cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ierse nasionale rugbyspan
Tyd van die wêreldoorloë en verdeling van Ierland
Ná die hervat van die Vyfnasies in 1920 het Ierland tydens drie agtereenvolgende toernooie net die laaste plek behaal; onder andere moes die span in 1920 sy eerste tuisnederlaag teen Frankryk en in 1921 sy eerste wegnederlaag toelaat. Die prestasies het geleidelik verbeter en tydens die Vyfnasies 1926 het Ierland die kans op sy eerste Grand Slam – d.w.s. ’n toernooi-oorwinning met seges oor al die ander deelnemende spanne – gehad. Ierland is in die laaste wedstryd egter deur Wallis met 11–8 verslaan en moes toe die titel met die Skotte deel. Tydens die Vyfnasies 1927 het Ierland weer die titel met Skotland gedeel; ná hul enigste nederlaag teen Engeland het die Iere die Grand Slam weer misgeloop. Op 12 November dieselfde jaar het Ierland vir die eerste keer die Australiese Wallabies gehuisves; hulle is naelskraap met 3–5 verslaan.
In die toernooie van 1927 tot 1931 het Ierland tweede geëindig. Nadat Frankryk weens skynamateurisme uitgesluit is en die toernooi weer die Tuisnasies geword het, het in 1932 weer ’n gedeelde titel gevolg. Tydens die Tuisnasies 1935 het die Iere vir die eerste keer in 36 jaar die alleenlike kampioen geword, ’n verdere gedeelde titel het in 1939 gevolg. Die politieke verdeling van die eiland het tydens die Tweede Wêreldoorlog na vore getree: In die Republiek Ierland, wat ’n streng neutraliteit gehandhaaf het, is die spelbedryf in teenstelling met die Britse Noord-Ierland net min ingeperk. Agt Noord-Ierse nasionale spelers het in die oorlog gesneuwel, daarbenewens was Paddy Mayne (wie in ses toetswedstryde uitgedraf het) ’n stigtingslid van die eenheid Spesiale Lugdiens.
Suksesvolle naoorlogse tydperk
In 1945 en 1946 is die Victory Internationals uitgespeel – ’n reeks van wedstryde teen nasionale en militêre keurspanne wat nie die volle toetsstatus geniet het nie. Die jaarlikse toernooi is vanaf 1947 hervat en het ná die heraansluiting van Frankryk vir die volgende vyf dekades weer die Vyfnasies geword. Tydens die Vyfnasies 1947 het die Iere Engeland met 22–0 verslaan, tot in 2007 Ierland se hoogste oorwinning teen die Engelse. As deurslaggewend vir hierdie sukses word die kaptein Con Murphy beskou – hy was die enigste speler, wat voor en ná die oorlog vir die nasionale span uitgedraf het. Ná ’n swak 3–16-nederlaag teen die besoekende Wallabies in Desember 1947 het tydens die daaropvolgende Vyfnasies 1948 die grootste sukses tot dusver gevolg. Die Iere het weg oor Frankryk en Engeland en tuis oor Skotland en Wallis geseëvier. Daarmee het Ierland sy eerste Grand Slam beklink. Hierby het die taktiek van Jack Kyle, wat as een van die beste Ierse spelers beskou word, ’n belangrike rol gespeel. In 1949 het Ierland die toernooi weer gewen, dié keer met ’n Driekroon.
Die Vyfnasies 1950 word vir die vliegtuigongeluk in Llandow onthou. Op 12 Maart 1950 het ’n groep Walliese ondersteuners, wat die beslissende wedstryd in Dublin bygewoon het, met ’n huurvlug teruggekeer. Tydens landing het die vliegtuig, ’n Avro Tudor, neergestort, waarby 80 van die 83 passasiers aan boord dood is. Dit was die destyds ergste siviele vliegtuigramp. Tydens die Vyfnasies 1951 het Ierland weer die kans op ’n Grand Slam gehad, nadat hulle die eerste drie wedstryde teen Frankryk, Engeland en Skotland naelskraap gewen het. Die beslissende wegwedstryd teen Wallis het egter in ’n 3–3-gelykop geëindig, waarvolgens Ierland nie aan sy voorneme voldoen het nie; hulle het nogtans met die titel weggestap.
Sedert die Kanadatoer in 1899 het Ierse spelers oor dekades heen net in die Suidelike Halfrond getoer, as hulle deur die Britse Leeus gekeur is. Dit het in 1952 verander, toe die IRFU oorsese toere weer begin reël het. Tydens die eerste toer in Augustus en September het Ierland Suid-Amerika besoek, maar sy voortgang het aanvanklik onseker geblyk. Kort ná hul vertrek is Eva Perón oorlede, waarna Argentinië in nasionale rou verkeer het. Al die nege beplande wedstryde het egter plaasgevind, waarvan twee wedstryde teen die Poemas, die Argentynse nasionale span. Hulle het in onderskeidelik ’n gelykop en ’n oorwinning vir Ierland geëindig, maar geen toetsstatus geniet nie.
Op 27 Februarie 1954 het Ierland teen Skotland op Ravenhill in Belfast gespeel. Kaptein Jim McCarthy het die IRFU-president Sarsfield Hogan die vorige aand ingelig, dat die elf spelers uit die Republiek Ierland tydens die speel van God Save the Queen nie langs die Skotte sou staan nie. Tydens ’n geheim vergadering net voor die afskop is ooreengekom, om ’n verkorte weergawe van die Britse himne – bekend as The Salute – te speel en in die toekoms nie meer wedstryde in Belfast aan te bied nie. Die vier Noord-Ierse spelers het eers later van die vergadering kennis gekry: Hulle is meegedeel dat die Katolieke in die span in die kleedkamer vir die ernstig siek Pous Pius XII sou bid. Die IRFU het geen probleem met die kwytskelding van wedstryde in Belfast gehad nie: Eerstens het dit konflik tussen Unioniste en Republikeine vermy en tweedens het die veel groter stadion in Dublin in elk geval meer inkomste opgelewer.
Maer jare en Noord-Ierland-konflik
Gedurende die middel-1950’s het die Vyfnasies vir Ierland minder suksesvol verloop. Onder andere het Ierland in die jare 1955, 1958, 1960, 1961, 1962 en 1964 net die laaste plek behaal. Uitblinkers in hierdie tydperk was redelik skaars. Byvoorbeeld het Ierland op 18 Januarie 1958 die Wallabies met 9–6 verslaan, die eerste oorwinning teen een van die drie groot spanne van die Suidelike Halfrond. Tydens die Vyfnasies 1959 het Ierland die Franse van hul Grand Slam ontneem, nadat die reeds amptelike titelhouer met 9–5 verslaan is. Die Franse het tydens die Vyfnasies 1960 wraak geneem en Ierland met ’n rekordtelling van 23–6 verslaan. ’n Verdere oorsese toer is in 1961 na Suid-Afrika en Rhodesië gereël, maar die enigste toetswedstryd teen die Springbokke in Kaapstad het in ’n swak 8–24-nederlaag geëindig.
Gedurende die middel-1960’s het Ierland se prestasies tydens die jaarlikse toernooi heelwat verbeter, alhoewel hulle nie met die destyds oorheersende Walliesers en Franse kon meeding nie. Byvoorbeeld het die Iere tydens die Vyfnasies 1965 beide Engeland en Skotland verslaan, waarin hulle sedert 1951 nie meer geslaag het nie. Aansluitend het hulle op 10 April 1965 Suid-Afrika tuis met 9–6 verslaan, hul eerste oorwinning teen die Springbokke. In 1967 is die Wallabies twee keer verslaan: in Januarie in Dublin en tydens die eerste Ierse toer na Australië in Mei in Sydney. Die beplande ontmoeting met die All Blacks tydens Nieu-Seeland se Europatoer dieselfde jaar moes weens ’n uitbreek van die Bek-en-klouseer gekanselleer word. Op 26 Oktober 1968 het die Iere hul vierde agtereenvolgende oorwinning teen die Wallabies aangeteken. Enkele maande later het hulle die kans gehad, om die Vyfnasies saam met ’n Grand Slam te wen, maar hulle is in die laaste wegwedstryd deur Wallis met 24–11 verslaan. Gedurende herfs 1969 het die IRFU daarop besluit, om Ronnie Dawson as die eerste Ierse hoofafrigter aan te stel. Op 10 Januarie 1970 het die Iere teen die Springbokke tuis in ’n 8–8-gelykop gespeel.
Die Vyfnasies 1972 kon weens die Noord-Ierland-konflik nie voltooi word nie, waardeur geen span die titel ingepalm het nie. Ná die Bloed-Sondag op 30 Januarie in Derry, waartydens 13 ongewapende betogers deur Britse soldate doodgeskiet is, het groot betogings in Dublin plaasgevind. Die Britse ambassade is op 2 Februarie deur die woedende skare afgebrand. Op 14 Februarie het die Skotse Rugbyunie aangekondig, dat die Skotse span nie na Ierland sou vertrek nie. Dié beheerliggaam was bekommerd oor die spelers se veiligheid, nadat hulle dreigbriewe, vermoedelik van die IRA, ontvang het. Sowat twee weke later het ook die Walliese Rugbyunie sy onttrekking aangekondig, nadat Walliese spelers ook bedreig is. Die Franse Rugbyfederasie was egter onbeïndruk en het ’n bykomende vriendskaplike wedstryd op 29 April in Dublin gereël, waardeur die IRFU minstens ’n deel van die verlore inkomste kon maak.
Tydens die Vyfnasies 1973 het Engeland ten spyte van soortgelyke dreigemente vir hul wedstryd in Dublin opgedaag en ná hul aankoms by die Lansdowne Road ’n staande applous van vyf minute lank ontvang. Ierland het dié wedstryd met 18–9 gewen. Die Engelse kaptein, John Pullin, het skertsend daarna verwys: “Ons is miskien nie baie goed nie, maar ten minste het ons opgedaag” (We might not be very good but at least we turned up). Die Vyfnasies 1973 het op ’n unieke manier geëindig: Ná twee oorwinnings en twee nederlae elk het al die vyf deelnemende spanne op dieselfde plek geëindig en die titel gedeel. Tydens die toernooi het die All Blacks deur Europa getoer. Op 20 Januarie 1973 was Ierland op die punt om die All Blacks vir die eerste keer te verslaan, dié wedstryd het egter in ’n 10–10-gelykop geëindig.
Aan die einde van die amateurtydperk
Tydens die Vyfnasies 1974 het die Ierse vir die eerste keer in 23 jaar ’n ongedeelde titel gewen. Gedurende die middel-1970’s het die prestasies van die span vir ’n rukkie weer verminder en in 1977 het hulle op die laaste plek geëindig, nadat Ierland in al sy vier wedstryde verslaan is. Anders as oorspronklik verwag was die Australiese toer in Junie 1979 suksesvol: Ierland het albei toetse teen die Wallabies gewen en sodoende vir die eerste keer ’n toetsreeks beklink. Tydens die Vyfnasies 1981 kon die Iere weer geen oorwinning aanteken nie en hulle het op die laaste plek geëindig.
In 1977 het die regeringshoofde van die Britse Statebond die Gleneagles-ooreenkoms onderteken, ten einde van ’n sportiewe isolasie van die Suid-Afrikaanse apartheidstelsel. Aangesien Ierland geen lidland van die Britse Statebond is nie, het die IRFU dié ooreenkoms geïgnoreer en hulle het in Mei en Junie 1981 ’n toer na Suid-Afrika gereël. Hierdie voorneme is in die openbaar skerp gekritiseer. ’n Aantal sleutelspelers het aangekondig, dat ’n deelname teenstrydig met hul gewete sou wees, terwyl ander beroepsverpligtinge vir hul onttrekking voorgegee het. Politieke partye, kerke, vakbonde, studente-organisasies en sportverenigings het by die IRFU vir ’n kansellasie van die toer gepleit, omdat dit Ierland se goeie reputasie sou skade kon toedien. Die Ierse buitelandse minister, Brian Lenihan, het dit nie as ’n sportgebeurtenis beskou nie, maar as ’n suiwer politieke daad. Protes is ook deur die African National Congress en die Verenigde Nasies aangeteken. Die IRFU was egter onbeïndruk en het met hul omstrede voorneme voortgegaan en hulle het die vreemde oënskynlike standpunt ingeneem, die toer sou die apartheid nie ondersteun nie en dié stelsel eerder skade toedien. Ter vermyding van protes tydens hul vertrek aan die Dublinse lughawe het die spanlede in Engeland ontmoet en van daar af verder gereis. Op ’n sportiewe vlak was die toer minder suksesvol; die Iere is in vier van sewe wedstryde verslaan, insluitende die twee toetse teen die Springbokke.
’n Jaar later, tydens die Vyfnasies 1982, het die Ierse span die eerste Driekroon in 33 jaar ingepalm; die moontlike Grand Slam het hulle in die laaste wedstryd met ’n 9–22-wegnederlaag teen Frankryk misgeloop. In 1983 het Ierland die titel met die Franse gedeel en tydens die Vyfnasies 1985 het Ierland weer die alleenlike titel, saam met die Driekroon, ingepalm (hul laaste in die 20ste eeu). Frankryk het Ierland met ’n gelykopuitslag opnuut van ’n moontlike Grand Slam ontneem. Op 1 November 1986 het die Iere rugbygeskiedenis gemaak: In hul eerste toets teen Roemenië, wat ’n halwe jaar voorheen die Vyfnasies-titelhouer Frankryk verslaan het, het Ierland tuis met 60–0 gewen en in dié proses tien drieë gedruk. Dit was die destyds hoogste oorwinning van ’n nasionale span wêreldwyd.
Die IRR het Ierland vir die Rugbywêreldbeker 1987 in Australië en Nieu-Seeland uitgenooi, die eerste rugbywêreldbekertoernooi. Twee jaar voorheen was die IRFU gekant teen die invoering van rugbywêreldbekertoernooie, omdat hulle ’n stadige professionalisering en ’n oorgebruik van die werkende amateurspelers gevrees het. Die uiteindelik geklopte beheerliggaam het aansluitend ’n tyd lank dit ’n “kompetisie om die Webb Ellis-beker” genoem en die benaming rugbywêreldbekertoernooi vermy. ’n Aanval deur die IRA het die Ierse voorbereiding op die toernooi oorskadu: Die Noord-Ierse spelers Nigel Carr, David Irwin en Philip Rainey was op pad na ’n opleidingssessie in Dublin, toe hul motor net voor die grens van die Republiek Ierland deur die ontploffingsgolf van ’n afstandbeheerde motorbom getref is. Al drie insittendes het beserings opgedoen; Carr s’n was die ergste, waarvolgens hy sy sportloopbaan moes beëindig. Die teiken van dié aanval was die Here Regter Maurice Gibson, wie op die teenoorgestelde rigting op pad was en saam met sy vrou Cecily dood is. Ierland is in sy eerste wedstryd deur Wallis verslaan, hulle het ná maklike oorwinnings teen Kanada en Tonga op die tweede plek geëindig en vir die kwarteindrondte gekwalifiseer. Hulle is egter deur die medegasheer Australië met 33–15 verslaan.
Aan die einde van 1988 het Ierland vir die eerste keer teen Wes-Samoa en Italië te staan gekom en albei wedstryde gewen. Daarteenoor het Ierland tydens die Vyfnasies ’n tyd lank gesukkel: Vanaf 1988 tot in die laaste Vyfnasies 1999 het hulle nooit beter as die naaslaaste plek gevaar nie; in 1988, 1992, 1996, 1997 en 1998 het hulle op die laaste plek geëindig. Suksesse was skaars; byvoorbeeld het Ierland op 27 Oktober 1990 tuis sy eerste amptelike toets teen Argentinië gewen, 38 jaar ná die eerste nieamptelike ontmoeting. Hul eerste toer na die pas onafhanklike Namibië in Julie 1991 het egter teleurstellend verloop. Hulle is in albei toetse in Windhoek deur die Namibiese span verrassend verslaan. Die daaropvolgende Rugbywêreldbeker 1991 is in die destydse Vyfnasies aangebied, waardeur Ierland twee van sy drie groepwedstryde in Dublin kon speel. Hulle het Japan en Zimbabwe maklik verslaan, maar hulle is in Edinburg naelskraap deur Skotland geklop. In die kwarteindstryd in Dublin het Ierland teen Australië die meeste tyd voorgeloop en was op die punt van ’n verrassende oorwinning. Nadat Michael Lynagh die beslissende drie gedruk het, is hulle egter met 19–18 verslaan.
Die laaste twee wedstryde tydens die rugbywêreldbekertoernooi was die begin van elf agtereenvolgende nederlae, wat tot in Maart 1993 sou streek en nog steeds ’n negatiewe rekord is. In November 1993 het Ierland vir die eerste keer ’n toets teen die Verenigde State gespeel en gewen. Tydens die Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika is Ierland in die eerste wedstryd deur Nieu-Seeland gemaklik verslaan en hulle het aansluitend Japan maklik geklop. ’n Naelskraapse 24–23-oorwinning in Johannesburg oor Wallis het die tweede plek in die groep verseker. Die Iere het in hul derde agtereenvolgende kwarteindrondte te staan gekom, maar hulle is deur die dominante Franse met 36–12 verslaan.
Begin van die professionele tydperk
In Augustus 1995 het die Internasionale Rugbyraad al die beperkinge rakende die spelers se betaling opgehef en daarmee die professionele tydperk van die rugbyspel ingelui. Die Iere het aan die begin van die professionale tydperk gesukkel. Naas die reeks nederlae tydens die Vyfnasies het hulle drie agtereenvolgende nederlae teen Italië gely; die Italianers was van voorneme om by die vernaamste Europese rugbylande aan te sluit. In 1998 is die Nieu-Seelandse Warren Gatland as afrigter benoem en hy het die onsuksesvolle Brian Ashton vervang. Gatland het egter nie onmiddellike sukses behaal nie, aangesien Ierland tydens die Vyfnasies 1998 weer op die naaslaaste plek geëindig het. Die Rugbywêreldbeker 1999 is hoofsaaklik in Wallis aangebied, maar Ierland het al sy poelwedstryde in Dublin gespeel. Hulle het, soos verwag, maklike oorwinnings teen die Verenigde State en Roemenië aangeteken, maar Ierland is ook deur die latere kampioen Australië met 23–3 verslaan. As tweede in hul groep moes Ierland in die uitspeelrondte vir die kwarteindstryd speel, waar hulle deur Argentinië met 28–24 geklop is en vir die eerste keer nie tot die kwarteindrondte kon vorder nie.
Van hierdie laagtepunt het die Ierse rugby egter verbeter. In die loop van professionalisering het die IRFU die vier tradisionele keurspanne van die provinsiale beheerliggame van Connacht, Leinster, Munster en Ulster in professionele spanne omgeskep. Hulle was finansieel sterk genoeg om van die beste spelers in hul eie land te behou en te verhoed dat hulle na Engeland of Frankryk gaan. Daarbenewens het hulle ook noue verhoudings met amateurklubs en skole aangeknoop, wat ’n konstante aanbod aan talent gewaarborg het. Die stigting van die Keltiese Liga in 2001 (nou bekend as die Verenigde Rugbykampioenskap) het die Ierse provinsiale spanne met gereelde rugbywedstryde van ’n hoë gehalte voorsien en tot ’n merkbare kwaliteitsverbetering gelei. Met die aansluiting van Italië by die jaarlikse toernooi in 2000 het dit die Sesnasies geword en die koms van die nuwe toernooiformaat het met die Ierse herlewing saamgeval. Tydens die Sesnasies 2001 het Ierland as naaswenner geëindig, hul beste prestasie in 15 jaar; net ’n wegnederlaag teen Skotland het hulle van die Grand Slam ontneem. Ondanks hierdie sukses het die IRFU Warren Gatland se kontrak nie verleng nie en hulle het hom in November 2001 met sy adjunk Eddie O’Sullivan vervang.
Tydens die Sesnasies 2003 het Ierland die beslissende tuiswedstryd om die Grand Slam teen Engeland op Lansdowne Road met 6–42 verloor, waardeur ’n reeks van tien agtereenvolgende oorwinnings op eie bodem sedert September 2002 beëindig is. Ná ’n suksesvolle voorbereiding op die rugbywêreldbekertoernooi met oorwinnings teen Wallis, Italië en Skotland het die Iere met optimisme na die Rugbywêreldbeker 2003 in Australië vertrek. Tydens die groepfase het hulle Roemenië en Namibië maklik verslaan, naelskraap teen Argentinië met 16–15 gewen, en is naelskraap deur die gasheer geklop. As naaswenner van hul groep het Ierland weer tot die kwarteindrondte gevorder, maar hulle is deur Frankryk met 43–21 verslaan. Tydens die Sesnasies 2004 was Ierland die eerste span wat die wêreldkampioen Engeland verslaan het; daarmee het hulle hul eerste Driekroon in 19 jaar gewen en as naaswenner net na Frankryk geëindig. Tydens die 2004 eindjaarrugbytoetsreeks het Ierland sy eerste oorwinning teen die Springbokke sedert 1965 aangeteken. Verdere Driekrone het in 2006 en 2007 gevolg, nadat Frankryk in albei toernooie die Ierse titeloorwinning verhoed het. Tussen albei toernooie het Ierland tydens die 2006 eindjaarrugbytoetsreeks tuisoorwinnings teen beide Suid-Afrika en Australië aangeteken.
Die Sesnasies 2007 was histories op verskeie maniere: Ná die sloping van die stadion Lansdowne Road was die span vir drie jaar van ’n vervangingslokaal in Dublin afhanklik. Die Gaeliese Atletiekvereniging (GAA) het onder toenemende druk verkeer om hul stadion Crokepark in hierdie tydperk beskikbaar te stel. Nie net die IRFU het daarop aanspraak gemaak nie, maar ook die Sokkervereniging van Ierland (Football Association of Ireland) wat saam met Skotland ’n gemeensame bod vir die aanbieding van die Europese Sokkerkampioenskap 2008 beplan het. In September 2002 het die GAA nog steeds geweier om hul omstrede reël 42, wat die beoefening van “vreemde spele” verbied het, te verslaap. Twee en ’n half jaar later het dié beheerliggaam van mening verander en in April 2005 het die GAA-kongres met die vereiste tweederdemeerderheid van die afgevaardigdes sokker en rugby uiteindelik toegelaat. Die eerste rugbywedstryd op Crokepark was op 11 Februarie 2007 die Sesnasies-wedstryd teen Frankryk. Die daaropvolgende wedstryd teen Engeland op 24 Februarie was omstrede, omdat God Save the Queen op ’n plek gespeel sou word, waar Britse soldate op Bloed-Sondag in 1920 14 toeskouers geskiet het. Terwyl die Republican Sinn Féin voor die stadion protes aangeteken het, het die Ierse span met 43–13 geseëvier en hul hoogste oorwinning teen Engeland tot dusver aangeteken.
Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk was Ierland een van die medegunstelinge, maar hul toernooi het heeltemal teleurstellend verloop. Ná twee naelskraapse oorwinnings teen die vermeende buiteperde Namibië en Georgië is hulle deur Frankryk en Argentinië verslaan. Vervolgens is Ierland reeds in die groepfase uitgeskakel. Tydens die Sesnasies 2008 is Ierland drie keer verslaan, waarna O’Sullivan as hoofafrigter bedank het.
Aansluiting by die wêreldklas
Onder O’Sullivan se opvolger Declan Kidney het Ierland tydens die Sesnasies 2009 nie net die titel gewen nie, maar ook hul tiende Driekroon en tweede Grand Slam (sedert 1948) gewen. Hierdie prestasies het hulle in die laaste wegwedstryd teen Wallis beklink, toe Ronan O’Gara drie minuut voor die eindfluitjie ’n skepdoel vir hul 17–15-sege aangeteken het. Ná ’n gelykop teen Australië en oorwinnings teen Fidji en die destydse wêreldkampioen Suid-Afrika tydens die 2009 eindjaarrugbytoetsreeks het Ierland vir die eerste keer gedurende die professionele tydperk ’n jaar onoorwonne afgesluit. Vervolgens is die Ierse afrigter Kidney deur die IRR aangewys as “afrigter van die jaar”. In hul laaste wedstryd van die Sesnasies 2010, en die laaste wedstryd op Crokepark, is Ierland deur Skotland met 23–20 geklop en van die Driekroon ontneem. Ierland het sy eerste tuiswedstryd op die nuwe Dublinse Aviva-stadion op 6 November 2010 teen Suid-Afrika gespeel; hulle is naelskraap met 21–23 verslaan. In die wegwedstryd teen Wallis tydens die Sesnasies 2011 het Ronan O’Gara die eerste Ier en die vyfde rugbyspeler geword, wat in toetswedstryde die mylpaal van 1 000 punte behaal het. Brian O’Driscoll het in die daaropvolgende tuiswedstryd teen Engeland ’n verdere rekord aangeteken, toe hy sy 25ste drie tydens Sesnasies druk.
Vir Ierland het die Rugbywêreldbeker 2011 in Nieu-Seeland baie belowend afgeskop, nadat hulle in die groepfase die Verenigde State, Australië, Rusland en Italië verslaan het. In die kwarteindrondte is hulle egter deur Wallis met 10–22 verras en uit die toernooi geskakel. Tydens die 2012 midjaarrugbytoetsreeks het hulle twee keer weg teen Nieu-Seeland te staan gekom. In die eerste toets is Ierland naelskraap met 19–22 verslaan, waarop in Hamilton ’n 0–60 gevolg het, hul ergste nederlaag tot vandag toe. Die Sesnasies 2013 het ook teleurstellend verloop. Ierland het sy eerste tuisnederlaag teen Engeland in tien jaar gely en hul eerste nederlaag teen Italië tydens die Sesnasies nog. Die IRFU het vervolgens daarop besluit om Kidney se kontrak nie te verleng nie en hulle het einde April Joe Schmidt as nuwe hoofafrigter benoem.
Tydens die 2013 eindjaarrugbytoetsreeks het Ierland teen Nieu-Seeland te staan gekom en amper die hele wedstryd voorgeloop; hulle is egter met 22–24 verslaan. Ierland het die Sesnasies 2014 met oorwinnings teen Skotland en Wallis afgeskop, hulle is aansluitend deur Engeland met 10–13 verslaan, en hulle het die daaropvolgende wedstryde teen Italië (met 46–7) en Frankryk (met 22–20) gewen en sodoende met die titel weggestap. Die nederlaag teen Engeland was hul enigste gedurende hierdie jaar: Tydens die 2014 midjaarrugbytoetsreeks het die Iere Argentinië twee keer weg verslaan, tydens die 2014 eindjaarrugbytoetsreeks onder andere Suid-Afrika en Australië. Tydens die Sesnasies 2015 het Ierland sy titel, ten spyte van ’n nederlaag teen Wallis, op punteverskil verdedig. Dit was Ierland se 20ste Sesnasies-titel en vir enkele weke het Ierland net ná Nieu-Seeland die tweede plek op Wêreldrugby se wêreldranglys beklee, die span se beste posisie tot dusver. Vervolgens was die Iere voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2015 in Engeland een van die gunstelinge op die titel. Ierland het sy groep ná oorwinnings teen Kanada, Roemenië, Italië en Frankryk gewen. As groepwenner het Ierland in die kwarteindrondte teen Argentinië te staan gekom, maar hulle is deur die offensief optredende Poemas verras en met 20–43 uit die toernooi geskakel.
As gevolg van ’n deur beseerde sleutelspelers verswakte span het Ierland tydens die Sesnasies 2016 net die derde plek behaal. Tydens die 2016 eindjaarrugbytoetsreeks het die Iere op 5 November op Chicago se Soldier Field ’n geskiedkundige prestasie behaal, nadat hulle Nieu-Seeland met 40–29 verslaan het. In hul 29ste ontmoeting was dit die Iere se eerste oorwinning teen die All Blacks; voorheen het hulle in 111 jaar, behalwe vir ’n gelykopuitslag in 1973, net nederlae gely. Dit was ook Nieu-Seeland se enigste nederlaag dié jaar en het hul wenlopie van 18 agtereenvolgende toetsoorwinnings beëindig. Ondanks die Nieu-Seelandse 21–9-oorwinning in die terugwedstryd die volgende week in Dublin het Ierland tot die vierde plek op Wêreldrugby se wêreldranglys teruggesak. Ierland het tydens die Sesnasies 2017 as naaswenner na die verdedigende kampioen Engeland geëindig, nadat hulle die Engelse in die laaste wedstryd met 13–9 verslaan en sodoende Engeland se rekord van 18 agtereenvolgende oorwinnings sedert 2015 beëindig en boonop Engeland van hul Grand Slam ontneem het. Aangesien baie van Ierland se eerstekeuse-spelers vir die Britse en Ierse Leeus se toer na Nieu-Seeland saamgeneem is, het Ierland met ’n ontwikkelingspan aan die 2017 midjaarrugbytoetsreeks deelgeneem; dit het ’n 55–19-oorwinning teen die VSA en ’n 2–2-toetsreeksoorwinning teen Japan ingesluit. Tydens die 2017 eindjaarrugbytoetsreeks was hul 38–3-oorwinning teen Suid-Afrika Ierland se grootste prestasie; dit is Ierland se hoogste oorwinning teen die Springbokke tot dusver.
Tydens die Sesnasies 2018 het Ierland al sy wedstryde gewen; hulle het sodoende naas die toernooititel die Driekroon en die derde Grand Slam ingepalm. Ierland het ná ’n 24–15-wegoorwinning teen Engeland met dié prestasie weggestap. Tydens die 2018 midjaarrugbytoetsreeks het Ierland ’n toetsreeks van drie wedstryde teen die Wallabies met 2–1 beklink en tydens die 2018 eindjaarrugbytoetsreeks het die Iere op 24 November hul tweede oorwinning teen Nieu-Seeland aangeteken, dié keer in Dublin. Derhalwe is die afrigter Schmidt deur Wêreldrugby aangewys as “afrigter van die jaar”. Tydens die Sesnasies 2019 het Ierland nie aan die hoë verwagtinge voldoen nie en net die derde plek behaal. Voor die afskop van die Rugbywêreldbeker 2019 in Japan het Ierland ’n aantal opwarmingswedstryde gespeel en onder andere Wallis twee keer verslaan. Op 9 September 2019, net voor die afskop van die rugbywêreldbekertoernooi, het Ierland vir die eerste keer in hul geskiedenis die eerste plek op die wêreldranglys behaal en was vervolgens een van die gunstelinge op die titel.
In die groepfase het die Iere Skotland verslaan, maar hulle is aansluitend deur die gasheer Japan verrassend met 12–19 verslaan. Ná twee verdere oorwinnings teen Rusland en Samoa het Ierland as naaswenner na die gasheer geëindig en sodoende die kwarteindrondte behaal. Hulle is deur die verdedigende kampioen Nieu-Seeland maklik met 46–14 verslaan, waardeur die Iere vir die sewende keer tydens die kwarteindrondte uitgeskakel is. Soos een jaar voorheen aangekondig, het Joe Schmidt ná die rugbywêreldbekertoernooi bedank en die span aan sy opvolger Andy Farrell oorhandig. Tydens die 2021 eindjaarrugbytoetsreeks het hulle weer ’n tuisoorwinning teen Nieu-Seeland aangeteken. Tydens die Sesnasies 2022 het Ierland sy twaalfde Driekrooon ingepalm, maar hulle het weens ’n 24–30-tuisnederlaag teen Frankryk die toernooititel misgeloop (wat op sy beurt die titel met ’n Grand Slam ingepalm het).
Tydens die Sesnasies-toernooi 2023 het die Iere hul eerste toernooititel sedert 2018 beklink. Met oorwinnings teen al die ander spanne het hulle ook hul vierde Grand Slam und 13de Driekroon gewen.
Kleure, vlae en himnes
Vanaf 1996 tot somer 2002 was Ierland se hoofklereborg Irish Permanent, wat ná ’n samesmelting Permanent TSB geword het, en tot in herfs 2006 die trui geborg het. O2 was sedertdien tot in 2014 Ierland se hoofborg. Three Ireland was die spanborg tot in somer 2016, wanneer Vodafone as hoofborg oorgeneem het. Voor 1992 het Umbro die trui aan Ierland verskaf. Nike was die vervaardiger tussen 1992 en somer 2000. Canterbury het toe in somer 2000 oorgeneem en tot in Junie 2009 die trui vervaardig. In November 2009 het Puma as Ierland se truivervaardiger oorgeneem. In Januarie 2014 het die IRFU ’n kontrak met Canterbury onderteken en tussen November 2014 en 2020 die trui vervaardig.
Patrick Seitz
Patrick Seitz (gebore 17 Maart 1978) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent Berserk: The Golden Age Arc I - The Egg of the King (2012).
Ierse nasionale rugbyspan
Kleure, vlae en himnes
Die Ierse nasionale rugbyspan is een van min nasionale spanne op die eiland, wat beide deur Ierse nasionaliste en Unioniste ondersteun word. Aangesien die span sy spelers uit twee aparte lande keur, het dit tot kwessies rondom die vlag en himne tydens hul internasionale wedstryde gelei. As Ierse wedstryde in alternatiewelik Belfast en Dublin gehou is, is die Britse volkslied God Save the Queen voor wedstryde in Belfast en die Ierse volkslied Amhrán na bhFiann voor wedstryde in Dublin gespeel. God Save the Queen word nie meer gespeel nie. Geen volkslied is voor wegwedstryde gespeel nie. Vanaf 1954 tot 2007 het die IRFU, ter vermyding van konflikte tussen Nasionaliste en Unioniste in Noord-Ierland, nie toetse in Belfast gereël nie. Tydens die Rugbywêreldbeker 1987 het die tradisionele ballade The Rose of Tralee (in ’n vertolking deur James Last) as himne gedien.
Sedert April 1995 word voor Ierland se wegwedstryde uitsluitlik Ireland’s Call gespeel, ’n spesifiek deur Phil Coulter saamgestelde himne, wat na die vier historiese Ierse provinsies se gevoel van samehorigheid verwys en nie die politieke verdeling noem nie. Dit het klagtes van ’n aantal spelers en ondersteuners uit die Republiek Ierland laat ontstaan dat Amhrán na bhFiann gespeel moet word. As gevolg daarvan word voor wedstryde in Dublin Ireland’s Call steeds saam met Amhrán na bhFiann gespeel. Dit het op sy beurt in Augustus 2007 voor Ierland se voorbereidingswedstryd teen Italië in Belfast (die eerste wedstryd van die Iere in Belfast sedert 1953) in aanloop tot die Rugbywêreldbeker 2007 tot soortgelyke klagtes deur spelers en Unionistiese ondersteuners uit Noord-Ierland gelei. Hulle het vir die gebruik van God Save the Queen saam met Ireland’s Call gepleit, maar die versoek is deur die IRFU verwerp. Die beheerliggaam het daarna verwys, dat beide Ireland’s Call en Amhrán na bhFiann net in Dublin saam gespeel word, en dat buite die Republiek Ierland net Ireland’s Call gebruik sal word.
Berta Smit
Samesteller
As samesteller stel sy die bundels ’n Boek van bevryding en ’n Boek van dankbaarheid saam, wat die Bybel as bron het.
Uit die werk van Audrey Blignault stel sy Oulap se rooi saam, ’n versameling van 32 essays oor lof en blydskap. Sy vertaal ook etlike godsdienstige boeke in Afrikaans. Deur die jare verskyn daar verskeie artikels van haar in letterkundige tydskrifte en ook in Die Burger.
Eerbewyse
In 1996 ken die Hoërskool Hopefield die Quin Laubscher trofee vir ’n besondere prestasie deur ’n leerling of oud-leerling aan haar toe.
Publikasies
Werke uit haar pen sluit in:
Ierse nasionale rugbyspan
Kleure, vlae en himnes
Die Vlag van Ierland word net tydens wedstryde in Dublin gehys, en dit net langs ’n vlag, wat die vier historiese provinsies van Ierland verteenwoordig (Connacht, Leinster, Munster en Ulster). Tydens wegwedstryde word net die beheerliggaam se vlag gehys. Dikwels word die tradisionele Ierse Shamrock-embleem gebruik. Tydens die Rugbywêreldbeker 2011, Rugbywêreldbeker 2015 en Rugbywêreldbeker 2019 het die Ierse span die veld met beide die Ierse driekleur en die vlag van Ulster, waartoe die ses Ierse graafskappe in Noord-Ierland behoort, betree.
Truiverskaffers en -borge
Sedert die 1990’s het die volgende truiverskaffers en -borge verskyn:
Tuisstadion
Die oorspronklike stadion, wat aan die Ierse Rugbyvoetbalunie behoort het, is in 1872 opgerig, en was die eerste suiwer rugbystadion wêreldwyd, waar toetse aangebied is. In 1878 het die stadion sy eerste rugbytoets gehuisves, toe Ierland Engeland ontvang het (die eerste verteenwoordigende rugbywedstryd voor die toets was ’n wedstryd tussen Ulster en Leinster). Lansdowne Road het ’n kapasiteit van net meer as 49 000 voor sy afbreking in somer 2007 gehad. Die opgeknapte stadion bied nou plek vir 51 700 en is in Mei 2010 geopen. Die laaste Ierse toets voordat die opknappingswerk aan die stadion begin het, was teen die Pasifiese Eilanders in laat 2006.
Aangesien Lansdowne Road as ’n bouterrein nie vir rugbywedstryde geskik was nie, was Ierland vir die daaropvolgende Sesnasies-toernooi sonder tuisstadion. Die Gaeliese Atletiekvereniging (GAA) se Crokepark (met ’n kapasiteit van 82 500) is in 2007 vir Ierland se twee tuiswedstryde teen Frankryk en Engeland ingespan. Dit was die eerste keer wat rugby in dié stadion gehuisves is. Crokepark is ook vir Ierland se ander Sesnasies-wedstryde en verdere toetse ingespan totdat die stadion op Lansdowne Road klaar was.
Die eerste Ierse wedstryd op die herboude stadion was teen die destydse wêreldbekerkampioen Suid-Afrika op 6 November 2010. Die Springbokke het die wedstryd met 23–22 gewen. Weens die historiese betekenis van dié wedstryd het Suid-Afrika aangekondig dat hulle in hul wegtrui sal uitdraf, sodat Ierland sy tuisklere kan aantrek; gewoonlik verander die tuisspan sy kleure indien dit met die besoekende span s’n sal bots.
Rugbywêreldbekerstadions
Alhoewel Ierland nog nie op sy eie ’n volledige rugbywêreldbekertoernooi aangebied het nie, is verskeie wedstryde van beide die 1991- en 1999-toernooie in Ierland aangebied. Poel B in 1991 is hoofsaaklik in Ierland en Skotland uitgespeel, waarvan twee wedstryde op Lansdowne Road (Ierland se wedstryde) en een (Zimbabwe teen Japan) op Ravenhill, Belfast, gehou is. ’n Kwarteindstryd en ’n halfeindstryd is ook in Dublin aangebied. ’n Soortgelyke formaat is in 1999 gebruik, waarby nes Lansdowne en Ravenhill ook Thomondpark ingespan is. Lansdowne Road het ook in 1999 ’n kwarteindstryd gehuisves. Ierland sou ook wedstryde tydens die Rugbywêreldbeker 2007 op Lansdowne Road aanbied, maar weens skeduleringskonflikte as gevolg van die rekonstruksie van die stadion, het hulle daarop besluit om nie wedstryde aan te bied nie.
Die regerings van die Republiek Ierland en Noord-Ierland het saam met die Ierse Rugbyvoetbalunie (IRFU) op 5 Desember 2014 hul belangstelling in die Rugbywêreldbeker 2023 bekend gemaak. Volgens eie verwagtinge het hul bod oor goeie kanse beskik, aangesien Ierland nog nooit as ’n gasheer op sy eie opgetree het nie en hulle ’n ooreenkoms bereik het, waarvolgens sommige stadions van die Gaeliese Atletiekvereniging (waaronder Crokepark) ingespan kon word. Hul bod het twaalf stadions in nege stede bevat: Belfast, Castlebar, Cork, Derry, Dublin, Galway, Killarney, Kilkenny en Limerick. Die ander kandidate tydens die stemming was Frankryk en Suid-Afrika. Tydens ’n spesiale vergadering van Wêreldrugby wat op 15 November 2017 in Londen gehou is, is Frankryk as die gasheer van die toernooi aangewys.
Toetswedstryde
Ierland het 346 van sy 735 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 47,07%. Ierland se statistieke in toetswedstryde teen al die lande, in alfabetiese volgorde, is soos volg (korrek in Maart 2023):
Wedstryde teen verskeie saamgestelde spanne tydens oorsese toere van die amateurtydperk en die deur die Ierse Rugbyvoetbalunie (IRFU) nieerkende wedstryde teen nielede het vir ’n lang tydperk nie die volle status van toetswedstryde geniet nie – selfs nie terugwerkend nie. Die wedstryde tydens die Victory Internationals word nie as toetswedstryde beskou nie, ook wedstryde teen die Barbarians word nie as sulks erken nie.
Wedywering met ander nasionale spanne
Veral met die nasionale spanne van die naburige Britse Tuisnasies handhaaf die Iere ’n intensiewe wedywering, waarvan veral die wedywering met Engeland belangrik is. Van die 140 toetswedstryde tot dusver het Ierland 52 gewen, Engeland 80, met agt gelykopuitslae. Gedurende rugbywêreldbekertoernooie het albei spanne nog nie ontmoet nie.
Naas Engeland is ook Skotland ’n belangrike mededinger. Hierdie wedywering tussen dié twee “Keltiese lande” is gekenmerk deur unieke gebeurtenisse oor dekades heen; ’n bydraende faktor is die wedersydse migrasie in die 19de en 20ste eeu. Skotland en Ierland het tot dusver in 140 toetswedstryde ontmoet, waarvan Ierland 68 gewen het en Skotland 66, met ses gelykopuitslae. Gedurende wêreldbekertoernooie het albei spanne tot dusver twee keer ontmoet (groepwedstryde in 1991 en 2019), waarvan Skotland dié in 1991 gewen het en Ierland dié in 2019.
Nes die ander rugbylande van die Noordelike Halfrond handhaaf Ierland ’n wedywering met die groot spanne van die Suidelike Halfrond. Gedurende wêreldbekertoernooie het Ierland twee keer teen die All Blacks te staan gekom, maar albei wedstryde verloor (groepwedstryd 1995 en kwarteindstryd 2019). Teen die Wallabies is hul wenrekord meer gebalanseerd: Van tot dusver vyf wedstryde het Ierland een gewen (groepwedstryd 2011) en Australië het die ander vier gewen (kwarteindstryd 1987 en 1991 asook groepwedstryde 1999 en 2003). Teen die Springbokke het Ierland gedurende rugbywêreldbekertoernooie nog nie te staan gekom nie.
Wêreldbekerrekord
Ierland het tot dusver aan elke rugbywêreldbekertoernooi deelgeneem en sewe keer die kwarteindrondte behaal, maar hulle is deur Australië (in 1987 en 1991), Frankryk (in 1995 en 2003), Argentinië (in 1999 en 2015), Wallis (in 2011) en Nieu-Seeland (2019) verslaan. Tydens die Rugbywêreldbeker 1999 is Ierland in die uitspeelwedstryd deur Argentinië verslaan en het sodoende die kwarteindrondte misgeloop. Tydens die Rugbywêreldbeker 2007 is Ierland ná twee oorwinnings en twee nederlae reeds in die groepfase uit die toernooi geskakel.
Tuisnasies / Vyfnasies / Sesnasies
Ierland se enigste jaarlikse toernooi is die Sesnasies-toernooi waar hulle teen vyf ander Europese nasies speel: Engeland, Frankryk, Italië, Skotland en Wallis. Die Sesnasies-toernooi het in 1883 as die Tuisnasies-toernooi tussen Engeland, Ierland, Skotland en Wallis begin. Frankryk het in 1910 by die toernooi aangesluit wat die Vyfnasies-toernooi geword het, voordat Italië die toernooi toegetree het wat die Sesnasies-toernooi geword het. Ierland het sy eerste titel in 1894 ingepalm, en gelyktydig die Driekroon (oorwinnings teen al die ander Tuisnasies) gewen. Sedertdien het Ierland die toernooi nog 14 keer gewen (mees onlangs in 2023), met altesaam vier Grand Slams (oorwinnings in al die wedstryde). Daarbenewens het Ierland nog nege keer die titel gedeel. Sedert 1988 ding Ierland tydens die Sesnasies met Engeland mee om die Millennium-trofee en sedert 1989 met Skotland om die Centenary Quaich.
Ander wedstryde
Gedurende die amateurtydperk het Ierland deels maandelange oorsese toere onderneem, waartydens hulle teen ander nasionale spanne, plaaslike saamgestelde spanne en klubspanne gespeel het. Eweneens het hulle ander nasionale spanne in Ierland gehuisves. Teen die jaar 2000 het die oorsese toere volgens die ou tradisie tot ’n einde gekom, aangesien die professionalisering van die rugbyspel te min tyd vir toere oorlaat (’n uitsondering is die Britse en Ierse Leeus se vierjaarlikse toere). Vandag is toetswedstryde teen die spanne van die Suidelike Halfrond en ander spanne buite die Sesnasies-toernooi gedurende twee tydstippe van die jaar moontlik. Gedurende die Juniemaand se midjaarrugbytoetsreeks vertrek Ierland in die Suidelike Halfrond, terwyl gedurende die Novembermaand se eindjaarrugbytoetsreeks Ierland as gasheer optree. As deel daarvan ding Ierland sedert 1999 met Australië om die Lansdownebeker en sedert 2012 met Argentinië om die Admiral Brown-trofee mee.
Huidige span
Die volgende spelers het die Ierse span gevorm tydens die Sesnasies-toernooi 2023:
Bekende spelers
Twaalf voormalige Ierse spelers is vir hul uitstekende prestasies in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem:
Wêreldrugby het drie Ierse spelers as speler van die jaar benoem: Keith Wood (in 2001), Jonathan Sexton (in 2018) en Josh van der Flier (in 2022).
Spelerstatistieke
Vervolgens die belangrikste statistieke van Ierland se spelers. Die spelers wat met * gekenmerk is, is nog aktief en kan hul statistieke verbeter.
(Korrek teen Maart 2023)
Toekennings
Wêreldrugby het Ierland een keer as “span van die jaar” benoem (in 2018).
Victor Mature
Victor Mature (29 Januarie 1913 – 4 Augustus 1999) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente I Wake Up Screaming (1941), Samson and Delilah (1949), The Robe (1953), en Demetrius and the Gladiators (1954).
Kristen Wiig
Kristen Wiig (gebore 22 Augustus 1973) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Bridesmaids (2011), The Secret Life of Walter Mitty (2013), en The Skeleton Twins (2014), en in die televisiereeks Saturday Night Live (1975).
Daniel Ortega
José Daniel Ortega Saavedra ( Spaanse uitspraak: [daˈnjel oɾˈteɣa]; gebore op 11 November 1945) is 'n Nicaraguaanse politikus wat sedert 2007 as president van Nicaragua dien; voorheen was hy van 1979 tot 1990 leier van Nicaragua, eers as koördineerder van die Junta of National Reconstruct (1979–1985) en daarna as president (1985–1990). 'n Leier in die Sandinista Nasionale Bevrydingsfront (Spaans: Frente Sandinista de Liberación Nacional, FSLN), het die beleid van die regering in die regering van Nicaragua geïmplementeer. In November 2021 is Daniel Ortega herkies vir 'n vierde termyn van vyf jaar met 75% van die stemme, volgens die eerste gedeeltelike amptelike uitslae wat deur die Hoogste Verkiesingsraad vrygestel is.
Madoerees
Madoerees (Madhura, Basa Mathura, بَهاسَ مَدورا; letterlik: "taal van Madoera") is 'n Maleis-Polinesiese taal wat in Suidoos-Asië op die eiland Madoera (vandaar die naam) en die aangrensende oostelike deel van die eiland Java van Indonesië asook deur Madoerese emigrante in Maleisië en Singapoer gepraat word. Die taal word tans deur sowat 6,8 miljoen mense gepraat, hoofsaaklik Madoerese, en is na Indonesies/Maleis, Javaans en Soendanees die vierde belangrikste taal van Indonesië, maar geniet nie ampstaalstatus nie.
Madoerees is verwant aan Balinees, Bandjarees, Chamorro, Indonesies/Maleis, Javaans, Minangkabau, Palauaans en Soendanees. Dit is ietwat minder verwant aan Filippynse tale soos Cebuano en Tagalog (Filippyns) en het daarnaas nog 'n los verbintenis met Malgassies in Madagaskar.
Madoerees word soms as 'n dialek van Maleis beskou, maar dit word nie algemeen aanvaar nie, hoewel die Maleise taal 'n groot invloed op Madoerees uitgeoefen het. Dit word met die Latynse of die Arabiese alfabet geskryf. Voorheen is ook die Javaanse skrif, 'n Brahmi-skrif uit die Indiese skriffamilie, gebruik. Laasgenoemde is verwant aan die Balinese skrif van die Balinese taal.
Mikola Sjmatko
Mikola Hawrilowitsj Sjmatko (Oekraïens: Микола Гаврилович Шматько, gebore 17 Augustus 1943 in Donetsk, Oekraïne), is 'n Oekraïense beeldhouer, professor en skilder. Hy het op die ouderdom van 33 'n beeldhouer geword. Sy marmerbeelde word deur Europese kuns en kultuur geïnspireer. Hy het 'n galery van beeldhou- en skilderkuns, Sjmatko & Sons, geskep. Hierdie galery huisves sowat 100 beelde, waarvan meer as 70 van Oeraalse en Italiaanse marmer is, asook 300 gipsgietings en omtrent 30 skilderye, sketse en argitektoniese projekte. In 2000 is hy deur die Moskouse Instituut van Wêreldbeskawing as professor in die departement kuns aangestel om sy bydrae tot kuns en kultuur te vereer.
Limiet
’n Limiet beteken die uiterste mate.
Mikola Sjmatko
Sjmatko is in 2004 die orde van Nestor Letopisets toegeken vir sy werk "Die geseënde maagd", 'n standbeeld van Moeder Maria vir die Oespenski-Swjatohorski-klooster.
Sarah Grünewald
Sarah Grünewald (gebore 5 Februarie 1984) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente A Funny Man (2011), Det andet liv (2013), en Lille sommerfugl (2020), en in die televisiereeks Tomgang (2013).
Limiet
As jy in die stad ry, is die limiet 60 km/h. As jy vinniger as dit ry, sal jy beboet word.
Limiete in wiskunde word gebruik om aan te toon dat ’n veranderlike nader en nader aan ’n spesifieke getal kom totdat dit so naby is dat die veranderlike en getal dieselfde waarde het.
Geofisika
Geofisika handel oor die fisiese eienskappe van die aarde, byvoorbeeld magnetisme en gravitasie. Ook word die invloed en oorsake van aardbewings en die fisiese eienskappe van gesteentes ondersoek. Verder word die aarde se fisiese eienskappe gebruik om ertsafsettings op te spoor.
Limiet
Wiskunde
In analise, 'n vertakking van wiskunde, word die limiet van 'n funksie beskryf as die gedrag van die funksie rondom 'n sekere punt. Limiete is een van die kernkonsepte in analise en vorm die basis van differensiasie, integrasie en differensiaalvergelykings.
Die formele definisie van 'n limiet is: Informeel kan die limiet L van 'n funksie f(x) beskou word as die funksie-eindwaarde wat genader word, f(x) \to L wanneer x die waarde a nader, x \to a.
Gespikkelde sloothaai
Die gespikkelde sloothaai (Triakis megalopterus) is 'n haai wat voorkom aan die weskus van Suid-Afrika noord van die Namibiesegrens tot by Oos-Londen. In Engels word hulle die gully shark genoem.
Limiet
Berekeninge van limiete
Vervang  \chi se waarde in die funksie.
Bepaal wat is die antwoord. Afhangende van die antwoord is daar 3 tipes en 1 spesiale geval.
Gespikkelde sloothaai
Voorkoms
Die haai is relatief lig gebou met 'n stomp neus en die twee rugvinne is amper ewe groot. Die hele lyf is donker grys op die rug en aan die sye met donker kolle op. Die pens is 'n vaalgrys kleur. Die tande is nie skerp of gevaarlik nie. Hierdie haai word nie baie groot nie; die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 40 kg met normale haaie wat wissel tussen 10 en 25 kg.
Limiet
Tipe 1
As die antwood ’n reële getal is, dan bestaan die limiet en word niks verder gedoen nie:
Tipe 2
As die antwoord na vervanging onbepaald is, met ander woorde  \frac{0}{0}
Dan kan daar nie net vervang word nie, dan moet gefaktoriseer word in beide die teller en die noemer sodat ’n waarde vir die limiet gekry kan word as vervanging plaasvind na faktorisering:
Onbepaald dus faktoriseer:
Tipe 3
As die antwoord na vervanging ongedefineerd is, deel  elke term van die teller en elke term van die noemer deur \chi  se hoogste mag.
Ongedefineerd word gekry as  \chi=\infty