cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geskiedenis van Namibië
Bantoe Migrasie – die Herero
Gedurende die 17de eeu het die Herero, 'n pastorale, nomadiese mense wat vee aanhou, na Namibië verhuis. Hulle het van die oostelike Afrika-mere gekom en Namibië vanuit die noordweste binnegekom. Eers het hulle in Kaokoland gewoon, maar in die middel van die 19de eeu het sommige stamme verder suid na Damaraland toe getrek. 'n Aantal stamme het in Kaokoland oorgebly: dit was die Himba-mense, wat vandag nog daar is. Tydens die Duitse besetting van Suidwes-Afrika is ongeveer een derde van die bevolking uitgewis in 'n volksmoord wat wydverspreide verontwaardiging aanlok.
Die Oorlams
In die 19de eeu het boere, verder noord getrek, wat die die inheemse Khoisan volke oorkant die Oranjerivier gestoot het. Bekend as die Oorlams, hierdie Khoisan het Boere-gebruike aangeneem en 'n taal gepraat soortgelyk aan Afrikaans.
Gewapen met gewere, het die Oorlams onstabiliteit veroorsaak namate al hoe meer van hulle in Namakwaland gaan vestig en uiteindelik het konflik tussen hulle en die Nama ontstaan. Onder die leierskap van Jonker Afrikaner, het die Oorlams hul voortreflike wapens gebruik om beheer oor die beste weivelde te neem. In die 1830's sluit Jonker Afrikaner 'n ooreenkoms met die Nama-hoof Oaseb, waardeur die Oorlams die sentrale grasvelde van Namibië teen die Herero sou beskerm wat dan suidwaarts gedryf het. In ruil daarvoor is Jonker Afrikaner as heerser erken, hy het hulde van die Nama ontvang, en hy het gevestig op wat vandag Windhoek is, op die grense van die Herero-gebied. Die Oorlams het spoedig in konflik gekom met die Herero wat Damaraland binnegekom het vanuit die suide ongeveer dieselfde tyd as die Oorlams verder noord van Namakwaland begin uitbrei. Beide die Herero en die Oorlams wou die grasvelde van Damaraland vir hul kuddes gebruik. Dit het gelei tot oorlogvoering tussen die Herero en die Oorlams, sowel as tussen die twee en die Damara, wat die oorspronklike inwoners van die gebied was. Die Damara is deur die gevegte verplaas en baie is doodgemaak.
Met hul perde en gewere het die Oorlams militêr meerderwaardig geblyk en die Herero gedwing om hul beeste as huldeblyk te gee.
Baster immigrasie
Die laaste groep mense wat vandag as inheemse volke van Namibië beskou word, is die Basters; nasate van Boere manne en Nama vroue. Synde Calvinisties en Afrikaanssprekend, het hulle hulself kultureel beskou meer 'wit' as 'swart'. Soos met die Oorlams, is hulle noordwaarts gedwing deur die uitbreiding van wit setlaars toe, in 1868, 'n groep van ongeveer 90 gesinne die Oranjerivier oorgesteek na Namibië toe.
Die Basters vestig hulle in die middel van Namibië, waar hulle die stad Rehoboth gestig het. In 1872 stig hulle die "Vrye Republiek van Rehoboth" en neem 'n grondwet aan waarin dit verklaar word dat die nasie gelei moet word deur 'n 'Kaptein' wat regstreeks deur die volk gekies is, en dat daar 'n klein Volkraad moet bestaan, bestaande uit drie direk-verkose burgers.
Europese invloed en kolonisasie
Die eerste Europeër wat op Namibiese grond beland het was die Portugees Diogo Cão, wat kortliks aan die Skedelkus gestop het in 1485 op sy ontdekkingsreis langs die weskus van Afrika. Hy het 'n kalksteenkruis daar opgehef.
Die volgende Europeër wat Namibië besoek het, was ook 'n Portugees, Bartolomeus Dias, wat gestop het by wat vandag bekend is as Walvisbaai en Lüderitz (wat hy Angra Pequena genoem het) op pad om rondom Kaap die Goeie Hoop te gaan. Die onherbergsame Namibwoestyn vorm 'n gedugte versperring en nie een van die Portugese ontdekkingsreisigers het ver in die binneland gekom nie.
In 1793 besluit die Nederlandse owerheid in die Kaap om beheer oor Walvisbaai te neem, aangesien dit die enigste goeie diepwaterhawe langs die Skedelkus was. Toe die Verenigde Koninkryk in 1797 beheer oor die Kaapkolonie neem, het hulle ook Walvisbaai oorgeneem. Maar wit nedersetting in die gebied was beperk, en Geeneen van die Nederlanders of die Britte het ver in die land binnegedring.
Een van die eerste Europese groepe wat belangstelling in Namibië getoon het, was christen sendelinge. In 1805 het die London Missionary Society in Namibië begin werk en noord van die Kaapkolonie beweeg. In 1811 het hulle die dorp van Bethanie gestig in die suide van Namibië, waar hulle 'n kerk gebou het, wat vir 'n baie lang tyd as die oudste gebou van Namibië beskou is, voor die terrein in ǁKhauxaǃnas, wat die Europese nedersetting voorafgaan, erken is.
In die 1840's het die Duitse Rhenish Mission Society in Namibië begin werk en het met die London Missionary Society saamgewerk.
Dit was eers in die 19de eeu, toe Europese moondhede die Afrika-kontinent tussen hulle in die sogenaamde Wedloop om Afrika probeer opdeel, dat die Europeërs, veral Duitsland en Groot-Brittanje, in Namibië belanggestel het.
Die eerste territoriale eis op 'n deel van Namibië kom toe Brittanje Walvisbaai beset het, wat die nedersetting van 1797 bevestig, en die Kaapkolonie toegelaat het om dit in 1878 te annekseer. Die anneksasie was 'n poging om die Duitse ambisies in die gebied te voorkom, en dit het ook beheer oor die goeie diepwaterhawe onderweg na die Kaapkolonie en ander Britse kolonies aan die ooskus van Afrika gewaarborg.
Empodium flexile
Empodium flexile is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Empodium behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap, Oos-Kaap en die Wes-Kaap.
Tale van Namibië
Namibië het ’n wye verskeidenheid tale van verskeie taalfamilies: Germaanse, Bantoe- en verskeie Khoisantaalfamilies. Toe Namibië as Suidwes-Afrika onder Suid-Afrikaanse beheer was, was Afrikaans, Duits en Engels die amptelike tale. Ná Namibië se onafhanklikwording in 1990 het Engels kragtens die grondwet die enigste amptelike taal geword. Duits en Afrikaans is deur baie as oorblyfsels van kolonialisme beskou.
Geskiedenis van Namibië
Europese invloed en kolonisasie
In 1883 het 'n Duitse handelaar, Adolf Lüderitz, Angra Pequena (Lüderitzbaai) van die Nama-hoof Josef Frederiks II gekoop. Die prys wat hy betaal het was 10.000 Duitse goudmerke (ℳ) en 260 gewere.
Tale van Namibië
Taalverspreiding
Die tale wat in die meeste huise in Namibië gepraat word, is Oshiwambo-dialekte, deur 49% van die bevolking, Damara (11%), Afrikaans (10%), Kawango (9%) en Herero (9%). Ander inheemse tale sluit in die Bantoetale Tswana, Gciriku, Fwe, Kuhane, Mbukushu en Yeyi; en die Khoisantale Naro, ǃXóõ, Kung-Ekoka en ǂKxʼauǁʼein. Engels, die amptelike taal, word deur 3% van die bevolking as moedertaal gepraat. Sowat 60% van die wit bevolking praat Afrikaans, 32% Duits, 7% Engels en 1% Portugees.
Geskiedenis van Namibië
Europese invloed en kolonisasie
Hy het kort daarna die kusgebied na homself vernoem, en dit die naam Lüderitz gegee. Glo dat Brittanje binnekort op die punt was om die hele gebied tot protektoraat te verklaar, Lüderitz het die Duitse kanselier Otto von Bismarck aangeraai om dit op te eis. In 1884 het Bismarck so gemaak en sodoende Duits-Suidwes-Afrika as 'n kolonie gevestig (Deutsch-Südwestafrika in Duits).
Tale van Namibië
Taalverspreiding
Inheemse tale word op laerskoolvlak in sillabusse ingesluit. In staatskole is Engels die onderrigtaal. Afrikaans is die enigste taal wat na aan ’n lingua franca kom en word deur die meeste swart mense gepraat tesame met Engels en hul moedertaal.
Geskiedenis van Namibië
Europese invloed en kolonisasie
Die Kaprivistrook, het op 1 Julie 1890 'n deel van Duits-Suidwes-Afrika geword na die Helgoland-Zanzibar-verdrag tussen die Verenigde Koninkryk en Duitsland. Die Kaprivistrook in Namibië het Duitsland toegang tot die Zambezirivier en daardeur aan Duitse kolonies in Oos-Afrika gegee. In ruil vir die eiland Helgoland in die Noordsee het Brittanje beheer oor die eiland van Zanzibar in Oos-Afrika oorgeneem.
Duits-Suidwes-Afrika
Kort nadat Lüderitz en 'n groot gebied langs die Atlantiese kus tot 'n Duitse protektoraat verklaar is, is Duitse troepe ontplooi toe konflikte met die inheemse stamme opgevlam het, veral met die Nama's. Onder leiding van die stamhoof Hendrik Witbooi, het die Nama's hewige weerstand teen die Duitse besetting gebring. Hedendaagse media het die konflik "Die Hottentot Opstand" genoem.
Tale van Namibië
Tale wat die meeste gepraat word
Bron: 2001-sensus en 2011-sensus
Volkekunde
Volkekunde is die studie van die mens en sy kultuur. Onderskeiding word getref tussen rasse en volke: ras word beskou as 'n biologiese groep, terwyl volk na 'n sosiaal-kulturele groep verwys. Verskeie maatstawwe word gebruik vir die indeling van rasse, waarom dit in hierdie artikel gaan. Geografiese verspreiding en fisieke voorkoms is van die belangrikste aspekte wat in aanmerking geneem word.
Geskiedenis van Namibië
Duits-Suidwes-Afrika
Die weerstand van die Nama's was nie suksesvol nie, en in 1894 is Witbooi gedwing om 'n "beskermingsverdrag" met die Duitsers te onderteken. Die verdrag het die Nama's toegelaat om hul wapens te behou, en Witbooi is vrygelaat nadat hy sy woord gegee het om nie voort te gaan met die Hottentot-opstand nie.
In 1894 word majoor Theodor Leutwein aangestel as goewerneur van Duits-Suidwes-Afrika. Hy het sonder groot sukses probeer om die beginsel van "kolonialisme sonder bloedvergieting" toe te pas. Die beskermingsverdrag het wel gelei tot die stabilisering van die situasie. Maar klein voorvalle van weerstand het voortgeduur, en is neergesit deur 'n elite Duitse regiment, die Schutztruppe. Werklike vrede is nooit tussen die kolonialiste en die inboorlinge verkry nie.
Volkekunde
Rasse en volke
Daar word deesdae redelik algemeen aanvaar dat die woord ras van die Arabiese woord râs, wat "hoof" of "oorsprong" beteken, afgelei is. Die woord het moontlik saam met die Morena Europa gekom en deel van die Europese tale geword. Daar is vroeër ook gemeen dat die woord van die Latynse woord radix, wat "wortel" beteken, afkomstig is. In die volkekunde word 'n onderskeid getref tussen ras en volk.
Geskiedenis van Namibië
Duits-Suidwes-Afrika
Synde die enigste Duitse kolonie wat destyds as geskik beskou is vir wit nedersetting, het Namibië 'n groot toestroming van Duitse setlaars gelok. In 1903 het daar 3700 Duitsers in die gebied gewoon, en teen 1910 het hul getal toegeneem tot 13000. Nog 'n rede vir die Duitse nedersetting in die gebied was die ontdekking van diamante in 1908. Diamantproduksie vorm steeds 'n baie belangrike deel van die ekonomie van Namibië.
Volkekunde
Rasse en volke
'n Ras word gedefinieer as 'n groep mense wat op grond van 'n kombinasie van min of meer ooreenstemmende erflike eienskappe saamgegroepeer word (ŉ biologiese groep). 'n Volk word beskou as 'n groep mense wat op grond van 'n gemeenskaplike kultuurbesit, wat na 'n lang tyd van saamwoon gevestig word, saam- hoort ('n sosiaal-kulturele groep). Net in uitsonderlike gevalle kan ŉ volk ook die al leenverteenwoordigers van 'n ras wees.
Geografiese rasse
Een van die bekendste rasindelings is die sogenaamde geografiese rasse, ŉ indeling wat hoofsaaklik gegrond is op uiterlik waarneembare eienskappe. Die geografiese rasse is oorspronklik afkomstig uit gebiede wat deur groot geografiese barrières, soos oseane, woestyne en berge, van mekaar geskei is. Aanvanklik is daar 3 geografiese rasse onderskei. Die Europiede hoof- of stamras omvat die bevolkings van Europa, Noord-Afrika en die Midde-Ooste.
Weens die geringe pigmentasie is die vel baie blootgestel aan die ultraviolet strale van die son. Die Negroïede hoofras omsluit die Afrika-bevolkingsgroepe suid van die Sahara. Hulle was waarskynlik die mees geïsoleerde ras, en hulle sterk gepigmenteerde vel bied beskerming teen die binnedringing van te veel ultraviolet bestraling van die son af. Die Mongoliede hoofras word in groot dele van Asië aangetref.
Daar word algemeen aanvaar dat die relatief groot rompgedeelte van die liggaam en die gelaatstrekke (die prominente wangbene en die ooglede wat met vet gevul is) 'n aanpassing by die buitengewone koue is in die gebiede waar die ras oorspronklik gewoon het. By Mongolides wat in die trope woon, het die liggaamsbou geleidelik minder swaar geword. (Sommige volkekundiges onderskei 5 hoofrasse.)
Subrasse
Die indeling in 3 hoofrasse is baie lukraak en nie heeltemal voldoende nie; binne die 3 groepe is daar weer talle groepe wat op grond van erflike eienskappe van mekaar onderskei kan word. Dit het gelei tot 'n verdere indeling in 6 sogenaamde subrasse en talle streek- of plaaslike rasse. Die volgende subrasse word onderskei: Die Indiese ras, wat hoofsaaklik in Suid-Asië woon. Die ras toon ŉ groot verwantskap met die Europiede ras, maar word onder meer op grond van velkleur en die voorkoms van sekere bloedgroepe onderskei.
- Die Amerikaans-Indiaanse ras, wat van oorsprong Mongolides is. Hulle kom in die noorde, die suide en die sentrale deel van die Amerikaanse vasteland voor, en toon onderling aansienlike verskille, waarskynlik as gevolg van aanpassings by plaaslike omstandighede.
Geskiedenis van Namibië
Die Herero- en Namakwa-oorloë
Die voortgesette plaaslike rebellies het in 1904 gelei tot die Herero- en Namakwa-oorloë, toe die Herero afgeleë plase op die platteland aangeval en ongeveer 150 Duitsers doodgemaak het.
Die uitbreek van rebellie word beskou as 'n gevolg van Theodor Leutwein se sagter taktiek, en hy is vervang deur die meer berugte generaal Lothar von Trotha.
Volkekunde
Subrasse
- Die Melanesiede ras uit Melanesië en Nieu-Guinee het 20 eeue lank geïsoleerd geleef. Dit het daartoe gelei dat 'n aantal erflike siektes spesifiek by die ras voorkom.
Geskiedenis van Namibië
Die Herero- en Namakwa-oorloë
In die begin van die oorlog het die Herero, onder leiding van hoofman Samuel Maharero, die oorhand gehad. Met goeie kennis van die terrein het hulle min probleme gehad om hulself teen die Schutztruppe te verdedig (aanvanklik bestaande uit slegs 766 troepe). Kort daarna het die Namakwa-volk by die oorlog aangesluit, weer onder leiding van Hendrik Witbooi.
Om die situasie hok te slaan, het Duitsland 14000 ekstra troepe gestuur wat spoedig die opstand in 1904 in die Slag van Waterberg verpletter. Vroeër het von Trotha 'n ultimatum aan die Herero uitgereik waarin hulle burgerskapsregte ontken is, en hulle opdrag gegee het om die land te verlaat of vermoor te word. Om te ontsnap, het die Herero teruggetrek na die waterlose Omaheke streek, 'n westelike deel van die Kalahari-woestyn, waar baie van hulle aan dors gesterf het. Die Duitse magte het elke waterbron bewaak en het opdrag gekry om enige volwasse manlike Herero op sig te skiet. Slegs enkele van hulle het daarin geslaag om na die naburige Britse gebiede te ontsnap. Hierdie tragiese gebeure, bekend as die "Herero and Namaqua Volksmoord", het gelei tot die dood van tussen 24000 en 65000 Herero (geskat op 50% tot 70% van die totale Herero-bevolking) en 10000 Nama (50% van die totale bevolking van die Nama's). Die volksmoord is gekenmerk deur wydverspreide dood deur hongersnood en die verbruik van putwater wat deur die Duitsers in die Namibwoestyn vergiftig is.
Afstammelinge van Lothar von Trotha het ses hoofmanne van die Herero-koningshuise op 7 Oktober 2007 om verskoning gevra vir die optrede van hul voorvader.
Lophophysema gilchristi
Lophophysema gilchristi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die glassponse (Hexactinellida). Die spons lewe in die diepsee. Die skelet van die spons bestaan uit spikula van kiesel.
Die spons behoort tot die genus Lophophysema en tot die familie Hyalonematidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1999 deur Tabachnick & Lévi.
Erzincan
Erzincan is 'n stad in die ooste van Turkye. Die stad het 'n bevolking van 160 780 in 2020 gehad met 'n oppervlakte van 11 903 km². Erzincan is tans die hoofstad van die Erzincan-provinsie in Anatolië.
Nabygeleë stede sluit in Erzurum, Sivas, Tunceli, Bingöl, Elâzığ, Malatya, Gümüşhane, Bayburt, en Giresun. Die stad huisves 'n meerderheid Soenni-Turke met beduidende Alevi Zaza en Alevi Koerdiese minderhede.
Geskiedenis
Acilisene, die antieke stad wat nou Erzincan is, was die plek van die Vrede van Acilisene waardeur in 387 n.C. Armenië in twee vasale state verdeel is, 'n kleiner een wat afhanklik was van die Bisantynse Ryk en 'n groter een wat afhanklik was van Persië.
Aardbewing
Die stad is heeltemal verwoes deur 'n groot aardbewing op 27 Desember 1939. Die opeenvolging van sewe gewelddadige skokke, die grootste van 7,8 op die skaal, was die sterkste wat Turkye in die onlangse geskiedenis getref het. In die eerste fase van die aardbewing is ongeveer 8 000 mense dood. Die volgende dag is berig dat die dodetal tot 20 000 gestyg het. Noodlenigingsoperasies het begin. Teen die einde van die jaar het 32 962 gesterf weens meer aardbewings en verskeie oorstromings. Die skade aan die stad Erzincan was so groot dat die ou terrein heeltemal verlaat is en 'n nuwe stad 'n entjie verder in die noorde gestig is.
Klimaat
Erzincan het 'n kontinentale klimaat met koue, sneeuvolle winters en warm, droë somers. Lente is die natste seisoen, terwyl die somer die droogste is. Die laagste temperatuur wat aangeteken is, was −32,5 °C in Januarie 1950. Die hoogste temperatuur wat aangeteken is, was 40,6 °C in Julie 2000. Die swaarste sneeuval wat aangeteken is, was 74 cm in Februarie 1950.
Kristoffer Polaha
Kristoffer Polaha (gebore 18 Februarie 1977) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Devil's Knot (2013) en Atlas Shrugged: Who Is John Galt? (2014), en in die televisiereeks Castle (2009).
Empodium monophyllum
Empodium monophyllum is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Empodium behoort. Die spesie is inheems aan KwaZulu-Natal en Eswatini.
Searsia tenuipes
Searsia tenuipes is 'n struik of 'n klein boom wat hoort tot die genus Searsia. Die spesie is endemies aan Zimbabwe.
Christopher Lloyd
Christopher Lloyd (gebore 22 Oktober 1938) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Back to the Future (1985), Who Framed Roger Rabbit (1988), Back to the Future Part III (1990), en Addams Family Values (1993).
Benvenuto Cellini
Benvenuto Cellini (3 November 1500 - 13 Februarie 1571) was 'n Italiaanse goudsmid, beeldhouer en skrywer. Sy bekendste bestaande werke sluit die Saliera in Wene se Kunsthistorisches Museum, die beeldhouwerk Perseus met die hoof van Medusa, en sy outobiografie, in. Laasgenoemde is al beskryf as "een van die belangrikste dokumente van die 16de eeu."
Jeugjare
Benvenuto Cellini is gebore in Florence in die hedendaagse Italië. Sy ouers was Giovanni Cellini en Maria Lisabetta Granacci. Hulle het eers 18 jaar na hul huwelik hul eerste kind verwek. Benvenuto was die tweede kind van die gesin. As die seun van 'n musikant en bouer van musikale instrumente was Benvenuto bestem om musikant te word. Toe hy vyftien was het sy vader egter op teësinnige wyse ingestem daartoe dat hy as vakleerling aangestel word deur Antonio di Sandro, 'n goudsmid. Op 16-jarige ouderdom het Benvenuto reeds aandag begin trek in Florence vanweë sy deelname aan 'n betoging saam met ander jeugdiges. Hy is gevolglik vir ses maande verban, en was woonsaam in Siena, waar hy gewerk het vir 'n goudsmid genaamd Fracastoro. Vanaf Siena het hy verhuis na Bologna, waar hy 'n meer bekwame fluitspeler geword het en vooruitgang gemaak het as goudsmid. Na 'n besoek aan Pisa en twee periodes in Florence (waar hy besoek ontvang het van die beeldhouer Pietro Torrigiano), het hy op 19-jarige ouderdom na Rome verhuis.
Werk in Rome
Vanaf Florence het hy vertrek na die hof van die hertog van Mantua en weer terug na Florence. By sy terugkeer na Rome is hy betrek by die maak van juweliersware en was hy ook in diens gewees van die pouslike munt. In 1529 het sy broer Cecchino 'n korporaal van die Romeinse Wag gedood, waarna hy op sy beurt gewond is deur 'n infanteris, waaraan hy later dood is. Kort daarna het Benvenuto sy broer se moordenaar gedood. Cellini het egter erken dat sy broer se moordenaar in selfverdediging opgetree het. Cellini het hierna na Napels gevlug ten einde die gevolge te ontkom van 'n geskil met 'n prokureur, Ser Benedetto, wie hy gewond het. Cellini het egter deur die invloed van verskeie kardinale 'n vryskelding verkry. Hy het die guns gewen van die nuwe pous, Paulus III, nieteenstaande die pleging van 'n verdere moord tydens die "Interregnum" ('n interregnum is die Latynse uitdrukking vir 'n tussenregering), drie dae na die dood van Pous Clemens VII in September 1534. Die vierde slagoffer was 'n mededinger, Pompeo van Milaan.
Ferrara en Frankryk
Die komplotte van Pier Luigi Farnese het gelei tot Cellini se aftog uit Rome na Florence en Venesië, waar hy met groter eer as voorheen ontvang is. Op die ouderdom van 37, toe hy teruggekeer het van 'n besoek aan die Franse hof, is hy gevange geneem op 'n aanklag (blykbaar vals) dat hy die juwele van die pous se tiara tydens die oorlog gesteel het. Hy was beperk tot die Castel Sant'Angelo, het ontsnap, maar is weer gevang, en het verwag dat hy ter enige tyd 'n galgedood op die steier sou sterf. Terwyl hy in 1539 in die tronk was, was Cellini die teiken van 'n sluipmoordpoging deur die inname van diamantpoeier; die poging het egter misluk omdat 'n ander tipe edelsteen gebruik is. Die ingryping van Pier Luigi se vrou, en veral die van die kardinaal d'Este van Ferrara, het uiteindelik gelei tot Cellini se vrystelling, en uit dankbaarheid het hy 'n pragtige beker aan d'Este gegee.
Cellini het daarna aan die hof van Francis I van Frankryk in Fontainebleau en Parys gewerk. Cellini het sommige van sy vroulike modelle as minnaresse geneem. Hy het ook in 1544 'n buite-egtelike dogter by een van die minnaresse verwek terwyl hy in Parys was, wie hy Costanza genoem het. Cellini was van mening dat die hertogin Duchesse d'Étampes teen hom gekant was, en het geweier om met die koning se gunstelinge te versoen. Hy kon nie meer sy vyande by wyse van die swaard stilmaak soos wat hy dié sulkes in Rome stilgemaak het nie.
Finale terugkeer na Florence en afsterwe
Na etlike jare van produktiewe werk in Frankryk, maar geteister deur byna voortdurende professionele konflikte en geweld, het Cellini na Florence teruggekeer. Daar het hy weer sy vaardighede as 'n goudsmid opgeneem. Hy is hartlik verwelkom deur hertog Cosimo – wat hom verhef het tot die posisie van hofbeeldhouer en vir hom 'n elegante huis in Via del Rosario (waar Cellini 'n gietery gebou het) gegee het, met 'n jaarlikse salaris van tweehonderd scudi. Cosimo het hom opdrag gegee om twee betekenisvolle bronsbeeldhouwerke te maak: 'n borsbeeld van homself, en Perseus met die hoof van Medusa (wat in die Lanzi-loggia in die sentrum van die stad geplaas sou word).
In 1548 is Cellini deur 'n vrou genaamd Margherita daarvan beskuldig dat hy sodomie gepleeg het met haar seun Vincenzo, waarna hy tydelik gevlug het na Venesië. Dit was egter nóg die eerste, nóg die laaste keer dat Cellini beskuldig is van sodomie (een keer met 'n vrou en ten minste drie keer met mans gedurende sy leeftyd), wat lig werp op sy homoseksuele of biseksuele neigings. Hy is byvoorbeeld in 1523 as jong man gevonnis om 12 staia meel te betaal op grond van sy verhoudinge met 'n ander jong man genaamd Domenico di Ser Giuliano da Ripa. Intussen is daar in Parys klagtes teen hom gebring deur 'n voormalige model en minnares dat hy haar "ná die Italiaanse mode" (i.e., sodomie) behandel het.
Gedurende die slag van Marciano (teen Siena) in 1554 is Cellini aangestel om die versterkings van Florence te verbeter en, alhoewel hy sleg behandel is deur sy hertoglike beskermhere, het hy voortgegaan om die bewondering en agting van sy mede burgers te geniet deur die manjifieke werke wat hy gemaak het. Volgens Cellini se outobiografie was dit gedurende hierdie tydperk dat sy persoonlike mededinging met die beeldhouer Baccio Bandinelli gegroei het. Op 26 Februarie 1556 het Cellini se vakleerling, Fernando di Giovanni di Montepulciano, sy mentor daarvan beskuldig dat hy hom verskeie kere gesodomiseer het terwyl Cellini hom "vir vyf jare in sy bed gehou het as 'n vrou". Hierdie keer was die straf 'n heftige boete van 50 goue scudi, en vier jaar se tronkstraf, versag tot vier jaar huisarres danksy die ingryping van die Medici. Tydens 'n openbare woordewisseling voor Hertog Cosimo I de' Medici, het Bartolomeo Bandinelli hom toegesnou as Sta cheto, soddomitaccio! (Hou jou bek, jou vuil sodomiet!) Cellini het dit beskryf as 'n gruwelike belediging, en gepoog om dit af te lag.
Nadat hy vir 'n kort ruk 'n klerikale loopbaan probeer volg het, het hy in 1562 in die huwelik getree met 'n bediende genaamd Piera Parigi, saam met wie hy vyf kinders gehad het, van wie slegs 'n seun en twee dogters hom oorleef het.
Standbeelde
Bykomend tot sy werk in goud en silwer het Cellini ook groter beelhouwerke gemaak. Een van die hoofprojekte van sy Franse periode is waarskynlik die Goue Hek vir die Château de Fontainebleau. Slegs die brons timpaan van hierdie onvoltooide werk, wat die Nimf van Fontainebleau (Parys, Louvre) voorstel, bestaan nog. Die volledige detail daarvan kan egter bestudeer word by wyse van argiewe, voorbereidende tekeninge en afgietsels.
By sy terugkeer vanaf Frankryk na sy tuisstad Florence in 1545 het Cellini 'n bronsborsbeeld van Cosimo I Medici, die groothertog van Toskane, gemaak. Cellini het op hierdie standbeeld drie antropomorfiese koppe bygevoeg op die wapenrusting van die hertog. Die eerste is op "groteske" wyse geleë op die regterskouer van Cosimo. Die dekoratiewe kop bestaan uit die gelaatsrekke van 'n sater, leeu en 'n man. Twee verdere koppe, heelwat kleiner as die eerste kop en byna identies, kan gevind word benede die sleutelbeen aan die voorkant van die borsbeeld. Cellini se mees treffende beeldhouwerk is die bronsgroep van Perseus met die hoof van Medusa, 'n werk (aanvanklik voorgestel deur hertog Cosimo I de' Medici) wat tans in die Loggia dei Lanzi in Florence staan. Dit was naamlik Cellini se poging om te verbeter op Michelangelo se Dawid en Donatello se Judith en Holofernes. Die maak van hierdie werk het Cellini baie hoofbrekens besorg, maar dit is kort na die voltooiing daarvan as 'n meesterstuk bestempel. Die oorspronklike reliëf van die voet van die voetstuk—Perseus en Andromeda—word tans gehuisves in die Bargello; vervang met 'n gietwerk.
Teen 1996 het eeue se besoedeling die standbeeld egter beskadig. In Desember 1996 is dit verwyder uit die loggia en vervoer na die Uffizi vir restourasie. Dit was 'n uitgerekte proses; die gerestoureerde standbeeld is eers in Junie 2000 teruggeplaas.
Dekoratiewe kuns
Onder Cellini se kunswerke, waarvan baie vergaan het, is 'n kolossale Mars-werk vir 'n fontein in Fontainebleau en die bronswerke van die deurgang; munte vir die pouslike en Florentynse state; 'n lewensgrootte silwer Jupiter en 'n brons borsbeeld van Bindo Altoviti. Bykomend tot die bronsstandbeeld van Perseus en die medaljes waarna hierbo verwys is, is van Cellini se verdere bestaande kunswerke 'n medalje van Pous Clemens VII; 'n getekende portretmodel van Franciskus; 'n medalje van kardinaal Pietro Bembo en die gevierde goue emalje en ivoor stuk wat bekendstaan as die Saliera, gemaak vir Franciskus I van Frankryk in Wene. Hierdie ingewikkelde 26-cm-hoë beeldhouwerk, met 'n waarde wat konserwatief geskat word teen 58,000,000 schilling, is aangevra deur Franciskus I. Die hooffigure daarvan is 'n naakte seëgod en 'n vrou wat teenoor mekaar plaasneem met verstrengelde bene, wat op simboliese vlak die planeet Aarde voorstel. Saliera is op 11 Mei 2003 gesteel uit die Kunsthistorisches Museum deur 'n dief wat die steierwerk rondom die museum geklim het en die vensters gebreek het ten einde toegang te verkry tot die museum. Die dief het die alarms laat afgaan, wat geïgnoreer is as valse alarms. Derhalwe het die diefstal onopgemerk gebly tot 8:20 am. Die Saliera is op 21 Januarie 2006 teruggevind deur die Oostenrykse polisie en later teruggegee aan die Kunsthistorisches Museum, waar dit tans vertoon word in die Kunstkammer. Een van die belangriker werke deur Cellini uit sy latere loopbaan is 'n lewensgrootte naakte kruisbeeld wat gemaak is van marmer. Alhoewel die oorspronklike gedagte was dat dit geplaas sou word by sy graftombe, is die kruisbeeld verkoop aan die Medici-familie, wat dit op hul beurt aan Spanje gegee het. Die kruisbeeld word tans gehuisves in die El Escorial-klooster naby Madrid, waar dit in gewysigde vorm vertoon word – die kooster het 'n lendekleed en 'n doringkroon daaraan bygevoeg. Cellini het die gietvorms vir verskeie munte en medaljes geskep terwyl hy verbonde was aan die munt tydens die heerskappy van Pous Clemens VII en later Pous Paulus III, welke steeds te sien is by die ongebruikte munt. Hy was ook in diens van Alessandro de Medici, hertog van Florence, vir wie hy in 1535 'n 40-soldi stuk met 'n borsbeeld van die hertog aan een kant, en die staande figure van die heiliges Cosima en Damian aan die ander kant, gemaak het. Sommige kenners meen dat verskeie gedenkplate Cellini se werk is, soos "Jupiter verpletter die Reuse" en die "Geveg tussen Perseus en Phineus". Ander werke, soos die borsbeeld van Cellini word nie direk aan hom toegeskryf nie, maar aan sy werkswinkel.
Verlore werke
Die vernaamste werke sluit die onvoltooide kelk wat bedoel was vir Pous Clemens VII; 'n goue boekomslag vir 'n gebedeboek as geskenk van Pous Paulus III aan Karel V van die Heilige Romeinse Ryk, wat beide deeglik beskryf word in Cellini se outobiografie; 'n silwer standbeeld van Jupiter, Vulcanus en Mars, geskep vir Franciskus I van Frankryk gedurende sy verblyf in Parys; 'n borsbeeld van Julius Caesar en 'n silwer beker vir die kardinaal van Ferrara in. Die manjifieke goue knoop wat deur Cellini geskep is vir die skouermantel van Pous Clemens VII, blyk opgeoffer te gewees het deur Pous Pius VI (saam met verskeie ander skatte van onskatbare waarde deur die goudsmid) ten einde die 30 miljoen franke bymekaar te maak wat vereis is deur Napoleon I by die beëindiging van die veldtog teen die Pouslike State in 1797. Volgens die bepalings van die verdrag is die pous toegelaat om 'n derde van die bedrag in juweliersware te vereffen. In die drukkamer van die Britse Museum is drie waterkleur-tekeninge van hierdie pragtige knoop deur F. Bertoli, wat geskilder is in opdrag van 'n Engelsman genaamd Talman tydens die eerste helfte van die 18de eeu.
Tekeninge en sketse
Die bekende tekeninge en sketse deur Benvenuto Cellini is as volg:
Outobiografie
Die outobiografie van Benvenuto Cellini is in die jaar 1558 op 58-jarige ouderdom begin, en het net voor sy laaste reis na Pisa rondom die jaar 1563, toe Cellini ongeveer 63 jaar oud was, abrup geëindig. Die memoires gee 'n gedetailleerde weergawe van sy besondere loopbaan, sowel as sy liefdes, haat, passies en genot, en is geskryf in 'n energieke en direkte styl. 'n Kritikus, Herbert Maryon, het geskryf dat "Ander goudsmede fyner werk gedoen het, maar Benvenuto Cellini is die skrywer van die wonderlikste outobiografie wat al ooit geskryf is." Cellini se skryfwerk toon 'n duidelike mate van selfagting, wat soms in uitspattighede uitloop wat onmoontlik is om te verreken. Hy skryf selfs op 'n selfvoldane manier hoe hy sy moorde oorweeg het voordat hy dit uitgevoer het.
Kaokoveld
Die Kaokoveldwoestyn is 'n kuswoestyn in die noorde van Namibië en suide van Angola.
Benvenuto Cellini
Outobiografie
Die outobiografie is in Engels vertaal deur Thomas Roscoe, John Addington Symonds, Robert H.H. Cust, Sidney J.A. Churchill (1910) en Anne Macdonell. Dit word beskou as 'n klassieke werk en word ook algemeen beskou as een van die meer kleurvolle outobiografieë (sekerlik die belangrikste outobiografie uit die Renaissance).
Kaokoveld
Die Kaokoveldwoestyn beslaan 'n kusstrook wat 45 700 vk kilometer beslaan, van 13° tot 21°S en word begrens deur die Atlantiese Oseaan in die weste, die Namibiese savanneboslande in die ooste, en die Namibwoestyn in die suide. Dit sluit die Moçâmedes-woestyn van suidelike Angola in. Die Kaokoveld is 'n geharde woestyn van drywende sandune en klipperige berge. Dit ontvang die meeste van sy reënval gedurende die somer, wat dit onderskei van die aangrensende Namib-woestyn in die suide, wat die meeste van sy reën gedurende die winter ontvang. Die Kunenerivier is die enigste permanente waterloop, maar baie droë rivierlope (insluitend die Hoanib-, Hoarusib- en Khumib-riviere) dra vog deur die woestyn en is die tuiste van diere, insluitend olifante, swartrenosters en kameelperde. Andersins is die area antieke woestynsand, bevogtig deur af-en-toe kusmis.
Empodium namaquensis
Die namakwasterretjie (Empodium namaquensis) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Empodium behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap.
Kaokoveld
Flora
Die Kaokoveld is die tuiste van Welwitschia mirabilis, 'n plant wat geen nabye lewende familie het nie.
Benvenuto Cellini
Ander worke
Cellini het verhandelinge geskryf oor die kuns van die goudsmede, oor beeldhouwerk en oor ontwerp.
In die werke van andere
Die volgende is 'n lys van werke wat beïnvloed is deur Cellini of wat verwys na hom of sy werke:
Empodium plicatum
Die ploegtydblommetjie (Empodium plicatum) is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Empodium behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap.
Kaokoveld
Fauna
Die Kaokoveld is die tuiste van 'n aantal endemiese reptiele terwyl groot soogdiere insluitend woestynolifante (Loxodonta africana), swartrenosters (Diceros bicornis) en kameelperde (Giraffa camelopardalis) die rivierbeddings besoek. Daar is groot voëllewe, insluitend die endemiese Aspoestertjie-wasbek (Glaucestrilda thomensis) op die Kunenerivier.
Bedreigings en bewaring
Die Skedelkus- Nasionale Park strek vir 500 km langs die kus van Namibië en is die belangrikste beskermde gebied in die streek, saam met ander kleiner bewarea in die binneland. Baie van die gebied was voorheen beskerm onder Wildreservaat 2, wat in grootte verklein is om in 1967 Etosha Nasionale Park te word, met 'n daaropvolgende toename in stropery en meer onlangs onbeheerde veldry. Daar is 'n gebied van sandduine in die Iona Nasionale Park in Angola.
Searsia ruspolii
Searsia ruspolii is 'n struik wat hoort tot die genus Searsia. Die struik is inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Kenia en Uganda.
Jaspis johnstonii
Jaspis johnstonii is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
George Bellamy (akteur)
George Bellamy (10 Julie 1866 – 26 Desember 1944) was 'n Engelse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Christian (1915), The Tiger Woman (1917), Lorna Doone (1920), en Little Dorrit (1920).
Jaspis johnstonii
Die spons behoort tot die genus Jaspis en tot die familie Ancorinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1862 deur Schmidt.
Lophophysema australicum
Lophophysema australicum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die glassponse (Hexactinellida). Die spons lewe in die diepsee. Die skelet van die spons bestaan uit spikula van kiesel.
Searsia rogersii
Searsia rogersii is 'n struik wat hoort tot die genus Searsia. Die spesie is inheems aan Eswatini, Mosambiek en Mpumalanga.
Lophophysema australicum
Die spons behoort tot die genus Lophophysema en tot die familie Hyalonematidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1999 deur Tabachnick & Lévi.
Searsia rosmarinifolia
Die roosmaryntaaibos (Searsia rosmarinifolia) is 'n struik wat hoort tot die genus Searsia. Die spesie is endemies aan die Oos- en die Wes-Kaap.
Soendanese
Die Soendanese (L.W. moenie verwar met Soedannees nie) is 'n etniese groep inheems aan die Indonesiese eiland Java. Met sowat 40 miljoen mense (soos in 2010) vorm hulle die tweede grootste etniese groep in Indonesië na die Javane. Die Soendanese is oorwegend Moslems. In hul eie taal Soendanees staan die groep bekend as Urang Sunda, en Orang Sunda of Suku Sunda in die nasionale taal Indonesies.
Die Soendanese is tradisioneel gekonsentreer in die provinsies van Wes-Java, Banten, Djakarta, en die westelike deel van Sentraal-Java. Soendanese migrante kan ook gevind word in Lampung en Suid-Sumatra. Die provinsies van Sentraal- en Oos-Java is die tuiste van die Javane, Indonesië se grootste etniese groep.
Die Soendanese kultuur het 'n aantal ooreenkomste met die Javaanse kultuur, maar dit verskil deur meer Islamitiese invloede, met minder Hindoe-Boeddhistiese elemente en het 'n minder rigiede stelsel van sosiale hiërargie.
Die gemeenskaplike identiteit wat Soendanese saambind is hul taal en kultuur.
Senegalia schlechteri
Senegalia schlechteri  is 'n struik wat deel van die Fabaceae familie is. Die plant is endemies aan Mosambiek.
Lychnocystis superstes
Lychnocystis superstes is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die glassponse (Hexactinellida). Die spons lewe in die diepsee. Die skelet van die spons bestaan uit spikula van kiesel.
Die spons behoort tot die genus Lychnocystis en tot die familie Aulocystidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1880 deur Schmidt.
Malacosaccus coatsi
Malacosaccus coatsi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die glassponse (Hexactinellida). Die spons lewe in die diepsee. Die skelet van die spons bestaan uit spikula van kiesel.
Jaspis lutea
Die spons behoort tot die genus Jaspis en tot die familie Ancorinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1886 deur Carter.
Glenda Kemp
Glenda Kemp (gebore 1949) is ‘n Suid-Afrikaanse ontkleedanseres, aktivis en onderwyseres.
Malacosaccus coatsi
Die spons behoort tot die genus Malacosaccus en tot die familie Euplectellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1910 deur Topsent.
Kamdebooboekenhout
Die Kamdebooboekenhout (Faurea recondita) is 'n boom wat deel vorm van die Faurea-genus (die boekenhoutbome). Dit is endemies aan die Kamdeboo-berge. Die spesie is eers in 2013 geïdentifiseer nadat dit in 2008 ontdek is. Die boom word gemiddeld twee meter hoog. Dit het baie ooreenkomste met Faurea coriacea wat in Madagaskar voorkom.
In Engels staan dit as die Kamdeboo beechwood bekend. Die boom se FSA-nommer is 745.
Glenda Kemp
Vroeë lewe
Glenda Kemp is op 13 Mei 1949 in die Kaapprovinsie gebore. As jong meisie het sy saam met haar ma, stiefpa en jonger broer in die werkersklasvoorstad La Rochelle gewoon. Haar twee ouer broers en susters was in 'n weeshuis in Potchefstroom; sy sou later ook na die weeshuis gestuur word. Kemp is deur Tannie en Oom Baumbach in hul Christelike huis in die klein boerderydorpie Swartruggens aangeneem. In 1969 het sy by die Onderwysersopleidingskollege in Potchefstroom ingeskryf. Dit was hier waar sy dans ontdek het; haar vaardigheid wat beide waardeer en veroordeel sou word, in die toekoms.
"Niks anders het saak gemaak toe ek gedans het nie. Ek het geleef vir die musiek en die woorde en wou dit deel met wie ook al na my gekyk het... die hoofrede waarom ek meer danswerk geneem het, was as gevolg van die bevrediging wat dit my gegee het om my omstandighede te ontsnap."
Sy het later na die Goudstad-onderwysersopleidingskollege in Johannesburg gegaan om voort te gaan met dans in Go-go-dansklubs.
Ontkleedanseres
Dit was gedurende die konserwatiewe 1970's, dat Kemp met "Oupa", haar troeteldier luislang, begin ontkleedanse doen het. Haar “skandalige” optrede en haar uitdagende bewegings het veroorsaak dat die ontugpolisie hul bes gedoen het om haar te stop, sonder sukses.
"Niemand het verwag dat ek my identiteit sou verander en as 'n swart vrou op 'n wit verhoog sou dans te midde van apartheidswette nie. Ek het rondgegaan en stof opgeskop."
Dirk de Villiers het Snake Dancer gemaak en Kemp die geleentheid gegee om haar storie in 'n vollengte rolprent te vertel. Die rolprent is nie goed deur die Suid-Afrikaanse publiek ontvang nie. Sy het beplan om haar slang en dans agter te laat en 'n onderwysloopbaan te volg. Haar bekendheid het gelei tot baie verwerpings by onderhoude vir onderwysposte. Sy het daarna na Londen gereis om haar dansloopbaan daar voort te sit. Sy het vir Paul Raymond (uitgewer) gewerk in die Raymond Revuebar ] en by die Windmill-teater. Sy het ook 'n afloshuismoeder by Epworth Kinderhuis geword.
Later lewe
In die 1980's het Glenda haar dansloopbaan laat vaar, teruggetrek na Suid-Afrika, 'n gesin saam met haar man, Karl Koczwara, begin en haar onderwysopleiding voltooi en 'n onderwyseres geword. Sy het teruggekeer na die Christelike geloof van haar vroeë tienerjare, en 'n lekebediening aan kinders en aan die kwesbare mense van die samelewing begin, insluitend prostitute en dwelmverslaafdes. Sy woon nou in Durban na haar aftrede.
Koczwara en Kemp is in 1982 getroud, en is uiteindelik in 1991 geskei. Op 12 Julie 2019 is Koczwara in sy Johannesburgse huis met 'n hamer doodgeslaan.
Wilhelm Tell
Wilhelm Tell (Frans: Guillaume Tell; Engels: William Tell; Italiaans Guglielmo Tell) is ŉ volksheld van Switserland. Volgens die legende, was Tell ŉ puik skut met ŉ kruisboog. Dit is ook Tell wat Albrecht Gessler vermoor het, ŉ Oostenrykse hertog van die Huis van Habsburg, in Altdorf, Uri. Tell se uitlokkende aard, het die volk tot rebellie aangemoedig.
Terwyl Albrecht I, hertog van Oostenryk, Duitse koning was (1298-1308), wou hy Switserland - waarvan hy as graaf van Habsburg reeds 'n deel besit het - heeltemal onder sy heerskappy bring. Derhalwe het hy die koninklike landvoogde oor die Switserse woudkantons (kanton = distrik) Uri, Schwyz en Unterwalden opdrag gegee om strenger teen die bevolking op te tree. Veral Gessler, die landvoog van Uri en Schwyz, het die klompie regte wat die volk nog gehad het, onder sy voete vertrap.
''Ons wil een enkele volk van broers wees, wat in geen nood en gevaar geskei word nie. Ons wil vry wees, soos ons vaders was, liewer dood as om in knegskap te lewe. Ons vertrou op die hoogste God en sal nie die mag van mense vrees nie.''
Intussen het Gessler op die dorp Altdorf ŉ paal laat plant en daarop 'n Oostenrykse hertoghoed gesit. Alle verbygangers moes voor die hoed buig asof dit die landvoog self was. Toe Wilhelm Tell en sy seun Walter daar verbyloop en Tell opsetlik die hoed miskyk, het die bewakers van die hoed hom dadelik in hegtenis geneem. Tell, die skoonseun van Walter Furst en 'n gesiene burger van Bürglen in Uri, was 'n meesterskut met die kruisboog.
Gessler het besluit dat Tell weens sy opruiende gesindheid eintlik die dood verdien en dat sy seun met hom moet sterf. Hy kon egter sy lewe en die van Walter red indien hy 'n appel van die kop van die seun kon afskiet sonder om hom te wond. Op hierdie manier in die hoek gedryf, het Tell besluit om die skoot te waag. Hy het versigtig agteruitgetree, sy boog gespan en aangelê. Met 'n swiepgeluid het die pyl die boog verlaat  en die appel op sy seun se kop in twee gekloof.
Toe vra die landvoog Tell waarom hy dan twee pyle uit sy, koker gehaal het. Eers nadat die landvoog sy lewe gewaarborg het, het Tell geantwoord dat hy die tweede pyl vir Gessler reggehou het – as hy sy kind raakgeskiet het. Hierdie antwoord het Gessler oortuig dat Tell veels te gevaarlik was en hy het opdrag gegee dat Tell geboei en na sy vesting Küssnacht gebring moes word. Tydens die vaart oor die meer na die kasteel het 'n geweldige storm skielik opgesteek.
Die skeepslui was radeloos, en Gessler het aan Tell, wat ook as 'n kranige stuurman bekend was, sy vryheid beloof indien hy hulle red. Tell is losgemaak, maar hy het die boot so gestuur dat dit naby die steil oewer by Axenstein verbygedryf het. Daar het hy sy kruisboog gegryp en met een reuse-sprong van die boot op 'n rotspunt gespring, wat sedertdien as die Tellplaat bekend staan. In 'n kloof buite Küssnacht het Tell Gessler gaan voorlê en hom doodgeskiet.
Kort daarna het die volk in opstand gekom en die vestings van die hooghartige landvoogde bestorm. Daar word verder van Tell vertel dat hy nog in 1315 in die slag by Morgarten geveg het, waar die Switsers 'n Oostenrykse ridderleër vernietigend verslaan het. Volgens oorlewering het hy as ou man verdrink terwyl hy 'n kind uit 'n rivier wou red.
Die Switserse vryheidsheld
Tell se dade is legendaries. Geen geskiedskrywer betwis egter vandag die reg van die Switsers om Wilhelm Tell se nagedagtenis te eer asof hy werklik gelewe het nie: toneelstukke oor die lewe van Tell word jaarliks in Altdorf en Interlaken opgevoer, in Bürglen is 'n Tellmuseum en aan die Vierwoudstedemeer is 'n Tell-kapel. En almal wat verdrukking meegemaak het of daardeur bedreig is, word vandag nog deur Schiller se drama ontroer.
Empodium veratrifolium
Empodium veratrifolium is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Empodium behoort. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap. Dit het 'n voorkomsgebied van kleiner as 500 km² en daar is vyftien subpopulasies; die plant kom van Lambertsbaai tot by Saldanhabaai op die Saldanha-strandveld voor. Die plant het van sy habitat verloor weens ontwikkeling aan die kus. Indringerplante word ook 'n bedreiging.
Lophophysema inflatum
Lophophysema inflatum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die glassponse (Hexactinellida). Die spons lewe in die diepsee. Die skelet van die spons bestaan uit spikula van kiesel.
Die spons behoort tot die genus Lophophysema en tot die familie Hyalonematidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Schulze.
Mark Proksch
Mark Proksch (gebore 19 Julie 1978) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Office (2005), Drunk History (2013), Better Call Saul (2015), en What We Do in the Shadows.
Jaspis laingi
Jaspis laingi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Jaspis en tot die familie Ancorinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Pulitzer-Finali.
Jake Lloyd
Jake Lloyd (gebore 5 Maart 1989) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Jingle All the Way (1996), Unhook the Stars (1996), en Star Wars: Episode I - The Phantom Menace (1999).
Ding an sich
In die Kantiaanse filosofie is die ding op sigself (Duits: Ding an sich) die status van objekte soos hulle is, onafhanklik van hul voorstelling en waarneming. Die konsep van die ding op sigself is deur die Duitse filosoof Immanuel Kant bekendgestel, en is oor die volgende eeue met kontroversie onder latere filosowe teëgekom. Dit is nou verwant aan Kant se konsep van noumena of die objek van ondersoek, in teenstelling met die verskynsel, sy manifestasies.
Kantiaanse filosofie
In sy leerstelling van transendentale idealisme het Kant aangevoer die som van alle objekte, die empiriese wêreld, is 'n kompleks van verskynings waarvan die bestaan en verband slegs in ons voorstellings voorkom. Kant stel die ding op sigself soos volg in: