cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Breytie Breytenbach
Bydrae tot die Afrikaanse teater
Na sy aftrede in Februarie 1967 is hy onder meer ere-kurator van die Sentrum vir S.A. Teater van die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing en adviseur vir die Pretoria Theatre Organisation, ’n organisasie wat poog om inheemse swart teater in Suid-Afrika te bevorder. Hy is in 1969 medestigter en eerste vise-president van die South African Institute for Theatre Technology (SAITT), kurator van die Nasionale Dokumentasiesentrum vir Uitvoerende Kunste by die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (1971–1972) en voorsitter van die Raad van Direkteure van die Theatre Residential Clubs (1981–1984). Hy dien ook in die raad van direkteure van Dalro, die Markteater Trust en die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN).
In die gemeenskapslewe hou hy verskeie posisies in opvoedkundige en maatskaplike werk en is ’n aktiewe lid van die Rotariër-beweging. Nadat hy met die aktrise E. Tiffin getroud was, trou hy in 1968 met Doris Lancaster, oorspronklik van Engeland, wat vir lank sy sekretaresse was by die NTO.
Hy is op 2 Maart 1984 op 80 jarige ouderdom in die H.F. Verwoerdhospitaal in Pretoria oorlede nadat hy lewenslank homself vir die bevordering van Suid-Afrikaanse teater beywer het.
Skryfwerk
Saam met Temple Hauptfleisch stel hy die versamelbundel Die kleiner kosmos saam, waarin dramas van Uys Krige, Pirow Bekker, Temple Hauptfleisch en Hennie Aucamp opgeneem word.
Eerbewyse
Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ken in 1951 ’n Erepenning aan hom toe vir sy rol in die uitbouing van die Afrikaanse toneel. Die Breytenbach-teater in Pretoria word in 1967 na hom vernoem. In 1980 ken die Universiteit van die Witwatersrand ’n eredoktorsgraad in die Regte aan hom toe in erkenning vir sy bydrae tot toneeladministrasie in Suid-Afrika. In 1984 word die huldigingsbundel Die Breytie-boek, onder redaksie van Temple Hauptfleisch, aan hom opgedra en in dieselfde jaar verskyn A brief summary of the life and achievements of dr. P.P.B. Breytenbach, wat deur sy vrou saamgestel is.
The Oval
The Oval kan na een van die volgende verwys:
Corallistes elegantior
Corallistes elegantior is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Corallistes en tot die familie Corallistidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Schmidt.
Jane Curtin
Jane Curtin (gebore 6 September 1947) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Coneheads (1993) en I Love You, Man (2009), en in die televisiereekse Kate & Allie (1984) en 3rd Rock from the Sun (1996).
Margerie Bonner
Margerie Bonner (17 Februarie 1905 – 28 September 1988) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Riding Romance (1925), The Ancient Highway (1925), Rapid Fire Romance (1926), en Paying the Price (1927).
Middelburg, Mpumalanga
Middelburg is 'n groot dorp in Mpumalanga, naby Witbank, in Suid-Afrika. Die nedersetting het 'n bevolking van 87 348 in 2011 gehad.
Geskiedenis
Die dorp is eers gestig op die plase Klipfontein en Keerom langs die Klein Olifantsrivier in 1859 en was aanvanklik ook deel van die Republiek van Lydenburg. In 1864, op aandrang van ds. Frans Lion Cachet, is die dorp verskuif na die plaas Sterkfontein waar die dorp uitgelê en Nasareth genoem is. In 1872 is die naam verander, op aandrang van pres TF Burgers, na Middelburg omdat die dorp halfpad tussen Pretoria en Lydenburg lê en Nasareth hom aan melaatsheid laat dink het.
Distrik
Die munisipale gebied is 3 976 km2 groot en steenkool word op groot skaal hier ontgin. Gedurende die 1970's is 'n spoorlyn gebou vanaf Broodsnyersplaas 35 km suid van Middelburg wat aansluit by die groot steenkoolspoorlyn na Richardsbaai. Sodoende kan steenkool en antrasiet uitgevoer word. Beesboerdery word beoefen terwyl mielies, wol en aartappels ook belangrike produkte is.
Lucio Costa
Lúcio Marçal Ferreira Ribeiro Lima Costa (* 27 Februarie 1902 in Toulon, Frankryk; † 13 Junie 1998 in Rio de Janeiro) was 'n Brasiliaanse argitek, stadsbeplanner en professor. Costa word as een van die pioniers van moderne argitektuur in Brasilië beskou en het internasionale bekendheid met sy ontwerp vir die nuwe hoofstad Brasília, die Plano Piloto, verwerf.
Opleiding en vroeë ontwerpe
Aangesien sy vader, admiraal Joaquim Ribeiro da Costa, lid van die diplomatieke diens van Brasilië was, is Lucio Costa in Europa grootgemaak en het by die Royal Grammar School in Newcastle (Verenigde Koninkryk) en die Collège National in Montreux (Switserland) skool gegaan. In 1917 het hy na Brasilië teruggekeer en hier enkele jaar later 'n akademiese opleiding in argitektuur by die Escola Nacional de Belas Artes (Nasionale Skool van Skone Kunste) in Rio de Janeiro gevolg. Hierdie skool het destyds nog die klemtoon op onderwys in die Neoklassieke styl gelê. In 1924 het Costa sy graad in argitektuur behaal.
In sy eerste beroepsjare as argitek het Costa hoofsaaklik geboue in die Neoklassieke styl ontwerp, maar hierdie tradisie uiteindelik gebreek om ook invloede van die Frans-Switserse argitek Le Corbusier in sy ontwerpe te verwerk en met tradisionele elemente van die Brasiliaanse boukuns te vermeng. Sy vennoot in hierdie periode was die Oekraïens-gebore argitek Gregori Warchavchik wat as die skepper van die eerste Brasiliaanse woongebou in die moderne styl beskou word. In 1930 is Costa as hoof van die Nasionale Skool van Skone Kunste benoem met die opdrag om die onderwys in beeldende kunste te vernuwe en 'n kursus in moderne argitektuur in te stel.
Die veranderings, wat deur Costa ingevoer is, het ook uitwerkings op die struktuur en gees van die skool se jaarlikse tentoonstelling van argitektuur gehad - naas oudgediende deelnemers het vir die eerste keer ook verteenwoordigers van nuwe stromings, wat hoofsaaklik uit São Paulo gekom het, hul ontwerpe vertoon. Die 38ste Exposição Geral ("Algemene tentoonstelling"), wat in 1931 gehou is, is dan ook die Salão revolucionário of "Rewolusionêre tentoonstelling" genoem.
Een van die jong studente, wat die vernieude argitektuur-kursus aan die skool gevolg het, was Oscar Niemeyer.
Costa was daarvan bewus dat Le Corbusier en sy nuwe generasie van argitekte uiters belangrik vir die kulturele veranderings in Brasilië sou wees en het hom sodoende in 1936 oorreed om aan 'n reeks konferensies deel te neem. Tydens sy besoek aan die land het Le Corbusier ook saamgewerk om 'n kantoorgebou vir die nuutgeskepte Departement van Onderwys en Openbare Gesondheid te ontwerp. Die moderne boustyl van die projek was in ooreenstemming met die beleid van die diktatoriese Vargas-regering om 'n moderne en vooruitstrewende voorkoms aan die land te gee. Alhoewel Costa uitgenooi is om die projek alleen op die been te bring, het hy liewer besluit om die nuwe gebou saam met 'n span te ontwerp wat naas sy oud-skolier Oscar Niemeyer ook sy vennote Carlos Leão, Ernani Vasconcellos, Jorge Moreira en Affonso Eduardo Reidy ingesluit het.
Costa sy leidende rol in die moderne Brasiliaanse boukuns het in 1939 uit sy ontwerp vir die Brasiliaanse pawiljoen op die New Yorkse Wêreldtentoonstelling geblyk, 'n projek wat hy saam met Oscar Niemeyer en Paul Lester behartig het. Ander bekende projekte was die woonkwartier Parque Guinle in Rio de Janeiro (1948) en die Hotel do Park São Clemente in Nova Friburgo.
'n Nuwe hoofstad
Sy mees befaamde projek was die ontwerp vir 'n nuwe hoofstad. In 1957 is 'n kompetisie vir die bouplan uitgeskryf, en Costa het sy idee vir 'n voorontwerp ingedien wat in stryd met sommige riglyne was. Costa is nogtans byna eenstemmig as wenner aangewys, ondanks kritiek van sy mededingers.
Costa het sy ontwerp Plano Piloto genoem - 'n verwysing na die plattegrond vir die nuwe hoofstad wat gelyk het soos 'n vliegtuig. Met hierdie ontwerp het Costa en Niemeyer argitekte van wêreldfaam geword. Terwyl Niemeyer die gedetailleerde bouplanne vir talle geboue ontwerp het, het ook Costa daarop gelet dat hy 'n sê oor klein besonderhede soos die uniforms van busbestuurders kon hê (wat volgens hom donkergrys moes wees). Dit was sodoende onvermydelik dat meningsverskille by die twee argitekte opgeduik het, maar die projek is nogtans binne 'n relatief kort tydperk voltooi en in 1960 deur die destydse staatspresident Juscelino Kubitschek ingewy.
In 1962 is die universiteit en katedraal van Brasília voltooi. Die moderne argitektuur van Brasília is deur latere byvoegings soos die televisietoring (1967), die stadspark (1978) en die Sentrale Bank van Brasilië (1981) aangevul. In 1987 is Brasília deur Unesco as wêrelderfenisgebied aangewys. 'n Moltreinstelsel, wat veral op pendelaars uit die voorstede gemik is, is in 2001 ingewy.
Ná die hoofstadprojek is Costa uitgenooi om by verskillende stadsbeplanningsprojekte in Brasilië en die buiteland betrokke te raak. In 1998 is Costa in Rio de Janeiro oorlede waar hy ook die grootste deel van sy lewe gewoon het. Hy word oorleef deur twee dogters, die argitek Maria Elisa Costa, en Helena.
Langswenkgras
Langswenkgras (Festuca arundinacea) is 'n grasspesie wat uitheems aan Suid-Afrika is, maar wydverspreid in die Vrystaat en die Wes-Kaap en Oos-Kaap voorkom. Dit is inheems aan Europa, Noord-Afrika en Wes-Asië tot in Indië, maar dit is in talle gematigde streke ingevoer en word nou ook gevind in Japan, China, die Verenigde State, Kanada, op Hawaii, Haiti en Jamaika, in Suid-Amerika (Argentinië, Chile tot in Colombia), in Australië, Nieu-Guinea en Nieu-Seeland. Dit is veral vir gebruik in grasperke en vir beweiding ingevoer.
Claudius
Tiberius Claudius Caesar Augustus Germanicus (voor sy regentskap Tiberius Claudius Nero Germanicus; * 1 Augustus 10 v. C. in Lugdunum, tans Lyon; † 13 Oktober 54 n.C.) was die vierde Romeinse keiser in die Julies-Claudiese geslagslyn. Hy het vanaf 24 Januarie 41 n.C. tot sy afsterwe in 54 geregeer. Hy is in Lugdunum as seun van Nero Claudius Drusus en Antonia Minor gebore. Hy was die eerste Romeinse keiser wat buite Italië gebore is.
Langswenkgras
Dit is 'n langlewende meerjarige polgras, 'n koelseisoengras en 'n C3-plant. Dit het gewoonlik net kort risome en geen uitlopers nie. Die halms is onvertak, glad en regop. Die plant word 45 - 120 cm lank of soms selfs 200 cm. Die laer skedes is nie saamgesmelt nie en die blare is donkergroen van kleur, styf en gewoonlik plat. Hulle word 10 - 60 cm lank, soms tot 105 cm. Die pluime is 10 - 50 cm lank en kan groen of pers van kleur wees. Die stekeltjies is ellipties tot langwerpig en 9 -18 mm lank. Hulle bevat 3-10 blommetjies.
Claudius
Claudius is aanvanklik nie as 'n ernstige kandidaat vir die troonopvolging beskou nie - volgens oorlewerings veral vanweë sy fisieke tekortkominge. Voordat sy neef Caligula hom in 37 as konsul benoem het, het sy familie hom van enige openbare amp uitgesluit. Moontlik is Claudius vanweë sy swak gesondheidstoestand ook van die politieke suiwerings gespaar wat tydens die bewind van Tiberius en Caligula uitgevoer is. Terwyl baie Romeinse patrisiërs vervolging ervaar het, het Claudius homself met volharding aan historiese studies gewy. Ná die moord op Caligula het Claudius as die laaste oorlewende volwassene van sy gesin 'n moontlike opvolger geword. Hy was uiteindelik die eerste Romeinse keiser wat sy troonbestyging veral aan die invloed van die Romeinse leër te danke gehad het. Ondanks sy gebrek aan politieke ervaring het Claudius hom as 'n bekwame administrateur onderskei wat 'n groot aantal bouprojekte voltooi het. Met die verowering van Brittanje is die Romeinse Ryk onder sy heerskappy vir die eerste keer sedert die regentskap van Augustus uitgebrei. Keiser Claudius het veral in die Romeinse regswese belang gestel en was onder meer voorsitter in openbare hofsake. Volgens oorlewerings het hy daagliks tot by twintig verordenings ingestel.
Deur sy hele regeringstyd was Claudius veral kwesbaar vir kritiek en opposisie wat deur Romeinse adellikes uitgespreek is. 'n Groot aantal senatore is om uiteenlopende redes tereggestel - as beweerde samesweerders of as gevolg van intriges aan die keiserlike hof.
Antieke geskiedskrywers verwys na Claudius voor sy troonbestyging as 'n verwaarloosde, sieklike en belaglike mens. Claudius as keiser word as 'n ignorante en kwaadwillige persoon geteken. Moderne navorsing toon egter dat hy 'n omsigtige en bekwame heerser was.
Langswenkgras
In streke waar dit ingevoer is, kan hierdie gras in die wildernis 'n indringerplant word. Daar is bekend dat dit as gasheer vir endofiete optree en dit verklaar 'n deel van die plant se sukses. Hierdie endofiete produseer bio-aktiewe alkaloïde wat die plant teen insekte, groot grasvreters en selfs nematodes beskerming gee. Dié infeksie kan toksisiteit onder die vee veroorsaak. Endofiet-vrye grasse is minder aggressiewe indringers as hulle besmette eweknieë Die belangrikste endofiet is 'n swam wat sedert 2014 Epichloë coenophalium  genoem word (ouder genus-name is Neotyphodium en Acremonium). Hierdie swam word net vertikaal oorgedra: dit wil sê deur die besmette saad. Indien die saad 'n jaar of twee bewaar word is die swam dood. In die Suid-Afrikaanse saadbedryf word geen langswenkgras wat endofiete bevat, verkoop nie. In Suid-Afrika word dit dikwels in weidingsmengsels met ander grasspesies gebruik, soos meerjarige raaigras (Lollium perenne) of kropaargras (Dactylis glomerata)
Gustav Heinrich von Bongard
Augustus Gustav Heinrich von Bongard (12 September 1786, Bonn – 1839) was 'n Duitse plantkundige, wat in St. Petersburg in Rusland gewerk het. Hy was een van die eerste plantkundiges om nuwe plante wat destyds in Alaska (toe nog onder Russiese eienaarskap) ontdek is, te beskryf. Dit sluit spesies in wat nou van groot kommersiële belang is, bv. Sitka Spruce en Red Alder. Die monsters wat hy beskryf het, is meestal deur Carl Mertens by Sitka, Alaska, versamel. Die plant genus Bongardia (familie Berberidaceae) word tot sy eer na hom vernoem.
Gekose werke
Die standaard outeurs-afkorting Bong. word gebruik om hierdie persoon as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam aangehaal word.
Robert Harron
Robert Harron (12 April 1893 – 5 September 1920) was 'n Amerikaanse akteur en kinematograaf. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Hoodoo Ann (1916), Intolerance: Love's Struggle Throughout the Ages (1916), An Old Fashioned Young Man (1917), en A Romance of Happy Valley (1919).
Gereformeerde kerk Ontdekkers
duimnael|regs|180px|Ds. [[Hein Kruger|H.G. Kruger, van 1967 tot 1969 die eerste leraar.]] duimnael|links|270px|Die kerkgebou kort nadat dit voltooi is. duimnael|regs|240px|Ds. [[Ewert Snyman voor die kerkgebou, wat in sy tyd gebou is.]]
Ola Svensson
Ola Nils Håkan Svensson (* 23 Februarie 1986) is 'n Sweedse popsanger wat in die universiteitstad Lund in Skåne, Swede gebore is. Hy het op die ouderdom van vyf met klavierlesse begin en is musikaal hewig deur sy oupa beïnvloed. Dit was sy oupa wat hom aan sang blootgestel het en hom gevolglik by 'n seunskoor laat aansluit het. Ola was 'n eerstedivisie-voetbalspeler vir Lund en het gedroom om 'n professionele loopbaan in die sport te volg. Hy het egter in 2005 aan die werklikheidsreeks Idol in die agtste plek geëindig nadat hy aan 'n skoolmusiekblyspel deelgeneem het. Sedertdien het hy nommereen-treffers met die liedjies "Rain", "Natalie", "S.O.S.", "Love In Stereo", "Feelgood" en "Sky's The Limit" gehad. Sy tweede enkelspeler van 2006, "Brothers", was ook 'n kleiner treffer, alhoewel dit nie heel so gewild was nie en die vierde plek op die trefferlyste gehaal het. Hy het voorgenoemde snit aan sy ouer broers, Jonas en Daniel, wat beide van El Salvador aangeneem is, opgedra. Ola neem gereeld deel aan die RIX FM-fees en het in 2009 aan die NRJ in the Park- en Diggiloo-feeste deelgeneem.
Gereformeerde kerk Ontdekkers
Die Gereformeerde kerk Ontdekkers is een van vyf (in 2015) gemeentes van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika wat heeltemal of deels in die Wes-Randse stad Roodepoort geleë is.
Ola Svensson
In 2007 het Ola die snit "Du är musiken i mig" saam met Molly Sandén opgeneem. Die snit is die Sweedse weergawe van "You are the music in me" van High School Musical 2. Hy het ook promosiewerk vir die liedjie saam met Molly in Londen gedoen. Ola het in die tweede halfeindstryd van die Melodifestivalen 2008 op 16 Februarie deelgeneem met sy inskrywing "Love in stereo".
Ola het twee vollengte ateljeealbums, Given to fly en Good enough. Good enough is hervrygestel om die enkelsnit "Feelgood" in te sluit en hierdie vrystelling het Good enough – the Feelgood edition geheet. Hermengalbums S.O.S. en Natalie is ook uitgereik. Ola se derde ateljeealbum word vroeg 2010 in Europa vrygestel.
Gereformeerde kerk Ontdekkers
Ontdekkers het op 6 Augustus 1966 van die Gereformeerde kerk Florida afgestig in die gebied Discover, tussen Horison en Florida. Aanvanklik is die eredienste in die Laerskool Gustav Preller in Christiaan de Wetweg gehou. Die moedergemeente het gedeelte 139 van die plaas Vogelstruisfontein, een van die oorspronklike plase aan die Rand, aan die nuwe gemeente geskenk. Op hierdie plaas, in die ontluikende stad Roodepoort, het die predikant, ds. Hein Kruger, ’n melkkoei op die kerkerf aangehou.
Die kerkraad het die plan van die Gereformeerde kerk Vryburg (ds. Kruger was by die oprigting van dié gemeente se kerkgebou betrokke toe hy leraar daar was van 1960 tot 1967) as uitgangspunt gebruik en die argitek Hartman van Pretoria aangestel om die bouterrein te beplan. Sy plan het voorsiening gemaak vir ’n kerkgebou met sitplek vir 500 kerkgangers, ’n konsistorie, kombuis en katkisasielokale. Die ontwerp word gekenmerk deur skerp lyne wat die oog na bo moet lei. ’n Lidmaat van die gemeente het ’n skaalmodel gebou wat moes dien as aansporing vir mense om by te dra tot die kerkkompleks se oprigting.
Die sykante het die kenmerke lae mure met hoë, gekleurde vensters wat eie is aan die argitektuur van destyds, die sogenaamde tentstyl of kappiekerk. Wanneer lig deur die vensters val, gee dit die binnekant van die kerk ’n blou skynsel. Die glasmure het ’n klankprobleem geskep wat opgelos is deur ’n spesiale klankstelsel te laat aanbring. Nog ’n probleem wat eie is aan die tentstyl, oormatige sonlig deur die reusevensters, is opgelos deur klankabsorberende panele aan te bring om dit uit te hou. Die kerk is amptelik op 5 Junie 1971 ingewy, ’n maand en ’n dag voor die gemeente se vyfde verjaardag.
Weens demografiese verskuiwings in dié deel van Roodepoort is Florida in 2003 by Ontdekkers ingelyf, nes die geval nege jaar later met die gemeente Roodepoort.
Karel Lodewijk Ledeganck
Karel Lodewijk Ledeganck (9 November 1805, Eeklo - 19 Maart 1847, Gent) was 'n Vlaamse skrywer. Hy was van nederige oorsprong, maar het uiteindelik buitengewone professor aan die Universiteit van Gent geword. Hy begin sy loopbaan as klerk, en word hierna 'n regter en skoolinspekteur, voordat hy aan die universiteit begin onderrig gee.
Karel Lodewijk Ledeganckstraat in Gent is na hom vernoem. Die Ledeganck-kampus vir wetenskappe aan die Universiteit Gent is hier geleë.
Orjol
Orjol (Russies: Орёл) is ’n stad in Rusland en die hoofstad van die federale deelgebied Orjol-oblast. Dit is aan die Oka-rivier geleë, sowat 368 km suidsuidwes van Moskou. Die bevolking in 2019 was 311 625.
Klimaat
Die klimaat is gematig kontinentaal; die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 5,6 °C, die gemiddelde jaarlikse reënval 659 millimeter. Die somers in oblast is warm en sonnig.
Kaapse stompneus
Voorkoms
Die vis is silwer van kleur met 'n lemmetjie-geel lyn aan die kante van die vis. Die gemiddelde grootte van die vis is 20 cm maar kan tot 40 cm groot word en weeg dan 3.5 kg.
Sheila Cussons
Cussons is by die Morawiese sendingstasie naby Piketberg, Suid-Afrika, gebore. As student behaal sy 'n BA graad in skone kunste by die Universiteit van Natal in Pietermaritzburg. Die digter D.J. Opperman was haar vroeë mentor, en het haar beïnvloed om in Afrikaans te skryf eerder as Engels. Tydens haar huwelik met C.J.M. Nienaber het hulle in Amsterdam gewoon. Ná haar egskeiding, en 'n verblyf in Londen, het sy na Suid-Afrika teruggekeer. In 'n tweede huwelik, met Joan de Saladrigas, het sy na Barcelona verhuis. Twee seuns is uit die huwelik gebore. Sy keer na 21 jaar na Suid-Afrika terug, waar Joan haar by geleentheid besoek. Sy het 'n langdurende korrespondensie met N.P. van Wyk Louw gevoer, wat hulle wedersyds as opbouend vir hul werk beskou het. Nietemin het sy haarself altyd in die eerste instansie as 'n beeldende kunstenares gesien, en as digteres daarnaas. Na 'n dekade lange verblyf in Nazareth Huis, 'n Katolieke inrigting in Vredehoek, sterf sy daar in 2004 op die ouderdom van 82.
Kaapse stompneus
Habitat
Hulle kom voor in rotsgebied en sanderige bodems vanaf die strand tot in water wat 50 m diep is. Die onvolwasse vissies is volop in die seegras in strandmere. Die wyfies skiet kuit gedurende die winter in KwaZulu-Natal en van Julie tot Februarie in die Oos- en Wes-Kaap. Dit is 'n smaaklike eetvis.
Sheila Cussons
Lewe en werk
Sheila Cussons is op 9 Augustus 1922 op die sendingstasie Morawië naby Piketberg gebore as een van drie kinders. Sy het ’n broer, André, en ’n suster, Maureen. Haar vader is van Ierse afkoms en haar moeder, ’n verpleegster, is Afrikaans. As spoorwegamptenaar word haar vader baie keer verplaas, wat meebring dat sy op verskeie dorpe en stede dwarsdeur die land grootword en altesaam dertien skole bywoon. Sy bly onder andere op Witrivier, Modderfontein, Beaufort-Wes, Port Elizabeth (twee kere) en Pretoria. In 1938 slaag sy matriek aan die Afrikaanse Hoër Meisieskool in Pretoria, die eerste keer dat sy in Afrikaans onderrig kry. Vanaf 1939 studeer sy met ’n beurs in die Skone Kunste aan die Natalse Universiteitskollege in Pietermaritzburg, waar sy in 1942 die B.A.-graad in Skone Kunste met lof behaal en die Goue Medalje van die Fakulteit verower. Die jaar daarna verwerf sy die Hoër Onderwysdiploma met dubbele onderskeiding. In 1943 tree sy in die huwelik met die letterkundige en skrywer C.J.M. (Stoffel) Nienaber. Sy is eers vir ’n kort rukkie waarnemende dosent in Kuns aan die Natalse Universiteitskollege, maar aanvaar dan ’n betrekking later in 1943 as lektrise in Kuns aan die Tegniese Kollege in Pietermaritzburg, ’n pos wat sy tot 1946 beklee. Hierna is sy na Worcester waar sy tydelik verbonde is aan die Hugo Naudé-kunssentrum, met Jean Welz as hoof. In Johannesburg, Kaapstad en Pretoria hou sy ook enkele kunsuitstallings in hierdie periode, wat ook beeldende kuns insluit. Sy is deel van ’n besonder nou vriendekring Afrikaners in Pietermaritzburg in Natal, wat die Nienabers (Gawie en Stoffel), Jan Scannell, Flip Grobler en D.J. Opperman insluit. Opperman neem haar onder sy vlerke en moedig haar aan om uitsluitlik in Afrikaans te skryf, maar eers te reis sodat die verryking van hierdie belewenis neerslag kan vind in haar werk. Opperman neem dan ook sewe van haar gedigte op in die bundel “Stiebeuel”, wat hy in 1946 saam met F.J. le Roux opstel.
Lewe in Europa
duimnael|links|200px|Sheila Cussons voor die ongeluk waarin haar gesig weens brandwonde geskend is.
Cussons skryf haarself in vir ’n M.A.-graad, maar staak haar studies toe sy in Maart 1947 na Londen vertrek, waar sy aan die Camberwell School of Arts and Crafts studeer en joernalistieke bydraes vir Die Burger en die BBC lewer. Sy gee ook vir ’n rukkie Afrikaanse klasse aan Engelse emigrante. Later sluit haar man by haar aan. Daarna gaan hulle na Amsterdam waar sy verdere onderrig in die grafiese kunste ontvang. Hier werk sy vanaf 1948 tot 1955 met talle onderbrekings by Radio Nederland in Hilversum, waar sy help met veral Afrikaanse programme. Vir ’n ruk beklee sy ook ’n pos by die Suid-Afrikaanse ambassade in Den Haag. Sy leer ken ’n hele aantal later leidende letterkundiges (Merwe Scholtz, T.T. Cloete, Ernst Lindenberg, F.I.J. van Rensburg en Elize Botha) en woon Van Wyk Louw se lesings oor die Afrikaanse literatuur by. Sy en Van Wyk Louw begin met ’n ernstige verhouding in die tyd wat Louw se vrou nog nie by hom aangesluit het nie en Stoffel Nienaber per skip terug is Suid-Afrika toe vir sy vader se begrafnis. In Augustus 1950 skei sy van Stoffel Nienaber. Haar verhouding met Louw duur etlike jare op ’n aan-en-af basis, hoewel hy nie van sy vrou skei nie. In die loop van 1953 ontmoet sy die Spanjaard Juan de Saladigras wanneer hy by die Spaanse diens van Radio Hilversum begin werk en ’n verhouding ontstaan later tussen hulle. In 1955 besoek sy Suid-Afrika nadat haar twintigjarige broer André op 21 Maart 1955 in ’n woonstel in Kaapstad deur ’n swanger 21-jarige vrou doodgeskiet is sowat twee weke nadat hy die verhouding verbreek het. Die vrou word later onskuldig bevind aan moord. Sheila spandeer meer as ’n jaar in Suid-Afrika en vertrek eers op 28 Desember 1956 per skip terug na Europa, waar sy op 17 Januarie 1957 in Amsterdam aankom. Tydens haar besoek illustreer sy self haar kinderverhaal, “Dawie Dagster en die Eenoogkinders”, wat egter verlore raak. Terug in Europa gaan sy op 16 Mei 1957 formeel tot die Rooms-Katolieke geloof oor en laat haar eerste huwelik in die oë van die kerk ongeldig verklaar. In Junie 1956 trou sy met Juan de Saladrigas. Hulle vestig hulle in Estartit, ’n kusdorp in die provinsie van Barcelona in Spanje. Later verhuis hulle na Canet in Katalonië en dan na Barcelona in die huis Immaculada wat sy self ontwerp. Twee seuns, Jordi en Jaime, word uit hierdie huwelik gebore.
Verminking
In 1974 doen sy ernstige brandwonde op na ’n ontploffing van ’n gasstoof in haar vakansiehuis op die Costa Brava op Estartit. Sy word drie dae na die ongeluk eers deur haar seun gevind en moet ’n reeks veloorplantings en amputasies ondergaan (drie vingers aan elke hand en haar regterbeen bo die knie word afgesit). Sy bring ’n periode van twee jaar in die hospitaal deur en moet onder andere weer van vooraf leer skryf en met die kunsbeen leer loop. Na haar herstel sit sy haar werk as digter en skilder voort. Sy word deur die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie uitgenooi om in 1979 die boekeveiling van die Afrikaanse radiodiens by te woon en bring sodoende haar eerste besoek in tien jaar aan Suid-Afrika. In hierdie jaar stuur sy ook haar jongste seun, Jaime, na Suid-Afrika met die opdrag om ’n ruk hier te woon en werk.
Poësie
Op sesjarige ouderdom verskyn haar eerste kinderversies in Die Jongspan en in die ATKV se amptelike tydskrif. Kort daarna begin sy om haar eie stories en versies te illustreer. Aanvanklik skryf sy beide Engelse en Afrikaanse gedigte. Haar eerste werk verskyn reeds in 1937 in Die Taalgenoot, waarna sy sporadies publiseer in Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring, Die Huisgenoot, Naweek, NUSAS en later ook in Engels en Afrikaans in onder andere Standpunte, Tydskrif vir Letterkunde en Ensovoort. Hoewel van haar gedigte in 1946 in Stiebeuel opgeneem word, wy sy haar aanvanklik meer toe op haar skilderkuns as skryfwerk. W.E.G. Louw beskou haar gedigte in Stiebeuel as die “gaafste en suiwerste” in die bundel. In dieselfde jaar trek sy ook die aandag met haar illustrasies vir C.J.M. Nienaber se novelle Keerweer. Hierna hou sy aan met dig en skryf veral baie gedigte tydens haar verblyf in Nederland in die vroeë vyftigerjare. Reeds in 1954 het sy ’n digbundel gereed vir publikasie, getitel Dekade 1943–1953, wat sy aan Nasionale Boekhandel voorlê vir publikasie. Eindelik besluit sy om dit op Opperman se aanbeveling terug te hou en geen van hierdie gedigte word in haar debuutbundel opgeneem nie. Engelse vertalings van sommige van hierdie gedigte verskyn in 1968 in The Penguin book of South African verse.
In 1970, vier en twintig jaar na Stiebeuel, maak sy ’n indrukwekkende debuut met Plektrum. In die bundel word ’n hele paar van die temas wat regdeur haar oeuvre voorkom, reeds aan die bod gebring: die religieuse en soeke na betekenis; die spel van kosmiese kragte as beeldbron en projeksie vir religieuse en persoonlike ervaring; en die openbaring van die metafisiese en die skilderkuns as stimulus vir kreatiwiteit en bron vir haar digkuns. Plektrum word in 1971 met die Ingrid Jonker-prys en die Eugène Marais-prys en in 1972 met die W.A. Hofmeyr-prys bekroon.
Cussons se grootste digterlike uitsette word egter eers gelewer ná haar ongeluk, wanneer sy in bietjie meer as tien jaar tien digbundels die lig laat sien. Sy erken in ’n onderhoud met ’n koerant dat die twee jaar wat sy in die hospitaal deurgebring het en die pyn wat sy moes deurmaak, eintlik ’n tyd van geboorte vir haar was. Vir die eerste keer het dinge losgekom uit haar verlede wat sy kon verwoord en het sy besef dat pyn ’n mens se bestaan voltooi, aangesien dit daardeur is wat mens die vreugde werklik kan ken en waardeer. Ook het sy nou ware menseliefde ontdek en ’n groter insig gekry in die menslike psige. Die swart kombuis is die eerste van die bundels na haar ongeluk en openbaar haar vermoë om die heiligheid wat in die alledaagse skuil te sien en te verwoord. God word gesien as ’n soort magneet wat die mens nadertrek, maar dan wyk sodat die mens nog nader kan kom, altyd nader, sodat die mistiek wat verwoord word, is soos wat ’n gelouterde mens dit belewe.
In Verf en vlam gebruik die spreker meermale skilders en ander figure wat ’n moeilike lewe gehad het om inspraak te maak op die eie lewe en werk en lyding. Laatmiddagson oor die siënna-bruin vloer verwoord die heiligheid van die aarde. Dit word bereik deur ’n mistieke belewing van die brandende, gloeiende son, en deur ’n verband te trek met kunstenaars soos Daumier, Van Gogh, Goya en Da Vinci wat hierdie wêreld en sy mense geskilder het. Die vlammende vuur van die Goddelike word telkens terug gevind in die verf van die aardse, soos die titel van die bundel reeds aandui.
Die skitterende wond en Die sagte sprong word gelyktydig uitgegee en staan weer sterk in die teken van die uitgryp na die mistieke ekstase van die eenwording met Christus. Die skitterende wond se paradoksale titel dui reeds daarop dat ’n mens dikwels deur die ervaring van pyn tot nuwe perspektiewe kan kom en sluit aan by die teenstelling van lig en donker in “verf en vlam”. Die beeld wat deur die titel opgeroep word, is ontleen aan Thomas van Aquinas. Na sý voorbeeld is hier ’n erkenning dat geloof en rede beide as kenbronne van die waarheid aanvaar kan word.
In Die sagte sprong word hoofsaaklik oor aardse dinge (soos boom, vuur, wind, ’n snytjie brood, ’n koekie seep) besin, wat lei tot insigte oor onder meer die reddingsplan van God en die mistieke eenwording. In die titelgedig word verklaar dat skielike insig vergelyk kan word met ’n sagte sprong. Die klem val in hierdie bundel op die vervulling in die mistieke, selfs in alledaagse dinge.
Die somerjood sluit aan by die tematiek van die vorige bundels maar is in ligter trant, waar benewens die religieuse en mistieke veral verse is oor skilders en skilderye, met sterk aksent op kleur. Die somerjood is in 1981 op die kortlys vir die toekenning van die Louis Luyt-prys.
Die woedende brood se dualistiese titel verwys na die woede van God oor die val van die mens en die brood as lewensgewende simbool, sodat ondergang en redding, oordeel en genade teenoor mekaar geplaas word. Hierdie vernuftige gebruik van die teenstelling of paradoks sorg vir hoogtepunte in verskeie verse. Die bundel staan weer in die teken van die religieuse en ondersoek onder andere die verskynsel van mirakels. In wese word die mens en alles hier getransfigureer en kom dit tot rus en word dit eindelik opgeneem in God, met die element van vuur wat weereens simbool word van hierdie opname. Die titelgedig is ’n hoogtepunt met sy beelding van die gewone, daaglikse brood wat die hardwerkende arbeiders na kan uitsien en wat hulle aan die lewe hou. Die woedende brood ontvang in 1981 die C.N.A.-prys en in 1982 die W.A. Hofmeyr-prys en die Louis Luyt-prys.
In Omtoorvuur word ’n keuse van haar gedigte gemaak en word verskeie ongepubliseerde gedigte ook ingesluit, waarvan sommige uit die veertigerjare dateer. Haar eie tekeninge illustreer die bundel.
Verwikkelde lyn sit die ietwat ligter aanslag van Die somerjood voort en hier gaan dit minder oor God as verterende vuur en meer oor God as Lig en Vriend. Die gedigte slaag daarin om gewone dinge en verskynsels te transfigureer na die mistieke en huiwer selfs nie om plat, aardse dinge in hierdie verband te gebruik nie. Hierdie bundel het nog grootliks die Mediterreense wêreld van Spanje as agtergrond.
Die Hertzogprys vir poësie word in 1983 aan haar toegeken vir al haar werk (Plektrum, Die swart kombuis, Verf en vlam, Die skitterende wond, Die sagte sprong, Die somerjood, Die woedende brood en Verwikkelde lyn).
Membraan sit steeds die passievolle gesprek met God voort en die bundel, wat haar eerste bundel is wat in sy geheel in Kaapstad geskryf is, bevat ook beskrywings van die plaaslike natuurskoon en die aard van haar lewe terug in haar vaderland.
Sy vertaal van haar gedigte self in Engels en dit word in 1985 uitgegee as Poems.
Die heilige modder word doelbewus in meer toeganklike vorm geskryf met formulerings wat eenvoudiger is, hoewel die tematiek nie veel verandering ondergaan nie. Die bundel word oorheers deur gedigte met religieuse besinning.
Haar oeuvre word afgesluit met Die knetterende woord, waarin sy vir een van die min meertalige bundels in Afrikaans sorg. Die meeste verse is in Afrikaans, sommiges is in Engels en Spaans (met Afrikaanse vertalings) en in die gedig Pour un jeune homme gai vloei Afrikaans en Frans ineen. Die religieuse oorheers weer in hierdie bundel, wat ook verskeie kunsteoretiese gedigte bevat. Sarai beskryf die vrou van Abraham en Triomf het die feitlik osmotiese versmelting van poësie met God as tema. Palimpses 1 – Die vraag kom tot die gevolgtrekking dat Lucifer se val deur selfliefde veroorsaak is, maar die kwelvraag oor waar en hoe hierdie selfverheerliking ontstaan het, bly. Ook die aardse en vleeslike word beskryf, soos in Ouer non, wat worstel met die aantreklikheid van ’n jong man. In 1991 word die W.A. Hofmeyr-prys toegeken aan Die knetterende woord en hierdie bundel word in 1990 ook genomineer vir die Rapportprys.
’n Engel in my kop is ’n keuse uit haar religieuse gedigte, terwyl  Die asem wat ekstase is ’n keur uit haar nie-religieuse verse is. Na haar dood word meer as honderd voorheen ongepubliseerde gedigte van haar ontdek, wat 36 verse insluit wat oorspronklik weggelaat is ten tye van die publikasie van Die skitterende wond. In hierdie gedigte kom naas ander perspektiewe ook ’n voorheen feitlik onbekende faset van haar digkuns, naamlik haar politieke stem, na vore en is navorsers getref deur die visioenêre insigte wat hierin verwoord word. Petra Müller is so beïndruk deur die ongepubliseerde gedigte wat uit Die skitterende wond weggelaat is, dat sy aanvanklik meen dat dit ’n eie afsonderlike publikasie regverdig. Met die samestelling van haar Versamelde gedigte word hierdie ongepubliseerde verse almal oorweeg vir opname. Benewens die 36 verse weggelaat uit Die skitterende wond is daar ook ses gedigte wat bedoel was vir Die swart kombuis, nege vir Verf en vlam, agt vir Die sagte sprong en een vir Die somerjood. Altesaam 46 voorheen ongepubliseerde verse is gevind, asook een wat in die tydskrif Ensovoort verskyn het en nie gebundel is nie. Daar is ook die verse in haar eerste manuskrip, Dekade 1943–1953 en ’n aantal verse wat sy tot kort voor haar dood geskryf het. Altesame 143 gedigte is dus gevind wat nie in bundels verskyn het nie en hieruit het Petra Müller en George Louw eindelik 72 gekeur vir opname in hierdie bundel, met die res wat beskou is as onafgewerk. Al haar gedigte, ook die onvoltooides, lê ter insae vir bona fide-navorsers by die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) in Bloemfontein en in die Dokumentasiesentrum van die Universiteit van Stellenbosch se J.S. Gericke Biblioteek.
Van haar gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Digters en digkuns, Faune, Die dye trek die dye aan, Woordpaljas, Afrikaanse natuurpoësie, Miskien sal ek die wingerd prys, Kraaines, Liggaamlose taal, Verse vir Opperman, Majesteit, die kat, My Afrikaanse verseboek, Die goue vreugde, Voorspraak en Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte. In 2020 word agt van haar gedigte in Vers en vrou opgeneem.
Prosa
Die kortverhale wat in Gestaltes 1947 verskyn is reeds in die veertigerjare geskryf en dit is jammer dat dit nie toe reeds gepubliseer is nie, want dit sou ongetwyfeld ’n nuwe geluid in daardie tyd se prosa gewees het, lank voor die Sestigers. In hierdie werk gee sy op liriese wyse uiting aan die geesteswêreld van die fantasieryke kind, wat met verwondering kennis neem van die wêreld en veral sy natuur en veelvuldige bewoners, werklik en verbeeld. So gee sy gestalte aan haar innerlike, met die eindelik besef dat werklik onthou onmoontlik is en dat die mens deel vorm van die groot onthou, slegs een klein bewussyn in die groot geheue. Hierdie prosa gee aanduiding van Cussons se kreatiewe gebruik van die sintuie en verbeelding, wat met poëtiese taal weergegee word. Hennie Aucamp neem drie fragmente van hierdie werk op in die versamelbundel Blommetjie gedenk aan my en identifiseer dit as uit die manuskrip Tot dusver: ’n jeugrelaas, die oorspronklike titel. Ook uit Gestaltes 1947 neem Aucamp fragmente op in Vuurslag, sy versamelbundel van kort-kortverhale. In Standpunte van Augustus 1970 publiseer Cussons die kort skets Veo, veo oor die lewe op die Spaanse platteland. Sy vertaal Jorge Luis Borges se kortverhale uit Spaans in Afrikaans as Die vorm van die swaard en ander verhale.
Toekennings en eerbewyse
Amanda Botha voer in 1983 in die program Vrouerubriek in die Afrikaanse Diens van Radio Suid-Afrika ’n reeks geselsies met haar oor haar werk en in 1984 word ’n dokumentêre program oor haar lewe en werk verfilm om oor televisie uitgesaai te word. In 1983 word ’n spesiale tentoonstelling van haar kunswerke tot haar eer deur die Suid-Afrikaanse Kunsvereniging in Kaapstad gehou. ’n Dokumentêre program oor haar lewe en werk word in 1984 gemaak en oor televisie gebeeldsaai. Die Universiteit van Natal in 1992 en die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys in 1996 ken eredoktorate aan haar toe vir haar bydrae tot die Afrikaanse letterkunde. Sy word ook verskeie kere vereer deur spesiale opvoerings van haar werk. In 1998 word die multimedia-produksie Cussons se kombuis, geskep deur Charles Fourie, op die planke gebring by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees; in 2000 word die produksie Heilige modder onder regie van Gerben Kamper met teks deur Marc Hosten in Bloemfontein aangebied; in 2002 word haar skilder- en woordkuns by die Woordfees op Stellenbosch gevier en in 2002 word daar by die Volksblad Kunstefees in Bloemfontein ’n huldigingsprogram vir haar aangebied. Sy ontvang in 2008 postuum ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning, geborg deur die Departement van Kuns en Kultuur, vir haar lewensbydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde.
Messier 96
Messier 96 of M96 (ook bekend as NGC 3368) is ’n oorgangspiraalsterrestelsel sowat 31 miljoen ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Leeu. Dit is in 1781 deur Pierre Méchain ontdek en Charles Messier het dit in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.
M96 word geklassifiseer as ’n dubbelstaaf-spiraalstelsel met ’n klein binneste uitstulping deur die kern asook ’n groter uitstulping. Variasies in die ultravioletstrale vanaf die kern dui op die teenwoordigheid van ’n supermassiewe swartkolk met ’n geraamde massa van 1,5×106 tot 4,8×107 keer dié van die Son.
Op 9 Mei 1998 is die tipe 1a-supernova SN 1998bu in die sterrestelsel waargeneem. Dit het op 21 Mei sy maksimum helderheid bereik en daarna al hoe dowwer geword.
M96-groep
M96 is die helderste stelsel in die M96-groep, ’n sterrestelselswerm in die Leeu wat die Messier-voorwerpe M95 en M105 asook minstens nege ander sterrestelsels insluit. M96 het asimmetriese spiraalarms en ’n verskuifde kern, moontlik vanweë die swaartekraginvloed van ander, nabygeleë stelsels.
Jackie Rice
Jackie Rice (gebore 27 April 1990) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Till I Met You (2006) en in die televisiereekse Fantastic Man (2007), Ilumina (2010), en Sisid (2011).
4de eeu
Die 4de eeu het in die jaar 301 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 400 ten einde geloop.
Corallistes elegantissima
Corallistes elegantissima is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Corallistes en tot die familie Corallistidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1880 deur Carter.
Microsoft Bing
Microsoft Bing (algemeen bekend as Bing) is die websoekenjin wat deur die Amerikaanse maatskappy Microsoft besit en bedryf word. Die diens het sy oorsprong in Microsoft se vorige soekenjins: Live Search, Windows Live Search en later Live Search. Bing bied 'n verskeidenheid soekdienste, insluitend web-, video-, beeld- en kaartsoekprodukte. Dit is ontwikkel met behulp van ASP.NET.
Die soekenjin is op 28 Mei 2009 by die All Things Digital-konferensie in San Diego, Kalifornië, deur Microsoft se destydse uitvoerende hoof, Steve Ballmer bekendgestel. Bing is 'n plaasvervanger vir Live Search en is ten volle aanlyn sedert 3 Junie 2009. Opvallende nuwe kenmerke het destyds die lys van soekvoorstelle ingesluit terwyl navrae ingevoer word en 'n lys van verwante soektogte (genoem "verkenningpaneel") gebaseer op semantiese tegnologie van Powerset, wat Microsoft in 2008 bekom het.
In Julie 2009 het Microsoft en Yahoo! 'n transaksie aangekonding waarin Yahoo! Search deur Bing aangedryf sou word. Yahoo! het die oorgang in 2012 voltooi.
Marseille
Marseille (Frans: [maχˈsɛjə], ; Oksitaans: Marselha, [maʀˈsejɔ, -ˈsijɔ]) is ná Parys die tweede grootste stad van Frankryk en sy belangrikste hawe aan die Middellandse See. Die stad is een van die oudstes in Europa wat as Massalia (Massilia) omtrent 600 v.C. deur Ionies-Phokeaanse setlaars uit Klein-Asië gestig is. Die handelspos het tot die belangrikste sentrum van die Griekse kultuur in die westelike Mediterreense gebied en die grootste mededinger van Kartago ontwikkel.
John Hart (akteur)
John Hart (13 Desember 1917 – 20 September 2009) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Jack Armstrong (1947), Vacation Days (1947), Cowboy and the Prizefighter (1949), en The Phynx (1970).
Marseille
Marseille is in 1481 by Frankryk ingelyf en was in die 19de en 20ste eeu die Franse poort na Noord-Afrika, Madagaskar en Indo-China.
Geografie en klimaat
Marseille het 'n Mediterreense klimaat met 'n gemiddelde temperatuur van 6 °C in Januarie en 24 °C in Julie. Die gemiddelde jaarlikse reënval is 650 millimeter. Die watertemperatuur van die Middellandse See wissel in die somer in die gemiddelde twintigs, maar het gedurende die hittegolf van Julie 2006 30 °C bereik.
Geskiedenis
Die stad is omstreeks 600 v.C. deur die Grieke van die Ioniese stad Phocaea gestig. Hulle het dit Massilia genoem. Die moederstad Phocaea is in 545 v.C. aan die Perse oorgegee en in 540 v.C. is die Griekse kolonie Alalia op Korsika opgegee. Dit het dalk meer Griekse vlugtelinge na Massilia gebring. Aan die einde van die Romeinse Republiek is daar drie tale gepraat: Gallies (Kelties), Grieks en Latyn. Gaius Julius Caesar verower die stad in die jaar 49 v.C. Na die einde van die Romeinse heerskappy word Marseille in 480 eers deur die Wes-Gote en 'n kort tyd later deur die Oos-Gote van Italië beset. In 543 word Marseille Frankies. Die stad verloor tydens die Germaanse verowerings sy posisie as belangrike handelshawe. Terwyl die seehandel in die 8ste en 9de eeu weer begin groei, sny Moslem-invalle teen die middel van die 9de eeu die stad weer van sy handelsvennote in die Mediterreense gebied af, en groot dele van die stad word verwoes.
Marseille herwin sy rol as belangrike handelstad in die 11de eeu. As die grootste hawe van Provence dryf die stad handel met Barcelona (Katalonië, Oos-Spanje) en die Italiaanse stadstate. Die biskop en die ab van die plaaslike klooster Saint-Victor is in hierdie tyd die stadshere, terwyl die grawe van die Provence, wat 'n groot deel van hulle inkomste van Marseille kry, die ekonomiese ontwikkeling van die stad bevorder.
Marseille se handelsmag groei sterk met die begin van die Kruistogte. Sy handelsroetes dek nou ook die oostelike gedeelte van die Middellandse See, terwyl Marseille in die Kruisvaarderstate 'n aantal kolonies stig. Tydens die 13de eeu word die hawe aansienlik vergroot en versterk.
Onder die heerskappy van Karel van Anjou, graaf van Provence, kry Marseille in die jaar 1258 die stadstatus en selfregering. In 1481–1482 word Marseille saam met Provence by Frankryk ingelyf.
Vanaf die 19de eeu huisves Marseille in die noordelike stadswyk Estaque met sy asuurblou hemel, wit rotse en rustige sandstrande 'n kunstenaarskolonie wat groot name soos Renoir en Cézanne insluit.
'n Groot deel van die geskiedkundige stadskern word in 1943 deur Duitse troepe gesloop.
Na 1960 verander die vestiging van duisende Wes-Afrikane, Arabiere en Pieds Noirs, Franse setlaars wat met die onafhanklikheid van Algerië uit dié land verdryf is, die demografiese karakter van die stad. Een van die bekendste burgers van Arabiese afkoms is die voetbalspeler Zinedine Zidane ("Zizou").
Sport
Marseille beskik met Olympique de Marseille oor een van Frankryk se vernaamste sokkerklubs wat in die Ligue 1 speel. Hulle het in 1993 die UEFA Champions League gewen, tot op hede die enigste Franse sokkerklub wat daarin geslaag het. Die klub span vir hul tuiswedstryde die Stade Vélodrome met 'n kapasiteit van 67 394 in, wat ook al beide die Franse nasionale rugbyspan en sokkerspan gehuisves het. Dit was een van die gasheerstadions tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938, FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998, Rugbywêreldbeker 2007 en Europese Sokkerkampioenskap 2016. Tydens die Rugbywêreldbeker 2023 sal weer wedstryde hier aangebied word. Marseille se plaaslike rugbyklubs is Marseille XIII en Rugby Club Stade Phocéen.
Valerie Curtin
Valerie Curtin (gebore 31 Maart 1945) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Alice Doesn't Live Here Anymore (1974), All the President's Men (1976), ...and justice for all. (1979), en Toys (1992).
Passieblom
Eienskappe
Die passieblom is ’n bosagtige klimplant. Die blare lyk soos ’n mens se uitgestrekte hand en het vyf lobbe (soms drie of sewe). Aan die onderkant van elke blaar is ’n hegrank van 5–10 cm lank wat om ’n draad of heining krul om die plant regop te hou.
Priscilla Bonner
Priscilla Bonner (17 Februarie 1899 – 21 Februarie 1996) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Charley's Aunt (1925), The Red Kimona (1925), 3 Bad Men (1926), en It (1927).