cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mos
Habitat
Waar ook al hulle voorkom benodig mosse vog om te oorleef as gevolg van die klein grootte en dunheid van die weefsel, gebrek aan opperhuid (wasagtige bedekking wat waterverlies verhoed), en die vereiste vir water om bevrugting te bewerkstellig. Party mosse kan uitdroging oorleef en ná 'n paar ure van rehidrasie weer lewendig word.
In suidelike breedtegrade sal die suidelike kante van bome meer mos ophê as elders. Daar word algemeen aanvaar dat dít gebeur as gevolg van die gebrek aan voldoende watervoorsiening vir voortplanting aan die kant van bome waar die son meer skyn. Noord van die ewenaar is die omgekeerde die geval. In digte bosse, waar sonlig nie deurdring nie, groei mosse ewe goed rég rondom 'n boomstam.
Verbouing
Mos word soms as 'n onkruid in grasperke beskou, maar dit word doelbewus in Japannese tuinbou aangemoedig om te groei onder estetiese beginsels. In baie ou tempeltuine vorm mos 'n tapyt in 'n woudtoneel. Een van die beste voorbeelde is die mostuin by Saiho-ji in Kyoto met 120 verskillende soorte mos wat onder die welige bome floreer. Daar word geglo dat mos 'n gevoel van kalmte, ouderdom en stilte aan 'n tuin bring.
Reëls vir die verbouing van mos is nie algemeen gevestig nie. Mosversamelings is baie keer begin deur wilde monsters oor te plant. Dit kan egter baie moeilik wees om sommige spesies weg van hulle natuurlike habitat te onderhou (met die unieke kombinasie van lig, vogtigheid, beskutting van die wind, ensovoorts).
Kalsium-40
Hierdie nuklied is dubbelmagies en dit is 'n alfakern.
Mos
Verbouing
Die groei van mos van spore is selfs meer uitdagend. Mosspore reën voortdurend op blootgestelde oppervlaktes neer – die oppervlaktes wat geskik is vir sekere mosspesies sal tipies binne 'n paar jaar van blootstelling aan wind en reën deur daardie mos gekoloniseer word. Materiale wat poreus is en vog behou, soos baksteen, hout, en sekere growwe betonmengsels is mosgunstig. Oppervlaktes kan ook met suur stowwe, insluitend karringmelk, jogurt, urine, en versigtig fyn gemaakte mos, water en egte heide-kompos voorberei word.
'n Verbygaande gier in die laat 19de eeu het gelei tot die vestiging van mosserye in baie Engelse en Amerikaanse tuine. Die mossery is gewoonlik uit belatte hout gebou met 'n plat dak, oop aan die noorde kant (om skadu te bewaar). Mosvoorbeelde is in die krake tussen die houtlatte geïnstalleer. Die hele mossery is dan gereeld natgemaak om groei te handaaf.
Kalsium-40
Nukleosintese
Kalsium-40 is saam met S, Ar, Cr, Fe en Ni een van die alfakerne wat volop ontstaan in die silikonverbrandingsfase van die ontwikkeling van 'n ster. In hierdie tydperk ondergaan 'n deel van die gevormde Si-kerne fotodissosiasie en lewer ligte deeltjies soos neutrone, protone en alfa-deeltjies. Hulle reageer met die res van die silikon en daar ontstaan 'n kwasi-ewewig waarin die alfa-kerne volop gevorm word.
Radiogene vorming
Ca is die dogternuklied van K, 'n langlewende oerisotoop. Felsiese gesteentes uit die Argeïkum het 'n hoë K/Ca-verhouding en hierin is deur Caro et al. verryking van Ca aangetoon.
Mos
Gebruike van mosse
In die Tweede Wêreldoorlog is mos as 'n soort pleister gebruik vir soldate se wonde. Sommige vroeë mense het dit ook as babadoeke gebruik as gevolg van die hoë absorbsievermoë.
In die plattelandse dele van die Verenigde Koninkryk is Fontinalis antipyretica tradisioneel gebruik om brande te blus aangesien dit in groot hoeveelhede in stadigbewegende riviere aangetref kan word en die mos groot volumes water kon bevat wat met die uitdoof van vlamme gehelp het.
Mosse en lewermosse is goeie aanduiders van ekologiese toestande. Sekere watermosse is by voorbeeld goeie merkers vir kalsium en ander voedingstowwe in water. Sommige biofriete groei slegs in spesifieke pH bande en kan dus as 'n meting van grond se pH-waarde gebruik word. Sommige mosse dui weer op die teenwoordigheid van spesifieke minerale. Merceya Mielichhoferia elongata en M. mielichhoferia staan byvoorbeeld as kopermosse bekend omdat hulle in koperryke grond groei. Verder is mosse goeie aanduiders van suurreën en lugbesoedling aangesien hulle meer sensitief daarvoor is as vaatplante.
Lizzie Corfixen
Lizzie Corfixen (11 Januarie 1944 – 26 Augustus 1988) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Med kærlig hilsen (1971), The Hour of Parting (1973), Cop (1976), en Et skud fra hjertet (1986).
Ihr Tore zu Zion, BWV 193
Ihr Tore zu Zion, BWV 193, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Klaas Smitsrivier
Die Klaas Smitsrivier is 'n rivier naby Komani (Queenstown) en deel van die opvanggebied van die Groot-Keirivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.
Die rivier ontspring suid van Molteno en vloei deur Sterkstroom, eers suidwaarts en dan suidooswaarts, voor dit by die Swart-Keirivier aansluit. 5 km suid van Komani sluit die Komanirivier by die Klaas Smitsrivier aan.
Tans is die Klaas Smitsrivier deel van die Mzimvubu tot Keiskama Waterbestuursgebied.
Julie Driscoll Tippetts
Julie Driscoll Tippetts (gebore 8 Junie 1947) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Moon Zero Two (1969), Yella (2007), en Sightseers (2012), en in die televisiereeks The Wednesday Play (1964).
Heksachord
'n Heksachord is 'n reeks van ses opeenvolgende tone.
Die begrip van ses tone met 'n halftoon in die middel is reeds deur Hucbald in die 9e eeu beskryf, maar dit was in Guido van Arezzo se musiekteorie uit die elfde eeu waarin dit 'n sleutelrol begin speel het. Dit het so tot in die 19de eeu gebly.
Drie heksachorde
Guido het die uiters bekende sangstuk Ut queant laxis as uitgangspunt vir sy teorie gekies. Die stuk se eerste ses reëls begin telkens een noot hoër. Ut queant laxis resonare fibris mira gestorum famuli tuorum solve polluti labii reatum Sancte Joannes
Hy het die beginlettergrepe gebruik om hierdie ses toonhoogtes aan te dui:
In hierdie reeks is net die interval mi — fa 'n halftoon, die ander intervalle is heeltone. Dit het die moontlikheid geskep om aan te dui of 'n stap in 'n melodie groot of klein is. Voorheen het die musiekteorie net die letters A-B-C-D-E-F-G geken en daar was nie 'n aanduiding of die stappe heel- of halftone was nie. Natuurlik beweeg die meeste melodieë oor meer as ses tone en om dit in sy stelsel in te sluit het Guido die heksachorde met 'n kwint verskuif. Aanvanklik het dit tot drie heksachorde gelei, wat mollum (sag), naturale (natuurlik) en durum (hard) genoem word.
Wanneer 'n melodie bo die gebruikte heksachord uitstyg of juis daaronder daal, moet mens muteer, byvoorbeeld die "la" van die naturale word skielik "re" van die durum genoem om verder te kan styg. Dat daar drie heksachorde was in sy teorie was vir Guido belangrik, omdat drie 'n heilige getal is en in sy tyd is dit gesien as 'n aanduiding dat sy teorie juis (=deur God so gewens) is. Sy teorie het die basis gelê vir vandag se solfege, maar daar is opvallendee verskille met wat vandag gebruiklik is. 'n Interval mi – mi byvoorbeeld is dikwels 'n kwint in Guido se stelsel en nie 'n oktaaf nie. Komponiste het soms hulle komposisies na die begininterval genoem. So het Ockeghem 'n Missa mi-mi geskryf waarin die bas begin met 'n dalende interval van 'n kwint.
Sewe heksachorde
Later het Guido egter sy teorie uitgebrei na die volgende heilige getal: sewe, waar hy wel verskuiwings met 'n oktaaf toegepas het.
Hierdie stelsel loop van die lae G van die basse (wat met Γ-ut of gamma-ut aangedui is) tot die hoë e van die soprane (wat e-la genoem word) en iedere toon het sy eie naam. Die middel-C heet byvoorbeeld C-sol-fa-ut. In Guido se tyd het die musiek van talle modusse gebruik gemaak waarin die volgorde van heel- en halftone verskille vertoon het. Guido se stelsel het dit moontlik gemaak om hierdie verskille eenparig vas te lê en dit het die kerk gehelp om die kerksang oor die ganse Europa eenvormig te maak.
Twee B's
In driestemmige musiek is dikwels die onderste stem in mollum en die boonste stem in durum geskryf en dit beteken dat die onderste stem 'n bes-voorteken kan hê terwyl dit by die boonste stem ontbreek. Dikwels word wel vermy dat beide stemme op dieselfde moment 'n B moet sing.
Musica ficta
In Guido se stelsel van 7 heksachorde het net die B-toon 'n hoë en 'n lae weergawe gehad, maar later het komponiste begin om ook op ander plekke hierdie verskil aan te gee. Hulle het die ronde en vierkantige b-tekens gebruik om aan te dui dat 'n noot as mi of as fa gesing moet word. Dit het heksachorde geskep buite die sewe van Guido. Indien byvoorbeeld 'n vierkantige B op die F-lyn gesit word skep dit 'n 'fiktiewe' heksachord op D:
Vandag sou mens dit 'n F-kruis of fis noem en die huidige kruisteken stam ook van die vierkantige b af. In die middeleeue was daar egter net een teken wat beteken het: sing dit as 'n mi. So het ♭ ook beteken: sing dit as fa pleks van: verlaag hierdie toon met 'n halwe stap.
Die skepping van meer heksachorde as die 'heilige sewe' het besware van die kerk opgelewer. In 1300 is die pous egter gedwing om in Avignon te gaan woon en sy mag in Europa het skielik afgeneem. Die Ars Nova kon toe ontwikkel. Die invoering van die ficta het die mutasieproses natuurlik ingewikkelder gemaak en die fictas word nie altyd in die notasie weergegee nie. Van goeie musici word gesê: hy ken sy mi's en fa's. Die nootstelsel het in die Ars Nova begin verander; veral omdat komponiste ficta in verskillende stemme dikwels onafhanklik toegepas het. In die Ars Subtilior in die 1370–1380's het dit tot ekstreme musiekstukke gelei wat amper atonaal klink, soos.
Die einde van die heksachorde
Uit hierdie eksperimente is uiteindelik ons moderne toonstelsel met sy majeur- en mineurtoonstelle en sy akkoorde ontstaan. Tog het die Guidoniese heksachordestelsel steeds tot in die 19de eeu in die musiekonderrig in gebruik gebly. In hierdie tyd is die heksachorde vervang deur 'n toonstel van 7 tone, wat gewoonlik met die lettergrepe do-re-mi-fa-sol-la-si-do aangegee word, alhoewel daar baie variante van gebruik word. Die si is afgelei van die beginletters van Sancte Ioanne, maar dit word vandag dikwels vervang deur ti. In hierdie reeks vind mens nie een maar twee halftone (mi/fa en si/do) en hulle onderlinge afstand lê vas, wat vir die middeleeuse musiek met sy modusse nie prakties sou wees nie, maar vir die toonstelsel wel goed werk.
Celtic FC
Celtic FC is 'n Skotse sokkerklub uit Glasgow, wat in die Scottish Premier League speel. Die span se tuisveld is Celtic Park (kapasiteit: 60 000 sitplekke). Die klub is oorspronklik katoliek en is bekend vir die derby teen hulle protestantse mededinger, Glasgow Rangers. Hierdie wedstryd is bekend as die Old Firm. Celtic het 43 keer die Skotse titel gewen (tans is hulle kampioen) en een keer die Europese beker verower (in 1967).
Hoërskool Zwartkop
Hoërskool Zwartkop is 'n hoërskool in Hennopspark in Centurion, Gauteng, Suid-Afrika. Die Wally Hayward-marathon, wat jaarliks op 1 Mei plaasvind, begin by Hoërskool Zwartkop.
Indira Gandhi
Indira Priyadarshini Gandhi (Hindi: इंदिरा प्रियदर्शिनी गांधी Indirā Priyadarśinī Gāndhī; 19 November 1917 - 31 Oktober 1984) was die Eerste Minister van Indië vir drie opeenvolgende termyne van 1966 tot 1977 en vir 'n vierde termyn van 1980 tot met haar sluipmoord in 1984. Sy is bekend vir die uitvaardiging van 'n noodtoestand nadat 'n hof haar verkiesing in 1975 nietig verklaar het en ook vir haar hantering van Operation Blue Star teen Sikh militantes wat uiteindelik tot die sluiipmoord aanval op haar gelei het.
Lewensgeskiedenis
Indira Nehru is op 19 November 1917 in Allahabad, Brits-Indië, gebore. Sy was die enigste kind van Kamla en Jawaharlal Nehru. Haar vader was 'n prokureur, leier van die Nasionaliste en later die eerste minister van onafhanklike Indië. Die familie was aktief betrokke by die Non-violent Resistance Movement -gelei deur Mahatma Gandhi - teen Groot-Brittanje se koloniale bewind in Indië.
Gedurende die tyd van Britse imperialisme het die lede van die Indian National Congress nie geweet wanneer die Britte hulle gaan arresteer of hul huise deursoek nie. Om uit te vind wanneer dit gaan gebeur, het hulle die Monkey Brigade gestig. Op die ouderdom van twaalf het Indira die leier van hierdie kindergroep geword. Hierdie groep het ook los werkies vir lede van die beweging gedoen. Indira se onderrig is aanhoudend onderbreek. Sy het in Indië en Switserland vir kort tydperke skool gegaan, maar het die meeste van die tyd tuisonderrig ontvang. Ná skool het sy aan die Universiteit van Viswa-Bharati in Bengale en die Oxford-universiteit in Engeland gestudeer. Met haar terugkeer na Indië het die land hom in sy ergste stryd nog teen die Britse regering bevind.
In 1938 het sy haar by die Indian National Congress Party aangesluit. In 1942 het sy met Feroze Gandhi, 'n prokureur wat ook aktief betrokke was by die kongres, getrou. 'n Paar maande daarna is hulle gearresteer nadat sy by 'n openbare vergadering met 'n uittartende houding van die Britte gepraat het. Sy is dertien maande lank in die Niani Sentrale Gevangenis in Allahabad aangehou. In 1944, kort ná haar troue, het sy geboorte geskenk aan hul oudste seun, Rajiv, en in 1946 aan nog 'n seun, Sanjay.
In 1947 het Indië onafhanklik geword en in dieselfde jaar het Indira se vader, Jawaharlal Nehru, die eerste president van Indië geword. Omdat haar moeder in 1936 oorlede is, het Indira as gasvrou vir haar pa opgetree en saam met hom getoer om bekende politici te ontmoet. In 1959 het sy die vierde vrou geword wat as president van die Indian National Congress gekies is. Haar man, Feroze Gandhi, 'n opkomende politikus, is in 1960 oorlede voordat hy hom in die Indiese politiek kon vestig.
Lal Bahadur Shastri, wat haar vader as eerste minister in 1964 opgevolg het, het haar benoem as die eerste minister van inligting en uitsaaiwese in sy regering. Ná Shastri se onverwagse dood in 1966 het sy leier van die Indian National Congress en die eerste minister van Indië geword. Met die verkiesing in 1977 het sy egter haar setel in die parlement verloor. Sy het toe haar eie party, die Congress (I), gestig en het in November 1987 weer 'n setel in die parlement verower. Met die volgende verkiesing in 1980 het haar nuut gestigte party gewen en het mev Gandhi weer eens eerste minister van Indië geword.
Op 31 Oktober 1984 is Indira Gandhi in haar tuin deur een van haar eie lyfwagte - 'n Sikh - in 'n sluipmoord om die lewe gebring.
Hemelbol
Onder hemelbol word verstaan die denkbeeldige (halwe) bol waarop die hemelverskynsels en hemelliggame gesien kan word. Die straal van die bol is van willekeurige grootte, met die oog van die waarnemers gewoonlik as die middelpunt. Aardse verskynsels is opvallend omdat hulle, afhangende van die plek waar die waarnemer hom bevind, 'n perspektiwiese effek toon.
Indira Gandhi
Belangrike prestasies
Ná die dood van Indië se eerste minister, Lal Bahadur Shastri, in 1966, is Indira Gandhi as eerste minister van Indië tot die volgende verkiesing gekies. In 1967 het sy die eerste vrou geword wat nog ooit gekies is om 'n demokratiese land te lei. Haar lewe as eerste minister het met 'n stryd begin, maar haar vermoë om probleme op te los en die ondervinding wat sy by haar vader opgedoen het, het Indira gehelp om 'n sukses daarvan te maak.
Hemelbol
By die hemelliggame is dit in veel minder mate of glad nie die geval nie. 'n Onderskeid kan gemaak word tussen 'n stilstaande en 'n bewegende hemelbol. Laasgenoemde is die gevolg van die daaglikse omwenteling van die aarde. 'n Mens kan talle objekte en verskynsels aan die hemelbol sien, soos wolke, bliksemstrale, die poolligte, die son, planete en sterre. Die meeste aardse verskynsels is herkenbaar aan hul vinnige beweging of vanweë die feit dat hulle van verskiltende plekke af 'n perspektiwiese effek (distorsie) toon. Dat kosmiese verskynsels baie verder weg is as die wolke, word bewys deur die feit dat 'n mens 'n baie kleiner of geen perspektiwiese effek by hulle kan waarneem nie.
Indira Gandhi
Belangrike prestasies
In 1965, met die hongersnood in Indië, het sy haar internasionale ondervinding gebruik om graan, lone en hulp van die VSA te verkry. Sy het die VSA in 1966 besoek en sodoende 'n goeie verhouding met president Lyndon B. Johnson gevestig.
Hemelbol
Die stilstaande hemelbol
Die vlak wat deur die sig van die waarnemer loodreg op die rigting van die swaartekrag lê, word die horisonvlak genoem. Die punt loodreg bokant die kop van die waarnemer word die senit (toppunt) genoem, en die teenoorgestelde punt op die hemelbol wat nie gesien kan word nie, word die nadir (voetpunt) genoem. Taalkundig beteken horison dieselfde as gesigseinder; op see word van kim gepraat. Vir die waarnemer is laasgenoemde egter die min of meer toevallige, onreëlmatige grens tussen hemel en aarde.
Indira Gandhi
Belangrike prestasies
Haar populariteit het sy piek bereik met Indië se oorwinning oor Pakistan in 1971. In 1973 het daar egter groot opstande in Delhi en Noord-Indië uitgebreek as gevolg van die hoë inflasiekoers, die swak ekonomiese toestand, voortdurende korrupsie en lae lewenstandaard van die volk. In Junie 1975 het die Hooggeregshof van Allahabad haar skuldig bevind aan onwettige gebruike gedurende die laaste verkiesing. Daar was eise vir haar bedanking en sy is beveel om haar pos te ontruim.
Hemelbol
Die stilstaande hemelbol
Sterrekundiges gebruik die suidpunt op die horison as nulpun t vir die bepaling van die asimu t, terwyl see- en lugvaarders die noordpunt gebruik (die asimut is die hoekafstand tussen 'n punt op die horison en die noord- of suidpunt; die noord- en suidpunt is die snypunte van die sirkel deur die senit en die hemelpool met die horison). In kombinasie met die hoogte van ŉ voorwerp bo die horison kan die posisie op die hemelbol noukeurig vasgestel word. Per definisie is die hemelbol ŉ (halwe) bol, maar in die praktyk is bewys dat die bol meestal as afgeplat ervaar word. Die bot lyk meer afgeplat wanneer dit bewolk of donkerder raak. Die verskynsel dat die son en die maan grater lyk wanneer hulle laag bo die horison hang as wanneer hulle hoog teen die hemel sit, hou hiermee verband. Die hoofoorsake van die vorme van gesigsbedrog (optiese illusie) is waarskynlik die posisie van waar die waarneming gedoen word en die aanwesigheid al dan nie van aardse objekte soos huise of lamppale.
Indira Gandhi
Belangrike prestasies
Die uitspraak is egter later deur die Hooggeregshof van Indië herroep. Om die bevolkingsgroei te beheer, het mev Gandhi 'n vrywillige sterilisasieprogram geïmplementeer. Dit het tot gevolg gehad dat sy en haar administrasie wyd gekritiseer is. Om haar bewind te verseker en as gevolg van die uitkringende oproer het sy in Junie 1975 'n noodtoestand verklaar wat die vryheid van Indiërs beperk het. Sy het ook om die arrestasie van die hoof-opposisieleiers gevra.
Met die volgende verkiesing in 1977 is mev Gandhi uitgestem deur 'n nuwe koalisie wat deur 'n aantal politieke partye gevorm is. Die sogenaamde Janata-koalisie het aan bewind gekom. Gandhi se Congress Party het ver verloor by die stempunte en baie persone het gedink dat dit die einde van Indira Gandhi was. Die volgende drie jaar het sy egter vir haar 'n ondersteuningsbasis opgebou uit die oorblywende lede van die Nation Congress Party. Sy het dit die Congress (I) - "I" vir Indira - genoem.
Hemelbol
Die bewegende hemelbol
Die hemelekwator of hemelewenaar is die groot sirkel aan die hemelbol wat die hemelbol in 'n noordelike en 'n suidelik halfrond verdeel. Sterre na aan die hemelpool bly altyd bo die horison; hulle word sirkumpolêre sterre genoem. Sterre verder van die hemelpool gaan aan die westelike horison onder en kom aan die oostelike horison op. Die groot sirkel aan die hemelbol wat deur die hemelpool en die noord- en suidpunt gaan, word die hemelmeridiaan genoem.
Indira Gandhi
Belangrike prestasies
Die Janata-koalisie het gesukkel om saam te werk en in 1979 het hulle heeltemal verbrokkel. Ná die ontbinding van die Janata-koalisie in 1980 het die Congress (I) die verkiesing gewen. Indira Gandhi het weer eens eerste minister geword en haar jongste seun Sanjay - wat sy as haar opvolger opgelei het - het 'n setel in die Lok Sabha (laer huis van die parlement) verower. In dieselfde jaar het hy egter in 'n vliegtuigongeluk omgekom en het sy haar oudste seun, Rajiv, begin voorberei om by haar oor te neem as leier van die party. Die grootste probleem in hierdie stadium was die Sikh-nasionaliste. Baie mense is doodgemaak in onluste gedurende die staatsverkiesing. In haar poging om die sesessionistebeweging van die Sikh-nasionaliste - wat gelei is deur Jarnail Singh Bindranwale - te vernietig, het sy 'n aanval op die heilige Sikh-tempel, die "Goue Tempel" geloods.
Hemelbol
Die bewegende hemelbol
Die meridiaan is dus vanaf alle plekke op die aarde verskillend. Die sterre gaan twee maal per dag verby die meridiaan. Indien 'n ster suid van die hemelpool in die meridiaan staan, word dit 'n boonste kulminasie genoem; indien die ster noord daarvan staan, word dit 'n onderste kulminasie genoem.
Indira Gandhi
Belangrike prestasies
In weerwraak op hierdie aanval is Indira Gandhi op 31 Oktober 1984 deur een van haar eie lyfwagte vermoor. Ná haar dood is sy beskryf as een van die grootste leiers wat die wêreld nog gesien het. Vandag nog het die Nehru-Gandhi-familie 'n unieke naam en word dit wêreldwyd gerespekteer.
Hemelbol
Bewegende hemelliggame
Wanneer daar byvoorbeeld om middernag na die sterre in die suide gekyk word, lyk dit nie twee aande na mekaar dieselfde nie; die sterre bevind hulle elke volgende aand ŉ bietjie meer wes. Dit lyk ook of die sterre elke aand vroeër opkom en soggens vroeër ondergaan. So sien 'n mens in die loop van die jaar die verskillende dele van die sterrehemel verbygaan.
Dit word veroorsaak deur die feit dat die son ŉ bietjie meer tyd nodig het vir een (skynbare) omwenteling – waarop ons horlosies ingestel is - as die tyd wat die sterrehemel vir 'n omwenteling nodig het. Die verskil tussen een sonnedag en een sterredag (3 minute en 57 sekondes) word veroorsaak deur die skynbare beweging van die son ten opsigte van die sterre: 'n weerspieëling van die beweging van die aarde om die son. Die son beweeg dus van wes na oos tussen die sterre teen 'n snelheid van 360˚ per jaar of byna 10 per dag. Die groot sirkel wat die son hiermee oor die hemelbol aflê, word die ekliptika genoem. Die vlak van die ekliptika vorm ŉ hoek van ongeveer 23,5˚ met die vlak van die ewenaar, dit wil se die baanvlak van die aarde vorm hierdie hoek met die draaias van die aarde.
Die snypunte van die ekliptika met die hemelekwator, die ekwinoks of dag-en-nagewening (wanneer die dag en die nag ewe lank is), word die lentenagewening en die herfsnagewening genoem. Dit is die punte waar die son vanaf die Suidelike na die Noordelike Halfrond en omgekeerd beweeg. Tussen die twee punte lê die twee solstitia (sonstilstandpunt e): die somersolstitium en die wintersolstitium. Nog opvallender is die beweging van die maan. Wanneer 'n mens ŉ paar nagte na mekaar na die maan kyk, sien jy dat dit ook deur die diereriem beweeg en dat dit teen 13˚ per dag ten opsigte van die sterre in dieselfde rigting as die son beweeg. Terselfdertyd verander die skyngestalte van die maan ook.
Na verloop van 'n maand, is die maan in dieselfde sterrebeeld terug en het hy een maal am die aarde beweeg. Omdat die aarde en die maan in die tyd ook 'n entjie om die son gedraai het, is daar 'n verskil tussen die tyd wat die maan nodig het om na dieselfde ster terug te keer (sideriese of sterremaand) en die tyd wat tussen twee nuwe mane verloop (sinodiese maand). Die baanvlak van die maan vorm 'n hoek van ongeveer 5° met die vlak van die ekliptika. Die son en die maan beweeg ooswaarts deur die diereriem, terwyl die planete ook in die teenoorgestelde rigting kan beweeg.
Dit word veroorsaak omdat 'n mens vanaf ŉ planeet wat am die son beweeg (die aarde), 'n ander planeet waarneem wat ook am die son wentel. Omdat die baanvlakke buitendien nie saamval nie, lyk dit of die planete in lusse beweeg. Mars is relatief gesproke so na aan die aarde dat sy beweging al na een dag waarneembaar is. Met planete wat verder weg is, is 'n paar dae of weke nodig voor die verskuiwing waargeneem kan word. Net soos die planete, beweeg komete ook in verhouding tot die sterre. Die verskil is egter dat hulle op enige plek in die hemel kan verskyn.
Omdat hulle meestal slegs vir 'n kort rukkie sigbaar is en gewoonlik nie met die blote oog gesien kan word nie, is hulle van die seldsame verskynsels aan die hemelbol. Die son en die maan, planete en sterre is dus van die hemelliggame wat bedags of snags waargeneem kan word. Sterre word gewoonlik ook as 'n "vaste" agtergrond gebruik om die beweging van die ander hemelliggame te bepaal. Wanneer noukeurige opmetings gedoen word, blyk dit egter dat die sterre ook nie stilstaan nie, al is die standverandering eers nil honderde jare met die blote oog waarneembaar.
Pluimbal
Pluimbal (Engels: Badminton) is 'n sport waartydens opponente rakette gebruik om 'n pluimpie oor die net na mekaar te slaan. Pluimbal word in 'n saal gespeel sodat wind en weer nie die spel beïnvloed nie.
Spelvorme:
Pluimbal is 'n binnenshuise sportsoort wat baie ooreenkomste met tennis toon. Dit word egter met 'n veerpluim in plaas van 'n bal gespeel en die klem val meer op vaart as op krag.
Spelers moet dan ook oor 'n besondere reaksievermoë en groot beweeglikheid beskik. Op internasionale vlak blink veral Asiatiese pluimbalspelers uit. Die spel word ook in Suid-Afrika gespeel.
'n Spel soortgelyk aan pluimbal is reeds in die 17de eeu in Europa gespeel, maar die moderne weergawe daarvan is uit Indië afkomstig, waar Engelse soldate daarmee kennis gemaak het. Dit is in omstreeks 1870 in die Weste op die Engelse landgoed Badminton bekend gestel (vandaar die Engelse naam vir die spel: badminton) en van 1893 af op georganiseerde grondslag in Engeland gespeel.
Pluimbal toon verskeie ooreenkomste met tennis, maar word hoofsaaklik binnenshuis gespeel met 'n ligte veerpluim in plaas van 'n bal. Die klem val ook eerder op vaart as op krag en 'n hou word feitlik altyd met die gewrig uitgevoer en nie met 'n deurswaaihou soos by tennis nie. Die pluim, wat gemiddeld 5 g weeg, kan na 'n harde hou met 'n snelheid van tot 200 km/h trek. Spelers moet oor 'n besondere reaksievermoë en groot beweeglikheid beskik.
Voetwerk is baie belangrik en kom in verskeie opsigte met dié van boks ooreen. Ondanks die hoë vereistes wat dus aan 'n speler gestel word, kan pluimbalspelers lank hul topgehalte handhaaf en dit het al verskeie kere gebeur dat belangrike titels oor 'n tydperk van 10 of meer jaar deur dieselfde speler gehou is. Pluimbal word deur sowel mans as vroue gespeel en daar kan net soos by tennis enkelspel-, dubbelspel- of gemengde dubbelspelwedstryde gespeel word.
'n Wedstryd word gewen deur die speler of span wat eerste 2 stelle gewen het. 'n Stel bestaan uit 15 punte vir mans en 11 punte vir vroue. As die telling in 'n manswedstryd 13-13 en in 'n vrouewedstryd 9-9 is, kan die speler wat eerste 13 (of 9) punte behaal het, besluit dat die wedstryd normaalweg moet voortgaan totdat een speler 15 punte het, of dat die wedstryd beslis moet word op grond van die beste telling uit die volgende 5 punte.
Op 14-14 (10-10 vir vroue) kan normaalweg gespeel word totdat een speler 15 (11) het, of die wedstryd kan op grond van die volgende 2 punte beslis word. Punte kan slegs behaal word deur die speler wat afslaan. By enkelspelwedstryde behou 'n speler sy afslaan tot hy 'n fout begaan, en by dubbelspelwedstryde kry albei spelers van 'n span eers die geleentheid om af te slaan; hulle kan dus 2 foute begaan voordat die ander span kan afslaan. Daar is geen wêreldkampioenskapsbyeenkoms nie, maar die jaarlikse Engelse kampioenskappe word as sodanig beskou.
Moshe Katsav
Moshe Katsav (Hebreeus: מֹשֶׁה קַצָּב; gebore op 5 Desember 1945) is 'n voormalige Israeliese politikus wat van 2000 tot 2007 die agtste president van Israel was. Hy was ook 'n toonaangewende lid van die Likoed party in die Israeliese parlement Knesset en 'n minister in die kabinet. Hy was die tweede Mizrachi-Jood wat tot presidentskap verkies is (na Yitzhak Navon).
Die einde van sy presidentskap is gekenmerk deur kontroversie, wat spruit uit die aantygings van verkragting van een vroulike ondergeskikte en seksuele teistering van ander. Katsav het die presidentskap in 2007 bedank as deel van 'n pleitooreenkoms. Hy het later die ooreenkoms met aanklaers verwerp en belowe dat hy sy onskuld in die hof sal bewys. In 'n ongekende saak, is Katsav op 30 Desember 2010 skuldig bevind aan twee aanklagte van verkragting, belemmering van geregtigheid en ander aanklagte. Katsav is op 22 Maart 2011, in 'n landmerklike beslissing, tot sewe jaar gevangenisstraf gevonnis. Hy het sy skuldigbevinding by die Hooggeregshof van Israel geappelleer. Op 10 November 2011 het die Hooggeregshof Katsav se skuldigbevinding en straf bevestig.
Op 7 Desember 2011 het Katsav by die Maasiyahu gevangenis in Ramla aangekom om sy sewe jaar vonnis uit te dien. Hy is op beperkte voorwaardes op 21 Desember 2016 uit die gevangenis vrygelaat, nadat hy vyf jaar van sy vonnis uitgedien het.
Fiat G.50
Die Fiat G.50 (Freccia) was 'n Italiaanse vegvliegtuig wat deur Regia Aeronautica gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was hulle eerste monovlerk, enkelsitplek, metaalromp vegvliegtuig met 'n terugtrekbare onderstel. Die eerste modelle was in die Spaanse Burgeroorlog getoets. Die vlieëniers het nie gehou van die greenhouse kajuit nie en die volgende 200 modelle was gebou met oop kajuite. Daar was ongeveer 120 van die vliegtuie in diens van die Italiaanse lugmag toe die Tweede Wêreldoorlog uitgebreek het. Sommige van die vliegtuie is gebruik vir aanvalle op Frankryk en ander vir aanvalle op Groot-Brittanje in 1940. Later is van hulle gebruik in die Griekse en Noord-Afrika veldtogte.
Litaue
Litaue (ook Litoue; Litaus: Lietuva, [lʲɪɛtʊˈvɐ]), amptelik die Republiek Litaue (Lietuvos Respublika), is ’n Noordoos-Europese land en ten opsigte van sy oppervlakte sowel as sy bevolking die grootste van die drie Baltiese lande. As die suidelikste van hierdie drie lande vorm Litaue volgens metings van die Franse Nasionale Instituut vir Geografie ook die middelpunt van Europa – net 26 kilometer noord van die Litause hoofstad Vilnius dui ’n wit granietsuil met vonkelende sterre hierdie geografiese punt aan en versinnebeeld ook die onafhanklike Republiek Litaue se lidmaatskap in die Europese Unie.
Die Litause landskap met sy saggies golwende heuwels, donker woude en eensame mere het aanleiding tot die ontstaan van ’n ryk erfenis van sprokies, mites en liedere gegee wat onder meer die belangstelling van Duitse digters en filosowe soos Johann Wolfgang von Goethe en Johann Gottfried von Herder gewek het. Sangfeeste is steeds ’n belangrike deel van die kulturele lewe in Litaue, en sowat ’n kwart van die totale bevolking is lede van koorgroepe.
Vandag is Litaue ’n moderne Europese land wat sy regmatige plek in die Europese en wêreldekonomie inneem, terwyl sy bewoners danksy die uitgestrekte en dikwels ongerepte landskappe een van die mees natuurverbonde volke op die Europese vasteland gebly het. Litaue is sedert 1 Mei 2004 een van die lidlande van die Europese Unie en op 1 Januarie 2015 is die Euro as geldeenheid ingevoer. Op 5 Julie 2018 het Litaue by die OESO aangesluit.
Etimologie
Die eerste bekende verwysing na Litaue dateer uit 'n veral deur Sint Bruno in die Quedlinburg-annale op 9 Maart 1009. Dié annale verwys na 'n gelatiniseerde weergawe van die naam Litaue: Litua. Weens die gebrek aan betroubare bewyse is die ware betekenis van die naam onbekend. Deesdae debatteer geleerdes steeds oor die betekenis van die woord en daar is 'n paar geloofwaardige weergawes.
Aangesien Lietuva 'n agtervoegsel (-uva) het, sou die oorspronklike woord geen agtervoegsel hê nie. 'n Moontlike kandidaat is Lietā. Omdat baie Baltiese etnonieme hul oorsprong in hidronieme het, het taalwetenskaplikes gesoek na sy oorsprong onder plaaslike hidronieme. Gewoonlik het sulke name ontwikkel deur middel van die volgende proses: hidroniem → toponiem → etnoniem. Lietava, 'n klein rivier naby Kernavė, die kern van die vroeë Litause staat en dalk die eerste hoofstad van die latere Groothertogdom Litaue, word gewoonlik beskou as die bron van die naam. Die rivier is egter baie klein en sommige vind dit onwaarskynlik dat so 'n klein en plaaslike voorwerp sy naam aan 'n hele nasie kon verleen het. Aan die ander kant is so 'n naamgewing nie ongekend in die wêreldgeskiedenis nie.
Artūras Dubonis het in 'n ander hipothese voorgestel dat Lietuva verwant is aan die woord leičiai (die meervoud van leitis). Van die middel van die 13de eeu af het leičiai verwys na 'n bepaalde sosiale krygergoep in die Litause sosiale samelewing ondergeskik aan die Litause heerser of self die staat. Die woord leičiai is in die 14de tot 16de eeue in historiese bronne gebruik as 'n etnoniem vir Litauers (maar nie vir Samogitiërs nie) en word steeds gebruik, veral poëties of in 'n historiese konteks, in Lets wat nou verwant is aan Litaus.
Ligging
Litaue grens in die noorde aan Letland en in die ooste en suidooste aan Belarus. Die grenslyn met Pole in die suide is slegs sowat 100 kilometer lank, maar vorm nogtans die belangrikste verbinding na Sentraal- en Wes-Europa. Die Russiese oblast Kaliningrad sluit in die weste aan, waarby die Nemunas- of Memel-rivier gedeeltelik die grenslyn tussen Litaue en die Russiese Federasie vorm. In die weste beskik Litaue oor ’n kuslyn langs die Oossee met ’n totale lengte van sowat 100 kilometer. Hier lê die belangrikste Litause seehawe Klaipėda (Duits: Memel) wat in die winter ysvry bly.
Die totale lengte van Litaue se grens beloop 1 724 kilometer. Die land strek in noord-suidelike rigting oor ’n maksimale afstand van 276 kilometer en in oos-westelike rigting oor ’n maksimale afstand van 373 kilometer.
Landskappe
Die Pajūris-vlakte, wat tussen 15 en 20 kilometer wyd is en sowat 50 meter bo seevlak geleë is, strek langs die Litause kus. Sommige gebiede by die Koerse Haf is selfs benede seevlak geleë. Die Žemaičių-hoogland oos van die kusvlakte behels heuwellande met ’n maksimale hoogte van 234 meter, terwyl die Sentrale Vlakte met ’n hoogte van tussen 30 en 90 meter die hartland van Litaue vorm. Die Baltiese Hoogland suid en wes daarvan bestaan uit uitgestrekte woude, mere, moerasgebiede en berge met ’n maksimale hoogte van 282 meter.
Die Medininkų-hoogland langs die oostelike grens met Wit-Rusland behels die hoogste berg van Litaue, die Aukštojas (294 meter). Die Švenčionių-hoogland met sy talle mere en die Nasionale Aukštaitija-park is eweneens in Oos-Litaue geleë. Sowat ’n derde van die totale oppervlakte is met bosgebiede bedek, die res word deur weivelde, grasland en beboude gebiede beslaan.
Mere, moerasse en riviere
Litaue se visryke mere – wat op sowat 5 300 geskat word (waarvan egter net sowat 2 800 groter is as 0,5 hektaar ) – is gedurende die laaste ystydperk deur gletsers in die sanderige morenebodem gegrawe. Dikwels beskik plase en erwe op die platteland oor hul eie meer wat as baaiplek benut word. Die Taurgagnas-meer in die Nasionale Aukštaitija-park is die diepste meer in Litaue met 60,5 meter.
Moerasgebiede beslaan sowat vyf persent van Litaue se oppervlakte. Die mees uitgestrekte van hierdie gebiede (50 vierkante kilometer) is in die Suid-Litause natuurbewaringsgebied Čepkeliai geleë en mag net met die begeleiding van opgeleide veldgidse betree word.
Die langste en beduidendste rivier van Litaue, die Nemunas (Duits: Memel), vloei oor ’n afstand van 500 kilometer deur die land en mond in die Koerse Haf uit. Sy mondingsgebied is ’n uitgestrekte rivierdelta met talle riviertakke, moerasse en eilandvlaktes. Die rivier se middelloop word deur slangvormige kronkels gekenmerk.
Die Neris, ’n takrivier van die Nemunas, is met ’n lengte van sowat 250 kilometer die tweede langste rivier in Litaue wat deur die hoofstad Vilnius vloei en naby Kaunas in die Nemunas uitmond. Altesaam agttien rivier is langer as 100 kilometer, en meer as 750 riviere vloei oor ’n afstand van meer as tien kilometer. Litaue is een van min lande in Europa wat oor uitgestrekte ondergrondse varswaterbronne beskik wat ’n groot deel van die land van drinkwater voorsien.
Etnografiese geweste
Litaue word tradisioneel in vier etnografiese geweste verdeel wat ten opsigte van hul dialek, tradisionele kleredragte en gebruike asook die mentaliteit van hul bewoners van mekaar verskil.
Aukštaitija
Aukštaitija of Bo-Litaue is die grootste van hierdie geweste en strek van Sentraal-Litaue tot in die noordooste waar dit aan Letland en Wit-Rusland grens. Reeds in die 13de eeu het Aukštaitija tot Litaue se politieke en kulturele sentrum ontwikkel, met die stad Panevėžys as sy histories beduidendste nedersetting. Ook Kaunas, tans Litaue se tweede grootste stad, is in hierdie gewes geleë. Hoog-Litaue staan bekend vir die suiwer Litaus wat hier gepraat word en sy groot aantal bekende digters en denkers.
Žemaitija
Žemaitija, dikwels ook Samogisië of Neder-Litaue genoem, is die tweede grootste gewes in die noordweste van Litaue. Dit strek vanaf die Oosseekus tot by die grens met Letland en die stad Šiauliai in die ooste. Met sy hoofstad Telšiai het Neder-Litaue vroeër ’n onafhanklike grensgebied tussen die Duitse Ordensstaat en die Grootvorstedom Litaue gevorm wat verskeie kere aan die Duitse Ridders verkoop is. Die inwoners was die laaste heidene in Europa wat eers in die 15de eeu die Christelike geloof aangeneem het. Die kenmerkende Neder-Litause dialek toon baie ooreenkomste met Lets.
Suvalkija
Suvalkija (Sūdova) is die kleinste van die vier geweste en het vroeër deel uitgemaak van die Poolse gebied Suwaŀki rondom die gelyknamige stad. Die gewes is in die suidweste van Litaue tussen die Nemunas-rivier en die grens met die Russiese Oblast Kaliningrad geleë, met Marijampolė as sy vernaamste nedersetting.
Dzūkija
Die bosryke gewes Dzūkija (Dainava) met sy hoofstad Alytus in Suidoos-Litaue was oor ’n lang tydperk die armste in Litaue. Dit staan onder meer bekend vir sy sangtradisies.
Geologie
Litaue maak deel uit van die Oos-Europese Vlakte, ’n gebied wat in tektoniese opsig al lank ’n rustige geologiese periode deurloop. Die huidige oppervlak is tydens die ystydperk verskeie kere deur binnelandse ysmassas oorvorm wat na die gebied beweeg het. Sodoende is daar net enkele oorblyfsels van ouer gesteentes op die aardoppervlak. Die huidige Litause landskappe maak oorwegend deel uit van die morenegebied wat tydens die laaste koueperiode met ys bedek was. Sowat 20 000 jaar gelede, toe die sogenaamde Weichsel-koueperiode sy hoogtepunt bereik het, het slegs ’n smal strokie land in die uiterste suidooste van die huidige Litaue ysvry gebly.
In die weste grens Litaue met sandstrande aan die Oossee. Die Neder-Litause Heuwelreeks in die westelike gedeelte van die land maak deel uit van die Baltiese Heuwelreeks. Die hoogste bergpieke van Litaue, Aukštasis kalnas en Juozapinės kalnas (294 meter), is in die suidoostelike heuwellande geleë wat deel uitmaak van die Wit-Russiese Heuwelreeks.
Die twee grootste Litause riviere, Nemunas (Duits: Memel) en Neris, het hulle oorsprong albei in Wit-Rusland. Die mereplato van Hoog-Litaue is in die noordooste van die land geleë, alhoewel ook in Suid-Litaue talle mere aangetref word. Die mere van Litaue beslaan byna 1,5 persent van die totale oppervlakte. Ook die Koerse Haf en die Koerse Skoorwal is gedeeltelik in Litaue geleë.
Landbougebiede beslaan sowat die helfte van Litaue se oppervlakte, 30 persent is bosgebiede en drie persent van die land is moerasgebiede.
Litaue is nie ryk bedeel met natuurlike hulpbronne nie. Naas klein voorkomste van bruinkool, leisteen (leiklip) en ruolie word veral turf, kieselsteen, kwartssand, gips, kalk, leem, dolomiet en sand ontgin. Barnsteen word tradisioneel langs die Oosseekus opgetel, terwyl die Litause binneland oor enkele mineraalbaddens beskik.
Klimaat
Litaue is net soos sy buurlande in ’n oorgangsgebied tussen die gematigde maritieme en die kontinentale klimaatsone van Oos-Europa met sy warm somers en koue winters geleë. Die vogtige lugmassa’s, wat deur die Oossee en die invloed van die Golfstroom verwarm word, word deur die heersende westelike winde vanuit die kusgebiede na die binneland gedra.
Julie is die warmste maand in Litaue met ’n gemiddelde temperatuur van 17 °C, terwyl die kwik in Januarie, die koudste maand van die jaar, tot ’n gemiddeld van -5,1 °C daal. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur beloop 6,2 °C, en daar is ’n gemiddelde 200 sonskyndae per jaar. Die lugvogtigheid is met meer as 70 persent dwarsdeur die jaar aan die hoë kant, en reënbuie kan kort-kort uitsak.
Die gemiddelde jaarlikse reënval beloop 661 millimeter, waarby in die suidweste meer neerslae aangeteken word as in die relatief droë noorde van die land. Gedurende die winter is die kusgebiede oor ’n periode van sowat 70 dae met sneeu bedek, die binneland is selfs tot by 100 dae in ’n sneeulaag gehul. Die Litause toerismebedryf is tans besig om van die land ’n wintersportbestemming te maak. Sleeritte en skilangloop is gewilde aktiwiteite vir wintertoeriste.
Flora en fauna
Litaue se ligging in ’n klimatologiese oorgangsone word weerspieël in sy flora en fauna. Toe die ysmassas van Noord-Europa sowat 13 000 jaar gelede voor die destydse styging in temperature geswig het, het ’n subarktiese periode begin wat 2 000 jaar lank sou voortduur en waartydens ’n arktiese fauna en flora, wat goed vergelyk met dié van die huidige Siberiese Toendra, in Litaue uitgebrei het. Hulle is later opgevolg deur dierspesies wat kenmerkend vir die Taiga is en uiteindelik uitgestrekte loofbosse.
Tora Augestad
Tora Augestad (gebore 10 Desember 1979) is 'n Noorse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rol in die televisiereeks Beat for Beat (1999).
Litaue
Flora en fauna
Die moerasgebiede van die Litause hoogland en die omliggende dennebosse is egter steeds ’n natuurlike habitat vir arktiese voëlspesies soos goudpleviere, sneeu- en korhoenders en soogdiere soos sneeuhase. Die altesaam 330 voëlspesies sluit skaars diere soos uile, vis- en seearende asook swart ooievare in.
Tussenganger
'n Tussenganger is 'n derde party wat bemiddelingsdienste aan twee handelspartye bied. Die tussenganger tree op as 'n geleibuis vir goedere of dienste wat deur 'n verskaffer aan 'n verbruiker gelewer word. Die tussenganger bied dus toegevoegde waarde aan die transaksie wat dalk nie deur direkte handel moontlik kan wees nie.
Litaue
Flora en fauna
Byna ’n derde van die land se totale grondgebied word tans nog deur bosse beslaan – Litaue het van oudsher bekend gestaan vir sy uitgestrekte en ondeurdringbare bosse wat dikwels as skuilplek teen die vyand gedien het. So het ook die "Woudbroeders", Litaue se weerstandsbeweging ná die Tweede Wêreldoorlog, tydens hul stryd teen Sowjet-magte in die bosse weggesteek.
Die bosgebiede het as gevolg van ontbossing en herbebossing ingrypend verander, en slegs vier persent van die bome is tans ouer as honderd jaar. Die nasionale parke huisves die mees uitgestrekte woudstreke, terwyl ’n groot aantal kleiner bosgebiede tussen die weivelde en akkers van Litause landboustreke geleë is. Afhangende van die grondsoort en omvang van herbebossing kom verskillende soorte gemengde boslande asook Nordiese naald- en Oos-Sentraal-Europese loofbosse voor. Die Nasionale Aukštaitija-park huisves selfs ’n klein oerwoud-natuurreservaat.
Tussenganger
Algemene gebruik sluit die versekerings- en finansiële diensbedryf in waar bv. verbandmakelaars, versekeringsmakelaars en finansiële adviseurs bemiddelingsdienste vir die verskaffing van finansiële produkte soos verbandlenings, versekering en beleggingsprodukte bied.
Litaue
Flora en fauna
Wilde blomme en paddastoele is volop, en sowat 380 van die paddastoelsoorte is eetbaar, alhoewel slegs tussen tien en twintig van hulle gereeld geoes word. Sowat 100 soorte word as giftig aangedui. Die oes van wilde bessies en paddastoele is ’n gewilde tydverdryf. Meer as 200 van Litaue se plantspesies word as bedreig beskou – hulle kom veral in die moerasgebiede van die land voor.
General Atomics MQ-9 Reaper
Die General Atomics MQ-9 Reaper (soms die Predator B genoem) is 'n onbemande lugvaartuig wat onder afstandbeheer of outonoom operasies kan uitvoer. Die Reaper is ontwikkel deur General Atomics Aeronautical Systems (GA-ASI) spesifiek vir die Amerikaanse Lugmag. Daar word na die MQ-9 en ander hommeltuie verwys as afstandbeheerde vaartuie/lugvaartuig (RPV/RPA) deur die Amerikaanse Lugmag om aan te dui dat dit van die grond af beheer word.
Deelstate van Duitsland
Die Bondsrepubliek Duitsland bestaan sedert 3 Oktober 1990 uit 16 deelstate, waaronder drie stadstate en drie vrystate.
General Atomics MQ-9 Reaper
Die MQ-9 is die eerste jagter-vernietiger UAV ontwerp vir langafstand, hoë hoogte verkennnigstogte. Gedurende 2006 het die Personeelhoof van die Amerikaanse lugmag genl. T. Michael Moseley gesê: "We've moved from using UAVs primarily in intelligence, surveillance, and reconnaissance roles before Operation Iraqi Freedom, to a true hunter-killer role with the Reaper."
Tussenganger
In die reg kan tussengangers kommunikasie tussen 'n kwetsbare getuie, die beskuldigde en hofpersoneel bevorder om die beste getuienis te verkry en om te verseker dat alle partye 'n regverdige verhoor kry.
Litaue
Flora en fauna
Die Nasionale Kuršių Nerija-park bevat 'n deel van die Koerse Haf.
General Atomics MQ-9 Reaper
Die MQ-9 is groter, swaarder en 'n veel meer bruikbare lugvaartuig as sy voorganger die General Atomics MQ-1 Predator; dit word deur dieselfde grondbeheerstelsels beheer as die MQ-1. Die MQ-9 is met 'n 712 kW turboskroefmotor toegerus, die MQ-1 is toegerus met 'n suierenjin. Die sterker motor laat die MQ-9 toe om vyftien keer meer vrag te kan dra en ook teen drie keer die spoed van die MQ-1 te kan vlieg. Die lugvaartuig word deur lugpersoneel in die grondbeheerstasie gemonitor en beheer, insluitend die wapentoepassings.
Tussenganger
In ruilhandel is die tussenganger 'n persoon of groep wat waardevolle handelsartikels bewaar totdat dit benodig word, die handelspartye of ander beskikbare plek het om dit te ontvang en te bewaar, of totdat ander voorwaardes nagekom is. In 'n wyer perspektief kan 'n tussenganger 'n persoon of organisasie wees wat 'n kontrak tussen twee partye bewerkstellig.
General Atomics MQ-9 Reaper
In 2008 het die New Yorkse Nasionale Lugwag se 174ste Aanvalsvleuel begin oorskakel van F-16's met vlieëniers na MQ-9A Reapers; die eerste vegtereenheid wat ten volle oorgeskakel het na onbemande krygslugvaartuie (UCAV). In Maart 2011 het die Amerikaanse Lugmag meer vlieëniers opgelei vir onbemande lugvaartuie as vir enige ander enkel wapenstelsel. Die Reaper word ook deur die Amerikaanse Vloot, die CIA, die Amerikaanse Doeane en Grensbeskerming, NASA en verskeie militêre organisasies wêreldwyd gebruik.
Litaue
Geskiedenis
Die Litauers was een van die laaste volke in Europa wat hulle tot die Christendom bekeer het – die kerstening van die land was eers in die 15de eeu voltooi. ’n Insident tydens die kersteningsperiode – die gewelddadige dood van Sint Bruno en sy begeleiers in 1009 (hulle het per ongeluk ’n heilige bos betree) het die aanleiding tot die eerste historiese verwysing na die Litauers en Litaue se Millennium-feesvierings van die jaar 2009 gegee. Vandag is Litaue die enigste Baltiese land met ’n Rooms-Katolieke meerderheid, terwyl Letland en Estland tydens die Protestantse Hervorming onder Duitse invloed die Evangelies-Lutherse geloof aangeneem het.