cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fedor von Bock
Moritz Albrecht Franz Friedrich Fedor von Bock (3 Desember 1880 - 4 Mei 1945) was 'n Duitse Generalfeldmarschall wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog in die Duitse leër gedien het. Bock het tydens die inval in Pole in 1939 as die bevelvoerder van die Noordelike Leërgroep gedien, bevelvoerder van Leërgroep B tydens die inval in Frankryk in 1940, en later as die bevelvoerder van die Sentrale Leërgroep tydens die aanval van die Sowjetunie in 1941. Sy laaste bevelspos was oor die Suidelike Leërgroep in 1942.
Bock was in bevel van Operasie Typhoon, die uiteindelike mislukte poging om Moskou tydens die herfs en winter van 1941 te verower. Die Wehrmacht-offensief is vertraag deur die hewige Sowjet-weerstand rondom Mozhaisk, en ook deur die rasputitsa, die seisoen van reën en modder in Sentraal-Rusland. Die Sowjet-teenoffensief het die Duitse leër spoedig laat terugval, en Bock is daarna deur Adolf Hitler van sy bevel onthef.
As 'n Monargis was Bock nie juis betrokke by die politiek nie. Hy het egter ook geen simpatie gehad met die idee om Adolf Hitler omver te werp nie, en het nooit verslae ingedien oor die behandeling van burgerlikes deur die SS en sy eie troepe nie. Bock was ook ongewoon uitgesproke, 'n voorreg wat Hitler hom toegelaat het slegs omdat hy suksesvol was in gevegte. Bock - saam met sy tweede vrou en sy stiefdogter - het op 4 Mei 1945 aan die hand van 'n Britse vegterbomwerper gesterf, toe hulle per motor in die rigting van Hamburg gereis het.
Rondawel
Rondawels word tradisioneel met plaaslike materiale wat in rou vorm beskikbaar is gebou. Die mure bestaan gewoonlik uit stene en die messelklei uit sand of grond gemeng met beesmis of sement. Die vloer van 'n "tradisionele" rondawel word met 'n mengsel van mis afgewerk om dit hard en glad te maak. Die dakstutte van 'n rondawel is sparre of pale vanaf boomtakke verwerk. Die bedekking is strooi wat met grastou aan die pale gebind word. Die proses om die strooidak te voltooi kan 'n naweek of selfs tot 'n jaar duur indien dit deur 'n vaardige ambagsman gedoen word. Die strooi moet stuk vir stuk gebind word, vanaf die rand tot uiteindelik by die toppunt. Nadat elke seksie gebind is, moet dit gewoonlik verouder om 'n waterdigte seël te vorm.
Die eerste gebruik deur blankes was in die vorm van die hartbeeshuis- of paal-en-kleihuiskonstruksies, maar omstreeks 1860 het die Britse militêre owerheid rondawels vir die huisvesting van troepe begin bou.
Deesdae is rondawels veral gewild as vakansiewonings en as akkommodasie by reservate soos die Krugerwildtuin in Suid-Afrika of die Khutse Kalahari Lodge in Botswana.
.ie
.ht is die Internettopvlakdomein vir die Republiek van Ierland.
Eksterne skakels
Toppdomän
Oberholzer
Oberholzer is 'n dorp en boerderygemeenskap naby Carletonville aan die Wesrand in Gauteng, Suid-Afrika. Dit is ongeveer 85 km wes van Johannesburg geleë.
.sv
.sv is die Internettopvlakdomein vir El Salvador.
Eksterne skakels
Toppdomän
Ole Ernst
Ole Ernst (16 Mei 1940 – 1 September 2013) was 'n Deense akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Escape (1973), Olsen-banden over alle bjerge! (1981), Land of Plenty (1983), en Tour de Force (2010).
.je
.je is die Internettopvlakdomein vir Jersey (VK).
Eksterne skakels
Toppdomän
Ius promovendi
Ius promovendi is die reg van 'n hoogleraar (professor) om 'n wetenskaplike te bevorder, dit wil sê, die graad van doktor aan hom of haar toe te ken.
Hierdie reg bestaan nog steeds, al is dit deesdae aan strenger reëls gebind. Gewoonlik verval dit vyf jaar na die emeritaat van die hoogleraar.
Die reg van 'n instelling om doktorsgrade toe te ken word ook ius promovendi genoem.
Dita Von Teese
Dita Von Teese (gebore 28 September 1972) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Matter of Trust (1998) en in die televisiereeks CSI: Crime Scene Investigation (2000).
May Whitty
May Whitty (19 Junie 1865 – 29 Mei 1948) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Night Must Fall (1937), The Lady Vanishes (1938), Suspicion (1941), en Mrs. Miniver (1942).
George Claassen
George Claassen (B.A., B.A.Hons., M.A., Ph.D.) is 'n Suid-Afrikaanse joernalis wat die departementshoof van joernalistiek aan Technikon Pretoria en Universiteit Stellenbosch was. Claassen was die eerste akademikus op die gebied van joernalistiek wat 'n kursus in wetenskap- en tegnologiejoernalistiek ontwikkel het en kan met reg die "vader van wetenskapskommunikasie in Afrika" genoem word.
In 1997 het hy die eerste universiteitskursus in wetenskap- en tegnologiejoernalistiek aan 'n universiteit in Afrika ontwikkel en gestig.
Hy was wetenskapredakteur vir die Afrikaanse dagblad, Die Burger en is die stigtersdirekteur van Skepties Suid-Afrika (SSA). Daar word soms na hom verwys as die "Suid-Afrikaanse Richard Dawkins" omdat hy 'n uitgesproke kritikus van kreasionisme en Intelligente Ontwerp is, asook van religie in die algemeen. Hy was gereeld by religieuse debatte betrokke.
Claassen is die direkteur van die Sentrum vir Wetenskap en Tegnologie Massakommunikasie (CENSCOM) aan die Universiteit van Stellenbosch en is die ombudsman van Media24 se Gemeenskapspers. Hy dien ook as wetenskapskorrespondent vir die SAUK.
Opvoeding en loopbaan
Claassen het aan die Universiteit van Pretoria gestudeer waar hy sy B.A., B.A.Hons en M.A. voltooi het. Hy het 'n Ph.D. aan UNISA behaal. Vanaf 1974 het hy as joernalis by Beeld gewerk in verskillende posisies as verslaggewer van algemene nuus, politiek, kunste, wetenskap en sport. Na vier jaar as sosiolinguistieknavorser aan die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing, het hy by die Departement Joernalistiek van Technikon Pretoria aangesluit, waar hy vanaf 1989 tot 1992 die Departementshoof was. Tussen Oktober 1993 en einde Januarie 2001 was hy professor en hoof van die Nagraadse Departement Joernalistiek aan Universiteit Stellenbosch in die Wes-Kaap. Daar het hy die eerste kursus in wetenskap- en tegnologiejoernalistiek aan 'n Afrika-universiteit gevestig, wat hy steeds by die Universiteit van Stellenbosch aanbied.
Claassen is die direkteur van die Sentrum vir Wetenskap en Tegnologie Massakommunikasie (CENSCOM) aan die Universiteit van Stellenbosch. Hy het talle kursusse in wetenskap en tegnologiejoernalistiek vir UNESCO aangebied in Nairobi, Addis Abeba, Pretoria en op Stellenbosch. In 2013 het hy 'n kursus in wetenskap- en tegnologiejoernalistiek op versoek van UNESCO ontwerp, 'n kursus wat wêreldwyd gebruik word. Die rasionaal agter die kursus is dat joernaliste in die algemeen nie opgelei is in die aanbieding van nuus en inligting oor die vinnig bevorderende en veranderende wetenskapsterrein nie. Hy het ook modules ontwikkel vir die B.Phil- en honneursprogramme oor media etiek en mediabestuur.
In 2003 word Claassen die ombudsman van die Afrikaanse dagblad wat in Kaapstad en Port Elizabeth uitgegee is, Die Burger en sedert 2008 is hy die ombudsman van Media24 se Gemeenskapspers. Claassen het 'n belangrike rol gespeel in die totstandkoming van 'n ombudsman-stelsel binne Media24. Hy was sedert 2011 'n bestuurslid van die internasionale Organisasie van Nuusombudsmanne en Lesersredakteurs.
In Julie 2008 het Claassen uitgetree by die koerant en verskuif na 'n loopbaan as wetenskapjoernalis. Hy doseer steeds wetenskapjoernalistiek aan die Universiteit Stellenbosch en bied 'n jaarlikse kursus in wetenskapskommunikasie aan wetenskaplikes van verskillende universiteite aan. Hy is ook die organiseerder van die gereelde werkswinkels "Wetenskap ontmoet die media op Stellenbosch" (Engels:'Science meets the Media in Stellenbosch') waar wetenskaplikes en joernaliste idees uitruil oor verslagdoening oor wetenskap. Hy is ook 'n wetenskapskorrespondent vir die SAUK.
Kritiek op Leon Rousseau se werk
Tot Augustus 2008 was Claassen die wetenskapredakteur vir die Afrikaanse dagblad Die Burger, gepubliseer in Kaapstad, waar hy 'n weeklikse rubriek oor wetenskap "Wetenskap vandag" geskryf het. Sy resensie oor Leon Rousseau se Die Groot Avontuur, 'n boek oor evolusie, het 'n hewige debat in Afrikaanse koerante laat ontstaan ​​oor sy kritiek op die vooraanstaande evolusiewetenskaplike, prof. Phillip Tobias, vir die skryf van 'n voorwoord vir Rousseau se boek. Claassen se belangrikste kritiek op die boek was dat dit die idee van evolusie deur Intelligente Ontwerp ondersteun. Tobias het later sy mening verander en hom onomwonde van die intelligente ontwerp-dele van die boek gedistansieer in 'n brief gepubliseer in Die Burger.
Boeke
Claassen is die skrywer of mede-outeur van 14 boeke, waaronder Geloof, Bygeloof en Ander Wensdenkery - Perspektiewe oor Ontdekkings en Irrasionalities wat in Julie 2007 deur Protea Boekhuis gepubliseer is en in Februarie 2008 in 'n tweede druk verskyn het. In 2014 is sy boek oor kwaksalwery,  Kwakke, Kwinte & Kwale: Hoe 'n Onsinverklikker Jou Lewe Kan Red vrygestel.
Sy werke sluit in:
Artikels
Claassen het talle artikels geskryf oor verskillende onderwerpe rondom die media en etiek, waaronder:
Sosiale media
Claassen was aktief op 'n blog genaamd Prometheus Unbound (op Wordpress) en vanaf 2009 op 'n blog genaamd Prometheus Liberated, maar albei funksioneer nie meer nie. Sedert 2011 is hy aktief op Twitter.
Aanhalings
Claassen het op 13 Februarie 2019, "Wêreld Radio"-dag, 'n onderhoud met John Maytham op CapeTalk-radio gevoer en het die volgende gesê:
Persoonlike lewe
Claassen se ouers was Petronella Claassen (née Theunissen) en George Nicolaas Claassen, 'n skoolmeester van die Middelburg Hoërskool en wenner van die 1961 Comrades-maraton. Hy is een van vier kinders; die ander is Danie, Maryna en Wynand, 'n oud-Springbokkaptein.
Claassen is getroud en het drie kinders.
Jaar sonder 'n somer
Die jaar 1816 staan veral in Europa en Noord-Amerika bekend as die Jaar sonder 'n somer, 'n jaar wat deur klimatologiese eienaardighede soos ongewoon koue weer gekenmerk is. Die gemiddelde globale temperature het met tussen 0,4 en 0,7 °C gedaal - 'n afkoeling wat tot misoeste en hongersnood in die Noordelike Halfrond gelei het.
Omstandighede dui daarop dat dié weerverskynsel 'n vulkaniese winter was wat hoofsaaklik deur die massiewe uitbarsting van die vulkaan Tambora in Nederlands-Oos-Indië in April 1815 veroorsaak is – die sterkste uitbarsting in minstens 1 300 jaar. 'n Geskatte 150 kubieke kilometer vulkaanas, magma, gesteentes en gas is destyds in die atmosfeer geblaas. Die stofwolk het sowat 'n jaar lank uitgebrei en het in Wes- en Suid-Europa, maar ook in groot dele van die Verenigde State, somertemperature enkele jare lank merkbaar laat daal.
Atleetvoet
Atleetvoet (tinea pedis) is 'n bekende velinfeksie wat deur 'n swam veroorsaak word. Tekens en simptome sluit dikwels jeuk, krake en 'n rooierigheid in. In seldsame gevalle sal daar blase op die voet verskyn. Atleetvoet kan enige deel van die voet affekteer, maar die swam groei oor die algemeen tussen die tone en onder die voet. Dieselfde swam kan ook op hande en en onder naels groei. Dit is'n lid van die groep van siektes wat bekend staan as tinea. Atleetvoet word veroorsaak deur 'n aantal verskillende swamme. Dit sluit spesies van Trichophyton, Epidermophyton, en Microsporum in. Die swam word gewoonlik opgedoen deur kontak met besmette vel, of swamme in die omgewing. Algemene plekke waar die swamme leef is naby swembaddens en in die kleedkamers. Hulle kan ook versprei word deur diere.
Voorkoming kan plaasvind deur om nie kaalvoet in openbare storte te loop nie, toonnaels kort te hou en daagliks skoon sokkies aan te trek. Tydens besmetting moet voete droog gehou word. Die kondisie word behandel met antifungusmedikasie, per mond of plaaslik aangewend.
Atleetvoet is die eerste keer in 1908 as 'n mediese term omskryf. 15% van die wêreld se bevolking word geaffekteer deur atleetvoet. Mans is oor die algemeen meer vatbaar vir atleetvoet as vroue. Dit kom die meesdikwels in ouer kinders of jonger volwassenes voor. Deur die geskiedenis was atleetvoet 'n seldsame toestand, wat sedert die 1900's al hoe meer begin verskyn het, heel waarskynlik as gevolg van die toenemende gebruik van skoene, oefenklubs, oorlog en reis.
Tekens en simptome
Atleetvoet word in vier kategorieë verdeel: chroniese interdigitale atleetvoet; plantare (chroniese skubberigheid) atleetvoet; akute ulseratiewe tinea pedis; en vesiculobullous atleetvoet. "Interdigitale" atleetvoet beteken dat dit tussen die tone voorkom. "Plantare" atleetvoet verwys na die voetsool. Ulseratiewe atleetvoet sluit skubberige letsels in. "Vesiculobullous" word gekenmerk deur vesikels en blase.
Atleetvoet kom oor die algemeen voor tussen die tone (interdigitale atleetvoet). Voorvalle van interdigitale atleetvoet wat veroorsaak word deur die fungi, Trichophyton rubrum, kan moontlik sonder simptome wees, juk, of die vel tussen die tone kan rooi vertoon. Akute ulseratiewe atleetvoet wat deur die fungi,T. mentagrophytes, veroorsaak word, gaan gepaard met pyn en gebarste vel en 'n vreemde reuk as gevolg van die bakteriële infeksie.
Plantare atleetvoet word ook deur die fungus T. rubrum veroorsaak. Sommige areas van die voet sal rooi vertoon en die voetsool is bedek en poeieragtige barsies.
Vesiculobullous atleetvoet is minder algemeen en word gewoonlik veroorsaak deur die fungus T. mentagrophytes. Dit word gekenmerk deur 'n skielike uitbraak van jeukerigheid en blase wat op die sool van die voet verskyn.
Komplikasies
Soos die siekte vorder kan die vel bars, wat lei tot bakteriese velinfeksie en inflammasie van die limfvate. Indien dit nie behandel word nie, kan atleetvoet versprei na die toonnaels. Die swam word gevoed deur die keratien wat in naels gevind word.
Atleetvoet kan jeukerigheid veroorsaak. Deur te krap word verdere skade aan die vel veroorsaak en die toestand word vererger, omdat die swam sodoende makliker versprei. In sommige gevalle kan oop wonde ontstaan as gevolg van die gasheer wat krap, wat lei tot bakteriële infeksie. Dit alles veroorsaak dat die genesingsproses uitgerek word.
Indien die gasheer krap kan die swam ook versprei na die vingers en onder die vingernaels. Indien dit nie gou genoeg gewas word nie, word die vingers ook geïnfekteer. Deur te krap kan die geïnfekteerde vel afval en in die omgewing en verdere verspreiding veroorsaak.
Oorsake
Atleetvoet is 'n vorm van dermatofitosis (swaminfeksie van die vel). Die swam lewe onder die lae van dooie vel en teer op keratien. Dermatofiete is parasitiese swamme wat verkies om hulself in die menslike liggaam te huisves.
Oordrag
Volgens die Verenigde Koninkryk se Nasionale Gesondheidsdiens is atleetvoet baie aansteeklik en kan versprei word deur middel van direkte en indirekte kontak. Die siekte versprei deur direk met die infeksie in kontak te kom, byvoorbeeld deur aanraking. Indirek word dit versprei deur besmette items soos klere of handdoeke; of oppervlaktes soos die badkamer, stort of kleedkamervloere. Besmette dele van die vel brokkel af en so vind verspreiding plaas deur kouse, skoene, lakens, wasbakke, storte of troeteldiere.
Risikofaktore
Verdere risikofaktore vir die verspreiding van atleetvoet is 'n verswakte immuunstelsel, soos in die geval van diabetes of MIV/Vigs.
Diagnose
Atleetvoet word gewoonlik gediagnoseer deur 'n fisiese ondersoek en deur na die pasiënt se mediese geskiedenis te kyk. Diagnose word oor die algemeen gemaak op grond van die tekens en simptome, maar dit kan bevestig word óf deur mikrobiese organismes of met behulp van 'n mikroskoop.
Simetikoon
Simetikoon is 'n mondelingstoegediende anti-skuimmiddel wat gebruik word om opgeblaasdheid en ongemak of pyn wat veroorsaak word deur oormatige gas in die maag of ingewande te verminder. Die gas is hoofsaaklik ingeslukte lug, asook klein hoeveelhede waterstof en metaan.
Simetikoon is 'n mengsel van polidimetielsiloksaan en gehidreerde silikagel. Simetikoon is 'n anti-skuimmiddel wat die oppervlakspanning van gasborrels verminder, wat hulle in groter borrels in die maag laat saamsmelt, wat dan makliker gepasseer kan word. Simetikoon verminder of verhoed nie die vorming van gas in die spysverteringskanaal nie, maar verhoog eerder die tempo waarteen dit die liggaam verlaat. Simetikoon kan egter die pyn wat veroorsaak word deur oormatige gas in die ingewande verlig deur 'n vermindering van skuim, wat veroorsaak dat winderigheid makliker opgebreek word.
Simetikoon word nie deur die liggaam in die bloedstroom geabsorbeer nie, en is dus relatief veilig. Volgens verslae van die "National Institutes of Health" (NIH) is daar gewoonlik geen newe-effekte indien simetikoon soos aangedui geneem word nie. Hoewel simetikoon ook aanbeveel word as 'n behandeling vir koliek by babas, het ewekansigkontroleerde proewe nie bewys dat simetikoon effektief is vir hierdie gebruik nie. Ten spyte van die tradisionele standpunte oor die onderwerp, blyk dit dat koliek nie deur ingewandsgas veroorsaak word nie.
Peter Falk
duimnael|links|140px|’n Standbeeld van Peter Falk as Columbo saam met sy hond in [[Boedapest, Hongarye.]]
Peter Michael Falk (16 September 1927 – 23 Junie 2011) was ’n Amerikaanse akteur van Joodse afkoms, wat die beste bekend was vir sy rol as luitenant Columbo in die televisiereeks Columbo.
Loopbaan
Falk het sy toneelloopbaan in 1956 op die verhoog begin met ’n rol in Dom Juan. Later dié jaar het hy sy Broadway-debuut gemaak in Enough Stupidity in Every Wise Man en in dieselfde jaar was hy te sien in Saint Joan.
Hy het daarna in verskeie rolprente verskyn, soos The Princess Bride, The Great Race, It's a Mad, Mad, Mad, Mad World en Murder by Death, sowel as in verskeie gasrolle op televisie.
In 1971 het hy saam met Gene Barry in ’n TV-reeks oor ’n rustige, talentvolle speuder, Columbo, begin speel wat tot in 1978 geduur en tussen 1989 en 2003 sporadies teruggekeer het. Volgens die historikus David Fantle was hy "almal se gunsteling gekreukelde televiespeurder".
Ekumeniese Patriarg Bartolomeus I van Konstantinopel
Ekumeniese Patriarg Bartolomeus I (Grieks: Οἰκουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαῖος Α'; Turks: Patrik I. Bartolomeos; gebore 29 Februarie 1940) is sedert 2 November 1991 die Aartsbiskop van Konstantinopel, Nuwe Rome en as Ekumeniese Patriarg die geestelike hoof van die Oosters-Ortodokse Kerk.
Peter Falk
Loopbaan
In 1996 het TV Guide hom as nommer 21 gelys van die 50 grootste TV-sterre van alle tye.
Ekumeniese Patriarg Bartolomeus I van Konstantinopel
Hy is op die dorp Zeytinli, Turkye, gebore as Dimitrios Arhondonis (Δημήτριος Αρχοντώνης; Dimítrios Archontónis), seun van Christos en Merope Archontónis. Hy behoort tot ’n klein groep Grieke wat afstam van die oorspronklike Griekse bewoners van die huidige Turkye.
Aleksander I van Rusland
Aleksander I Pawlowitsj (Russies: Александр I Павлович) (Sint Petersburg, 23 Desember 1777 — Taganrog, 1 Desember 1825) was van 1801 tot 1825 keiser van Rusland.
Hy word in Sint Petersburg gebore as die seun van groothertog Paul Petrowitsj, later keiser Paul, en Sophia Dorothea van Württemberg (Maria Fjodorowna). Aleksander bestyg die troon ná die moord op sy pa en regeer oor Rusland tydens ’n chaotiese periode, die Napoleontiese Oorloë. In die eerste helfte van sy bewind probeer hy verskeie liberale hervormings deurvoer, maar in die tweede helfte besef hy dis ’n onmoontlike taak en skaf hy baie van sy vroeëre hervormings af. In sy buitelandse beleid het Aleksander ’n taamlike mate van sukses behaal en hy het verskeie veldtogte gewen. Die vreemde teenstrydigheid in hom maak Aleksander een van die interessantste keisers. Sy dood was boonop in misterie gehul en dis steeds onbekend waar sy liggaam is.
Jeug
Kort ná sy geboorte op 23 Desember 1777 neem Katharina die Grote Aleksander weg van sy pa, die toekomstige keiser Paul. Katharina en Paul het nie goed oor die weg gekom nie en die keiserin wou nie hê Paul moes te veel invloed op die kind uitoefen nie. Daar is beweer dat Katharina beplan het om Aleksander as haar opvolger aan te wys ten koste van Paul. Albei kante het Aleksander vir hul eie gewin gebruik en hy was emosioneel verdeeld tussen sy ouma en sy pa. Dit het hom van jongs af geleer om die mense om hom te manipuleer en sy menings te verander na gelang van saam met wie hy op daardie oomblik was.
Toe Katharina in November 1796 sterf sonder om ’n opvolger aan te wys, word haar seun Paul keiser. Sy beleidsrigtings maak hom ongewild en op 23 Maart 1801 word hy vermoor. Hy word deur Aleksander opgevolg.
Bewind
Aleksander I word op 15 September 1801 in die Kremlin gekroon tot keiser. Historici debatteer steeds oor sy rol in die moord op sy pa. Die mees algemene mening is dat hy vooraf ingelig is oor die staatsgreep, maar dat hy daarop aangedring het dat sy pa niks oorkom nie. Toe sy pa egter vermoor word, was Aleksander vol berou, en dit verklaar waarom hy hom tot die Russies-Ortodokse Kerk gewend het ná die Napoleontiese Oorloë.
Aanvanklik is die jong keiser vasbeslote om Rusland se verouderde, gesentraliseerde regeringstelsels te hervorm. Hy wil ’n konstitusionele monargie instel en die toekoms van die lyfeienes verbeter. Intussen gee hy uitgewers groter vryheid, verminder die aktiwiteite van die inligtingsdiens en verbied marteling. Rusland is egter nog nie gereed vir sulke liberale idees nie en selfs Alexander moet erken dat hy sy tyd vooruit is. Daar kom min van sy planne.
Shantou
Shantou (Chinees: 汕头), ook bekend as Swatow of Suátao, is 'n stad in die Chinese provinsie Guangdong met 'n bevolking van 5 391 028 in 2010. Die stad is geleë aan die kus van die Suid-Chinese See in die suidooste van China. Die meeste van Thailand se bevolking van Chinese afkoms het uit Shantou en die aangrensende Chaozhou geïmmigreer.
Aleksander I van Rusland
Bewind
Hy neem deel aan die Derde Koalisieoorlog (1805–1807), maar ná die Slag van Friedland sluit hy by Tilsit vrede met Napoleon. In 1811 besluit hy om die Kontinentale Blokkade wat Napoleon teen Brittanje opgelê het te verbeek. Dit lei tot die oorlog van 1812 waarin Napoleon se troepe Rusland binneval. Ná die ondergang van Napoleon se groot leër neem hy deel aan die Sesde Koalisieoorlog en neem Parys in met die Russiese troepe.
Persoonlike lewe
By Sofia Wsewoloiski
By Maria Narisjkina
By Weronika Dzierzanofska
By prinses Barbara Toerkestanowa
By Maria Iwanowna Katatsjarowa
Geheimsinnige dood
In die herfs van 1825 reis Aleksander na die suide van Rusland weens die siekte van sy vrou, Elisabeth Aleksejewna. Op die reis doen hy self verkoue op wat in tifuskoors omsit. Hy sterf op 1 Desember 1825 in die stad Taganrog en sy vrou ’n paar maande later terwyl die keiser se stoflike oorskot na Sint Petersburg vervoer word vir die begrafnis. Hy word op 31 Maart 1826 in die Petrus-en-Pauluskatedraal begrawe.
Die onverwagte dood van die keiser so ver wag van die hoofstad het dadelik gerugte laat ontstaan dat sy dood en begrafnis nie eg was nie en dat hy afstand van die troon gedoen het om die res van sy lewe in afsondering deur te bring. Daar is beweer ’n soldaat is in sy plek begrawe, dat die graf leeg was of dat die Britse ambassadeur in Rusland gesê het hy het Aleksander op ’n skip sien klim. Sommige mense het gesê die keiser het ’n monnik geword. Baie mense, ook sommige historici, meen ’n geheimsinnige kluisenaar, Fjodor Koezmitsj wat in 1836 in Siberië sy verskyning gemaak het en in 1864 in die omgewing van Tomsk dood is, was in werklikheid Aleksander I. In 1925 het die Sowjet-regering Aleksander se graf oopgemaak en gevind dit is wel leeg.
Daar was boonop verwarring oor wie Aleksander moes opvolg en ook weens die poging tot ’n staatsgreep deur liberale offisiere. Die keiser se oudste oorlewende broer, groothertog Konstantyn, het in 1822 afstand gedoen van die troon, maar dit is nooit bekend gemaak nie. Slegs ’n paar mense in die keiserlike familie het daarvan geweet. Dus het die volk, onder wie Konstantin se jonger broer, Nikolaas, ná Aleksander se dood trou gesweer aan hom. Nadat die waarheid oor die troonopvolging bekend gemaak is, het Nikolaas keiser Nikolaas I geword.
Die Dekabriste het die geleentheid aangegryp om in opstand te kom, na bewering om Konstantin se reg op die troon te beskerm, maar in werklikheid om ’n verandering in die regering teweeg te bring. Nikolaas het die rebellie wreed onderdruk en die leiers na die galg of na Siberië gestuur.
Hluhluwe-dam
Die Hluhluwe-dam in die Hluhluwerivier in KwaZulu-Natal verskaf water vir besproeiing en huishoudelike gebruik.
Ligging
Die damwal lê 6 km stroomaf van die grens van die Hluhluwe-iMfolozipark, naby die Muntutu- en Munyawaneni-ruskampe en wes van die Bushlands-spoorweghalte. Dit is by 28° 7′ 17.4″ suid en 32° 8′ 3.7″ oos.
Doel
Die doel van die dam is om die vloei van die rivier so te beheer dat 'n meer konstante watervoorraad beskikbaar is vir die besproeiing van die omliggende suikerrietlande. Ongeveer 'n 2500 ha kan uit die dam besproei word. Daar is geen besproeiingskanale nie.
Afmetings
Die damwal is gebou in die jare 1961 tot 1964 en bestaan uit drie betonboë met grondflanke aan weerskante. Die totale kruinlengte is 550 m en die oorloop is 37 m bo die fondament. Aanvanklik was die bakmaat groter as 30 miljoen m³. Tans staan dit op minder as 26 miljoen m³.
Opvanggebied
Die dam het 'n opvanggebied van 73 800 ha. In die bolope is die jaarlikse reënval 1016 mm en die afloop is 'n 80 miljoen m³. As die dam vol is, stoot dit meer as 10 km agter die wal tot selfs kilometers ver in die park op.
Verbrakking
Baie water wat in die rivier sou deurloop deur die St. Luciameer na die see, word deur die dam teruggehou. Vrees bestaan dat dit mettertyd die soutgehalte van die St. Luciameer sal verhoog. Op 20 Februarie 2018 het die dam na verskeie jare weer oorgeloop.
Walther von Brauchitsch
Walther Heinrich Alfred Hermann von Brauchitsch (4 Oktober 1881 - 18 Oktober 1948) was 'n Duitse veldmaarskalk en die opperbevelhebber van die Duitse leër tydens die Tweede Wêreldoorlog. Brauchitsch, gebore in 'n aristokratiese militêre gesin, het in 1901 die weermagdiens betree. Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het hy met onderskeiding gedien op die personeel van die korps- en afdelingsvlak aan die Westelike Front.
Nadat die Nazi in 1933 met mag oorgeneem is, is Brauchitsch in beheer van die Oos-Pruisiese militêre distrik. Hy het enorme bedrae geld by Hitler geleen en van sy finansiële hulp afhanklik geraak. Brauchitsch het van Februarie 1938 tot Desember 194 as opperbevelhebber van die Duitse leër gedien. Hy het 'n sleutelrol gespeel in die Slag van Frankryk en het toesig gehou oor die Duitse invalle van Joego-Slawië en Griekeland. Vir sy deel aan die Slag van Frankryk het hy een van twaalf generaals geword wat tot veldmaarskalk bevorder is.
Nadat hy in November 1941 'n hartaanval gehad het en die skuld gegee is vir die mislukking van Operasie Typhoon, die Wehrmacht se aanval op Moskou, is hy ontslaan as opperbevelhebber en het hy die res van die oorlog op gedwonge aftrede deurgebring. Na die oorlog is Brauchitsch gearresteer op aanklag van oorlogsmisdade, maar is in 1948 aan longontsteking dood voordat hy vervolg kon word.
Alexis Retief
Alexis Retief is ’n sielkundige en mede-ontwikkelaar van die Complexity Navigation Test (die CNT-toets). Hy is ook Afrikaanse kortverhaalskrywer. Sy pa is Daan Retief, bekende rolprentregisseur en skrywer.
Lewe en werk
Alexis Ignatius Retief is op Sondag 16 Februarie 1958 in Durban gebore as die oudste seun en een van twee kinders van Daan (Daniël Arnoldus) Retief, die bekende rolprent-regisseur en skrywer, en Tertia Prinsloo. Sy broer is Daan André. Wanneer hy sowat twee jaar oud is, verhuis die gesin na Johannesburg, waar hulle aanvanklik ’n huis in Mondeor huur en later na Randburg trek. Hy word groot in Johannesburg en gaan skool aan die Laerskool Unika in Randburg en die Hoërskool Randburg, waar hy in 1975 matrikuleer. Vanaf Julie 1976 tot Desember 1977 doen hy sy verpligte militêre diensplig. In 1978 skryf hy in by die Randse Afrikaanse Universiteit, waar hy in 1980 ’n B.A.-graad met lof behaal met hoofvakke Sielkunde, Engels en Filosofie. In 1981 behaal hy die Honneursgrade in Sielkunde en Filosofie, ook met lof. In 1982 skryf hy in vir sy meestersgraad en doen in 1983 ’n jaar lank internskap in ’n geesteshospitaal. Hierna voltooi hy in 1984 die M.A.-graad in Kliniese Sielkunde met ’n verhandeling oor “’n Analise van sentraal-teoretiese konstrukte in enkele psigoterapeutiese oriëntasies” en staan hierna in voltydse praktyk as ’n sielkundige. In 1988 verwerf hy die D.Phil.-graad in Sielkunde met ’n proefskrif oor “The epistemic status of psychological theories”.
Later sluit hy aan by die Raad vir Geesteswetenskaplike Navorsing (RGN) en word hoof van die afdeling Omgewingsielkunde. Wanneer hy by die Randse Afrikaanse Universiteit aansluit, word hy aangestel as professor in Sielkunde. Hy verwerf bekendheid wanneer hy saam met kollegas in die negentigerjare die (Complexity Navigation Test) ontwikkel, wat ’n sielkundige toets is om vas te stel hoe individue die kompleksiteit van probleemoplossing benader. Die toets word geregistreer deur die Health Professions Council van Suid-Afrika en kan slegs deur gekwalifiseerde sielkundiges toegepas word. Verder skryf hy ook die boek “Method and theory in cross-cultural psychological assessment”, die boek “Psychology in context: Cross-cultural research trends in South Africa” saam met K.F. Mauer en “Group areas as a form of human territorial behaviour” saam met Erica Kelbrick. Benewens skryf en skilder beoefen hy fotografie in sy vrye tyd en doen ook deeltydse televisie-oorklanking en speel in radioverhale. Hy is ook deeltydse akteur in televisie-vervolgverhale en speel as jong seun in rolprente, onder andere in “Lied in my hart” en “Pikkie”. Saam met die musikant Marius Nel skryf hy lirieke vir liedjies soos “Stasie”, “Is daar ’n plek” en “Iets wat pla”, wat deur die groep Die Bywoners op die CD “Lang paaie verder” vrygestel word. Hy emigreer vroeg in die 21ste eeu na Australië.
Skryfwerk
Reeds vroeg in sy tienerjare begin hy skryf en voltooi die kortverhaal “Die bang man” (wat feitlik net so in sy debuutbundel verskyn) reeds in standerd nege. In 1979 ontvang hy ’n aanmoedigingsprys in die prosawedstryd uitgeskryf deur die Departement vir Nasionale Opvoeding vir sy manuskrip “Kortverhale”. Van sy kortverhale verskyn ook in tydskrifte soos Stet. Hy eksperimenteer in sy skryfwerk met perspektiefverskuiwings en fokus merendeels op eensame karakters. Sy debuut is met die bundel “Stad”. Hierin is die stad nie net die geografiese ruimte nie, maar word dit ’n bestaansruimte en simbool van die leegheid, banaliteit en geweld wat die moderne mens teister.
Kort hierna verskyn sy opvolgbundel “Familie”. Soos in sy debuutbundel is vrees hier telkens aanwesig onder die oppervlakte van die werklikheid wat geskilder word, met die dood ’n deurlopende realiteit. Die titel vind weerklank in die bundel deurdat die ek-verteller verskeie afsonderlike besoeke aan bloedverwante bring, wat dan inleidend is tot die rampe wat die verhale kenmerk. In “Voog” is die gebruik van suggestie treffend. Die pornofotograaf oom het ’n bloedskandelike verhouding met die verteller se suster en die verhouding eindig met haar dood. Hierdie feite word egter op ontstellende wyse net gesuggereer. Eindelik is dit die motto voorin die boek wat die bundel se onderliggende besef is, naamlik “bloed is dikker as water”.
Die bundel “Die mense wat nooit vergeet het nie”, word in 1989 deur die sensuurwetgewing beïnvloed wanneer ’n beperking op die verspreiding daarvan gelê word, vermoedelik oor die verhaal “Ek en my ghoffel”, wat ’n homoseksuele verhouding as tema het. Die titelverhaal is ’n hoogtepunt met sy beskrywing van hoe ’n lewendige geheue oor die kleinste detail van elke werklike of vermeende onreg die menslike gees uitdor. Die bundel bevat hoofsaaklik buitestaanders, wat geknel is deur herinneringe van die verlede. In die proses word die konflik tussen die hart en verstand sentraal, met uitbeelding van hoe die mens nooit werklik kan ontsnap van gevoelens nie, ongeag wat die nugter verstand hulle wil wysmaak.
Geologiese tydperke
Lewe op die aarde is word op sowat vier miljard jaar oud beraam, maar die aarde waarop die eerste selle ontstaan het, was 'n heeltemal ander soort wêreld as die een wat ons ken. Dié lewensvorme het van die aarde 'n leefbare plek gemaak waarop ander organismes kon gedy. In die geskiedenis van lewe op aarde het die aarde geologies sowel as biologies geweldige veranderinge ondergaan. Lewensvorme wat in een era gedy het, het soms skielik uitgesterf en plek gemaak vir die nasate van 'n voorheen nietige groep. In dié artikels word die lewensomstandighede en die vernaamste lewensvorme van elke tydperk bespreek.
Argaïese tydperk
Sowat vier miljard jaar gelede was die aarde 'n uiters onherbergsame plek: die son skyn dofrooi deur 'n atmosfeer van vulkaniese as en die stof van meteoriete. In die giftige, suurstoflose lug hang die reuk van vrot eiers: die atmosfeergasse is meestal swaelwaterstof en metaan. Die vlak oseane om die vulkaniese eilande is bruin en die lug oranjepienk. Die daglengte, wat aanvanklik minder as tien uur was, is stadig aan die verleng – danksy die remmende werking van die aantrekkingskrag van die maan – maar is nog heelwat korter as 24 uur. In dié omstandighede ontstaan ál meer komplekse koolstofmolekules in die see, en uiteindelik eenvoudige mikroörganismes wat die swaelwaterstof en metaan wat in die water opgelos is, kan benut. Ook die eerste blougroen bakterieë, wat sonlig en koolstofdioksied (koolsuurgas) gebruik om te fotosinteer, maak hul verskyning. Die suurstof wat hulle uitpomp, laat eers die yster wat in die water opgelos is, roes en uitsak. Namate die water versadig raak met suurstof, ontsnap die gas in die atmosfeer. Teen 2,5 tot twee miljard jaar gelede is die aarde 'n koeler plek met minder vulkaniese aktiwiteit en groter landmassas. Die lug en see is blou. Die land is nog leweloos, maar mikro-organismes wemel in die see. In dié omstandighede verskyn die eukariote op die toneel. Hulle vorm meersellige organismes en teen 580 miljoen jaar gelede is daar sigbare lewe in die oseane. Die sogenaamde Ediacara-fauna – organismes met sagte liggame en vreemde vorme wat aan wiele, blare of spirale herinner – lê of staan op die seebodem. Groen-, rooi- en bruinalge – asook sponse – is teenwoordig en klein, wurmagtige diertjies kruip onderwater deur die sand. Hulle, eerder as die meer opvallende Ediacara-fauna, is die voorlopers van die era wat volg.
Alexis Retief
Skryfwerk
Die kortverhaal “Katlehong” (wat nie in een van bogenoemde bundels verskyn nie) word opgeneem in die versamelbundel “Forces’ favourites”. Hierdie ontstellende verhaal vertel van ’n soldaat tydens die grensoorlog se eerste kennismaking met die werklikheid van die lewe van die swart mense in die townships onder apartheid, wat sy perspektief op sy eie land onherroeplik verander. Sy kortverhale word ook in ander versamelbundels opgeneem, insluitende “Die Afrikaanse kortverhaalboek” saamgestel deur Abraham H. de Vries en “Vuurslag” en “Wisselstroom” onder redaksie van Hennie Aucamp.
Geologiese tydperke
Kambrium (540-505 miljoen jaar gelede)
Die Prekambriese tydperk (die argaïese tydperk wat hierbo beskryf is) het omstandighede geskep wat die ideale omgewing vir 'n verskeidenheid organismes gebied het. Skielik – 540 miljoen jaar gelede – vind 'n skouspelagtige ontploffing van lewensvorme plaas: dit is die begin van die Paleosoïkum, 'n term wat "antieke lewe" beteken. Byna alle dierefilums ontstaan binne net sowat 20 miljoen jaar. Lewensvorme is meestal klein, maar die verskeidenheid is baie groter. Die see is nou baie voller en interessanter as voorheen – maar ook gevaarliker, aangesien daar roofdiere onder die nuwelinge is. Diere wat harde skulpe, doppe of buisvormige omhulsels ontwikkel het (waarskynlik om fosfate te berg en van oortollige kalsium ontslae te raak), vind dus 'n nuwe gebruik vir die strukture. Geslagtelike voortplanting bevorder verskeidenheid. Onder die diere is nie net herkenbare verwante van latere spesies nie (soos die talryke trilobiete wat die insekte voorafgegaan het) maar ook bisarre vorme: Opabinia is byvoorbeeld 'n eienaardige, gesegmenteerde dier met vyf oë aan stele en 'n lang slurp. Anomalocaris is 'n vreesaanjaende reus van dié tydperk: 'n roofdier van sowat 60 cm met twee gryppote, 'n ronde bek onder die afgeplatte liggaam en 'n flap aan elke sy waarmee die dier swem. Vir heelparty spesies is hul bestaan bra kortstondig, want tydens die Kambrium vind vyf massa-uitsterwings plaas wat die einde van baie spesies beteken. Dié terugslae is kortstondig, maar veroorsaak elke keer dat nuwe spesies 'n vastrapplek kry. Teen die helfte van die Kambriese tydperk het die toename in spesies aansienlik afgeneem, maar verskyn lede van die Cephalochordata – verwante van die gewerwelde diere.
Ordovisium (505-483 miljoen jaar gelede)
Soos met die Kambrium word die begin van die Ordovicium gekenmerk deur die verskyning van 'n groot aantal nuwe soorte. Dié keer behoort die nuwe spesies nie tot heeltemal nuwe filums nie, maar word bestaande groepe eerder vergroot. Die Ordovisiese seë toon 'n groter verskeidenheid habitatte as dié van die Kambrium. Die skelette van sponse, alge en – in mindere mate – korale vorm reusagtige riwwe wat bewoon word deur gespesialiseerde organismes. Die eerste kaaklose visse – verlangse verwante van die latere slymprikke en lampreie – swem rond. Hulle is diere met swaar-gepantserde voorlywe wat grootliks op die seebodem hou. Kort voor die einde van die Ordovicium verander die wêreldklimaat skielik. Geweldige landverskuiwings vind plaas en die groot landmassa Gondwana lê nou oor die suidpool. Baie van die wêreld se water raak in ys opgesluit: die seevlak daal en gletsers laat die oseane afkoel. Sowat 70 persent van alle organismes sterf uit, insluitende die oorgrote meerderheid rifbouers. Heel aan die einde van die Ordovisiese tydperk word die klimaat weer warmer. Riviere begin vloei en mere en waterpoele vorm in die binneland – maar in die see vind grootskaalse verrotting plaas en versmoor talle organismes. Te midde van die bedreiging in die oseane kry 'n paar blougroen bakterieë en groenalge dit reg om varswatergebiede te koloniseer. Sommige het stewige selwande wat hulle selfs in staat stel om in 'n rustende toestand te oorleef in tydelike poele wat in die droë seisoen opdroog. Vir die eerste keer in die geskiedenis van die wêreld is daar tekens van lewe op land – al is dit net groen slyk wanneer die waters terugtrek.
Devoon (408-360 miljoen jaar gelede)
Ná die hersteltydperk van die Siluur breek een van die voorspoedigste tydperke in die geskiedenis van die aarde aan. In die see bereik die sponse en korale 'n hoogtepunt, en besonder groot roofdiere swem in die waters rond. Eurypteris, 'n dier verwant aan skerpioene, bereik teen die einde van die Devoon 'n lengte van tot 3 m, en nautilusse (koppotiges met skulpe) word net so lank. Egte visse met kake – die swaar-gepantserde Placodermi – gedy aanvanklik, maar sterf teen die einde van die Devoon uit. Kraakbeenvisse (haaie en verwante soorte), lobvinvisse (longvisse en selakante) en vroeë beenvisse (die meeste latere vissoorte) versprei vinnig en ding met meer sukses om voedsel mee teen die stadige, gepantserde soorte. Hulle pas aan by 'n groot verskeidenheid habitatte van die diepsee tot vlak varswater. Op land vind ook snelle ontwikkeling plaas. Trimerofiete – voorgangers van egte varings – groei tot 'n meter hoog op oewers en in vlak waters. Teen die middel van die Devoon word plante ook verder van waterbronne aangetref en teen die einde van die tydperk is daar 'n verskeidenheid waarvan party plante houtagtige bome is of geslagtelik voortplant. By sommige plante raak kort takkies afgeplat om sonlig meer doeltreffend te benut: die eerste blare verskyn. Perdesterte, kolfmosse en varings vorm hier en daar woude met 'n hoogte van tot 10 m. In dié bosse vind klein geleedpotige diere soos duisend- en honderdpote, spinnekopagtiges en die eerste vlerklose insekte 'n heenkome. Die plante verryk die atmosfeer al meer met suurstof (hoewel die suurstofvlak nog nie hoog genoeg is vir groot diere om gerieflik asem te haal nie) en verryk ook die sand met organiese materiaal wat herbenut kan word. Teen die einde van die tydperk verskyn die eerste vlieënde insekte. Intussen vind 'n belangrike ontwikkeling in vlak waterpoele plaas. Van die lobvinvisse – wat beentjies in hul vinne het – ontwikkel pote met vingers. Diere soos Acanthostega en Ichtyostega het visagtige skedels, werwelkolomme en kieue – maar hulle het ook heupe en goed-gevormde pote met onderskeidelik agt en sewe vingers elk. Dié diere is waterlewend, maar hulle of hul nasate kan net-net uit die water kruip as dit nodig is. Uit dié groep ontstaan die amfibieë, die eerste gewerwelde diere wat geruime tyd op die land kan deurbring. Hulle moet egter steeds na die water terugkeer om eiers te lê, en die larwes is uitsluitlik waterlewend.
Karboon (360-268 miljoen jaar gelede)
Lewe gedy op land en groot organismes ontstaan. Reuse-kolfmosse soos Sigillaria en Lepidodendron staan 30-40 m hoog en perdesterte bereik 15 m. Hoë boomvarings en saadvarings groei op talle plekke. Keëldraende bome vorm woude, wat windbestuiwing vergemaklik. 'n Groot verskeidenheid amfibieë kom in poele en mere voor, maar die grootste landdiere is geleedpotiges. Op woudvloere kruip twee meter lange duisendpote rond, en kakkerlakke verskyn op die toneel. In die lug voer naaldekokers met 'n vlerkspan soortgelyk aan dié van die latere seemeeue die botoon.
Die eerste reptiele – klein, akkedisagtige diertjies – ontwikkel. Anders as hul voorsate is hulle nie van water afhanklik vir 'n deel van hul lewensiklus nie. Teen die einde van die Karboon is daar minstens twee duidelik onderskeibare ontwikkelingslyne.
Perm (286-245 miljoen jaar gelede)
Die sinapsiede – reptiele met 'n enkele skedelopening in hul slape – is 'n baie geslaagde groep in die Perm. Van die vroeë soorte soos Cotylorhynchus word tot 3 m lank, en party het seilvormige uitgroeisels op hul rûe. In dié tydperk is die Karoo bedek met welige subtropiese woude waar saadvarings, ginkgo's en perdesterte gedy. Laat in die Perm is hierdie gebied die tuiste van minstens vier groepe sinapsiede met onderkake wat aan dié van soogdiere begin herinner. Onder hulle is Moschops, 'n vyf meter lange plantvreter, asook reptiele met sabeltande. Intussen veroorsaak die bewegings van landmassas nie net ingrypende klimaatsveranderinge nie, maar ook die drooglegging van groot stukke oseaan, wisselende seevlakke en vulkaniese uitbarstings. Steenkoolriwwe wat in die Karboon neergelê is, word blootgelê en reageer met suurstof in die lug.
Koolstofdioksiedvlakke styg en die suurstofvlak in die atmosfeer daal oor 'n kort tydperk van 30 tot vyftien persent. Vir diere wat baie bedrywig is, kan só 'n afname dodelik wees – maar nie net dié spesies word geraak nie. Ook in die see daal suurstofvlakke, en groot vulkaniese uitbarstings pomp soveel as in die lug in dat 'n skerp daling in die heersende temperatuur waarskynlik plaasvind. Binne 'n kort tydperk sterf 50 persent van alle bestaande families en 95 persent van alle spesies uit. Dié katastrofe – die grootste ooit in die geskiedenis van lewe op aarde – word beskou as die einde van die Paleosoïkum. Die tydperke wat volg, staan as die Mesosoïkum en Senosoïkum bekend.
Trias (245-208 miljoen jaar gelede)
Aan die begin van die Triassiese tydperk het die aarde net een noemenswaardige groot vasteland, Pangea, met 'n grootliks warm, droë binneland gehad. Benewens die groot oseaan aan die ander kant van die wêreld vorm die Tetissee 'n tongvormige watermassa wat die vasteland in die noordooste binnedring.
Die katastrofe aan die einde van die Perm het die vroeë groot reptiele almal laat uitsterf. In die Karoo, wat voorheen 'n verskeidenheid groot sinapsiede gehuisves het, is Lystrosaurus – 'n stewige, middelmatig groot dier met 'n stomp snoet – nou die oorheersende reptiel tussen die lae struike wat die welige woude van die Perm vervang het. Minstens een klein, krokodilagtige argosouriër, 'n groep diere wat veel later die toneel sou oorheers, is ook teenwoordig.
In die Trias spesialiseer reptiele in 'n verskeidenheid rolle. Die see huisves 'n verskeidenheid soorte wat onafhanklik van mekaar na die water teruggekeer het – insluitende die vaartbelynde, dolfynagtige igtiosouriërs wat heeltemal aangepas is vir 'n seelewe en in die water geboorte gee aan lewende kleintjies.
Party ander vorme is eenmalige verskynsels: Tanystropheus is 'n reptiel waarvan die kleintjies soos akkedisse lyk, maar waarvan die nekwerwels in die dier se leeftyd geweldig verleng.
Die belangrikste ontwikkelinge vind egter op land plaas. Met soveel van die ouer oorheersende vorme uit die weg geruim, verskyn verskeie groepe reptiele wat later van groot belang sou wees byna gelyktydig, insluitende skilpaaie, paddas, krokodille en tuataras. Drie of meer vermoedelik warmbloedige groepe maak hul opwagting: harige, soogdieragtige reptiele en reptielagtige, eierlêende soogdiere, dinosouriërs en vlieënde reptiele.
Die eerste herkenbare dinosouriër is Staurikosaurus, 'n vleisetende dier van sowat 2 m lank wat op sy kragtige agterpote hardloop en sy lang stert gebruik om sy ewewig te behou. Aanvanklik is dinosouriërs 'n ondergeskikte groep, maar teen die einde van die Triassiese tydperk maak 'n groot verskeidenheid spesies en vorme hul verskyning.
Die oudste vlieënde gewerwelde dier, Eudipmorphodon, leef langs die Tetissee in wat later deel van Italië sou vorm. Dié pterosouriër is 'n visvreter met 'n vlerkspan van sowat 1 m. Die vlerk is 'n stewige membraan met die armbene en 'n uitermatig-verlengde vierde vinger as raamwerk. Hierdie ontwerp verskil heeltemal van dié van latere voëlvlerke.
Skilpaaie verskyn oënskynlik skielik. Proganochelys, die oudste waterskilpad in die fossielrekord, is reeds ten volle gepantser – maar anders as latere vorme het dié dier steeds tande.
Die Sphenodontida (tuataras) is nog 'n belangrike groep, aangesien hulle die reptiellyn, Lepidosauria, verteenwoordig waaruit akkedisse en slange later sou ontwikkel. Soos argosouriërs (krokodille en dinosouriërs) is hulle diapsiede, reptiele met twee holtes in hul slape agter elke oog.
Laat in die Trias vind twee massa-uitsterwings plaas. Die eerste beteken die einde van 'n verskeidenheid reptielspesies – insluitende baie van die soogdieragtige soorte – en die tweede beïnvloed hoofsaaklik die seelewe. Die oorsaak van dié uitsterwings is nie bekend nie.
Die Trias kan beskou word as die tydperk waarin die belangrikste groepe gewerwelde diere hul verskyning maak, en waarin die dinosouriërs begin met 'n heerskappy wat meer as 100 miljoen jaar sou duur.