cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Meteoriet
Meteorietvalle
Ander lande het daarna geoutomatiseerde waarnemingsprogramme daargestel met die doel om vallende meteoriete te bestudeer. Een daarvan was die Prairie-netwerk, wat van 1963 tot 1975 deur die Smithsonian- Astrofisiese Sterrewag in die middeweste van Amerika bedryf is. Dié program het die val van die Lost City-chondriet waargeneem en wetenskaplikes in staat gestel om dit te herwin en sy wentelbaan te bereken. Nog 'n program in Kanada, die Meteorite Observation and Recovery Project, is van 1971 tot 1985 bedryf. Dit het ook 'n enkele meteoriet, Innisfree, in 1977 waargeneem. Eindelik het waarnemings deur die European Fireball Network, 'n uitspruitsel uit die een in Tsjeggo-Slowakye, gelei tot die ontdekking en wentelbaanberekening van die Neuschwanstein-meteoriet in 2002. Nasa het 'n geoutomatiseerde program wat meteore bespeur en verskeie parameters daarvan bereken.
Meteorietvondste
Tot die 20ste eeu is net 'n paar honderd meteorietvondste ontdek. Meer as 80% daarvan was yster- en steen-ystermeteoriete, wat maklik van die plaaslike gesteentes uitgeken kon word. Tot vandag word net 'n paar steenmeteoriete per jaar aangemeld wat as "toevallige" vondste beskou kan word. Die feit dat daar nou meer as 30 000 meteorietvondste in die wêreld se versamelings is, is te danke aan die Amerikaanse meteoorkundige Harvey H. Nininger se ontdekking dat daar baie meer meteoriete op die Aarde se oppervlak is as wat voorheen gedink is.
Verenigde State
Nininger se strategie was om na meteoriete te soek op die Groot Vlaktes van die Verenigde State, waar die grond grootliks bewerk is en min rotse voorkom. Tussen die laat 1920's en die 1950's het hy deur die gebied gereis en plaaslike inwoners opgevoed oor hoe meteoriete lyk en wat hulle moet doen as hulle dink hulle een gevind het terwyl hulle byvoorbeeld 'n land bewerk. Die gevolg was die ontdekking van meer as 200 nuwe meteoriete, hoofsaaklik steenmeteoriete.
Kollektiewe Veiligheidsverdragorganisasie
Die Kollektiewe Veiligheidsverdragorganisasie (KVVO) (Russies: Организация Договора о коллективной безопасности) is 'n interregerings militêre alliansie in Eurasië wat bestaan uit ses post-Sowjet-state: Armenië, Wit-Rusland, Kasakstan, Kirgisië, Rusland en Tadjikistan. Die Kollektiewe Veiligheidsverdrag het sy oorsprong in die Sowjet-gewapende magte, wat in 1992 vervang is deur die Verenigde Gewapende Magte van die Statebond van Onafhanklike State, en toe self vervang is deur die opvolgende gewapende magte van die onderskeie onafhanklike state.
Soortgelyk aan Artikel 5 van die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie en die Inter-Amerikaanse Verdrag van Wederkerige Bystand, bepaal Artikel 4 van die Verdrag vir Kollektiewe Veiligheid (VKV) dat 'n aanval teen een ondertekenaar as 'n aanval teen almal beskou sal word. Die KVVO-handves het die begeerte van alle deelnemende state herbevestig om hulle te weerhou van die gebruik of dreigement van geweld. Ondertekenaars word verbied om by ander militêre alliansies aan te sluit.
Skêr
'n Skêr is 'n stuk gereedskap waarmee dun materiale mee gesny of geknip word. 'n Skêr het twee lemme wat verby mekaar kan skuif en twee handvatsels wat met die hand oopgemaak of toegeknyp kan word. As gevolg hiervan is daar skêre vir links- en regshandige persone. Dit word tipies gebruik om papier, materiaal, plastiek en ander dunnerige materiale mee te sny. Dit maak van skuifspanning gebruik om die materiaal te sny.
Meteoriet
Verenigde State
In die laat 1960's was Roosevelt County, Nieu-Mexiko, 'n besonder goeie plek om meteoriete te vind. Ná die ontdekking van 'n paar in 1967 het 'n openbare bewusmakingsveldtog daartoe gelei dat byna 100 nuwe spesimens in die volgende paar jaar ontdek is, baie deur een mens, Ivan Wilson. Byna 140 meteoriete is sedert 1967 in die streek ontdek. Die aarde daar was oorspronklik bedek deur 'n vlak laag los grond bo-op 'n harde grondlaag. Tydens 'n tydperk van groot stofstorms in die 1930's is die los grond weggewaai en enige rotse en meteoriete wat teenwoordig was, is op die oppervlak ontbloot.
thumb|200px|'n Steenmeteoriet (H5) wat in 2006 net noord van Barstow, Kalifornië, ontdek is. Van die middel 1960's af het amateurmeteorietjagters die droë dele van die Suidwes-VSA begin deursoek. Tot op datum is duisende meteoriete herwin van droë meerbodems en ander dele van 'n paar woestyne. Belangrike vondste sluit in die Old Woman-meteoriet van drie ton en die verstrooiingsvelde van die Franconia- en Gold Basin-meteoriet; honderde kilogramme meteoriete is uit elk van hulle herwin.
Antarktika
'n Paar meteoriete is tussen 1912 en 1964 op Antarktika gevind. In 1969 het 'n Japannese ekspedisie nege meteoriete in 'n ysveld naby die Yamato-berge ontdek. Met dié ontdekking het dit duidelik geword dat die beweging van yslae meteoriete in sekere gebiede laat ophoop.
Nadat 'n dosyn ander spesimens in 1973 op dieselfde plek gevind is, is 'n Japannese ekspedisie in 1974 gestuur om na nog meteoriete te soek. Die span het byna 700 ontdek.
Kort daarna het die VSA sy eie program, die Antarctic Search for Meteorites (ANSMET)-program, begin om na meteoriete op Antarktika te soek. Hulle het al met die Transantarktiese Berge aan die ander kant van die kontinent langs gewerk. Europese spanne het ook stelselmatige soektogte uitgevoer. Die eerste was met 'n konsortium bekend as EUROMET in die 1990/'91-seisoen. 'n Ander een was die Italiaanse Programma Nazionale di Ricerche in Antartide.
'n Chinese span soek sedert 2000 na meteoriete. Die Koreaanse program KOREAMET is in 2007 van stapel gestuur en het 'n paar meteoriete versamel. Die gesamentlike poging van al dié ekspedisies het gelei tot die ontdekking van 23 000 geklassifiseerde meteoriete sedert 1974, met duisende wat nog geklassifiseer moet word.
Australië
Die rede dat die meteoriete hier ontdek word, is dat die omgewing 'n plat vlakte is wat deur kalksteen bedek word. In die uiters droë klimaat was daar tienduisende jare lank relatief min verwering en sedimentasie op die oppervlak, en dit het meteoriete laat versamel sonder dat dit begrawe of vernietig is. Die donker meteoriete kan maklik uitgeken word tussen die kalksteenklippe, wat 'n heel ander voorkoms het.
Die Sahara
thumb|200px|Dié klein meteoriet kom van die NWA 869-verstrooiingsveld naby Tindouf, [[Algerië. Dit word tans geklassifiseer as 'n L3.8-6- gewone chondriet. Die baie rotsfragmente en chondrules kan gesien word. ]]
In 1986-'87 het 'n Duitse span wat seismiese stasies geïnstalleer het terwyl hulle na olie geprospekteer het, omtrent 65 meteoriete op 'n plat woestynvlakte sowat 100 km suidoos van Dirj (Daraj), Libië, ontdek. 'n Paar jaar later het 'n woestyngeesdriftige foto's gesien van meteoriete wat op Antarktika deur wetenskaplikes herwin word, en hy was seker hy het soortgelyke verskynsels in Noord-Afrika gesien. In 1989 het hy sowat 100 meteoriete van verskillende terreine in Libië en Algerië herwin. Oor die volgende paar jaar het hy en ander nog minstens 400 gekry, gewoonlik op plekke wat as regs of hamadas bekend was: plat gebiede bedek met net klein klippies en min sand. Donkerkleurige meteoriete kan maklik op sulke plekke uitgeken word. In die geval van verskeie meteorietvelde maak die ligkleurige geologie dit veral maklik om meteoriete te identifiseer.
Hoewel meteoriete baie dekades lank kommersieel verkoop en deur die beoefenaars van stokperdjies versamel is, is die meeste tot met die vondste in die Sahara van die laat 1980's en vroeë 1990's aan museums of soortgelyke instellings verkoop waar hulle uitgestal en vir wetenskaplike navorsing beskikbaar gestel is. Die skielike beskikbaarheid van 'n groot aantal meteoriete wat op redelik begaanbare terreine gevind is (veral in vergelyking met Antarktika), het gelei tot 'n vinnige toename in die kommersiële versameling van meteoriete. Dié proses is verder versnel met die ontdekking in 1997 van meteoriete van Mars en die Maan in Libië. Teen die laat 1990's is privaat versamelingsekspedisies deur die hele Sahara van stapel gestuur. Spesimens van meteoriete wat op dié manier bekom is, beland steeds in navorsingsversamelings, maar die meeste word aan privaat versamelaars verkoop. Vanweë dié ekspedisies staan die getal goed beskrewe meteoriete wat in Algerië en Libië ontdek is, op meer as 500.
Noordwes-Afrika
Meteorietmarkte het in die laat 1990's in Noordwes-Afrika begin ontstaan, veral in Marokko, vanweë Westerse kommersialisme en 'n toenemende getal versamelaars. Die meteoriete is verskaf deur nomades en plaaslike inwoners wat die woestyne gefynkam het vir spesimens om te verkoop. Duisende meteoriete is so versprei, dikwels sonder inligting oor hoe, waar en wanneer hulle ontdek is. Hulle is sogenaamde "Noordwes-Afrika-meteoriete". Wanneer hulle geklassifiseer word, kry hulle die naam NWA (vir Noordwes-Afrika) gevolg deur 'n nommer.
Daar word algemeen aanvaar NWA-meteoriete se oorsprong is in Marokko, Algerië, Wes-Sahara en Mali. Byna al dié meteoriete verlaat Afrika via Marokko. Talle belangrike meteoriete, insluitende van Mars en die Maan, is ontdek en het wetenskaplike deur dié roete bereik. Van hulle sluit in die Tissint-meteoriet en NWA 7034. Tissint was die eerste waargenome val van 'n Marsmeteoriet in meer as 50 jaar, en NWA 7034 is die oudste bekende meteoriet wat van Mars af kom.
Arabiese Skiereiland
thumb|200px|'n Meteorietvonds waar dit geval het in die [[Saoedi-Arabië|Saoedi-Arabiese woestyn. Dis moontlik 'n chondriet en weeg 408,5 gram.]]
In 1999 het meteorietjagters ontdek die woestyn in Suid- en Setraal-Oman is ook 'n goeie plek om spesimens te vind. Van middel 2009 af het die gruisvlaktes van die Dhofar- en die Al Wusta-streek in Oman sowat 5 000 meteoriete opgelewer. Onder hulle is baie meteoriete van Mars en die Maan, wat Oman 'n besonder belangrike gebied vir versamelaars en wetenskaplikes maak. Internasionale spanne wetenskaplikes van Oman en Europa het ook al meteoriete daar gesoek.
Die herwinning van meteoriete van Oman word tans deur 'n nasionale wet verbied, maar 'n aantal internasionale jagters verwyder steeds spesimens wat nou as nasionale skatte beskou word.
In mense se lewe
thumb|200px|'n Lans gemaak van 'n [[narwal se slagtand met 'n kop van meteorietyster.]]
Meteoriete is al in die menslike kultuur as seremoniële en godsdienstige voorwerpe gebruik sedert die vroegste dae dat hulle ontdek is. Ook is oor hulle geskryf in verband met verskynsels in die lug en 'n bron van gevaar. Die oudste bekende ysterartefakte is nege klein krale wat uit meteorietyster gekap is. Hulle is in Noord-Egipte ontdek en dateer vir seker uit 3200 v.C.
Seremoniële en godsdienstige gebruik
Meteoriete was dalk die bron van kultusaanbidding. Die kultus in die Tempel van Artemis in Efese, een van die Sewe Wonders van die Antieke Wêreld, het moontlik ontstaan met die waarneming en herwinning van 'n meteoriet wat mense destyds geglo het vanaf Jupiter, die Romeinse hoofgod, uit die lug geval het. Daar is verslae dat 'n heilige klip in die tempel 'n meteoriet kon gewees het.
Dikwels is aangeneem dat die Swart Steen in die muur van die Kaäba 'n meteoriet is, maar die min bewyse daarvoor is onoortuigend.
Sommige Amerikaanse Indiane het meteoriete as seremoniële voorwerpe gebruik. In 1915 is 'n ystermeteoriet van 61 kg in 'n begraafplaas uit omstreeks 1100-1200 n.C. in Arizona ontdek wat met groot respek in 'n veredoek toegedraai was. 'n Klein pallasiet (yster-steenmeteoriet) is in 'n erdewarepot gevind in 'n ou begraafplaas van Pojoaque Pueblo, Nieu-Mexiko. Niniger noem ook verskeie ander sulke gevalle.
Historiese geskrifte
In die Middeleeuse China, tydens die Song-dinastie, het die wetenskaplike Shen Kuo in 1064 n.C. 'n meteorietval in Changzhou beskryf. Hy het berig 'n "harde lawaai wat soos donderweer geklink het, is in die lug gehoor; 'n reusester, amper soos die maan, het in die suidooste verskyn". Later is die krater gevind met die steeds warm meteoriet binne-in.
Twee van die vroegste aangetekende meteorietvalle in Europa is die Elbogen- en Ensisheim-meteoriet (in onderskeidelik 1400 en 1492). Die Duitse fisikus Ernst Florens Chladni was die eerste persoon wat (in 1794) die idee geopper het dat meteoriete klippe is wat dalk nie van die Aarde af kom nie, maar vanuit die ruimte. Sy boekie was getiteld Oor die oorsprong van die ystermassas wat deur Pallas gevind is en ander soortgelykes, en oor sommige verwante natuurverskynsels. In die boekie gee hy al die beskikbare inligting oor verskeie meteorietvondste en -valle en kom hy tot die gevolgtrekking dat hulle hulle oorsprong in die buitenste ruim het. Die wetenskaplike gemeenskap van destyds het met weerstand en bespotting gereageer.
Dit het amper 10 jaar geduur voor die oorsprong van meteoriete algemeen aanvaar is, danksy die werk van die Franse wetenskaplike Jean-Baptiste Biot en die Britse chemikus Edward Howard. Biot se studie, wat deur die Franse Wetenskapakademie geïnisieer is, is begin ná die val van duisende meteoriete op 26 April 1803 uit die lug bo L'Aigle, Frankryk.
Die tref van mense of eiendom
Moderne verslae van skade deur meteoriete sluit in:
Klas MG Mallet-stoomlokomotief
Die Klas MG Mallet-stoomlokomotief is gebruik deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë. Daar was slegs een lokomotief van die klas gebou deur die American Locomotive Company in 1911. Hierdie lokomotief is gebaseer op Klas MF maar het verskeie eksperimentele modifikasies. Dit was nie superverhit nie. Die voorste stel dryfwiele het 'n deursnee van 4-voet 3-duim gehad en die agterste 'n deursnee van 3-voet 10-duim. Beide stelle dryfwiele was toegerus met Walschaerts-klepratwerk. Daar was gehoop dat so 'n konfigurasie beter versnelling tot gevolg sal hê en ook dat die stoom vloei sal verbeter as gevolg van die verskil in frekwensie van die uitlaatslagte. Hierdie was die enigste ge-artikuleerde lokomotief in Suid-Afrika waarvan die dryfwiele verskillende groottes gehad het. Dit was ook die eerste lokomotief wat met 'n meganiese stoker toegerus was maar dié is later verwyder. Die lokomotief is in 1927 uit diens onttrek.
Rhabdeurypon
Rhabdeurypon is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Rhabderemia uruguaiensis
Rhabderemia uruguaiensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Rhabderemia en tot die familie Rhabderemiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1993 deur Van Soest & Hooper.
Vinkrivier (Breede)
Die Vinkrivier is 'n rivier wat in die Wes-Kaap, Suid-Afrika vloei. Dit ontspring in die Langeberge noordwes van Robertson en mond uit in die Breederivier wes van die dorp.
Die omgewing is bekend vir sy wynmakery, daar is 'n kelder op die landgoed bekend as "Vinkrivier".
Klas MF Mallet-stoomlokomotief
Die Klas MF Mallet-stoomlokomotief is gebruik deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë op die Witbank-Germistontrajek. Daar is veertien lokomotiewe van die American Locomotive Company bestel van 1910 tot 1912. Hierdie stoomlokomotief is gebaseer op die Klas MD maar is superverhit. Hulle is later gebruik op die Oos-Londen hooflyn en is in 1937 uit diens gestel.
Vervaardiger
Die nege Mallet geartikuleerde, saamgestelde stoomlokomotiewe wat aan die Sentrale Suid-Afrikaanse Spoorweë (CSAR) gelewer is in 1911, is in 1910 en 1911 deur die American Locomotive Company (ALCO) gebou. Hulle was soortgelyk aan die eksperimentele Klas MD wat in 1910 afgelewer is, maar was met Schmidt oorverhitters en Walschaerts-klepratwerk toegerus. Hulle is genommer in die reeks 1015-1023.
Suid-Afrikaanse Spoorweë
Die Unie van Suid-Afrika het op 31 Mei 1910 tot stand gekom, volgens die Suid-Afrika-wet wat bekragtig is deur die Parlement van die Verenigde Koninkryk. Een van die klousules in die Wet vereis dat die drie Koloniale Regeringsspoorweë, die Kaapse Regeringspoorweë, die Natalse Regeringspoorweë en die Sentraal-Suid-Afrikaanse Spoorweë (CSAR), onder 'n enkele administrasie verenig word om die spoorweë en hawens van die Unie te beheer en te administreer. Nadat die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAR) tot stand gekom het in 1910, is met die klassifikasie en hernommer van al die spoortuie van die drie samestellende spoorweë begin. Dit het deeglike beplanning vereis en kon eers geïmplementeer word met ingang 1 Januarie 1912.
In 1912 is die lokomotiewe in hierdie klas hernommer na 1619-1627 en geklassifiseer as Klas MF van die SAR. 'n Verdere vyf van die soort is deur ALCO afgelewer in November 1911, en is genommer in die reeks 1629-1633, direk op die SAR-rooster.
Sjanghai-samewerkingsorganisasie
Die Sjanghai-samewerkingsorganisasie (SSO) is 'n Eurasiese politieke, ekonomiese, internasionale veiligheids- en verdedigingsorganisasie. Dit is die wêreld se grootste streeksorganisasie in terme van geografiese omvang en bevolking, wat ongeveer 60% van die oppervlakte van Eurasië, 40% van die wêreldbevolking dek. Sy gekombineerde BBP is ongeveer 20% van globale BBP.
Die SSO word beheer deur die Staatshoofde Raad, sy hoogste besluitnemende liggaam, wat een keer per jaar vergader.
Charles Michael Davis
Charles Michael Davis (gebore 1 Desember 1984) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Grey's Anatomy (2005), The Game (2006), The Vampire Diaries (2009), en The Originals (2013).
Rhabdobaris
Rhabdobaris is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Rhabdeurypon spinosum
Rhabdeurypon spinosum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Rhabdeurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1969 deur Vacelet.
Clifton Davis
Clifton Davis (gebore 4 Oktober 1945) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Bitter Moon (1992), Any Given Sunday (1999), Happy Feet (2006), en A Hologram for the King (2016).
Amanda Peterson
Amanda Peterson (8 Julie 1971 – 3 Julie 2015) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Annie (1982), Explorers (1985), en Can't Buy Me Love (1987), en in die televisiereeks A Year in the Life (1987).
Susan Peters
Susan Peters (3 Julie 1921 – 23 Oktober 1952) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Random Harvest (1942), Dr. Gillespie's New Assistant (1942), Young Ideas (1943), en The Sign of the Ram (1948).
Kaap Blanco
Kaap Blanco (Arabies: رأس نواذيبو, Ras Nouadhibou; Frans: Cap Blanc; Portugees: Cabo Branco; Spaans: Cabo Blanco) aan die weskus van Afrika was vir die vroeë ontdekkingsreisigers en seevaarders op pad na die Kaap die Goeie Hoop en Asië 'n belangrike oriënteringspunt.
Ligging
Kaap Blanco lê tussen Kaap Bojador en Kaap Verde by die koördinate 20° 46′ 17″ noord en 17° 2′ 50″ wes. Dit is 'n suidwaartsgerigte landtong van 60 km lank en tot 12 km breed. Aan die westekant vloei die Atlantiese Oseaan en aan die oostekant is die baai bekend as Dahlet Nouadhibou (voorheen Baie de Archimede en verder suid Baie de Lévrier). Die kaap het sy westerse naam te danke aan die steil kalkkranse. Die grens tussen Wes-Sahara en Mauritanië loop in die lengte van die skiereiland deur. Nouadhibou (vroeër bekend as Port-Étienne) lê skaars 'n kilometer oos van die grens. Net wes van die grens is die verlate Sahrawi-nedersetting La Güer. Kaap Blanco is die mees suidelike punt van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara en die mees westelike punt van Mauritanië.
Geskiedenis
Nadat die Portugees Eannes die seeweg om Kaap Bojador oopgestel het, was dit makliker om seemanne te vind om verdere ontdekkingsreise te onderneem. Gevolglik het die Portugees Nuno Tristão in 1441 Kaap Blanco bereik. Daarna het die Spanjaarde begin belangstel in die visvangs, walvisvangs en robbejag in die omgewing. Hulle eis daarna die hele kusgebied van Kaap Bojador tot Kaap Blanco op en sedert 1887 is dit vanuit die Kanariese Eilande bestuur. In 1900 word die agterliggende binneland verdeel in Spaans-Sahara en Frans-Wes-Afrika. Die grensreëling is in 1912 amptelik vasgelê en is Kaap Blanco in sy lengte in twee verdeel.
Teenswoordig
Die grense van die koloniale tyd is na dekolonisasie gehandhaaf. Mauritanië besit die oostelike deel van die skiereiland. Omdat nóg Marokko nóg die Polisario Front die westelike deel beset, word wet en orde daar gehandhaaf deur Mauritanië. In die skeepvaart is dit bekend dat daar in die gebied 'n abnormale magnetiese variasie voorkom en daarom is die aanwesigheid van 'n vuurtoring van groot belang. Die eerste vuurtoring dateer uit 1910. 'n Tweede vuurtoring is in 2009 deur Mauritanië opgerig.
Skeepsbegraafplaas
Die hawe van Nouadhibou is die wêreld se grootste skeepsbegraafplaas. Ongeveer 300 skepe is daarheen gesleep om te vergaan.
Rhaphidhistia
Rhaphidhistia is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Rhaphidhistia spectabilis
Rhaphidhistia spectabilis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Rhaphidhistia en tot die familie Trachycladidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1879 deur Carter.
Torquaydam
Die bou van die Torquaydam in die Oranjerivier was deel van die aanvanklike beplanning van die Oranjerivierprojek.
Die beoogde damterrein was net suid van die Torquayberg (20° 16′ suid, 23°  19′  oos), tussen Douglas en Hopetown in die Noord-Kaap en net voor die aansluiting van die Vaalrivier by die Oranjerivier. Hierdie dam met sy beplande kapasiteit van ‘n 400 miljoen m³ sou die kleinste van die drie reuse damme, die ander was die Gariepdam en die Vanderkloofdam, in die rivier wees. ‘n Kanaalstelsel sou besproeiingswater aan 23000 hektaar landbougrond noordwaarts tot in die omgewing wes van die Langberg by Witpan in die Kalahari en suidwaarts tot in die omgewing van Carnarvon verskaf. Mettertyd is afgesien van die bou van hierdie dam. Vroeg in die 21ste eeu is die terrein weer oorweeg vir die moontlike opwekking van hidroëlektrisiteit.
Community (Wallis)
Anders as in Engeland, waar gebiede buite burgerlike parogieë geleë kan wees, word Wallis in sy geheel in communities onderverdeel, insluitende stedelike gebiede. Die meeste communities word deur gemeenskapsrade (community councils) bestuur wat ten opsigte van hul bevoegdhede en administratiewe praktyke met Engelse parogierade vergelyk kan word. Walliese gemeenskapsrade mag hulself eensydig tot dorpsrade (town councils) verklaar, terwyl die Kroon stadstatus aan hulle mag verleen. Derhalwe is alle dorpsrade in Wallis gemeenskapsrade.
Tans is daar meer as 730 gemeenskaps- en dorpsrade in Wallis met bevolkings wat wissel van minder as 200 tot meer as 45 000, terwyl drie gemeenskappe stadstatus het: Bangor, St Asaph en St Davids. Die voorsitter van 'n dorps- of stadsraad dra gewoonlik die titel van burgemeester of mayor (Wallies: maer). Nie alle gemeenskappe word noodwendig deur 'n raad bestuur nie. Gemeenskappe met betreklik klein bevolkings mag gemeenskaps-byeenkomste reël vir administratiewe doeleindes. Daar is ook geen rade in die gemeenskappe van Wallis se drie grootste stedelike nedersettings Cardiff, Swansea en Newport nie.
2021 Aboe Dhabi Grand Prix
Die 2021 Formule Een Aboe Dhabi Grand Prix het op 12 Desember 2021 op die Yas Marina-renbaan in Aboe Dhabi plaasvind. Dit was die twee-en-twintigste en laaste wedren van die 2021-kampioenskapseisoen gewees.
Bande
Pirelli het die volgende bande in Aboe Dhabi verskaf:
Wedren
Die wedren het ekstra spanning opgelewer omdat die ren sou beslis wie wêreldkampioen word in 2021, Max Verstappen of Lewis Hamilton. Beide was aan die begin van die ren gelyk in die kampioenskap op 369,5 punte. In 'n opwindende wedren is Verstappen uiteindelik eerste oor die wenstreep, nadat hy Hamilton op die laaste rondte verbygesteek het en só wêreldkampioen geword het. Mercedes het die vervaardigerskampioenskap gebuit.
Renuitslag
Max Verstappen verdien 'n ekstra punt vir die vinnigste rondte.
Klas MH Mallet-stoomlokomotief
Die Klas MH Mallet-stoomlokomotief is gebruik deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë. Hierdie klas was ontwerp deur die SAS&H in Pretoria onder leiding van die Hoofmeganiese Ingenieur, D.A. Hendrie. Die lokomotief is gebou deur North British Locomotive Company in 1915. Daar is vyf lokomotiewe afgelewer en hulle is aanvanklik gebruik op die Germiston-Witbank trajek. Hulle was die kragtigste lokomotiewe op die Kaapspoor ten tyde van aflewering en was toegerus met Walschaerts-klepratwerk en superverhit. Gedurende die 1930's is hulle oorgeplaas na die Vrystaat en uit diens onttrek teen 1940.
Wortel
Wortels is net soos stingels en blare die hooforgane van die hoër plante. In teenstelling met die stingel het die wortel nie groen blare nie en is meestal wit of geel tot bruin. Naas die opneem van water en opgeloste voedingsoute uit die grond, moet die wortel die plant in die grond anker en soms reserwevoedsel berg. Beet en geelwortels word juis vanweë hierdie laasgenoemde eienskap deur die mens gekweek. Die voedsel wat in die geelwortel geberg word, voorsien in 'n groot deel van die mens en dier se behoeftes aan vitamiene en kalorieë.
Die grootte van die wortelstelsel hang af van die behoefte van die plant en die mate waarin die omgewing hierin voorsien. Die wortelpunt bestaan net soos die punt van die stingel uit 'n weefsel (primêre meristeem), waarvan die selle voortdurend verdeel. Op die manier vind vinnige lengtegroei van die wortel plaas. Die wortelpunt word beskerm deur die wortelmussie (kaliptra), waarvan die buitenste selle slymerig is. Die groeiende wortel kan gevolglik maklik die grond binnedring. Die selle wat in die punt gevorm is, differensieer baie vinnig.
Die buitenste selle vorm die epidermis (ook risodermis), wat sy bou betref baie met dié van die stingel ooreenstem. Die selle van die epidermis beskik egter nie oor die stewige selwand van die stingelselle nie. Die epidermisselle direk agter die groeipunt het uitstulpings wat as wortelhare bekend is. Hierdie wortelhare vergroot die oppervlakte aansienlik, waardeur water en sout vinniger opgeneem word. Epidermisselle en hul wortelhare is baie dun en gevolglik kwesbaar.
Die vervoer van water en soute word deur die houtvate van die xileem en sifvate van die floëem in die sentrale silinder behartig. Tussen die xileem en die floëem lê 'n strook kambiumselle, wat na buite xileem en na binne floëem vorm. Op hierdie manier vind sekondêre diktegroei plaas.
Wortelvorms
By die meeste plante kan daar tussen een hoofwortel en verskillende sywortels onderskei word. Die hoofwortel of penwortel groei meestal reg na onder, terwyl die sywortels hulle dikwels in ŉ horisontale rigting uitstrek. Hulle ontstaan uit die perisikel van die hoofwortel. By eensaadlobbige plante en varings sterf die hoofwortel af kort nadat die plant ontkiem en word dit vervang deur 'n aantal bywortels, wat direk uit die stingel ontstaan.
By sommige spesies kom wortelvorming ook aan blare en stingels voor. Hierdie adventiewe wortels word ook by die uitlopers van plante soos aarbeie en steggies aangetref. Naas hierdie wortelvorming kom daar ook baie vormveranderings voor as aanpassing by 'n nuwe funksie of 'n bepaalde groeiwyse. 'n Duidelike voorbeeld van 'n dergelik aangepaste wortelvorm is die beet (genus Beta) en in dieselfde mate die wortel (Daucus carota). Die wortel is baie verdik deur die berging van reserwevoedsel, en net die onderste wortels en die sywortels behou hul oorspronklike funksies. Baie plante (byvoorbeeld die dahlia) het wortelknolle, wat ook vertak kan wees en as vegetatiewe voortplantingsorgane by dergelike plante gebruik word.
In teenstelling met stingelknolle (aartappels) het die wortelknolle nooit knope (oë van ŉ aartappel) nie. Sommige bome wat in moerasagtige streke groei, is met asemhalingswortels (pneumatofore) toegerus. Die suurstofvoorsiening van die wortels is in die dieper grondlae onvoldoende, en om in die behoefte aan suurstof te voorsien, ontwikkel stewige sywortels wat na die hoërliggende suurstofryke grondlae groei of selfs heeltemal bo die grond uitsteek.
Hierdie verskynsel is in die tropiese wortelboommoerasse baie bekend. Die gewilde potplant, die brood of geraamteplant (Monstera deliciosa), vorm lugwortels aan die stingels. Die aanwesige wortelmussie en die afwesigheid van blare, knope en litte asook die bruin kleur onderskei dit duidelik van die stingel. Regte stutwortels is 'n spesiale soort lugwortel wat uit die stam van die plant boogvormig na onder groei en daar vertak. Gevolglik word die plante stewig in die grond geanker.
Sommige rankplante het wortelranke wat om ‘n steunpunt kan rank en die plant so anker. Klimplante kan hulle met behulp van hegwortels aan mure of boomtakke vasheg (klimop). Hierdie wortels het hul oorspronklike funksie, naamlik die van voedselopname, verloor. Hierdie funksie word vervul deur die wortels wat in die grond groei.
Tai tai
Kulturele betekenis
Die woord het bekend geword, en word selfs in die Weste gebruik in besprekings op die gebied van Vrouestudies. Pearl Buck gebruik die term om Madame Liang in haar roman, Three Daughters of Madame Liang te beskryf.
Klas MJ Mallet-stoomlokomotief
Die Klas MJ Mallet-stoomlokomotief is 'n tipe lokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë gebruik is. Hierdie klas was ontwerp deur die hoof-meganiese ingenieur D.A. Hendrie vir gebruik op sylyne. 'n Bestelling van 10 is by Maffei in Duitsland geplaas in 1914. Slegs twee is afgelewer voor die Eerste Wêreldoorlog uitgebreek het. Derhalwe is die res bestel by North British Locomotive Company wat hulle in 1917 afgelewer het. Die laaste agt lokomotiewe van Maffei is in 1921 afgelewer. Hierdie lokomotiewe was superverhit en toegerus met Walschaerts-klepratwerk. Hulle was die laaste Mallet-lokomotiewe wat uit diens gestel is in 1962 in Oos-Londen.
Dorothy Peterson
Dorothy Peterson (25 Desember 1897 – 3 Oktober 1979) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Beast of the City (1932), So Big! (1932), Too Many Husbands (1940), en Saboteur (1942).
Ysskaats
Ysskaats dui 'n aantal sportsoorte of vermaaklikheidsvorme aan waar daar op skaatse oor ys beweeg word, naamlik sierskaats, snelskaats en presisieskaats. In Suid-Afrika is veral sierskaats, wat sy oorsprong in Oostenryk en Skandinawië het, gewild. Skaatsers kan tydens kompetisies in groepe of in pare teen mekaar meeding, maar individuele kompetisies is die algemeenste. Hoewel argeoloë al 'n ski wat ouer is as 4 500 jaar in Swede ontdek het, het ysskaatssportsoorte eers in omstreeks 1865 op 'n georganiseerde grondslag tot stand gekom. In Suid-Afrikaanse verband word ysskaats binnenshuis op kunsmatige bane beoefen, maar in die buiteland word dit ook buitemuurs beoefen. Ysskaats word in presisieskaats, snelskaats en sierskaats ingedeel en die skaatsvorme word beheer deur die Suid-Afrikaanse Ysskaatsvereniging, wat in 1937 gestig is. Dit het meer as 3 000 lede en daar is 22 klubs in die land. Hoewel die vereniging lid is van die Internasionale Skaatsunie (ISU), is Suid-Afrika die afgelope paar jaar internasionale deelname ontsê vanweë politieke druk.
Presisieskaats, wat baie gewild is in die VSA, is plaaslik nog 'n relatief nuwe skaatsvorm en word eerder as 'n vermaaklikheidsvorm as 'n sport- soort beskou. Presisiefigure word deur groepe van tussen 12 en 24 skaatsers, meestal vroue, uitgevoer. Snelskaats word op 'n ovaalvormige baan van 400 m uitgevoer deur individuele skaatsers of spanne wat teen mekaar meeding om so vinnig as moontlik 'n bepaalde afstand af te lê. By internasionale kompetisies ding mans teen mekaar mee oor 500, 1500, 5000 en 10 000 m, terwyl die vrouekompetisies oor afstande van 500, 1 500 en 3 000 m strek.
Sierskaats
Die gebruik om sierfigure op yf. uit te voer, is reeds eeue lank 'n gewilde vorm van vermaak. Die primitiewe skaatse wat tot laat in die 19e eeu gebruik is, het hulle egter nouliks tot die uitvoering van skaatsspronge en ingewikkelde bewegings geleen, en daar was derhalwe nog geen sprake van sierskaats as 'n aparte skaatsvorm nie.
Die grondbeginsels van sierskaats soos dit teenswoordig beoefen word, het in die VSA ontwikkel. Teen omstreeks 1850 het Bushnell in Philadelphia die eerste sierskaatse, wat heeltemal uit metaal gemaak was en met klemskroewe aan die skoen vasgemaak kon word, vervaardig. Jackson Haines (1840-1876), 'n sierskaatser wat sy tyd vooruit was, het die uitvinding benut en ook die ontwerp daarvan verbeter. Die skaatsvertonings wat laasgenoemde in Europa gegee het, het geweldige geesdrif by die publiek ontlok en sierskaats het veral in Wenen ingang gevind, waar Haines se tegniek in die boek Spuren auf dem Eise ontleed is.
Die Weense Skool, wat 'n meer gestileerde toepassing van sy styl voorgestaan het, het daarna tot stand gekom en ysdans, veral op die musiek van die Weense wals, het hieruit ontwikkel. Skandinawië was ook 'n groot sierskaatssentrum in Europa. Die Sweed Ulrich Salchow (1877- 1949) en die Noorweër Axel Paulsen (1855-1938) het ysskaatse ontwerp waarmee hulle 'n gewaagder en dinamieser styl kon ontwikkel – die salchow en die axel (Paulsen) is steeds van die gewildste spronge in sierskaats.
Benewens 'n sierskaatser, was Paulsen ook 'n snelskaatser en die skaatsvorm is ook na hom vernoem. Hy het metaalsnelskaatse of nore (skaatse met lang, ongebuigde ysters) met ŉ integrerende skoengedeelte ontwerp. Uit die Weense en die Skandinawiese Skole het sierskaats soos dit teenswoordig wêreldwyd beoefen word, ontwikkel.
Kompetisies en reëls
Daar is 3 soorte sierskaatskompetisies, naamlik individuele kompetisies, kompetisies waarin die skaatsers in pare deelneem en ysdanskompetisies. Kompetisies waarin skaatsers in groepe teen mekaar meeding, word ook soms gehou. Die algemeenste vorm is die individuele kompetisies waarin mans en vroue afsonderlik beoordeel word en wat uit 3 onderafdelings bestaan, naamlik voorgeskrewe figure, voorgeskrewe bewegings en vryskaats.
Uit die 17 verpligte figure wat vorentoe, agtertoe, linksom of regsom uitgevoer kan word, word daar ŉ aantal vir elke wedstryd voor groot uitgeskryf. In die afdeling vir verpligte bewegings word 2 syfers deur die beoordelaars aan die deelnemer gegee wat tegnies sowel as artisties uitgevoer moet word. Die hoogste totale punt vir al die afdelings is 6 en punte word in desimale breuke aangegee vir 'n noukeuriger weergawe van die deelnemer se vermoëns.
Sierskaats: sport of vermaak
Een van die redes waarom die publiek ongeërg staan ten opsigte van sierskaats, is omdat sierskaatsers finansieel daartoe gedwing word om aan ys-revues, wat suiwer vermaak is, deel te neem. 'n Ander beswaar wat dikwels ook geopper word, altans in die lande waar amateursport nie deur die staat gesubsidieer word nie, is dat dit uitsluitlik vir die rykes bedoel is. Indien ‘n sierskaatser die boonste sport wil bereik, beteken dit groot uitgawes ten einde die jarelange opleiding te kan voltooi.
Stoelkleedjie
'n Stoelkleedjie of antimakassar is 'n klein doek wat oor die rug of arms van stoele, of die kop of kussings van 'n bank, geplaas word om te keer dat die permanente materiaal daaronder vuil word. Die naam verwys ook na die lapkraag 'kraag' op 'n matrosehemp, wat gebruik word om makassar-olie van die uniform af te hou.
Hulle het uitgebreide patrone gehad, dikwels in ooreenstemmende stelle vir die verskillende items van woonkamermeubels; hulle is óf tuis gemaak met behulp van 'n verskeidenheid tegnieke soos hekel of frivolité, óf gekoop. Die oorspronklike stoelkleedjies was gewoonlik van stywe wit hekelwerk gemaak, maar in die derde kwartaal van die 19de eeu het hulle eenvoudiger en sagter geword, gewoonlik van materiaal wat met 'n eenvoudige patroon in wol of sy gemaak is.
Teen die begin van die 20ste eeu het stoelkleedjies so verwant geraak aan die Victoriaanse tydperk in die mense se gedagtes dat die woord kortliks 'n figuurlike term vir die tydperk geword het. Byvoorbeeld, stoelkleedjies is suggestief van outydse, Victoriaanse vroue in Rebecca West se roman "The Return of the Soldier".
Stoelkleedjies word ook op die sitplekkoppe van kommersiële passasiersvervoervoertuie, soos treine, busse en veral vliegtuie gebruik om die oordrag van haarbedekkings en toestande tussen passasiers te voorkom, onderhoud te vereenvoudig en die lewe van materiaal te verleng.
Glisien
Glisien (afgekort as Gly of G) is die aminosuur wat 'n enkele waterstof atoom as syketting het. Dit is die eenvoudigste moontlike aminosuur. Die chemiese formule van glisien is NH2‐CH2‐COOH. Glisien is een van die proteïnogeniese aminosure. In die genetiese kode, kodeer alle kodons wat met GG begin, naamlik GGU, GGC, GGA, en GGG, vir glisien.
Glisien is 'n kleurlose kristallyne vaste stof met 'n soet smaak. Dit is die enigste achirale proteïnogeniese aminosuur. Dit kan inpas in hidrofiliese of hidrofobiese omgewings, as gevolg van sy minimale syketting van slegs een waterstofatoom. Die asielradikaal is glisiel.
Geskiedenis en etimologie
Glisien is in 1820 deur Henri Braconnot ontdek toe hy gelatien gehidroliseer het deur dit met swaelsuur te kook. Hy het dit oorspronklik "suiker van gelatien" genoem,  maar 'n student van Liebig het getoon dat dit Stikstof bevat, en Berzelius het dit "glisien" herdoop. Die naam is afkomstig van die antieke griekse woord γλυκύς ("soet") (wat ook verband hou met die voorvoegsels gliko- en gluko-, soos in glikoproteïne en glukose). 'n Ander vroeë naam vir glisien was "glycocoll".
Produksie
Hoewel glisien uit gehidroliseerde proteïen geïsoleer kan word, word hierdie metode nie gebruik vir industriële produksie nie, want dit kan meer gerieflik deur chemiese sintese vervaardig word. Die twee belangrikste prosesse is aminering van chloroasynsuur met ammoniak, wat glisien en ammonium chloried as produkte lewer, en die Strecker aminosuursintese, wat die belangrikste sintetiese metode is in die Verenigde State en Japan. Ongeveer 15 duisend ton word jaarliks op hierdie manier geproduseer.
Glisien is ook 'n neweproduk in die sintese van EDTA, wat voortspruit uit die reaksies van die ammoniak koproduk.
Suur-basis-eienskappe
In waterige oplossing is glisien self amfoteries: by lae pH kan die molekule met 'n pKa van ongeveer 2.4 geprotoneer word, en teen 'n hoë pH verloor dit 'n proton met 'n pKa van ongeveer 9.6 - die presiese waardes van die pKa hang af van die temperatuur en ioniese sterkte van die oplossing.
Biosintese
Glisien is nie noodsaaklik in die menslike dieet nie, aangesien dit in die liggaam uit die aminosuur serien gesintetiseer kan word, wat op sy beurt van 3-fosfogliseraat gevorm word, maar die metaboliese kapasiteit vir glisien biosintese nie voldoen aan die behoefte vir kollageen sintese nie. In die meeste organismes, kataliseer die ensiem serien hidroksimetieltransferase hierdie transformasie via die kofaktor piridoksaal fosfaat: In die lewer van werweldiere, word glisiensintese gekataliseer deur glisien sintase (ook genoem glisien klowingsensiem). Hierdie reaksie is maklik omkeerbaar: 4 + N5,N10-Metileentetrahidrofolaat + NADH + H+ ⇌ Glisien + tetrahidrofolaat + NAD+
Afbraak
Glisien word volgens drie reaksiepaaie afgebreek. Die oorheersende pad in diere en plante is die omgekeerde van die glisiensintase pad hierbo. In hierdie konteks, word die ensiemstelsel gewoonlik die glisien klowingstelsel genoem: 4 + N5,N10-Metileentetrahidrofolaat + NADH + H+ Volgens die tweede pad, word glisien in twee stappe afgebreek. Die eerste stap is die omgekeerde van glisienbiosintese vanaf serien met serien hidroksimetieltransferase. Serien word dan omgeskakel na piruvaat deur serien dehidratase.
Rhaphidhistia mirabilis
Rhaphidhistia mirabilis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Glisien
Afbraak
In die derde pad van glisienafbraak, word glisien omgeskakel na glioksilaat deur D-aminosuur oksidase. Glioksilaat word dan deur hepatiese laktaat dehidrogenase na oksalaat geoksideer in 'n NAD+-afhanklike reaksie.
Rhaphoxya
Rhaphoxya is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Glisien
Afbraak
Die half-lewe van glisien en sy uitskakeling uit die liggaam wissel aansienlik afhanklik van dosis. In een studie, het die half-lewe tussen 0.5 en 4.0 ure gewissel.
Fisiologiese funksie
Die belangrikste funksie van glisien is as 'n voorloper vir proteïene. Die meeste proteïene bevat slegs klein hoeveelhede van glisien, maar kollageen is 'n noemenswaardige uitsondering: dit bevat sowat 35% glisien as gevolg van sy herhalende rol in die vorming van kollageen se heliksstruktuur in samewerking met hidroksiprolien. In die genetiese kode, word glisien gekodeer deur alle kodons wat begin met GG, naamlik GGU, GGC, GGA en GGG.
As 'n biosintetiese tussenproduk
In hoër eukariote, word δ-aminolevuliniese suur, die belangrikste voorloper tot porfiriene, uit glisien en suksiniel-CoA deur die ensiem ALA sintase gesintetiseer. Glisien lewer die sentrale C2N subeenheid van alle puriene.
As'n neurotransmitter
Glisien is 'n inhiberende neurotransmitter in die sentrale senuweestelsel, veral in die rugmurg, breinstam, en retina. Wanneer glisienreseptore geaktiveer word, vloei chloriedione deur ionotropiese reseptore in die neuron in, wat 'n Inhiberende postsinaptiese potensiaal (IPSP) veroorsaak. Strignien is 'n sterk antagonis van ionotropiese glisienreseptore, terwyl bicucullien is 'n swak antagonis is. Glisien is 'n vereiste mede-agonis saam met glutamaat vir NMDA reseptore. In teenstelling met die inhiberende rol van glisien in die rugmurg, word hierdie gedrag op die (NMDA) glutamatergiese reseptore gefasiliteer, wat prikkelend inwerk. Die LD 50 van glisien is 7930 mg/kg in rotte (mondeling), en dit veroorsaak gewoonlik die dood deur hiperprikkelbaarheid.
Gebruik
In die VSA, word glisien gewoonlik in twee grade verkoop: VSA Farmakopee ("USP"), en tegniese graad. USP graad verkope maak ongeveer 80% tot 85% van die Amerikaanse mark vir glisien uit. Waar die kliënt se suiwerder glisien benodig as wat onder die USP standaard voorgeskryf word, byvoorbeeld vir farmaseutiese toepassings soos binneaarse inspuitings, word farmaseutiese graad glisien, dikwels met eie spesifikasies teen 'n hoër prys as USP graad glisien, gebruik. Tegniese graad glisien, wat nie noodwendig aan USP standaarde voldoen nie, word teen 'n laer prys verskaf vir gebruik in industriële toepassings; bv. as 'n metaalkompleksering en afwerkingsdoeleindes.
Mens- en diervoedsel
USP glisien het 'n wye verskeidenheid van gebruike, insluitend as 'n bymiddel in troeteldier kos en voer, in voedsel en farmaseutiese produkte as 'n versoeter of smaak intensifiseerder, of as 'n komponent van voedselaanvullings en proteïendrankies. Sekere farmaseutiese formulerings sluit glisien in om gastriese opname van die aktiewe bestanddele te verbeter.
Skoonheidsmiddels en diverse toepassings
Glisien dien as 'n buffer in teensuurmiddels, pynstillers, sweetweerders, skoonheidsmiddels en toiletware.
'n Verskeidenheid van industriële en chemiese prosesse gebruik glisien of sy afgeleides, soos in die produksie van kunsmis en metaalkomplekserende chemikalië.
Chemiese grondstof
Glisien is 'n tussenproduk in die sintese van 'n verskeidenheid van chemiese produkte. Dit word gebruik in die vervaardiging van die onkruiddoder glifosaat.
Laboratorium navorsing
Glisien is 'n belangrike komponent van verskeie oplossings wat gebruik word in die poliakrilamied elektroforese van proteïene. Dit dien as 'n buffer, om pH te handhaaf, en om van skade aan die monster tydens elektroforese te voorkom. Glisien word ook gebruik om proteïen-etiketterende teenliggaampies van die Western-klad membrane te stroop om die sondering van verskeie proteïene wat deur die SDS-PAGE-gel geskei is, moontlik te maak. Dit maak dit moontlik om meer data uit die dieselfde monster te verkry, met hoër betroubaarheid, verminder die benodigde monsterverwerking, en maak dat minder monsters benodig word.
Teenwoordigheid in die ruimte
Die teenwoordigheid van glisien buite die aarde is bevestig in 2009, gebaseer op die ontleding van monsters van komeet Wild 2 wat geneem is in 2004 deur die NASA - ruimtetuig Stardust en daarna teruggebring is aarde toe. Glisien is voorheen geïdentifiseer in die Murchison meteoriet in 1970. Die ontdekking van glisien in komete versterk die teorie van panspermia, wat beweer dat die "boublokke" van die lewe wydverspreid oor die heelal vookom. In 2016, is die opsporing van glisien binne Komeet 67P/Churyumov-Gerasimenko deur die Rosetta-ruimtetuig aangekondig.
Die opsporing van glisien buite die sonnestelsel in die interstellêre medium is 'n onderwerp van wetenskaplike debat. In 2008 het die Max Planck-Instituut vir Radio-Astronomie die glisienagtige molekuul aminoasetonitriel in die Groot Molekuul Heimat, 'n reuse-gas wolk naby die galaktiese middelpunt in die Boogskutter sterrebeeld, opgespoor.
Galvaniese anodes
'n Galvaniese anode, of opoffer-anode, is die hoofkomponent van 'n galvaniese katodiese beskermingstelsel wat gebruik word om begraafde of onderwater-metaalstrukture teen korrosie te beskerm.
Hulle word gemaak van 'n metaallegering met 'n meer "aktiewe" potensiaal (meer negatiewe reduksiepotensiaal / meer positiewe elektrodepotensiaal) as die metaal van die struktuur. Die verskil in potensiaal tussen die twee metale beteken dat die galvaniese anode korrodeer en in werklikheid "opgeoffer" word om die struktuur te beskerm.
Teorie
Kortliks, korrosie is 'n chemiese reaksie wat plaasvind deur 'n elektrochemiese meganisme ('n redoksreaksie). Tydens korrosie van yster of staal is daar twee reaksies, oksidasie (vergelyking 1), waar elektrone die metaal verlaat (en die metaal oplos, d.w.s. werklike verlies aan metaal kom voor) en reduksie, waar die elektrone gebruik word om suurstof en water na hidroksied-ione om te skakel (vergelyking 2): Fe → Fe2+(aq) +2e-                                                                             (1) O2 +2H2O +4e- → 4OH-(aq) +2e-               (2)
Olga Petrova
Olga Petrova (10 Mei 1884 – 30 November 1977) was 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Black Butterfly (1916), Bridges Burned (1917), Daughter of Destiny (1917), en More Truth Than Poetry (1917).
Galvaniese anodes
Teorie
Soos korrosie plaasvind, vind oksidasie- en reduksiereaksies plaas en elektrochemiese selle word op die oppervlak van die metaal gevorm sodat sommige areas anodies (oksidasie) en sommige katodies (reduksie) sal word. Elektrone vloei vanaf die anodiese areas in die elektroliet soos die metaal korrodeer. Omgekeerd, soos elektrone van die elektroliet na die katodiese areas vloei, word die tempo van korrosie verminder. (Die vloei van elektrone is in die teenoorgestelde rigting as die vloei van elektriese stroom.)