cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Warskou
Die inwoners van Warskou het in 1830/1831 en 1863/1864 in opstand teen die Russiese bewind gekom. Nadat die stad tydens die Eerste Wêreldoorlog tussen 1915 en 1918 deur Duitse troepe beset is, het dit eers in 1918 weer die hoofstad van die onafhanklike Republiek Pole geword. In 1939 is Warskou ná die Duitse inval beset. Die besettingsbewind het in April en Mei 1943 aanleiding gegee tot die opstand in die Warskou-ghetto en tussen Augustus en Oktober 1944 tot 'n algemene opstand. As gevolg van die oorlogshandelinge is groot dele van Warskou, na raming meer as tagtig persent van die stadsgebied, insluitende die historiese middestad en die meeste van sy historiese of andersins belangrike geboue, vernietig. Die helfte van die vooroorlogse bevolking, onder wie die oorgrote meerderheid van sy Joodse bevolking, het nie die Duitse besetting en die gevegte tussen die Duitse Weermag en die Rooi Leër in die laaste fase van die oorlog oorleef nie.
In Mei 1945 het net 'n tiende van die oorspronklike bevolking die ruïnestad en kwartiere, wat nie deur oorlogsdade vernietig is nie, bewoon. Die heropbou van Warskou, dikwels volgens historiese skilderye en ander dokumentasie van die vooroorlogse argitektuur, was 'n ongekende uitdaging. Nogtans het Warskouers daarin geslaag om hul stad tussen 1945 en 1963 oorwegend volgens die historiese boustyle te herbou. Die heropbou is gekoördineer deur 'n spesiale komitee waarin argitekte en stadsbeplanners saamgespan het.
In administratiewe opsig word Warskou in 18 stadsdistrikte (Dzielnice Warszawy) verdeel, waarby Śródmieście (Pools: "Stadsentrum") die binnestad behels. Sowat 'n kwart van die stadsgebied word deur parke en ander "groen ruimtes" beslaan.
Klimaat
In die algemeen het die Poolse hoofstad buite die lente- en herfsmaande 'n droë klimaat waarby die jaarlikse reënval meestal 550 mm nie oorskry nie. Dik sneeulae kom dikwels gedurende die wintermaande voor, en mere in parke bevries net soos die Weichsel-rivier vinnig.
Ligging
Die Warskouse stadsgebied is op sowat 100 m bo seevlak langs die middelloop van Pole se langste rivier, die Wisła (dikwels in die buiteland beter bekend onder sy Duitse naam Weichsel of die Engelse Vistula), in die sentrale Poolse vlakte geleë. Die stad en sy metropolitaanse gebied vorm as hoofstad ook rofweg die geografiese middelpunt van Pole – die Oossee in die noorde en die Karpate-bergreeks in die suide is beide sowat 350 km van Warskou af geleë.
Die historiese middestad het op 'n helling (Pools: skarpa) langs die Wisła-rivier ontstaan – 'n terrein met 'n maksimale hoogte van 35 m bo seevlak. Die eerste brug oor die rivier is in die 16de eeu gebou; sedertdien het die stadsgebied na die rivier se regteroewer met die stadsdeel Praga uitgebrei.
Administratiewe verdeling
In administratiewe opsig word Warskou in 18 stadsdistrikte (Dzielnice Warszawy) verdeel (11 teen die Wisła se linker- en sewe teen die regteroewer), waarby Śródmieście (Pools: "Stadsentrum") die binnestad behels. Sowat 'n kwart van die stadsgebied word deur parke en ander "groen ruimtes" beslaan.
Vroeë en Middeleeuse geskiedenis
Sommige legendes beweer dat die stadsnaam Warszawa van 'n visserspaar, Wars en Sawa, afgelei is – maar waarskynlik was dit eerder Warsz, die eienaar van die eerste stuk landbougrond langs die Weichsel.
Eerste historiese verwysings na 'n versterkte nedersetting suid van die huidige middestad, Jazdów, dateer uit 1262 – die jaar toe die Litause magte 'n vesting in sy sentrum aan die brand gesteek en die Masowiese hertog Ziemowit I vermoor het. Omstreeks 1300 het Warskou stadstatus ontvang, en in 1413 is die stad met destyds 5 000 inwoners tot die hoofstad van Masowië verhef – 'n funksie wat voorheen deur Płock vervul is. Die laaste Masowiese hertoë, Stanisław en Janusz, was maar 24 en 26 jaar oud toe hulle kinderloos gesterf het. Die gebied het vervolgens in 1526 'n besitting van die Poolse kroon geword.
Vroeë moderne tyd
Vanweë Warskou se sentrale ligging halfpad tussen Krakow en Vilnius was dit in die 16de eeu 'n geskikte gasheerstad van die Poolse Ryksdae, en sedert 1572 is ook die Poolse konings hier verkies. Handel en vervoer is vergemaklik met die bou van die eerste brug oor die Wisła tussen 1568 en 1573 – 'n projek wat aan die inisiatief van koning Sigismund (Zygmunt) II August te danke is. Maar eers toe die Poolse koningshof in 1596 weens 'n brand in die Wawel-kasteel, wat in die vorige jaar gewoed het, vanuit Krakow na Warskou verskuif is, het die stad 'n ongekende opswaai beleef. Tussen 1598 en 1619 het die koninklike slot ontstaan. Lede van die Poolse hoogadel, die sogenaamde magnate in wie se besit byna driekwart van die stadsgebied was, het indrukwekkende stadspaleise, herehuise, kloosters en kerke laat oprig.
Die Poolse monarg Sigismund III Wasa het hom eers ná sy veldtog teen die Moskou in 1611 permanent hier gevestig. Sy eerste huwelik met Anna van Stiermarke, wat op verwantskapsbande met die Duitse keiserhuis kon steun, het gepaard gegaan met groeiende Duitse invloed aan sy Hof. Duitssprekende adellikes en bediendes was hier aanwesig, en aangesien die koning nie Pools magtig was nie, maar wél Duits, het Anna se moedertaal die status van hoftaal gekry. Vier jaar ná haar huwelik is Anna jonk oorlede. Die koning het agt jaar later met haar destyds 17-jarige suster Konstanze van Stiermarke getrou.
Die Eerste Nordiese Oorlog tussen 1655 en 1660 het Warskou se groei slegs tydelik belemmer. Gedurende die heerskappy van Jan III Sobieski, die Wettynse koning, en Stanisław August II Poniatowski is grootskaalse bouprojekte onder leiding van eersterangse Saksiese en Italiaanse boumeesters aangepak. Adellike gesinne het hulle nou naby die koninklike hof begin vestig en talle paleise in die barokstyl laat oprig wat in elke opsig met dié van Wene of Praag kon meeding.
Kenmerkend vir hierdie periode was sogenaamde juridieke, privaatbuurte en nedersettings wat deur magnate in die omgewing van Warskou gestig is en oor hul eie administrasie en regstelsel beskik het. Die juridieke – soos Mariensztat of Leszno – is lankal as stadsbuurte by Warskou ingelyf, maar het hul oorspronklike stedelike straatrooster met markpleine tot vandag bewaar.
Die 19de eeu
Tussen 1795 en 1807 het Warskou as gevolg van die Poolse Delinge onder Pruisiese bewind gekom en deel uitgemaak van die gewes Suidoos-Pruise om daarna as hoofstad van die Hertogdom Warskou te dien. Sowat 'n eeu lank, vanaf 1815 tot 1914, was Warskou onder Russiese bewind. Die stad was 'n strategiese knooppunt wat twee keer aanvalle deur Pruise en Rusland moes afweer en daarna twee keer, in 1830 en 1831, deur Russiese troepe beleër is. Ook twee groot veldslagte is naby Warskou geveg – een teen Oostenrykse magte in 1809 en een teen die Rooi Leër in 1920. In 1861 en 1905 het straatgevegte in Warskou uitgebreek.
Twee periodes van vrede en stabiliteit – gedurende die tydperk van Kongrespole (1815–1830) en rondom die eeuwisseling van die 19de na die 20ste eeu het 'n ruspouse vir vinnige groei gelaat – die bevolking van Warskou het van 70 000 in 1795 tot 140 000 in 1830 en sowat 900 000 kort voor die Eerste Wêreldoorlog gestyg.
Die 20ste eeu: ondergang en hergeboorte
Tussen die oorloë het Warskou se bevolking verder gegroei tot 1,3 miljoen. Die stad was die onbetwiste sentrum van Pole op politieke, ekonomiese en opvoedkundige gebied – so het die plaaslike universiteite veertig persent van alle Poolse studente op hulle verenig. Warskou het daarnaas tot 'n elegante metropool ontwikkel wat die trotse bynaam "Parys van die Ooste" gedra het. Nogtans was swak behuising en beperkte leefruimte 'n dringende vraagstuk vir baie bewoners van die middestad.
Maar dit was die tyd tussen 1939 en 1945 toe Warskou aan die mees tragiese lot van alle Poolse stede onderworpe was. Warskouers was bereid om hul stad so goed moontlik teen die Duitse invallers te verdedig. Ná die Duitse inval in Pole is die stad byna drie weke lank, tussen 8 en 27 September 1939, deur Duitse troepe beleër. Op 22 September het die 8ste Duitse leër buite Warskou stelling geneem om die hoofstadbewoners tot oorgawe te dwing. Om verliese deur straatgevegte te vermy en die kapitulasie van Warskou te bespoedig, het die Duitse bevelhebbers besluit om die digbevolkte middestad te bombardeer – wel wetende dat hul aksies onwettig volgens die volkereg sou wees en 'n emosionele impak op hul soldate kon hê. Twee dae later het lugaanvalle met spreng- en brandbomme begin wat drie dae lank permanent voortgeduur het.
Sowat 'n tiende van die beboude stadsgebied is vernietig, en 25 000 burgerlikes en 6 000 het hul lewens tydens die Duitse beleg en die gepaardgaande lugaanvalle verloor. Die Duitsers het vervolgens met die sogenaamde Pabst-plan voorsiening gemaak vir die stelselmatige vernietiging van 95 persent van die destydse beboude stadsgebied, insluitende kulturele en argitektoniese skatte, en Warskou af te skaal tot die status van provinsiale setel en woonplek vir die Duitse politieke elite in Pole. Warskou sou verder as vervoerspilpunt dien, maar met 'n drasties verminderde bevolking van nog slegs 400 000 (teenoor 1,3 miljoen voor die Duitse inval).
Die volgende Duitse besettingstyd, wat vyf jaar sou voortduur, was deur ongekende terreur teen die plaaslike bevolking gekenmerk. Aanslae van Poolse weerstandsvegters op Duitsers of Poolse kollaborateurs is deur die openbare teregstelling van tien gyselaars vergeld. Strooptogte deur Duitse weermagslede en inhegtenisnemings was aan die orde van die dag, net soos dwangarbeid in Duitsland.
Die getal Joodse burgers, wat in die Warskou-ghetto of in die Treblinka-verdelgingskamp gesterf het, word op sowat 450 000 beraam. Gedurende die opstand in die Warskou-ghetto in April en Mei 1943 is sowat 'n tiende van die stadsgebied deur Duitse troepe platgestoot.
Uiteindelik het die Duitse besetters met die stelselmatige verwoesting van Warskou begin – 'n wreedheid waarvoor Adolf Hitler reeds op 1 Augustus 1944 die bevel gegee het. Die oorblywende bevolking van 700 000 is as dwangarbeiders na Duitsland of in konsentrasiekampe, ou mense en kinders na verskillende stede in die Duitse Generaal-goewerment gedeporteer.
Gereformeerde kerk Primrose
duimnael|regs|160px|Ds. A.J. Pelser was van 1949 tot 1952 Primrose se eerste leraar.
St. Gallen
St. Gallen (in Duits soms ook gespel as Sankt Gallen) is die administratiewe setel van die gelyknamige Switserse kanton. Die stad het sy oorsprong in 'n nedersetting wat vlakby die Middeleeuse klooster St. Gallen (gestig in 719) ontstaan het en ook daarna vernoem is. Volgens oorlewerings was die Ierse monnik en hermiet Gallus die klooster se naamgewer.
Gereformeerde kerk Primrose
duimnael|regs|220px|Ds. Pieter du Plessis, leraar van 1969 tot 1983, en sy vrou, Nannie.
Warskou
Die 20ste eeu: ondergang en hergeboorte
Warskou was nou 'n spookstad waar Duitse troepe met die opblaas van geboue begin en 'n verdere 35 persent van die woongebiede vernietig het. Toe die stadsdele op die linkeroewer van die Weichsel op 17 Januarie 1945 deur die Rooi Leër ingeneem is, was van Warskou maar 'n verlate puinhoop oor. Die laaste brandende gebou was die Warskouse stadsbiblioteek met sy halfmiljoen boeke wat op die vorige dag met petrol oorgooi is.
Die krygskuns
Die krygskuns is 'n antieke Chinese militêre verhandeling uit die 5de eeu v.C. Dit is deur die antieke Chinese militêre strateeg Sunzi geskryf en dit bestaan uit dertien hoofstukke waar elke hoofstuk één aspek van oorlog bespreek. In 1080 kanoniseer Keiser Shenzong van Song Die krygskuns deur dit vóór in die kanon van Sewe Militêre Klassieke te plaas. Dit is die invloedrykste strategiese verhandeling in Oos-Asië en het onder meer Oosterse en Westerse militêre denke, besigheidstaktiek en juridiese strategie beïnvloed.
Gereformeerde kerk Primrose
Die Gereformeerde kerk Primrose was ’n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika met sy middelpunt in die voorstad Primrose, Germiston, Gauteng.
Warskou
Die 20ste eeu: ondergang en hergeboorte
Die aantal Warskouse slagoffers – 850 000 – was aan die einde van die oorlog groter as die gesamentlike aantal Britte en Amerikaners wat hul lewens verloor het. Net 34 van die stad se oorspronklik byna 1 000 historiese geboue was onbeskadig, 782 is volledig vernietig en 'n verdere 141 erg beskadig.
Gereformeerde kerk Primrose
Die Gereformeerde kerk Primrose het op 28 Julie 1946 van die oudste Gereformeerde kerk aan die Oos-Rand, Germiston, afgestig as die agtste gemeente in dié deel van die Witwatersrand. Sy gebied beslaan sowat 25 km2: die hele Primrose, alle voorstede van Germiston noord van die R29 en Bedfordview suid van die N12/R24.
Die krygskuns
Teks en kommentaar
Die kuns van die oorlog (Die krygskuns) word tradisioneel toegeskryf aan 'n ou Chinese militêre generaal bekend as Sun Tzu (nou geromaniseer "Sunzi"), wat "Meester Sun" beteken. Tradisioneel word gesê dat Sun Tzu in die 6de eeu vC geleef het, maar die vroegste dele van Die krygskuns dateer waarskynlik minstens 100 jaar later.
Gereformeerde kerk Primrose
Aan die begin het die gemeente een erediens elke Sondag in die Assembly-saal gehou. In 1952 het die kerkraad twee eenderse sale laat oprig in sowel Edenvale as Primrose. Hulle is gelyktydig op 9 Augustus 1952 in gebruik geneem. Primrose s’n se hoeksteen is deur ds. B.J. de Klerk gelê.
Raymond Hackett
Raymond Hackett (15 Julie 1902 – 7 Julie 1958) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Love of Sunya (1927), The Trial of Mary Dugan (1929), en The Cat Creeps (1930).
Warskou
Warskou gedurende die Poolse Volksrepubliek
Die heropbou van Warskou se ou, nuwe en Krakowse Voorstad tussen 1946 en 1953 word as 'n argitektoniese meesterwerk beskou en is in 1980 deur Unesco as wêrelderfenis aangewys. Dit is tot vandag toe die omvattendste heropbou van 'n historiese nedersetting wêreldwyd. Onder meer is geboue in Miodowa-, Długa- en Senatorska-straat asook op Teatralny- en Bankowy-plein volgens die historiese voorbeelde gerekonstrueer. Baie van die herstelwerk is gebaseer op panoramiese skilderye wat in die 18de eeu deur die Venesiaanse meesterskilder Bernardo Bellotto (Canaletto) geskep is.
Anguilla (eiland)
Anguilla (Engels: [æŋˈɡwɪlə]) is 'n klein eilandgroep in Noord-Amerika en 'n oorsese gebied van die Verenigde Koninkryk met 'n oppervlakte van 91 km² en 'n bevolking van 14 764 in 2016. Dit bestaan uit die hoofeiland Anguilla en 'n getal kleiner eilande; almal behoort tot die Klein-Antille.
Gereformeerde kerk Primrose
In Mei 1953 het wyke van Primrose afgestig as die Gereformeerde kerk Edenvale. In die Gereformeerde Kerk se eeufeesjaar (1959) het die moedergemeente 518 lidmate gehad en die dogtergemeente 165. Drie jaar later is die nuwe kerkgebou ingewy en ’n steen deur ds. J. Visser gelê. Die lidmate het blykbaar daarna toegeneem, want twee vleuels is vroeg in die sewentigerjare aangebou en die vergrote kerkgebou op 13 Februarie 1972 in gebruik geneem. Ds. P. du Plessis het by daardie geleentheid ’n spesiale steen onthul. Daarna is die ou kerk as saal gebruik.
Anguilla (eiland)
Anguilla is in die noordoostelike Karibiese See op die grens met die Atlantiese Oseaan geleë. Dié eilandgebied grens in die weste aan die Britse Maagde-eilande en in die suide aan Sint Maartin. Die hoofstad en grootste stad is The Valley, wat op die hoofeiland Anguilla geleë is.
Anguilla se naam is van die ou Spaanse woord anguila vir die Palingagtiges afgelei en verwys ná die hoofeiland se vorm. Die presiese datum van 'n Europese vestiging in Anguilla is onbekend. Volgens sommige bronne het Christophorus Columbus dié eilandgroep tydens sy tweede reis vir Europa ontdek, terwyl volgens ander bronne in 1564 die Franse Hugenoot en adellike René Goulaine de Laudonnière as eerste Europeër in Anguilla voet aan wal gesit het. Die Nederlandse Wes-Indiese Kompanjie het in 1631 op die hoofeiland Anguilla 'n fort opgerig, maar nadat dit reeds in 1633 deur Spanjaarde vernietig is, weer van dié eiland onttrek. In 1650 het Engelse vanaf St. Kitts en Nevis op Anguilla gevestig. Tydens die vroeë koloniale tydperk is Anguilla vanaf Antigua en Barbuda geregeer, maar in 1825 is dit onder administratiewe beheer van die nabygeleë St. Kitts en Nevis geplaas. Tussen 1958 en 1962 het dit saam met ander Britse kolonies in die Karibiese gebied deel uitgemaak van die Wes-Indiese Federasie. In 1967 het die Verenigde Koninkryk volle innerlike outonomie aan St. Kitts en Nevis toegestaan en Anguilla is, ten die wil van die bevolking, by die nuwe verenigde afhanklikheid St. Christopher-Nevis-Anguilla ingelyf. In 1980 kon Anguilla van St. Kitts en Nevis afstig en het 'n separate Britse kroonkolonie geword. Anguilla word deur die Verenigde Nasies as 'n gebied sonder eie regering beskou. Anguilla is 'n gesogte vakansieplek en die ekonomie is veral op toerisme en buitelandse bankdienste gebaseer.
Sport
Seilvaart is Anguilla se nasionale en gewildste sport, terwyl krieket 'n ander gewilde sport is. Anguilla is een van die gebiede wat met ander Karibiese state spelers beskikbaar stel vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan, een van die "nasionale spanne" in internasionale krieket met toetsstatus. Die Wes-Indiese nasionale krieketspan het aan elke Krieketwêreldbeker deelgeneem en die eerste twee toernooie in 1975 en 1979 gewen.
Gereformeerde kerk Primrose
Weens demografiese veranderings binne die gemeentegrense het Primrose se belydende lidmate van 231 einde 1997 tot 210 einde 2001 en 59 einde 2014 afgeneem. Die laaste diens van die gemeente is op 29 Januarie 2023 gehou toe ds. Hennie van Wyk, oudleraar, die Nagmaal bedien het. Die meeste van die handjievol oorblywende lidmate het aangesluit by die Gereformeerde kerk Alberton.
Boy Morkel
William Herman Morkel (2 Januarie 1885, Somerset-Wes – 6 Februarie, 1955, Worcester) is 'n Springbokrugbyspeler en Suid-Afrika se dertiende Springbokkaptein.
Die krygskuns
Teks en kommentaar
Sima Qian se Rekords van die Groot Historikus, die eerste van China se 24 dinastiese geskiedenis, teken 'n vroeë Chinese tradisie aan dat 'n teks oor militêre aangeleenthede deur 'n 'Sun Wu' (孫武) uit die staat Qi geskryf is en dat hierdie teks gelees en bestudeer deur koning Helü van Wu (r. 514–495 vC). Hierdie teks is tradisioneel geïdentifiseer met Die krygskuns. Die konvensionele siening was dat Sun Wu 'n militêre teoretikus was vanaf die einde van die lente- en herfsperiode (776–471 vC) wat uit sy tuisland Qi na die suidoostelike koninkryk Wu gevlug het, waar hy die koning beïndruk het met sy vermoë om selfs deftige paleisdames in oorlogvoering op te lei en om Wu se leërs kragtig genoeg te maak om hul westerse teenstanders in die deelstaat Chu uit te daag. Hierdie siening word steeds wyd in China gehuldig.
Die strateeg, digter en krygsheer Cao Cao het in die vroeë 3de eeu nC die vroegste bekende kommentaar op Die krygskuns geskryf. In die voorwoord van Cao word duidelik gemaak dat hy die teks verwerk en sekere gedeeltes verwyder het, maar die omvang van sy veranderinge was histories onduidelik. Die krygskuns verskyn dwarsdeur die bibliografiese katalogusse van die Chinese dinastiese geskiedenis, maar die lys van die indelings en grootte daarvan het baie gewissel.
Skrywer
Vanaf die 12de eeu het sommige Chinese geleerdes begin twyfel oor die historiese bestaan van Sun Tzu, hoofsaaklik op grond daarvan dat hy nie in die historiese klassieke Die Kommentaar van Zuo (Zuo zhuan 左傳) genoem word nie, wat die meeste van die bekendste figure noem uit die lente- en herfsperiode. Die naam "Sun Wu" (孫武) kom in geen teks voor die Rekords van die Groot Historikus, voor nie, en word vermoed dat dit 'n opgemaakte beskrywende bynaam is wat "die voortvlugtende vegter" beteken: die van "Sun "word verbuig as die verwante term" voortvlugtend "(xùn 遜), terwyl" Wu "die antieke Chinese deug van" krygsgevaar, dapper "(wǔ 武) is, wat ooreenstem met Sunzi se rol as die held se dubbelganger in die verhaal van Wu Zixu. In die vroeë 20ste eeu het die Chinese skrywer en hervormer Liang Qichao geteoretiseer dat die teks eintlik in die 4de eeu vC geskryf is deur Sun Tzu se vermeende afstammeling Sun Bin, aangesien 'n aantal historiese bronne 'n militêre verhandeling noem wat hy geskryf het. In teenstelling met Sun Wu, blyk dit dat Sun Bin 'n werklike persoon was wat 'n ware outoriteit was oor militêre aangeleenthede, en moontlik die inspirasie vir die skepping van die historiese figuur 'Sun Tzu' deur 'n vorm van eufemisme.
Warskou
Warskou gedurende die Poolse Volksrepubliek
In 1971 is 'n komitee vir die heropbou van die Warskouse stadskasteel in die lewe geroep; dié historiese gebou is uiteindelik in die 1970's en 1980's gerekonstrueer. Boubedrywighede is steeds aan die gang; in die 1990's was Warskou die besigste bouterrein in Europa ná Berlyn. Meer onlangse projekte sluit die koninklike tuine asook die Brühlse en Saksiese Paleis in. Die meeste historiese geboue sal egter nooit meer herrys nie – veral omdat die straatrooster sedert 1939 grotendeels verander is. Die historiese Sesessie-boukuns in Marszałkowska-straat en die Jerusalem-lane het vir die nageslagte verlore gegaan.
Ander stadsbuurte soos Mariensztat en Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa (MDM) is in die styl van sosialistiese realisme heropgebou, terwyl 'n nuwe baken – die Warskouse Kultuurpaleis – tussen 1952 en 1955 in die stalinistiese styl ontstaan het.
In 1955 het Warskou as gasheerstad van die Warskouverdrag-konferensie opgetree; verskeie Oosbloklande het destyds 'n militêre bystandsverdrag onderteken. In dieselfde jaar is Wêreldjeugfees in Warskou gehou. Die totalitêre stalinistiese bewind het in Pole tot in 1956 voortgeduur; die sogenaamde Poolse Oktober het in daardie jaar 'n nuwe, meer liberale politieke klimaat ingelui.
In Maart 1968 het studente-onluste uitgebreek nadat 'n verbod op die opvoering van Adam Mickiewicz se toneelstuk Dziady ("Aand van die Voorvaders") geplaas is. Dit was die begin van 'n nuwe politieke era, en uiteindelik is party- en staatsleier Gomułka in 1970 deur Edward Gierek vervang.
Naas 'n brief wat Poolse biskoppe in 1965 aan hul Duitse kollegas gerig het, was die Duitse kanselier Willy Brandt se knieval voor die Monument vir die Warskou-ghetto-opstand van 1943 op 7 Desember 1970 'n historiese moment in die na-oorlogse betrekkinge tussen Duitsland en Pole wat versoening tussen die twee volke bevorder het.
Twee gebeurtenisse in die 1970's sou uiteindelik tot die einde van die kommunistiese bewind in Pole lei – die stigting van KOR, die Komitee vir die Verdediging van Werkers, as voorloper van die vakbond Solidarność in 1976 en die besoek wat pous Johannes Paulus II op 2 Junie 1979 aan Warskou gebring het. In 1987 het dié pous op 'n Warskouse plein mis gehou vir meer as een miljoen Warskouers.
Ná die afkondiging van 'n noodtoestand deur generaal Jaruzelski op 13 Desember 1981 is Warskou deur troepe beset. Die onderhandelinge aan die sogenaamde Ronde Tafel in 1988 was baanbrekend vir die eerste vrye verkiesing in die Warskouse Verdragstate wat in April 1989 in Pole gehou is. Die parlementêre net soos die volgende presidentsverkiesings is deur die vakbondbeweging Solidarność en sy kandidaat Lech Wałęsa gewen.
Derde Republiek
Met die Wet oor die Administrasie van Warskou is die selfregering van Pole se hoofstad op 18 Mei 1990 herstel en enkele dae later, op 27 Mei, is vir die eerste keer in meer as vyftig jaar weer 'n stadsparlement verkies. Warskou se Effektebeurs, wat op 7 April 1991 ná sowat 'n halfeeu heropen is, was op een na die eerste beurs in een van die voormalige Oosbloklande. Dit is tans die leidende effektebeurs in oostelike Sentraal-Europa.
In 1994 is Warskou in elf administratiewe stadsdele ingedeel en een jaar later die eerste lyn van die nuwe moltreinstelsel in bedryf geneem. Die stadshorison het sedert die 1990's met die bou van talle wolkekrabbers (soos die Warsaw Trade Tower met 'n hoogte van 208 m en Varso Place, tans in aanbou, met 310 m) en kantoorgeboue in die stadsdeel Wola ingrypend verander. Naas Moskou, Frankfurt am Main, Londen, Rotterdam en Parys is Warskou tans die "hoogste" stad in Europa. Die Poolse hoofstad is die belangrikste bestemming vir beleggings in die land. Na dekades van 'n sosialistiese beplande ekonomie het die Poolse owerheid stadsbeplanning grotendeels aan die werking van vrye markkragte oorgelaat.
Warskou was een van die gasheerstede tydens die Europese Sokkerkampioenskap 2012 wat Pole en Oekraïne saam aangebied het.
Warskou se Koningspad
Voor die Tweede Wêreldoorlog is Warskou onder Europa se aantreklikste metropole gereken. Sy status as koninklike setel is verder bevestig deur die hoogadel wat buite die historiese middestad statige paleise met uitgestrekte parke laat bou het. Poolse magnatefamilies het hul residensies langs Europa se langste pragstraat, die Koningspad (Trakt Królewski of Droga Królewska), laat oprig. Die Koningspad of Koningsroete begin op Zamkowy-plein en loop suidwaarts tot die historiese koninklike setel Krakow waar Poolse monarge ook ná die verskuiwing van die regeringsetel na Warskou gekroon en ter ruste gelê is.
Koning August II van Pole (genoem die Sterke, 1670−1733) het oor 'n tydperk van veertig jaar verder bygedra tot die uitbou van Warskou. So het 'n tweede pragstraat, die Saksiese Hoofas (Ós Saska – 'n verwysing na die koning se Saksiese afkoms), met paleise en tuine in die barokstyl ontstaan.
Adellike stadsbuurte, wat rondom die historiese kernstad nuut aangelê is, het as sogenaamde juridieke (Pools: Jurydyka) vanaf die 16de tot die laat 17de eeu buite die stedelike regstelsel gestaan. Die uitgestrekte erwe het daartoe bygedra dat Warskou se stadsgebied in 'n ongekende omvang uitgebrei is.
Die Kasteelplein (plac Zamkowy)
Die Kasteelplein word in argitektoniese opsig as die belangrikste trekpleister in Warskou beskou. Hier is in 1633 die eerste sekulêre monument van Pole, 'n bronsstandbeeld van koning Sigismund III Wasa (regeringstyd 1587–1632) opgerig. Die standbeeld is op 'n Korinthiese suil met 'n hoogte van 20 m geplaas en beeld Sigismund as gewapende heerser met 'n sabel uit. 'n Groot kruis versinnebeeld die belangrike rol wat hy in die teenreformatoriese beweging gespeel het. Die skag van die suil is tydens die Warskou-opstand beskadig en in 1948 nuut uit Silesiese marmer geskep.
Aan die plein se oostelike kant is die koninklike kasteel geleë wat 'n ouer vesting van die Masowiese hertoë uit die 14de eeu vervang het. Van dié ouer kasteel het oorblyfsels van 'n toring en 'n Gotiese muur op die binnehof bewaar gebly. Die Wladysław-toring het tydens die Jagiëlloniese uitbreidings deur Giovanni Battista Quadro, die boumeester van die raadsaal in Poznań, tussen 1569 en 1571 ontstaan.
Die kasteel is later nog verskeie kere herbou – so in die Wasa-styl (1598–1619, vermoedelik volgens planne van Giovanni Trepano), laat Barokstyl (Weichsel-fasade, 1741–47 deur Gaetano Chiaveri en Antonio Solari), Klassisisme (binneruimtes en biblioteek-vleuel, tydens die regering van koning Stanisław August Poniatowski).
Die kasteel was reeds vanaf die 16de eeu geen koninklike eiendom meer nie, maar in staatsbesit. So het staatsplegtighede soos die afkondiging van die grondwet van Mei 1791 hier plaasgevind. Die kasteel het op 17 September 1939 afgebrand, tog is waardevolle kunsskatte vooraf in veiligheid gebring. As 'n simbool van die Poolse staat is die kasteel se bouvalle in die najaar van 1944 deur die Duitsers opgeblaas.
In die laat 1940's is besluit om die kasteel herop te bou, maar weens die partyleier Wŀadysław Gomulka se persoonlike afkeer teen monarge uiteindelik vertraag. Eers in die regeringstyd van Edward Gierek is in 1971 met die boubedrywighede begin. Sowel die buitemure asook die binneruimtes is nuut opgerig. Die laasgenoemdes is in 1988 voltooi en grotendeels weer van hul oorspronklike meubels voorsien.
Die belangrikste sale sluit die balsaal in wat ná 1777 in die laat Barokstyl ontwerp is. Dié saal word deur 17 paar goudversierde suile onderverdeel, met skilderye deur Bacciarelli en beeldhouwerk deur André Lebrun wat koning Poniatowski as beskermer van kunste huldig. Ander bekende sale is die senatoresaal waar die grondwet van 1791 afgekondig is, die oudiënsie-saal met die koninklike troon (wat volgens foto's en oorblyfsels van die oorspronklike borduurwerk met die Poolse arend daarop gerekonstrueer is) en die riddersaal.
Twee koninklike privaatsale word by die gewildste binneruimtes gereken. Die marmersaal uit die 17de eeu spog met koninklike portrette wat deur Marcello Bacciarelli, koning Poniatowski se hofskilder, geskep is. Die Canaletto-saal is met 23 stadskilderye versier wat deur die Venesiaanse skilder Bernardo Bellotto, genoem Canaletto die jongere (1720–1780), geskep is. Hul presiese besonderhede het van hulle waardevolle voorbeelde vir die heropbou van Warskou gemaak.
In die suide grens die Lubomirski-paleis (omstreeks 1720) aan die kasteel. Dit het reeds in die 18de eeu oor 'n blikdak beskik – vandaar sy bynaam "onder die blik" – en was in besit van 'n koninklike neef, die Franse maarskalk vors Józef Poniatowski wat in 1813 in die Slag van Leipzig gesneuwel het.
Die ou stad (Stare Miasto)
Die ou stad van Warskou is net noord van die Kasteelplein geleë. Kenmerkend vir hierdie stadsdeel is die roostervormige straatuitleg uit die 14de eeu en die vierkantige Oustad-markplein (Rynek Starego Miasta) in sy sentrum, met twee bykomende kleiner markpleine (Szeroki Dunaj, Zapiecek) en drie kerke. Die hele buurt word deur 'n ovale stadsmuur omring.
Die ou stad is in Augustus 1944 volledig vernietig. Sy heropbou tussen 1945 en 1953 was rigtingwysend vir die rekonstruksie van alle ander Poolse stede. Oorspronklik was die ou stad 'n woonkwartier vir armer lae van die bevolking wat later tot 'n werkerskwartier ontwikkel het. Vanaf die 1970's is ook welgesteldes en ander elites weer toegelaat om hier woonstelle te koop sodat die historiese stadskern intussen 'n gegoede buurt geword het.
Twee beduidende sakrale geboue is in die ou stad geleë – die katedraal van Warskou en die Jesuïete-kerk. Die katedraal het oorspronklik as Sint Johannes-kerk bekend gestaan en as parogiekerk van Warskou gedien. In 1797 is sy status tot katedraal verhef. Die kerk is in die 14de eeu as eenvoudige baksteenhal ontwerp; die dak en moontlik ook die kerk se sterregewelf is volgens historiese bronne deur boumeesters uit Danzig ontwerp en gebou.
Poolse konings het hier die Heilige Mis bygewoon; sedert die 16de eeu was daar 'n oordekte brug as regstreekse verbinding tussen die koninklike kasteel en die parogiekerk. Die Neogotiese fasade is tussen 1836 en 1840 deur Adam Idźkowski geskep, maar ná 1945 deur 'n eenvoudige Gotiese trapgewel vervang.
In die katedraal se kripte is naas vier Masowiese hertoë bekende Poolse persoonlikhede soos die skrywer van die historiese roman Quo Vadis, Henryk Sienkiewicz, twee staatspresidente uit die tydperk tussen die twee wêreldoorloë, Gabriel Narutowicz en Ignacy Mościcki, asook die kardinale August Hlond en Stefan Wyszyński ter ruste gelê.
Warskouse metro
Boubedrywighede vir Warskou se moltreinnetwerk het oorspronklik reeds in die 1920's begin, maar is uiteindelik weens die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog gestaak. Ná die einde van die oorlog het die stadsregering in 1951 proefborings hervat en twee jaar later 'n tonnel met 'n lengte van 800 meter laat grawe. Weens ekonomiese en geologiese moeilikhede (die Warskouse ondergrond is baie sanderig en bestaan gedeeltelik uit moerasgebiede wat ook ná hul drooglegging deur 'n groot hoeveelheid grondwater gekenmerk word) is die projek weereens gestaak.
Die eerste seksie van Warskou se moltreinnetwerk is dus eers ná die val van die Sowjetunie op 7 April 1995 plegtig in gebruik geneem. Hierdie seksie met 'n lengte van 11,5 km het ondergronds vanuit die suide na die middestad geloop. 'n Tweede seksie, die moltreintonnel tussen die stasies Politechnika en Centrum met 'n lengte van 1,5 km wat die moltreinnetwerk met Warskou se hoofstasie verbind, is drie jaar later op 26 Mei 1998 geopen.
Die derde seksie tussen die hoofstasie en die Warskouse raadsaal (Ratusz) met 'n lengte van 1,7 km is op 11 Mei 2001 in gebruik geneem. Bykomende seksies is in die volgende jare stapsgewys voltooi. Sedert 8 April 2005 loop moltreine tot by die stasie Plac Wilsona, sedert 29 Desember 2006 tot by Marymont en sedert 23 April 2008 tot by Słodowiec. Die voorlopig laaste seksie van lyn 1 met 'n lengte van 3,6 km is op 25 Oktober 2008 in bedryf gestel.
Die Warskouse metro vervoer daagliks tussen 280 000 en 500 000 passasiers.
Warskou Chopin-lughawe
Warskou se internasionale Chopin-lughawe (Pools: Lotnisko Chopina w Warszawie) is sowat tien kilometer suidwes van die middestad naby die nedersetting Okęcie geleë. Die lughawe, wat deur Polish Airports State Enterprise bestuur word, is die grootste in Pole (behalwe vir Warskou hanteer ook Krakow se lughawe internasionale vlugte na en vanaf Pole). Die nasionale Poolse lugredery LOT het hier sy tuishawe en bedryf die lughawe ook as 'n spilpunt. In 2013 het die lughawe 10,7 miljoen passasiers gehanteer – 'n styging van 11,4 persent teenoor die vorige jaar.
Die lughawe, wat in 1934 as Lughawe Warskou-Okęcie geopen is, het voor die Tweede Wêreldoorlog, waartydens dit byna volledig vernietig is, ook as militêre lugbasis gedien. Ná die oorlog is dit herbou en in 2001 na die Pools-Franse komponis Frédéric Chopin vernoem. Treine en snelbusse verbind die lughawe met die Warskouse middestad.
Susterstede
• 4
Kanon
Kanon is die naam van ’n geskut wat buskruit of ’n ander plofbare stof gebruik om ’n projektiel in ’n nagenoeg reguit baan op die teiken af te vuur. Geskut van dié soort word ook soms vlakbaangeskut genoem (in teenstelling met krombaangeskut wat projektiele oor hindernisse kan skiet).
Die eerste bevestigde gebruik van kanonne in Europa was in 1280 in Suid-Iberië deur die More in die Slag van Cordoba. Die kanon het later al hoe gewilder in Europa geword danksy buskruit wat deur ontdekkingsreisigers van China af gebring is. In China was buskruit vir vuurwapens al in die 10de eeu bekend, maar hulle het nie veel nut vir kanonne gehad nie omdat die Chinese se tradisionele vyande nomadiese volke was wat te perd gery het, en swaar geskut sou niks teen hulle kon uitrig nie.
Karel VIII van Frankryk was een van die eerste heersers wat kanonne met sukses gebruik het. Tydens sy veldtog om die Koninkryk van Napels (1494/1495) te verower, het hy die hoë mure van die Italiaanse stede sonder moeite neergeskiet.
In die Eerste Wêreldoorlog was die kanon aanvanklik ’n belangrike wapen en is groot verwoesting gesaai, sowel op land as ter see. Skepe het met swaar kanonne van tot 380 mm-kaliber op mekaar geskiet. Later is besef dat ander, nuttiger oorlogtuig nodig is omdat die kanonne alleen nie genoeg was om deur vyandelike linies te breek nie. Tenks, bomwerpers en vegvliegtuie is toe al hoe meer gebruik.
In die Tweede Wêreldoorlog is vliegdekskepe, bomwerpers en selfaangedrewe granate eerder gebruik.
GaSelepe
GaSelepe is 'n nedersetting in die Fetakgomo Tubatse Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Torch Commando
duimnael|300px|'n Fakkeloptog in 1951 in Durban Die Torch Commando (Fakkelkommando in Afrikaans) is in Mei 1951 deur oudstryders van die Tweede Wêreldoorlog gestig om die kleurlingstemreg, soos verskans in die Suid-Afrika-wet van 1909, te verdedig teen 'n hewige aanslag van die Nasionale Party.
Agtergrond
In Mei 1951 het 'n groep politiek bewuste oudstryders besluit om 'n optog met fakkels te hou om beswaar aan te teken teen die regering se voorneme om die Suid-Afrika-wet van 1909 te wysig ten einde kleurlinge van die algemene kieserslys te verwyder en hulle op 'n afsonderlike kieserslys te plaas. Die wekroep om deelname is gerig aan alle oudstryders, eers in Johannesburg, Port Elizabeth en Kaapstad, maar later ook in ander stede, om hulle stem te laat hoor vir die waardes waarvoor hulle in die Tweede Wêreldoorlog geveg en hulle kamerade gesterf het.
Niemand het aanvanklik gedink dat die optogte enigiets meer sou wees as net 'n buiteparlementêre demonstrasie van korte duur om baie Suid-Afrikaners se beswaar teen die Nasionalistiese regering te laat hoor nie. Daar was geen meesterplan nie en niemand het aanvanklik 'n blywende organisasie of vereniging in gedagte gehad nie.
Oudstryders by die duisende het gehoor gegee aan die oproep, want hulle was gretig om die kameraderie, patriotisme en opwinding van die oorlog te herleef in die vae hoop dat iemand hulle iets konkreets sou gee om te doen ten einde van die Nasionale Party-regering ontslae te raak. Dit was die enigste samebindende faktor in die vyf-jarige bestaan van die Torch Commando.
Die Torch Commando het uit die staanspoor geweier om standpunt in te neem oor die vraagstuk van swart regte. Hy het selfs kleurlinge, vir wie hy veronderstel was om te veg, vervreem en sy geloofwaardigheid ingeboet toe die organisasie ná hewige debatvoering geweier het om sy lidmaatskap aan alle Suid-Afrikaners oop te stel.
duimnael|200px|[[Sailor Malan.]]
Stigting
Tot almal se verbasing en selfs die leiers s'n, het hulle gou nasionale bekendheid verwerf. Maar die Torch Commando het in gewildheid en krag begin afneem nadat hy 'n vennootskap, die United Democratic Front (wat nie met die organisasie van die jare 80 verwar moet word nie), met die Verenigde Party en die Arbeidersparty aangegaan het om saam die Nasionale Party die verkiesing van April 1953 te beveg. Baie lede het met die uiterste ywer gewerk om die verkiesing te wen, maar die V.P.-leierskorps het vooraf reeds besef hulle kans om die N.P. te verslaan bra skraal was, ondanks die United South African Trust Fund wat in 1949 deur genl. Jan Christian Smuts gestig is om die V.P. se geldsake op vaster grondslag te plaas, en die deeglike beplanning en organisasie.
duimnael|links|340px|[[Victor Ivanoff se spotprent in Die Vaderland oor die Verenigde Party se poging om die 1953-verkiesing met die Torch Commando se hulp te wen.]]
1953-verkiesing
Hoewel die N.P. se getal setels in die verkiesing van 86 tot 94 verhoog het en die V.P. s'n van 65 tot 57 gedaal het, het laasgenoemde en die Arbeiders saam steeds meer stemme as die N.P. gekry. Oudergewoonte het die V.P. in talle stedelike kiesafdelings met 'n reuse-meerderheid gewen, terwyl die N.P. baie setels naelskraaps gewen het. Die N.P. se steun was eweredig oor die platteland en sommige Afrikaanse gebiede in die stede versprei, terwyl die V.P. se steun toenemend beperk begin raak het tot sommige stedelike gebiede.
Die N.P. se verhoogde getal setels was deels toe te skryf aan die toekenning in 1950 van ses Volksraadsetels aan Suidwes-Afrika, wat almal deur die N.P. gewen is. Die verkiesing was nietemin 'n groot terugslag vir die V.P. en is in Mei 1953 gevolg deur die eerste van ses afstigtings toe lede van die Torch Commando onder sen. Heaton Nicholls die Verenigde Federale Party in Natal gestig het om hulle te beywer vir 'n federale stelsel waarin die provinsies groter magte sou bekom en Natal selfs die reg sou hê om af te stig van die Unie. Die party het egter nie aan sy stigters se verwagtinge voldoen nie en het binne 'n jaar of wat van die toneel verdwyn. Baie oud-lede van die Torch Commando, wat nooit ontbind het nie maar net van die toneel verdwyn het, het hulle steun weer aan die Verenigde Party toegesê.
Cliona varians
Cliona varians is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cliona en tot die familie Clionaidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1864 deur Duchassaing & Michelotti.
Hael
Hael is 'n tipe neerslag wat uit ysballetjies bestaan. 'n Belangrike kenmerk van hael is dat die haelkorrel uit 'n reeks dun yslagies bestaan wat bo-op mekaar gevorm het. Die deursnee van hael wissel van kleiner as 5 millimeter tot omtrent 15 sentimeter, en haelkorrels kan meer as 0,5 kilogram weeg.
Charlottetown
Charlottetown (IPA: /'ʃɑɹ.lɪ.taʊn/) is die hoofstad van die Oos-Kanadese provinsie Prins-Edward-Eiland met 32 174 inwoners volgens die sensus van 2006. Die agglomerasie van Charlottetown huisves met 58 625 mense meer as 'n derde van die provinsiale bevolking. Die stad is in 1855 geïnkorporeer en het in 1885 stadstatus verkry. Charlottetown dien ook as die administratiewe setel van die distrik Queens County.
Hael
Oorsprong
Hael word in cumulonimbus wolke (donderwolke) gevorm. Die boonste laag van die wolke bevat klein yskristalletjies, terwyl die onderste laag onderverkoelde waterdruppels van so -10 tot -20 grade Celsius bevat. Daar is opwaartse en afwaartse lugstrome binne in die wolk. 'n Haelkorrel ontstaan wanneer 'n waterdruppel vries, en deur die lugstrome op en af gewaai word. Elke keer as hy met die onderverkoelde water in aanraking kom, dan vries die water en vorm dit 'n yslagie rondom die korrel. So groei die korrel, totdat hy uiteindelik as 'n haelkorrel uit die wolk uitval.
Van nader beskou is die vrieslagies wat die haelkorrel vorm, nie almal dieselfde nie. Daar is twee tipes: 'n gladde deurskynende lagie, en 'n witter ondeursigtige lagie, en hierdie lae wissel mekaar gewoonlik af. Die verklaring hiervoor is dat die korrel gereeld tussen die boonste en onderste deel van die wolk beweeg. In die boonste deel van die wolk, waar dit baie kouer is, vries die yskristalle onmiddellik sodra die korrel aan hulle raak. Dit vorm dan 'n onreëlmatige, ondeursigtige vrieslaag op die korrel. In die onderste deel van die wolk, waar dit warmer is en daar nog vloeibare waterdruppels is, versprei die waterdruppels meer egalig oor die oppervlak van die korrel, en vorm hulle die gladde deurskynende vrieslaag.
Gevare
Swaar haelbuie kan enorme skade aan plante, diere, karre, geboue en vliegtuie aanrig. Hael is een van die grootste gevare wat donderstorms vir vliegtuie inhou. Wanneer die haelkorrels groter as omtrent 10 mm word, kan 'n vliegtuig binne etlike sekondes ernstig beskadig word. Hael kan karre se ruite uitslaan, en duike in die bakwerk veroorsaak. Alhoewel dit voorkom, is dit seldsaam vir mense om deur hael doodgeslaan te word.
Charlottetown
Die stad is in 1720 deur Franse onder die naam Port La-Joye gestig. Nadat die nedersetting in 1758 onder Britse heerskappy gekom het, is die naam ter ere van koningin Charlotte van Mecklenburg-Strelitz, die eggenote van koning George III, gewysig tot Charlottetown. Die stad, wat nog steeds met talle statige Victoriaanse huise pronk, het 'n belangrike rol in die Kanadese geskiedenis gespeel: In die huidige Province House, 'n sandsteengebou wat in 1847 opgerig is en vandag as setel van die provinsiale parlement dien, het in 1864 die sogenaamde "Vaders van die Konfederasie van Brits-Noord-Amerika" tydens die Charlottetown-konferensie vergader. Vyftien afgevaardigdes uit Nieu-Brunswick, Nova Scotia en Prins-Edward-Eiland het destyds die Maritime Union gestig - 'n eerste stap in die rigting van 'n verenigde Kanada.
Blou Donau
Die Blou Donau (Duits: An der schönen blauen Donau) is die titel van 'n Weense wals wat deur Johann Strauss jr. gekomponeer is.
Die stuk begin met 'n stadige inleiding in die dominante sleutel van A majeur. Hierdie inleiding word gevolg deur vyf klein walse van twee afdelings elk. Melodieë met groot spronge word binne 'n nou band met lineêre melodieë gekontrasteer. Die koda (slot) raak aan die verskillende melodieë en sluit dan lewendige af.
In die tweede helfte van die negentiende eeu het die werk tot die mees gespeelde stuk in Oostenryk gegroei en het dit sedertdien 'n soort nasionale volkslied geword. Die Wiener Philharmoniker sluit tradisioneel hul nuwejaarskonsert met hierdie wals en die Radetzkymars af.
Osmeriformes
Osmeriformes is 'n vis-orde wat hoort tot die klas Actinopterygii.
Die volgende families is deel van die orde Osmeriformes:
Parysberg-windmeul
Parysberg-windmeul is 'n Graad II gelyste gebou geleë op die hoogste punt van Parysberg naby Amlwch, Anglesey, en is sigbaar kilometers ver.
Die windmeul, wat in 1878 gebou is, is voorheen gebruik om water te pomp uit die kopermyn op Parysberg. Dit was egter net 'n dop van 'n gebou teen 1929.
25 Oktober
25 Oktober is die 298ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (299ste in skrikkeljare). Daar volg nog 67 dae in die res van die jaar.
Bert Hadley
Bert Hadley (12 April 1882 – 30 Desember 1968) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Madam Who (1918), A Petticoat Pilot (1918), The Tiger Band (1920), en The Flying U Ranch (1927).
Gereformeerde kerk Springs-Oos
duimnael|regs|320px|Die Gereformeerde kerk Springs-Oos. Dit is die saamgestelde gemeente Springs se tuiste, terwyl Springs se kerkgebou aan 'n ander kerkverband verhuur word.
Die Gereformeerde kerk Springs-Oos was die tweede gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (GKSA) op die Oos-Randse dorp Springs maar is in 2012 by die die gemeente Springs ingelyf.
Die oostelike wyke van die Gereformeerde kerk Springs, wat in 1935 van Brakpan afgestig het, het in Desember 1967 afgestig as die Gereformeerde kerk Casseldale. Die beskikbare bronne vermeld nie presies wanneer die naam Springs-Oos geword het nie. Kort ná afstigting, in Mei 1968, is begin beplan aan die bou van ’n eie kerk. Dié gebou is op 19 April 1970 in gebruik geneem nadat dit opgerig is volgens die bouplanne wat ook gebruik is vir die Gereformeerde kerk Pretoria-Booysen.
In 1959, die eeufeesjaar van die GKSA, het die moedergemeente Springs 575 belydende lidmate gehad. Einde 1997 het hulle 253 getel en Springs-Oos s'n 261. Einde 2001 het die moedergemeente se lidmate toegeneem tot 264 en die Oos-gemeente s'n ietwat afgeneem tot 252, maar einde 2014, twee jaar nadat die gemeentes een geword het, was die totale getal belydende lidmate net 232. In sy hele 45-jarige bestaan het die gemeente net twee predikante gehad, van wie albei ook predikant van die moedergemeente was: dr. P.J.J.S. Enslin het voor sy koms hierheen Springs bedien (met 'n kort tussentyd as sendeling) en ds. L.H. van Schaik het van hier af na die moedergemeente gegaan.
Alicia Coppola
Alicia Coppola (gebore 12 April 1968) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente National Treasure: Book of Secrets (2007) en We Are Your Friends (2015), en in die televisiereekse Another World (1964) en Jericho (2006).
Gereformeerde kerk Springs
duimnael|regs|170px|Dr. [[Barend Krüger|B.R. Krüger, van 1939 tot 1956 Springs se eerste Gereformeerde leraar.]]
duimnael|regs|170px|Ds. [[W.J. Postma, evangelisasiepredikant van 1951 tot sy dood die jaar daarna.]]
Die Gereformeerde kerk Springs is die enigste gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (GKSA) op die Oos-Randse dorp Springs nadat die gemeente Springs-Oos, wat in Desember 1976 van die moedergemeente afgestig het, in 2012 daarby ingelyf is.