cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maraboe
Identifikasie
'n Groot swart-wit ooievaar met veerlose kop en nek, afgetrek tussen sy skouers; hy het 'n pienk keelsak.
Habitat
Die veld en die bosveld in die noorde van Suid-Afrika; besoek die Krugerwildtuin af en toe.
Verspreiding
Die noordelike deel van Suid-Afrika.
Leefwyse
Dit is 'n aasvreter; daarom het hy 'n bles kop en nek.
Simon Pegg
Simon Pegg (* 14 Februarie 1970 in Gloucestershire) is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir die rol van Montgomery Scott (Scotty) in die Star Trek-rolprente.
Bruinkool
Suid-Afrika
In Suid-Afrika word plek-plek bruinkool gevind langs die westelike kusvlakte. Dit is meestal lensvormig en die enigste aansienlike neerslae word op drie plekke aangetref: Koekenaap (300 km noord van Kaapstad), Bergrivier (120 km noord) en Kraaifontein (25 km oos). Dit stam uit die Mioseen toe die klimaat hier warm en vogtig was en dit tot veenvorming gelei het.
Paleontologie
Bruinkool kan interessante fossiele oplewer. Plantfossiele is volop in bruinkool omdat dit in suurstofarme moerasse gevorm het. Die bruinkool van Brandon in Vermont VS en van Duitsland het blare, vrugte en sade uit die Tersiêr opgelewer wat anatomies goed met onlangse plante vergelyk kan word.
Die bruinkool van Geiseltal, naby Halle am Saale in Duitsland het uitstekend bewaarde visfossiele uit die Lae Tersiêr opgelewer. Navorsers kan nie net die osteologie (die skelet) studeer nie, maar ook die histologie (die sagte weefsel). Die datering van bruinkool kan dikwels palinologies bepaal word.
'n Ander voorbeeld is die Shihuiba-formasie in die Lufeng-distrik van Yunnan, China. Die bewoners van die dorp Shihuiba het die bruinkool van die suidelike helling van die Miaoshan-heuwel as brandstof gebruik en daarby het hulle soms soogdierfossiele uit die Laat Mioseen gevind. In 1975 het die Instituut vir Werweldierpaleontologie en Paleoantropologie van die Chinese Akademie vir Wetenskappe 'n opgrawing begin wat in die tydperk 1976–1983 talle fossiele van Hominide opgelewer het, soos Ramapithecus lufengensis wat later Lufengpithecus lufengensis geword het. Hierdie uitgestorwe verwant van die Orang-oetang word tot die Ponginae gereken.
In die Italiaanse Baccinello-bruinkoolmyn is in 1958 'n skelet gevind van 'n ander hominoïede Oreopithecus bambolii
Saltimbocca
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Saltimbocca
Tradisionele vleisgereg uit Rome
Tradisionele bereiding
Met prosciutto en salie
Bypassende wyn
Chianti Classico (rooi) of Catarratto (wit)
Saltimbocca [ˌsaltimˈbokka] ('n verkorting van saltare in bocca - "dit spring in die mond" in Italiaans) is 'n gewilde Italiaanse vleisgereg wat van dun skyfies kalfsvleis berei word. Die vleis word met prosciutto (ham) en salie opgerol en, afhangende van die streekstradisie of persoonlike smaak, in wyn, olie of soutwater gemarineer. Die gereg het sy oorsprong in Rome en die omliggende streek Lazio waar dit as saltimbocca alla romana bekend staan. Vir die Romeinse variant word die vleis opgerol en saam met prosciutto en salie in droë wyn (byvoorbeeld Marsala) en botter gebraai. Saltimbocca word saam met suurlemoenskyfies en volgens smaak - vars brood (baguette of stokbrood), aartappels, polenta, rys, gebraaide groente of slaai bedien.
Panamastad
Panamastad is die hoofstad en grootste stad van Panama. Die stad het 'n bevolking van 813 097 in 2010 gehad en het 'n oppervlakte van 2 245 km². Die stad is op 15 Augustus 1519 deur Spanjaarde Pedro Arias Dávila as Nuestra Señora de la Asunción de Panamá gestig. Die historiese stadsentrum van Panama-stad is in 1997 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys. Panama is net oos van die Panamakanaal aan die kus van die Stille Oseaan geleë.
Die internasionale lughawe in Panamastad is Panamastad-Tocumen.
Bloukransrivier (spruit in Noord-Kaap, lat -31,76, long 19,67)
''Hierdie artikel handel oor 'n spruit in die Noord-Kaap. Vir gelyknamige riviere, sien Bloukransrivier.''
Die Bloukransrivier is 'n spruit in die Noord-Kaap, Suid-Afrika.
Clathria elegans
Clathria elegans is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1880 deur G.C.J. Vosmaer.
Chill Wills
Chill Wills (18 Julie 1902 – 15 Desember 1978) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Meet Me in St. Louis (1944), Giant (1956), The Alamo (1960), en McLintock! (1963).
Alabama
Alabama (Engels: State of Alabama) is 'n deelstaat in die suidooste van die Verenigde State van Amerika. Met 'n bevolking van meer as 4,8 miljoen en 'n oppervlakte van 135 765 vierkante kilometer is dit die 30ste grootste en die 23ste mees bevolkte VSA-deelstaat. Die hoofstad is Montgomery, maar byna 'n kwart van die bevolking is in die metropolitaanse gebied van Birmingham, die grootste stad in Alabama, saamgetrek.
Alabama word in die noorde deur Tennessee, in die ooste deur Georgia, in die suide deur Florida en die Golf van Meksiko, en in die weste deur Mississippi begrens. Hierdie ligging maak van Alabama die geografiese sentrum van die Amerikaanse Diep Suide.
Die deelstaat bestaan naas die kusgebied hoofsaaklik uit vlaktes waardeur die Tombigbee-, Black Warrior- en Alabamariviere vloei, asook dele van die Tennessee-vallei en Cumberland-plato in die noorde. Histories het Alabama veral bekend gestaan vir sy katoenplantasies en wit marmer-steengroewe.
Die kenmerkende diversiteit van sy landskappe, geologie en topografie gee 'n besondere karakter aan Alabama. Tussen die Appalache-bergreeks en die kusvlaktes van die Golf van Meksiko word van die rykste natuurlike flora- en faunahabitatte in die Verenigde State aangetref. Die Tennessee-riviervallei in die uiterste noorde van die deelstaat is danksy sy vrugbare grond uiters geskik vir landbou. Die ruwe bergterrein van die Appalache-reeks se suidoostelike uitlopers strek vanaf Noordoos-Alabama in suidwestelike rigting.
Die Black Belt, wat sy naam aan sy donker vrugbare grond te danke het en as hartland van die katoenbedryf 'n beslissende rol in die geskiedenis van Alabama gespeel het, is aan die voet van die bergreeks geleë. Suid daarvan word dennebosse en kusvlaktes aangetref wat tot by die mosbedekte eikeboom-landskap van Mobile, Alabama se belangrikste seehawe, en die wit sandstrande van die Golf van Meksiko strek.
Die gevolge was rampspoedig. Meer as 'n vyfde van die ekonomies aktiewe blanke mans het in die Amerikaanse Burgeroorlog gesneuwel, terwyl die opheffing van slawerny deur die seëvierende Noordstate honderde miljoene se kapitaal in die suidelike landbousektor vernietig het.
Nogtans het die Noorde uiteindelik nie daarin geslaag om sy politieke liberale strukture in die Suidstate te vestig nie. Konserwatiewe blankes het hul oorheersende invloed op Alabama se politieke en ekonomiese lewe herwin en hul eie stelsel van rasseskeiding gevestig wat tot in die sestigerjare van die 20ste eeu sou voortduur en waarin swart bewoners net soos armblankes van hul politieke regte ontneem is.
Dié stelsel, wat deur sommige waarnemers as 'n voortsetting van die Burgeroorlog beskryf is, is ook nie deur die proses van ekonomiese omwenteling en industrialisering geraak nie. Alabama se katoenmonokultuur het sy agteruitgang met die vestiging van nuwe nywerhede beleef, terwyl die swaartepunt van ekonomiese aktiwiteite van Mobile se hawe en ander nedersettings langs die groot riviere na nuwe stedelike sentra in die binneland verskuif het wat deur spoorweë met mekaar en ander dele van die VSA verbind is.
Met Alabama se nuwe grondwet, wat in 1901 afgekondig is, is alle politieke weerstand in landelike gebiede hardhandig verwyder en die ou konserwatiewe stelsel van blanke oorheersing, ras- en klasverdeling vasgeskryf. Die grootste deel van Afro-Amerikaners het, net soos baie armblankes en blankes uit die werkersklas, feitlik hul stemreg verloor.
In die 1960's het die Burgerregtebeweging protes teen die politieke wantoestande aangeteken. Maar eers deur die intervensie van die Amerikaanse Kongres, die federale regering en federale howe kon die stryd teen die politieke onreg momentum kry. Alabama se landbou en swaar nywerhede is in die proses in 'n krisis gedompel, terwyl die rassekonflik in groot stede soos Birmingham en Montgomery geleidelik handuit geruk het. Alabama se politieke leiers kon nie langer daarop aanspraak maak dat hulle die pad vir die ekonomiese vooruitgang en nasionale leierskap van die "Nuwe Suide" sou berei.
Ná dekades van agteruitgang en verval het Alabama in die laaste kwart van die 20ste eeu ekonomiese en politieke hernuwing beleef. Stede soos Huntsville, Birmingham, Montgomery en Mobile het volgehou met 'n nuwe groeifase namate steeds meer Afro-Amerikaners tot die hoofstroom van die politieke, ekonomiese en kulturele lewe toegetree het. Vandag floreer die deelstaat in die geglobaliseerde wêreldekonomie, terwyl 'n nuwe generasie van verligte entrepreneurs die pad na rasversoening, maatskaplike vooruitgang, sosiale geregtigheid en opvoedkundige modernisering definieer.
Etimologie
Die Europees-Amerikaanse benaming van die deelstaat en die gelyknamige rivier is afgelei van die Alabama, 'n Indiaanse stam van die Muskogee-taalgroep wat oorspronklik hoër geleë gebiede naby die samevloeiing van die Coosa- en Tallapoosa-riviere bewoon het. In die Alabama-taal word na 'n bewoner van die deelstaat as Albaamo verwys (ander vorme soos Albaama of Albàamo kom in plaaslike dialekte voor; die meervoudsvorm is Albaamaha).
Die huidige mening is dat die Alabama-Indiane hul eie naam uit die verwante Choctaw-taal ontleen het. Historiese bronne verskil ten opsigte van sy spelling. Die oudste dokumente, waarin dit as Alibamo voorkom, is drie verslae oor die ontdekkingsreis wat Hernando de Soto saam met Garcilaso de la Vega in 1540 onderneem het. Die Ridder van Elvas en Rodrigo Ranjel gee dit in hul transkripsies respektiewelik as Alibamu en Limamu weer. Reeds vanaf 1702 het Franse bronne na die stam as Alibamon verwys, terwyl die rivier se naam op Franse kaarte as Rivière des Alibamons aangedui word. Ander bekende historiese spellings sluit Alibamu, Alabamo, Albama, Alebamon, Alibama, Alibamou, Alabamu en Allibamou in.
Die betekenis van die naam is moeilik om te bepaal. Volgens 'n artikel, wat in 1842 in die dagblad Jacksonville Republican verskyn het, kan dit as "Hier rus ons" vertaal word. Gedurende die 1850's het die Amerikaanse politikus, skrywer en digter Alexander Beaufort Meek hierdie stelling in sy werke oorgeneem sodat dit algemeen aanvaar is. Deskundiges, wat navorsing oor die Muskogee-tale doen, kon egter geen bewyse vind wat dié vertaling staaf nie.
Byname en simbole
Alabama dra geen amptelike bynaam nie, maar dikwels is of word na die deelstaat verwys as die Heart of Dixie, The Yellowhammer State ('n naam wat van die gelyknamige staatsvoël afgelei is) en die Cotton State.
Die bynaam The Heart of Dixie is eers in die 1950's vir bemarkingsdoeleindes deur Alabama se Handelskamer bedink, maar het uiteindelik so gewild geraak dat dit vanaf 1955 op die deelstaat se nommerplate verskyn het. Tussen 2002 en 2009 was die amptelike leuse op Alabama se nommerplate Stars Fell on Alabama. Dit het sy oorsprong in 'n jazz-treffer gehad wat in 1934 deur Frank Perkins gekomponeer is. Mitchell Perish het die lirieke geskryf. Die huidige leuse op nommerplate is Sweet Home Alabama.
Geografie
Met 'n oppervlakte van 135 765 km2 is Alabama die 30ste grootste deelstaat van die Verenigde State. Waterliggame beslaan sowat 3,2 persent van die oppervlakte – die 23ste hoogste persentasie in die Unie – en sluit die tweede grootste binnelandse waterwegstelsel met 'n totale lengte van 2 100 km in.
Noord-Alabama word deur bergagtige terrein gekenmerk. Die Tennesseerivier het hier 'n groot vallei deur die landskap gesny en talle stroompies, riviere, bergpieke en mere gevorm. Suid hiervan strek saggies golwende vlaktes met weilande en 'n effense afwaartse helling na die Mississippirivier en die Golf van Meksiko.
Landskapsvorme
Noord-Alabama Noord-Alabama word – van noord na suid – in vier streke verdeel: die Highland Rim, die Cumberland-plato, die Appalache- of Alabama-rug- en -vallei, en die Piedmont Upland.
Die Highland Rim, waarvan die Tennessee-riviervallei deel uitmaak, is danksy die vrugbare grond van die vallei uiters geskik vir landbou. Die Cumberland-plato is 'n hoogland wat uit sandsteen gevorm is en opmerklike eenvormigheid toon. Dit strek langs die westelike kant van die Appalache vanaf Kentucky suidwaarts tot Alabama, op 'n gemiddelde hoogte van 1300 voet.
Die Appalache-rug en -vallei met ryk afsettings van steenkool, ystererts en kalksteen is suid van die plato geleë. Die gebied, wat deur die Coosarivier gedreineer word, het tot 'n beduidende sentrum van die staalbedryf ontwikkel. Die Coosa was oorspronklik berug vir sy stroomversnellings, maar is in die vroeë 20ste eeu gedeeltelik opgedam om hidroëlektriese krag vir Alabama se snelgroeiende nywerhede op te wek. Die heuwelagtige Piedmont Upland met sy vrugbare valleie is die mees suidelike landskap van Noord-Alabama. Die Piedmont is nóg 'n landskapsvorm wat vanaf Alabama noordwaarts oor groot dele van die Ooskus tot New Jersey strek. In Alabama is die Piedmont se landboupotensiaal al lank ontsluit. Cheaha Mountain, op 2407 voet bo seevlak die hoogste piek in die deelstaat, is hier geleë.
Noordoos-Alabama word deur die mees suidelike dele van die Appalache oorheers, 'n groot bergreeks wat langs die Amerikaanse Ooskus noordooswaarts tot Maine strek. Suid van die Appalache-reeks begin die landskap verander in 'n terrein met sandsteenriwwe, diep groen valleie en die kronkelende bergpieke van die Beaver Creek Mountains. Sand- en kalksteenontginning het diep spore gelaat nadat mynbouondernemings dele van die riwwe en heuwels opgeblaas en steil rooi kleiwande agtergelaat het. Belangrike nedersettings in hierdie streek is Gadsden, Scottsboro, Anniston en Fort Payne.
Verder wes strek vlaktes en 'n saggies golwende heuwellandskap waarin riviere en bergstroompies op plekke diep ravyne gesny het. Beduidende nedersettings in die streek is Huntsville, Florence, Decatur en Madison. Natural Bridge in die gelyknamige privaat natuurpark in Winston County, Noordwes-Alabama is die langste natuurlike rotsboog oos van die Rotsgebergte. Die spanwydte van hierdie natuurmonument, wat uit sandsteen en ystererts gevorm is, beloop 148 voet. Sy begaanbare rotspad is 33 voet wyd en agt voet dik. Bo-op die rotsbrug word die oorblyfsels van 'n gefossileerde boom aangetref wat sowat vier miljoen jaar oud is. Weens versekeringsredes mag toeriste nie op die rotsformasie klim nie.
Een van die opvallendste kenmerke van Noord-Alabama is die rykdom aan waterliggame. Riviere, stroompies, mere en watervalle is volop in dié landsdeel, maar dit is die breë Tennesseerivier wat die meeste aandag by inheemses en toeriste trek. Die rivier vloei in weswaartse rigting om naby die grens met die westelike buurstaat, wat sy naam dra, 'n skielike noordwaartse draai te maak. Daar is geen natuurlike mere in Alabama nie, maar ingenieurs het die Tennesseewater op plekke opgedam om reservoirs en mere vir ontspanningsdoeleindes te skep, waaronder Lake Guntersville en die Wheeler- en Wilsonmere wat gewild by bootsportentoesiaste en hengelaars is.
In Noordoos-Alabama het die Tennessee se syriviere hul pad deur rotsagtige pieke en kalkwande gesny om 'n uitgebreide netwerk van grotte, natuurlike waterbronne en watervalle te skep, waaronder die DeSoto-waterval naby Fort Payne op 'n hoogte van 100 voet. Die nabygeleë DeSoto-grotte is in 1540 deur die Spaanse ontdekkingsreisiger Hernando de Soto ontdek. Die grotte, wat reeds 2000 jaar gelede as Indiaanse begraafplaas gedien het, is gedurende die Amerikaanse Burgeroorlog vir mynboudoeleindes ontsluit om buskruit te vervaardig. Later, tydens die Prohibisie van die 1920's toe die stook en verkoop van alkoholiese dranke deur federale wette verbied is, het plaaslike stokers – sogenaamde bootleggers – hul onwettige drankvoorrade hier gestoor.
Die bekendste grotte is Cathedral Caverns buite Woodville, die Rickwood-grotte noord van Warrior en Russell Cave buite Bridgeport. Russell Cave het bekendheid as argeologiese vindplek verwerf. Van die artefakte, wat hier ontdek is, is meer as 10 000 jaar oud.
Suid-Alabama
Suid-Alabama se uitgestrekte plat weilande en digte dennebosse kontrasteer met die golwende heuwellandskappe van die noorde. 'n Groot deel van Suid-Alabama word deur die kusvlaktes van die oostelike Golf van Meksiko beslaan – 'n landskap van sandstrande, moeraslande en sanderige kleigrond wat van die Golfkus noordwaarts tot Sentraal-Alabama strek. Die deelstaat se sogenaamde Black Belt – 'n breë gordel van klam donker kleigrond, wat vanuit die kusvlakte in westelike en oostelike rigting strek, vorm met sy uiters vrugbare grond die belangrikste landboustreek in Alabama. Die streek was vroeër die hartland van Alabama se katoenbedryf waar groot plantasies ontstaan het.
Verder suidwaarts gaan die diepgroen moeraslandskap oor in die strandlandskap van die Baai van Mobile en die Golfkus. Twee lang en smal eilande langs Alabama se Golfkus – Pleasure-eiland en Dauphin-eiland – is oorblyfsels van 'n vroeëre skiereiland wat oorspronklik vanaf die sandstrande wyd in die Golf van Meksiko gestrek het.
Talle riviere – waaronder Tombigbee, Alabama, Mobile, Tenswa en Chattahoochee – deurstroom Suid-Alabama se uitgestrekte landskappe. Net soos in die geval met die Tennesseerivier in die noorde het ook langs Suid-Alabama se rivierlope talle damme en mensgemaakte mere ontstaan, waaronder Lake Eufaula en die Walter F. George Reservoir aan die Chattahoochee-rivier en die William Dannelly Reservoir aan die Alabamarivier.
Hierdie unieke ekosisteem, wat deur industriële afvalwater en kunsmis, houtontginning en ander menslike aktiwiteite bedreig word, is die habitat van plant- en dierspesies wat vir hul oorlewing op 'n spesifieke mengsel van vars- en soutwater aangewese is.
Kenmerke
Alabama se breedtegraadligging – volgens die Koppen-klassifikasiestelsel maak dit deel uit van die vogtige subtropiese sone – en die nabyheid van die Golf van Meksiko bepaal die deelstaat se warm en vogtige klimaat met 'n gemiddelde jaarlikse temperatuur van 18 °C (64 °F), maar ook sy dikwels uiterste weerstoestande met tornado's en orkane wat hier gereeld voorkom. In die algemeen word Alabama se klimaat gekenmerk deur matige winters, baie warm somers en relatief hoë neerslae wat dwarsdeur die jaar val. Sneeuvalle kom slegs in enkele bergstreke in die noorde voor.
Die deelstaat se gematigde klimaat is 'n beslissende faktor vir twee van sy belangrikste ekonomiese bedrywe – landbou en toerisme. Gedurende die wintermaande is Alabama se Golfkus 'n gewilde vakansiebestemming vir bewoners van die noordelike Verenigde State. Die aangename ervaring van relatief warm winterdae dra daartoe by dat baie toeriste Alabama later as hul aftreeplek kies.
Gemiddelde temperature in die suide van die deelstaat is ietwat hoër as in Noord-Alabama, en die suide kry ook meer reën. Die groeiseisoen vir landbouprodukte is in Suid-Alabama met 250 tot 300 dae per jaar aansienlik langer as in die noordelike landsdele met 200 dae. Die verskil tussen noorde en suide ten opsigte van temperature en neerslae is grotendeels aan die invloed van die Golf van Meksiko te danke. Hierdie uitgestrekte warm waterliggaam is nie net 'n bron van atmosferiese vogtigheid nie, maar absorbeer en stoor ook dwarsdeur die jaar groot hoeveelhede sonenergie. Die Golf oefen sodoende 'n matigende invloed op temperatuurpatrone in Alabama se kusgebiede uit.
Tornado's
Veral die noordelike en sentrale gedeeltes van Alabama, waar warm en vogtige lugmassas vanuit die Golf van Meksiko met droë, koue lug uit die noorde vermeng, word gedurende die twee jaarlikse tornadoseisoene in die lente (Maart en April) en herfs (November) deur tientalle tornado's getref. Buitengewone warm weer en 'n onnatuurlike groenerige skynsel in die hemel is vir Alabamers onmisbare tekens dat 'n verwoestende werwelstorm in aantog is.
Alabama is nie langs die sogenaamde Tornadolaan of Tornado Alley geleë soos deelstate in die Groot Vlaktes nie, en word deur minder tornado's getref, maar dit is Alabama en Mississippi (naas Texas met sy groter bevolking) waar tornado's die mees verwoestende spoor agterlaat en ook die meeste menselewens eis. So word in die omgangstaal na die tornado-streke van die Amerikaanse Suidooste, wat die laer Mississippi-vallei in Arkansas, Alabama en Mississippi insluit, ook as Dixie Alley verwys. Alabama word dertiende geranglys volgens die jaarlikse getal tornado's, maar dit is hier waar die derde hoogste aantal slagoffers aangeteken word, veral omdat dit deur meer F5-tornado's getref word – die sterkste kategorie van werwelstorms.
'n Reeks faktore dra by tot die relatief hoë aantal tornado-slagoffers in Alabama: die groot persentasie inwoners wat in woonwaparke gehuisves word; die groter bevolkingsdigtheid (veral in vergelyking met deelstate in die Midweste); die laer persentasie woonhuise wat met ondergrondse tornadoskuilings toegerus is; die groot aantal nagtelike tornado's wat inwoners tydens slaap verras; en die bergagtige, beboste terrein in Noord- en Sentraal-Alabama waar tornado's hul pad soms onbemerk kan volg.
Die vroegste bewoners
Die eerste menslike gemeenskappe wat hulle in die huidige Alabama gevestig het, was halfnomadiese Paleo-Indiane. Hulle het tussen 13 000 en 7 900 v.C. na die gebied van die huidige Verenigde State gemigreer en hulle sowat 12 000 jaar gelede in klein groepe langs die oewers van die Tennesseerivier gevestig. Hul migrasiepatrone en hul natuurgebaseerde lewensbestaan as jagters, vissers en versamelaars van wildgroeiende groente en vrugte is deur die seisoene bepaal.
'n Tweede immigrasiegolf, dié van Argaïese Indiane, het vanaf 2000 v.C. gevolg en tot omstreeks 500 v.C. voortgeduur. Argaïese Indiane het baie spore gelaat, so in die Russell Cave ('n grot waar klein groepe Indiane oorwinter het), in die Tennessee- en Tombigbee-riviervalleie en op Dauphin-eiland waar hulle groot hope mosselskulpe agtergelaat het – 'n verwysing na een van hul stapelkosse.
Sommige van hierdie vroeë gemeenskappe het geleidelik begin om groter en meer permanente nedersettings te vestig en hul omgewing te ontbos om akkers en boorde aan te lê waar hulle groente en vrugte verbou het. Dié beskawing, wat ook as Mississippi-beskawing bekend staan, het omstreeks 1300 n.C. sy bloeitydperk beleef – net twee eeue voordat die eerste Europese verkenners die gebied binnegedring het. Een van hul nedersettings het sowat drieduisend inwoners gehuisves en word onder die grootstes in die destydse Noord-Amerika gereken.
26 van die oorspronklike mensgemaakte heuwels het in Sentraal-Alabama bewaar gebly en kan tans in die Moundville Argeologiese Park besigtig word. Dit is die grootste voorbeeld van 'n permanente Indiaanse nedersetting in die hele Amerikaanse Suide.
Meer Indiaanse nedersettings het ontstaan na mate ander stamme na die gebied gemigreer het, waaronder Creek, Cherokee, Choctaw, Chickasaw, Apalachicola, Koasati, Mobilian, Osochi, Sawokli, Tohome, Tuskegee, Muskogee en die naamgewende Alibamu. Hul stamleiers sou later met die eerste Europese verkenners in aanraking kom – soms op 'n vreedsame manier, maar dikwels in gewapende konflikte.
Europese verkenners
In 1540 het die Spanjaard Hernando de Soto die huidige deelstaat se binneland as eerste Europeër verken. Saam met enkele honderd soldate het de Soto die gebied vanuit die noordooste in suidelike rigting – deels te voet, deels per vlot verken. Die dryfkrag agter sy ekspedisie was nie strewe na geografiese inligting nie, maar die gier na goud. De Soto en sy mans was so oortuig daarvan dat hulle hier op goudskatte sou afkom dat hulle op hul pad dikwels Indiane gedwing of selfs verslaaf het om hulle die pad na die beweerde goudplekke te wys en die ekspedisie van die benodigde voorrade te voorsien.
Die inheemse bevolking was ontsteld oor die Spanjaarde se gedrag, en hoe meer nuus oor die Europeërs se brutaliteit versprei is, hoe meer het die Indiane hulle met argwaan en vyandigheid bejeën. In Oktober 1540 het die Spanjaarde verder suidwaarts beweeg en kennis gemaak met Tuscaloosa, die stamhoof van die Mobilian-Indiane. Tuscaloosa, 'n buitengewoon groot man van omstreeks veertig jaar wat vanweë sy dapperheid as die "Swart Kryger" bekend gestaan het, het ingestem om die Spaanse ekspedisie te beskerm en saam met hulle suidwaarts te trek. Nogtans het sommige van stamlede na Mauvila (soms ook getranskribeer as Mabila), 'n Mobilian-nedersetting noord van die huidige Mobile, uitgestuur om stamlede daar oor de Soto se aankoms te waarsku.
Toe die ekspedisie Mauvila bereik het, het Tuscaloosa, wat homself toenemend as 'n gyselaar in Spaanse hande beskou het, gevlug. Die Spanjaarde het vinnig besef dat duisende van Tuscaloosa se krygers, asook talle lede van ander stamme, in die dorp op hulle gewag het. Tuscaloosa het de Soto gewaarsku dat hy die plek liewer sou verlaat. Maar nadat een van de Soto se mans 'n hoogstaande Indiaanse stamhoof aangeval het, het een van die grootste slagte gedurende de Soto se ekspedisie losgebars waartydens die Spaanse verkenner gewond is.
Die grootste deel van de Soto se leër het die dorp nie saam met hul aanvoerder betree nie, maar sodra hulle die geraas van die slag waargeneem het, het hulle begin om die dorp se beskermingswal af te breek. In die slag, wat nege ure geduur het, het meer as 11 000 van Tuscaloosa se krygers, maar slegs 82 Spanjaarde omgekom. Die nedersetting is aan die brand gesteek, en volgens oorlewerings het Tuscaloosa in die vlamme gesterf.
De Soto het die grootste deel van sy voorrade, waaronder geneesmiddels en kos, in die slag kwytgeraak, en vervolgens het sy mans begin om kos en ander benodigdhede in die omgewende Indiaanse nedersettings te steel. Alhoewel de Soto verneem het dat sy skepe, volgelaai met kosvoorrade, in die nabyheid op hom gewag het, het gerugte oor 'n beweerde muitery – sommige van sy soldate was blykbaar van voorneme om sonder hom terug na Spanje te seil – hom 'n ander besluit laat neem. So het hy die bevel gegee om weer noordwaarts te trek.
Nuus oor die slag van Mauvila het egter al vinnig in die streek versprei, en die Spaanse ekspedisie is genoodsaak om vegtend voort te beweeg. Uiteindelik het de Sotoi die Mississippirivier bereik en dit oorgesteek om sy soektog na goud voort te sit. Hy sou egter nooit op enige goudvondse afkom nie. In 1542 het de Soto na die Mississippi teruggekeer waar hy in die ouderdom van 42 oorlede is.
Die eerste Europese nedersetting
Meer as 'n anderhalf eeu ná de Soto se ekspedisie het twee Frans-Kanadese broers, Pierre Le Moyne d'Iberville en Jean-Baptiste Le Moyne de Bienville, in 1702 aan die oewer van die Mobilerivier die eerste Europese nedersetting in die huidige Alabama gestig wat hulle Fort Louis genoem het. Nadat die nedersetting in 1711 deur verwoestende oorstromings van die omgewing afgesny is, het die Franse setlaars hul dorp sowat 27 myl rivierafwaarts na die plek van die huidige stad Mobile verskuif. Die broers het die nuwe nedersetting La Mobile genoem, en dit het elf jaar lank as administratiewe setel van Frans-Louisiana gedien voordat die regeringsetel na Nouvelle-Orléans (tans New Orleans) verskuif is.
Die Indiaanse bevolking het in hierdie tydperk swaar gekry, veral omdat hulle hoegenaamd nie immuun was teen die verskeidenheid siektes wat deur die Europeërs sedert de Soto se ekspedisie in die gebied versprei is nie. So het die passasiers aan boord die Franse skip Pélican, wat in 1702 onder meer 23 Franse vroue na die kolonie geneem het, tydens hul seereis Havana-hawe op Kuba aangedoen waar hulle geelkoors opgedoen het. Duisende Indiane het weens dié en ander aansteeklike siektes gesterf. Om hul kans op oorlewing te vergroot, het Indiaanse gemeenskappe vanaf die 18de eeu hulle in nuwe en groter stameenhede en nedersetings saamgesluit. Die belangrikste stamgroepe was die Cherokee in die noorde, die Creek in die mid-Atlantiese en suidoostelike streke, die Chickasaw in die noordweste en die Choctaw in die suidweste.
Europese oorloë
In die volgende jare is die streek in toenemende mate deur oorloë geraak wat Europese moondhede in Noord-Amerika teen mekaar gevoer het, waaronder die Franse en Indiaanse Oorlog (1756–1763) waartydens Alabama deel van die omstrede gebiede uitgemaak het. Tussen 1765 en 1780 het die gebied van die huidige deelstaat onder Britse bewind gekom. Toe die dertien oorspronklike Amerikaanse kolonies in 1783 hul onafhanklikheid van die Britse Kroon verwerf het, het Noord-Alabama onder die gesag van die nuutgestigte Verenigde State gekom, terwyl die suide as kolonie in Spaanse hande gebly het. In 1795 het die Verenigde State die grootste deel van die huidige Alabama van Spanje gekoop, en slegs die Golfkus en die gebied rondom Mobile het nog onder Spaanse bewind gestaan.
Toe die Britte in 1812 op verskeie plekke hul laaste oorlog teen die Amerikaners gevoer het, het ook Alabama in die konflik verstrengel geraak. Die Verenigde State het druk op die laaste Spaanse besittings langs Alabama se Golfkus uitgeoefen. In April 1813 het die Amerikaners daarin geslaag om gebiede in Wes-Florida, wat tussen die Pearl- en Perdido-riviere geleë was, te annekseer. In dieselfde maand het die Spaanse bewindhebbers in Mobile gekapituleer. Dié stad se strategies belangrike seehawe het Britse begeertes gewek, en een jaar later het Britse magte 'n poging onderneem om die gebied te verower. Hul aanval op Fort Bowyer op Mobile Point het egter misluk. Ook met hul tweede aanval, hierdie keer op New Orleans, was vir die Britse troepe geen sukses beskore nie.
Die Britte het vervolgens weer ooswaarts beweeg en in September 1815 'n tweede aanval op Fort Bowyer geloods. Alhoewel hulle daarin geslaag het om die vesting in te neem, het hulle kort daarna verneem dat die oorlog al verby was en die fort weer ontruim. Die Creek-Indiane het die Britse betrokkenheid in die streek as 'n kans gesien om die vloed blanke setlaars, wat hul stamgebied binnegedring het, te stuit. Hopende dat hul steun vir die Britse saak ook hul eie sou kon bevorder, het hulle orals in Alabama aanvalle geloods in 'n opstand wat later as die Creek-Indiaanse Oorlog sou bekend staan. Die opstand het met 'n rebellie in Fort Mims in Baldwin County begin waartydens alle blanke setlaars in die fort dood is.
Amerikaanse en Creek-magte, wat tussen 1813 en 1814 by veldslagte dwarsdeur Alabama betrokke was, het groot verliese gely. Die Indiane was egter verdeeld ten opsigte van hul verdere strategie – sommige was ten gunste van 'n vredesooreenkoms, anders was bereid om die stryd vir hul land voort te sit. Die Amerikaanse generaal Andrew Jackson het voordeel getrek uit die Creek se slegte militêre organiasiestruktuur. Nadat hy die Creek-stamgebied binnegeval het, het hy in 1814 'n beslissende oorwinning naby Horseshoe Bend in die huidige Daviston behaal.
Op 9 Augustus 1814 is die Creek gedwing om twintig miljoen akkers se land aan die Amerikaanse regering af te staan. Ná die verdrywing van die Creek en ander stamme uit hul gebiede het meer as die helfte van die huidige Alabama oopgestaan vir kolonisasie deur blanke setlaars.
Toelating tot die Unie
Voordat Mississippi op 10 Desember 1817 as nuwe deelstaat erken is, is die ylbevolkte oostelike helfte van die gebied van die nuwe staat geskei en deur die Amerikaanse Kongres op 3 Maart 1817 amptelik as Alabama-gebied (Alabama Territory) geproklameer. St. Stephens is as administratiewe setel aangewys en het dié funksie tot en met 1819 vervul. Old St. Stephens is tans een van Alabama se vroeëre verlate deelstaathoofstede.
Vervolgens het die Kongres Huntsville as gasheer- en tydelike deelstaathoofstad van Alabama se eerste grondwetlike vergadering aangewys. In Julie 1819 het bewoners van verskillende sosiale en maatskaplike agtergronde, waaronder ervare staatsmanne soos John W. Walker en grenspioniers soos Samuel Dale, hier in 'n leegstaande winkelgebou vergader om 'n grondwet vir Alabama op te stel en te aanvaar. In die finale dokument het afgevaardigdes elemente van ekonomiese selfbelang en republikeinse idealisme met mekaar gekombineer. So is enersyds slawerny wettig verklaar en andersyds openbare grond vir die oprigting van opvoedkundige instellings beskikbaar gestel.
Afgevaardigdes het met hul ontwerp ook ten gunste van 'n minder restriktiewe regstelsel gestem – byvoorbeeld in vergelyking met ander suidelike deelstate soos Mississippi en Louisiana waar beperkings op die stemreg vir mans geplaas is en skuldenaars 'n tronkstraf opgelê kon word.
Met dié nuwe grondwet is Alabama op 14 Desember 1819 as 22ste deelstaat tot die Unie toegelaat en William Wyatt Bibb as sy eerste goewerneur verkies. Die regeringsetel is in die volgende jaar na Cahaba, 'n nedersetting in Dallas County, verskuif. In die beginjare het welvarende katoenplanters uit Georgia en die twee Carolinas hulle in die deelstaat gevestig en hul slawegebaseerde ekonomiese stelsel saamgebring. In die vrugbare Black Belt en Tennesseevallei-streke het uitgestrekte katoenplantasies ontstaan.
Die lot van die Indiaanse bevolking – 'n Pad van Trane
Alhoewel die Indiaanse bevolking die lot van slawerny gespaar is, is hulle deur die golf van blanke setlaars gaandeweg verdring. Om meer landbougrond vir blankes beskikbaar te stel, het die Amerikaanse regering in 1838 begin om meer as 16 000 Cherokee en lede van ander stamme van hul land in Alabama en aangrensende deelstate te verdryf. 23 Mei van dié jaar is as sperdatum vir die vrywillige verhuising bepaal, en die owerheid het verwag dat het die Indiaanse bevolking die bevel betyds sou nakom.
Op 13 Julie 1995 het die regering van Alabama 'n wet onderteken waarvolgens die snelweg U.S. Highway 72, wat in oos-westelike rigting deur Noord-Alabama loop (onder meer deur die stede Huntsville, Madison, Decatur en Florence) as die Alabama Trail of Tears Corridor aangewys is. Die National Park Service het dié roete in 1996 as deel van die amptelike "Pad van Trane" erken en dit by sy lys van historiese roetes gevoeg.
Ook ander mense se drome is in die beginjare van die deelstaat vernietig. Planters en boere was oorspronklik van plan om van Alabama 'n nuwe cotton empire of katoenryk te maak, maar was uiteindelik in die greep van 'n reeks vernietigende droogtes. Alabama se ekonomie is daarnaas deur finansiële krisisse geteister. Weens 'n nasionale depressie, wat in 1837 begin het, was goewerneur Benjamin Fitzpatrick in 1843 genoodsaak om Alabama se staatsbank te sluit. Deposante het hul geld verloor, en selfs welvarende boere en sakemanne het skielik sonder 'n sent gesit. Om sake te vererger, is die deelstaat in dié periode deur 'n geelkoorsepidemie geteister wat honderde slagoffers dwarsoor Alabama geëis het.
Slawerny in Alabama
Voor die Amerikaanse Burgeroorlog was 95 persent van Alabama se blanke bevolking in landelike gebiede saamgetrek waar die meeste van hulle op eie plase geboer het. Ofskoon die plaaslike landboubedryf in die 19de eeu deur katoen oorheers is, het boere ook mielies, sorghum, hawer en groente verbou en varke en beeste geteel. Omstreeks 1860 het tagtig persent van boere in die deelstaat die eienaars van die landbougrond wat hulle bewerk het. Slegs sowat 'n derde van blanke deelstaatbewoners het slawe aangehou.
Die aantal slawe het nogtans binne enkele dekades dramaties toegeneem. Terwyl daar volgens die sensus van 1820 85 451 blankes en 41 879 swart slawe was, het die getal slawe in 1860 reeds 435 080 of 45 persent van die deelstaatbevolking beloop. Welvarende planters, wat vyftig of meer slawe op hul plantasies aangehou het, het in dié jaar minder as een persent van Alabama se blanke bevolking verteenwoordig, maar desondanks was 28 persent van die deelstaat se rykdom in hul hande. Daarnaas het hulle 'n kwart van die setels in die wetgewende vergadering ingeneem.
Nogtans het sowat 2 500 by die Noordstate se leër aangesluit om teen Gekonfedereerde magte te veg. 'n Verdere geskatte 8 000 tot 10 000 mans het die Unie se saak as verkenners gesteun, uit die Gekonfedereerde leër gedeserteer of daarin geslaag om diensplig te ontvlug.
Alabama in die Amerikaanse Burgeroorlog
In Januarie 1861 het Alabama hom van die Verenigde State afgeskei en kort daarna aangesluit by die Gekonfedereerde State van Amerika. In Alabama se senaatskamer te Montgomery het verteenwoordigers van die betrokke Suidstate 'n staatkundige grondslag aan hul nuwe konfederasie gegee, en vervolgens is Jefferson Davis op die trappe voor Alabama se kapitool ingesweer as president van die Gekonfedereerde State. Nog tot in Mei het Montgomery as gekonfedereerde hoofstad gedien voordat die regeringsetel na Richmond in Virginië verskuif is.
'n Meerderheid van die bevolking het die stigting van die Konfederasie goedgekeur, en die entoesiasme, waarmee tot die oorlog teen die Unie toegetree is, het baie Unioniste in Alabama na die ander kamp laat wissel, veral nadat Uniemagte die Suide binnegeval het. Alabama het as die nuwe Gekonfedereerde State se broodmandjie en wapensmidswinkel gedien.
In die eerste drie jaar van die Amerikaanse Burgeroorlog was Alabama ver genoeg van die oorlogstonele af geleë sodat dit, behalwe vir die besette Tennesseevallei, net enkele kere deur aanvalle van Unie magte geraak is. Alabama se boere en veetelers het die Gekonfedereerde magte van groot hoeveelhede mielies, vark- en beesvleis voorsien. As 'n belangrike produsent van ystererts kon die deelstaat daarnaas ook sy swaar nywerhede vir die Gekonfedereerde saak inspan om kanonne, swaarde, vuurwapens, ammunisie en metaalonderdele vir oorlogskepe te vervaardig. In die somer van 1864 het die klein Gekonfedereerde vloot egter in Mobilebaai 'n verpletterende nederlaag teen die oormagtige Noordstatevloot gely.
In die laaste fase van die oorlog het die Unietroepe in die lente van 1865 'n spoor van verwoesting agtergelaat toe hulle deur Tuscaloosa, Selma en Montgomery beweeg het. Hul hoofteiken was Selma, een van die Konfederasie se nywerheidspilpunte, waar die verwoestings byna so erg was soos in Richmond of Atlanta. Byna 100 000 mans uit Alabama het in die Gekonfedereerde leër gedien, van wie sowat 'n tiende gedros het, veral na die verpletterende neerlae van Julie 1863, maar ook as gevolg van die droogte en hongersnood wat die Suidstate in die laaste oorlogsjare geteister het. Die aantal slagoffers in Alabama gedurende die vier jaar van oorlogsvoering is op minstens 25 000 beraam. Naas sowat 5 000 swart inwoners het ook enkele duisend blankes in die geledere van die Unie-leër geveg.
Reconstruction – heropbou ná die oorlog
In die meeste verkiesings, wat tussen 1866 en 1876 gehou is, het Republikeinse kandidate baie goed gevaar, ook omdat baie vroeëre aanhangers van die Gekonfedereerde regering volgens 'n besluit van die Amerikaanse Kongres tydelik van hul stemreg ontneem is. Nog tot in die 1880's het Republikeinse politici 'n belangrike rol in plaaslike regerings gespeel, onder wie ook baie swart Amerikaners.
Die politieke gelykstelling van swartes en hul aktiewe betrokkenheid by die openbare lewe, veral as lede van die Republikeinse Party, het vanaf die 1880's tot toenemende verdeeldheid in die geledere van dié party gelei. So het die meerderheid van die scalawag-vleuel van die Republikeinse Party swart politici met wantroue bejeën, terwyl aanhangers en politici van die Demokratiese Party kragte saamgesnoer het om Republikeinse en swart politieke invloed terug te dring.
Swartes het gaandeweg op nuwe terreine van maatskaplike verandering begin fokus en hul eie instellings soos swart kerkgemeentes begin vestig. Alhoewel die meeste swart Alabamers nie oor noemenswaardige finansiële bronne beskik het nie en 'n heenkome as plaaswerkers of ongeskoolde fabriekarbeiders moes vind, het enkeles landbougrond gekoop, besighede gevestig of opleiding in professionele beroepe ontvang.
Versnelde industrialisering vanaf 1880 het nuwe ekonomiese geleenthede vir benadeelde blankes en swartes geskep. Terwyl die landbousektor steeds 'n belangrike bydrae tot die deelstaatekonomie gelewer het en katoenverbouing selfs in periodes van dalende wêreldmarkpryse oorheersend was in dié bedryf, het ook mynbou, vervoer en nywerhede met rasse skrede gegroei. Alabama se spoornetwerk is in die volgende drie dekades uitgebrei van 1 800 tot 5 200 myl, terwyl Birmingham, wat eers in 1871 geïnkorporeer is, met sy yster-, staal-, tekstiel- en spoorwegnywerhede asook sy steenkool- en ysterertsmynbou op groot skaal kapitaal en mannekrag van dwarsoor die VSA en selfs uit Europa aangetrek het. In die vroeë 20ste eeu het Birmingham se bevolking die 100 000-kerf verbygesteek en dié stad tot die derde grootste in die Amerikaanse Suide laat groei.
Lae lone en haglike werks- en lewensomstandighede het armblankes net soos swartes sowel in stedelike omgewings asook op die platteland gemarginaliseer. Boere, plaaswerkers en fabrieksarbeiders het kragte saamgespan en by organisasies aangesluit wat gestry het vir hul saak en hul regte – die Knights of Labor, die United Mine Workers, die Farmers' Alliance en, gedurende die depressie van die 1890's, die Jefferson Democratic (Populist) Party. Ook baie aanhangers van die Republikeinse Party het by dié protesbeweging aangesluit. In 1892 en 1894 het konserwatiewe Demokrate verkiesings gemanipuleer om 'n oorwinning van die Populist-party te verhinder.
Namate die kultuur van korrupsie in die politieke lewe van Alabama verdiep het, het steeds meer maatskaplike groepe aangedring op politieke hervormings. Ironies genoeg het die nuwe deelstaat-grondwet, wat in 1901 as deel van 'n hervormingspakket afgekondig is, byna alle swart kiesers en baie armblankes feitlik van hul stemreg ontneem. 'n Grondwetlike vergadering, wat uitsluitlik uit blanke mans (en merendeels konserwatiewe Demokrate, advokate en sakemanne) bestaan het, het politieke magstrukture ingrypend verander deur besluitnemingsbevoegdhede, wat oorspronklik deur die deelstaat se 67 administratiewe distrikte uitgeoefen is, na die Staatskapitool in Montgomery te delegeer. Daarnaas is belastingtariewe vir eiendomme verlaag en die politieke invloed van groot grondbesitters en nyweraars in Birmingham aansienlik vergroot.
Plantasie-eienaars, wat aangewese was op groot skare ongeskoolde plaaswerkers, en nyweraars, wat belanggestel het in 'n mannekragbron van laaggekwalifiseerde en slegbetaalde fabrieksarbeiders, was minder geneigd om die uitbou van openbare skole, volksgesondheid of enige openbare instelling in diens van die bevolking te bevorder. Die samelewing, wat hulle met die nuwe grondwet van Alabama wou vasskryf, het sy wortels in agterlike 19de eeuse konserwatisme en rassisme gehad.
Nadat swart Alabamers uit die politieke lewe geëlimineer is en ras geen belangrike kwessie meer was nie, het ook die blanke bevolking begin verdeel langs die lyne van klas, beroepsopleiding en ekonomiese status. Terwyl die werkersklas in vakbonde saamgespan het, het geestelikes, onderwysers, maatskaplike werkers, vroulike aktiviste (onder wie Helen Keller wat later op internasionale vlak vir die saak van fisies gestremdes sou stry) en selfs politici hulle vir 'n verskeidenheid hervormings beywer. So is veldtogte gevoer teen kinderarbeid, die misbruik van tronkgevangenes as huurarbeiders, prostitusie en die verkoop van alkoholiese dranke.
Hulle het verder gepleit vir verbeterde onderwys- en psigiatriese instellings, die verskaffing van gesondheidssorg en vrouestemreg. Konserwatiewe Demokrate het kragte saamgespan om enige hervormings te keer. Terwyl enkele eise verwesenlik is, het konserwatiewes meestal daarin geslaag om die status quo te verdedig. Die politieke verdeeldheid oor hervormings het voortgeduur tot in die 1950's en 1960's toe die raskwessie weer kop begin uitsteek het in politieke debatte.
Alabama as deel van die Nuwe Suide
Die ekonomiese en maatskaplike omwentelinge ná die Burgeroorlog was in Alabama, net soos in die ander Suidstate, dramaties genoeg om na die streek voortaan as die "Nuwe Suide" te verwys. Dié term, wat in 1874 deur Henry W. Grady, 'n hoofredakteur van die dagblad Atlanta Constitution, geskep is, verwys na die proses van versnelde industrialisering in 'n voorheen oorwegend agrariese samelewing. Grady was, net soos ander invloedryke waarnemers in die Suide, optimisties oor die ekonomiese potensiaal wat deur middel van grootskaale beleggings en die ontginning van natuurlike hulpbronne ontsluit sou kon word.
In Alabama het die politieke en sosiale veranderinge inderdaad gepaard gegaan met die vestiging van nuwe myn- en nywerheidsbedrywe, die groei van stedelike sentra en vooruitgang in die onderwyssektor. Die haglike werksomstandighede in die landbou- en ander bedrywe, soos die uitbuiting van kwesbare plaas- en fabriekarbeiders, het aanleiding gegee tot die stigting van vakbonde. Rasdiskriminasie is in die sogenaamde Jim Crow-wette verskans – volgens 'n beleid wat eufemisties "aparte, maar gelyke" ontwikkeling en regte vir almal belowe het.
Maar Alabama se geografiese ligging in die hartland van die Diep Suide, asook sy gebrek aan geskoolde mannekrag, kapitaal en opleidingsgeriewe het veroorsaak dat die deelstaat ekonomies en tegnologies nie tred kon hou met die res van die land – en nie eens met ander gebiede in die Suide nie. Nogtans kon Alabama voordeel trek uit sy oorvloed natuurlike hulpbronne wat die deelstaat aanloklik gemaak het vir beleggings.
Jefferson County is die enigste streek in Noord-Amerika waar ryk afsettings van steenkool, ystererts en kalksteen – die basisprodukte vir staalvervaardiging – naby mekaar ontgin kan word. In die dekade tussen 1880 en 1890 het die nuut gevestigde yster- en staalbedryf die oorheersende nywerheidsektor van Alabama geword. In 1889 was die plaaslike ysterertsbedryf reeds die tweede grootste in die hele Verenigde State. Anders as katoen, die belangrikste produk voor die oorlog, is Alabama se ystererts nie vir verdere verwerking na die Noordstate of na Europa verskeep nie, maar gebruik om plaaslike nywerhede te ontwikkel.