cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tennis
Die spel
By 'n dryfhou word die bal laag oor die net en dikwels diep in die agterbaan gespeel, en by die vlughou word die bal teruggeslaan voordat dit grond geraak het. Indien die bal, nadat dit grand geraak het, direk teruggespeel word met die raket wat byna aan die grond raak, word van 'n halwe vlughou gepraat. Wanneer 'n speler na die net beweeg om 'n vlughou te speel, kan die bal met 'n lughou bo-oor sy kop in die agterbaan geplaas word. Indien so 'n bal egter te kort gespeel word, kan die teenstander dit vanuit die lug hard en meestal buite die bereik van sy teenstander terugslaan (mokerhou).
Wanneer 'n teenstander op die agterbaan is, kan ŉ valhou na hom gespeel word - ŉ kort gespeelde bal wat net anderkant die net grondvat.
Tweeling
'n Tweeling is twee persone wat terselfdertyd ontwikkel het in 'n uterus tydens 'n enkele swangerskap. Hulle word gewoonlik, maar nie noodwendig nie, kort na mekaar gebore. Omdat die menslike uterus net 'n beperkte grootte het, gebeur dit gewoonlik dat enige swangerskap met meer as een fetus nie die volle tyd loop nie. Tweelingswangerskappe duur meestal tot 36 weke.
Tweelinge en ander meerlinge (drielinge, vierlinge, ensovoorts) groei en ontwikkel gelyktydig in die baarmoeder, elkeen met sy/ haar eie plasenta en embrionale vliese en hulle word direk na mekaar gebore. 'n Tweeling is identies indien dit ontstaan deur die splitsing van een bevrugte eiersel; die kinders is dan identies wat hul erflike eienskappe betref. 'n Siamese tweeling ontstaan deur onvolledige skeiding van die eiersel en sodoende is die twee kinders aan mekaar vasgegroei.
Rooiverskuiwing
In die natuur- en sterrekunde vind rooiverskuiwing of slegs rooiskuif plaas wanneer die lig van ’n voorwerp wat van die waarnemer wegbeweeg, proporsioneel toeneem in golflengte (en afneem in frekwensie), en dus verskuif na die rooi kant van die spektrum. Die teenoorgestelde effek, wanneer ’n verskuiwing plaasvind na ’n korter golflengte (en groter frekwensie), dus na die blou deel van die spektrum, word blouverskuiwing genoem. Dit gebeur wanneer ’n voorwerp in die rigting van die waarnemer beweeg.
Tweeling
'n Gewone tweeling ontstaan uit twee afsonderlik bevrugte eierselle. Hoe groter die getal kinders is, hoe moeiliker is die swangerskap en hoe laer is die kinders se kans op oorlewing. Terwyl dit by baie soogdiere heeltemal normaal is om by ŉ swangerskap meer as een vrug te hê wat ontwikkel, is meervoudige swangerskappe by die mens baie skaarser.
Rooiverskuiwing
Hoe vinniger die voorwerp wegbeweeg, hoe langer word die golflengte en hoe groter is die rooiverskuiwing. Dieselfde effek in geluidsgolwe kom voor by die verandering in toonhoogte van byvoorbeeld ’n ambulans se sirene terwyl dit na ons ry of van ons af wegry: wanneer ’n ambulans na 'n waarnemer beweeg, verkort die klankgolwe en word 'n hoër toonhoogte gehoor en wanneer die ambulans wegbeweeg, word die golflengtes langer en word 'n laer toonhoogte gehoor.
Tweeling
By slegs een uit 80 menslike swangerskappe is daar sprake van 'n tweelingswangerskap, een uit 802 (6 400) swangerskappe eindig in die geboorte van 'n drieling en een uit 1 803 (51 200) in die geboorte van 'n vierling. Oor die algemeen produseer die vrou tydens haar vrugbare leeftyd maandeliks een eiersel, waaruit na versmelting met 'n saadsel (sperm) 'n embrio ontwikkel. Hierdie embrio is met die moeder in verbinding deur middel van die plasenta (nageboorte) en besit twee embrionale vliese wat die embrio met sy amniotiese vloeistof omring. By tweelinge word daar 'n onderskeid getref tussen identiese tweelinge en nie-identiese tweelinge.
Rooiverskuiwing
In die praktyk is die rooiverskuiwing in liggolwe net meetbaar in voorwerpe in die heelal wat minstens ’n paar miljoen ligjare van die Aarde af is en teen baie hoë snelhede beweeg. Dit vind plaas vanweë die Doppler-effek en ’n sterk swaartekragveld waardeur die straling hom voortplant.
Tweeling
Nie-identiese tweelinge
By nie-identiese tweelinge het twee eierselle afsonderlik met saadselle (sperme) versmelt. Albei eierselle kan gelyktydig of kort na mekaar (maar nog in dieselfde menstruele siklus) uit die eierstok (ovarium) vrykom. In so 'n geval sal albei eierselle bevrug word deur saad van dieselfde koïtus, maar soms gebeur dit tog dat een van die eierselle deur saad van 'n tweede koïtus bevrug word. Omdat daar nie eierselle afgeskei word wanneer 'n swangerskap reeds bestaan nie, gebeur dit waarskynlik nooit dat 'n tweede eiersel tydens 'n volgende siklus bevrug word nie (oorbevrugting of superfetasie).
Rooiverskuiwing
Rooiverskuiwing is veral belangrik in die sterrekunde omdat die meeste voorwerpe in die ruimte wegbeweeg van die Aarde af vanweë die uitdying van die heelal.
Tweeling
Nie-identiese tweelinge
Uit die twee bevrugte eierselle ontstaan twee embrio's, elk met sy eie embrionale vliese; die plasenta kan gemeenskaplik wees. Slegs by die helfte van die nie-identiese tweelinge sal die twee kinders van dieselfde geslag wees. Die ander 50 persent van die gevalle lewer een seun en een dogter. Wat oorerflike eienskappe en dus ook uiterlike voorkoms betref, lyk nie-identiese tweelinge nie meer na mekaar as wat ander kinders van dieselfde ouers na mekaar lyk nie.
Rooiverskuiwing
Die meting van rooiverskuiwing
Die spektrum van lig wat van ’n enkele voorwerp kom, kan gemeet word. Elemente toon spesifieke spektraallyne in dié spektrum. ’n Baie algemene element in die ruimte is waterstof. As lig op Aarde deur waterstof skyn, het dit spesifieke spektraallyne, wat soos dié in die illustrasie regs lyk. In lig van ’n verafgeleë voorwerp wat van die Aarde wegbeweeg, sal die spektraallyne dieselfde lyk, maar hul golflengte sal langer wees.
Tweeling
Nie-identiese tweelinge
Oorerflike faktore van sowel vaders- as moederskant speel 'n rol by die kans op 'n nie-identiese tweeling. Die kans vergroot ook namate die moeder ouer word. By Blankes word ongeveer twee maal meer nie-identiese tweelinge as identiese tweelinge gebore.
Rooiverskuiwing
Die meting van rooiverskuiwing
Uitgedruk in frekwensies is z die relatiewe verandering van die uitgestuurde frekwensie f0 ten opsigte van die waargenome frekwensie f.
As die rooiverskuiwing die gevolg is van die Doppler-effek omdat die ligbron met ’n snelheid v van die waarnemer wegbeweeg, is:
Tweeling
Identiese tweelinge
As die splitsing (verdeling) van die bevrugte eiersel reeds in 'n vroeë stadium plaasvind, gaan lê die twee dele afsonderlik in die baarmoederwand (uteruswand) en elke embrio kry sy eie embrionale vliese. Die plasenta kan gemeenskaplik wees. Indien die splitsing op 'n latere tydstip plaasvind, sal die twee embrio's net afsonderlike amnionvliese (binneste embrionale vliese) besit, met 'n gemeenskaplike plasenta en chorion (buitenste embrionale vlies).
Rooiverskuiwing
Die meting van rooiverskuiwing
Vir snelhede v wat baie kleiner is as die ligsnelheid c, geld die volgende formule vir ’n benaderde rooiverskuiwing:
Tweeling
Siamese tweelinge
Soms word ŉ tweeling gebore waarvan die twee kinders aan mekaar vasgegroei is. SuIke babas staan gewoonlik bekend as Siamese tweelinge en is vernoem na die broers Eng en Chang Bunker, wat gedurende die 19de eeu vanuit Siam (Thailand) na die Verenigde State gebring is om daar in 'n sirkus op te tree.
Die vergroeiings kan wissel van minder ernstig (byvoorbeeld vergroeiing van 'n gedeelte van die maagvel) tot baie ernstig, waar die kinders belangrike organe (soos die skedel, spysverteringskanaal of longe) deel. Oor die algemeen is dit dan nie moontlik om sulke tweelinge chirurgies te skei nie. Die meeste Siamese tweelinge sterf binne enkele dae, maar enkeles bereik wel 'n volwasse leeftyd. Embriologies is hulle identiese tweelinge wat ontstaan het uit een bevrugte eiersel wat nie volledig geskei het nie.
Swangerskap
Oor die algemeen is 'n tweelingswangerskap vir sowel die moeder as die kinders ongunstiger as 'n eenlingswangerskap. Die moeder het dikwels las van swangerskapbraking (emesis gravidarum) en swangerskapvergiftiging (toksikose). As die twee embrio's elkeen sy eie plasenta besit, sal daar 'n stryd om ruimte vir aanhegting daarvan plaasvind. Die embrio wat die grootste aanhegtingsoppervlakte verkry, sal die beste ontwikkel.
By identiese tweelinge met ŉ gemeenskaplike chorion en plasenta kan daar, naas die normale verbindings tussen die bloedvatstelsel van die moeder en die kinders, ook onderlinge verbindings wees tussen die bloedvatstelsels van die kinders (derde sirkulasie). In so 'n geval ondergaan een kind ŉ bloedverlies tot voordeel van die ander en sodoende word een kind met ernstige bloedarmoede gebore, terwyl die ander kind soveel bloed besit dat sy lewer beskadig kan word.
Geboorte
Tweelinge word oor die algemeen voor die veertigste swangerskapsweek gebore en hulle besit gewoonlik 'n lae geboortemassa. Die geboorte self verloop dikwels heeltemal normaal, maar soms word ernstige verloskundige probleme ondervind. So kan die een kind die geboortekanaal vir die ander een versper, terwyl dit ook kan gebeur dat by fetusse wat net een amnionholte besit, die twee naelstringe om mekaar verstrengel kan raak.
Weens die sterk neiging tot vroeggeboorte en veral by identiese tweelinge kom die toestand van hidramnion (binnevrugvlies-watersug) dikwels voor en daar bestaan ook 'n groter kans op 'n afwykende ligging by geboorte. In teenstelling met wat algemeen geglo word aangaande die opdoen van siektes, sterftes of algemene langtermynontwikkeling, maak dit geensins enige verskil of die kind eerste of laaste in die wêreld gekom het nie. Tussen die geboorte van die eerste en tweede kind verloop meestal ongeveer 15 tot 30 minute.
Ander meerlinge
Ander meerlinge kan ook ontstaan uit een of uit meer as een bevrugte eiersel(le). So kom daar byvoorbeeld drielinge voor wat uit een (identies), twee (twee lede identies maar derde nie) of drie (al drie verskillend) bevrugte eierselle afkomstig is.
'n Swangerskap van drieling, vierling, ensovoorts, bring weer meer risiko's vir die moeder mee as byvoorbeeld 'n tweelingswangerskap, terwyl die oorlewingskans van die kinders ook kleiner is. Die neiging tot vroeggeboorte is groter en die geboortemassa van die kinders is laer namate die aantal embrio's toeneem. Die gebruik van geneesmiddels (hormone) by bepaalde vorme van onvrugbaarheid het gelei tot ŉ toename in die aantal meervoudige geboortes, waaronder selfs enkele vyflinge en seslinge tel.
Hormoonbehandeling teen onvrugbaarheid lei tot die gelyktydige afskeiding van twee of meer eierselle en die meerlinge is dan gewoonlik ook nie identies nie. Tot op datum hou 'n negeling die rekord vir medies bevestigde meerlinge, maar daar is al enkele tienlinge aangemeld (onder andere in Brasilië en China). Al hierdie kinders is egter of doodgebore, of het binne enkele dae gesterf. Die grootste meerderheid van wie almal aan die lewe gehou kon word, is die Suid-Afrikaanse Rosenkowitz-sesling van Kaapstad.
Opvoeding en opvoedingsprobleme
Die versorging en ook die latere opvoeding van tweelinge het sy spesifieke fasette en probleme. Die voeding en versorging van meerlinge lewer veral praktiese probleme op omdat allerlei handelinge in meervoud uitgevoer moet word.
Hoe hierdie praktiese probleme ook al opgelos word, in baie gevalle is bykomende hulp nodig, veral gedurende die eerste maande na geboorte. Uiteenlopende menings bestaan wat die opvoeding van tweelinge betref, maar dit beteken nie dat daar geen sprake van eensgesindheid of ooreenstemming is nie. Die menings het veral betrekking op bepaalde aspekte van die tweeling se menswees en op die gewenste houding van die ouers en die omgewing daarteenoor.
As gevolg hiervan word gemeen dat dit beter is as die tweeling nie (soos so dikwels gebeur) dieselfde klere dra of name gegee word wat rym nie. Dit vergroot net die moontlikheid dat die kinders met mekaar verwar word, veral deur mense wat die kinders minder goed ken. Ook moedswillige speletjies met betrekking tot die ooreenkoms ("wie is wie") en dergelike dinge moet liefs vermy word. Daar word ook gemeen dat die verskille tussen die kinders, wat selfs by identiese tweelinge voorkom en gewoonlik deur veral die moeder opgemerk word, ten goede benadruk moet word, sodat die kinders byvoorbeeld hul eie belangstellings kan ontwikkel en elkeen sy eie vriende en vriendinne sal kry.
Of die proses waardeur jong kinders hulle self as 'n eie, aparte persoon ervaar, by tweelinge meer bedreig word as by eenlinge, is egter nie 'n feit nie. Die gedagtes hieroor berus naamlik te veel op kliniese gegewens (wat deur psigiaters onder nie-eksperimentele toestande versamel is). Hoewel daar reeds baie mediese, biologiese en psigologiese ondersoeke (onder andere na die oorerflikheid van intelligensie) op tweelinge en met besonderhede van tweelinge uitgevoer is, is daar nog baie min ondersoeke uitgevoer na die wyse waarop ouers en die omgewing op tweelinge inwerk en na die moontlike gevolge van die gedrag op die ontwikkeling van die tweeling.
Sebra-kalkoenvis
Die sebra-kalkoenvis (Dendrochirus zebra) is 'n seevis wat voorkom in die westelike Stille Oseaan, die Indiese Oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Zebra turkeyfish.
Identifikasie
Die vis leef in rotsagtige kusareas en aflandige riwwe in water wat tot 40 m diep is. Hulle is alleenlopers of kom in klein groepies voor en vreet klein vissies, krappe en garnale. Die vis is seldsaam.
Ibero-Amerika
Ibero-Amerika (Spaans: Iberoamérica, Portugees: Ibero-america) is 'n versamelnaam vir lande op die Amerikaanse kontinent waar Spaans of Portugees die voertaal is. Dit word onderskei van Latyns-Amerika, wat ook Franssprekende lande insluit.
In 'n wyder sin omvat Ibero-Amerika ook die Iberiese Skiereiland, oftewel Spanje, Portugal en Andorra. Hierdie lande het 'n histories-kulturele verbintenis. Hulle organiseer sedert die jare '90 van die 20ste eeu reëlmatig gesamentlike konferensies.
Silwerkarp
Die Silwerkarp (Hypophthalmichthys molitrix) is 'n varswatervis wat natuurlik voorkom in die Amoer- en Yangtzeriviere in Asië en in 1975 in Suid-Afrika losgelaat is. In Engels staan die vis bekend as die Silver carp.
Voorkoms
Die vis se lyf is silwer, groenerig grys aan die bokant en witterig aan die onderkant. Die oë is laer as die bek en die kop is groot. Die vis kan tot 1 m lank word.
Habitat
Die vis leef in staande of stadigvloeiende water en vreet hoofsaaklik plankton. Hulle beweeg ook stroomop om te broei; die eiers en larwes dryf dan stroomaf. Die vis is bekend vir sy spronge uit die water. Die vis kom voor in die Olifants-Limpoporivier-stelsels in Suid-Afrika.
Kearran Giovanni
Kearran Giovanni (gebore 16 Desember 1981) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse One Life to Live (1968), Major Crimes (2012), Beauty and the Beast (2012), en Designated Survivor (2016).
Severiano Ballesteros
Severiano "Seve" Ballesteros Sota (1957–2011) was ’n Spaanse beroepsgholfspeler wat talle toernooie (veral in die 1970’s en 1980’s) gewen het. Vanweë sy sjarme en gewildheid het die publiek hom dikwels 'Seve' genoem. In 1997 was hy die kaptein van die Europese Ryderbeker-span.
Ballesteros is op 9 April 1957 in Pedrena, Cantabria gebore. Hy het op 'n jong ouderdom begin gholf speel en het met 'n nommer-drie-yster in die vallei buite sy geboortedorp begin oefen. Hy het ook baie ervaring as joggie (caddie) vir ander gholfspelers opgedoen. Gedurende die jare 1970 en 1980 was hy een van die beste spelers ter wêreld.
Siekte en sterwe
Hy is op 12 Oktober 2008 met kwaadaardige breinkanker gediagnoseer, en het hierna verskeie kere 6-uurlange breinsjirurgie ondergaan om die gewas te verwyder. Hy sterf op 7 Mei 2011 in die ouderdom van 54.
Groepering (fotografie)
In fotografie, is groepering die algemene tegniek van die neem van verskeie skote van dieselfde onderwerp deur gebruik te maak van verskillende kameraverstellings. Groepering is nuttig en word dikwels aanbeveel in situasies waar dit moeilik is om 'n bevredigende beeld met 'n enkele skoot te verkry, veral wanneer 'n klein variasie in die beligtingparameters 'n relatief groot effek op die beeld tot gevolg het.
Outogroepering is outomatiese groepering deur gebruik te maak van 'n verstelling op die kamera wat 'n reeks skote sal neem, in teenstelling met die fotograaf wat die verstellings met die hand verander tussen elke skoot. Gegewe die tyd wat dit neem om met verskillende verstellings te eksperimenteer, word dit gewoonlik slegs vir statiese onderwerpe gebruik.
Beligtingsgroepering
Sonder verdere kwalifikasie, verwys die term goepering gewoonlik na beligtinggroepering - die fotograaf kies om een foto teen 'n gegewe blootstelling te neem, dan een of meer helderder, en een of meer donkerder, om daarmee die mees bevredigende beeld te kies. Tegnies kan dit bereik word deur die verandering van óf die sluiterspoed of die diafragma, of, met digitale kameras, die ISO spoed, of kombinasies daarvan. Beligting kan ook verander word deur die wysiging van die ligvlak, byvoorbeeld met behulp van neutrale-grys filters of die verandering van die mate van verligting van die onderwerp (bv. kunsmatige lig of 'n flits). Aangesien die doel hier is om die hoeveelheid beligting te verander, maar nie die visuele effek nie, word dit gewoonlik verkry deur die verandering van die sluiterspoed, vir so lank as wat dit haalbaar bly.
Beligtingsgroepering word aanbeveel vir die skiet van hoë-kontras onderwerpe en/of media met 'n beperkte dinamiese omvang, soos deursigtigheidsfilm of CCD sensors in baie digitale kameras.
Beligtingsgroepering word ook gebruik vir die skep van vervaag-in of vervaag-uit-effekte, byvoorbeeld in samewerking met multi-visie skyfievertonings, of in kombinasie met veelvoudige beligting of flits.
Beelde wat met behulp van beligtingsgroepering vervaardig is, word dikwels gekombineer in die na-verwerking om 'n hoë dinamiese omvangbeeld te skep wat bloot verskillende dele van die beeld verskillend belig het.
Marius Jonker
Marius Jonker (* 19 Junie 1968 in Kimberley, Noord-Kaap) was ’n Suid-Afrikaanse internasionale rugbyskeidsregter. Hy was een van Suid-Afrika se top rugbyskeidsregters en een van die skeidsregters vir die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk. Hy het gereeld opgetree in Curriebeker- en Superrugbywedstryde.
Groepering (fotografie)
Fokusgroepering
Fokusgroepering is nuttig in situasies met 'n beperkte velddiepte, soos makrofotografie, waar 'n mens 'n reeks blootstellings wil neem, maar met verskillende posisies van die fokale vlak eksperimenteer en daarna die een te kies wat die grootste gedeelte van die onderwerp in fokus het, of 'n kombinasie van die in-fokus gedeeltes van verskeie blootstellings digitaal gemanipuleer (fokusstapel). Die in-fokus gedeeltes word dan "gestapel", dus gekombineer in 'n enkele beeld.
Marius Jonker
Jonker het diens gedoen by talle internasionale wedstryde, insluitende middel-van-die-jaar toetse en die IRR Stille Oseaan Vyf-Nasiesreeks. Hy het saam met Wayne Barnes van Engeland en Nigel Owens van Wallis sy wêreldbekerdebuut by die Rugbywêreldbeker 2007 in Frankryk gemaak.
Hy het aan die einde van die 2014-seisoen uitgetree as skeidsregter met die internasionale kragmeting tussen Namibië en Duitsland, sy laaste wedstryd.
Groepering (fotografie)
Fokusgroepering
Fokusstapeling is 'n uitdaging, omrede die onderwerp nog steeds staties moet bly, en soos die fokuspunt verander, verander die vergroting (en posisie) van die beelde. Dit moet dan reggestel word met 'n geskikte toepassing, deur die manipulering van die beeld.
Kootjie van den Heever
Abraham Jacobus (Kootjie) van den Heever, (1906 - 1965) was ’n Suid-Afrikaanse skrywer, die jonger broer van C.M. van den Heever, is op 16 November 1906 op die plaas Poortjie in die distrik Trompsburg gebore as een van nege kinders (waarvan een vroeg oorlede is).
Lewe en werk
Sy ouers is Christiaan Mauritz van den Heever en Maria Elisabeth Oberholzer. Sy eerste onderrig ontvang hy aan 'n  klein plaasskooltjie op Krugerstasie naby Trompsburg. Daarna gaan hy skool op Suurspruit en hy matrikuleer later op Reddersburg.
Skryfwerk
As produktiewe skrywer lewer hy veral romans, kortverhale en jeugverhale. Vreemde vertes behandel die bekende tema van 'n  plattelandse meisie, Elsie, wat die Kalahari verlaat om haar in die Goudstad te vestig. Hier gaan sy 'n  onbesonne huwelik met 'n  mynwerker aan en word geestelik en liggaamlik geknak deur die groot stad.
Romans
Skagte beeld die mynwerkers lewe uit teen die agtergrond van gesin vetes, haelstorms, droogtes en botsing tussen 'n  eiesinnige vader en opstandige seun.
Danie se droom is 'n  weergawe van die emosionele lewe van 'n  plaasseun.
Die romans Meule van die dae, Moordkuil en Vure wat brand skryf hy saam met sy broer Giel.
Uitdraaipaaie is 'n  liefdesverhaal.
In Hoog is die offer is advokaat Brandt Vermeulen baie gelukkig getroud met Anita. Hulle huweliksgeluk word egter bedreig deur die oorerflike kranksinnigheid in Anita se familie.
Kortverhale
Sy kortverhaalbundel Vlugtige skaduwees is nie sonder verdienste nie en behandel veral die lewe van die armes op die platteland, telkens op humor-realistiese wyse geteken. Die karakters verdien met moeitevolle inspanning hul daaglikse stukkie brood en kyk verdrietig terug op verspeelde kanse en verlore geleenthede. Die titel is dus besonder gepas vir die uitbeelding van geknakte en gebroke lewens. Stryd se hoofkarakter is Hans Harmse, 'n  uitgeboer de boer wat as padwerker swoeg om sy groot gesin aan die lewe te hou. Hy hunker terug na die plaaslewe en worstel tevergeefs met die lewens vraagstukke. Gedurende die naweek kom hy as gevolg van 'n  besielende preek tot die oortuiging dat 'n  mens nie jou kruis moet sleep nie, maar Maandagmôre staan hy siek en mismoedig met sy pik by die gruisgate. Sy verbittering oor onbereikbare ideale kom tot uiting in 'n  wanhopige stryd teensy aartsvyand, die natuur. Hy begin dan om soos 'n  besetene die gruisklip te kap, waarna hy van inspanning ineenstort. In Lyding tob die bywoner, Ou Garing, ook oor die onregverdigheid van die lewe. Hy onthou die heerlikheid van vergange dae toe sy vrou hom nog gevoer het met allerhande lekkernye. Nou wurg die armoede hom, en elke dag se droë mieliepap laat hom so 'n vleislus kry dat hy 'n  skaap steel. Terwyl die gesin gulsig smul aan die skaap word hulle oorval deur die polisie wat ou Garing tronk toe vat. Deur wanhoop word die verarmde 'n  misdadiger. Wraak behandel die rassekonflik tussen wit en bruin. In die orige verhale bly die tekening oor die algemeen te oppervlakkig om 'n  blywende indruk te maak.
Gebroke lig het veral die verarmdes en mynwerkers in die stad as tema, terwyl dit ook 'n  aantal vlot geskrewe Kleurling sketse sonder veel diepgang bevat.
In Vlees van een vlees gaan die verhale merendeels oor die huweliksverhouding, maar die eenselwigheid van die karakters en die feit dat baie van die kortverhale eintlik anekdotes is, doen afbreuk aan die gehalte daarvan. Jana kry flikkerkopseer is 'n  humoristiese anekdote, met die neurotiese Jana met al sy kwale en klagtes wat eindelik nie kan onderskei tussen 'n  kopseer en die sonsverduistering nie. Hierdie verhaal word deur Daniel Hugo in die versamelbundel Tydskrif 2 opgeneem. Sy kortverhale Sy tuiskoms en Sy geskenk word opgeneem in die versamelbundel Geseënd is julle en 'n  uittreksel uit Jurgie en Dassievel in Mooi loop onder redaksie van G.H. Franz. Van sy verhale word ook opgeneem in ander versamel bundels soos Tien uitgesoekte kortverhale en Tydskrif 2, terwyl hy ook kortverhale publiseer in ander publikasies soos die Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring.
Jeugverhale
Vir die jeug skryf hy die Jurgie-reeks. Die verhale is episodies van aard, met die karakters wat die bindings middel is. Jurgie is 'n  plaasseun in die Vrystaat, wat saam met sy maats verskeie avonture belewe en kattekwaad aanvang. Die swart seuntjie Dassie vel is een van sy beste speelmaats. Die boeke in die reeks is Jurgie en sy maats, Dassievel en sy basie en Jurgie en Dassievel.
Drama
Wie 'n  ander jaag is 'n drama.
Publikasies
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:
1936 - Vlugtige skaduwees
1940 - Danie se droom
1941 1942 1943 - Brakgrond
1944 - Uitdraaipaaie
1945 1946 1948 - Die waters roep
1954 - Vlees van een vlees en ander verhale
1957 - Hoog is die offer
1960 - Vure wat brand (saam met Giel van den Heever)
1962 - Jurgie en Dassievel
Leucandrilla intermedia
Leucandrilla intermedia is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy parenkiem bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Leucandrilla en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1909 deur Row.
NG gemeente Stanford
duimnael|links|300px|Die NG kerk Stanford.
Andrew Rannells
Andrew Rannells (gebore 23 Augustus 1978) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Sex and the City 2 (2010), Bachelorette (2012), en The Intern (2015), en in die televisiereeks Girls (2012).
NG gemeente Stanford
duimnael|regs|220px|Die kerk van voor gesien.
duimnael|regs|160px|Ds. F.J. van der Merwe. Stanford was van 1935 tot 1941 sy eerste gemeente.
Die NG gemeente Stanford is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Overbergstreek van die provinsie Wes-Kaap. In 1985 was hier 127 doop- en 307 belydende lidmate, maar 30 jaar later was die getalle onderskeidelik 49 en 182, ’n afname in die sieletal van amper 47 persent.
Die dorpie Stanford, met sy pragtige natuurskoon en rustige lewensatmosfeer, is op die walle van die Kleinrivier geleë. Dis in 1857 gestig op die plaas Kleinrivier en genoem na die eienaar, sir Robert Stanford. Sedert 1861 was Stanford 'n buitewyk van die gemeente Napier. Dit was eers op 16 Januarie 1909 dat die kerkraad van Napier besluit het om 'n hulpprediker vir die Strandveldwyk, met Stanford as middelpunt, aan te stel. Maar omdat 'n proponent nie beskikbaar was nie, het die kerkraad eerw. P.J. van der Walt as tydelike hulpleraar aangestel. Hierdie toegewyde dienskneg en sy eggenote het geseënde pionierswerk in die Strandveldwyke Stanford, Gansbaai en Baardskeerdersbos gedoen. Hy het hierdie wyke ryp gemaak vir selfstandigwording, want op die sitting van die Swellendamse Ring te Ladismith op 14 Oktober 1913 is die gemeente Stanford tot 'n selfstandige gemeente verklaar, met die buitewyke Gansbaai en Baardskeerdersbos.
Met die stigting van die gemeente het daar 696 lidmaatsertifikate van die moedergemeente oorgekom. Skaars 31 jaar later (op 12 Augustus 1944) is op 'n kerkraadsvergadering 'n voorstel deur br. J.J. Germishuys ingedien, gesekondeer deur br. J.P. le Roux: "Die Raad versoek beleefdelik die Ringskommissie (van die Ring van Caledon) om andermaal die wyke Gansbaai en Baardskeerdersbos te kom besoek, om die moontlikheid van afstigting van genoemde wyke tot 'n aparte gemeente te bespreek." Dit blyk dat die kerkraad en Ringskommissie ook nie versuim het "om die yster te smee onderwyl dit heet is nie", want net die volgende maand (20 September) is op 'n spesiale vergadering van die kerkraad saam met- die Ringskommissielede eenparig tot afstigting met 700 lidmate, van die wyke Gansbaai en Baardskeerdersbos besluit; Stanford sou met 500 lidmate agterbly. Vir die betere bearbeiding van die drie wyke was dit 'n verstandige stap.
Die eerste Dankfeesbasaar in 1914, deur die drie wyke saam, het sowat £400 ingebring. Die Dankfeesbasaar (in 1951) van Stanford alleen, het oor die £1 600 gelewer. Die gemeente se kerkgebou, wat die medewerker van Ons gemeentelike feesalbum (1952) beskryf het as "een van die mooiste kerke in hierdie omgewing", is op 7 Mei 1927 ingewy. Die argitek was Wynand Louw van die Paarl, wat ook Napier se kerk ontwerp het. Van sy stigting tot in eersgenoemde jaar het in die gemeente die volgende leraars gedien: F.W. Koch (1914–'17), M.N.J. van Rensburg (1918–'28, wat die kerk se hoeksteen gelê het), J.C.G. Kotze (1929–'33), S.J.L. Marais (1933–'41), P.F. de V. Muller (1942–'45), W.A. Marais (1945–'47) en W.J. du Toit (1947–'49). Sy opvolger, ds. N.F.P. Burger, is op 26 Februarie 1950 op Stanford bevestig.
Pentaprisma
'n Pentaprisma is 'n vyfkantige reflekteerprisma wat gebruik word om 'n ligstraal te laat afwyk deur 'n konstante 90°, selfs indien die invalsbundel nie teen 90° met die prisma is nie.
Die bundel weerkaats twee keer binne die prisma, wat die oordrag van 'n beeld deur 'n reghoek sonder omkeer veroorsaak (dit is, sonder die verandering van die beeld se willekeur) soos wat 'n gewone reghoekprisma of spieël sou.
Die refleksies in die prisma word nie veroorsaak deur die totale interne weerkaatsing nie, omdat die strale inval op 'n hoek minder as die kritiese hoek (die minimum hoek vir totale interne weerkaatsing). In plaas daarvan, word die twee vlakke belaag om spieëloppervlaktes te vorm. Die twee teenoorgestelde oordragvlakke word dikwels bedek met 'n antirefleksielaag om vals refleksies te verhoed. Die vyfde vlak van die prisma word nie opties benut nie, maar vervul 'n doel wat andersins 'n ongemaklike hoek tot gevolg sou hê by die twee weerspieëlde vlakke.
Gærum
Gærum is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek in die Frederikshavn-munisipaliteit. Dit het 684 inwoners (2008).
Triakontaschoinos
Die Triakontaschoinos (Grieks: Τριακοντάσχοινος) is die Griekse naam vir 'n deel van Nubië wat geleë was tussen die eerste en tweede katarakte (stroomversnellings) van die Nylrivier. Die naam beteken dertig (τριακοντα) myl (σχοινος) en die gebied van dertig myl Nyldal lê suid van die twaalfde myl van die dodekaschoinos.
Die gebied is partykeer ingelyf by Egipte en dan opnuut by Nubië of Koesj. Dit is belangrik vanweë die goudmyne in die Oostelike Woestyn van Nubië, wat aan Nubië sy Egiptiese naam gegee het. (Noebty is goud in Egipties). In 274 v.C. het Ptolemeus II die gebied op die Koesjiete verower.
Hoërskool Durbanville
Die Hoërskool Durbanville is 'n Afrikaanse hoërskool geleë in Durbanville. Die skool is meer as 185 jaar oud. Die huidige skoolhoof is George Germishuys wat in 1997 aangestel is.
Francois Krige
Francois Krige (20 Julie 1913 – 19 Februarie 1994) was ’n Suid-Afrikaanse kunstenaar. Hy is op Uniondale in die Klein-Karoo gebore. Hy was die seun van die Springboksenter Japie Krige en die skryfster Sannie Uys, en die broer van die digter Uys Krige. Krige het hom egter van die kalklig sowel as sy beroemde familie gedistansieer ten einde sy kuns in relatiewe isolasie te beoefen. Hy het ’n besonderse vaardigheid gehad om met die minimum lyn ’n vertolking te kon weergee, en is daarom veral bekend vir sy pen- en inktekeninge. Sy werk word gekenmerk deur eenvoud en ’n spesifieke aanvoeling vir die Suid-Afrikaanse werklikheid. Sy oeuvre omvat ’n wye verskeidenheid van onderwerpe, waaronder see- en visserstonele, landelike tonele, studies van die Maleierbuurt, stillewes, portrette en die dierelewe.
Lewe en loopbaan
Krige het aanvanklik aan die Michaelis-kunsskool onder die beeldhouer H.V. Meyerowitz gestudeer, en daarna onder Vasquez Diaz in Spanje, en in Antwerpen en Florence.
Nadat hy sy studies aan die Michaelis-kunsskool voltooi het, het hy saam met sy broer Uys gereis en in die dertigerjare kuns gestudeer in Spanje en die Lae Lande. By sy terugkeer na Suid-Afrika het hy ’n lid van Die Nuwe Groep geword, saam met kunstenaars soos Gregoire Boonzaier en Walter Battiss. Hy het ook sy broer Uys se boek Sol y Sombra en Jaffie van Eitemal geïllustreer. Gedurende 1940–1945 het hy diens gedoen as oorlogkunstenaar in Noord-Afrika en Italië.
Krige het by verskeie geleenthede in Johannesburg en Pretoria uitgestal. Van sy werk is ook ten toon gestel tydens die Venesiese Biënnale in 1952, die Van Riebeeckfeestentoonstelling in dieselfde jaar en die Suid-Afrikaanse tentoonstelling wat in 1958 na Nederland, België en Duitsland gestuur is.
Ander fassinerende fasette van sy loopbaan sluit in die skets van Geallieerde bedrywighede in die westelike woestyn en Italië tydens die Tweede Wêreldoorlog; sy staptogte in die Himalaja-gebergte; en sy reise na die Kalahari ten einde saam met die Kung Boesmans te woon en hul leefstyl in tekeninge op te teken. Alhoewel Krige se werk sterk bewonder is, is sy skilderye egter nie aan die wye publiek bekendgestel nie, maar slegs aan ’n klein kring kunsliefhebbers.
In 1949 het die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ’n medalje aan hom toegeken ter erkenning van sy skilder- en grafiese kuns.
Ontdekkingsreisigers in Siberië
In die 16de eeu is Siberië geleidelik deur Rusland verower. Die Kosakleier Jermak het Siberië in 1580 met 1 636 man binnegetrek, al met die Tagil- en Toera-rivier langs. Die volgende jaar het hulle Isker, die tuiste van khan Koetsjoem van die Siberiese Khanaat verower. Koetsjoem het na die steppe gevlug en sy gebied aan Jermak afgestaan. Dié het Siberië volgens die destydse tradisie aan tsaar Iwan die Verskriklike oorhandig en so die guns van die tsaar gewen.
Vanaf die 17de eeu het talle Russe na Siberië gereis en voorheen onbekende gebiede en riviere ontdek. Van die bekendste ontdekkers was:
Doppler-effek
Die Doppler-effek (of Doppler-verskuiwing) is die verandering in frekwensie van ’n golf vir ’n waarnemer wat beweeg of waarheen/waarvandaan die bron van die golf beweeg. Dit word algemeen gehoor in byvoorbeeld die sirene van ’n ambulans wat na die waarnemer beweeg en daarna wegbeweeg. Die frekwensie wat waargeneem word, is hoër (in vergelyking met die uitgestuurde frekwensie) terwyl dit na die waarnemer beweeg, dit is dieselfde by die waarnemer en laer wanneer dit wegbeweeg.
Die effek is genoem na die Oostenrykse fisikus Christian Doppler, wat dit in 1842 in Praag bekendgestel het.
Die relatiewe verandering in frekwensie kan as volg verduidelik word. Wanneer die bron van die golwe na die waarnemer beweeg, word elke opeenvolgende golf uitgestuur van ’n posisie nader aan die waarnemer as die vorige golf. Daarom neem elke golf effens korter om die waarnemer te bereik as die vorige een. Dus word die tyd tussen die opvolgende golwe al hoe korter en die frekwensie dus al hoe hoër. Wanneer die bron wegbeweeg, is elke golf langer as die vorige een en word die frekwensie dus al hoe laer.
León, Meksiko
León (Spaans amptelik: León de los Aldama) is die hoofstad en grootste stad van die Meksikaanse deelstaat Guanajuato en dit is op 20 Januarie 1576 deur Spanjaarde onder Martín Enríquez de Almanza gestig. Die stad het in 2020 'n bevolking van 1 721 199 en van 2 140 354 in die metropolitaanse gebied gehad en beslaan 'n oppervlakte van 1 219,67 km².
Doppler-effek
Vir golwe wat in ’n medium voortplant, soos klankgolwe, is die snelheid van die waarnemer en van die bron relatief tot die medium waarin die golwe uitgestuur word. Die totale Doppler-effek hang dus af van die beweging van die waarnemer, van die bron en van die medium. Elk van hierdie effekte word apart ontleed.
León, Meksiko
León is geleë sowat 400 km noordwes van die metropolitaanse gebied van Meksikostad, noordoos van die stede Guadalajara en Zapopan en suid van Monterrey.
Die verwerking van leer word as belangrikste nywerheidsektor van die stad beskou. Die vrugbare riviervallei rondom die stad word gebruik vir intensiewe landbou en naby die stad word goud-, silwer- en kopermyne bedryf. Dit was een van die gasheerstede tydens beide die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970 en FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986.
Doppler-effek
Vir golwe wat nie ’n medium benodig nie, soos liggolwe, hoef net die relatiewe verskil tussen die snelheid van die waarnemer en van die bron in ag geneem te word.
Batoe Khan
Batoe Khan (Mongools: Бат хаан, Russies: хан Баты́й, Chinees: 拔都, Tataars: Бату хан; omstreeks 1207–1255), ook bekend as Sain Khan (Mongools: Сайн хаан, Goeie Khan) en tsaar Batoe, was ’n Mongoolse heerser en die stigter van die Oeloes van Djotsji (of Goue Horde), die sub-khanaat van die Mongoolse Ryk. Batoe was die seun van Djotsji en kleinseun van Djengis Khan. Sy oeloes was die hoofstaat van die Goue Horde, wat sowat 250 jaar lank oor die huidige Rusland, Oekraïne, Moldowa, Kasakstan en die Kaukasus geheers het nadat hy ook die leërs van Pole en Hongarye verslaan het. Ná die dood van Djengis Khan se seuns het Batoe die mees gerespekteerde prins geword, wat agha ("ouer broer") genoem is in die Mongoolse Ryk.
Vroeë jare
Ná die dood van sy seun Djotsji het Djengis Khan Djotsji se erfenis aan sy seuns gegee. Die Groot Khan het Batoe egter die khan van die Oeloes van Djotsji gemaak. Djotsji se oudste seun, Orda Khan, het ook saamgestem dat Batoe hul pa moet opvolg. Djengis se jongste broer, Temüge, het die kroningsplegtigheid bygewoon as Djengis se amptelike verteenwoordiger. Toe Djengis in 1227 sterf, het hy 4 000 Mongoolse mans aan Djotsji se familie nagelaat. Djotsji se grond is tussen Batoe en sy ouer broer, Orda, verdeel. Orda se Wit Horde het geheers oor rofweg die gebied tussen die Wolga en die Balchasj-meer, terwyl Batoe se Blou Horde oor die grondgebied wes van die Wolga regeer het.
In 1229 het Ögedei drie leëreenhede onder Kuchdei en Soendei gestuur om die stamme aan die Laer-Oeralrivier te verower. Batoe het by Ögedei se militêre veldtog aangesluit teen die Jin-dinastie in Noord-China terwyl sy jonger broer in die weste teen die Basjkirs, Koemane, Protobulgare en Alane geveg het. Ondanks groot weerstand van hul vyande het die Mongole groot stede van die Jurge verower en die Basjkirs hul bondgenote gemaak. In die 1230's het Ögedei grond in Shanxi, China, gegee aan Batoe en die familie van Djotsji.
Verowering van Kiëf-Roes
Ná die oorlog teen die Jin-dinastie het Batoe se oom die Groot Khan Ögedei hom gelas om westerse gebiede te verower. In 1235 het Batoe, wat vroeër in bevel was van die verowering van die Krim-skiereiland, ’n leër van moontlik 130 000 man gekry vir die inval in Europa. Sy neefs Güyük, Büri, Möngke, Khulgen, Khadan en Baidar en die Mongoolse generaals Soeboetai, Boroldai en Menggoeser is deur Ögedei gelas om hom te help. Die leër, wat eintlik deur Soeboetai aangevoer is, het die Wolga in 1326 oorgesteek en Wolga-Bulgarye ingeval. Dit het hulle ’n jaar geneem om die weerstand van die Wolga-Bulgare, Kiptsjake en Alane af te breek.
In November 1237 het Batoe Khan afgevaardigdes na die hof van Joeri II van Wladimir gestuur en geëis dat die prins trou aan hom sweer. Toe Joeri weier, het die Mongole Rjazan beset. Ná ’n bloedige geveg van ses dae is die stad geheel en al verwoes, en dit is nooit weer tot sy destydse glorie herstel nie. Joeri het sy seuns gestuur om die horde te keer, maar hulle is verslaan. Nadat die horde Kolomna en Moskou afgebrand het, het hulle Wladimir op 4 Februarie 1238 beleër. Drie dae later het hulle die hoofstad van Wladimir-Soezdal verower en tot die grond afgebrand. Die grootprins se gesin het in die brand omgekom, terwyl hy noordwaarts gevlug het. Nadat hy die Wolga oorgesteek het, het hy ’n nuwe leër op die been gebring wat op 4 Maart heeltemal deur die Mongole uitgewis is.
Batoe Khan het hierna sy leër in kleiner eenhede verdeel wat 14 stede van Kiëf-Roes geplunder het: Rostof, Oeglitsj, Jaroslawl, Kostroma, Kasjin, Ksnjatin, Gorodets, Halitsj, Pereslawl-Zalesski, Joeriëf-Polski, Dmitrof, Wolokolamsk, Twer en Torzjok. Die moeilikste stad om te verower was Kozelsk, waarvan die seun-prins Titus en die inwoners die Mongole sewe weke lank afgeweer het.
Die enigste groot stede wat nie verwoes is nie, is Smolensk, wat oorgegee het en onderneem het om belasting te betaal, asook Nowgorod en Pskof, wat die Mongole nie kon bereik nie weens die afstand en groot vleilande.
In die somer van 1238 het Batoe die Krim verwoes. In die winter van 1239 het hy Tsjernigof en Perejaslaf verower. Ná ’n beleg van ’n paar dae in Desember 1240 het die Mongole Kiëf bestorm en dit ook verwoes.
Inval van Sentraal-Europa
Die Koemaanse vlugteling het skuilplek gesoek in die Koninkryk van Hongarye. Batoe het minstens vyf boodskappers na koning Béla IV gestuur om hom te vra om die Koemane uit te lewer, maar hulle is almal vermoor. Batoe Khan besluit toe "om die finale see te bereik" waar hulle nie verder kon gaan nie. Sommige historici meen Batoe wou hoofsaaklik sy toekomstige veiligheid verseker teen die Europeërs, met die moontlikheid van nog latere invalle. Die meeste glo hy wou die hele Europa binneval sodra sy magte gereed was.
In Desember 1241 het Batoe en Soeboetai hul planne gefinaliseer om Oostenryk, Italië en Duitsland binne te val toe hulle die nuus kry dat Ögedei Khan gesterf het. Batoe moes noodgedwonge terugkeer na Mongolië vir die raad van prinse waar ’n nuwe Groot Khan verkies sou word. In die lente van 1242 het die Mongole teruggetrek. Batoe was ’n potensiële kandidaat vir Groot Khan, maar hy is nie verkies nie.
Onderkoning en botsing met Güyük
Nadat Batoe aan Hongarye onttrek het, het hy kamp opgeslaan aan die oewers van die Wolga. Toe hy genooi word om die volgende keiser van die Mongoolse Ryk te help kies, het Batoe verklaar hy sou nie binnekort enige prinslike rade kon bywoon nie, en so het hy die verkiesing met ’n paar jaar vertraag. Eindelik is Güyük in 1246 tot Groot Khan verkies, terwyl Batoe se broers die Djotsji-lyn verteenwoordig het. Batoe het die onderkoning van die hele westelike deel van die ryk geword; hy het roetinesake tussen die Russiese prinse hanteer, die goewerneurs van Iran aangestel en afgevaardigdes van die Kaukasus ontvang.
In Batoe se afwesigheid het die Mongole wat agtergebly het Mstislaf, die prins van Rilsk in Kiëf-Roes, vermoor. Toe Batoe terugkeer, het hy grootprins Jaroslaf II van Wladimir ontbied en hom aangestel as opperheerser oor die ander Russiese prinse. Hy het hom na Mongolië gestuur om te help met die kroning van Güyük Khan in 1246, maar Jaroslaf is daar vergiftig.
Die wantroue tussen Batoe en Güyük het toegeneem, en Güyük het die amptenare in Iran en die Kaukasus met sy eie manne vervang. Güyük het Aleksander Nefski en Andrei II van Kiëf-Roes intussen goed ontvang. Andrei is die troon van Wladimir-Soezdal gegee en Aleksander Suid-Rusland. Toe Güyük weswaarts trek, is Batoe gewaarsku dat hy eintlik die Groot Khan se teiken is. Toe Güyük hom ontbied, het Batoe tyd probeer wen. Voordat hy Güyük kon ontmoet, is die Groot Khan skielik dood.
Möngke en Batoe
’n Geleentheid het ontstaan om die heerskappy van die Huis van Ögedei te beëindig en Batoe was vas van plan om dit reg te kry. Hy het egter Güyük se hoofvrou, Oghul Qaimish, toegelaat om ná sy dood as regent te heers. Toe Batoe siek was, het sy neef Möngke op sy ma se aanbeveling na die Oeloes van Djotsji gereis om hom te besoek.
In 1250 het Batoe eindelik ’n prinslike raad in sy eie gebied byeengeroep. Baie koninklikes het geweier om ’n byeenkoms buite Mongolië self by te woon. Die raad wou hom kies as Groot Khan, maar Batoe het nie belanggestel nie. Hy het Möngke benoem wat ’n Mongoolse leër in Kiëf-Roes, Hongarye en die Kaukasus gelei het. Weens die beperkte bywoning van die raad is die wettigheid daarvan betwis. Batoe het Möngke toe onder beskerming van sy broers Berke en Toechtemoer en sy seun Sartaq gestuur om ’n prinslike raad in die hartland van Mongolië by te woon. Möngke se ondersteuners het Oghul Qaimish en ander koninklikes genooi om die vergadering by te woon, maar hulle het geweier omdat hulle van mening was dat die volgende Groot Khan uit die afstammelinge van Ögedei gekies moes word. Eindelik is Möngke in 1251 aangewys as Groot Khan van Mongolië en hy het die ander koninklikes gestraf vir hul teenkanting.
Sirkonium
Kenmerke
Sirkonium is 'n glansende gryswit metaal en het 'n buitengewone hoë weerstand teen korrosie. Sirkonium is ligter as staal met 'n hardheid soortgelyk aan dié van koper. As die metaal fyn verdeel word kan dit spontaan ontbrand in kontak met lug, veral by hoë temperature (die soliede metaal is brand egter nie so maklik nie). Sirkonium-sinklegerings word magneties by temperature onder 35 K. Die oksidasietoestand van sirkonium is gewoonlik +4, maar die +3 en +2 toestande kan ook verkry word.
Batoe Khan
Möngke en Batoe
Intussen het grootprins Andrei II met ander prinse van die westelike Kiëf-Roes saamgesweer en die Mongole so aanstoot gegee. Batoe het ’n strafekspedisie gestuur, waarna Andrei na Pskof en van daar na Swede gevlug het. Die inwoners van Wladimir is kwaai gestraf. Danksy Aleksander Nefski se vriendskap met Batoe se seun Sartaq het Batoe hom in 1252 aangestel as grootprins van Wladimir, en dus Russiese opperheerser.
Sirkonium
Gebruike
Die hoofgebruike vir sirkon (ZrSiO4) is in vuurbestande voerings, gietsand en in keramieke. Sirkon word ook as 'n natuurlike edelgesteente bemark vir gebruik in juwele en die oksied daarvan word verwerk om kubiese sirkonia (hier links in beeld) te maak, wat 'n skitterende, helder kristal vorm en as plaasvervanger vir diamant gebruik word.
Batoe Khan
Möngke en Batoe
Tydens Möngke se heerskappy het Batoe se aansien as koningmaker en onderkoning van die weste van die ryk ’n hoogtepunt bereik.
Sirkonium
Ander gebruike
In 2007, het sirkonium ongeveer $150/kg gekos.
Batoe Khan
Möngke en Batoe
Batoe, Möngke en ander Mongoolse prinse het geheers oor die gebied van Afganistan tot Turkye. Voordat hy in 1256 dood is, het Batoe staatsake gelaat in die hande van sy seun Sartaq, wat hom opgevolg het.
Sirkonium
Hafnium vrye sirkonium
Reaktorgraad sirkoniumlegerings moet van hafniumvrye sirkonium vervaardig word aangesien hafnium 'n baie hoë neutron absorpsiedeursnee het wat 600 keer hoër is as dié van sirkonium is. Kommersiële sirkonium bevat gewoonlik 1-5% hafnium wat verwyder moet word. Hierdie verwyderingsproses is uiters moeilik (sirkonium en hafnium is twee van die moeilikste elemente om van mekaar te skei). Twee hoofprosesse wat gebruik word is: vloeistof-vloeistof ekstraksie wat die verskil in oplosbaarheid metaaltiosianate in metielisobutielketoon (MIBK) uitbuit en ekstraktiewe distillasie. Die resulterende reaktorgraad sirkonium word gebruik in die vervaardiging van beheerstawe.
Geskiedenis
Sirkonium (afkomstig vanuit die Arabiese woord zarkûn of die Persiese woord zargûn wat "goudagtig" beteken) is in 1789 ontdek deur Martin Heinrich Klaproth en in 1824 geïsoleer deur Jöns Jakob Berzelius.
Daar word reeds in Bybelse geskrifte na die sirkonium-bevattende mineraal sirkon verwys. Die feit dat die mineraal 'n nuwe element bevat het was onbekend totdat Klaproth 'n monster uit Ceylon in die Indiese Oseaan geanaliseer het. Hy het die nuwe element Zirkonertz (sirkonia) gedoop. Die onsuiwer metaal is vir die eerste keer deur Berzelius geïsoleer deur 'n mengsel van kalium en kaliumsirkoniumfluoried te verhit in 'n ysterbuis. Suiwer sirkonium is eers in 1914 voorberei.