cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verenigde Arabiese Emirate
Politiek
Die parlement – die Federale Nasionale Raad (FNR) – het 40 afgevaardigdes waarvan die helfte deur die sewe heersers of premiers benoem en die ander helfte indirek verkies word. Ofskoon die FNR bevoegd is om wetsbesluite en verordeninge asook die bedrywighede van departemente en ministers te hersien, tree dit in die praktyk eerder raadgewend op. Die VAE se grondwet maak voorsiening vir die skeiding van magte, maar dit is die hoogste federale liggaam, die Hoogste Raad van die sewe heersers, waar die wetgewende gesag in die praktyk gesetel is. Aangesien hulle ook die uitvoerende gesag het en die staatshoof verkies wat op sy beurt die regering benoem, is die mag in die Hoogste Raad gekonsentreer.
Die huidige president van die Verenigde Arabiese Emirate is sedert 2022 Mohamed bin Zayed Al Nahyan, wat ook as emir van Aboe Dhabi dien. Die eerste minister is Mohammed bin Rashid Al Maktoum, gelyktydig heerser van Doebai.
Hoofkenmerke
Die Verenigde Arabiese Emirate is die agtste grootste ruolieprodusent en beskik oor die wêreld se sesde grootste herwinbare ruolie- en die sewende grootste aardgasreserwes. Met 'n per capita-inkomste van sowat VSA-$ 50 000, bestendige ekonomiese groei en internasionale beleggingsbates ter waarde van enkele honderd miljard VSA-$ word die Emirate, wat as 'n ontwikkelende hoër-inkomste-ekonomie geklassifiseer word, van die welvarendste lande en grootste internasionale beleggers gereken. Die VAE se ekonomiese vryemarkbeleid plaas min beperkings op die privaat sektor, internasionale handel en kapitaalbewegings.
Volgens die Economist Intelligence Unit het die Emiratiese ekonomie in 2012 met drie persent gegroei, terwyl vir 2013 – afhangende van die beweging in die olieprys – tussen drie en vier persent voorspel word. Inflasie is onder beheer met minder as twee persent (0,9 persent in 2011 en 0,7 persent in 2012). Die relatief hoë olieprys verseker 'n hoë staatsinkomste en stabiele ekonomie groei. Die Emirate is besig om hul olieproduksie van sowat drie miljoen vate per dag op te stoot tot die maksimum van 3,5 miljoen vate.
Die VAE se ekonomiese beleid, wat veral deur die emiraat Aboe Dhabi finansieel gesteun word, is desondanks gemik op die diversifisering van die ekonomiese basis. Nuwe sleutelsektore sluit logistiek, handel, die organisering van handelskoue, toerisme en finansiële dienste (veral met betrekking tot Doebai) in, maar ook kapitaal- en energieintensiewe nywerheidsbedrywe soos staal- en aluminiumvervaardiging en petrochemie en hoë-tegnologiesektore (hernubare energie en die vervaardiging van mikroskyfies). Daarnaas speel ook lugvaart 'n belangrike rol en lewer intussen byna 'n vyfde van die VAE se bruto binnelandse produk op. Doebai en Aboe Dhabi het vanweë hul gunstige geografiese ligging en strukturele voordele tot twee van die wêreld se voorste lugvaartsentrums ontwikkel: Die Aboe Dhabi Internasionale Lughawe en die Doebai Internasionale Lughawe.
Energiebedryf
Die VAE is besig om hul energievoorsiening te diversifiseer, veral omdat die kragverbruik met jaarliks sewe persent skerp styging toon. Vanweë die relatief lae kragkoste, maar ook omdat die baie warm en dikwels vogtige klimaat lugreëling in geboue noodsaaklik maak, het die per capita-elektrisiteitsverbruik reeds 'n internasionale rekordvlak van jaarliks 12 000 kilowatt-ure bereik.
Naas konvensionele gasturbine-kragsentrales (wat dikwels as komplekse met meerdere kragsentrales bedryf en met seewaterontsoutingsaanlegte gekombineer word, soos onder meer in Al Taweelah in Aboe Dhabi en in Djabal Ali in Doebai) en kernaanlegte (vanaf 2017) word ook steeds meer in hernubare energiebronne belê. Duursame energiebronne sal omstreeks 2020 na verwagting in tenminste sewe persent van die plaaslike energiebehoefte voorsien. 'n Belangrike internasionale agentskap vir hernubare energiebronne, die Verenigde Nasies se International Renewable Energy Agency (IRENA), is in Aboe Dhabi gesetel.
'n Suid-Koreaanse konsortium onder leiding van die Korea Electric Power Corporation (KEPCO) het in 2009 opdrag gekry om vier APR-1400-kernreaktors (elkeen met 'n kraglewering van 1 400 MWe) ter waarde van VSA-$ 30 miljard op te rig. Boubedrywighede vir die eerste twee reaktors van die Barākah-aanleg in die uiterste weste van Aboe Dhabi het op 17 Maart 2011 begin. Die kernaanlegte sal in 'n kwart van die Emirate se kragbehoefte voorsien en na verwagting tussen 2017 en 2020 voltooi en in 2021 in bedryf gestel word.
Demografie
Meer as 50 persent van die inwoners is nie in die land gebore nie (in die omgang "expats" genoem). Weens die werkgeleenthede daar woon meer as twee miljoen mense van Suid-Asië soos Indiërs en Pakistanis in die Verenigde Arabiese Emirate; so ook baie duisende Suid-Afrikaners.
Godsdiens
Meer as 70 persent van die land se inwoners is Moslems terwyl ongeveer tussen vyf en tien persent Rooms-Katolieke is wat van die Filippyne (wat hoofsaaklik Katolieke is) geïmmigreer het. 'n Verdere tien persent is Hindoes wat van Suid-Asië geïmmigreer het. 'n Groot mate van godsdiensvryheid bestaan; tot die mate dat Doebai 'n kerk spesifiek gerig op Suid-Afrikaners, die 'Afrikaanse Kerk van Doebai', huisves.
Motorsport
Formule Een is die gewildste toeskouersport in die Verenigde Arabiese Emirate. Die Aboe Dhabi Grand Prix vorm sedert 2009 deel van die Formule Een-kalender en word op die Yas Marina-renbaan op die Yas-eiland beslis. Ander gewilde sportsoorte sluit in kameelwedrenne, valkery, uithouritte en tennis.
Sokker
Sokker is die gewildste sportsoort in die Verenigde Arabiese Emirate. Die nasionale sokkerspan het tot dusver een keer vir die FIFA Sokker-Wêreldbeker kwalifiseer en aan die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990 deelgeneem, saam met Egipte. Dit was die derde agtereenvolgende toernooi waartydens twee Arabiese nasionale sokkerspanne kon deelneem, ná die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982 met Algerië en Koeweit, gevolg deur die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986 met Algerië, Irak en Marokko. Na die Asiatiese Beker van 1996 het die VAE weer die Asiatiese Beker in 2019 aangebied.
Arthur Housman
Arthur Housman (10 Oktober 1889 – 8 April 1942) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Gay Lord Quex (1919), The Bat (1926), Sunrise (1927), en The Girl of the Golden West (1930).
Verenigde Arabiese Emirate
Krieket
Krieket is een van die gewildste sportsoorte in die Verenigde Arabiese Emirate, veral te danke aan die uitgewekene bevolking uit Suid-Asiatiese lande, die Verenigde Koninkryk en Australië. Doebai huisves kantore van die Internasionale Krieketraad, terwyl die hoofkantoor steeds in Londen se Lord’s-krieketveld gesetel is. Die Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan het tot dusver vir twee krieketwêreldbekertoernooie gekwalifiseer en aan dié toernooie van 1996 en 2015 deelgeneem, maar nie tot die uitklopfase deurgedring nie. Hulle het ook twee keer aan 'n T20I-wêreldbekertoernooi deelgeneem, in 2014 en 2022, maar nie die tweede rondte gehaal nie. In 2021 het die Verenigde Arabiese Emirate saam met Oman vir die eerste keer 'n belangrike kriekettoernooi – die T20I-wêreldbeker – aangebied. Dit was die eerste vername kriekettoernooi wat geheel en al deur IKR-assosiaatlede gehuisves is. Die Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan het egter nie daarin geslaag om vir dié toernooi te kwalifiseer nie.
Albertus van Rhyn
Dr. Albertus Johannes Roux van Rhyn (Vanrhynsdorp, Kaapkolonie, 7 Julie 1890 – Bloemfontein, Oranje-Vrystaat, Suid-Afrika, 30 Desember 1971) was ’n Suid-Afrikaanse onderwysman, koerantredakteur, politikus en ambassadeur.
Herkoms en opleiding
Van Rhyn was die seun van Gerhardus Petrus van Rhyn en sy vrou, Aletta Roux. Die dorp Vanrhynsdorp is genoem na sy oupa aan vaderskant, Petrus Benjamin van Rhyn, die eienaar van die plaas waarop die dorp in 1887 uitgelê is. Hy het sy eerste skoolopleiding aan 'n plaasskool in sy geboortedistrik ontvang. Daarna het hy na die Suid-Afrikaanse Kollege gegaan, maar omdat hy ongelukkig daar was, is hy na die Hoër Jongenskool op Wellington, waar hy in 1907 gematrikuleer het.
Hierna het hy aan die Victoria-kollege die B.A.- en M.Sc-graad verwerf en in radioaktiwiteit gespesialiseer. In September 1911, toe hy 21 jaar oud was en reeds met twee grade agter sy naam, is hy na die Universiteit van Frankfurt in Duitsland, maar moes weens die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog in 1914 terugkeer in sy vaderland. Hy was eers adjunkhoof van die skool op Calvinia en daarna lektor in skeikunde aan die Universiteit van Stellenbosch.
Onderwysloopbaan
Nadat die Webb-studiebeurs aan hom toegeken is, het hy sy studie aan die Universiteit van Frankfurt voortgesit waar hy in 1920 die Ph.D.-graad in anorganiese skeikunde met lof behaal het. Hy was een van die eerste Suid-Afrikaners wat radioaktiwiteit en kernkunde bestudeer het. Daarna het hy weer 'n lektoraat in dié vak aan Maties aanvaar. Hiervandaan is hy in 1921 as hoof na die hoërskool op Calvinia. Hier het hy hom onderskei danksy sy liefde vir die onderwys en vir die kind. Sy mensliewende hantering van sy leerders en sy sukses om die ouers so te betrek, het daartoe bygedra dat 'n invloed ten goede in die lewe van talle jong mense uitgeoefen is. Vir die boere in die distrik het hy ook raad gegee, soos hoe om hul produkte op die voordeligste manier te bemark. Sy prestasie as skoolhoof het gelei tot voorsitterskap van die Suid-Afrikaanse Onderwysersunie in 1925. Daar was selfs die moontlikheid dat hy in Kaapland superintendent-generaal van onderwys en in die Vrystaat direkteur van onderwys kon word.
Toetrede tot die perswese
In 1925 het hy die klaskamer vir die lessenaar van die koerantman verruil toe hy as redakteur van Die Volksblad aangestel word. Aangesien hy lief was vir die onderwys was dit vir hom moeilik om van loopbaan te verander. Hoewel hy hom nie as 'n bedrewe skrywer beskou het nie, het hy nogtans besluit om hom tot die koerantwese te wend. Van Rhyn het geskryf soos hy gepraat het en was bekend as 'n goeie spreker. Sy skryfwyse is geheel en al beïnvloed deur sy lewensbeskouing en sy gehegtheid aan die Afrikanervolk en sy kultuur. Deur middel van Die Volksblad het hy die Vrystaatse Afrikaner leer lees en daardeur die sirkulasiesyfer van die blad aansienlik opgestoot, maar dit was eers vyf jaar nadat hy die koerant verlaat het dat dit 'n wins kon toon.
Ná die oorlogsverklaring in September 1939, nadat genl. Hertzog se mosie van neutraliteit verslaan en hy as premier bedank het, het Van Rhyn in Die Volksblad 'n versoenende houding jeens Hertzog ingeneem, en die mislukking van die onderhandelings tussen Hertzog en die NP het hom diep teleurgestel. Die eise van die stryd het Van Rhyn op 1 Februarie 1944 genoop om sy pos as hoofredakteur vir jaar neer te lê om geld in te samel vir die Republikeinse Strydfonds van die Herenigde Nasionale Party of Volksparty (HNP). Hy is gevra om £50 000 in te samel en ná twee jaar van opdraande stryd, nadat sy eerste jaartermyn met nog ’n jaar verleng is, kon hy £54 000 oorhandig wat in 1948 tydens die verkiesing gebruik is om die HNP aan bewind te bring.
Die Volksblad het onder Van Rhyn se hoofredakteurskap van meer as 20 jaar 'n deurslaggewende rol gespeel om die Vrystaat vir die NP te behou. Hoewel Hertzog 'n groot persentasie Nasionaliste met hom tydens Samesmelting in dié provinsie saamgeneem het, en gedreig het om die koerant te vernietig, het Die Volksblad staande gebly en 'n belangrike bydrae gelewer tot die uitbouing van die NP, veral tydens verkiesings tot en met 1948.
Politieke loopbaan
Reeds in 1929 het Van Rhyn laat blyk dat hy belangstel in 'n politieke loopbaan toe hy tevergeefs probeer het om vir die Edenburg-setel te staan. Daarna het hy in 1933 as NP-koalisiekandidaat Namakwaland sonder welslae betwis teen die legendariese dr. Willem Steenkamp toe hy 2 151 stemme kry vergeleke met die uitgetrede predikant, wat as onafhanklike gestaan het, se 2 477, vir ’n meerderheid van 326. In dr. Van Rhyn se hartland, Calvinia, het dr. Steenkamp se vrou teen dr. D.F. Malan te staan gekom en met 2 031 stemme teenoor die Kaaplandse NP-leier se 2 634 verloor. In die 1938-verkiesing het dr. Steenkamp oorgeskuif Calvinia toe en die setel met ’n skrale meerderheid van 112 vir die VP verower, terwyl die NP-leierskorps dr. Malan in Piketberg, ’n uiters veilige NP-setel, laat staan het sodat sy hande los sou wees om landwyd steun vir die party te werf. Die NP het Namakwaland sowel as Calvinia in die 1943-verkiesing gewen, maar eers in 1948 het dr. Van Rhyn sy hand weer aan ’n volkraadsverkiesing gewen toe hy in Bethlehem gemaklik teen die onafhanklike kandidaat, F.T. Edeling, wen. Ná die oorwinning moes hy die redakteurskap van Die Volksblad neerlê.
Ná twee jaar is Van Rhyn teruggeroep van Suidwes-Afrika af toe hy op 8 September 1953 aangestel word as minister van gesondheid sowel as van mynwese. Twee maande later kon hy weer sy plek in die Volksraad inneem nadat hy 'n tussenverkiesing vir die NP in Vasco gewen het. Die jaar daarop het hy minister van ekonomiese sake en van mynwese geword, en hierdie portefeuljes tot 1958 behartig. Hy het die wetgewing oor pneumokoniose wat hy op die wetboek geplaas het, en die stryd om die vestiging van Sasol, waarin hy ongenadige kritiek van die opposisie moes verduur, as hoogtepunte in sy ministersloopbaan uitgesonder. Van Rhyn was leier van die NP in Suidwes-Afrika, en met die algemene verkiesing van 1958 is hy in die kiesafdeling Windhoek tot Volksraadslid verkies.
Hoë kommissaris
Van Rhyn het Vasco net 'n paar maande lank verteenwoordig, want einde 1958 het die eerste minister, dr. H.F. Verwoerd, hom aangestel as hoë kommissaris in Londen. Sy verblyf in Londen was 'n besonder moeilike tydperk omdat dit saamgeval het met die onluste by Sharpeville in 1960. Nogtans het hy daarin geslaag om goeie verhoudinge met verskeie invloedryke Britte op te bou, onder wie sir Alec Douglas Home, minister van buitelandse sake, met wie hy bevriend was. Die klimaat in Engeland was egter nie goed vir sy vrou se gesondheid nie en hulle het ná twee jaar in 1960 na Suid-Afrika teruggekeer. Tot kort voor sy dood was hy nog bedrywig in verskeie direksies en rade.
Waardering
Dr. Van Rhyn was 'n veelsydige en bekwame mens wat 'n groot getal uiteenlopende poste beklee het. Hy het op verskeie terreine van die volkslewe 'n rol gespeel. Hy was lid van die Vrouemonument- en die Oorlogsmuseumkommissie, het in die bestuur van die Nasionale Museum gedien en was een van die sprekers met die stigting van die FAK in Desember 1929. Later is hy met lidmaatskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vereer. Hy het in die raad van die Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat gedien, was 22 jaar lank lid van die raad van die Universiteit van Suid-Afrika en van 1947 tot 1957 vise-kanselier van dié universiteit.
Ook op die gebied van die ekonomie en die nywerheid het hy hom laat geld; tydens die Eerste Ekonomiese Volkskongres in Oktober 1939 was hy lid van die kongreskomitee en as verteenwoordiger van die Ekonomiese Instituut van die FAK was hy teenwoordig by die stigtingskongres van die Afrikaanse Handelsinstituut in 1942. Voorts was hy voorsitter van die direksie van Sasbank en van die Spes Bona Bank vir kleurlinge. Hy was een van die direkteure van die Union Castle-redery, het in die bestuur van die Metallurgic Super-Advisory Board gedien en in die Raad van Visnywerhede en van die Kleurlingontwikkelingskorporasie.
Van Rhyn was besonder lief vir die teater, sport, jag en die bioskoop. Met sy tipiese Kaapse bry en humorsin was hy 'n boeiende spreker, maar veral 'n bobaasstorieverteller. Oor die radio het hy naam gemaak met die program "Oom Andries-verhale"" waarvan hy die skepper was. Daarby was hy 'n goeie toneelspeler. Kenmerkend van sy lewensuitkyk en -benadering was dat hy telkens bereid was om, persoonlike opofferinge ten spyt, nuwe en moeilike take aan te pak.
Gesinslewe
Dr. Van Rhyn is op 26 Junie 1917 met Miriam Héléne de Villiers (oorlede op 10 Augustus 1970) getroud en het 'n seun, regter G.P. van Rhyn, en twee dogters, Aletta Roux wat met Dr Pieter Morkel getroud is.
Grysstof
Grysstof is ’n belangrike deel van die sentrale senuweestelsel; dit bestaan uit neuronale selliggame, neuropil (dendriete en gemiëlineerde sowel as ongemiëlineerde aksons), glialselle, sinapse en haarvate.
Grysstof verskil van witstof deurdat dit talle selliggame en relatief min gemiëlineerde aksons bevat, terwyl witstof relatief min selliggame en hoofsaaklik gemiëlineerde aksons bevat. Die kleurverskil is veral vanweë die wit miëlien. In lewende weefsel is grysstof eintlik ’n baie ligte grys met gelerige of pienkerige skakerings vanweë haarvate en neuronale selliggame.
Funksie
Grysstof bevat die meeste van die brein se neurale selliggame. Dit sluit dele van die brein in wat betrokke is in spierbeheer, sintuie soos sien en hoor, geheue, emosies, spraak, besluitneming en selfbeheersing.
John Philbin
John Philbin (gebore 27 April 1960) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Children of the Corn (1984), The Return of the Living Dead (1985), Point Break (1991), en Tombstone (1993).
589
Die jaar 589 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 89ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Grantia indica
Grantia indica is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Grantia en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1913 deur Dendy.
Verity Rushworth
Verity Rushworth (gebore 12 Augustus 1985) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Emmerdale (1972), Stars in Their Eyes (1990), Heartbeat (1992), en Let's Dance for Comic Relief (2009).
Mira-veranderlike
Mira-veranderlikes, wat genoem is na die ster Mira, is ’n klas polsende veranderlike sterre wat tipies baie rooi is, polstydperke van langer as 100 dae het en helderheid van groter as 1 m (skynbare magnitude) in infrarooi en 2,5 m in sigbare lig. Hulle is rooireusesterre in die laat stadium van stellêre evolusie wat hul buitenste lae sal wegwerp as planetêre newels en binne ’n paar miljoen jaar witdwerge sal word.
Eienskappe
Mira-veranderlikes se massa is groot genoeg om heliumfusie in hul kern te ondergaan het, maar is kleiner as 2 mson en het reeds sowat die helfte van hul aanvanklike massa verloor. Hulle kan egter duisende kere helderder as die Son wees vanweë hul uitgestrekte buitenste lae. Hulle pulseer omdat die hele ster uitsit en saamtrek. Dit veroorsaak ’n verandering in temperatuur en radius, wat albei ’n verandering in helderheid meebring. Die polse hang af van die massa en radius van die ster, en daar is ’n groot verband tussen tydperk en helderheid (en kleur).
Vroeër is veronderstel Mira-veranderlikes bly sferies simmetries tydens die proses (hoofsaaklik om die model eenvoudig te hou). ’n Onlangse studie het egter getoon 75% van dié sterre wat met die infrarooi-teleskoop IOTA waargeneem is, is nie simmetries nie;   daar is dus nou druk om realistiese 3D-modelle van Mira-sterre te skep.
Die meeste Mira-sterre toon ooreenkomste wat gedrag en struktuur betref, maar hulle is ’n uiteenlopende klas veranderlike sterre vanweë verskille in ouderdom, massa, polsmodus en chemiese samestelling. Baie van hulle, soos R Leporis, het ’n optiese spektrum wat oorheers word deur koolstof, wat daarop dui dat materiaal van die kern van die ster na die oppervlak kon verskuif het. Dié materiaal vorm dikwels stofwolke om die ster, wat ook bydra tot die ster se verflouing en verheldering.
Dit lyk of ’n klein getal Miras se polstydperke mettertyd verander – dit kan aansienlik krimp of rek (tot ’n faktor van drie) oor ’n tydperk van ’n paar dekades tot ’n paar eeue. Daar word geglo dit word veroorsaak deur "termiese polse", wanneer ’n skil van helium naby die kern tydelik warm en dig genoeg word om kernfusie te ondergaan. Dit verander die struktuur van die ster, wat weer die polstydperk verander. Daar word voorspel dat dit met alle Mira-veranderlikes gebeur, maar die relatief kort tydperk van termiese pulse (hoogstens ’n paar duisend jaar) oor die eindfase van die ster (minder as ’n miljoen jaar), beteken ons kan dit net in ’n paar van die duisende bekende Mira-sterre sien, moontlik in R Hydrae.
Mira-veranderlikes is gewilde voorwerpe onder amateurs wat in veranderlike sterre belangstel vanweë die drastiese veranderings in hul helderheid. Sommige van die sterre, insluitende Mira self, word al meer as ’n eeu lank bestudeer.
Matt Damon
Matt Damon (* 8 Oktober 1970-) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer en filantroop wie se loopbaan afgeskop het met die sukses van die rolprent Good Will Hunting, van 'n draaiboek wat hy saam met sy vriend Ben Affleck geskryf het. Vir hierdie werk het die paar die Academy-prys vir die skryf van 'n oorspronklike draaiboek en die Golden Globe-prys vir die beste draaiboek ontvang. Damon het ook talle nominasies vir beste akteur vir sy hoofvertolking vir hierdie rolprent ingehark.
Damon het voortgegaan om in rolprente soos Saving Private Ryan, The Talented Mr. Ripley, die Ocean's-trilogie, die Bourne-reeks, Syriana, The Good Shepherd en The Departed te speel. Hy het verskeie toekenningsnominasies vir sy rolprentverskynings ontvang en is in 2007 met 'n ster op die Hollywood Walk of Fame vereer. Damon is een van die top vyf-en-dertig hoogs besoldigde akteurs in die aangetekende menslike geskiedenis. Hy is in 2007 deur People-tydskrif die titel Sexiest Man Alive (Afrikaans: aantreklikste lewendie man) toegeken.
Damon is aktief betrokke by liefdadigheidsorganisasies, insluitende by die ONE-veldtog en die H2O Afrika-stigting. Damon het twee dogters, Isabella en Gia, by sy vrou Luciana Bozán Barroso, asook 'n stiefdogter, Alexia, van Barroso se vorige huwelik.
Vroeër lewe
Matthew Paige Damon is op 8 Oktober 1970 in Cambridge in Massachusetts gebore. Hy is die seun van Kent Telfer Damon, 'n aandelemakelaar en Nancy Carlsson-Paige, 'n professor aan die Universiteit van Lesley. Sy vader is van Skotse en Engelse afkoms, terwyl sy moeder van Finse en Sweedse voorvaders is. Sy broer, Kyle, is 'n begaafde beeldhouer en kunstenaar in eie reg. Hy en sy gesin het na Newton getrek en vir twee jaar daar gewoon. Nadat sy ouers geskei is, het Damon en sy broer saam met hul ma na Cambridge teruggekeer, waar hulle 'n huis met ses gesinne gedeel het. Damon het naby die akteur Ben Affleck opgegroei, met wie hy sedert sy kinderjare bevriend is.
Keur van filmografie
• 1996: Courage Under Fire
• 1997: The Rainmaker
• 1997: Good Will Hunting
• 1999: The Talented Mr. Ripley
• 2001: Ocean's Eleven
• 2002: The Bourne Identity
• 2004: The Bourne Supremacy
• 2004: Ocean's Twelve
• 2005: Syriana
• 2005: The Brothers Grimm
• 2006: The Departed
• 2007: The Bourne Ultimatum
• 2007: Ocean's Thirteen
• 2009: Invictus
• 2009: The Informant!
• 2010: True Grit
• 2010: Hereafter
• 2011: The Adjustment Bureau
• 2011: Contagion
• 2011: We Bought a Zoo
• 2013: Behind the Candelabra
• 2014: Interstellar
• 2015: The Martian
• 2016: Jason Bourne
• 2019: Ford v. Ferrari
Georges Lory
Georges Lory (1950- ) is ’n Franse digter, joernalis en diplomaat, wat nege tale magtig is. Hy dig ook in Afrikaans en is as vertaler besonder belangrik vir sy vertalings van Afrikaanse digters en skrywers soos Breyten Breytenbach, Antjie Krog en André P. Brink van Afrikaans na Frans.
Lewe en werk
Georges-Marie Lory is in 1950 in Parys in Frankryk gebore. Wanneer hy twee jaar oud is trek die gesin na Brugge in België, waar hy sy jeugjare deurbring. Hier ontvang hy sy opleiding aan ’n Vlaamse skool. Hy keer daarna na Parys terug om aan die Sorbonne in die Politieke Wetenskap te studeer en later verwerf hy in Parys grade in staatsleer en internasionale reg. Sy jeugjare in Vlaamse skole wek in hom ’n belangstelling oor Suider-Afrikaanse aangeleenthede. Hy kom in 1974 tydelik met ’n uitruilingsbeurs na Suid-Afrika vir verdere studie oor Afrikaans-Engelse verhoudinge in Suid-Afrika, na aanleiding van die Anglo-Boereoorlog. Tydens sy studies woon hy in die Helshoogte-koshuis. Na sy studies verlaat hy weer die land. As pers-attaché van ’n Franse ministerie in Abidjan skryf hy ’n boek oor Afrika-ekonomie en keer daarna terug na Frankryk, waar hy verantwoordelik is vir die weekblad Jeune Afrique oor die Derde Wêreld se ontwikkeling. Hy word in 1990 kulturele attaché in Suid-Afrika en neem dan vanaf 1994 waar as kulturele attaché in België, waar hy in Gent gestasioneer is. Hierna sluit hy in 1998 aan by Radio France Internationale waar hy Direkteur word van Internasionale Aangeleenthede. In 2009 kom hy weer na Suid-Afrika as direkteur van Alliance Française in Johannesburg en keer dan in September 2013 permanent terug na Parys. Hy is nege tale magtig, naamlik Frans, Nederlands, Engels, Duits, Spaans, Afrikaans, Italiaans, Portugees en Sweeds. Hy is ook ’n kunstenaar en is getroud met Marie, ’n Franse joernalis.
Skryfwerk
Hy skryf in 1976 enkele Afrikaanse gedigte om sy gevoel uit te druk vir ’n Afrikaanse meisie wat nie Frans verstaan nie. Haar moeder stuur dit na Tafelberg-Uitgewers en dit word in 1984 in die versamelbundel “Visier” opgeneem en verskyn ook in Gerrit Komrij se bloemlesing “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”. In sy bespreking van die bundel sonder André P. Brink hierdie gedigte uit as die hoogtepunt in die bundel en prys sy virtuositeit en vernuftige woordspel en ontginning van die moontlikhede van taal. Twee digbundels in Frans (“à croque-temps” en “par 44 chemins”) word van hom gepubliseer. Die reisboek oor Suid-Afrika, “L’Afrique du Sud” asook ’n standaard naslaanwerk oor Suid-Afrika in Frans “Histoire de l'Afrique du Sud” word ook deur hom geskryf. In laasgenoemde boek brei hy uit oor die geskiedenis, geografie, kulturele, ekonomiese en sosiale aspekte van die land.
Hy vertaal verskeie werke uit Afrikaans in Frans, onder andere “Ni pillard, ni fuyard: Poèmes 1969–2003”, “La douleur des mots” (“Country of my skull”) en “Une Syllabe de Sang” van Antjie Krog; “Feu froid” (“Kouevuur”), “Outre-voix” (“oorblyfsel / voice over”) en “La femme dans le soleil” (’n keur uit sy gedigte) van Breyten Breytenbach. Van hierdie verse, asook onder andere vertalings van gedigte van Ingrid Jonker word in “Poésie d'Afrique du Sud” onder redaksie van Denis Hirson opgeneem. Hy vertaal ook werke van André P. Brink en Deon Meyer en vertalings uit Engels (Nadine Gordimer, Es’kia Mphahlele en J.M. Coetzee) en Nederlands (Adriaan van Dis).
Hamilton Rugbyklub
Hamilton Rugbyklub is die oudste rugbyklub in Suid-Afrika en is gestig in 1875. Die klub het die volgende Springbokrugbyspelers opgelewer:
Flying Fish Cove
Flying Fish Cove is die hoofstad en grootste stad van die eilandnasie Kerseiland, 'n Australiese oorsese grondgebied in die Indiese Oseaan. Die stad het 'n bevolking van sowat 500 in 2006 gehad.
Noordelike Provinsie (Zambië)
duimnael|Die Noordelike Provinsie in Zambië
Die provinsie beslaan 147 106 km² en die geskatte bevolking was in 2000 1 604 388. Die hoofstad is Kasama. Die ander vername dorpe is Mpika, Isoka en Mpulungu.
Robin Sydney
Robin Sydney (gebore 4 Januarie 1984) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Gingerdead Man (2005), Cattle Call (2006), en Evil Bong 2: King Bong (2009), en in die televisiereeks Femme Fatales (2011).
Noordelike Provinsie (Zambië)
Toerisme
Die Noordelike Provinsie se infrastruktuur vir toeriste is nog redelik swak ontwikkel, maar dit het nietemin talle nasionale parke en wildernisgebiede asook pragtige landskappe. Die gebied kry hoë reënval en het groot riviere en talle mooi watervalle wat uitloop in mere wat Europese ontdekkingsreisigers eeue lank geboei het. David Livingstone, wat onder meer in die provinsie na die oorsprong van die Nyl gesoek het, het juis hier op 1 Mei 1873 aan disenterie en malaria beswyk.
590
Die jaar 590 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 90ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Bloukoeniebos
Die bloukoeniebos (Searsia glauca), voorheen Rhus glauca, is 'n boom wat 2-3 m hoog word en is endemies aan die Oos- en Wes-Kaap. Die boom se FSA-nommer is 383.2.
Die boom is tweeslagtig, met aparte bome wat mannetjies en vroulike blomme dra. Die boom blom van laat winter tot vroeë somer.
Grantia infrequens
Grantia infrequens is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Grantia en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1886 deur Carter.
Andy Houts
Andy Houts (23 Junie 1965 – 26 Februarie 1997) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Simpsons (1989), Rocko's Modern Life (1993), ''Aaahh!!! Real Monsters (1994), en Santo Bugito'' (1995).
Noordwestelike Provinsie (Zambië)
duimnael|Die Noordwestelike Provinsie in Zambië
Die Noordwestelike Provinsie is die mees ylbevolkte van Zambië se nege provinsies met 'n geskatte bevolking in 2009 van net 784 254, oftewel 6% van die totaal. Dit is die derde grootste provinsie, maar die bevolkingsdigtheid van 6,23 mense per vierkante kilometer (2009-skatting) is die minste.
Die provinsiale hoofstad is Solwezi in die noordelike uithoek, naby aan die grens van die Demokratiese Republiek van die Kongo. Die inwonertal was in 2009 slegs 5 949, wat dit die kleinste provinsiale hoofstad en ook slegs die agtste grootste nedersetting in die provinsie maak. Die grootste dorp is Kansanshi, waarvan die geskatte bevolking in 2009 49 956 was.
Die provinsie grens, buiten drie ander Zambiese provinsies en die DRK ook aan Angola.
Catherine Russell (aktrise)
Catherine Russell (gebore 17 April 1965) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Bridget Jones: The Edge of Reason (2004) en in die televisiereekse Waking the Dead (2000) en The Inspector Lynley Mysteries (2001).
Gerry Brand
Gerhard Hamilton Brand (8 Oktober 1906 – 4 Februarie 1996) was 'n Springbok rugbyspeler wat Suid-Afrika 16 keer tussen 1928 en 1938 in toetse verteenwoordig het. Brand is beskryf as 'n "manjifieke verdedigende speler" met 'n "wonderlike duikslag" en die beste skopper van sy generasie, en word vandag onthou vir die langste skepskop ooit. Hy was een van die roemrykste Springbokke in die era voor die Tweede Wêreldoorlog.
Vroeëre lewe
Hy is gebore in Seepunt, Kaapstad waar hy ook groot geword en skool gegaan het te Sea Point Boy's High School. Hy het vir Hamiltons rugbyklub in Seepunt op skrumskakel gespeel. Brand is as 'n introvert deur sy vriend Danie Craven beskryf.
Rugby loopbaan
Hy het die eerste keer vir Westelike Provinsie uitgedraf in 1927, die span wat daardie jaar die Curriebeker gewen het.
In 1928 maak Brand sy debuut vir die Springbokspan as vleuel teen Nieu-Seeland, en speel in twee toetse daardie jaar.
Brand is ook gekies vir Bennie Osler se Springbok toerspan na die Verenigde Koninkryke en Ierland in 1931-32. Hy speel in 18 van die 26 toerwedstryde en teken 72 punte op die toer aan. In die toets teen Engeland in Januarie 1932 vang Brand die bal na-aan die halflyn en teen die kantlyn. Kalm neem hy 'n skepskop waar wat 77.7m vêrder oor die dwarslat trek en sy span help om 'n 7-0 oorwinning te behaal in 'n andersyds onmerkwaardige wedstryd. Díe skop is later beskryf as die langste skepskop ooit in 'n rugby wedstryd, en "waarskynlik die beste skepskop wat ooit op Twickenham gesien is".
Hy was deel van die 1937 toer na Australasië waar hy 'n rekord van 209 punte op toer aanteken. Die span het net twee van al hulle wedstryde verloor, en is as die onoffisiële wêreldkampioene bestempel.
In 1938 besoek die Britse Leeus Suid-Afrika, en ervaar Brand in drie nederlae. Hy was kaptein van die Westelike Provinsie Stad en Plattelandse XV wat die Leeus hul eerste toer-nederlaag toedien. Sy wye-hoek strafskop in die doodsnikke van daardie wedstryd laat die tuisspan met 11-8 wen. Op Nuweland lei Brand die Westelike Provinsie tot 'n 21-11 oorwinning waarin hy self nege punte aanteken. Sy naam was onder die eerstes op die lys vir die Springbokspan vir die eerste toets op Ellis Park. 'n Rekord-skare van 36,000 toeskouers sien hoe Brand 14 punte aanteken (4 doelskoppe en 2 strafskoppe) in die Springbokke se 26-12 oorwinning oor die Leeus. Ongelukkig was dit sy enigste toets teen die Leeus, aangesien hy beseer is gedurende voorbereidings vir die tweede toets.
Dit sou ook die laaste keer blyk te wees wat hy vir Suid-Afrika in 'n toets sou uitdraf.
In 1946 speel hy weereens vir die Westelike Provinsie maar tree daarna uit.
Statistiek
Hy speel in 16 toetse vir die Springbokke en teken altesaam 55 toetspunte aan. Hy was bekend as die skopper wat nooit 'n belangrike skop misgeskop het nie.
Danie Craven het van Gerrie gesê: Ek beskou hom, tesame met Bennie Osler, as 'n legende onder legendes – 'n onvergeetbare Springbok.
591
Die jaar 591 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 91ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Loit Sôls
Aloysius A. Sauls (Loit Sōls in die volksmond, op fonetiese wyse) is ’n Suid-Afrikaanse skrywer. Hy is op 14 Februarie 1957 in Retreat, 'n voorstad van Kaapstad, gebore as een van drie kinders van 'n Khoekhoenma en Afrikanerpa; hy het laasgenoemde nooit geken nie.
Lewe en Werk
Hy groei tot op vyfjarige ouderdom op in Kirstenbosch (Protea Village), maar omstandighede laat hom in een weeshuis ná die ander beland. Die laaste een verlaat hy op vyftienjarige ouderdom, sowel as die kerk en die skool, nadat hy standerd sewe (die huidige graad nege) geslaag het. Hy doen allerhande los werkies om aan die lewe te bly, soos afleweringsbode en boodskapper op 'n fiets, skoonmaker, rakpakker en versendingsklerk. Dan word hy aangestel as vensteruitstaller by Pep Stores, wat hom die geleentheid gee om meer van die land te sien. Hierna kom hy in aanmerking vir 'n staatsbeurs en hy studeer grafiese ontwerp en beeldhouwerk aan die Technikon Skiereiland en werk daarna as grafiese ontwerper by die tydskrif You. Hy is verantwoordelik vir die ontwerp van die tydskrif se logo en korporatiewe beeldmateriaal. Ná ses jaar bedank hy en word straatmusikant, waar hy eers by die Waterfront en later oral in Kaapstad sing.
Sy eerste digbundel ontstaan nadat hy as lid van die visuele kunstenaar Tyrone Appolis se band Bluegum by die Afrikaanse Skrywersvereniging se simposium op Saldanha optree. Dr. Annari van der Merwe, bestuurder van Kwela Boeke, en dr. Jakes Gerwel, oud-professor in Afrikaans en een van Kwela se raadgewers, teken daarna met Loit 'n kontrak. Vanaf 1997 onderneem hy verskeie reise en tree hy op in Nederland, Engeland, Indonesië, die grootste deel van Suid-Afrika en Botswana. Sy musiek word bewaar in die argief van die SABC en in die International Library for African Music by Rhodes-universiteit. Hy word in 1999 genooi om in Nederland aan die internasionale Winternachten – poësiefees in Den Haag deel te neem en in 2001 na die Jakarta International Poetry Reading in Java, Indonesië. Verder tree hy onder andere in 1999 op by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees, ook in 1999 by die Poetry Africa in Durban en in 2002 by die Cape Town Festival. In 2004 tree hy by die Suidoosterfees in Kaapstad op met sy vertoning Sierjis kakpraat. By die Klein Karoo Nasionale Kunstefees is hy per geleentheid beoordelaar vir die Kanna-prys vir kontemporêre musiek.
Skryfwerk
Sy eerste digbundel, My straat en anne praat-poems, word in 1999 in aanmerking geneem by die toekenning van die Ingrid Jonker-prys. Hierdie gedigte moet hardop gelees word om die betekenis en ritme daarvan te snap, want selfs bekende woorde word geskryf soos dit klink in die Kaapse spreektaal (hy noem die taal “ghoema”) en kom soms vreemd vir die oog voor. Dit is dus in alle opsigte werklik “praat-poems”. Hierdie onkonvensionele aanbiedingswyse verberg die diepte van hierdie gedigte, wat handel oor dinge so uiteenlopend soos die Skepping en ander Bybelse temas, die geskiedenis en sy onregte en die filosofieë van die gewone mens.
Die faraway klanke vanne hadeda is sy opvolgbundel, wat tematies en stilisties by die eerste een aansluit. Die bundel bevat drie afdelings, "Die anne halfte", "'n Dying bizniz" en "Prêntsies". "Die anne halfte" bevat gedigte oor sosiale euwels soos vigs, tienerswangerskappe en bendegeweld vir diegene wat hulle in die minder bevoorregte deel van die samelewing bevind. Sy gedigte word vertaal in Nederlands, Frans en Bahasa Indonesies en word in verskeie bloemlesings opgeneem, waaronder A Century of South African Poetry, Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in 'n duisend en enkele gedigte, Nuwe verset en die Nederlandse O wye en droewe land. Hy publiseer ook in die Tydskrif vir Letterkunde.
592
Die jaar 592 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 92ste jaar van die 6de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Deborah Foreman
Deborah Foreman (gebore 12 Oktober 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Valley Girl (1983), Real Genius (1985), April Fool's Day (1986), en My Chauffeur (1986).
593
Die jaar 593 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 93ste jaar van die 6de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Grevenknapp
Grevenknapp (Luxemburgs: Gréiweknapp) is 'n klein dorp in die Groothertogdom Luxemburg, in die Gutland. Grevenknapp behoort tot die munisipaliteit van Boevange-sur-Attert in die kanton Mersch.
Gordius
Gordius, ook Gordias (antieke Grieks: Γορδίας) of Gordios (Γόρδιος), was die naam van minstens twee lede van die koningshuis van Frigië. Die een wat die bekendste is, was na bewering die stigter van die Frigiese hoofstad, Gordion, die maker van die beroemde Gordiaanse knoop en die pa van die legendariese koning Midas, wat alles waaraan hy geraak het in goud verander het. Die paar legendes oor dié Gordius en Midas dui daarop dat hulle iewers in die 2de millennium v.C. gelewe het.
Gordius (vader van Midas)
thumb|180px|Alexander hak die Gordiaanse knoop deur (1767), deur Jean-François Godefroy.
In die stigtersmite van Gordion was die eerste Gordius ’n arm boer van Masedonië wat die laaste afstammeling van die koninklike familie Brigi was. Toe ’n arend op die paal van sy oskar gaan sit, het hy dit vertolk as dat hy eendag ’n koning sal wees. Die arend het nie beweeg terwyl hy met sy kar na die orakel van Sabazios in die kultussentrum Telmissus gery het nie. By die stad se poorte het hy ’n vroulike siener teengekom wat hom aangeraai het om offerandes aan Zeus/Sabazios te maak. Sy het gesê sy sal saam met hom gaan om seker te maak hy kies die regte offerandes. Net daar het Gordius haar om haar hand gevra.
Intussen het die Frigiërs, wat skielik sonder ’n koning was, die orakel geraadpleeg en dié het aan hulle gesê om die eerste man wat in ’n kar na die tempel aangery kom, as koning te kies. Dit was die boer Gordius, wat saam met die siener gery het.
Gordius het die stad Gordion gestig en dit het die Frigiese hoofstad geword. Dié stigtersmite regverdig Gordion se opvolging van Telmessos as die kultussentrum van Frigië. Die juk van Gordius se kar was met ’n ingewikkelde knoop vasgemaak wat die Gordiaanse knoop genoem word. Volgens die legende van Gordion, wat deur Alexander die Grote se volgelinge versprei is, sou enigiemand wat die knoop kon losmaak heerser van Asië word (wat in dié tyd as Anatolië beskou is). Alexander het egter die knoop in 333 v.C. met sy swaard deurgekap.
Gordius (Herodotos)
Sommige historici glo Herodotos het ook Gordius as die pa van ’n ander Midas genoem wat in die laat 8ste eeu v.C. oor Frigië regeer het. Herodotos skryf ’n "Midas, seun van Gordius", het ’n troon aan die orakel van Delphi geskenk. Die Midas van die laat 8ste eeu v.C. het ’n Griekse vrou en sterk bande met die Grieke gehad; dit dui daarop dat hy die skenking kon gedoen het. Herodotos sê egter Guges van Lidië, ’n tydgenoot van dié Midas, was "die eerste buitelander sedert Midas" wat ’n offerande by Delphi gedoen het, wat beteken Herodotos het geglo die meer antieke Midas het die troon geskenk.
Grantia intermedia
Grantia intermedia is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Grantia en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1908 deur Thacker.
Wanda Sykes
Wanda Sykes (gebore 7 Maart 1964) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Monster-in-Law (2005), My Super Ex-Girlfriend (2006), Over the Hedge (2006), en Ice Age: Continental Drift (2012).
Grantia invenusta
Grantia invenusta is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Grantia en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Lambe.
Larry Hovis
Larry Hovis (20 Februarie 1936 – 9 September 2003) was 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Maracaibo (1958), Out of Sight (1966), en Lone Star State of Mind (2002), en in die televisiereeks Hogan's Heroes (1965).
Zuzanna Szadkowski
Zuzanna Szadkowski (gebore 22 Oktober 1978) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Butterflies of Bill Baker (2013) en in die televisiereekse The Sopranos (1999), Gossip Girl (2007), en Chasing Dorota (2009).
Ruan Steenkamp
Ruan Steenkamp (gebore 2 Februarie 1993 in Krugersdorp, Transvaal) is 'n rugbyspeler wat vir die Blou Bulle in die Curriebekerkompetisie as losvoorspeler speel.
Marakele- Nasionale Park
Die Marakele- Nasionale Park is geleë in Limpopo, 15 km noordoos van Thabazimbi. Die park is 67 000 ha groot. Die dorp Matlabas is langs die park geleë.
Geskiedenis
Die park het aanvanklik ontstaan as die Kransberg Nasionale Park in 1994 maar is later vergroot en hernoem as Marakele.
Soogdiere
Hier is ook 'n groot verskeidenheid voëls om waar te neem.
Huisvesting
Twee tentkampe is aangelê in Marakele, naamlik Tlopi en Bontle. Volgens SANParke se webblad word daar tussen April en September 2013 nog 8 tenteenhede aangebou by Bontle, maar die kampterrein sal steeds oop wees vir besoekers.
Fort Calata
Fort Calata (5 November 1956 - 27 Junie 1985) was 'n anti-apartheidsaktivis in Suid-Afrika en een van die Cradock-4 wat in 1985 blykbaar deur die Suid-Afrikaanse Veiligheidspolisie vermoor is.
Vroeë lewe
Fort Calata is op 5 November 1956 gebore. Hy was die kleinseun van James Calata, een van die stigterslede van die South African Native National Congress. James Calata was ook van 1936 tot 1949 sekretaris-generaal. Fort Calata het in 1963 in St James begin skoolgaan, en is daarna na Macembe Lower Primary en Nxuba Higher Primary. Hy het sy matriek aan die Cradock Secondary School behaal. Hy het in 1972 by 'n musiekgroep, die Ambassadeurs, aangesluit as tromspeler en kitaarspeler. In 1974 ontmoet hy Nomonde Calata en hulle het in 1980 getrou.
Hy het sy Sekondêre Onderwysdiploma behaal aan die Lennox Sebe Teachers College, nou bekend as Griffiths Mxenge College. Sy hoofvakke was rekeningkunde, bedryfsekonomie en Afrikaans.
Werk en politiek
Calata het in 1979 aan die Hoërskool Dimbaza in Ciskei begin werk. Saam met 'n paar onderwysers by die skool het hulle 'n begrafnisvereniging gestig wat as ondergrondse politieke sel gedien het. Hy is in 1980 saam met 32 studente in hegtenis geneem weens sy politieke aktiwiteite en is 'n maand lank aangehou.
In 1981 het Calata klas in Afrikaans en Xhosa vir standerd 6 en 7 aan die Sam Xhali Secondary School gegee. Hy het Matthew Goniwe ontmoet en hulle het vriende en kamerade geword. In 1983 is die Cradock Youth Association (CRADOYA) gestig en Calata was sekretaris. Hulle eerste taak was om onbillike huurstelsels wat deur die Oos-Kaapse bestuursraad voorgestel is, teen te staan.
In November 1983 het Calata aan die Bevry Mandela-veldtog deelgeneem. Sy vrou, Nomonde Calata, het haar werk in die Cradock- Provinsiale Hospitaal verloor nadat sy opgemerk is geklee in 'n veldtoghemp. Sy is ook aangekla en is gevonnis tot drie maande tronkstraf of 'n boete van R800. In Desember 1983 het Calata 'n brief van die regering gekry wat hom in kennis stel van sy verwydering as permanente personeellid aan Sam Xhali. Sy probasietydperk is ook met 12 maande verleng.
In Januarie 1984 het studente met 'n boikot begin nadat hulle van die skorsing van Goniwe by Sam Xhali verneem het. Vanweë Calata se betrokkenheid by die politiek en sy verhouding met Goniwe is hy ook deur die veiligheidspolisie geteiken. Calata is op 31 Maart 1984 saam met Matthew Goniwe, Mbulelo Goniwe en Fezile Madoda Jacobs aangehou in die Diepkloof-gevangenis, voorheen bekend as die Fort-gevangenis. Dit was dieselfde gevangenis waar sy oupa in 1956 aangehou is. Calata is op 21 Augustus tydens sy aanhouding in kennis gestel dat hy uit sy onderwyspos ontslaan is weens die oortreding van die Onderwyswet van 1979.
Dieselfde maand het die gemeenskap 'n week lange boikot geloods teen winkels in wit besit in protes teen die aanhouding van gemeenskapsleiers. Calata en 10 ander is op 10 Oktober 1984 vrygelaat. Ná sy vrylating het hy voortgegaan met sy politieke aktiwiteite en was hy betrokke by massa-aksies teen apartheidsonderrig en ander diskriminerende wette, insluitend swart plaaslike owerhede, die driekamerparlement en instromingsbeheer.