cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fridtjof Nansen
Oseanograaf en reisiger
In die somer van 1913 het Nansen na die Karasee gereis as deel van ’n afvaardiging wat ’n moontlike handelsroete tussen Wes-Europa en die Siberiese binneland nagevors het. Die geselskap het met ’n stoomboot by die Jenisejrivier tot by Krasnojarsk gevaar en van daar op die Transsiberiese Spoorlyn na Wladiwostok gereis voordat hulle tuiswaarts gekeer het. Die lewe en kultuur van die Russiese mense het ’n belangstelling en simpatie in Nansen geprikkel wat hy die res van sy lewe sou saamdra. Net voor die Eerste Wêreldoorlog het Nansen by Helland-Hansen aangesluit op ’n oseanografiese rit in die oos-Atlantiese waters.
Staatsman en humanis
Met die uitbreek van oorlog in 1914 het Noorweë hom saam met Swede en Denemarke neutraal verklaar. Nansen is aangestel as president van die Noorweegse Unie van Verdediging maar het nie werklik amptelike take gehad nie en het voortgegaan met sy professionele werk waar omstandighede dit toegelaat het. Soos die oorlog gevorder het, het die skade wat Noorse oorsese handel gelei het dringende tekort aan voedsel in die land ten gevolg gehad. In April 1917 het dit baie ernstig begin word toe Amerika by die oorlog aangesluit het en nog verdere beperkinge op internasionale handel geplaas het. Nansen was 'n gesant vir die Noorweegse regering in Washington; na maande van gesprekvoering het hy voedsel en ander benodigdhede gekry in ruil vir ’n rantsoeneringstelsel. Toe sy regering oor die transaksie getwyfel het, het hy die ooreenkoms op sy eie inisiatief geteken.
Binne ’n paar maande na die einde van die oorlog in November 1918 is ’n konsepooreenkoms aanvaar tydens die Vredeskonferensie in Parys om ’n Volkebond te stig met die doel om geskille tussen lande op ’n vreedsame wyse op te los. Die stigting van die Volkebond op hierdie tydstip het vir Nansen goed te pas gekom omdat hy ’n nuwe uitlaatklep vir sy rustelose energie gevind het.
Hy het die president van die Noorweegse Volkebondgenootskap geword en hoewel die Skandinawiese nasies met hul tradisies van neutraliteit hulself aanvanklik afsydig gehou het, het Nansen se voorspraak gehelp om te verseker dat Noorweë in 1920 ’n volwaardige lid van die Bond word. Hy het dan ook een van die drie afgevaardigdes na die Bond se Algemene Vergadering geword.
In April 1920, op versoek van die Bond, het Nansen begin om die repatriëring van ongeveer ’n halfmiljoen krygsgevangenes wat in verskeie wêrelddele was, te organiseer. Hiervan was 300 000 in Rusland wat in die greep van ’n rewolusie en burgeroorlog was en hulle het geen belang in hul lot gehad nie. Nansen kon in November 1920 aan die Algemene Vergadering verslag doen dat ongeveer 200,000 mans na hul huise is. Hy het gesê: “Ek was nog nooit in my lewe met soveel lyding in aanraking gebring nie.”  Nansen het vir nog twee jaar aangehou met sy werk totdat hy in 1922 in sy finale verslag aan die Vergadering kon noem dat 427,886 gevangenes na 30 lande gerepatrieer is. Die komitee wat daarvoor verantwoordelik was het gemeld dat 'n storie van Nansen se werk “verhale van heldhaftige ingrepe sou bevat wat kon kers vashou met die oorsteek van Groenland en die groot Arktiese tog.”
Nog voordat sy werk voltooi was, was Nansen betrokke by ’n ander humanitêre poging. Op 1 September 1921 het Philip Noel-Baker, die Britse afgevaardigde, hom oorreed om die pos van die Bond se Hoë Kommissaris vir Vlugtelinge te aanvaar. Sy hoofopdrag was die hervestiging van ongeveer twee miljoen Russiese vlugtelinge wat verplaas is deur die woelinge van die Russiese Rewolusie. In dieselfde tyd het hy probeer om die ernstige probleem van hongersnood in Rusland aan te pak; na ’n mislukte oes is ongeveer 30 miljoen mense blootgestel aan honger en dood. Ten spyte van Nansen se pleidooie namens die hongeres, is Rusland se rewolusionêre regering in die internasionale arena gevrees en gewantrou. Gevolglik was die Bond onwillig om die mense aldaar tot hulp te wees. Nansen moes staatmaak op fondse wat van privaatorganisasies ingesamel is en sy pogings was nie altyd suksesvol nie. Hy het hom later met bitterheid oor die situasie uitgespreek:
’n Groot probleem wat op Nansen se werk ten bate van vlugtelinge sou belemmer was dat die meeste van hulle nie die nodige dokumentêre identiteits- of nasionaliteitsbewys gehad het nie. Sonder wetlike status in die land van hul toevlug het hul gebrek aan dokumente beteken dat hulle nêrens anders heen kon gaan nie. Om dit te oorkom het Nansen ’n dokument uitgedink wat bekend geword het as die Nansen-paspoort, ’n tipe identiteit vir landlose mense wat in daardie tyd erken is deur meer as 50 lande en mense in staat gestel het om op wettige wyse grense oor te steek. Die kunstenaar Marc Chagall, die komponis Igor Strawinski en die danseres Anna Pavlova was van die bekende houers van die Nansen-paspoort. Hoewel die paspoort aanvanklik vir Russiese vlugtelinge geskep is, is dit later uitgebrei om ander groepe in te sluit. Na die Grieks-Turkse Oorlog van 1919–1922 het Nansen na Konstantinopel gereis om die hervestiging van honderdduisend vlugtelinge, hoofsaaklik Grieke wat uit Turkye gevlug het na die nederlaag van die Griekse weermag, te onderhandel. Die verarmde Griekse staat was nie in staat om hulle in te neem nie en daarom het Nansen ’n plan uitgedink vir ’n bevolkingsuitruiling waardeur ’n halfmiljoen Turke in Griekeland na Turkye teruggekeer het met volle finansiële vergoeding, terwyl verdere lenings die absorpsie van die Griekse vlugtelinge in hul tuisland gefasiliteer het. Ten spyte van kontroversie oor die beginsel van ’n bevolkingsuitruiling is die plan met sukses geïmplementeer oor ’n tydperk van ’n paar jaar. In November 1922 het Nansen by die Lausanne-konferensie verneem dat die Nobelprys vir Vrede vir 1922 aan hom toegeken is. Die aanhaling het verwys na “sy werk vir die repatriasie van krygsgevangenes, sy werk vir Russiese vlugtelinge, se werk om miljoene Russe wat deur hongersnood geraak is tegemoet te kom en ook sy huidige werk vir die vlugtelinge in Klein-Asië en Thrakië”. Nansen het die prysgeld aan internasionale hulpleniging geskenk.
Vanaf 1925 het hy baie tyd afgestaan om Armeense vlugtelinge wat slagoffers van die Armeense volksmoord was, aan die hand van die Ottomaanse Ryk gedurende die Eerste Wêreldoorlog, en verdere mishandeling daarna gely het, te help. Sy uiteindelike doel was die stigting van ’n nasionale tuiste vir hierdie vlugtelinge binne die grense van Sowjet-Armenië. Sy assistent gedurende hierdie onderneming was Vidkun Quisling, die toekomstige Nazi-medewerker en hoof van die Noorse marionetregering gedurende die Tweede Wêreldoorlog. Nadat hy die gebied besoek het, het Nansen ’n beskeie plan aan die Vergadering voorgelê vir die besproeiing van 36,000 ha waarop 15,000 vlugtelinge gevestig kon word. Die plan het uiteindelik misluk omdat daar, selfs met Nansen se aanhoudende voorspraak, geen geld beskikbaar was nie. Ten spyte van hierdie mislukking bly sy reputasie onder die Armeniërs goed.
Binne die Vergadering van die Bond het Nansen hom uitgespreek oor baie kwessies naas die vlugtelinge. Hy het geglo dat die Vergadering aan kleiner lande soos Noorweë ’n “unieke geleentheid gebied het om in die wêreldnasies se rade te spreek.” Hy het geglo dat die omvang van die Bond se sukses in ontwapening die grootste toets van sy geloofwaardigheid sou wees. Hy was ’n ondertekenaar van die Slawernykonvensie van 25 September 1926, wat die onwettigverklaring van die gebruik van gedwonge arbeid nagestreef het. Hy het die vestiging van die na-oorlogse repatriasies ondersteun en was ’n kampvegter vir Duitsland se lidmaatskap tot die Bond wat in September 1926 toegestaan is na intensiewe voorbereidende werk deur Nansen.
Latere lewe
Op 17 Januarie 1818 het Nansen met Sigrun Munthe, ’n ou vriendin met wie hy ’n liefdesverhouding in 1905 gehad het terwyl Eva nog geleef het, getrou. Die huwelik is deur Nansen se kinders verafsku en was boonop nie gelukkig nie; ’n kennis van die egpaar skryf van hulle in die 1920’s dat Nansen ondraaglik ellendig voorgekom het en Sigrun deurdrenk van haat.
Nansen se verpligtinge vir die Volkebond deur die 1920’s het beteken dat hy meestal in die buiteland was en min tyd gehad het om aan sy wetenskaplike werk te wy. Hy het nietemin steeds artikels gepubliseer. Hy het die gedagte gekoester dat hy eendag per lugskip na die Noordpool sou kon reis maar kon nie genoegsame befondsing kry nie. Hy is buitendien deur Amundsen verhinder, wat in Mei 1926 in Umberto Nobile se lugskip Norge oor die pool gevlieg het. Twee jaar later het Nansen ’n herdenkingstoespraak aan Amundsen uitgesaai; Amundsen het verdwyn terwyl hy ’n reddingsgeselskap georganiseer het vir Nobile se lugskip wat ’n ongeluk gehad het gedurende ’n tweede poolvlug. Nansen het van Amundsen gesê:
"Hy het ’n onbekende graf onder die helder lug van die yswêreld tegemoet gegaan, met die gonsende vlerke van ewigheid deur ruimte.'"
In 1926 is Nansen aangewys as Rektor van die Universiteit van St. Andrews in Skotland. Hy was die eerste buitelander om hierdie hoofsaaklik ereposisie te beklee. Hy het sy intreerede gebruik om ’n oorsig van sy lewe en filosofie te gee en om ’n oproep aan die jeug van die volgende generasie te doen. Hy het afgesluit:
"Ons moet elkeen ’n Land aan die Oorkant soek in ons lewens — wat meer kan ons vra? Óns deel is om die roete te vind wat daarheen lei. Dit mag ’n lang en moeisame roete wees, maar ons word geroep en ons móét dit najaag.  Diep in ons elkeen se aard is die gees van ’n avonturier gewortel, die oproep van die wildernis — dit vibreer onder al ons aksies en maak die lewe dieper, hoër en meer edel."
"Om te praat van die reg van rewolusie in ’n gemeenskap met volle burgerlike vryheid, algemene stemreg en gelyke behandeling vir almal … [is] idiotiese onsin."
Tussen sy verskeie pligte en verantwoordelikhede het Nansen steeds gaan ski wanneer hy die geleentheid gekry het. In Februarie 1930, op 68-jarige leeftyd, het hy ’n op kort wegbreek in die berge met twee goeie vriende gegaan. Hulle het opgemerk dat Nansen stadiger as gewoonlik was en gouer moeg geraak het. Met sy terugkeer na Oslo was hy vir ’n paar maande siek met griep en later oogontsteking. Hy is op sy siekbed besoek deur koning Haakon VII van Noorweë.
Afsterwe en nalatenskap
Nansen was ’n pionier en innoveerder in verskeie areas. As jong man het hy die rewolusie in ski-metodes aangegryp wat dit van ’n manier van wintervervoer omskep het in ’n universele sport en hy het spoedig een van Noorweë se leidende skiërs geword. Hy kon later sy kundigheid toepas op die probleme van arktiese reise in se Groenland- en Fram-ekspedisies. Hy het verskeie goed ontwerp: die “Nansen-slee” ontwerp met breë, ski-agtige lopers, die “Nansen-kookplaat” om hittedoeltreffendheid van standaard spiritusstowe wat destyds in gebruik was, te verbeter, en die laagbeginsel in poolkleding waarduer die tradisionele ongemaklike swaar gewade vervang is deur lae van liggewigmateriaal. In wetenskap word Nansen erken as een van die stigters van moderne neurologie en as noemenswaardige bydraer tot die vroeë oseanografiese wetenskap.
Deur sy werk namens die Volkebond het Nansen gehelp om die beginsel van internasionale verantwoordelikheid vir vlugtelinge te vestig. Onmiddellik na sy dood het die Volkebond die Nansen Internasionale Kantoor vir Vlugtelinge, ’n semi-outonome liggaam onder die outoriteit van die Bond, opgerig om sy werk voort te sit. Die Nansen-kantoor het groot probleme in die gesig gestaar, deels weens die toenemende aantal vlugtelinge van die Europese diktatorskappe gedurende die 1930’s. Dit het nietemin ’n ooreenkoms met 14 lande (insluitend ’n onwillige Groot-Brittanje) gehad wat hulle aan die Vlugtelingekonvensie van 1933 verbind het. Dit het ook gehelp om 10,000 Armeense vlugtelinge na Jerewan in Sowjet Armenië te repatrieer en om tuistes te vind vir ’n verdere 40,000 in Sirië en Libanon. In 1938, die jaar waarin dit opgevolg is deur ’n wyerreikende liggaam, is die Nansen-kantoor vereer met die Nobelprys vir Vrede.
Die opvolger vir die Volkebond in 1954, die Verenigde Nasies, het die Nansen-medalje, later hernoem na die Nansen Vlugtelingetoekening, ingestel wat jaarliks deur die Verenigde Nasies se Hoë Kommissaris vir Vlugtelinge toegeken word aan ’n indiwidu, groep of organisasie “in erkenning vir buitengewone en toegewyde diens aan vlugtelinge”.
In sy leeftyd en daarna het Nansen eerbewyse en erkennings van baie lande ontvang. Die Nansen Skiklub, die oudste operasionele skiklub in die Verenigde state is geleë in Berlin, Nieu-Hampshire en is na Nansen vernoem. Talle geografiese kenmerke is na hom vernoem: Die Nansen-kom en die Nansen-Gakkel-rif in die Arktiese Oseaan; Berg Nansen in die Yukon-gebied van Kanada; Berg Nansen, Berg Fridtjof Nansen en Nansen-eiland in Antarktika. Polhøgda is nou die tuiste van die Fridtjof Nansen-instituut, ’n onafhanklike stigting wat navorsing doen oor omgewingsake, energie en die politiek van hulpbronbestuur. In 1968 is ’n rolprent van Nansen se lewe, Bare et liv – Historien om Fridtjof Nansen, vrygestel met Sergei Mikaelyen as regisseur en Knut Wigert in die rol van Nansen. In 2004 het die Koninklike Noorweegse Vloot die eerste van ’n reeks van vyf Fridtjof Nansen-klas fregatte gelanseer. Die hoofskip van die groep is KNM Fridtjof Nansen; twee ander is vernoem na Roald Amundsen en Otto Sverdrup. In die see word Nansen herdenk deur Nansenia, klein diepseevisse van die familie Microstomatidae. In die ruimte word hy herdenk deur die asteroïde 853 Nansenia. In 1964 het die IAU die naam Nansen vir ’n impakkrater op die maan se noordpool aanvaar.
Notas
2 Lede van Greely se 1881-1884-ekspedisie het hierdie breedtegraad bereik deur van Groenland af noord te reis. Van die oorspronklike geselskap van 25 het slegs Greely en ses ander die ekspedisie oorleef.
3 Die Franz Josef-argipel is in 1873 ontdek deur Julius Payer en is op daardie tydstip slegs gedeeltelik ontdek en gekarteer.
4 Amundsen het sy Suidpool-voornemens geheim gehou totdat Fram buite bereik was. Hy het die Suidpool op 14 Desember 1911 bereik, vyf weke voor Robert Falcon Scott wat gedurende sy hele geselskap tot hul dood gelei het. In die openbaar het Nansen Amundsen geprys maar in privaat, volgens die biograaf Roland Huntford, was hy “diepbedroef”.
Bloedgroep
'n Bloedgroep is 'n klassifikasie van bloed bepaal deur die aanwesigheid of afwesigheid van bepaalde molekules ('antigene') op die buitekant van die membraan van die rooibloedselle.
Karl Landsteiner het in 1900 die uiteenlopende gevolge van bloedoortappings ondersoek en die ABO-groeperingstelsel voorgestel. Later is die Rhesusfaktor ook bygevoeg.
In die ABO-stelsel word 'n indiwidu se bloedgroep bepaal deur die kombinasie van A en B gene wat hy van moeder en vader ontvang. Elke ouer kan afhangende van sy/haar bloedgroep 'n A of 'n B of 'n afwesige geen (O) oordra.
Sodoende word 9 moontlikhede bepaal (met die resulterende vier bloedgroepe van die kind tussen hakies): Op dieselfde wyse word die rhesus geen oorgedra met die volgende variasies. 'n Persoon produseer teenliggame teen die gene wat hy self nie het nie.
Sodoende kan iemand met die O-bloedgroep (geen gene nie) vir almal bloed skenk, maar slegs O-bloed ontvang.
Verdere navorsing
Huidig is tot 40 funksies bekend wat verantwoordelik is vir oorplantingverwerping indien alle weefselantigene in ag geneem word in die bepaling van verenigbaarheid. Daar is ook ander rooisel-antigene wat bekend is om verenigbaarheid in 'n sekere mate te bepaal. Hierdie tipe antigene word meer belangrik in mense wat herhaaldelik bloedoortappings moet ondergaan, want hul liggame ontwikkel toenemende weerstand teen bloed van ander mense. Daar is reeds 15 tot 19 bekende bloedgroepstelsels geïdentifiseer, wat gekenmerk word deur 400 bekende rooibloedsel-antigene. In die Rhesus-faktortipering kan teoreties tot 300 opgespoor word.
Vier bloedgroepe
Karl Landsteiner het gemeen dat daar drie verskillende soorte rooibloedselle is: sommige wat die antigeen wat ons A noem, bevat; party met die antigeen B; en party met nie een van hierdie twee antigene nie en wat hy dus O genoem het. In 1902 het twee van Landsteiner se studente, Von Decastello en Sturli, egter ŉ vierde, baie skaarser soort rooibloedsel ontdek, wat A- sowel as B-antigene bevat het. Hierdie vierde bloedgroep is AB genoem.
Landsteiner het besef dat elke mens se plasma teenliggame bevat met eienskappe wat presies teenoorgesteld is van die van die antigene in sy rooibloedliggaampies. So byvoorbeeld het 'n persoon met bloed van groep A teenliggame tot groep B in sy plasma, en omgekeerd. Mense met groep O-bloed het teenliggame tot A- sowel as B-bloed, en mense met AB-bloed het geeneen van hierdie teenliggame nie. Om die verskillende teenliggame van mekaar te onderskei, word hulle dikwels as Anti-A of Anti-B of, eenvoudiger, deur die Griekse letters \alpha (alfa) en \beta (beta) aangedui.
Aangesien \alpha-teenliggame slegs in die plasma van persone met B- en O-bloed aangetref word en B-teenliggame slegs in die plasma van mense met A- en O-bloed, is daar geen gevaar dat verklomping sal plaasvind in ons geslote bloedsomloop nie. As bloed van verskillende groepe egter met mekaar gemeng word, kan \alpha-teenliggame met groep A-selle en, \beta-teenliggame met groep B-selle in aanraking kom. In albei hierdie gevalle sal verklomping onmiddellik plaasvind.
Ander bloedgroepe
Behalwe die antigene waarvolgens die mens se bloed in A-, B-, AB- en O-groepe verdeel word, is daar in die rooibloedselle ander antigene wat tot heeltemal onafhanklike bloedgroep-stelsels aanleiding gee. Die bekendste van hierdie stelsels is die rhesus-antigene. Hulle word so genoem omdat die belangrikste van hierdie antigene soortgelyk is aan die wat in die rooibloedselle van die aap Macacus rhesus aangetref word.
Onder die minder belangrike bloedgroepe is die van die MN-, die P-, die Duffy- en die Kellstelsels. Party van hierdie stelsels word genoem na die familie waarin hulle die eerste keer ontdek is. Party bloedgroepe is so skaars dat hulle slegs tot 'n paar families beperk is.
Hobo
Die hobo is 'n houtblaasinstrument wat met 'n dubbelriet bespeel word. Die hobo bestaan uit drie dele wat saam 'n koniese buis vorm en word gewoonlik van grenadella- of rooshout gemaak. Die riet word in die boonste deel geprop, terwyl die onderste deel 'n uitklokkende beker vorm. Die toonomvang van die hobo strek vanaf die b-mol onder middel c oor ongeveer drie oktawe.
Ander bekende instrumente wat deel vorm van die hobofamilie sluit in die cor anglais (ook bekend as die Engelse horing) en die oboe d'amore.
Die moderne simfonie-orkes beskik gewoonlik oor drie hobo's en een cor anglais, alhoewel die aantal heelwat kan verskil, na gelang van die komponis se vereistes.
2021 Monaco Grand Prix
Bande
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:
Kwalifisering
* Mick Schumacher het nie aan kwalifisering deelgeneem nie, weens 'n ongeluk tydens vrye oefening 3. Die wedrenbestuur het hom egter toegelaat om steeds deel te neem aan die wedren.
Wedren
Lewis Hamilton ontvang 'n ekstra punt vir die vinnigste rondte.
Gereformeerde kerk Oos-Moot
duimnael|links|240px|Ds. en mev. A.Z. Pelser en hul seuntjie Albri toe hulle die pastoriegesin van die [[Gereformeerde kerk Bethulie was (1958–'64).]]
Die Gereformeerde kerk Oos-Moot is ’n gemeente van die Gereformeerde Kerk (GKSA) noordoos van die Pretoriase middestad in, soos die naam aandui, die ooste van die Moot-gebied. Binne die gemeentegrense val woonbuurte soos Môregloed, Queensqwood X2, Rietfontein en Villieria. Die kerkgebou is geleë by 31ste Laan 716, Villieria, net ’n hanetree van die Gereformeerde kerk Totiusdal se kerkgebou op die hoek van Spioenkopstraat en Starkeylaan, Waverley.
Die Gereformeerde kerk Oos-Moot het op 30 Julie 1966 afgestig uit die westelike wyke van die Gereformeerde kerk Totiusdal en die oostelike wyke van die Eloffsdal-Wonderboom-Suid. Die totale bruidskat van R3 500 en ’n skenking van nog R1 000 het dit aan die begin onmoontlik gemaak om aan kerkbou te dink. Eers sowat ’n jaar ná afstigting, in Junie 1967, het die kerkraad ná lang onderhandelinge met die stadsraad besluit om grond in Villieria te koop. Dit was groot genoeg sodat ’n kerkgebou en ’n pastorie daarop gebou kon word. Dié grond het, in die lig van die skenking, die reusebedrag van R10 800 gekos.
Die eerste stap was om ’n pastorie te bou. Einde 1970 kon die gemeente se tweede leraar, ds. A.Z. Pelser, die ruim en doeltreffende pastorie betrek waarvan ’n lidmaat, H. Audi, die plan opgestel het. Van toe af kon die kerkraadsvergaderings darem in die gemeente gehou word en wel in die pastorie se motorhuis nadat die raad vantevore in Totiusdal se konsistorie byeen moes kom.
Met kerkbou het dit minder flink gegaan. In September 1967 het die kerkraad T. den Boer gevra om die plan op te stel, maar nadat onderhandelinge met hom skipbreuk gely het, is kerkbou op die lange baan geskuif. Sowat drie jaar later het die argitek Johan de Ridder, ’n lidmaat van die Gereformeerde kerk Pretoria-Sunnyside, ’n plan vir ’n A-raam-gebou voorgestel. Dié vorm is kenmerkend van heelparty Gereformeerde kerke in Pretoria, waarvan De Ridder nagenoeg sewe ontwerp het, hoewel party ’n A-vorm het en ander variasies op die tentstyl is.
Die kerkraad het die bouplan goedgekeur en kort daarna kon die bouwerk begin. Die totale koste was R93 000. Die susters van die gemeente het deur geldinsameling vir die orrel en matte betaal en die ruim konsistorie met ’n aangrensende kombuis diens steeds as kerksaal. Eers is net drie katkisasielokale langs die kerk opgerig, maar nadat die Pres. Kruger-kinderhuis (’n instelling van die Gereformeerde Kerk) na ’n stuk grond reg langs die kerk verskuif is, is nog vier van dié lokale aangebou.
Ds. A.Z. Pelser het ’n gedenkplaat in die voorportaal van die kerk op 16 Oktober 1971 onthul en op 27 Mei 1972 het De Ridder ’n spesiale sleutel, wat vandag nog in die konsistorie, aan die bouer, broer H.A.G. Kapp, oorhandig, tydens die ingebruikneming van die kerk.
Oos-Moot het einde 2014 361 belydende en 94 dooplidmate gehad, vergeleke met onderskeidelik 349 en 113 einde 1997, ’n opmerklike uitsondering op die reël van Gereformeerde gemeentes wat algaande kleiner word, veral in gevestigde buurte.
Die kerkgebou is in dieselfde staat as die President Kruger-kinderhuis geleë. Hul inwoners skakel by Oos-Moot in.
June Clyde
June Clyde (2 Desember 1909 – 1 Oktober 1987) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Arizona (1931), A Strange Adventure (1932), A Study in Scarlet (1933), en Hollywood Mystery (1934).
Gereformeerde kerk Innesdal
duimnael|links|300px|Die kerkgebou, kort nadat dit ingewy is op [[5 Junie 1954.]]
duimnael|regs|170px|Dr. [[Gert van der Vyver|G.C.P. van der Vyver, van 1946 tot 1949 die tweede leraar.]] regs|duimnael|170px|[[Lydia van der Vyver, die gemeente se predikantsvrou van 1946 tot 1949.]]
duimnael|regs|270px|Ds. en mev. [[Jan de Bruin|J.L. de Bruin, predikantspaar van 1949 tot 1971.]]
Die Gereformeerde kerk Innesdal is ’n gemeente van die Gereformeerde Kerk (GKSA) noord van Pretoria se middestad. Dit sluit die woonbuurte Deerness, Jakarandapark, Riefontein en Villieria in.
Omgewing
Die gemeente Innesdal is geleë in ’n deel van Pretoria, die Moot, met ’n digte konsentrasie Gereformeerde kerke. Van Innesdal se kerkgebou tot by dié van Pretoria-Wonderboom-Suid is dit 2,6 km, tot by Eloffsdal is dit 3,9 km, tot by Oos-Moot is dit 3,4 km en tot by Pretoria-Meintjeskop 2,9 km. Soos elders, het ook hier die lidmaattal van die Gereformeerde kerke in die jongste jare afgeneem. Innesdal het in 2001 ’n sieletal van 399 gehad, maar in 2014 net 204. Pretoria-Wonderboom-Suid het afgeneem van 401 tot 332, Eloffsdal van 200 tot 147, Oos-Moot van 551 tot 455, Pretoria-Meintjeskop van 335 tot 262 en Die Kandelaar van 506 tot 489.
Stigting
Die Gereformeerde kerk Innesdal is op 24 Desember 1938 gestig en het die naam gekry van die destydse munisipaliteit in die Moot van Pretoria, oos van die Apiesrivier. Dit is die derde oudste gemeente in Pretoria, naas Pretoria en Pretoria-Oos, die tweede oudste wat nog bestaan nadat laasgenoemde ontbind het en die eerste gemeente wat noord van die middestad gestig is.
Vir die uitgestrekte noordoostelike voorstede van die gemeente Pretoria-Oos is in 1935 ’n kerkie (wat later die saal geword het) op een van vier erwe in Rietfontein, wat van die munisipaliteit aangekoop is, gebou. Die hoeksteen is op 22 Junie 1935 gelê. Dié kerkie is in 1942 vergroot en in 1955 in ’n saal omskep. Die huidige pastorie is in 1940 noord van die kerkie gebou.
Huidige kerkgebou
Ds. J.L. de Bruin het die hoeksteen van die nuwe kerkgebou op die hoek van 17de Laan en Ferderikastraat op Hervormingsdag 31 Oktober 1953 gelê. Die argitek was die jong Johan de Ridder, vir wie dit slegs die tweede opdrag was om ’n kerkgebou vir ’n Gereformeerde gemeente te ontwerp nadat hy in 1951 ook verantwoordelik was vir die Gereformeerde kerk Pretoria-Brooklyn, maar dit was die eerste keer dat hy ’n kerk alleen ontwerp het. Hierna sou nog nagenoeg 12 Gereformeerde en 10 ander kerkgeboue volg. Die bouaannemer was ene Dykstra.
Die gebou is destyds as modern beskou vanweë die A-raam-staalkonstruksie wat gebruik is en die nuwe tegniek waarvolgens growwe pleisterwerk aan die gelê plafon aangebring is. Die gebruik van blou glas naas bruin het later ’n De Ridder kenmerk geword. Die oorspronklike, losstaande toring moes ná 21 jaar weens konstruksieprobleme afgebreek word en is in 1975 vervang deur ’n betontoring. Tegelykertyd is ’n moederskamer aan die noordekant van die kerk aangebou. Die SAOB-Walcker-orrel is tydens die ingebruikneming van die kerk op 5 Junie 1954 bespeel deur Pieter Delen, ’n lidmaat. Hy was die gemeente se orrelis tot 2000.
Henrik Birch
Henrik Birch (gebore 5 September 1956) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Klumpfisken (2014) en in die televisiereekse Norskov (2015) en Mercur (2017).
Worldline
Worldline is 'n Franse betalings- en transaksiedienstemaatskappy wat in 1974 gestig is.
Tafelberg
Tafelberg (Engels: Table Mountain; Khoi: Huriǂoaxa of Hoerikwaggo, "Seeberg") is ’n berg van 1 km hoog in Suid-Afrika met ’n uitsig oor Kaapstad en die Kaapse Skiereiland. Dit het ’n kenmerkende plat plato, wat ’n mesa genoem word, en strek omtrent drie kilometer van punt tot punt. Die grootste deel van die berg bestaan uit 450-510 miljoen jaar oue gesteentes. Dié gesteentes beslaan ook die boonste laag van die Kaapse Plooiberge, waarvan Tafelberg deel is. Dit is uiters harde, erosiebestande kwartssandsteen, wat die Skiereiland-formasie genoem word en die steil grys kranse vorm.
Worldline
Aan die einde van Oktober 2020 verwelkom Worldline Ingenico in sy span en skep 'n nuwe leier in wêreldwye betalingsdienste. Deur kragte saam te snoer met Ingenico het Worldline 'n nuwe stap vorentoe geneem in sy projek: om banke, handelaars en in die algemeen die hele betalingsekosisteem die middele te bied om volhoubare en winsgewende ekonomiese groei te bewerkstellig.
Tafelberg
’n Kabelspoor neem besoekers van ’n kabelstasie aan die westelike berghang na die kruin. Van daar is ’n asemrowende uitsig oor Kaapstad, Tafelbaai, Leeukop, Vlaeberg en Robbeneiland in die noorde, asook die Atlantiese kuslyn in die weste en suide. Op die berg is ’n restaurant en winkels.
Eliza Schneider
Eliza Schneider (gebore 3 Februarie 1978) is 'n Amerikaanse aktrise en komponis. Sy is bekend vir haar rol in die televisiereeks South Park (1997).
Tafelberg
Die gebied om Tafelberg word al baie eeue lank bewoon. Sowat 2 000 jaar gelede het die Khoi-sprekende volke uit die noorde na die Skiereiland migreer. Voorheen is die gebied deur nomadiese !Kwi-sprekers bewoon. Omstreeks 1800 is drie blokhuise op Tafelberg gebou, en tussen 1896 en 1907 vyf damme om water aan Kaapstad te verskaf. Dié damme maak nie meer deel uit van die watervoorsiening nie.
Rachel Dratch
Rachel Dratch (gebore 22 Februarie 1966) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Click (2006), Spring Breakdown (2009), Just Go with It (2011), en Sisters (2015).
Tafelberg
’n Groot deel van die Kaapse Skiereiland bestaan uit verskeie soorte unieke fynbos. Die Kaapse floraryk is ’n wêrelderfenisgebied met talle plante wat inheems is en nêrens anders aangetref word nie. Altesaam 1 500 van die spesies hier kom voor in die gebied van 57 km2 wat Tafelberg en die Agterberg insluit – soveel soos al die plantspesies in die hele Verenigde Koninkryk. Ná pleidooie sedert die middel 1930's vir ’n nasionale park op die Kaapse Skiereiland wat om Tafelberg gesentreer is, het oudpresident Nelson Mandela in 1998 die Skiereilandse Nasionale Park afgekondig. Dit is nou bekend as die Tafelberg Nasionale Park.
Verskeie soorte diere kom ook op die berg voor. Dit sluit in dassies, ystervarke, muishonde, slange, akkedisse, skilpaaie en ’n skaars inheemse paddaspesie, die Tafelbergse spookpadda. Roofvoëls sluit in die bedreigde witkruisarend, asook die rooiborsjakkalsvoël, dwergarend, kaalwangvalk, swerfvalk en kransvalk. Voorheen het ook leeus, tiere en kwaggas hier voorgekom.
As ’n mens suid oor die stad na Tafelberg kyk, sien jy links (oos) die driehoekige Duiwelspiek (1 000 m) en regs die ronde Leeukop (669 m) en Vlaeberg (Seinheuwel). Tafelberg se plat bokant word gereeld deur wolke bedek, bekend as die "tafeldoek". Dit is stuwingswolke wat gevorm word wanneer ’n suidoostewind teen die berghange opwaai na kouer lug, waar die vog in die wind kondenseer en wolke vorm. Volgens legende word dié verskynsel toegeskryf aan ’n rookkompetisie tussen die duiwel en ’n afgetrede seerower, Van Hunks.
Die berg se hoogste punt is by die Maclear-baken. ’n Berugte, gevaarlike ligging is die Carrel-lys, ’n ononderbroke afgrond nie ver van die Maclear-baken nie.
Die stad Kaapstad omring deesdae die berg; plaaslike inwoners gebruik die berg graag as ’n landmerk om deur die stad te navigeer. Van die aktiwiteite waaraan inwoners en besoekers op die berg kan deelneem, sluit honderde staproetes in, asook rotsklim, abseil en bergfietsry.
Naam
Tekens van die groot kruis wat die Portugese seevaarder op Leeukop aangebring het, kan steeds gesien word.
Sterrebeeld Mensa
Tafelberg is die enigste natuurlike formasie op aarde waarna ’n sterrebeeld genoem is: Mensa, wat "tafel" beteken. Die naam was eers Mons Mensae ("Tafelberg"), maar is later saam met die name van ander sterrebeelde verkort. Die sterrebeeld word in middel Junie rondom middernag in die Suidelike Halfrond gesien, onder die Jagter.
Dit het sy naam gekry van die Franse sterrekundige Nicolas-Louis de Lacaille gedurende sy verblyf aan die Kaap in die middel 18de eeu.
Die kabelkar
Die Table Mountain Aerial Cableway bestuur ’n kabelspoor wat besoekers van die onderste kabelstasie, sowat 302 m bo die seevlak aan die westelike berghang, na die kruin van die 1 067 m hoë berg neem. Van daar is ’n asemrowende uitsig oor Kaapstad, Tafelbaai, Leeukop en Robbeneiland in die noorde, asook die Atlantiese kuslyn in die weste en suide. Op die berg is ’n restaurant, kuriowinkels en duidelik gemerkte wandelpaaie.
Die spoor is net in werking tydens goeie weerstoestande, omdat sterk winde dit gevaarlik kan maak. Besoekers moet hul uitstappie beplan vir mooiweersdae wanneer daar nie 'n "tafeldoek" bo-op die berg lê nie, omdat dit die uitsig belemmer.
Die eerste kabelkar, wat deur die wêreldwye maatskappy Adolf Bleichert & Co. van Leipzig, Duitsland, gebou is, is op 4 Oktober 1929 geopen. Sedertdien is die kabelspoor drie keer gerestoureer: in 1958, 1974 en 1996–1997. Verbeterde karre is op 4 Oktober 1997 ingewy, wat die dravermoë van 25 tot 65 persone elk vergroot het. Die nuwe karre is rond en draai in die rondte terwyl hulle beweeg om ’n goeie uitsig aan almal te bied. Hulle is deur die Switserse maatskappy Garaventa AG gebou.
Albei kabelstasies is egter nog die oorspronklikes, hoewel hulle aansienlik opgegradeer is.
Op 10 Januarie 2014 is 'n besondere mylpaal bereik toe die kabelspoor sy 23 miljoenste besoeker, Thamsanqo Welcome Peter, op die berg verwelkom het.
Van Hunks en die duiwel
Jan van Hunks was glo ’n afgetrede Nederlandse seerower wat vroeg in die 18de eeu aan die hange van Tafelberg en Duiwelspiek gesit en die uitsig bewonder het terwyl hy gerook en rum gedrink het. Een somerdag, terwyl die suidoos kwaai waai, kom ’n vreemdeling verby en vra hom ’n stopsel tabak. Die vreemdeling prys die besondere tabakmengsel en Van Hunks spog met sy rookvermoë. Dit lei tot ’n uitdaging en ’n kwaai rokery wat dae aanhou en ’n dik rookwolk oor Tafelberg tot gevolg het.
Skielik laat die uitdager sy pyp val en stort ineen. Toe Van Hunks die vreemdeling se hoed van sy kop trek, sien hy die horings en besef hy het met die duiwel te doen. In ’n helder weerligflits verdwyn albei rokers – en laat slegs ’n groot rookwolk agter. Van Hunks word glo gedwing om elke jaar die kompetisie te herhaal, en dan word Tafelberg met sy "tafeldoek" bedek.
Die wetenskaplike verklaring is dat stuwingswolke gevorm word wanneer ’n suidoostewind teen die berghange opwaai na kouer lug, waar die vog kondenseer en wolke vorm.
Geskiedenis
Daar is baie bewyse dat mense in die voorgeskiedenis in die gebied gewoon het. Sowat 2 000 jaar gelede het die Khoi-sprekende volke uit die noorde na die Skiereiland migreer. Voorheen is die gebied deur nomadiese !Kwi-sprekers bewoon. Die koms van veeboere het gelei tot die instroming van troppe beeste en skape. Toe Europeërs die eerste keer op die Kaapse Skiereiland voet aan wal sit, was die !Uriǁʼaekua, of Goringhaiqua, die oorheersende plaaslike bevolking. Hulle is vermoedelik die voorouers van vandag se Korana-volk. Die Khoi-San het Tafelberg Hoerikwaggo ("Seeberg") genoem.
In 1796, tydens die Britse besetting van die Kaap, het generaal-majoor sir James Craig opdrag gegee dat drie blokhuise op Tafelberg gebou word: die Koning, Koningin en Prins se Blokhuis. Twee is vandag bouvallig, maar die Koning se Blokhuis is nog in ’n goeie toestand en maklik bereikbaar.
Tussen 1896 en 1907 is vyf damme, die Woodhead-, Hely-Hutchinson-, De Villiers-, Alexandria- en Victoria-reservoir, op Tafelberg geopen om water aan Kaapstad te verskaf. ’n Kabelspoor is na Kampsbaai gebou om materiaal en werkers te vervoer. Die kabelspoor is lank reeds verwyder, maar die ankerpunte van die ou boonste stasie kan steeds gesien word. Kaapstad se watervereistes het lankal die damme se kapasiteit oorskry. Hulle maak dus nie meer deel uit van die watervoorsiening nie.
Ernstige pleidooie vir ’n nasionale park op die Kaapse Skiereiland wat om Tafelberg gesentreer is, het in die middel 1930's begin. Ná ’n groot brand in 1986 het die koerant Cape Times ’n "red die berg"-veldtog begin en in 1989 is die Skiereilandse Beskermde Natuuromgewing (CPPNE)-gebied gestig. Omgewingsbestuur is egter steeds in die wiele gery deur die aard van grondeienaarskap op die Skiereiland. Ná nog ’n groot brand in 1991 is prokureur-generaal Frank Kahn aangestel om konsensus te bereik oor ’n plan om die bestuur van die CPPNE te laat realiseer. In 1995 het prof. Brian Huntley aanbeveel dat SANParke aangestel word om die CPPNE te bestuur, met ’n ooreenkoms wat in April 1998 onderteken is om sowat 16 000 ha aan SANParke oor te dra. Op 29 Mei 1998 het die destydse president, Nelson Mandela, die Skiereilandse Nasionale Park afgekondig. Dit is later hernoem tot die Tafelberg Nasionale Park.
Brande is algemeen op die berg. Die mees onlangse groot brande sluit in dié van Januarie 2006, wat groot hoeveelhede plante vernietig en tot die dood van ’n toeris gelei het (’n klag van brandstigting en strafbare manslag is later aanhangig gemaak teen ’n Britse man wat daarvan verdink is dat hy die brand gestig het), en van Maart 2015.
Geologie
Die boonste sowat 600 m van die 1 km hoë plat berg, of mesa, bestaan uit gesteentes uit die Ordovisium van sowat 450-510 miljoen jaar gelede. Dié gesteentes beslaan die boonste twee lae van die Kaapse Plooiberge, waarvan Tafelberg deel is. Die heel boonste, jongste laag bestaan uit uiters harde kwartssandsteen, wat die Skiereiland-formasie, of Tafelbergsandsteen-formasie, genoem word. Dit is uiters erosiebestand en vorm kenmerkende steil grys kranse. Die 70 m daaronder, bekend as die Graafwater-formasie, bestaan uit maroen moddersteen, wat in baie dunner strata afgeset is as die Skiereiland-formasie. Die Graafwater-gesteentes kan die beste gesien word net bo die kontoerpad aan die voorkant van die berg, asook om Duiwelspiek. Hulle kan ook aan die kante van Chapmanspiek-rylaan gesien word. Die gesteentes het vermoedelik ontstaan in vlak getyvlaktes waarin ’n paar fossiele uit die Ordovisium ontdek is, en fossielspore het behoue gebly. Die Graafwater-gesteentes lê op ’n basis van Kaapse Graniet. Duiwelspiek, Vlaeberg, die stadskom en ’n groot deel van die Kaapse Vlakte lê egter op geplooide en veranderde filliete en horingsteen, informeel bekend as Malmesbury-skalie. Die Kaapse Graniet en Malmesbury-skalie vorm die laer, sagter hange van die Tafelbergreeks op die Kaapse Skiereiland. Hulle kom uit die laat Prekambrium, wat minstens 40 miljoen jaar ouer as die Graafwater-gesteentes is.
Die basisgesteentes is nie naastenby so bestand teen weer as die Skiereiland-formasie nie, maar aansienlike klipbanke van die Kaapse Graniet is sigbaar aan die westekant van Leeukop en elders op die Skiereiland (veral onder Chapmanspiek-rylaan en Boulders naby Simonstad). Die verweerde granietgrond van die laer hange van die Skiereiland se bergreeks is vrugbaarder as die Skiereiland-formasie met sy min voedingstowwe. Die meeste van die wingerde op die Skiereiland kom dus aan hierdie graniethange voor.
Die plat kruin van Tafelberg kom van die feit dat dit ’n plooidalberg is, wat beteken dit was eens die bodem van ’n vallei (sien skets regs). Die plooirug, of hoogste deel van die reeks plooie waarvan Tafelberg eens deel was, het in die ooste gelê, maar is weggevreet saam met die onderliggende sagter Malmesbury-skalie en granietbasis, en so het die Kaapse Vlakte ontstaan. Die vlakte vorm die landengte wat die Skiereiland met die vasteland verbind. Die Plooiberge maak weer hulle verskyning as die Hottentots-Hollandbergreeks anderkant die Kaapse Vlakte. Wat bygedra het tot Tafelberg se plat kruin is dat dit geheel en al uit die baie harde, laer laag van die Skiereiland-formasie bestaan. Bo-op was oorspronklik ’n dun laag tilliet, bekend as die Pakhuis-formasie, en bo dit die boonste laag van die Skiereiland-formasie, maar dié lae, veral die tilliet, was sagter as die sandsteen. Nadat hulle weggevreet is, het die baie harde, plat, erosiebestande kwartssandsteen oorgebly wat vandag die kruin van Tafelberg vorm.
Tafelberg is die noordelikste punt van ’n 50 km lange en rofweg 6-10 km breë plooibergreeks wat die ruggraat van die Skiereiland vorm. Die reeks strek van die Kaap die Goeie Hoop in die suide tot by Tafelberg, Duiwelspiek, Leeukop en Vlaeberg in die noorde. Tafelberg is die hoogste punt van die reeks, wat parallel met die ander Kaapse Plooiberge oos daarvan op die vasteland loop.
Flora
Tafelberg het ’n besonder ryk biodiversiteit. Sy plantegroei bestaan hoofsaaklik uit verskeie soorte unieke fynbos. Die grootste deel is bedreigde Skiereiland-sandsteenfynbos, maar kritiek bedreigde Skiereiland-granietfynbos, Skiereiland-skalie-Renosterveld en Afromontane-woudplante kom in kleiner hoeveelhede voor.
Tafelberg se plantsoorte is deel van die beskermde Kaapse floraryk. Dit is ’n wêrelderfenisgebied en ’n groot deel van hierdie plante, insluitende baie spesies proteas, is inheems en word nêrens anders aangetref nie – dit sluit ’n geraamde 2 285 spesies in wat beperk is tot Tafelberg en die Kaapse Skiereilandberge. Van hierdie spesies kom 1 500 voor in die gebied van 57 km2 wat Tafelberg en die Agterberg insluit – soveel soos al die plantspesies in die hele Verenigde Koninkryk. Die bakkiesblom is redelik algemeen in die nat gebiede (by watervalle en strome) op Tafelberg, maar kom feitlik nêrens anders op die Skiereiland voor nie. Dit is ’n helderkleurige orgidee wat tussen Januarie en Maart in die sandsteenstreke van die berg groei.
Oorblywende kolle inheemse woude kom in die natter klowe voor. Baie van die inheemse woude is egter deur die vroeë Europese setlaars afgekap om brandstof te maak vir die kalkoonde wat gebruik is tydens die bou van die Kasteel die Goeie Hoop. Die presiese omvang van die oorspronklike woude is onbekend, hoewel die grootste deel waarskynlik aan die oostelike hange van Duiwelspiek, Tafelberg en die Agterberg voorgekom het, waar name soos Rondebosch, Kirstenbosch en Witteboomen oorgebly het. Houtbaai was, soos die naam aandui, nog ’n bron van hout en brandstof. In die vroeë 1900's is kommersiële denneboomplantasies aangeplant aan hierdie hange, van Constantiaberg tot die voorkant van Duiwelspiek, en selfs bo-op die berg, maar dit is nou grootliks afgekap om die fynbos toe te laat om te floreer in die streke waar die inheemse Afromontane-woude nie oorgebly het of nooit bestaan het nie.
Die brande was oorspronklik dalk om ’n voorraad eetbare knolle te handhaaf en om jagtogte te vergemaklik, en later, ná die aankoms van veeboere, om vars weiveld ná die reën te verseker. Die fynbos wat vandag voorkom, is dus die spesies wat oor ’n lang tyd by brande aangepas het, en hulle het nou gereelde brande nodig. Die frekwensie van die brande sal bepaal watter mengsel plante enige gegewe streek oorheers, maar tussenposes van 10 tot 15 jaar tussen brande word beskou as goed vir die groter spesies Protea, waarvan ’n seldsame groep, die Aulax umbellata (familie Proteaceae), op die Skiereiland uitgewis is deur te veel brande, so ook Leucospermum vestitum, Protea grandiceps en Protea burchellii, hoewel sowat ’n dosyn van laasgenoemde onlangs "herontdek" is in die gebied tussen Tafelberg en Duiwelspiek. Sommige knolle het waarskynlik op dieselfde manier uitgesterf weens te gereelde brande. Die brande wat vandag op die berge voorkom, is steeds hoofsaaklik weens onbeheerde menslike aktiwiteit. Die frekwensie van brande is dus eerder ’n geval van toeval as bewaring.
Bucklebury
Bucklebury is 'n dorpie en 'n civil parish, geleë in die Engelse graafskap Berkshire. In die 2001-sensus het die dorpie 'n bevolking van 2 066 gehad. Bucklebury behoort tot die unitary authority van West Berkshire en lê noordoos van die stad Newbury.
Anders Bircow
Anders Bircow (gebore 15 Desember 1951) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Een stor familie (1982), Mit liv som Bent (2001), en Half Past Original (2012).
Tafelberg
Fauna
Die algemeenste soogdier op die berg was die dassie. Tussen omstreeks 2000 en 2004 (niemand is seker presies wanneer nie) het hulle getalle skielik afgeneem, om onbekende redes. Hulle het gewoonlik om die restaurant by die boonste kabelstasie voorgekom, naby gebiede waar toeriste hulle gevoer of kos weggegooi het. Die afname in die dassiebevolking was moontlik die rede hoekom die witkruisarend-bevolking op die Skiereiland afgeneem het. Daar was tussen 1950 en 1990 drie broeipare. Sedert die amptelike monitering van die voëls in 1993 begin het, is twee broeipare in 2004 in die bergreeks aangeteken. Die een nes is in 2006 verlaat en net een broeipaar het in Noordhoek oorgebly. In 2013 het een van die twee voëls verdwyn. Net die wyfie het vermoedelik oorgebly. Vroeg in 2017 is ’n arendpaar binne 10 dae (27 Januarie tot 5 Februarie) deur minstens sewe onafhanklike waarnemers gesien. Dassies was ’n belangrike deel van die witkruisarend se prooi op die Skiereiland.
Tafelberg is ook die tuiste van ystervarke, muishonde, slange, akkedisse, skilpaaie en ’n skaars inheemse spesie amfibie wat net op Tafelberg voorkom, die Tafelbergse spookpadda. Die laaste leeu in die gebied is omstreeks 1802 doodgeskiet. Tiere het tot in moontlik die 1920's voorgekom, maar is nou uitgesterf. Twee kleiner nagtelike karnivore, die rooikat en vaalboskat, was eens algemeen in die berge en aan die berghange. Die rooikat word soms nog gesien, maar die status van die vaalboskat is onseker.
Verskeie roofvoëls benewens die witkruisarend kom op die kranse voor; hulle sluit in die rooiborsjakkalsvoël, dwergarend (in die somer), kaalwangvalk, swerfvalk en kransvalk. In 2014 was daar vier pare visarende op die Skiereiland, maar hulle maak gewoonlik neste ver van mense af.
Tot die laat 1990's het Kaapse bobbejane op al die berge van die Skiereiland voorgekom, onder meer op die Agterberg agter Tafelberg. Sedertdien het hulle Tafelberg en die Agterberg verlaat en kom hulle net suid van Constantianek voor. Hulle hou ook meer aan die berghange van baie van die ander berge, en het veral daar voorgekom toe dié met dennebome bedek was; dit lyk of dié bome meer of beter kos verskaf het as die fynbos op die bergkruine. Dié nuwe blyplekke is egter ook naby die Kaapse woonbuurte, wat verskeie probleme veroorsaak. Daar was in 2014 ’n dosyn troppe van Constantiaberg tot Kaappunt, wat elk gewissel het tussen 7 en meer as 100 bobbejane. Van 2009 af word hulle gemonitor en uit die woonbuurte weggehou, en sedertdien het hulle getalle weer toegeneem.
Himalaja-tahrs (’n soort baardlose wildebok), afstammelinge van tahrs wat in 1936 uit die Groote Schuur-dieretuin ontsnap het, was algemeen op minder toeganklike dele van Tafelberg. Omdat hulle ’n uitheemse spesie is, het SANparke feitlik almal uitgedun as deel van ’n program om die inheemse klipspringer daar te vestig. Tot onlangs is klein getalle sambars van Europese oorsprong en damherte van Suidoos-Asië ook op die berg aangetref, en van hulle kan soms nog gesien word.
Aan die laer hange van Duiwelspiek, bo die Groote Schuur-hospitaal, word ’n dierekamp wat Cecil John Rhodes aan die stad Kaapstad geskenk het, gebruik as deel van die Kwaggaprojek. Groot getalle kwaggas het eens op die Kaapse Skiereiland, in die Karoo en in die Vrystaat voorgekom, maar hulle is in die vroeë 1800's gejag totdat hulle uitgesterf het. In 1987 is ’n projek deur Reinhold Rau begin om die kwagga terug te teel nadat met mitochondriale DNS uit museumspesimens vasgestel is die kwagga was naby verwant aan die bontkwagga. Op 20 Januarie 2005 is ’n vul gebore wat beskou is as die eerste kwagga-agtige dier vanweë sy sigbaar dowwer strepe. Hierdie diere word amptelik Rau-kwaggas genoem. Die kamp bo die hospitaal het verskeie mooi Rau-kwaggas, maar dit is nie maklik om hulle te sien nie omdat die kamp baie groot is en nie nie vir die publiek oop is nie.