cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Skandeerder
LUD (Lig uitstralende diodes)
Hierdie skandeerder se ligbron word deur wit LUD's voorsien. Hierdie koue lig word deur 'n halfgeleier gelewer, wat ook onmiddellik die volle werkstemperatuur bereik om 'n stabiele ligbron te verskaf.
Skandeerwenke
Die kwaliteit van die skandeerde uitset is direk afhanklik van die kwaliteit van die oorspronklike inset, die kwaliteit van die skandeerder en die vaardigheid van die sagteware asook die van die bediener. 'n Skandeerde foto van 300 dpi is tans redelik standaard, maar vir vergrotings sal mens graag 600 dpi en hoër gebruik. Die verskil is egter nie 'n tweevoudige, maar wel 'n viervoudige toename in data, omdat die prent se lengte en breedte met 'n hoër oplossing (dpi) geskandeer word.
Kwaliteit
Die resolusie van die skandeerwerk stem direk ooreen met die doel waarvoor dit aangewend word.
Ark (dubbelsinnig)
Die Bybelse term ark kan verwys na:
Bert Roach
Bert Roach (21 Augustus 1891 – 16 Februarie 1971) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Yankee Doodle in Berlin (1919), The Last Warning (1929), The Song of the Flame (1930), en The Man in the Iron Mask (1939).
1912
Die jaar 1912 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 12de jaar van die 20ste eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
NG gemeente Molteno
Stigting
Die gemeente is in 1881 gestig en op 22 Julie daardie jaar vergader die eerste kerkraadslede, soos benoem deur die Ringskommissie van die Ring van Burgersdorp, onder voorsitterskap van ds. J.G.S. de Villiers, destyds predikant van die NG gemeente Tarkastad. Die eerste vergadering is op Sterkstroom gehou en die volgende dekade sou die vergaderings om die beurt daar en op Molteno self gehou word, totdat Sterkstroom in 1891 selfstandig geword het. Dit was weens die geografiese ligging van die gemeente wat die gesamentlike bearbeiding van die twee dorpies moeilik gemaak het, want hoewel hulle na aan mekaar lê, word hulle deur 'n bergpas geskei. Op die eerste vergadering is ook besluit dat die Heilige Nagmaal op Molteno bedien sou word.
Eerste leraar
Naas die stigting en eerste leraar, was die volgende mylpaal in die gemeente se bestaan, die bou van die nuwe kerk. Die kerkraad het dié besluit op sy vergadering van 18 Februarie 1899 geneem. Die fondse vir die nuwe kerk is hoofsaaklik ingewin deur middel van die tiendestelsel. In Mei 1905 lê ds. A.J. Pepler die hoeksteen en op 20 April 1906 wy die gemeente sy indrukwekkende en stewige kerkgebou in.
Latere ontwikkelings
Die latere pastorie is gebou tydens die dienstyd van ds. J.F. Botha (1925 – '35) en baie is ook indertyd vir sendingwerk gedoen, onder meer die stigting van die sendinggemeente. Dit was juis in die dae dat die gemeente noustrop getrek het vanweë die Groot Depressie. Die volgende klompie leraar was di. P.J.J.S. Els (1936-'41), D.P.M. Beukes (1941-'45), P. Combrinck (1946-'49) en J. Claassen van 1949 tot hy in 1952 na Port Elizabeth se moedergemeente vertrek.
Viljoen
Viljoen is 'n Afrikaanse van van Franse Hugenote-oorsprong en alle Viljoens is nasate van die stamvader François Vilion, 'n wamaker, wat in Oktober 1671 aan die Kaap van Goeie Hoop gearriveer het as Hugenootvlugteling. Vir 18 maande is hy in diens van die VOC, waarna hy 'n vryburger word en as wamaker werk. In 1676 tree hy aan die Kaap in die huwelik met Cornelia Campenaar van Middelburg, Nederland. Die egpaar vestig hulle as vryburgers op die plaas Idasvallei in die Stellenboschdistrik, wat deur goewerneur Simon van der Stel aan hulle toegeken is as een van ses vryburgerplase in die distrik. Twee van hulle seuns, Henning Viljoen en Johannes Viljoen, het die stamnaam voortgesit in onderskeidelik die Henning-stam en die Johannes-stam van die Viljoens.
Onder die bekende Viljoens is die volgende:
Canada Steamship Lines
Canada Steamship Lines (CSL) is 'n Kanadese redery wat sy hoofkwartier in Montreal, Quebec het. Die onderneming, waarvan die geskiedenis terugstrek tot in die middel van die 19de eeu, maak tans deel uit van The CSL Group, die wêreld se vernaamste eienaar en bedrywer van selflaaiende vragskepe.
CSL bedryf sy Kanadese besighede vanuit streekkantore in Halifax, Nova Scotia; Hamilton, Ontario en Winnipeg, Manitoba. Sy vloot van twintig skepe vaar onder Kanadese vlag en word uitsluitlik deur Kanadese personeel beman.
Y
Die letter Y, y is die 25ste letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word Y uitgespreek met die woord "Yankee".
Elandsrivier (KwaZulu-Natal)
Die Elandsrivier is 'n rivier wat in KwaZulu-Natal in Suid-Afrika vloei. Dit is 'n sytak van die Umkomaasrivier wat in die Indiese Oseaan uitmond.
Z
Die letter Z, z is die 26ste letter van die Latynse alfabet. In Navo se internasionale spellingsalfabet word Z uitgespreek met die woord "Zulu".
Osoonlaag
In die stratosfeer van die atmosfeer word die osoonlaag aangetref. Die osoonlaag is veronderstel om reg oor die wêreld dieselfde digtheid te hê, maar weens besoedeling en ander faktore, het daar 'n gat in die osoonlaag ontstaan. Dit is 'n wêreldwye probleem.
Impak op mense en diere
Die mens het 'n groter kans om velkanker op te doen as gevolg van die hoeveelheid UV-strale wat die aarde bereik. 'n Afname in fitoplankton lei tot 'n afname in seelewe. Vis-etende diere se voedsel word daarmee uit hulle bekke geneem.
Moontlike oplossings
Produksie van chloorfluoorkoolstowwe is reeds in 1997 verbied. Ongelukkig neem hierdie gasse 100 jaar om te verdwyn. Die gasse sal dus vir dekades nog die osoonlaag vernietig.
Petroleum word meer "atmosfeervriendelik" gemaak, asook vele ander, soos aerosol-reukweerders.
Vordering van oplossings:
Gethyllis
Gethyllis is 'n plant genus wat hoort tot Amaryllidaceae, die narsingleliefamilie. Dit is inheemse bolplantjies (geofiete) in die winterreënstreek van Suid-Afrika en staan ook bekend as koekemakranka. Dit versprei 'n aangename geur en besit glo volksgeneeskundige eienskappe.
Verspreiding
Die plant is inheems in die westelike dele van die Wes-Kaap. Verskeie spesies van die plant word bedreig en het voorheen algemeen in die Kaapse Skiereiland en op die Kaapse Vlakte voorgekom. In die Richtersveld, Namakwaland, Sandveld en die Strandveld is dit nog redelik volop omdat dit daar nie weens oorbeweiding deur vee bedreig word nie. Selfs in die Donkin-reservaat in die middestad van Port Elizabeth word koekemakrankas aangetref.
Naam
Die koekemakranka staan wetenskaplik bekend as die Gethyllis-spesies en behoort tot die Amarillis-familie. Die bekendste van die 31 bekende spesies is die Gethyllis ciliaris, G. afra, G. spiralis, G. namaquensis en G. villosa. Koekemakranka, koekmakranka, bramakranka en kramakranka is die volksname. Vroeë reisigers en wetenskaplikes soos O.F. Mentzel, Carl Peter Thunberg, William John Burchell en E. Kretschmar het reeds wisselvorme van hierdie name gebruik. Waarskynlik het hulle dit aan die Khoisantale ontleen. Dit is een van die weinige Khoisan-plantname wat bewaar gebly het.
Beskrywing
Die plant is 'n klein bolplant en word tot 60 jaar oud. Elke plant kry tussen November en Januarie een wasagtige wit, roomgeel of ligte rooskleurige blom. Die blommetjie groei direk uit die grond en het dan geen blare nie. Dit word bestuif en kwyn binne 4 dae weg sonder om 'n spoor na te laat. Die blom gee 'n sterk maar aangename reuk af. In die reëntyd as die grond sag is, groei daar lang en dun gekrulde (spiraalvormige) blare uit die grond. In die laat lente sterf die blare weg. Die blare is grysgroen van kleur en bedek met hare. In die laat herfs verskyn die vrug. Dit het die vorm van 'n volwassene se vinger of 'n klein piesang, dus ovaalvormig en vleesagtig. Aanvanklik is die bessie geel of wit, maar word deurskynend as dit ryp word. Dan gee dit 'n lekker soet reuk af. Deur sy lang wortels kry die plant baie voedsel in sy bessie waarmee dit die lang somer moet oorleef. In die vrugmoes is daar baie swart saadjies. As die vrug met rus gelaat word, vergaan die sagte omhulsel mettertyd en word die sade in die herfs vrygestel. Skilpaaie, fisante en ystervarke vreet die vrug en help met die verspreiding van die saad. Dit is moeilik om die plant self te kweek.
Gebruik
Omdat die geur van die vruggies mens aan aarbeie laat dink, is dit lekker om te eet. Daarom het sommige spesies in sekere streke skaars geword. Reeds die Khoi en die vroeë blanke koloniste het die vrugmoes met brandewyn gemeng om die drank ekstra geur en smaak te gee. Toe is geglo dat dit 'n geneesmiddel is vir maagklagtes. Koekemakranka is volgens sekere mense 'n klanknabootsing van die frase "goed vir my maagkrampe!" Gedroogde blommetjies en vruggies is gebruik om aan vertrekke, klere en beddegoed 'n aangename geur te gee. Dus is dit die voorganger van die moderne potpourri. Ook is die plantdele gebruik om pitswere, bloedvinte en insekbyte te genees. 'n Tee getrek van die gedroogde blare het nie alleen tandpyn teengewerk nie, maar ook die libido verhoog. Alhoewel die vrug eetbaar is, is die ander deel nie geskik vir menslike verbruik nie en is dalk selfs giftig.
2016 Hongaarse Grand Prix
Die 2016 Formule Een Hongaarse Grand Prix (Hongaars: Formula 1 Magyar Nagydij 2016) is op 24 Julie 2016 op die Hungaroring in Budapest, Hongarye beslis. Dit was die 946ste wedren van die Wêreldbeker-Formule Een wat sedert 1950 gejaag is.
Dit was sedert 1986 die een-en-dertigste uitgawe van die Hongaarse Grand Prix in die wêreldkampioenskap van Formule 1, en die elfde rondte van die kampioenskap in 2016. Die wedren het sonder voorval verloop en is deur Lewis Hamilton in sy Mercedes, sy vyfde van dié seisoen, gewen.
Nuwe kritiek op Halo
Ná die toetsing van die tweede weergawe van die Halo deur Sebastian Vettel (Ferrari) en Gasly (Red Bull) vir ingebruikname in 2017, is daar steeds baie kritiek teen hierdie toestel. Christelike Horner, die direkteur van die Oostenrykse span, is van mening dat dit 'n "onelegante oplossing" vir die beskerming van die bestuurders bied, en meer tyd benodig word om die stelsel te verbeter. Hy het ook aangekondig dat hy nie vir die instelling van Halo in 2017 by die spanvergadering van einde Julie sal stem nie. Gunther Steiner, direkteur van die Haas F1-span, is ook van mening dat die Halo 'n probleem met sigbaarheid veroorsaak en nie optimale beskerming bied nie, terwyl Bob Fernley, direkteur van Force India van mening is dat die Halo nie genoegsaam getoets is om seker te maak dat dit nie probleme vir die bestuurders sal veroorsaak nie.
Krisisvergadering by Ferrari
Ná 'n teleurstellende eerste helfte van die seisoen, waarin Ferrari nie met Mercedes-Benz kon meeding in Formule Een nie, en selfs bedreig word deur Red Bull Racing om die tweede plek in die wêreldvervaardigerskampioenskap, het sy president, Sergio Marchionne, die Maranellofabriek besoek om oplossings te vind om die mededingendheid van die span vir die res van die kampioenskap te verbeter. Marchionne het 'n reeks vergaderings met die onderstel- en aerodinamiese departemente van Ferrari gehou om vas te stel of die personeel glo in die Ferrari SF16-H se ontwikkelingsvermoëns.
Inderdaad het Maurizio Arrivabene, die sportdirekteur van die span, aangekondig dat 'n mislukking deur Ferrari by die Hongaarse Grand Prix die einde van sy kanse om 'n titel dié seisoen in te palm sal uitspel, en dat oplossings gevind moet word om die balans te herstel. Volgens die Italiaanse pers, beplan Marchionne om van Arrivabene ontslae te raak as Ferrari se resultate nie drasties verbeter nie. Daarbenewens is die tegniese direkteur, James Allison, 'n wewenaar van 'n paar weke, op die punt om die span te verlaat om nader aan sy kinders in Engeland en ook by die Renault F1-span te wees. Die Britse ingenieur sal dan vervang word deur James Key, tegniese direkteur van Scuderia Toro Rosso. Selfs Ross Brawn, wat die posisie tussen 1997 en 2006 beklee het, is deur Marchionne gevra om as raadgewer op te tree. Maar Braun, wat reeds in 2013 afgetree het, het hierdie voorstel verwerp.
Pietie Coetzee
Pietie Coetzee (1978-) is Suid-Afrika se mees ervare vrouehokkiespeler en ’n gedugte doelskieter. Sy het haar internasionale debuut in 1995 op die ouderdom van 16 gemaak, die jongste vrou nóg wat vir Suid-Afrika gespeel het. Teen Junie 2013 het sy reeds in 268 toetse gespeel en 273 doele (’n wêreldrekord) geskiet. Sy het Suid-Afrika reeds by drie Olimpiese Speles verteenwoordig.
2016 Hongaarse Grand Prix
Kwalifisering
'n Uur voor die kwalifiserende sessie Saterdagmiddag reën dit kliphard op die Hungaroring, wat lei tot 'n twintig minute vertraging tot 14h20. Op dié tystip het al die bestuurders onmiddellik die kuipe op nat bande verlaat, maar 'n swaar reënbui sak uit toe hulle begin om hul vinnigste rondtes aan te teken, wat veroorsaak dat die rooi vlag vyf minute na die aanvang van die sessie gewaai word, gelei deur Sergio Pérez en Nico Hülkenberg. Die bestuurders keer terug na 'n minder nat baan om 14h40. Max Verstappen vorder boontoe op die rooster, maar Marcus Ericsson se Sauber C35 gly in die bandmuur van Draai 10 in, wat lei tot 'n verdere uitstel van die sessie om 14h44.
Die sessie word nege minute later hervat. Sebastian Vettel, Ricciardo en Verstappen ruil na intermediêre bande. Lewis Hamilton, wat sy reënbande behou, sukkel met 'n gebrek aan greep as hy die vinnigste tyd in die eerste sektor aanteken. Kort daarna het Felipe Massa beheer oor sy Williams FW38 verloor in Draai 4 en beskadig sy agterste drukvlerk en die linkervoorkant, wat weer 'n onderbreking in die sessie veroorsaak. Om 15h09 behaal Hamilton die vinnigste tyd van die sessie, voorheen gehou deur Felipe Nasr, maar is vinnig verbygesteek deur Nico Rosberg. Oomblikke later is Rio Haryanto in sy Manor MRT05 in 'n botsing, 'n paar meter van die ongelukplek van Ericsson, en dit beëindig die sessie. Ses bestuurders word uitgeskakel, nl. Jolyon Palmer, Massa, Kevin Magnussen, Ericsson, Pascal Wehrlein en Haryanto.
Pietie Coetzee
Tydens die Hokkie-wêreldbeker van 2002 in Perth was sy met nege doele die top puntemaker van die toernooi. Desondanks eindig Suid-Afrika in die 13de plek. In 1997 en 2002 is sy as Suid-Afrika se hokkiespeler van die jaar aangewys.
Op 21 Junie 2011 word sy die voorste doelskieter in internasionale vrouehokkie met haar derde van vier doele, waartydens haar span met 5-5 gelykop teen die Verenigde State in die Kampioenuitdaging in Dublin speel. Dit het haar kerf tot 221 doele opgestoot en die 20-jarige wêreldrekord van Rusland se Natalya Krasnikova verbeter.
Albertmeer
Die Albertmeer (Engels: Lake Albert) is 'n varswatermeer in Sentraal-Afrika en vorm die grens tussen Uganda en die Demokratiese Republiek van die Kongo. Die meer is 160 km lank, 30 km breed en redelik vlak met 'n maksimum diepte van 51 m. Die Wit Nyl vloei in die meer in vanaf die Victoriameer en hiervandaan staan die uitvloei na die Nylrivier bekend as die Albertnyl. Die meer is ook deel van die Groot Mere van Afrika en die Groot Skeurvallei.
Plantkundegebou UP
Die Plantkundegebou op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria is 'n siersteengebou met elemente van Hollandse Baksteenmodernisme. Dit was ontwerp deur die argitekte Gerard Moerdyk en H. Watson in samewerking met prof B. Elbrecht van die Department Plantkunde. Die hoeksteen is op 10 April 1940 gelê en konstruksie is later daardie jaar voltooi. Soos studentegetalle toegeneem het, was dit later nodig om ’n bykomende vleuel aan te bou. Die nuwe gedeelte was deur J. Mazureik ontwerp, en is in 1959 gebou. Die gebou huisves die Departement Plantkunde en die Manie van der Schijff Botaniese Tuin maak deel uit van die landskap rondom die gebou. Die tuin beslaan sowat drie en ’n half hektaar en bevat meer as 3 000 plantspesies, insluitend ’n volledige versameling van Afrikabroodbome. ’n Groot kweekhuis is in 1956 opgerig.
Albertmeer
Die Rwenzoriberge is net suid van die meer.
Pous Deusdedit
Biografie
Pous Deusdedit word ook Pous Adeodatus I genoem en in die geval word Pous Adeodatus aangedui as Pous Adeodatus II. Sy pa was 'n onderdiaken met die naam Stephanus. Op 19 Oktober 615 volg hy Pous Bonifatius IV op en regeer tot sy dood op 8 November 618. Hy word opgevolg deur Pous Bonifatius V. Die naam ‘Deusdedit’ beteken 'deur God gegewe'. Die naam Adeodatus beteken dieselfde. Die name is variante.
Pontifikaat
Tydens die pontifikaat van Pous Deusdedit, was daar relatiewe vrede tussen die Lombarde onderling en die gebiede wat hulle verower het. Daar ontstaan egter 'n intoleransie teenoor die Bisantynse Ryk en in Napels het Johannes van Compsa onafhanklikheid van die keiser geëis, maar is gou onderdruk deur keiser Heraclius.
Die pous is bekend vir sy goeie werke en meelewe met die volk. Hy het huis- en siekebesoek gedoen. In 616 het die pes (ander bronne gee melaatsheid) uitgebreek en 'n aardbewing het baie huise verwoes. Die pous het van sy rykdom geskenk om die nood te verlig.
Volgens oorlewering is hy die eerste pous wat van lood seëls gebruik gemaak het om sy korrespondensie te verseël. Een van die seëls (in Latyn: bullae) van die pous waarin die hy afgebeeld word tussen sy skape met die Alfa en die Omega onderaan, het bewaar gebly. Die "bullae" het aanleiding gegee tot die gebruik van die naam "pouslike bul" vir 'n amptelike kommunikasie van die pous.
Daar word vermoed dat die pous aan die pes gesterf het.
Verering
Pous Deusdedit word in die Rooms-Katolieke Kerk as heilige vereer. Sy feesdag is op 8 November.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Chionididae
Chionididae is 'n familie van voëls in die orde van steltloperagtiges (Charadriiformes). Die familie omvat een genus met 2 spesies.
Voëls in die familie broei op sub-antarktiese eilande en die Antarktiese Skiereiland. Die grootskedebek migreer in die suidelike winter na die Falkland-eilande en die kusgebiede van suidelike Suid-Amerika. Hulle is die enigste voëlfamilie wat endemies in die Antarktiese streek broei. Verder is hulle ook die enigste Antarktiese voëls sonder gewebde voete.
Coligny
240px|links|duimnael|Ou graansilo's op Coligny. 220px|links|duimnael|Die NG kerkgebou is ontwerp deur die vermaarde Afrikaanse argitek [[Gerard Moerdijk aan wie die ontwerp van onder meer ook die Voortrekkermonument opgedra is.]] 220px|regs|duimnael|Die Hervormde kerk op Coligny.
Coligny is 'n dorp in die Suid-Afrikaanse provinsie Noordwes aan die N14 nasionale pad, sowat 30 km suidoos van Lichtenburg (die naaste groot dorp) en 55 km noord van Hartbeesfontein.
Ontstaan
Tydens die laaste sitting van die Transvaalse parlement voor Uniewording in 1910, het generaal Koos de la Rey, parlementslid vir Lichtenburg, goedkeuring verkry vir die bou van 'n spoorlyn van Welverdiend aan die hooflyn tussen Kaapstad en Johannesburg na Lichtenburg asook vanaf 'n spoorwegaansluiting na Delareyville en Schweizer-Reneke. Die spoorlyn is op 11 Mei 1911 in gebruik geneem en die spoorwegaansluiting was op die plaas Rietvlei. Aangesien 'n ander plaas in die destydse Transvaal reeds só geheet het, is die spoorwegaansluiting Treurfontein genoem.
Sake is verder gekompliseer deurdat die gemeente van die NG Kerk wat op Vrydag 13 Mei 1914 hier in die mieliepakhuis van die N.W. Koöperatiewe Landboumaatskappy Bpk. van die gemeentes Lichtenburg, Ventersdorp en Hartbeesfontein afgestig is, aanvanklik as Welgemoed bekend gestaan het. Toe die nedersetting in 1923 'n munisipaliteit word, is dit vernoem na Gaspard de Coligny, 'n Franse admiraal en Hugenote-leier wat omgekom het tydens die slagting van Protestante in Parys in 1572, die sogenaamde Bartolomeusnag.
Talle nasate van die Hugenote woon in die omgewing van Coligny waar hulle op grootskaal met mielies en sonneblomme boer. Die gemeente en spoorwegaansluiting se naam is ook ter ere van die Hugenote-leier verander. Die uitspraak en spelling van die nuwe naam het aanvanklik heelwat moeilik meegebring. Hiervan getuig die verkeerde spelling op die hoeksteen van die ou kerk.
NG kerkgeboue
Totdat die kerk voltooi is, is eredienste in die pakhuis gehou. Die hoeksteen van die ou kerk – wat later jare as kerksaal dien – is op 29 Julie 1916 gelê. Drie maande na die hoeksteenlegging deur ds. J.G. Perold, is die kerk ingewy. Dit het sitplek aan 400 lidmate gebied en het sonder meublement £960 gekos. Die pastorie, waarvan die argitek ene mnr. Van Eck en die kontrakteur ene mnr. Leemhuis was, is in 1918 teen 'n koste van £2 300 voltooi.
Die nuwe kerk se hoeksteen is op 11 Junie 1931 deur ds. M.J. du Preez gelê en is op 14 Februarie 1932 ingewy. Die argitek was Gerard Moerdijk en die bouaannemer mnr. L. Lauryssen. Moerdijk het soortgelyke kerke ontwerp vir die NG gemeente Harare en Louis Trichardt asook die Gereformeerde kerk op Nylstroom. Die kerk bied sitplek aan 700 lidmate en het tesame met die orrel £12 000 gekos.
Met die Simboliese Ossewatrek van 1938 het die klipstapeling ter herdenking van die deurtog van die Voortrekkerwaens op die kerkterrein plaasgevind en is die klippe omgewerk in die sierlike monument wat daarna as ingang na die kerkgebou gepryk het.
Hestrie Cloete
Hestrie Cloete, wêreldhoogspringkampioen, is seker Coligny se bekendste inwoner. Hestrie, gebore in Germiston, het grootgeword op Coligny en skoolgegaan op Lichtenburg.
Distrik
Die distrik beslaan 1 500 km2. Coligny lê in die hart van die mieliestreek. Daar het ook diamantdelwerybedrywighede plaasgevind in die omgewing.
Marsbewing
'n Marsbewing is 'n aardbewing wat op die planeet Mars plaasvind. Die ruimtesonde InSight van die Amerikaanse ruimteagentskap NASA wat op 26 November 2018 in die Elysium Planitia streek van Mars geland het, bevat 'n seismograaf om marsbewings te meet en te bestudeer.
Gloria Dawn (aktrise)
Gloria Dawn (1929 – 1978) was 'n Australiese aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente They're a Weird Mob (1966) en The Mango Tree (1977), en in die televisiereekse Consider Your Verdict (1961) en Boney (1972).
Malmesbury, Wes-Kaap
Malmesbury is die hoofdorp van die Swartland-streek en -munisipaliteit, 66 km noordoos van Kaapstad en 50 km noordwes van die Paarl. Dit is geleë in 'n vrugbare landbougebied waar graan en druiwe die hoofgewasse is. Die inwonertal is in 2011 op 35 900 geskat.
Die dorp is so eienaardig in die vallei van die Dieprivier geleë dat treine agteruit moet ry voor hulle verwissel kan word op die noordelike voortsetting van die spoorlyn.
Die vooruitstrewende Malmesbury was geruime tyd merkwaardig onder plattelandse dorpe in Suid-Afrika in die opsig dat hier twee weekblaaie uitgegee is, naamlik die Swartland en Weskus Herald en die Swartlander. Die koerante smelt egter in Maart 2010 saam onder beheer van Media24 en word Swartland Monitor.
Geskiedenis
Jan van Riebeeck het die gebied kort na sy aankom aan die Kaap Het Zwarte Land of Groenkloof genoem. In 1745 is verlof aan 24 persone verleen om 'n NG Kerk hier te stig. Die dorp het in die 18de eeu uit 'n klein versameling huisies ontstaan, wat rondom 'n swaelchloor-fontein gebou is. 'n Ruk lank was die water in die mode en 'n klein sanatorium is hier gebou. Sir Galbraith Lowry Cole, Britse goewerneur van die Kaap van 1829 tot 1834, het die spa in 1829 besoek en dit Malmesbury genoem na sy skoonpa, sir James Harris, die eerste Graaf van Malmesbury, wat sowat agt jaar vantevore oorlede is. Die fontein het mettertyd in onbruik geraak. Munisipale status is in 1860 verwerf.
Wapens
Afdelingsraad (1) — Malmesbury se afdelingsraad (d.w.s. die plaaslike owerheid vir die landelike gebiede buite die dorpsgrense) het in 1958 'n wapen aangeneem: Deurgesny van swart en blou, 'n golwende rooi dwarsbalk silwer gefimbrieer vergesel in die skildhoof van 'n adelaar met uitgespreide vlerke tussen twee koringgerwe alles van goud, en in die skildvoet van 'n seeleeu gedeel van goud en silwer. Die wapen is deur Ivan Mitford-Barberton ontwerp.
Munisipaliteit — Die munisipale raad het in 1963 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer : Kepersgewys deursnede van swart en rooi met 'n keper van hermelyn op die snylyn, die swart belaai met twee gerwe en die rooi met 'n seeleeu, almal goud. Die helmteken was 'n graaf tussen twee renosterbostakkies, en die wapenspreuk "Deo frumentoque vires". Die wapen is in 1966 deur die provinsiale administrateur verleen en in 1969 by die Buro vir Heraldiek geregistreer. Die wapen is waarskynlik deur dr. Cornelis Pama ontwerp.
Afdelingsraad (2) — Die afdelingsraad van Swartland, wat in 1980 uit die samesmelting van Malmesbury en Piketberg se afdelingsrade ontstaan het, het in 1985 'n wapen by die Buro geregistreer: In rooi, 'n goue swemmende seeleeu, blou getong en genael; op 'n goue gekantelde skildhoof twee heraldiese fonteine. Die helmteken was 'n rooi toring op 'n rots, en die wapenspreuk "Unitate fortior". Dr. Cornelis Pama het die wapen ontwerp.
Die seeleeu wat in hierdie wapens verskyn is ontleen aan die familiewapen van baron Van Imhoff, wat die Swartlandse gemeente in 1745 gestig het.
Kerkskeuring
Op die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Kaapse sinode van 1862 het verskille in die kerk na vore begin tree tussen 'n meer konserwatiewe (of regsinnige) groep, aan die een kant, en 'n liberale (of vrysinnige) groep aan die ander kant. Die strydpunt het veral gehandel oor 'n meer ortodokse siening van die Bybel as onfeilbare woord van God (die regsinniges) teenoor die bybring van die rede en moderne uitlegmetodes in Bybel-interpretasie (die vrysinniges).
Plaaslik het die verdeeldheid in die kerk in 1863 'n werklikheid geword toe die NG gemeente Swartland in daardie jaar skeur. Ruim 300 lidmate het weggebreek en hulle by ds. J. Kotzé se sogenaamde liberale geskaar. Kotzé is reeds die jaar vantevore deur die sinode geskors toe hy in die volle vergadering verklaar het hy verwerp die leer van die gedurige geneigdheid van die mens om te sondig.
Kotzé het nie sy skorsing gelate aanvaar nie, want eers die Kaapse Hooggeregshof en toe die Geheime Raad in Engeland handhaaf sy appèl en in 1863 moet die sinode weer sy bediening herstel. Die sinode het toe 'n wet herroep ingevolge waarvan leraars nie in ander gemeentes mag preek nie. Op Malmesbury het Kotzé, wat op Darling gewoon het, 'n groot gevolg gehad. Die krag agter die Liberale kerk hier plaaslik was mnr. Willem Wethmar.
Groot bitterheid en verdeeldheid het tot 1894 in die gemeenskap geheers en 'n felle stryd is gevoer. Deur die bemiddeling van die minsame ds. C. Rabie (plaaslike predikant van 1881 tot 1911) is die geskille uiteindelik bygelê en Kotzé het sy emiraat aanvaar en afgetree.
Die liberale het hulle kerkgebou en ander kerklike eiendom verkoop, die geld in hulle sak gesteek en so het daar weer vrede in die gemeente gekom. Die kerkgebou waarvan Kotzé die Woord 24 jaar lank aan sy liberale volgelinge bedien het, het 'n minder gelukkige geskiedenis. Dit het al as drilsaal, skaatsbaan, pakhuis en danssaal gedien. Tans staan dit leeg.
Malmesbury-aksent
Die Malmesbury-aksent verwys na die Afrikaanse uitspraak waaraan die mense van die Malmesbury-distrik uitgeken word. Die belangrikste kenmerk van die aksent is die gebryde "r". Dit word vandag ook in ander dele van Suid-Afrika aangetref, nie net onder blankes nie, maar ook onder kleurlinge. Generaal Jan Christian Smuts het sy lewe lank met dié aksent, wat hy as kind in die omgewing geleer het, gepraat.
Myl
Een myl is 'n afstand van 5280 voet, 1760 jaart, 1609,344 meter. Op see ('n seemyl) is een myl gelyk aan 1852 meter.
Die oorsprong van die myl is die Romeinse myl, "mille passus" (pl.: milia passuum). Dit was duisend pas (van dieselfde voet, dus eintlik twee duisend stappe); totaal ongeveer 1479 meter. Die Roeinse pas was 5 Romeinse voete.
Thomas Edison
Thomas Alva Edison (11 Februarie 1847 – 18 Oktober 1931) was 'n Amerikaanse uitvinder en besigheidsman wat vele toestelle ontwikkel het wat die lewe reg oor die wêreld sterk beïnvloed het. Hy was een van die eerste uitvinders wat die beginsels van massaproduksie op die proses van uitvinding toegepas het en dus word die skepping van die eerste industriële navorsingslaboratorium dikwels aan hom toegeskryf.
Lewensgeskiedenis
Thomas Alva Edison is op 11 Februarie 1847 in Milan, Ohio, gebore. Reeds as 'n baie jong kind het Thomas 'n onuitputlike nuuskierigheid en 'n drang na kennis gehad. Sy skoolloopbaan het egter sleg begin en na drie maande het die onderwyser, 'n droë, streng vrou, (M.Erasmus) die "vertraagde" seun huis toe gestuur waar sy ma hom tot op twaalfjarige ouderdom onderrig het. Van haar het hy baie geleer, maar sy grootste bate was sy ondersoekende gees.
Gratisekonomie
Die term gratisekonomie of geskenkekonomie verwys na 'n sakemodel wat lank reeds bestaan, maar eers saam met die internet merkbaar verbreed en verfyn is: aangesien verspreidingskoste in die digitale wêreld besig is om vinnig te daal, en die digitale wêreld deur Moore se wet oorheers word waarvolgens die bandwydte, die stoorkapasiteit en die snelheid van verwerkers elke agtien maande verdubbel, word die stoor en verveelvuldiging van digitale goedere steeds goedkoper - die grenskoste van digitale goedere het gevolglik 'n neiging om oneindig laag te word. Aanbieders kan sodoende teoreties oorweeg om hul dienste gratis beskikbaar te stel.
Thomas Edison
Lewensgeskiedenis
Toe hy elf jaar oud was, het hy sy eerste laboratorium in die kelder van hul huis ingerig. 'n Jaar later het hy 'n eenvoudige telegraaf gebou, en kort daarna, op twaalfjarige leeftyd, het hy sy eerste werk gekry – as koerant- en lekkergoedverkoper op die treine van die Grand Trunk-spoorlyn tussen Detroit en Port Huron. Hy wou egter nie sy eksperimente verwaarloos nie en het verlof gekry om 'n eenvoudige laboratorium op die trein in te rig.
Gratisekonomie
Die sakemodel van 'n moderne gratisekonomie berus egter nie daarop om alle goedere en dienste as geskenke aan te bied nie. Dit is eerder daarop gemik om die kernproduk gratis beskikbaar te stel, maar nogtans geld met komplementêre dienste en goedere te verdien. So verdien 'n internetmaatskappy soos Google genoeg geld met advertensies om sy soekenjins en ander dienste gratis aan te bied, kan telefoonmaatskappye hul selfone vir verbruikers gratis beskikbaar stel om later met telefoontariewe geld te verdien en vervaardigers van skeermesse hul produkte gratis versprei om later geld met hul lemmetjies te verdien.
26 April
26 April is die 116de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (117de in skrikkeljare). Daar volg nog 249 dae.
Gratisekonomie
Die sakemodel wat met 'n gratisekonomie verbind word, kan egter ook valse verwagtings koester - soos dié dat digitale goedere (musiek, videos, sagteware en ander) algemeen gratis beskikbaar sou wees. Talle kommersiële goedere word sodoende as roofkopieë vir ander gebruikers beskikbaar gestel.
Gratisekonomie en alternatiewe strukture
In Europa en Noord-Amerika het alternatiewe bewegings hul eie modelle van 'n gratisekonomie ontwikkel waar enige vorm van winsbejag of ruilhandel uitgeskakel word. Die idee is om goedere en dienste vir almal toeganklik te maak. So het in verskillende lande sogenaamde weggeewinkels ontstaan waar besoekers 'n bepaalde aantal artikels - donasies van ander besoekers - gratis kan kry.
Thomas Edison
Lewensgeskiedenis
Met die aanmoediging van 'n stasiemeester, wie se seun hy van 'n aankomende trein gered het, het hy 'n uitstekende telegrafis geword. Hy het egter gesukkel om 'n permanente werk te behou en het rondgeswerf tot hy uiteindelik in 1869 in die telegrafie-afdeling van die aandelebeurs in New York werk gekry het. Hier het hy sy eerste kommersiële sukses gesmaak toe hy 'n telegraafapparaat, wat bedoel was vir die uitstuur van nuus van die aandelebeurs, vir $40 000 verkoop het.
Met dié geld kon hy 'n ingenieurslaboratorium in Menlo Park, New Jersey, inrig. Hiervandaan, en later van West Orange in New Jersey – waarheen hy in 1887 verhuis het – het 'n nimmereindigende stroom uitvindsels gekom. In 1877 het hy die fonograaf (grammofoon) voltooi. In dieselfde jaar het hy ook begin werk aan sy ander groot uitvindsel, die elektriese gloeilamp.
Twee jaar lank het hy hom daarvoor afgesloof en op 21 Oktober 1879 het hy 'n lamp voltooi met 'n gloeidraad van katoenvesel wat met koolstof oorgetrek was. Veertig uur lank het die draadjie in 'n lugleegte gegloei terwyl 'n elektriese stroom daardeur gestuur is. Dit was 'n triomf vir Edison. Teen 1882 is 'n hele distrik in New York reeds met Edison se nuwe lamp verlig.
Edison het drie kinders by sy eerste vrou, Mary, gehad. Toe sy onverwags aan tifuskoors sterf in 1884, was sy hart gebreek en het hy hom die volgende twee jaar byna doodgewerk. In 1886 trou hy met die pragtige, jong Mina Miller, by wie hy ook drie kinders gehad het. Hy is op 18 Oktober 1931 op 84-jarige ouderdom oorlede in West Orange.
Edison se eerste groot onderneming
Vroeg in 1861 het die Amerikaanse Burgeroorlog tussen die state van die noorde en die suide uitgebreek, en almal wou nuus van die eerste groot veldslae hê. Edison het aan 'n plan gedink om uit hierdie toestand voordeel te trek. Die verbindinge was swak, maar die stasies was deur 'n telegrafiese diens met mekaar verbind. Edison besluit dus om 'n koerant ' uit te gee wat die jongste nuus van al die stasies van die Grand Trunk­lyn sou bevat.
Vir twaalf dollar koop hy 'n ou handdrukpers in Detroit. 'n Bietjie papier het hy te lene gekry, en hy is toegelaat om 'n drukkery op die trein in te rig. So is die
~ Die jong Thomas Edison in sy "trein-laboratorium" Oktober 1879. Edison behaal sy grootste triomf"
Grand Trunk Herald gebore. Dit was die eerste koerant wat op 'n trein uitgegee is en heen oplaag van vierhonderd eksemplare gehad, wat hoofsaaklik aan die spoorweg­werkers verkoop is.
Toe tref 'n slag die jong Edison. Op 'n dag het hy op een van die stasies afgeklim om koerante te verkoop, en nie opgelet dat die trein wegtrek nie. Hy het agterna ge­hardloop en 'n spoorwegman het van die brug van die agterste wa oorgeleun om hom op te help. Die seun se hande was egter vol koerante en die man moes hom aan sy ore binnetoe pluk. Kort daarna het Thomas agtergekom dat sy gehoor verswak. Dit was die begin van sy lewenslange doofheid.
'n Vernuftige plan
'n Vriendelike stasiemeester aan wie Thomas eenmaal 'n weldaad bewys het, het hom die grondbeginsels van telegrafie geleer. Thomas het gou die kuns bemeester en 'n vaardige tele­grafis geword. In 1862 word hy aan­gestel as nagtelegrafis op Mount Clemens, 32 km van Detroit.
Dit was net die soort werk wat hy gesoek het, want hy moes snags werk en kon bedags studeer en eksperi­menteer. Die gevolg was dat hy te min geslaap het. Maar daarvoor het hy ook 'n oplossing gehad. Hy bou 'n toestel wat met gereelde tussenpose die sein "Alles in orde" kon uitstuur terwyl hy 'n bietjie slaap. Ongelukkig is hy een nag betrap en in die pad gesteek.
Nou swerf hy 'n tyd lank rond om dan hier, dan daar as telegrafis te werk. Hoewel hy 'n bobaas-telegrafis was, was dit vir hom 'n moeilike tyd.
sy elektriese gloeilamp brand veertig uur lank
Proefnemings en armoede
Welslae
Vir verskeie van sy uitvindsels het Edison patentregte verkry. Onder hulle was 'n telegraafapparaat wat bedoel was vir die uitstuur van nuus van die aandelebeurs. Hy het dit aan die hoof van 'n aandelebeurs-maatskappy aangebied en gehoop om 3000 dollar daarvoor te kry. Die man was baie ingenome met Edison se toestel en vra hom toe wat hy daarvoor wil hê.
"Hoeveel sal u my gee?" wou Edison weet.
"Ek bied jou veertigduisend dollar aan."
Edison was sprakeloos. Veertigduisend dollar (ongeveer R27 000) was in daardie dae 'n fortuin, en met die geld kon hy 'n ingenieurslaboratorium in Menlo Park, New Jersey, inrig. Hiervandaan, en later van West Orange in New Jersey -waarheen hy in 1887 verhuis het -het 'n nimmereindigende stroom uitvindsels gekom.
Die towenaar van Menlo Park
Roem en rykdom het hierna vinnig gekom. Sy werk het 'n enorme gebied gedek. Hy het byvoorbeeld 'n masjien uitgevind wat later ontwikkel is tot die bekende Remington-tikmasjien en 'n elektriese pen wat die voorloper was van die mimeograaf vir die afrol van tikwerk. 'n Ander uitvindsel van belang was die koolstofsendtoestel wat meegehelp het om Bell se telefoon werklikheid te maak.
Die meeste uitvindsels en ontdekkings is die eindresultaat van baie mense se werk, maar by ten minste een van sy uitvindsels het Edison geen voorloper gehad nie. Dit was die grammofoon of fonograaf, wat hy in 1877 voltooi het.
In dieselfde jaar het hy ook begin werk aan sy ander groot uitvindsel, die elektriese gloeilamp. Twee jaar lank het hy hom daarvoor afgesloof en $40 000 aan vrugtelose eksperimente bestee. Edison se aandag het volkome in hierdie vraagstuk opgegaan en hy het in geen ander mens of ding belang gestel terwyl hy daarmee besig was nie. Soos 'n gejaagde het hy die hele dag gewerk, en wanneer sy werksmense saans huis toe gaan, het hy nog tot diep in die nag met 'n paar helpers voortgeswoeg. Wanneer hulle dan uiteindelik totaal uitgeput teen dagbreek huis toe gaan, het Edison die batterye op die tafel opsygeskuif, sy kop op 'n paar boeke laat rus en twee of drie ure geslaap voordat die werksmense vir die nuwe dag opdaag. Dan het hy weer aan die werk gespring.
Sy grootste probleem was om 'n gloeidraad vir sy lamp te vind wat liggewend of gloeiend sou wees wanneer die elektriese stroom daardeur gaan, maar nie dadelik sou uitbrand nie. Hy het omtrent elke stof onder die son getoets -selfs die baardhare van een van sy medewerkers! Platinumdraad, katoen, papier, plantvesels -altesame meer as 6000 soorte gloeidraad. Uiteindelik, op 21 Oktober 1879, het hy 'n lamp voltooi met 'n gloeidraad van katoenvesel wat met koolstof oorgetrek was. Veertig-uur lank het die draadjie in 'n lugleegte gegloei terwyl 'n elektriese stroom daardeur gestuur is. Dit was 'n triomf vir Edison. Teen 1882 was 'n hele distrik in New York reeds met Edison se nuwe lamp verlig.
Nog 49 jaar lank het Edison met ongelooflike energie voortgewerk. Die Edison-effek, wat hy waargeneem het, het gelei tot die uitvinding van die radiobuis, wat die ontwikkeling van die radio moontlik gemaak het. Nog 'n toestel wat aan sy baanbrekerswerk te danke is, is die rolprentkamera, en hy het ook nog die Edison-battery (nikkelyster-akkumulator) uitgevind. Altesame het hy meer as 1 200 patente geregistreer.
Toe Thomas Edison op 18 Oktober 1931 sterf, het die hele wêreld oor hom gerou. Tog was hy sy lewe lank beskeie oor sy eie gawes, soos sy beroemdste opmerking bewys: "Genialiteit is een persent inspirasie en nege-en negentig persent perspirasie."
Belangrikste prestasies
Thomas Alva Edison het gedurende sy lewe 1 093 patente geregistreer, meer as enige ander uitvinder in die geskiedenis. Sy uitvindings het gelei tot die ontstaan van twintigste-eeuse industrieë soos die filmindustrie en massa-elektrisiteitsvoorsiening. Hy het ook bydraes gelewer op militêre en mediese gebied, en het selfs 'n invloed gehad op die myn- en aandelebedryf. Onder sy belangrikste uitvindings tel die fonograaf, die gloeilamp en gepaardgaande elektrisiteitsvoorsieningstelsels, die rolprentkamera, die koolstofsendtoestel wat meegehelp het om Bell se telefoon werklikheid te maak, 'n masjien wat later ontwikkel is tot die bekende Remington-tikmasjien, en 'n elektriese pen wat die voorloper was van die mimeograaf vir die afrol van tikwerk. Die Edison-effek, wat hy waargeneem het, maar nie verder ontwikkel het nie, het uiteindelik gelei tot die uitvinding van die radiobuis, wat die ontwikkeling van die radio moontlik gemaak het.
Sy lewensfilosofie was: "Genialiteit is 1% inspirasie en 99% perspirasie".
Nie al sy uitvindings was heeltemal oorspronklik nie, Edison het ook bestaande uitvindings oorgekoop en verbeter voor die patent daarvoor verkry is. Sommige van die uitvindings wat aan hom toegeskryf word is ook egter die skepping van een van sy talle werknemers wat volgens sy riglyne gewerk het. Edison word egter steeds as een van die produktiefste uitvinders in die geskiedenis beskou met 1 093 Amerikaanse patente in sy naam, asook ander patente in die Verenigde Koninkryk, Frankryk en Duitsland.
Elandspruit (Valsrivier, Vrystaat)
Die Elandspruit is 'n takrivier van die Valsrivier in die Vrystaat in Suid-Afrika.
Lancashire
Lancashire (uitgespreek /ˈlæŋkəʃər/, soms ook /ˈlæŋkəʃɪər/) is 'n nie-metropolitaanse graafskap in die noordweste van Engeland. Die seremoniële graafskap het 'n bevolking van 1 490 500 wat van Lancashire die agtste grootste graafskap volgens bevolkingstal maak.
Ou Landbougebou UP
Die Ou Landbougebou op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria, wat deur JB Dey van die Departement Openbare Werke in 1917 ontwerp is, is eers in 1921, na die einde van die Eerste Wêreldoorlog, voltooi, en amptelik deur Generaal Jan Smuts geopen. Die gebou het oorspronklik die Fakulteit Landbou gehuisves, maar deesdae huisves dit die Departemente Verbruikerstudies en Voedselwetenskappe. Die gebou se prominente fasade en witgeverfde gewel-ingang toon elemente van die Kaaps-Hollandse boustyl. Op die gewel is daar ’n reliëf van mitologiese figure. Die boligte by die hoofingang is versier met houtkerfwerk. Die boonste verdieping van die gebou is in 1975 deur 'n brand vernietig, maar die gebou is suksesvol tot sy oorspronklike styl en kondisie gerestoureer.
Lancashire
Lancashire is een van Engeland se historiese graafskappe en genoem na die stad Lancaster. Soms word na die graafskap ook as County of Lancaster (Graafskap Lancaster) verwys. Die graafskapsraad van Lancashire het sy setel tans egter in Preston. Daarnaas word ook Royal Mail (die Koninklike Posdiens) se afkorting Lancs gebruik om na die graafskap te verwys. Die graafskap se bewoners word in Engels Lancastrians genoem.
Die geskiedenis van Lancashire strek terug tot sy stigting in die 12de eeu. In die Domesday Book van 1086 word sommige dele van die huidige graafskap by Yorkshire gereken. Die land wat Inter Ripam et Mersam of "tussen die Ribble- en Mersey-riviere" geleë was, het vir belastingdoeleindes deel uitgemaak van Cheshire. Toe die aanvanklike grense van die nuwe graafskap afgebaken was, het dit aan Cumberland, Westmorland, Yorkshire en Cheshire gegrens.
Lancashire het gedurende die nywerheidsomwenteling tot een van Engeland se vernaamste nywerheids- en handelsentrums ontwikkel. Enkele honderd tekstielmeule en myne is in die graafskap gevestig. In die 1830's is sowat 85 persent van alle katoen, wat wêreldwyd vervaardig is, in Lancashire verwerk. Preston, Accrington, Blackburn, Bolton, Rochdale, Oldham, Chorley, Darwen, Nelson, Colne, Burnley en Wigan was in dié tyd belangrike sentrums van die katoenbedryf, terwyl Blackpool 'n gewilde toeristesentrum vir die werkersgesinne van Lancashire geword het.
As deel van administratiewe hervorming is Lancashire se grense in 1974 ingrypend verander nadat Liverpool en Manchester met hul onmiddellike omgewings deel van die metropolitaanse graafskappe Merseyside en Groter Manchester geword het, terwyl gebiede in die noordelike Lake District, waaronder die Furness-skiereiland en Cartmel, by Cumbria ingesluit is. Die huidige graafskap grens aan Cumbria, Groter Manchester, Merseyside en Noord- en Wes-Yorkshire. Die Hertogdom van Lancaster (Duchy of Lancaster) oefen die regte van die Kroon in die gebied uit wat as County Palatine of Lancaster bekend staan en die graafskappe Lancaster, Groter Manchester en Merseyside insluit.
João Bernardo Vieira
Op 14 November 1980 het Vieira die regering van Luís Cabral in Kaap Verde omvergewerp en is deur die PAIGC (Partido Africano para a Independência da Guiné e Cabo Verde) of die Afrika Party vir die Onafhanklikheid van Guinee en Kaap Verde, as leier erken. Die grondwet is opgeskort en 'n militêre raad van nege lede (onder voorsitterskap van Vieira self) is geïnstalleer.In Junie 1986 is ses politici tereggestel na 'n mislukte staatsgreep teen Vieira. In Februarie 1993 het die Vieira-regime die doodstraf in die land gekriminaliseer.
In 1994 is 'n presidentsverkiesing gehou, waarin Viera 46,20% van die stemme teen sewe ander kandidate ontvang het. Vieira kom eerste, maar behaal nie die minimum steun om die verkiesing te wen nie. Die tweede ronde is op 3 Augustus van daardie jaar gehou. Vieira het in die tweede ronde met 52,02% van die stemme gewen teen die 47,98% van Kumba Yalá. Vieira is op 29 September 1994 as die eerste demokratiese president van Guinee Bissau ingesweer.
Ara
Aras of arapapegaaie (Engels: macaws) is dikwels kleurryke papegaaie met lang sterte. Daar is ses genera van Psittacidae (ware papegaaie) wat in Afrikaans as "ara" bekend is, hoewel net een genus Ara heet. Die ander vyf is Anodorhynchus, Cyanopsitta, Primolius, Orthopsittaca en Diopsittaca.
João Bernardo Vieira
Vieira het die militêre stafhoof Ansumane Mané op 6 Junie 1998 ontslaan. Mané en sy ondersteuners in die weermag het dadelik in opstand gekom en die land het in 'n burgeroorlog tussen magte lojaal aan Vieira en rebelle lojaal aan Mané verval. In November 1998 is 'n vredesooreenkoms onderteken, en 'n oorgangsregering is gevorm ter voorbereiding van nuwe verkiesings in 1999. Op 27 November 1998 het die Nasionale Volksvergadering 'n mosie aanvaar wat eis dat Vieira bedank, met 69 adjunkte wat die mosie ondersteun en niemand daarteen nie.
Op 7 Mei 1999 is Vieira omvergewerp. Hy het skuiling in die Portugese ambassade gesoek en daarna in ballingskap in Portugal gegaan.
Op 7 April 2005 keer Vieira terug na Guinee-Bissau, byna twee jaar nadat president Kumba Yalá deur die weermag omvergewerp is.
Op 28 Oktober 2005 het Vieira die ontbinding van die regering onder leiding van sy mededinger, premier Carlos Gomes Júnior, op 2 November van daardie jaar aangekondig en Aristides Gomes as premier benoem.
Op 23 November 2008 het president Vieira 'n sluipmoordpoging oorleef na 'n aanval op sy woning plaasgevind het. Sommige van sy wagte het gesterf, maar Vieira het ongedeerd gebly. Vieira het later die dag 'n perskonferensie gehou waarin hy gesê het dat die aanval 'n enkele doelwit gehad het - om hom fisies te likwideer, terwyl hy ook beweer dat "die situasie onder beheer is".
In die vroeë oggend van 2 Maart 2009, op 69-jarige ouderdom, is president Vieria vermoor in 'n aanval deur milisies ondersteun deur PAIGC. Die aanvallers beweer dat Vieira agter die sluipmoord op hul leier, Batista Tagme Na Wai, was. Na Wei was die stafhoof van die weermag van Guinee-Bissau en 'n teenstander van Vieira en is die vorige dag in 'n bomontploffing dood. Nadat Vieira geskiet is, is hy met kapmes in stukke gekap. Die voormalige sekretaris-generaal van die VN, Ban Ki-moon het die dubbele moord veroordeel en aangedring op 'n ondersoek na die sterftes.