cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jacob van Deventer
Sir luitenant-generaal Louis Jacob van Deventer (18 Julie 1877 – 17 Augustus 1922) was 'n Suid-Afrikaanse militêre bevelvoerder. Hy is in 1877 in Ficksburg gebore. Hy het in die Tweede Vryheidsoorlog geveg en het as 'n kommandant, tweede-in-bevel onder generaal Jan Smuts, 'n prominente rol met sy beroemde inval van die Kaapkolonie gespeel. Later het hy by die Unie-Verdedigingsmag aangesluit en was die opperbevelvoerder in die Oos-Afrika-veldtog van 1917 tot 1918. Hy is op 27 Augustus 1922 in Pretoria oorlede.
Fridolin Brunner
Opleiding en begin van loopbaan
Vanaf 1517 studeer hy in Basel.
Tussen 1521 en 1525 dien hy as pastoor in Mollis, wat ook  Näfels en Oberurnen ingesluit het.
Werk as hervormer
Hy was 'n getroue volgeling van Zwingli en het vanaf 1523 as hervormer begin optree.
In teenstelling met sy Gereformeerde kollega Valentin Tschudi in Glarus, verwerp hy die Heilige Messe van die Katolieke Kerk.
In 'n brief aan Oswald Myconius beskryf hy homself as die eerste Protestantse predikant in Glarus. Tussen 1525 en 1527 ontvang hy Messpfründe in Glarus en dien hy ook as die Kaplan. Tussen 1527 en 1530 dien hy as Protestantse pastoor in Matt, waar in 1528, onder sy invloed, die Heilige beelde uit die Kerk verwyder is. In 1528 neem hy ook deel aan die Berner Disputation.
Frances Nordstrom
Frances Nordstrom (gebore 1883) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Her Market Value (1925), Jack O'Hearts (1926), Dame Chance (1926), en Playing Around (1930).
Fridolin Brunner
Werk as hervormer
Op versoek van Zürich word hy vanaf 1530 Protestantse prediker in Flums. Die gebied was toe in die graafskap van Sargans wat geleë was in die Gemeinen Herrschaften. Hierdie gebiede is gemeenskaplik deur die Eidgenossenschaft bestuur en is vandag deel van St. Gallen.
In 1531 verhuis Brunner na Mels, maar word onder Aegidius Tschudi van Glarus in 1532 uit die kerk verwerp, ingevolge die eerste teen-hervormingspogings, van die Inneren Orte (die katolieke lande binne die Eidgenossenschaft.)
Tussen 1532 en 1555 was hy 'n Protestantse pastoor in Betschwanden.
In 1533 het hy 'n wesenlike bygedra gemaak tot die gemeente van Glarus se pogings om die eerste selfstandige Gereformeerde kerkgemeente te word.
Kerkstraat 6, Tulbagh
duimnael|300px|Kerkstraat 6, Tulbagh, ook bekend as De Oude Herberg.
Fridolin Brunner
Werk as hervormer
In 1538 en weer in 1543 preek hy in die naburige dorp van Linthal.
Oldebroek
Oldebroek is ’n dorp en munisipaliteit in die provinsie Gelderland in Nederland.
Fridolin Brunner
Werk as hervormer
1542 begin Brunner, 'n Kerkargief (Kirchenurbar).
Kerkstraat 6, Tulbagh
Kerkstraat 6 is ’n nasionale gedenkwaardigheid op Tulbagh in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit huisves ’n gastehuis, De Oude Herberg.
Fridolin Brunner
Werk as hervormer
Tussen 1555 en 1570 dien hy as opvolger van Valentin Tschudi en word weer die pastoor van Glarus.
Kerkstraat 6, Tulbagh
Die huis is in die vroeë of middel 19de eeu opgerig in ’n onopgesmukte Kaaps-Hollandse Styl. Dit is reeds 'n gastehuis sedert 1885, wat dit een van die oudste gastehuise in Suid-Afrika maak.
Fridolin Brunner
Werk as hervormer
In 1561 publiseer hy teen die Katolieke Landammann, Aegidius Tschudi, die skrif Antwurt uff Herrn Landammann Tschudis fürgebrachten Grund.... (Die antwoord op die verduideliking van Landammann Tschudi)
Album (musiek)
'n Musiekalbum is 'n versameling van klankopnames wat op 'n CD, plaat, toonband, of op 'n ander medium uitgereik is.
Thabampje Ga Sefoka
Thabampje Ga Sefoka is 'n landelike nedersetting in die Makhuduthamaga Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Erica coronanthera
Erica coronanthera is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
164
Die jaar 164 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 64ste jaar van die 2de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Patsy O'Leary
Patsy O'Leary (gebore 1912) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rol in die rolprent Isle of Lost Men (1928).
Kanton Glarus
Glarus is een van die kantons van Switserland. Dit is in die ooste van die land geleë. Glarus word gewoonlik met die afkorting GL weergegee.
Dit is sedert 1352 deel van die Switserse Eidgenossenschaft. Die hoofstad is die stad Glarus. Die kanton het 'n oppervlakte van 685 km² en Duits is die amptelike taal.
Album
Album kan verwys na:
The Handmaid's Tale
The Handmaid's Tale is 'n distopiese en spekulatiewe roman, geskryf deur die Kanadese outeur Margaret Atwood. Dit is die eerste keer in 1985 gepubliseer. Die verhaal speel af in Nieu-Engeland en dit skets 'n militêre teokratiese bewind wat in die nabye toekoms die bestaande Amerikaanse regering omverwerp om die fiktiewe Republiek van Gilead te skep.
Die belangrikste tema wat in The Handmaid's Tale ontwikkel word is die onderdrukking en onderwerping van vroumense binne 'n patriargale samelewing. Die roman vertel die storie van Offred (wie se naam afgelei is vanuit die besitlike vorm, "of Fred"). Soos enige dienares in haar samelewing word sy verbied om haar geboortenaam te gebruik, en moet haar naam haar meester of kommandeur se naam weerspieël. Offred is deel van 'n klas vrouens wat steeds vrugbaar bly tydens 'n era wanneer geboortesyfers drasties afgeneem het. Hierdie vrouens word geforseer om kinders vir die regerende klas te baar. Deur middel van 'n eerstepersoonverteller skets Atwood Offred se storie voor en tydens die rewolusie wat al haar regte as vrou weggeneem het, tesame met haar oorlewing as dienares in die Republiek van Gilead.
Atwood het twee groot toekennings gewen vir The Handmaid's Tale: die 1985 Governor General's Award vir letterkunde, asook die eerste Arthur C. Clarke Award vir wetenskapfiksie wat in 1987 toegeken is. Verder was haar roman ook genomineer vir die Gemenebes se 1986 Booker-prys. Dit is aangepas in 'n gelyknamige film (1990), opera (2000) en televisiereeks (2017).
The Handmaid's Tale is een van die 100 boeke in Amerika wat die gereeldste deur konserwatiewe dorp- en skoolgemeenskappe uitgedaag word, met die oog daarop dat die boek van voorgeskrewe leeslyste geskrap moet word en selfs uit biblioteke verwyder moet word. Hierdie veldtogte gebeur grootliks weens die roman se kontroversiële uitbeelding van 'n ontluikende feministiese wêreldbeskouing binne 'n teokratiese patriargie.
African Covenant
Die African Covenant (ACO) is 'n konserwatiewe godsdienstige Suid-Afrikaanse politieke party wat in 2018 deur Convy Baloyi gestig is.
Die party stel voor dat die doodstraf vir moord en aborsie teruggebring moet word en wil die wettiging van selfdegeslaghuwelike in Suid-Afrika omkeer. Dit beskryf die huwelik as 'n instelling wat "een man en een vrou" verenig.
Baloyi glo dat met die bonatuurlike hulp die African Covenant die regerende party sal wees na die algemene verkiesing in 2019. Die party kon egter slegs 7 019 stemme bekom en dus ook geen setels nie.
165
Die jaar 165 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 65ste jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Sterftes
160er
Hendrik Stephanus van Zyl
Hendrik Stephanus van Zyl (27 Januarie 1876 – 1955) was Regter-president van die Kaap. Hy is in 1976 naby Clanwilliam gebore. Hy is op 13 jarige ouderdom skool toe en studeer later op Stellenbosch. Hy aanvaar diens by die Kaapse Staatsdiens. Hy toon belangstelling in politiek en gaan na Cambridge waar hy ten spyte van sy Boeregesinde sienswyse president van die Cambridge-unie word. In 1903 word hy tot die balie toegelaat en in 1908 word hy adviseur van die Nasionale Konvensie. In 1920 word hy regter van die Kaapse Provinsiale Afdeling. In 1935 word hy aangestel as Regter-President. Hy is in 1955 oorlede.
2007 Hongaarse Grand Prix
Die 2007 Formule Een Hongaarse Grand Prix is op 5 Augustus 2007 op die Hungaroringrenbaan in Mogyoród, Boedapest Hongarye gehou.
Dit was die elfde ren van die kampioenskap. McLaren-bestuurder Lewis Hamilton het die wedren gewen.
Kanton St. Gallen
St. Gallen is een van die kantons van Switserland. Dit is in die ooste van die land geleë. Dit word gewoonlik met die afkorting SG weergegee.
166
Die jaar 166 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 66ste jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Erica corydalis
Erica corydalis is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap. Volgens SANBI is die plant se Afrikaanse naam witrokheide.
Wurmbasvalsdoring
Die wurmbasvalsdoring (Albizia anthelmintica) is 'n boom en die enigste in die genus wat kort, stewige, byna doringagtige takkies het - amper soos die sekelbos. Die boom se FSA-nommer is 150. In Suid-Afrika kom die boom voor in: KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Noord-Kaap en die Noordwes. Die boom kom in die volgende lande voor: Angola, Botswana, Eritrea, Eswatini, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Soedan, Somalië, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.
Danny Lockin
Danny Lockin (13 Julie 1943 – 21 Augustus 1977) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Hello, Dolly! (1969) en in die televisiereekse My Three Sons (1960), The Lieutenant (1963), en Dean Martin Presents the Golddiggers (1968).
Adriaan Hofmeyr
Ds. Adriaan (Attie) Jacobus Louw Hofmeyr (Calvinia, 13 April 1854 – Bellville, 1 Mei 1937) was ’n geliefde maar omstrede predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk, bekend as een van die Kerk se welsprekendste en boeiendste leraars asook ’n politieke agitator. In sy meer as halfeeu lange dog onderbroke dienstyd as predikant het hy net vier gemeentes bedien, naamlik van 1881 agtereenvolgens Willowmore, Prins Albert en tot 1899 Wynberg, en daarna eers weer van 1928 tot 1933 Kuruman. Vandat hy dus in 1881 in sy eerste gemeente ontvang is totdat hy 52 jaar later sy emeritaat aanvaar het, het hy langer buite die Kerk se diens gestaan as binne.
Dié lang onderbreking was te wyte aan twee beweerde "onfatsoenlike" verhoudings met vroue, waarvan die eerste betreklik gou in die kiem gesmoor is danksy streng optrede deur die Ring van George, maar die tweede, wat volgens oorlewering ernstiger van aard was, daartoe gelei het dat hy die Kerk se diens van 1899 tot 1928 moes verlaat ná ’n bittere twis, waarskynlik juis oor sy onbetaamlike optrede, tussen hom en die kerkraad van die NG gemeente Wynberg.
So het van sy vroeë potensiaal om, net soos sy vader en ander gesiene Hofmeyr-familielede in diens van die evangelie, 'n leidende rol in die NG Kerk te speel, niks tereg gekom nie. Sy broer Jan is in 1887 as predikant geskors nadat hy bedank het, ook weens onsedelike gedrag. Toe ds. Adriaan Hofmeyr eindelik in 1933 aftree as predikant van die NG gemeente Kuruman, was hy die leraar in die NG Kerk met die langste diens, hoewel hy toe bloot 'n betreklik onbekende predikant van 'n verafgeleë gemeente was, maar darem 'n tyd lank as Ringsvoorsitter gedien het. Nietemin het sommige Afrikaners hom vir altyd gebrandmerk as ’n volksverraaier omdat hy tydens die Tweede Vryheidsoorlog as agent van die Britse regering die Boere wou omhaal om die wapen neer te lê.
Herkoms
Adriaan Hofmeyr is in die NG pastorie op Calvinia in die Noordwes-Kaap gebore waar sy vader predikant was. Hy was die oudste van 13 kinders, van wie twee ook predikant geword het: Jan, wat geskors is, en Nico, wat ná 'n kort bediening bedank het. Die jong ds. N.J. Hofmeyr was ’n seun van die vermoënde en goedhartige Jan Hendrik Hofmeyr (1798–1862) en Hester Sophia Joubert van Welgemeend, die Kaapstadse Hofmeyr-woning wat in 1944 in die besit van die Hoërskool Jan van Riebeeck gekom het nadat die provinsiale administrasie van Kaapland dit onteien het. N.J. Hofmeyr was 'n neef van Onze Jan Hofmeyr. Jan Hendrik se vader, Stephanus Johannes Hofmeyr (1760–1826), was die tweede seun van die Hofmeyrs se stamvader, Johann Heinrich Hofmeyr (1721–1805). Een van N.J. Hofmeyr se broers was ds. Servaas Hofmeyr. Hy trou op sy 25ste verjaardag met Maria Magdalena Louw (1834–1918). Hulle het ses seuns en sewe dogters gehad. Hy het in 1859 ’n beroep aanvaar om, saam met ds. John Murray, een van die eerste twee hoogleraars aan die Teologiese Kweekskool op Stellenbosch te word.
Adriaan Hofmeyr se ma, Maria Magdalena Louw (1834–1918), was ’n kleindogter van Johannes Wynand Louw (1786–1854), en die oudste van sewe susters wat almal met ’n predikant getroud was. Hulle was: 1. Maria (Miemie); 2. Louisa Adriana (Wiesie) getroud met ds. Arend Hermanus Hofmeyr van Hanover; 3. Margaretha Johanna (Maggie) met ds. Johannes Rudolph Albertyn; 4. Catharina Johanna (Kitty) met ds. George Murray; 5. Johanna Hendrina met prof. C.F.J. Muller; 6. Charlotte met ds. J.C. Truter; 7. Susanna Maria met ds. P.G.J. Meiring. Adriaan se grootouers aan moederskant was Adriaan Jacobus Louw van Babylons Toren, Paarl, en Charlotte Louise Herold, ’n dogter van ds. T.J. Herold (1788–1857). Sy oom Adriaan Jacobus Louw (1859–1935) het ’n leidende rol in die Transvaalse NG Kerk gespeel van 1894 en veral van 1916 tot 1924 toe hy Transvaalse moderator was. Hy was 38 jaar predikant van die NG gemeente Heidelberg, Transvaal. ’n Tante van Adriaan, Susanna Maria Louw (1813–1887), was getroud met die Kaapse bankier Arend Hofmeyr (1802–1887), en hulle was die ouers van ds. J.H. Hofmeyr (1835–1908), 31 jaar predikant van die NG gemeente Somerset-Oos. Sy vrou, Isabella, was ’n suster van prof. John Murray.
Omdat Adriaan skaars vyf was toe die gesin Stellenbosch toe verhuis, geniet hy sy eintlike jeugjare en opvoeding in die Eikestad. Hier studeer hy eers aan die Victoria-kollege en later aan die Kweekskool, waar hy einde 1879 as predikant gelegitimeer is. Op Stellenbosch was hy ’n baanbreker op musiekgebied en het onder meer konserte gehou met ’n orkes van sowat 40 blaas- en strykinstrumente. Hy was ook die leier van ’n groot "gewyd zangkoor".
Huwelik en gesinslewe
Op 8 Maart 1880 trou hy met Anna Jacoba Joubert (27 Augustus 1856 – 23 Junie 1944). Die huwelik was kinderloos, maar die egpaar het wel 'n seun, John William, van wyle ds. Richard van Reenen Barry as hul eie aangeneem. Ds. Barry was die eerste leraar van die NG gemeente Calitzdorp, van 1874 tot 1915 (dit was sy enigste gemeente). Hy is op Calitzdorp oorlede op 16 November 1920 in die ouderdom van 71 jaar. Ds. Barry is op die skrikkeldag van 1872 deur Adriaan se vader, prof. Hofmeyr, in die huwelik bevestig met Elisabeth Wilhelmina, wat op 5 Desember 1853 op die familieplaas Spier naby Stellenbosch gebore is as die tweede jongste dogter van Paul A. van der Byl en sy vrou, 'n dogter van ds. T.J. Herold, se tien kinders.
Die eerste mev. Barry is op Donderdagaand 28 Junie 1888 oorlede nadat sy lank bedlêend was. Adriaan Hofmeyr, toe leraar van die nabygeleë NG gemeente Prins Albert, was een van die leraars wat die begrafnisdiens die Saterdagmiddag in die kerk op Calitzdorp gelei het en daar was om die bedroefde familie by te staan. Tydens die diens het ds. Hofmeyr die tussen 500 en 600 toehoorders aangespoor tot bekering en die gelowiges tot volharding in die werk van Here. Hy het hulle ook daaraan herinner hoedat mev. Barry gedurig biddend saam met haar eggenoot gewerk het. By die graf het ds. Hofmeyr die bedankings waargeneem.
Mev. Barry is net meer as 'n maand ná die geboorte van haar tiende kind oorlede. Toe die kinderlose ds. Hofmeyr en sy vrou, 'n niggie van wyle mev. Barry, ná die begrafnis na Prins Albert terugkeer, neem hulle die vierjarige Reggie Barry vir 'n tydjie met hulle saam. Hulle wou hom later aanneem, maar ds. Barry bied hulle die baba, John William (Willie, 16 Mei 1888 – 31 Augustus 1927 op Bethlehem), aan wat hy gereken het die sorg van 'n moeder die nodigste gehad het.
Ds. Barry het hierna gereeld met kar en perde Prins Albert toe gery om klein Willie te besoek en so kry hy mettertyd 'n ogie op die prinsipale van die plaaslike skool, Christina Maria (1883–1933), met wie hy op 22 April 1890 op Stellenbosch trou. Sy was 'n leerling in prof. Hofmeyr se Bybelklas op Stellenbosch. By haar het ds. Barry nog ses kinders gehad. Soos die geval in die huwelik van sy aanneemouers, was ook Willie se huwelik met Helena Brink op 8 Junie 1918 op Wellington, kinderloos. Sy is in 1887 gebore en op 29 Januarie 1954 in die ouderdom van 66 jaar oorlede oorlede.
Willie was blykbaar ten tyde van sy dood 'n bankbestuurder op Bethlehem. Helena Barry-Hofmeyr was lid van die Provinsiale Raad vir die kiesafdeling Bethlehem vir die Nasionale Party vanaf die provinsiale verkiesing in 1949 tot in 1953 en daarna nog sekretaresse van die N.P. se tak Bethlehem-Wes, toe sy by Burgerstraat 39, gewoon het.
Dit was waarskynlik as gevolg van sy aangenome seun en skoonsuster se verbintenis met Bethlehem dat ds. Hofmeyr gevra is om op 28 Februarie 1931 die wydingsdiens waar te neem tydens die ingebruikneming van die NG kerk Bethlehem-Wes.
Willowmore
Aan die begin van 1881 word ds. Adriaan Hofmeyr met handeoplegging deur sy vader in sy eerste gemeente, Willowmore, bevestig, waar hy baie goeie werk verrig het, veral ten behoewe van die jeug. Dié gemeente was toe skaars 17 jaar oud nadat dit in 1864 gestig is. Die eerste leraar, ds. P.N. Ham, is in November 1865 bevestig, maar hy is oorlede ná 'n bediening van slegs 10 maande.
Die gemeente was hierna 'n verdere drie jare vakant omdat die nodige geld nie gekry kon word om 'n leraar te betaal nie. Nietemin besluit die kerkraad in 1869 om weer 'n leraar te beroep sodat ds. George Murray in Julie van daardie jaar bevestig word as die gemeente se tweede leraar. Van toe af kon die gemeente onder dié seun van ds. Andrew Murray sr. en 'n broer van dr. Andrew Murray se geseënde arbeid begin bloei en groei.
Tydens sy bediening word ook die ou kerk vervang deur 'n groot en doelmatige gebou wat moontlik ontwerp is deur die grootste eksponent van die neogotiese kerkboustyl in Suid-Afrika, Carl Otto Hager, en in 1879 ingewy is. Die kerk het sitplek gebied aan 800 kerkgangers, maar is in 1963 gesloop om plek te maak vir die huidige.
Ds. Hofmeyr vertrek ná sy kort dienstyd van hier na die nabygeleë Prins Albert nadat ’n volstrekte meerderheid van die kerkraad op 27 Augustus 1883 besluit het om hom te beroep, die tweede predikant wat beroep is tydens die vakature wat gelaat is nadat ds. W.A. Krige in Junie 1883 sy emeritaat aanvaar het. Ds. Hofmeyr is op 15 Desember 1883 plegtig ingeseën.
Ontvangs en bevestiging
Die skrywer van Eeufees van die gemeente Prins Albert, 1842–1942, wat net as "’n Seun van die gemeente" in die boek bekendstaan, maar in ander bronne as E. Stockenstrom geëien word, skryf ds. Hofmeyr was ’n "forse, frisgeboude, lewenslustige jong man van skaars 26 jaar toe hy sy bediening in die nuwe gemeente aanvaar het. Hy was met baie talente bedeel. Dit was veral wat musiek en sangkuns betref, en welsprekendheid het nie by hom ontbreek nie. By sy gespierde gestalte het hy ’n soetklinkende stem en ’n innemende geaardheid gehad, waardeur hy die hart van gemeentelede van die staanspoor af gewen het. Sy eggenote was ’n sterkgeboude, hoflike dame, wat oor die eienskappe van ’n ideale predikantsvrou beskik het." Jare nadat dié boek verskyn het, het Norrie Steyn in Gedenkboek van die 100-jarige bestaan van die Nederduitse Gereformeerde Gemeente Willowmore 1864–1964 ds. Hofmeyr amper presies dieselfde beskryf: "Die nuwe leraar … was 'n forse, frisgeboude, lewenslustige jong man van omtrent 24 jaar toe hy sy bediening in die nuwe gemeente aanvaar het. Hy was baie talentvol. Dit was veral in die sangkuns en musiek wat hy uitgeblink het, en aan welsprekendheid het dit hom nie ontbreek nie. Sy soetklinkende stem gepaard met sy innemende geaardheid en sy fyn sin vir humor het uit die staanspoor die harte van sy nuwe gemeentelede gewen."
Sy bydrae tot die gemeenskap
Ds. Hofmeyr het op Prins Albert, soos op Willowmore hom onvermoeid beywer vir die opheffing van die armes en minderbevoorregtes en die opvoeding van behoeftige kinders in die gemeente. Binne ’n jaar ná sy bevestiging, op 8 November 1884, het die kerkraad op sy aandrang besluit om uit die kerkkas £24 per jaar aan die opvoeding van arm kinders in die samelewing te bestee.
Hy het ook ’n groot bydrae gelewer tot die musieklewe van die gemeente en dorp, soos Helena Marincowitz eenmaal in die dorpskoerant, die Prins Albert Vriend geskryf het: "Ds. Adriaan Hofmeyr het vir die musiekkultuur op hierdie dorp baie beteken, maar veral vir die kerk. Onder sy geesdriftige leiding het die gemeente gou £850 vir die kerkorrel ingesamel. Die persone wat veral bygedra het, was die broers Samuel en Jan Luttig en Frederick Oosthuizen. Die orrel is van Engeland bestel en op 7 Augustus 1886 was die inwyding van die orrel. Ds. Adriaan Hofmeyr het self die orrel bespeel saam met die nuwe orreliste, mej. Fischer.
Hy het ook die koor afgerig en ’n Musiek- en Letterkundige Vereniging op die dorp gestig, waarby die magistraat ook betrek is, veral by die literêre aanbiedings. By geleentheid het hy selfs 'n kantate in die kerk gereël vir die Woensdag voor die Nagmaal. Met die goudstormloop in die distrik van Prins Albert in 1891, het ds. Adriaan by die delwers besoek gaan aflê en ook daar ’n delwerskoor op die been gebring."
Gedurende die laaste maande van 1888 het ds. Hofmeyr moeilikheid met sy keel ondervind en die kerkraad het hom gevolglik verlof vir afwesigheid van enige maande toegestaan. Op 6 Februarie 1889 het die dominee en sy vrou na Europa vertrek. Hulle het in Junie veilig teruggekeer en die gemeente het van heinde en verre toegestroom om hulle by hul aankoms op die pastorie-terrein te verwelkom. Daar was ’n reuse-opkoms en skoolkinders het die "geliefde leraar en sy beminlike wederhelf" ’n lied toegesing. Dié lied, "Kom dank nou almal God" het hulle in Engels gesing: "Now thank we all our God / With heart and hands and voices / Who wondrous things hath wrought / In whom this world rejoices."
Nuwe pastorie
In ds. Hofmeyr se tyd op Prins Albert is besluit om die ou pastorie, wat amper vyftig jaar vantevore in aller yl opgetrek moes word en in die loop van jare bouvallig en ondoelmatig geword het, deur ’n nuwe te vervang. In Julie 1890 het die kerkraad gevolglik besluit om ’n nuwe pastorie te bou, en op ’n vergadering op 2 Augustus is die plan van die boumeester, G. Alexander (waarskynlik die argitek George Murray Alexander), vir die voorgestelde gebou reeds aan die kerkraad voorgelê.
Die bouery het egter nie dadelik begin nie en amper drie jaar sou verloop voordat die voltooide gebou eindelik ingewy kon word nadat die bouaannemers, die here Townsend en Roberts, dit in Maart 1893 afgelewer het. Die inwydingsgeleentheid het op 3 April 1893, tien dae voor die leraar se 39ste verjaardag, plaasgevind. Die hoofspreker tydens dié verrigtinge was sy vader, prof. N.J. Hofmeyr van Stellenbosch. Hy het ’n treffende rede op die stoep van die pastorie gelewer.
'n Gewilde leraar
Ds. Hofmeyr se algemene gewildheid onder sy gemeentelede word geïllustreer deur twee gebeure waarvan die besonderhede behoue gebly het. In Desember 1886 het die plaaslike magistraat en sy vriende 'n groot geselligheid vir die Hofmeyrs in die Hofsaal gereël waarheen 60 gaste genooi is. Dit was kort nadat ds. Hofmeyr van die Sinodesitting af teruggekeer het. Die aand het onder meer bestaan uit klavier- en sangsolo's.
Die tweede gebeurtenis was op 10 Maart 1893 toe ds. Hofmeyr twee kerkdienste op Prins Albertweg-stasie gehou het. Tussen die oggend- en die middagdiens het die boere, wat van alle kante af daarheen gestroom het om die dienste by te woon, ’n politieke vergadering gehou waarop hulle eenparig versoek het dat die dominee die voorsitterstoel inneem. Die eerste bewys van sy politieke belangstelling was sy verrassende aankondiging op die kerkraadsvergadering van 12 Augustus 1893 dat hy "op verzoek van vele vrienden" voorlopig besluit het om hom as parlementslid vir Somerset-Oos verkiesbaar te stel. Ná die mededeling het hy die versoek goed oorweeg en drie maande later aan die kerkraad bekendgemaak dat hy beslis besluit het om dit van die hand te wys.
Dit was die tweede sodanige versoek aan die gewilde leraar van Prins Albert, want in Januarie daardie jaar, na afloop van die Burgersdorpse Taalmonument se feestelike onthulling, het die plaaslike Doppers hom met die versoek genader dat hy as kandidaat in hul kiesafdeling by die volgende algemene verkiesing moes staan. Toe het hy dit sonder verdere oorweging geweier.
Sy optrede op Prins Albert het Hollands- en Engelssprekendes saamgesnoer en deur die musiekaande wat hy in die pastorie gereël het, die vereniging wat hy gestig het en sy bevordering van kerkmusiek, was ds. Hofmeyr "letterlik die middelpunt van lewe op die dorp".
Eerste skandaal
Die voorval het 'n opskudding in kerklike kringe veroorsaak en die pers het selfs daaroor berig. Die Kerk het die aantygings teen ds. Hofmeyr deeglik ondersoek (dit is indertyd as 'n romantiese onbesonnenheid beskryf) en in Julie 1884 'n verklaring uitgereik dat die predikant se morele karakter suiwer en bo verdenking was, maar dat sy woorde en dade aanleiding tot gerugte gegee het wat skadelik was vir sowel sy karakter as sy werk vir die Here. Hy is tereggewys en toepaslik gestraf. In die Ringsverslag van 1884 is 'n apologie van ds. Hofmeyr vervat waarin hy geskryf het die voorafgaande ses maande was 'n tydperk van liefde en leed, lig en duisternis, vrede en onrus. Hy het voorts geskryf die saak het hom, die gemeente en kerkraad nader aan mekaar gebring.
Die godsdiensverslag van 1884 van die gemeente Prins Albert aan die Ring van George het hoofsaaklik gehandel oor ds. Hofmeyr se sedelike lewe. Dit was 'n saak van groot hartseer. In ''Gemeente onder die Swartberg, 1842–1992. Ned Geref Kerk Prins Albert'' skryf P.J. en M. Botes: "Sy onversigtige optrede teenoor 'n ongetroude jongdame wat 'n uitgerekte ringsaak tot gevolg gehad het, het diepe hartseer vir hom en die gemeente meegebring. Ten spyte van die leed, getuig die godsdiensverslag dat 'er nogthans een zeer ryke zegen op alles wat er geschiedde in den Naam des Heeren' gerus het. Dat 'n gemeente deur so 'n smeltkroes gegaan het en dieselfde ds. Hofmeyr as 'n gewaardeerde leraar van Prins Albert opgeteken staan, toon dat die liefde van God inderdaad in mense se lewens kan seëvier".
Afskeid van Prins Albert
In Mei 1895 het skokgolwe deur Prins Albert getrek toe ’n koerant bekendmaak dat ds. Hofmeyr ’n beroep na die NG gemeente Wynberg naby Kaapstad ontvang het. Binne enkele minute het die berig deur die hele dorp versprei en was dit gou onder die hele gemeenskap ’n punt van bespreking. Twee of drie weke lank het die gemeente in groot spanning verkeer en was dit, volgens die skrywer van die gemeente Prins Albert se Eeufees-Gedenkboek, asof daar by die meeste ’n voorgevoel was dat die leraar nie dié keer die beroep van die hand sou wys nie. Hy skryf: "So het dit ook werklik gebeur, en ’n traan het oor menigte wang gerol toe die beminde leraar op die stille Sondagoggend na die diens met tasbare gemoedsaandoening aan die gemeente bekendgemaak het dat hy besluit het om die beroep aan te neem."
In die adres wat die kerkraad ds. Hofmeyr aangebied het, het hulle melding gemaak van die groot dienste wat hy tydens sy dienstyd aan die samelewing bewys het. Dit het ywer vir die sendinggemeente en sy groot werk in verband met die oprigting, bevordering en uitbreiding van die Christelike Jongeliedevereniging ingesluit, asook die oprigting van nuwe skole in die buitewyke van die gemeente en die onvermoeide bevordering van die onderwys. Soos op Willowmore het hy hom beywer om die lot van die armes en behoeftiges te verbeter. In een jaar het byvoorbeeld £30 aan skoolgeld vir die kinders van behoeftige ouers uit sy eie sak betaal. Hy het ook af en toe kinders in die pastorie onthaal en byvoorbeeld op ’n aand, kort ná die inwyding van die nuwe pastorie, ’n groot aantal kinders daarheen genooi en ’n paar uur gesellig daar deur te bring.
Besoek aan Masjonaland
Op die kerkraadsvergadering op 20 Desember 1890 het ds. Hofmeyr die lede in kennis gestel dat hy deur die Sinode afgevaardig is om na Masjonaland te gaan om die lidmate van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in wat later Suid-Rhodesië sou word, te gaan opsoek. Omdat hy geruime tyd uit die gemeente afwesig sou wees, sou die kerkraad voorsiening vir ’n plaasvervanger moes maak. Op 28 Februarie 1891 het die kerkraad toe besluit om prop. R. McLachlan te vra om die dienste tydens die leraar se afwesigheid te kom waarneem.
’n Kerklike kommissie van vier lede, van wie twee predikante was, naamlik Prins Albert se ds. Adriaan Hofmeyr en ds. G. Stegmann van Oudtshoorn, het op 31 Maart 1891 van Prins Albert-stasie per trein vertrek na Kimberley waar hulle waens afgelaai is, om vier ander sterker vere te laat insit, en vandaar is hulle per trein na Vryburg vervoer. Ds. J.D. en mev. Truida Kestell (mev. Kestell was ds. Hofmeyr se suster) van die NG gemeente Kimberley het hul verder raad gegee in verband met benodigdhede vir die reis, en so is hulle noordwaarts.
Kerkstraat 36, Tulbagh
duimnael|300px|Kerkstraat 30, Tulbagh.
Adriaan Hofmeyr
Besoek aan Masjonaland
Deur die vriendelikheid van maj. (later sir) Hamilton John Goold-Adams is die rytuig van sir Frederick Carrington, bevelvoerder van Betsjoeanaland se polisiemag, tot hul beskikking gestel om dienste op Molopo en in die distrik Lichtenburg te gaan hou. Hul reis van Vryburg na Mafeking het elf dae geduur en alles is so deur die slegte en modderige pad beskadig, dat hulle om ’n tweede wa en een span osse wat Cecil John Rhodes hulle gegee het, moes vra.
Kerkstraat 36, Tulbagh
Kerkstraat 36, ook bekend as Mon Bijou, is ’n nasionale gedenkwaardigheid op Tulbagh in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Dit is uitsonderlik vir dié straat omdat dit ’n verdiepinghuis is en die boustyl opmerklik van die gewone Kaaps-Hollandse rietdakhuise met ’n enkele voorgewel verskil.
Mon Bijou se ontwerp word aan die Kaapse argitek Louis Thibault (1750–1850) toegeskryf. Die huis is omstreeks 1812 in opdrag van mev. C.M. de Wet gebou. Vanaf omstreeks 1848 is dit vyf jaar lank as magistraatshof gebruik en later het dit ook ’n tyd lank as skoolkoshuis gedien. Meer onlangse eienaars, die egpaar Silberberg, het dit die naam Mon Bijou gegee. Dit was ook hulle wat die huis ná die aardbewing van 1969 laat restoureer het.
Kerkstraat 30, Tulbagh
Kerkstraat 30 is 'n nasionale gedenkwaardigheid op Tulbagh in die Wes-Kaap, Suid-Afrika, en bes moontlik die geboortehuis van Henry Fagan, hoofregter van die Unie van Suid-Afrika van 1957–'59.
Adriaan Hofmeyr
Besoek aan Masjonaland
Die twee predikante het dus onverskrokke die dienste waargeneem, selfs in die distrikte waar die groot kerkstryd van daardie jaar gewoed het. Hulle het onder meer die vermaarde Voortrekker Jan Viljoen op sy plaas, Vergenoeg, gaan besoek. "Mnr. Viljoen as ouer jagter het ons baie goeie raad gegee, en vir enige ure baie van sy binnelandse jagtogte vertel, en ook van sy persoonlike kennis met Lobengula," aldus H.W. Fourie, een van die reisgenote. Vandaar is hulle na die regte grootpad, langs Tokwanirivier tot by sy inloop in die Krokodilrivier, en toe deur Khamasland na Macloutsie al langs die Krokodilrivier. By die Rhodes-Limpopodrif was die dispuut tussen die Adendorff-trek en Leander Starr Jameson juis aan die gang, maar die trekkers se deurgang is deur Onze Jan Hofmeyr gereël.
Kerkstraat 30, Tulbagh
Die huis is laat in die 18de eeu deur Cosmus Rademan gebou. Henry Fagan, die eienaar van Kerkstraat 32, net langsaan, het Kerkstraat 30 in 1885 vir sy seun Henry Allan Fagan jr. gekoop. Vier jaar later is die latere politikus, skrywer, hoofregter en vertaler van Die Stem in Engels, Henry Fagan, bes moontlik in dié huis gebore aangesien dit nog tot 1923 in sy ouers se besit was.
Adriaan Hofmeyr
In Masjonaland
duimnael|regs|180px|Ds. Hofmeyr, omstreeks 1890.
Kerkstraat 30, Tulbagh
'n Winkel en regspraktyk is in die Fagans se tyd uit die twee huise bedryf. Een van die seuns, Johannes, was 'n belowende komponis en nog een, Gideon, 'n dirigent van wêreldaansien en ook ’n komponis.
Adriaan Hofmeyr
In Masjonaland
Vanaf Fort Tuli by die Shashirivier, waar hulle op 8 Junie aangekom het, hul voorrade aangevul en die stam wat ds. Helm moes bearbei, besoek het, is hulle na Fort Victoria, waar hul enige dae vertoef het, en deur die Koloniale Trek-kommissie uit die Suide, by name Jan Eksteen (Paarl), Adriaan de Waal (Stellenbosch) en Jan Vosloo (Klipfontein, Somerset-Oos) ingehaal is en saam die Zimbabwe-ruïnes gaan besigtig het. Daar is seker die eerste Hollandse Psalms en Gesange deur die Afrikaners gesing, weergalmend deur die ou bouvalle.
Dié kommissie het verder saamgereis na Salisbury en op pad help soek na ene Van der Riet, wat 42 dae weg was. Hulle doen aan by Fort Victoria op pad na Fort Charter deur die Lundi-, Umfuli- en Hunyanirivier totdat hulle ná ’n reis van drie maande en sewe dae aan die begin van Julie in Salisbury aankom, destyds ’n dorpie van 400 tot 500 inwoners, waar behalwe waens en tente, heelwat hutte van pale en grasdakke was. Een van die reisigers het berig: "Iedereen skyn dadelik ’n winkel te begin, skynbaar ten einde oortollige goed te verkoop." Op Fort Salisbury was daar benewens die militêre en siviele amptenare, en ’n hospitaal, ook ’n Rooms-Katolieke en ’n Anglikaanse kerk.
Die Administrateur en die militêre bevelhebber het hulle vriendelik ontvang en van alle benodigdhede voorsien, sodat hul kort ná hul aankoms hul eerste diens in die hoofstad van die nuwe land onder bokseile kon hou met ’n gehoor wat verteenwoordigers van gemeentes vanaf Mafeking tot by Somerset-Wes ingesluit het, onder wie lede van bekende ou Kaapse families soos Morkel, Van der Byl, Krige, De Villiers en Lategan.
"Hier aangekomen,” skryf hulle in ’n brief aan De Kerkbode (20 Oktober 1891) "vonden wij alles in rep en roer, de manskappen liggen aan de Krokodilrivier met het oog op den voorgenomen trek der Boeren, en kanonnen en ammunitie werden in aller haast ten gevolge van den aanval deur Portugezen naar Manika opgezonden. Aangenaam was het om te zien hoe het gekleurde volk uit de kolonie de Zondagdiensten, zoo de Engelsche as de Hollandsche en dikwijls ook onze gewone huisgodsdienst bijwoonde." Die kerkverteenwoordigers het dan ook gou opgemerk dat bearbeiding deur die N.G. Kerk onder wit en swart ’n dringende vereiste was, veral aangesien ’n Engelse biskop met sowat ses Dominikaanse susters alreeds op Manica (later genoem Umtali) gearbei het.
Dr. Harris, sekretaris van die British South Africa Company, het hul geleentheid gegee om die omliggende landstreke en goudvelde te besigtig. Dat ’n groot delwersbevolking spoedig daarheen sou getrek word, was vir hulle baie duidelik. "Even zeker is het dan ook naar ons oordeel dat het land eerlank eene boerebevolking zal hebben, uitgelokt door de gunstige voorwaarden waarop grond verkrijgen kan worden, en aangezien er streken zijn, uitnemend geschikt voor landbou en veeteelt in de nabijheid van de markten die de goudvelden zullen verschaffen." Talle jong manne vind hulle op buiteposte en forte en baie transportryers het hul verskyning gemaak, manne wat sou bly totdat die spoorweë aangelê is.
Gondwana
Die suidelike superkontinent Gondwana (oorspronklik Gondwanaland) het die meeste van die kratons (landmassas) van vandag se kontinente van die Suidelike Halfrond ingesluit, onder meer Antarktika, Suid-Amerika, Afrika, Madagaskar, Indië, Arabië, Australië-Nieu-Guinee en Nieu-Seeland. Die samepakking van Gondwana was ’n uitgerekte proses wat begin het met die opbreking van die superkontinent Pangea. Verskeie afsonderlike orogene gebeurtenisse het gelei tot die uiteindelike vereniging daarvan 550 miljoen tot 500 miljoen jaar gelede. Dit het die Brasiliano-, Oos-Afrika- en Kuungan-orogeen ingesluit. Die finale stadiums van Gondwana se vorming het met die opening van die Iapetus-oseaan tussen Laurentia en Wes-Gondwana oorvleuel. Dit is in dié tyd dat die Kambriese ontploffing plaasgevind het.
Adriaan Hofmeyr
In Masjonaland
Die talle trekke op pad (die Van der Byl-trek met 25 jong manne uit die Kolonie het toe al aangekom) het hulle laat besef dat die land ’n groot bevolking sou lok. Mnr. Fourie is per skotskar en ses osse verby Mt. Hampden na die Mazoevallei om vir hulle na plase uit te sien, terwyl die trekkommissie via Beira is om Manikaland en Oos-Rhodesië te gaan besigtig. So het hulle die land en omstandighede goed opgeneem, kennis gemaak met al die owerhede, onder andere ook die jagter Selous wat hulle meegedeel het hoeveel Lobengula mnr. Jan Viljoen as ’n man van sy woord geëer het, en waar hy (Selous) Viljoen in die binneland van Afrika ontmoet het.
Pragmatiek (taalkunde)
Pragmatiek is ŉ onderafdeling van taalkunde wat die metodes bestudeer van hoe konteks bydra tot betekenis. Pragmatiek omvat die taalhandelingsteorie, gespreksimplikatuur, gespreksanalise en ander benaderings tot taalgedrag in taalfilosofie, taalsosiologie, taalwetenskappe en antropologie. Anders as semantiek, wat betekenis wat konvensioneel of "gekodeer" is in ŉ gegewe taal ondersoek, ondersoek pragmatiek hoe die oordrag van betekenis afhanklik is van nie net taalkundige kennis (bv. grammatika, leksikon ens.) van die spreker en luisteraar nie, maar ook die konteks van die uiting, alle voorkennis van die betrokkenes, die afgeleide intensie van die spreker, en ander faktore. In die opsig verduidelik pragmatiek hoe taalgebruikers in staat is om skynbare dubbelsinnigheid te oorkom, aangesien betekenis steun op die manier, plek, tyd ens. van die uiting.
Adriaan Hofmeyr
Terug na die Suide
Die harmonium (mondfluitjie) waarmee ds. Hofmeyr die aande en reis vervrolik en geïnspireer het, het hy aan die Engelse kerk gegee om as ’n pionierstuk bewaar te word. Nadat hulle as ’n viertal ’n rapport oor die land opgestel het, het hulle op 10 Augustus 1891 weer vertrek. Op Fort Victoria is hul deur dr. Jameson uitgenooi om die aand in die offisiersmenasie te kom eet. Mnr. Fourie het gemeen dat hy nog nooit in sy lewe so ’n maaltyd beleef het nie. Almal, selfs die vrolike ds. Hofmeyr, was stil en die enigste woordvoerders was dr. Jameson en ds. Stegmann wat oor Onze Jan Hofmeyr en staatkundige probleme gesels het. Blykbaar het die dominee die dokter goed die waarheid vertel en so ’n indruk op laasgenoemde gemaak dat hy later aan Fourie gesê het: "Ek gaan dadelik aan (Cecil John) Rhodes skrywe dat hy die grootste en bekwaamste in Suid-Afrika nog nie ontmoet het nie — en dit moet hy sy eerste werk maak."
Gondwana
Hoewel Gondwana se middelpunt in die laat Paleosoïkum rofweg ooreengestem het met waar Antarktika vandag geleë is (by die verre suide van die aardbol), was die klimaat oor die algemeen matig. Indië bevat omtrent 3% van die wêreld se steenkoolneerslae en die meeste van die steenkool wat ontgin word, is afkomstig van die Gondwana-afsettingsvolgorde in die laat Paleosoïkum. In die Mesosoïkum was die gemiddelde wêreldtemperatuur heelwat hoër as vandag. Gondwana het toe miljoene jare lank gasheer gespeel vir ’n plante- en dierewêreld met ’n reuseverskeidenheid.
Pragmatiek (taalkunde)
Die vermoë om ŉ ander spreker se bedoelde betekenis te verstaan word pragmatiese bevoegdheid genoem.
Gondwana
Die superkontinent het in die laat Jura (omtrent 160 miljoen jaar gelede) begin opbreek toe Afrika weggebreek en stadigaan noordwaarts begin dryf het. Die volgende groot blok wat sou wegbreek, was Indië, in die vroeë Krytperiode (omtrent 125 miljoen jaar gelede). Nieu-Seeland het omtrent 80 miljoen jaar gelede gevolg, slegs omtrent 15 miljoen jaar voor die Kryt-Paleogeen-uitwissing, toe omtrent 50% van alle spesies op die planeet uitgewis is, waaronder die nievlieënde dinosourusse.
Adriaan Hofmeyr
Terug na die Suide
Nadat hulle die manne gegroet het, is hul daardie nag nog erder. Maar so opgeruimd en voorspoedig as hul reis noordwaarts was, so stil en bedroef was die terugreis. Ds. Stegmann het kort ná hul vertrek van Fort Victoria ernstig siek geword. ’n Dokter is uit Fort Tuli ontbied, waar die laaste diens gehou en die jongmanne ds. Stegmann vir laas kom groet het. Hy is daar verpleeg, terwyl Luttig met die waens en jongmanne oor Macloutsi na Vryburg en huis toe is.
Gondwana
Aan die begin van die era van die soogdiere het die kontinent Australië-Nieu-Guinee geleidelik begin afskei en noordwaarts begin beweeg (55 miljoen jaar gelede). Dit het om sy as begin draai en was sodoende lank aan die res van Gondwana verbind.
Adriaan Hofmeyr
Terug na die Suide
Ds. Hofmeyr is die volgende dag na Transvaal, terwyl Fourie by ds. Stegmann gebly het totdat hy agt dae later na Pietersburg, toe Pretoria en eindelik na Johannesburg is, waar hy sy siek vriend en metgesel op 1 November 1891 aan die dood moes afgee. (Volgens eerw. Andries Dreyer is hy egter op 17 November 1891 oorlede op Oudtshoorn. ) So het dan gesterf een van die allerbriljantste N.G. Kerk-predikante, die "Spurgeon van Suid-Afrika", in die eerste bediening van sy stamgenote in die nuwe land, volgens S.P. Olivier.
Gondwana
Omtrent 45 miljoen jaar gelede het die Indiese subkontinent met Asië gebots en die aardkors opgedwing om die Himalaja te vorm. Teen omtrent dieselfde tyd het die mees suidelike deel van Australië (die hedendaagse Tasmanië) uiteindelik weggebreek van wat nou Antarktika is. Dit het tot gevolg gehad dat seestrome vir die eerste keer tussen die twee kontinente gevloei het. Dit het weer ’n koeler en droër klimaat op die twee landmassas veroorsaak.
Adriaan Hofmeyr
Verslag aan die Sinode
Ds. Hofmeyr en die kommissie het in hul aanbevelings aan die Sinode onder meer gesê as die Kerk sou besluit op ’n arbeidsveld, dan sou twee leraars gestuur moes word, een na Fort Salisbury en een meer ooswaarts. Die werk kon nie later as die volgende jaar uitgestel word nie, en dit was die verantwoordelikheid van die Kerk in die Suide, in die eerste plek. Wat vereis word, het hulle gesê, is manne gevul met die Heilige Gees, met wysheid, en besiel met geesdrif, met ’n ruim hart en aanpassingsvermoë. Hulle merk aan hoedat die inboorlinge g’n begrip van sending of van Christus het nie, en voel dat ook op dié gebied ’n onmiddellike begin gemaak moet word, voor ander kerkgenootskappe die voortou neem. In dié verband stel hulle voor dat ds. Helm, in plaas van om die Banyai te bearbei, onder die Masjonas moes kom werk, en dat hy die belangrike werk onder die blankes kon doen, totdat hy die taal magtig was. Ds. Helm en eerw. A.A. Louw, meen hulle, sou meer in samewerking met ander leraars wat sou kom, uitrig as wat hulle in aparte uitgestrekte streke sou doen. "Waar die Afrikanervolk gevestig word, moet die Kerk sorg dat die naburige inboorlinge bearbei word, om sodoende misverstande en moeilikhede tee te werk."
Gondwana
’n Baie belangriker wêreldklimaatgebeurtenis was die wegbreek van Suid-Amerika van Antarktika die een of ander tyd tydens die Oligoseen, moontlik 30 miljoen gelede. Met die opening van die Drake-deurgang was daar nou geen versperring wat die koue water van die Suidelike Oseaan uit die warmer tropiese waters gehou het nie. ’n Koue sirkumpolêre stroom het ontwikkel en Antarktika het geword wat dit vandag is: ’n yskoue kontinent wat ’n groot deel van die wêreld se varswater as ys bevat. Die seetemperatuur het met byna 10 grade gedaal en die wêreld het baie kouer geword.
Adriaan Hofmeyr
Aanloop
Adriaan Hofmeyr was een van agt predikante wat genooi is na die onthulling van die Taalmonument op Burgersdorp in Januarie 1893. Omdat ds. Bosman van Pretoria, wat die hoofdiens in die NG kerk op Burgersdorp moes waarneem, weens onvermydelike omstandighede nie teenwoordig kon wees nie, moes ds. Hofmeyr as plaasvervanger optree. Die boeiende rede wat hy daar gelewer het, het die aanwesiges so getref dat ’n aantal van die vooraanstaande Doppers hom ná die verrigtinge genader het met die versoek om hom as kandidaat vir daardie kiesafdeling by die volgende algemene verkiesing verkiesbaar te stel. Hy het dit egter van die hand gewys.
Tigard, Oregon
Tigard (uitgespreek /ˈtaɪɡərd/, voorheen East Butte) is 'n dorp in die noordweste van Oregon, in die Washington-distrik.
Adriaan Hofmeyr
Aanloop
Vir die fees was Burgersdorp in ’n feesgewaad "soos ’n bruid" versier in rooi, blou, geel en allerlei kleure, die strate vol vaandels en vlae. Die dorp het gewemel van besoekers, karre en waens. Die doel van die fees, wat geduur het van 15 tot 18 Januarie 1893, was die onthulling van die Burgersdorpse Taalmonument as ’n gedenkteken ter herinnering daaraan dat Hollands gelyke regte met Engels in die Kaapkolonie gekry het.
Tigard, Oregon
Demografie
In 2000 het die dorp 'n bevolking van 41 223 gehad: 85,38% wit, 1,14% swart of Afro-Amerikaans, 0,61% Amerikaanse inboorlinge, 5,57% Asiaties, 0,53% Pasifiese eilanders, 3,76% van ander rasse en 3,00% van twee of meer rasse. Spaans-Amerikaners of Latyns-Amerikaners van enige ras het 8,94% van die bevolking uitgemaak.
Adriaan Hofmeyr
Saterdag en Sondag
Die Saterdagaand tree ds. Hofmeyr die eerste keer op toe hy ’n Engelse voorlesing hou in die Gereformeerde Skoolgebou oor Masjonaland. Die Sondagaand kom hy weer aan die beurt toe hy ’n diens lei in die NG kerkgebou wat deur sowat duisend mense bygewoon is. Die toe reeds 44 jaar oue kerkgeboutjie was te klein en honderde van die toehoorders moes buite staan. Sy teks was uit Haggai 1:7 en 8: "Alzo zegt de HEERE der heirscharen: Stelt uw hart op uw wegen. Klimt op het gebergte, en brengt hout aan, en bouwt dit huis, en Ik zal een welgevallen daaraan hebben, en verheerlijkt worden, zegt de HEERE" (Statebybel). Hy het gepraat oor die vernaamste wat nodig is ter oprigting van die volkskarakter: eerbied vir ander se gevoelens, vatbaarheid vir oortuiging, die moed om ’n oortuiging uit te spreek, en gehoorsaamheid aan die Groot Koning.
Gondwana
Die kontinent het sy naam by die Oostenrykse geoloog Eduard Suess gekry en is vernoem na Gondwana in Indië, letterlik "Woud van die Gonde".
Adriaan Hofmeyr
Maandag
Die volgende môre (Maandag) was ds. Hofmeyr flink uit die vere, want om seweuur reeds het hy sowat 300 boere onder voorsitterskap van mnr. Johannes van den Heever toegespreek in die Gereformeerde Skoolgebou en wel oor die armblankevraagstuk. Die vergadering het ten gunste van verpligte onderwys besluit en daar is eenparig ooreengekom dat hulle die regering sou vra om "waar noodig, vrije scholen te stichten en gedwongen onderwijs (skoolplig) in te voeren".
Maandagmiddag het omtrent 500 burgers op die markplein byeengekom waar verskeie adresse aangebied is, onder meer aan mnr. J. Luttig wat heel eerste Hollands in die ou Kaapse Parlement gepraat het en aan ds. Hofmeyr. Die verrigtinge op Markplein is gevolg deur ’n wapenskouing op die vlakte van Dreunberg en die aand was daar ’n "duisternis van mensen" op die markplein waar ’n indrukwekkende vuurwerkvertoning te sien was, terwyl die orkes gespeel het.
Dinsdag
’n Groot menigte mense en rytuie het die Dinsdagoggend opgeruk na die Dreunbergvlakte vir ’n piekniek. In die predikante-wedloop was ds. L.P. Vorster eerste, ds. Postma (die bron vermeld dit nie, maar dit was waarskynlik ds. Petrus, Martinus of Dirk Postma jr.) laaste en ds. Hofmeyr in die middel, "kort agter den manelpanden van den Philipstownschen atleet".