Kantate, BWV 248a, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Hannah Waddingham
Hannah Waddingham (gebore 16 November 1974) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente How to Lose Friends & Alienate People (2008) en Les Misérables (2012), en in die televisiereekse Game of Thrones (2011) en 12 Monkeys (2015).
Man Ray
Hy het baanbrekerswerk gedoen ten opsigte van die artistieke gebruik van "rayographs", beelde van plat of drie-dimensionele voorwerpe wat op ligsensitiewe papier geplaas word en dan aan lig blootgestel word. Hy het verskeie "reeds-klaar-stukke" geskep, 'n Dadaïstiese kunsvorm wat eerste deur Marcel Duchamp bekend gestel is, 'n tydgenoot en vriend van Ray. Alledaagse voorwerpe is uitgekies en as kuns vertoon.
Ray se beroemdste "reeds-klaar-werk" is Cadeau (Die Geskenk), 'n strykyster waaraan hy 'n string spykers wat vreesaanjaend lyk geheg het om dit nutteloos vir sy normale funksie, om glad te stryk of te druk, maak. Hierdie werk het 'n simbool geword van die Dadaïstiese praktyk om alledaagse voorwerpe aan te pas om paradokse te skep wat mens tot nadenke stem. Ray se bekendste films sluit die volgende in: Le Retour à la raison (Terugkeer na rede - 1923), L'Étoile de mer (Die Ster van die See - 1928), 'n film gebaseer op 'n gedig van Robert Desnos en Anemic Cinéma (1926) met Marcel Duchamp en Marc Allégret. Sy bekendste skilderye is A l'heure de l'observatoire, les amoureux (Observatorium Tyd, Die Minnaars - 1934) en die Shakespearean Equations-reeks van 1948.
Man Ray het die voorste mode-ontwerper en portretfotograaf tydens die twintiger- en dertigerjare in Parys geword. Hy het foto's van bekende figure soos Gertrude Stein, Georges Braque, James Joyce, Peggy Guggenheim en Jean Cocteau geneem. In 1950 het hy foto's van die filmlegende, Ava Gardner, geneem.
Selfs sy portrette was innoverend - in 1924 publiseer die tydskrif Littérature 'n foto van 'n naakte vrou se rug met 'n viool se opening dwarsoor gedruk om die ooreenkoms tussen die vroulike vorm en 'n viool aan te dui. Die foto word Le Violon d' Ingres genoem. In die somer van 1930 projekteer hy beelde van 'n handgekleurde film op die gaste se wit klere tydens 'n sosiale bal.
Man Ray het 'n hele geslag kunstenaars beïnvloed. In 1974 dra Andy Warhol 'n reeks skilderye en seriograwe aan hom op. Sy beeld van die metronoom (Objet à détruire? Objet indestructible?) word deur die Sosiaal-demokratiese Party van Hamburg tydens hulle 1974 verkiesingsveldtog gebruik "as 'n embleem van waaksaamheid en oordeelkundigheid".
Lewensgeskiedenis
Emmanuel Rudzitsky (wat sy naam na Man Ray verander het gedurende die vroeë twintigerjare omdat sy naam wat so vreemd klink tydens sy kinderjare 'n tergery ontlok het) is op 27 Augustus 1890 in Philadelphia, Pennsylvanië gebore. Sy ouers was Russiese Jode wat na Amerika toe geïmmigreer het. Sy vader was 'n kunstenaar en fotograaf. Sy familie het in 1907 na Brooklyn in New York getrek waar die jong Ray sy hoërskoolopleiding en kunsonderrig ontvang het by verskeie inrigtings soos die Ferrersentrum.
In 1913 ontdek hy die werk van Marcel Duchamp by die Armory-uitstalling en skep hy sy eerste kubistiese skildery, 'n portret van Alfred Stieglitz, wie se galery hy gereeld besoek het. Duchamp, vir wie hy in 1915 persoonlik ontmoet het, word 'n lewenslange vriend van hom en moedig hom aan om na Parys toe te gaan. Hy werk op artistieke vlak vir dekades met hom saam.
Die jaar 1915 was van besondere belang in Man Ray se lewe. Benewens die feit dat hy vir Duchamp ontmoet het, hou hy sy eerste solo-kunsuitstalling (wat uit dertig skilderye en 'n paar sketse bestaan) by die Daniel Galery en neem hy deel aan die Dadaïstiese beweging van New York.
Ray trou in 1914 met Donna Lecoeur (Adon Lacroix) 'n digteres van Franse herkoms wat hy 'n jaar voorheen by Ridgefield, New Jersey ontmoet het en waar hy homself as 'n kommersiële kunstenaar sedert 1912 gevestig het. Die huwelik het tot 1919 gehou waarna Ray verskeie verbintenisse met ander vroue gehad het.
Iron Man
Iron Man (Anthony Edward "Tony" Stark) is 'n fiktiewe karakter en 'n superheld in die Marvel Comics Wêreld. Die karakter is geskep deur skrywer en redigeerder Stan Lee, ontwikkel deur teksskrywer Larry Lieber, en ontwerp deur kunstenaars Don Heck en Jack Kirby. Hy maak sy eerste verskyning in Tales of Suspense #39 in Maart 1963.
'n Miljardêr pierewaaier, industrialis en vindingryke ingenieur, Stark, doen 'n ernstige borskasbesering op gedurende 'n ontvoering, waartydens sy gevangenemers probeer om hom te forseer om 'n wapen van massavernietiging te bou. In plaas daarvan, skep hy 'n kragpak van yster om sy lewe te red, en ontsnap uit sy gevangeneskap. Hy gebruik later die pak om die wêreld te beskerm as Iron Man. Deur sy multinasionale korporasie Stark Industries het Tony baie militêre wapens geskep, sommige wat saam met ander tegnologiese apparate deur hom gemaak is en geïntegreer is in sy pak, wat hom help om misdaad te bestry. Oorspronklik was Iron Man 'n model vir Stan Lee om Koue Oorlog-temas na te vors, veral die rol van Amerikaanse tegnologie in die stryd teen kommunisme. Daaropvolgende herskeppings van Iron Man het verander van Koue Oorlog-temas na huidige bekommernisse, soos korporatiewe (witboordjie-) misdaad en terrorisme.
In ander media
In 2008 verskyn Robert Downey jr. as Tony Stark in 'n rolprentweergawe met die titel Iron Man, gedirigeer deur Jon Favreau. Die film het oor die algemeen positiewe resensies van rolprentbeoordelaars ontvang, dit het $318 miljoen plaaslik verdien en $570 miljoen wêreldwyd. Downey vertolk weer sy rol in Iron Man 2, wat in 2010 vrygestel is en weer gedirigeer is deur Jon Favreau. Downey het nou ook aangesluit vir 'n tweede opvolg en 'n aanpassing van The Avengers.
Herakles
Herakles (Grieks: Ἡρακλῆς; "Hera" + "kleos" = "glorie van Hera" of "glorieryk deur Hera"; oorspronklike naam Alkaios, Ἀλκαῖος, of Alkeides, Ἀλκείδης' ) was 'n goddelike held en die seun van Zeus en Alkmene. Hy was die grootste van die Griekse helde, ’n toonbeeld van manlikheid, die voorvader van koninklike clans wat hulleself Herakleidai genoem het en die kampioenvegter van die Olimpiese orde teen chtoniese (onderwêreldse) monsters.
Buitengewone krag, moed, vindingrykheid en seksuele vaardigheid met beide mans en vroue was van sy hoedanighede. Hoewel hy nie so slim soos Odusseus of Nestor was nie, het hy wel sy brein gebruik in gevalle waar sy krag nie voldoende was nie, soos toe hy vir koning Augias van Elis gewerk het, met die reus Antaios gestoei het of die god Atlas oorreed het om die hemelruim terug te neem op sy eie skouers. Saam met Hermes was hy die beskermheer van antieke Griekse gimnasiums. Sy simbole was die leeuvel en knuppel.
Oorsprong en karakter
Baie gewilde stories is oor Herakles se lewe vertel, waarvan die bekendste seker Die Twaalf Take van Herakles is. Aleksandrynse digters van die Hellenistiese era het ’n hoogs poëtiese en dramatiese atmosfeer aan sy mitologie verleen.
Herakles was die grootste van die chtoniese helde, maar anders as met ander Griekse helde, het hy geen aangewese graf gehad nie. Hy was beide ’n god en ’n held; op dieselfde fees sou eers hulde aan hom as held gebring word, met ’n chtoniese drankoffer, en dan as god, op ’n altaar: hy was dus die naaste aan ’n Griekse halfgod.
Geboorte
’n Groot faktor in die bekende tragedies wat Herakles kenmerk, was die godin Hera, die vrou van Zeus, se haat jeens hom. ’n Volledige oorsig oor Herakles is nodig om te verstaan hoekom sy hom so geteister het, al het Zeus talle ander buite-egtelike kinders gehad. Herakles is gebore uit ’n verhouding tussen Zeus en Alkmene, ’n sterflike vrou. Zeus het by haar geslaap nadat hy hom as haar man, Amfitrion, vermom het wat kamtig vroeg terug was van ’n oorlog.
Amfitrion het wel later dieselfde nag teruggekeer, en Alkmene het terselfdertyd swanger geraak met sy seun (’n geval waar ’n vrou ’n tweeling het wat deur twee verskillende pa's verwek is). Herakles se bestaan was dus ’n bewys van minstens een van Zeus se buite-egtelike verhoudings, en Hera het dikwels wraakplanne gesmee teen Zeus se kinders by ander vroue. Herakles se sterflike tweelingbroer, die seun van Amfitrion, was Ifikles, vader van Herakles se strydwadrywer Iolaus.
Die aand waarop die tweeling Herakles en Ifikles gebore sou word, het Hera, wat van haar man se owerspel geweet het, Zeus oorreed om ’n eed af te lê dat die kind wat daardie aand eerste vir die Huis van Perseus gebore word, koning sou word. Herakles én Euristeus was afstammelinge van Perseus.
Pas nadat Zeus die eed afgelê het, het Hera haar na Alkmene se huis gehaas en Herakles se geboorte vertraag deur Ilitia, die godin van geboortes, te dwing om kruisbeen te sit met haar klere geknoop, en Herakles so in die baarmoeder vas te vang. Terselfdertyd het sy veroorsaak dat Euristeus vroeggebore word om so koning te word pleks van Herakles. Sy sou Herakles se geboorte permanent vertraag het as Alkmene se diensmeisie nie vir Ilitia gejok het deur vir haar te sê dat Alkmene reeds gekraam het nie. Die godin het so geskrik dat sy opgespring het van verbasing, en so het die knope in haar klere losgekom en Herakles en Ifikles is gebore.
Die seun se ouers het hom aanvanklik Alkaios of Alkides genoem; hulle het hom eers later Herakles hernoem in ’n poging om Hera te paai. ’n Paar maande ná sy geboorte het Hera twee adders gestuur om Herakles dood te maak terwyl hy in sy wiegie lê. Herakles het ’n slang in elke hand verwurg en is deur sy oppasser gevind waar hy met die lewelose reptiele speel asof hulle speelgoed was.
Jeug
Nadat Herakles sy musiekonderwyser met ’n lier vermoor het, het sy aanneempa (Amfitrion) hom gestuur om beeste op ’n berg op te pas. Later het hy in Thebe met koning Kreon se dogter, Megara, getrou. In ’n aanval van waansin wat deur Hera veroorsaak is, het hy sy kinders by Megara vermoor. Nadat hy besef het wat hy gedoen het, het hy na die orakel van Delphi gevlug. Hy het dit nie geweet nie, maar die orakel is deur Hera beïnvloed. Die orakel het hom beveel om tien jaar vir koning Euristeus te gaan werk en enige taak uit te voer wat aan hom gegee word. Euristeus het vir Herakles tien take gegee, maar ná die tyd gesê Herakles het gekul. Hy het toe nog twee take bygevoeg, en dit was die Twaalf Take van Herakles.
Die Twaalf Take van Herakles
Nadat Hera hom waansinnig gemaak het, het Herakles sy kinders by sy vrou, Megara, vermoor. Om te boet vir dié daad moes hy tien take uitvoer wat bedink is deur sy aartsvyand, Euristeus, wat in sy plek koning geword het. As hy geslaag het, sou sy sondes vergewe word en sou hy onsterflik gemaak word. Herakles het die take uitgevoer, maar Euristeus het twee take nie erken nie omdat Herakles sou gekul het. Hy het toe nog twee take bedink en dit het die somtotaal van die take op twaalf te staan gebring.
Nie alle skrywers gee dieselfde volgorde nie, maar Apollodorus (2.5.1-2.5.12) gee dié volgorde:
Verdere avonture
Nadat hy die twaalf take voltooi het, het Herakles die Argonoute gehelp in ’n soektog na die Goue Vlies. Hulle het heldinne gered, Troje verower en die gode teen die Gigante help veg. Hy het ook verlief geraak op prinses Iole van Oechalië. Koning Euritus het sy dogter belowe aan enigiemand wat sy seuns in ’n boogskietkompetisie klop. Herakles het gewen, maar die koning het sy woord verbreek. Herakles se toenaderings is verwerp deur die koning en sy seuns, buiten een, Ifitus. Herakles het die koning en sy seuns (buiten Ifitus) doodgemaak en Iole ontvoer. Ifitus het Herakles se beste vriend geword.
Hilas
Terwyl hy in die wildernis geloop het, is Herakles aangeval. Hy het die aanvallers se koning doodgemaak en nadat die ander oorgegee het, het hulle hom prins Hilas aangebied. Die jong man het Herakles se wapendraer en minnaar geword.
Jare later het Herakles en Hilas by die bemanning van die Argo aangesluit. As Argonoute het hulle net ’n deel van die reis meegemaak. In Misië is Hilas deur ’n nimf ontvoer. Die hartseer Herakles het hom lank gesoek, maar Hilas het verlief geraak op die nimfe en het nooit weer teruggekom nie. In ander weergawes het hy eenvoudig verdrink. Maar die Argo het sonder hulle voortgeseil.
Die redding van Prometeus
Hesiodus en Aischulos vertel albei dat Herakles die arend wat Prometeus se lewer elke dag geëet het, doodgeskiet het (dit was Zeus se straf aan Prometeus omdat hy vuur van die gode gesteel en dit vir die mens gegee het). Herakles het die Titaan van sy kettings en marteling bevry.
Laomedon van Troje
Voor die Trojaanse Oorlog het Poseidon ’n seemonster gestuur om Troje aan te val. Die verhaal word vertel in die Ilias (7.451-453, 20.145-148, 21.442-457) en ook in Apollodorus se Biblioteke (2.5.9). Laomedon wou sy dogter Hesione offer om Poseidon te paai. Herakles het net toe daar aangekom en het ingestem om die monster dood te maak as Laomedon vir hom die perde gee wat hy as geskenk van Zeus ontvang het nadat Zeus Ganimedes ontvoer het. Laomedon het ingestem. Herakles het die monster doodgemaak, maar Laomedon het sy woord verbreek.
Herakles en sy volgelinge het Troje daarna aangeval. Hulle het al Laomedon se seuns doodgemaak, buiten Podarkes, wat Priamos herdoop is. Hy het sy eie lewe gered deur vir Herakles ’n goue sluier te gee wat Hesione gemaak het.
Vroue
Herakles was vier keer getroud. Sy eerste vrou was Megara, wie se kinders hy in sy waansin vermoor het. Sy tweede vrou was Omfale, die Lidiese koningin vir wie hy as slaaf moes werk. Sy derde huwelik was met Deianira, vir wie hy teen die riviergod Achelous moes veg. Ná sy dood het hy met Hebe getrou.
Eromenoi
As simbool van sy vegter- en manwees het Herakles ook verskeie eromenoi (jong manlike geliefdes) gehad.
Ook in ooreenstemming met die inisiasieverhouding, het Herakles op die ou einde vir sy leerling ’n vrou gegee, wat die begin van sy volwasse lewe simboliseer. Iolaus se rituele funksies is in ooreenstemming met sy verhouding met Herakles. Hy was die beskermer van manlike liefde — volgens Plutarch het manlike paartjies selfs in sy tyd nog na Iolaus se graf in Thebe gegaan om trou aan die held en aan mekaar te beloof.
Een van Herakles se bekendste liefdesverhoudings, dikwels in antieke en moderne kuns uitgebeeld, is met Hilas. Hoewel dit jonger mites is (uit omstreeks die 3de eeu) as dié van hom en Iolaus, is dit ook ’n goeie voorbeeld van die inisiasieproses van ’n jong man: opvoeding deur middel van diens aan ’n vegter, met eindelik vordering tot die volwasse lewe en ’n huwelik.
Kinders
Telefus is die seun van Herakles en Auge. Hillus is die seun van Herakles en Deianeira of Melite. Die seuns van Herakles en Hebe is Alexiares en Aniketus. Daar is ook in sommige mites ’n verwysing na ’n episode waar Herakles ’n halfslangvrou, Echidna, ontmoet en swanger maak; haar kinders, bekend as die Drakontidai, was die voorouers van die Huis van Kadmus.
Dood
Herakles se dood word beskryf in Ovidius se Metamorfoses, Boek IX. Kort ná sy troue met Deianira moes hulle ’n rivier oorsteek. ’n Sentour met die naam Nessus het aangebied om Deianira oor die rivier te help, maar het haar probeer verkrag.
Die woedende Herakles het die sentour van oorkant die rivier met ’n pyl geskiet wat in die giftige bloed van die Hidra van Lerna gedoop is. Die sterwende Nessus het uit wraak vir Deianira gesê sy moet sy bloed en gestorte semen bymekaarmaak, en as sy Herakles ooit wou verhoed om verhoudings met ander vroue te hê, moes sy dit aan sy klere smeer. Nessus het geweet sy bloed is besmet met die giftige bloed van die Hidra, en dat dit sou brand deur die vel van enigiemand wat daaraan raak.
Later, toe Deianira vermoed dat Herakles verlief was op Iole, het sy ’n kleed in die mengsel gedoop. Toe Herakles dit aantrek, het dit in sy lyf ingebrand. Toe hy dit probeer uittrek, het hy die vlees van sy bene afgeruk. Herakles wou sterf en het gevra dat ’n brandstapel vir hom gebou word om sy lyding te beëindig. Ná sy dood het die gode hom in ’n onsterflike verander, of alternatiewelik het die vuur die sterflike deel van die halfgod weggebrand en het net die god oorgebly. Omdat sy sterflike deel verbrand het, kon hy ’n volle god word en by sy pa en die ander Olimpiese gode op die berg Olimpus aansluit.
Valencia, Spanje
Valencia (Spaans: [baˈlenθja]) of València (Katalaans/Valensiaans: [vaˈlensia]) is die derde grootste stad in Spanje ná Madrid en Barcelona. Valencia is ook 'n hawestad aan die ooskus van Spanje en is aan die Middellandse See geleë. Valencia is die hoofstad van die Outonome Gemeenskap van Valencia en die provinsie van Valencia. Die bevolking van die stad van Valencia staan volgens 'n skatting van 2021 op 789 744 inwoners. Die burgemeester van Valencia is Joan Ribó.
Valencia het 'n Mediterreense klimaat met warm droë somers en matige winters.
Geskiedenis
Valencia is in 137 v.C. deur die Romeine gestig op die terrein van 'n vorige Iberiese dorp aan die oewer van die Turia rivier. Die oorspronklike Latynse naam van die stad was Valentia /wa'lentia/, wat "krag" of "fermheid" beteken. Tydens die Moorse besetting van Valencia het dié stad as Balansiya bekend gestaan. Deur die eeue heen het veranderende uitsprake gelei tot die naam in sy moderne vorm, te wete Valencia /ba'lenθja/ in Spaans en València in Katalaans.
Valencia was onder Romeinse heerskappy tot 413 n.C. toe dit deur die Wes-Gote en later in 714 deur die More verower is. In hierdie tyd was die bevolking op die Spaanse Skiereiland oorwegend Moslems. In 1094, het Rodrigo Díaz de Vivar (El Cid) Valencia verower. Sy oorwinning is in die Cantar del mio Cid opgeteken. In 1102 is die stad weer vir Islam deur die Almoravide herower. In 1238 het Koning James I van Aragon Valencia verower. As 'n politieke en outonome gemeenskap, met 'n eie spesiale parlement en voorregte, het Valencia sy oorsprong aan hierdie oorwinning te danke en is daarna by James I se nuutgevestigde Koninkryk van Valencia ingelyf.
Tydens die Spaanse Opvolgingsoorlog van 1702 tot 1713, het Europese moondhede na die afsterwe van Karel II van Habsburg met mekaar gewedywer om elkeen 'n eie kandidaat as leier van Spanje te probeer afdwing. Die koning van Aragon (insluitende Aragon, die Baleariese Eilande, Valencia en Katalonië) het hom by Aartsbiskop Karel VI van Oostenryk geskaar uit vrees vir dreigende sentralisasie, terwyl die Adelstand Philippus V van Bourbon, kleinseun van Lodewyk XIV ondersteun het. Na die verdrae van Utrecht in 1713 en Rastatt in 1714 is Philippus V van Bourbon aangewys as Koning van Spanje met die voorwaarde dat hy afstand doen van die Franse troon. Sy sukses het gelei tot die afskaffing van plaaslike voorregte en die einde van die streek se tradisionele outonomie tot gevolg gehad.
Tydens die Skiereilande Oorlog het Portugese, Spaanse en Britse magte teen Napoleon geveg en is Valencia deur die Franse onder Maarskalk Louis Gabriel Suchet van Kersdag 1811 tot 8 Januarie die daaropvolgende jaar beleër voordat die stad tot 'n val gekom het. Vir sy oorwinning is hy met 'n hertogstitelduc d'Albufera da Valencia beloon.
Arabiese Lente
[[Lêer:Arab Spring map.svg|duimnael|Arabiese wêreld:
{{Legend|#00112b|Regering tot 'n val gebring}} {{Legend|#801000|Gewapende opstand/burgeroorlog}} {{Legend|#00bff3|Regering n.a.v. proteste gewysig}} {{Legend|#d64400|Grootskaalse proteste}} {{Legend|#eac27c|Kleiner proteste}} {{Legend|#004a80|Aanhoudende onluste en herskikking van regering}}
Nie-Arabiese lande: {{Legend|#797979|Proteste}} {{Legend|#B9B9B9|Geen voorvalle bekend}}]]
Die Arabiese Lente is 'n golf van proteste, opstande en revolusies wat die Arabiese wêreld van 18 Desember 2010 af geteister het. Dit bestaan uit revolusies in Tunisië, Egipte, Libië en Jemen, 'n burgeroorlog in Sirië, groot betogings en proteste in Bahrein, middelgroot proteste in Jordanië, Marokko, Algerië, Irak, Oman en die Palestynse gebiede, asook kleiner proteste in Mauritanië, Saoedi-Arabië, Soedan, Libanon en Koeweit. Geen voorvalle is egter in Katar of die Verenigde Arabiese Emirate aangemeld nie.
Die presiese oorsaak van die Arabiese Lente verskil van land tot land. Dit wissel van onderdrukking, onregverdige verkiesings, korrupsie, weghol prysstygings, gebrek aan politieke vryheid en werkloosheid. In verskeie demonstrasies uiter die onderdane van Arabiese regimes hul ontevredenheid en pak die skuld op hul onderskeie regerings se skouers.
Talle Arabiese lande (veral Egipte) het 'n hoë geboortesyfer en 'n lae sterftesyfer. Dit het aanleiding gegee tot 'n demografiese krises. 'n Oorvloed van jongmense wil die arbeidsmark betree, maar almal kan nie geakkommodeer word nie. Jonger mense is ook meer geneig om te protesteer, wat tot die onstabiliteit bydra.
Iljoesjin Il-18
Die Iljoesjin (NAVO verslagnaam: Coot) is 'n groot turboskroefaangedrewe passasiersvliegtuig wat vir die eerste keer in 1957 gevlieg het. Dit is een van bekendste en duursaamste Sowjet-vliegtuie van sy era.
Arabiese Lente
Op 17 Desember 2010 steek die straatverkoper Mohammed Bouazizi homself aan die brand. Die owerhede het beslag op sy handelsware gelê en hy is deur 'n vroulike polisiebeampte verneder. Dit lei tot groot protesoptogte en die val van die Tunisiese regering, waarna die onstabiliteit na nabygeleë lande oorgespoel het.
Iljoesjin Il-18
Die Il-18 was een die wêreld se beste vliegtuie vir 'n klompie dekades en is uitgevoer na menige lande. As gevolg van die vliegtuigromp se duursaamheid en betroubaarheid het vele Il-18s meer as 45 000 uur gevlieg en is nog in diens in die militêre mark en in 'n mindere mate in die burgerlike mark.
Die Il-18 is vervang met die Iljoesjin Il-62 straalvliegtuig wat oor 'n lang togafstand beskik het.
Valencia, Spanje
Geskiedenis
Met die val van Madrid tydens die Spaanse Burgeroorlog van 1936 tot 1939, is die hoofstad van die Republiek na Valencia toe verskuif. Die oorlog tussen die republikeine en die nasionaliste het ten einde geloop met nasionalistiese oorwinning onder leiding van Generaal Francisco Franco. Tydens die oorlog het deur Franco beleër. Die na-oorlogse tydperk was 'n moeilike tyd vir die inwoners van Valencia. Tydens die sogenaamde Franco-jare is die gebruik en onderrig van Katalaans verbied en selfs strafbaar gemaak. Franco is na sy dood in 1975 deur Juan Carlos I as koning en staatshoof opgevolg. Die Spaanse Grondwet van 1978 het die weg gebaan vir die herstel van demokrasie en die gedeeltelike herwinning van streeksoutonomie in Spanje. In 1982 is Outonomiese Status aan Valencia toegeken.
Op 3 Julie, 2006, enkele dae voor 'n Katolieke feesviering gelei deur Pous Benedictus XVI, het 40 mense in 'n ondergrondse treinongeluk omgekom nadat 'n tonnelmuur vermoedelik ingeval het.
Argitektuur
Die antieke kronkelende strate van die Barrio del Carmen se geboue dateer uit die Romeinse and Arabiese tydperke. Die Katedraal, wat tussen die 13de en 15de eeue geboue is, is hoofsaaklik in 'n gotiese styl gebou en bevat elemente van beide barokse en Romaanse argitektuur. Langs die Katedraal is die gotiese Basiliek van die Maagde (Basílica De La Virgen De Los Desamparados) geleë. Die 15de eeuse Serrano en Quart torings is bekende landmerke, wat eens deel van stadsmuur was.
Die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (UNESCO) het die gotiese syhandelsmark (La Lonja de la Seda) tot 'n wêrelderfenisgebied verklaar. Die modernistiese Sentraal-Mark (Mercado Central) is een van die grootstes in Europa. Die hooftreinstasie (Estación Del Norte) is in kunsdekorstyle gebou.
Die wêreldbekende argitek Santiago Calatrava is die skepper van die futuristiese Stad van Kuns en Wetenskappe (Ciutat de les Arts i les Ciències), wat 'n wetenskapmuseum, IMAX-teater en 'n indrukwekkende oseanografiese park bevat. Calatrava is ook verantwoordelik vir die brug in die stadsentrum, wat na hom vernoem is. Die Musiekpaleis (Palau De La Música) is 'n toonbeeld van moderne argitektuur in Valencia.
Parke en pleine
Die grootste plein is die Plaza del Ayuntamiento, waar die stadsaal (Ayuntamiento) geleë is. Daar is restourante, koffiewinkels en kroeë.
Die Plein van die Maagd (Plaza de la Virgen), waar die Basiliek van die Maagd en Turiafontein geleë is, is 'n gewilde plek vir toeriste en plaaslike besoekers. Om die hoek is die Plaza de la Reina, met die Katedraal, lemoenbome en nog restourante en kroeë.
Die Turiarivier is na die groot vloede in 1957 herlei om oorstromings, waaronder die stad telkens gebukkend gegaan het, te voorkom en die ou rivierbedding is in Turia-parke (bekend as die Jardines del Viejo Cauce del Turia) omskep. Oorblywende dele van bedding is in speel- en sportgronde omskep. Die Musiekpaleis (Palau De La Música) en die Stad vir Kuns en Wetenskappe lê aan die weerskante van die Turia-tuine.
Ander parke in Valencia sluit die Jardines del Real o 'Viveros' , die 19de eeuse neo-klassieke Jardines de Monforte met marmerbeelde en fonteine asook die Botaniese tuine met meer as 3 000 plantsoorte in.
Onderwys
Valencia spog met twee universiteite. Die Universiteit van Valencia (Universitat de València) is in 1499 as die Estudi General de Valènciaen gestig en is een van die grootste en oudste universiteite in Spanje. Die Universiteit het ongeveer 60 000 studente oor vier kampusse versprei. Valencia het ook 'n Politegniese universiteit (Universitat Politécnica de València).
Ekonomie en vervoer
Valencia se ekonomie het oor die laaste dekade sterk gegroei, aangevuur deur toerisme en bounywerhede. Valencia spog met een van die besigste hawens aan die Middellandse See en hanteer 20% van Spanje se uitvoere. Die vernaamste uitvoerprodukte is drank en voedsel. Die Valencia streek is veral bekend vir sy lemoene. Ander produkte sluit meubels, keramiese teëls, waaiers, tekstiele en ysterprodukte in. Valencia se vervaardigingsektor is gefokus op metaalverwerking, chemikalieë, tekstiele, skeepsbou en brouerye. Die werkloosheidsyfer is Valencia is laer as die Spaanse gemiddeld, terwyl klein en medium-groot ondernemings 'n belangrik bousteen van die streeksekonomie is.
Valencia het sy metro spoorwegstelsel wat deur die Ferrocarrils de la Generalitat Valenciana (F.G.V.) bedryf word. Daar is ook 'n (EMT) munisipale busdiens. Valencia het ook sy eie lughawe wat hoofsaaklik vlugte uit ander dele van Spanje en veral laekoste vlugte elders uit Europa hanteer. Danksy Spanje se hoëspoedtreine is Barcelona en Madrid ongeveer drie en 'n halfuur per trein uit Valencia.
Kultuur
Die Spaanse skrywer, Vicente Blasco Ibáñez (1867–1928), is in Valencia gebore. Hy het met groot bewondering na Valencia as 'lewende' kunsstad met statige ou paleise, elegante herehuise en kerke verwys, met rumoerighede op die Estación del Norte stasie of die Sentrale mark. Hy was veral beïndruk met die oop, vriendelike geaardheid van die seevarende inwoners langs die kus. Hierdie ryk kultuurerfenis manifesteer vandag nog in die talle besienswaardighede en feestelikhede in Valencia.
Daar is die bekende tamatiegeveg, La Tomatina wat in jaarliks in Augustus in die naburige dorp van Buñol gehou word. Die bekendste fees op die jaarlikse kalender is die jaarlikse Les Falles de Sant Josep wat vir dae lank in Maart gevier word en gepaardgaan met vuurwerkvertonings, musiek, straatpaartytjies en vreugdevure. Op die laaste aand van die fees op 19 Maart, word groot kartonpopfigure (niñots) (soms afbeeldings van bekendes in politieke en sosiale kringe) op die plaza verbrand. Die fees het sy ontstaan in die 15de eeu as 'n geleentheid ter herdenking St. Josef, die beskermheilige van skrynwerkers.
Op die sportgebied spog Valencia met 'n suksesvolle en beroemde sokkerklub, Valencia Club de Fútbol wat La Liga in 2002 en 2004 gewen het. Dit was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982. Valencia is die eerste Europese stad in 150 jaar wat gekies is as gasheerstad vir die America's Cup-seilvaartkompetisie in 2007.
Museums en monumente
Valencia het verskeie museums en besienswaardighede. Benewens die kleinere munisipale en militêre museums word die belangrikste besienswaardighede hieronder gelys:
Gestreepte hiëna
Die gestreepte hiëna (Hyaena hyaena) word veral in Klein-Asië, Noordoos-Afrika, die Midde-Ooste en Indië aangetref.
Identifikasie en voeding
Die gestreepte hiëna het 'n geelbruin pels met swart strepe, en lang hare kom op sy kop en rug voor. Volwasse gestreepte hiënas is 1 m tot 1,2 m lank, en het 'n stert van sowat 40 cm. Hul voedsel bestaan hoofsaaklik uit aas en afval van menslike nedersettings, maar hierdie spesie maak ook jag op lewendige prooi.
Voortplanting
'n Werpsel gestreepte hiënas word in 'n gat onder die grond gebore. Die dratyd van die moeder is ongeveer 90 dae. Klein hiënas word blind en met toe ore gebore.
Kafeeterras in die aand
Kafeeterras in die aand , ook bekend as Die Kafeeterras by die Place du Forum, is 'n skildery deur die Nederlandse skilder Vincent van Gogh wat hy in September 1888 in Arles, Frankryk, geskilder het. Van Gogh het olieverf op doek gebruik en die skildery is 81 × 65.5 cm (32" × 26"). Dit is tans in die Kröller-Müller-museum in Otterlo, Nederland.
Van Gogh het in 'n brief aan sy suster geskryf nadat hy die skildery voltooi het waarin hy sy entoesiasme daaroor uitspreek:
Dit is die eerste skildery waarin hy 'n sterreagtergrond gebruik het. Hy het voortgegaan om stergevulde uitspansels te skilder in Sterrenag oor die Rhône, wat in dieselfde maand geskilder is, en die meer bekende Sterrenag 'n jaar later. Van Gogh het ook in Portret van Eugene Boch 'n sterligagtergrond geskilder.
Lancia Delta S4
Die Lancia Delta S4 is 'n Groep B-tydrenmotor wat deur die Italiaanse motorvervaardiger, Lancia gebou is. Die Delta S4 het van 1985 tot 1986 in die Wêreldtydrenkampioenskap (WRC) deelgeneem, waarna FIA weens veiligheidsredes nie meer die Groep B-motors in tydrenne toegelaat het nie.
Kromspruit (spruit, Vrystaat, lat -29,24, long 26,35)
Die Kromspruit is 'n spruit wat in die Vrystaat vloei.
Royal Dutch Shell
Royal Dutch Shell (algemeen bekend as Shell) is 'n Nederlands-Britse multinasionale maatskappy, behorende tot die "supergrotes", die ses grootste staatsonafhanklike oliemaatskappye ter wêreld. Shell is tewens die winsgewendste onderneming van Nederland.
Met 'n omset van ruim VS$421 miljard (2014) in meer as 140 lande, is Royal Dutch Shell een van die grootste privaatondernemings ter wêreld. Sedert 2012 produseer die maatskappy meer gas as olie.
Afdelings
Royal Dutch Shell is as energiemaatskappy in die volle produksieketting aktief, vanaf die eksplorasie van energiebronne, die raffinering en ten slotte die verkoop van die finale produkte as petrol en diesel via 'n netwerk van vulstasies. Die onderneming behels tans ses afdelings:
Die hoofstroombedrywe van Shell was in 2014 vir sowat 80% van die totale wins van die onderneming verantwoordelik.
Carlo Goldoni
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Carlo Goldoni
Italiaanse teaterdirekteur en toneelskrywer
Genres
Commedia dell'arte
Il servitore di due padroni La locandiera Le baruffe chiozzotte
Carlo Osvaldo Goldoni (25 Februarie 1707 – 6 Februarie 1793) was 'n Venesiaanse teaterdirekteur en toneelskrywer en word beskou as een van die voorste Italiaanse toneelskrywers.
Jacques Potgieter
Jacques Potgieter (gebore in Port Elizabeth op 24 April 1986) is 'n rugbyspeler wat op agsteman speel vir die Fukuoka Sanix Blues in die Japannese Topliga en vir die Waratahs in Superrugby.
Hy word 'n Springbok op 23 Junie 2012 teen Engeland.
Maluti-a-Phofung Plaaslike Munisipaliteit
Die Maluti-a-Phofung Plaaslike Munisipaliteit is een van die Plaaslike Munisipaliteite in die Thabo Mofutsanyana-distriksmunisipaliteit in die Vrystaat, Suid-Afrika.
Nedersettings
Nedersettings in die munisipaliteit:
Viperidae
Viperidae is 'n familie van slange wat hoort tot die suborde Serpentes. Hierdie familie staan ook bekend as die adders. Daar is vier subfamilies wat hoort tot die familie.
Russisches Haus der Wissenschaft und Kultur
Die Russisches Haus der Wissenschaft und Kultur (kort: Russisches Haus of RHWK; «Russiese Huis van Wetenskap en Kultuuur», Russies: Российский дом науки и культуры в Берлине, kort РДНК) is 'n kulturele sentrum in die middestad van Berlyn, geleë in Friedrichstraße 176-179. Dit is amptelik op 5 Julie 1984 in die destydse Oos-Berlyn geopen as Haus der Sowjetischen Wissenschaft und Kultur («Huis van Sowjetse Wetenskap en Kultuur») en is vandag steeds die wêreld se grootste kulturele sentrum wat deur enige staat in 'n vreemde land opgerig is, met jaarliks sowat 200 000 besoekers.
Aline Waites
Aline Waites is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Emergency-Ward 10 (1957), A Life of Bliss (1960), en The First Lady (1968).
Russisches Haus der Wissenschaft und Kultur
Uitstallings in 2020
Uitstallings uitgestel tot verdere kennisgewing.
Goudini Spa
Goudini Spa is 'n warmwaterbron naby Worcester in die Wes-Kaap. Dit is 'n gewilde naweekbestemming vir inwoners van Kaapstad.
Die bron is geleë by en 6 km noordwes van Rawsonville aan die pad deur die Slanghoekvallei. Dit lewer 270 000 liter per dag teen ongeveer 40,1°C by die oog.
Die bron was al aan die begin van die 18de eeu aan die blanke setlaars bekend. Dit was egter maar min deur reisigers besoek, omdat dit ver van die destydse hoofroetes geleë was. Destyds het die verkeer na die binneland oor die Hottentots-Hollandberge of via die Roodezand gegaan. Die bou van die Bainskloofpas, Du Toitskloofpas en die spoorlyn van Wellington na Ashton het hierdie landsdeel ontsluit, bygedra dat die warmbron ontwikkel is en in 1841 tot openbare oord verklaar is. In die 1920’s is 'n hotel hier gebou, later het Rondalia dit in 'n vakansieoord omskep en tans word dit deur die ATKV bedryf.
Goudini is 'n Khoikhoi-woord met die waarskynlike betekenis van “wilde heuning”.
Kromspruit (spruit, Vrystaat, lat -27,96, long 27,09)
Die Kromspruit is 'n spruit wat in die Vrystaat vloei.
Ken Ryker
Ken Ryker (gebore 17 Augustus 1972) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent All About Teri Weigel (1996).
Elna Kimmestad
Elna Kimmestad (30 Julie 1918 – 21 Maart 1997) was 'n Noorse aktrise en regisseuse. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Exit (1970), Douglas (1970), Kanarifuglen (1973), en The Guardians (1978).
Geleedpotiges
Die Geleedpotiges of artropodes (filum of superfilum Arthropoda) is 'n groot groep ongewerweldes (diere sonder 'n ruggraat). Diere soos insekte, spinagtiges (spinnekoppe), skaaldiere (krappe en krewe), garnale en veelpotiges (duisendpote) is almal geleedpotiges. Geleedpotiges het gelede pote, 'n gesegmenteerde liggaam en 'n eksoskelet (harde dop om die liggaam).
Geleedpotiges het verreweg die grootste aantal spesies van enige groep diere, en moontlik ook van enige filum van enige lewende organisme op aarde. 'n Enkele orde van insekte – die kewers – oortref byvoorbeeld al die ander in die aantal spesies.
Sommige geleedpotiges, veral die insekte, lewe op land. Hulle harde eksoskelette beskerm hulle teen uitdroging. Hulle is ook die eerste filum wat ware vlug bemeester het.
Die skaaldiere (Crustacea) is ook 'n klas van die Arthropoda, maar lewe meestal in die water of is van klam toestande afhanklik vir oorlewing.
Geleedpotiges is 'n bron van voedsel vir baie diere, insluitend die mens.
Die Beeld
duimnael|links|200px|[[Schalk Pienaar (joernalis)|Schalk Pienaar, toe hy redakteur van Die Beeld was in die middel sestigerjare.]] duimnael|320px|Voorblad van Die Beeld, 19 Oktober 1969. duimnael|400px|Sirkulasie van Afrikaanse weekblaaie voor en tydens die persstryd.
Potjomkin (dubbelsinnig)
Die term Potjomkin of Potemkin kan verwys na:
Die Beeld
Die Beeld was 'n Sondagkoerant wat Naspers vanaf 1965 tot 1970 uitgegee het.
Die koerant moenie met Beeld, 'n dagblad wat die eerste keer in 1974 verskyn het, verwar word nie. Die Beeld het in 1970 met Dagbreek en Landstem saamgesmelt as Rapport.
Voorspel
In 1964, 'n jaar voor die Afrikaanse persstryd begin het met Naspers se stigting van Die Beeld, brei Dagbreek en Sondagnuus asook die Sondagstem uit na Kaapstad, bakermat van die Nasionale Pers. Sondagstem is 1958 in Johannesburg opgerig as die Verenigde Party se teenvoeter vir die Nasionale Party-gesinde Dagbreek en Sondagnuus en kon ondanks geldelike probleme 'n sirkulasie van 94 000 teen 1962 bereik, 115 105 in die eerste helfte van 1965 en 138 694 in die tweede helfte van daardie jaar. In die ooreenstemmende tydperke het Dagbreek en Sondagnuus se sirkulasie op onderskeidelik 164 087 en 177 037 gestaan. Hoewel die laaste dagblad wat die Verenigde Party ondersteun het, Die Volkstem, reeds in 1951 in Johannesburg gesluit het en ondanks die Nasionale Party se oorheersing in die Volksraad met 126 setels vergeleke met die Verenigde Party se 39 en die Progressiewe Party se een ná die verkiesing van 1966, was amper 44% van alle Afrikaanse Sondagkoerantverkope in die tweede helfte van 1965 dié van 'n opposisiekoerant.
Sondagstem sluit
Die Argus-groep het Sondagstem in 1959 oorgeneem, maar weens die ongekende wedywering in die Afrikaanse Sondagmark verskyn die laaste uitgawe van dié koerant op 26 November 1967. Dagbreek en Sondagnuus en Die Beeld het alles in die stryd gewerp om Sondagstem se lesers te lok en die groot trekpleister was strokiesverhale. Die Beeld het Willie van Rensburg, skepper van die Dr. Marius Hugo-vervolgverhaal oorreed om dit by hulle voort te sit en so meer as 50 000 nuwe lesers getrek. Al het albei se sirkulasie ongekende hoogtes bereik, het die wedywering Naspers en die Afrikaanse Pers 'n fortuin gekos.
Nasionale Pers betree Transvaalse mark
Die direksie van die Nasionale Pers het op 4 Junie 1965 in beginsel besluit om 'n Sondagkoerant in Johannesburg te vestig in 'n stadium toe die mark daar oorheers is deur Dagbreek en Sondagnuus en Sondagstem. Die grootste Afrikaanse weekblad in Kaapland was die Landstem, wat elke Woensdag verskyn het. Die Nasionale Pers se besluit, hoewel dit al in die vroeë vyftigerjare oorweeg is, maar weens druk vanuit die Nasionale Party laat vaar is, om die moordende Sondagmark in Transvaal te betree, was die gevolg van die twee bestaande Afrikaanse Sondagkoerante, die Sunday Times en Sunday Express se besluit in 1964 om tot die Kaapse mark toe te tree. Vir die Nasionale Pers het dié toetrede tot sy tuismark 'n bedreiging ingehou en Hubert Coetzee, besturende direkteur, oorreed die direksie tot optrede. Schalk Pienaar, destyds assistentredakteur van Die Burger, sou die nuwe Sondagkoerant se redakteur wees en Dirk de Villiers, redakteur van die Huisgenoot, die bestuurder.
Invloedryke ondersteuners van die gevestigde Afrikaanse koerante in Transvaal het op 7 Augustus 1967 in die eerste minister se ampswoning Libertas in Pretoria byeengekom, hoofsaaklik om die gerug oor 'n Sondagkoerant van die Nasionale Pers te bespreek. Dr. H.F. Verwoerd was buiten eerste minister ook voorsitter van die direksies van sowel die Voortrekkerpers, wat Die Transvaler (Johannesburgse oggendblad) en die Afrikaanse Pers, uitgewer van Die Vaderland (Johannesburgse middagblad). Verteenwoordigers van die Afrikaanse Pers en Nasionale Pers het ook die vergadering bygewoon. Al was daar nog geen amptelike aankondiging, het dr. Verwoerd gesê na sy mening is daar net plek vir een Afrikaanse Nasionale Sondagkoerant. Naspers se verteenwoordigers het stilgebly oor die besluit van twee maande gelede omdat verteenwoordigers van hul toekomstige teenstander nie so gou al van die besluit moes wees nie. Die direksie skryf wel op 11 Augustus 1965 aan dr. Verwoerd om hom in kennis te stel van die besluit om 'n landswye Sondagkoerant uit te gee.