cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paul Robeson
Hy word onthou vir sy kenmerkende diep en sonore basstem, as een van die vernaamste vertolkers van Eugene O'Neill se toneelstukke, as meesterlike vertolker van Othello (wat ook die laaste rol was wat hy in 1959 in Stratford-upon-Avon gespeel het), as kampvegter vir die regte van Walliese mynwerkers, en as 'n simboolfiguur vir menseregte en swart selfbewussyn.
Eerbewyse deur die Duitse Demokratiese Republiek
In die Verenigde State se rassistiese klimaat gedurende die 1920's is Paul Robeson nooit 'n kans gegun om sy Amerikaanse droom van 'n loopbaan as advokaat en professionele voetbalspeler te verwesenlik nie. Sy enigste perspektief was 'n loopbaan as sanger en akteur. Die vernedering, wat hy in sy geboorteland ervaar het, kontrasteer met die verering wat hy in sosialistiese Europese lande geniet het.
Die Humboldt-universiteit te Berlyn se Filosofiese Fakulteit het aan Paul Robeson op 5 Oktober 1960 'n eredoktorsgraad toegeken as
Fortführer der Tradition Thomas Jeffersons, des Kämpfers gegen die Sklaverei John Brown, des Negerrevolutionärs Frederick Douglas, Abraham Lincolns und Franklin Roosevelts.
Die DDR-posdiens Deutsche Post het Paul Robeson postuum met 'n spesiale posseël vereer wat op 22 Maart 1983 uitgereik is. Die seël het die opskrif Vir vrede - teen rassisme in Duits, Russies en Engels gedra.
Paul Robeson het dankbaarheid betoon vir al die gunsbewyse. In 1960 het die DDR-staat ongewone lof ontvang:
I have seen the real Germany, the human Germany, humane Germany. Those who are inheritors, yes, of Beethoven's "Alle Menschen werden Brüder".
Eksterne skakels
Amerikaanse opinies Russiese opinies
Mercedes-Benz G-klas
Die Mercedes-Benz G-Klas, soms genoem G-Wagen (afkorting vir Geländewagen, "oorlandvoertuig"), is 'n middel-grootte vierwieldryf luukse SNV wat sedert 1979 vervaardig word deur Magna Steyr (voorheen Steyr-Daimler-Puch) in Graz, Oostenryk en bemark en verkoop word deur Mercedes-Benz. In sekere markte is dit verkoop onder die Puch naam as die Puch G. Die G-wagen word gekenmerk deur sy bonkige stilering en kas-op-raam konstruksie. Dit maak gebruik van drie tenvolle-sluitewenaars, een van die min voertuie om oor so 'n funksie te beskik. Ten spyte van die bekendstelling van 'n plaasvervanger, die eenheidsbak SNV Mercedes-Benz GL-klas in 2006, is die G-Klas nog steeds in produksie en bly een van die langsgeproduseerde Mercedes-Benz'e in Daimler se geskiedenis, met 'n leeftyd van langer as 35 jaar. Slegs die Unimog oortref dit.
Geskiedenis
Die G-klas is ontwikkel as 'n militêre voertuig na 'n voorstel deur die Shah van Iran (destyds 'n beduidende Mercedes-aandeelhouer) aan Mercedes en word aangebied as 'n burgerlike weergawe sedert 1979. In hierdie rol word daar soms na verwys as die "Wolf" en LAPV Enok. Die Peugeot P4 is 'n variant van die G-klas, wat onder lisensie vervaardig word, maar met 'n Peugeot-enjin en ander onderdele.
Tot 2002 was die voertuig nie by Mercedes-Benz-agente in die Verenigde State van Amerika beskikbaar nie, hoewel dit voorafgegaan is deur grysmarkinvoere waarvan selfs die basiese modelle sessyferpryse in die 1990's gehaal het. Die model het afgeskop in 2002 as die Mercedes-Benz G500 met 'n V8-petrolenjin en haal reeds 'n verkoopsyfer van 3 114 eenhede daardie jaar.
Die sogenaamde "off-road" voertuie word erg gespot in die VSA, weens hul wydverspreide slegs-teerpad gebruik (asook ander 4x4 SUV's verwant aan die G-Klas), maar dit is inderdaad bedoel vir swak padtoestande wat soms 'n saak van lewe-of-dood beteken. Verder is dit vir menige bestuurders die enigste manier om by die werk uit te kom in gure weer, soos sneeu of oorstroomde paaie.
Beskikbare variante en modelle
In sy ruim meer as dertigjarige bestaan is die buitekant min verander. Die enjins is wel voortdurend vervang met beter weergawes, en die binneruim het oor die jare reeds 'n paar opknappings ondergaan. In 2010 het die "G-Klasse 30th Edition" op die mark verskyn, wel as 'n besonderse jubileummodel.
Die Mercedes-Benz G-klas kan bestel word in verskillende uitlegvariante, naamlik 'n bakkie, ambulans, bussie, 'n kort stasiewa, 'n lang stasiewa, kabriolet, 'n militêre verkenningsvoertuig en 'n verlengde wa met agterdeure. Daar is beide diesel- en petrolmodelle beskikbaar.
Die Mercedes-Benz G-klas behels drie tiperinge oor die jare heen, met die 460 as die eerste G-klas. In 1990 verskyn die luukse weergawe met 'n meer verpersoonlikte binneruim, die "463 Baureihe". Deurdat die 463 feitlik só luuks geword het, het die 461 sy nismark behou as eenvoudige weergawe met weefstofbekleding en 'n eenvoudige binnekant. Hierdie model was nog lánk beskikbaar vir nutsklante soos boere, die brandweer, konstruksie, ens.
Die G-klas word deesdae gekenmerk deur sy klassieke voorkoms, sy seldsame verskyning en sy luukse binneruim, wat nie minderwaardig staan teen Mercedes se topklassedans nie. Die G-klas is één van die mees waardevaste motors wat daar op die oomblik te koop is. Die vraag na die G-klas is baie hoog en sedert die stygende gewildheid van die SUV-segment het verkope sterk gestyg, veral in die Verenigde State.
In 2004 het Mercedes Benz met die G55 Kompressor vorendag gekom, 'n 476 pk sterk G-Klasse, gebou deur die inhuis-sportversteller AMG. Die G-klas word in Graz gebou deur Steyr-Daimler-Puch; 'n industriële verbond wat al reeds 30 jaar die produksie van die G-klas behartig. Die motor word grootliks met die hand gebou.
93
Die jaar 93 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 93ste jaar van die 1ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Elaine Taylor (aktrise)
Elaine Taylor (gebore 17 Oktober 1943) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Casino Royale (1967) en The Anniversary (1968), en in die televisiereekse BBC Play of the Month (1965) en Stage 2 (1971).
Seoel
Seoel (Koreaans: 서울, [sʰʌul],, letterlik: "hoofstad") is die hoofstad en grootste stad van Suid-Korea, geleë in die uiterste noordweste van die land en net 56 km suid van die grens met die kommunistiese Noord-Korea. Seoel is, met 'n bevolking van byna 10 miljoen, een van die grootste stede ter wêreld en het 'n oppervlakte van 605,21 km². 'Seoul' kom van die Koreaanse woord vir "hoofstad". Seoel was die gasheerstad vir beide die Olimpiese Somerspele 1988 en Paralimpiese Somerspele 1988, asook een van die vergaderplekke van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002 wat Japan en Suid-Korea saam aangebied het.
Seoel se ongekende groei van 'n rustige residensiestad met 'n halfmiljoen inwoners voor die begin van die Korea-oorlog in 1950 tot een van die belangrikste wêreldmetropole weerspieël die geskiedenis van Suid-Korea en sy hard werkende bevolking wat in enkele dekades die transformasie van 'n bitterarm land tot een van die voorste nywerheidslande op aarde bewerkstellig het. Met 'n bevolking van meer as tien miljoen (na wie as Seoeliete verwys word) kwalifiseer Seoel as 'n megastad. Sy metropolitaanse gebied Sudogwon, waar met 25 miljoen inwoners die helfte van Suid-Korea se bevolking saamgetrek is, is die tweede grootste op aarde na dié van Tokio-Jokohama in Japan en sluit die miljoenestede Incheon en Suwon asook die provinsie Gyeonggi in.
Ondanks Seoel se nuwe status as tegnologiese megastad hou sy bewoners, net soos ander Suid-Koreane, daarvan om in die veiligheid van oorgelewerde kulturele en religieuse tradisies gewortel te bly wat vrolike feeste insluit. Dit maak van Seoel 'n stad met aantreklike kontraste soos min op aarde – insluitende een van die mees gesofistikeerde kulinêre tradisies. Net soos moderne tegnologie (met elektroniese verbruikersware wat van mikrogolfoonde tot rekenaars en slimfone strek) vind Suid-Koreaanse ontwerpkuns, argitektuur, modes en musiekstyle soos K-pop, waarvan Seoel die bakermat is, ingang tot die westerse hoofstroomkultuur.
Ligging
Die stad lê in die noorde van Suid-Korea naby die grens met Noord-Korea. Die stad word in twee verdeel deur die Hanrivier, 'n historiese seeweg en handelsroete na China wat soos 'n groot "W" deur die stadsgebied kronkel en grootliks bygedra het tot Seoel se ontwikkeling. Die onmiddellike omgewing van die hoofstad weerspieël Suid-Korea se bergagtige karakter (bergreekse beslaan sowat 70 persent van die totale oppervlakte). So is die betreklik plat terrein van Seoel se stadsgebied, wat in die Hanriviervlakte geleë is, omring deur berge wat maklike oriëntasiepunte vorm – afgesien van hulle toeristiese gewildheid as bestemming vir staptoere. Die gemiddelde hoogte in Seoel is 86 meter bo seevlak.
Metropolitaanse gebied Sudogwon
Administratief vorm die stede net soos die provinsie selfstandige eenhede. So word Seoel as "Besondere stad" bestuur – 'n titel wat aandui dat die stad aan Suid-Korea se nege provinsies gelykgestel is. Incheon word as 'n metropolitaanse stad bestuur, terwyl Suwon as setel van die provinsiale regering fungeer.
Klimaat
Die klimaat van Seoel word beskou as beide 'n vogtige kontinentale klimaat en 'n subtropies-vogtige klimaat, want die stad lê op die grens van hierdie twee klimaatsones. Somers is gewoonlik warm en vogtig en die winters koud en droog. Die stad kry gemiddeld 28 dae sneeu per jaar. Die gemiddelde minimumtemperatuur in Januarie is -6˚C en die gemiddelde maksimumtemperatuur in Augustus is 29,5˚C.
Geskiedenis
Nedersetting in die gebied dateer uit prehistoriese tye, toe klein Neolitiese gemeenskappe ongeveer 20 000 jaar gelede langs die Hanrivier gewoon het. Die stad Wiryeseong, gestig as die hoofstad van Paekche (ook gespel Baekje), een van Suid-Korea se Drie Koninkryke, was geleë presies waar Seoel vandag staan. Daar is oorblyfsels van die oorspronklike stadsmure in die suidooste van die sentrale Seoeldistrikte.
Die geskiedenis van Seoel as 'n nedersetting het waarskynlik in 18 vC begin, toe dit die hoofstad van die Baekjekoninkryk geword het. Daarna was dit die hoofstad onder verskeie heersers, en het verskeie name onder die verskeie heersers gehad.
Seoel was die suidelike hoofstad van die Koryo-dinastie na die val van Silla in die 10de eeu, en talle paleise, Boeddhistetempels en administratiewe geboue is in daardie tyd opgerig. Seoul het gegroei tot 'n ware stad, met 100 000 inwoners, nadat dit in 1392 weer die hoofstad geword het onder die Joseon-dinastie. Seoel is tot 1910 regeer deur die feodale stelsel van konings, aristokrate, kleinboere, slawe en uitgeworpenes.
In 1910 het die Japannese Korea ingeval, en vir 35 jaar was Seoel onder Japannese koloniale bewind. Korea is in 1948 vrygestel van Japannese heerskappy, en Seoel het in 1953 weer die hoofstad geword. Die Suid-Koreaanse regering is besig om die hoofstad te verskuif na Sejong wat in 2030 klaar gebou sal wees.
Vervoer
Seoel het 'n moderne en doeltreffende openbare vervoerstelsel van busse en moltreine. Die moltrein-netwerk bestaan uit 9 lyne. Inligting by die stasies word in Koreaans en Engels vertoon.
Incheon Internasionale Lughawe (IATA: ICN, ICAO: RKSI), die grootste lughawe in Suid-Korea, is 48 km wes van Seoel geleë, en is die primêre lughawe in Seoel. Dié lughawe word sedert 2001 bedryf toe dit die ouer Gimpo Internasionale Lughawe vervang het. Gimpo-lughawe bedien nou meestal binnelandse bestemmings en pendelvlugte na alternatiewe lughawens in China, Japan en Taiwan.
Kármán-lyn
Die Kármán-lyn of Karman-lyn lê op 'n hoogte van 100 kilometer bokant die aarde se seevlak en word algemeen beskou as die grens tussen die aarde se atmosfeer en die buitenste ruimte. Hierdie definisie word aanvaar deur die Fédération Aéronautique Internationale (FAI), 'n internasionale liggaam wat standaarde stel en rekords hou rakende die lugvaart- en ruimtevaartkunde.
Hierdie lyn is vernoem na Theodore von Kármán (1881–1963), 'n Hongaars-Amerikaanse ingenieur en fisikus. Hy het hom veral bemoei met die lug- en ruimtevaartkunde. Hy was die eerste persoon wat bereken het dat die atmosfeer op hierdie hoogte te dun word vir 'n vliegtuig om daar te vlieg. Op hierdie hoogte sal die vliegtuig vinniger moet beweeg as die aarde se wentelspoed om voldoende aërodinamiese krag te kry om dit self in sy wentelgang te onderhou (met weglating van middelpuntvlieënde krag). Daar vind 'n skielike verhoging in die atmosferiese temperatuur en ook 'n interaksie met sonstraling net onder hierdie lyn plaas en daarom val die lyn in die groter termosfeer.
Definisie
'n Atmosfeer eindig nie op enige gegewe hoogte nie, maar word progressief dunner by 'n hoër hoogte. Die definisie van waar presies die buitenste ruimte begin, sal afhang van hoe die verskillende lae wat die uitspansel rondom die aarde vorm, gedefinieer word, en of die verskillende lae wel as deel van die atmosfeer beskou word. Indien 'n mens die termosfeer en ekosfeer as deel van die aarde se atmosfeer beskou en nie as deel van die buitenste ruimte nie, lê die grens van die ruimte ten minste 10 000 km bo seevlak hoër. Die Kármán-lyn is dus 'n arbitrêre definisie en die volgende moet in ag geneem word:
'n Vliegtuig kan net in die lug bly indien dit voortdurend vorentoe beweeg, relatief tot die lug (lugspoed is nie afhanklik van spoed relatief tot die grond nie) sodat die vlerke heffingskrag kan opwek. Hoe dunner die lug is, hoe vinniger moet die vliegtuig beweeg om genoeg hefkrag op te wek sodat dit in die lug kan bly.
Die hoeveelheid hefkrag wat nodig is by enige gegewe punt kan met die volgende heffingsformule bereken word: is Heffing (L) wat opgewek word is direk eweredig aan die lugdigtheid (ρ). Indien al die ander faktore onveranderd bly, moet ware lugspoed (v) vermeerder om op te maak vir die verlies aan lugdigtheid (ρ) op hoër hoogtes.
'n Wentelende ruimtevaartuig bly net in die lug indien die middelpuntvlietende komponent van sy beweging rondom die aarde genoeg is om die afwaartse trekkrag van swaartekrag uit te balanseer. Wanneer dit stadiger beweeg, sal dit hoogte verloor weens die swaartekrag. Die vereiste spoed word die wentelspoed genoem, en dit hang af van die hoogte van die wentelbaan. Vir die Internasionale Ruimtestasie, of 'n ruimtetuig wat op dieselfde hoogte om die aarde wentel, is die vereiste wentelspoed om in die lug te bly, 27 000 km per uur.
Wanneer 'n vliegtuig hoër en hoër vlieg, verleen die lug wat al hoe dunner word minder en minder hefkrag en dit vereis dat die spoed van die tuig al hoe meer moet word om die vliegtuig in die lug te hou. Dit bereik uiteindelik 'n hoogte waar dit so vinnig moet vlieg dat dit wentelspoed bereik. Die Kármán-lyn is die hoogte waar die spoed wat nodig is om die volle gewig van die vliegtuig lugdinamies te ondersteun, gelyk is aan wentelspoed (bereken volgens die vlerkbelading van 'n gewone vliegtuig). Die definisie van die Kármán-lyn laat hierdie effek buite rekening omdat wentelspoed implisiet voldoende is om enige hoogte te handhaaf ongeag atmosferiese digtheid. Die Kármán-lyn is daarom die hoogste hoogtelyn waar wentelspoed genoeg aërodinamiese hefkrag verleen om in 'n reguit lyn te vlieg sonder dat die tuig die kromming van die aarde se oppervlakte volg.
Terwyl hy lugvaart- en ruimtevaartkunde in die 1950's bestudeer het, het Kármán bereken dat bokant 'n hoogte van ongeveer 100 km, 'n tuig vinniger as wentelspoed moet vlieg om genoeg aërodinamiese hefkrag van die atmosfeer te verkry om dit self in die lug te hou. Op hierdie hoogte is die lugdigtheid ongeveer 'n 1/2200000 van die digtheid van die oppervlakte. By die Kármán-lyn is die lugdigtheid (ρ) so dat: waar
Alhoewel die berekende hoogte nie presies 100 km was nie, het Kármán voorgestel dat 100 km die aangewese grens na die ruimte moet wees want 'n afgeronde syfer kan makliker onthou word. Daar is geringe wisseling in die berekende hoogte want sekere parameters verskil. 'n Internasionale komitee het aan die FAI aanbeveel dat die grens op 100 km aanvaar moet word en daarna is dit vir verskeie doeleindes aanvaar dat dit die grens met die ruimte vorm. Tog is daar geen internasionale wetgewing om die afbakening tussen 'n land se lugruim en die buitenste ruim wettig vas te lê nie.
Nog 'n hindernis wat dit moeilik maak om die grens met die buitenste ruim presies af te baken is die dinamiese aard van die aarde se atmosfeer. Ter illustrasie, by 'n hoogtelyn van 1,000 km kan die atmosfeer se digtheid verskil tot en met 'n faktor van vyf, afhangend van die tyd van die dag, tyd van die jaar en die magnetiese indeks van die ionosfeer.
Die FAI gebruik die Kármán-lyn as die grens om te onderskei tussen lugvaartkunde en ruimtevaartkunde.
Interpretasie van die definisie
Die FAI gebruik in sommige van hulle publikasies die uitdrukking "edge of space" oftewel "grens van die ruimte" om te verwys na 'n streek onder die konvensionele 100 km grens. Hierdie definisie sluit in elke gevalle dele in wat heelwat laer is. Daarom sal sekere ballonvaarte of vlugte in 'n vliegtuig beskryf word as vlugte wat die grens van die ruimte raak. Hierdie uitdrukking word bloot gebruik om te verwys na vlugte wat hoër as die gewone lugvaarte onder normale omstandighede sal gaan.
Alternatiewe vir die definisie
Die Verenigde State van Amerika se Lugmag se beskrywing van 'n ruimtevaarder is iemand wat meer as 80 kilometer bokant seevlak gevlieg het, ongeveer die skeidslyn tussen die mesosfeer en die termosfeer. NASA gebruik die FAI se 100 kilometer grens. Die Verenigde State van Amerika het geen amptelike definisie van die grens van die ruimte nie. In 2005 is drie veteraan NASA vlieënieers, John B. McKay, Bill Dana en Joseph Albert Walker, wat in die X-15, 'n eksperimentele supersoniese vliegtuig gevlieg het, vereer met ruimtevaardervlerkies. Twee van die drie was reeds dood en het die toekenning postuum ontvang. Terwyl hulle aktief gevlieg het is hulle nie erken as ruimtevaarders nie.
Nog 'n definisie wat in internasionale reg voorgestel word definieer die laer grens na die ruimte as die laagste vlak van aardnabyheid wat bereik kan word in 'n wentelende ruimtetuig, maar dit spesifiseer nie die hoogte nie. Weens die atmosferies sleur is die laagste hoogte waarop 'n voorwerp in 'n sirkelvormige wentelbaan ten minste een volle omwenteling sonder aandrywing kan maak,  ongeveer 150 km. Daarteenoor kan 'n voorwerp in 'n elliptiese wentelbaan sy hoogte sonder aandrywing behou met 'n aardnabyheid van ongeveer 130 km. Bokant hoogtes van ongeveer 160 km is die lug heeltemal swart.
Draaibank
duimnael|'n Hwacheon-draaibank vir metaal, maar ander materiale kan ook hierop gedraai word
'n Draaibank is 'n masjien wat 'n werkstuk om 'n as roteer vir die doel om verskeie bedrywighede soos sny, skuur, karteling, boor of algemene vervorming op die werkstuk toe te pas, om so 'n voorwerp te vervaardig wat simmetries om die sentrale draai as is. Anders as meeste ander masjineringsprosesse word die gereedskap nie aangedryf nie maar eerder die werkstuk. Draaiwerk is die aksie of vaardigheid vir die gebruik van 'n draaibank.
Kloukop
duimnael|'n Self gesentreerde [[kloukop en sleutel]]
Op 'n draaibank kom die kloukop vas aan die as. Daar is verskillende tipes kloukoppe, elk vir 'n sekere doel. Die kloukop hou die werkstuk vas sodat dit saam met die as roteer.
Rolf Søder
Rolf Søder (4 Julie 1918 – 23 Augustus 1998) was 'n Noorse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Nine Lives (1957), The Chasers (1959), Klokker i måneskinn (1964), en Lady Inger of Ostrat (1975).
Draaibank
Beitelhouer
Die beitelhouer word gebruik om die gereedskap waarmee die werkstuk bewerk word vas te hou. Die beitelhouer maak op 'n drabalk vas wat links en regs, & vorentoe en agtertoe kan beweeg
Agiou Panteleimonos-klooster
Die Agiou Panteleimonos-klooster (Grieks: Άγιος Παντελεήμων; Russies: Пантелеймонов), ook bekend as Rossikon (Ρωσσικόν), is ’n Oosters-Ortodokse klooster in die suidwestelike deel van Berg Athos in Griekeland. Dit is 19de in rang van die skiereiland se kloosters en die grootste wat fisieke grootte betref.
Geskiedenis
Die klooster is in die 11de eeu deur monnike van Kiëf-Roes gestig, vandaar die naam "Rossikon". Dit is eers deur Kiëfse en later Russiese monnike bewoon. Dit is in 1169 as ’n selfstandige klooster erken. Die klooster was in die 16de en 17de eeu vooruitstrewend danksy die geldelike steun van die tsaars van Moskowië, maar het in die 18de eeu agteruitgegaan totdat daar in 1730 net vier monnike oor was. In die 19de eeu het dit herstel. Die huidige klooster is in die eerste twee dekades van dié eeu nader aan die see gebou. In 1895 was daar 1 000 monnike, in 1903 altesaam 1 446 en teen 1913 meer as 2 000.
Verskeie brande het die klooster beskadig. Die grootste hiervan was in 1307, toe Katalaanse huursoldate dit aan die brand gesteek het, en in 1968. Die eerste Russiese leier wat dit besoek het, was pres. Wladimir Poetin op 9 September 2005.
Moderne tyd
Vandag lyk die klooster soos ’n klein dorpie, met geboue van verskeie hoogtes. Dit is die grootste klooster op Berg Athos.
Die biblioteek is in ’n aparte gebou in die klooster se binnehof. Dit bevat 1 320 Griekse en 600 Ou Kerkslawiese manuskripte en 25 000 gedrukte boeke. Daar is ook belangrike relieke, soos die kop van sint Panteleimon, ’n gewilde heilige van die Russies-Ortodokse Kerk na wie die klooster genoem is. Die 19de-eeuse kloosterklokke is glo die grootstes in Griekeland.
Die klooster is in die 20ste eeu geknou deur die ateïstiese ideologie van die Sowjetunie en die beperking op reis tydens die Koue Oorlog. Met die verbrokkeling van die Sowjetunie was daar net sowat drie dosyn monnike oor. Die getal het egter sedert die begin van die 21ste eeu weer gestyg.
Rio de Janeiro (deelstaat)
Rio de Janeiro [ˈʁi.u dʒi ʒɐˈnejɾu] (amptelike afkorting: RJ) is een van die 26 deelstate van Brasilië, met 'n oppervlakte van 43 910 vierkante kilometer en 'n bevolking van sowat 16,6 miljoen (in 2016). Dit bestaan uit 'n kusvlakte, die sentrale Serra do Mar-platorand en die vrugbare Paraíbarivier-stroomgebied in die weste. Daar word koffie, suiker en vrugte verbou. Die tekstiel-, sement- en staalnywerheid vorm saam met die suikersuiwering en olieontginning die ekonomiese basis van die deelstaat.
Rio de Janeiro maak deel uit van Brasilië se Suidoostelike Streek en grens in die noorde en noordweste aan die deelstaat Minas Gerais, aan Espíritu Santo in die noordooste, aan São Paulo in die suidweste en in die ooste en suide aan die Atlantiese Oseaan.
Rio de Janeiro, die hoofstad, het in 1763 Salvador da Bahia as die hoofstad van die Portugese kolonie vervang en het sedert 1806 as die hoofstad van die Verenigde Koninkryk van Brasilië, Portugal en Algarve gedien. In die tydperk tussen 1822 en 1960 was Rio die hoofstad van die onafhanklike Brasilië.
In die nasionale vlag van Brasilië word Rio de Janeiro deur die Beta-ster (Beta Crucis of Mimosa) in die sterrebeeld Suiderkruis versinnebeeld.
Geografie
Met 'n oppervlakte van slegs 43 909 vierkante kilometer behoort Rio de Janeiro tot die kleiner Brasiliaanse deelstate. Nogtans is dit op twee na die mees bevolkte staat en word net deur São Paulo en Minas Gerais oortref. Die bevolkingsdigtheid beloop 328,6 inwoners per vierkante kilometer. Die hoofstad en grootste stad van die deelstaat is Rio de Janeiro. Die grootste stede naas Rio is São Gonçalo, Nova Iguaçu, Petrópolis en Niterói ('n stad met 'n half miljoen inwoners, wat tot 1975 as hoofstad van Rio de Janeiro gedien het). Die Rio-Niteróibrug, wat in 1974 opgerig is, oorspan met 'n lengte van 14 kilometer die Guanabarabaai en verbind Niterói met Rio. In morfologiese opsig word die deelstaat in twee gebiede verdeel: 'n vlakte, die sogenaamde baixada, en 'n plato, wat albei parallel van die Atlantiese kus tot by die landelike gebiede naby die grens met Minas Gerais loop. Rio de Janeiro het 'n tropiese klimaat. Die Pico das Agulhas Negras in die bergreeks Serra da Mantiqueira is met 2 789 meter die hoogste bergpiek in die deelstaat. Sy belangrikste riviere is Paraíba do Sul, Macaé, Muriaé, Piraí en Rio Grande.
Tropiese bosse het oorspronklik meer as 90 persent van die huidige deelstaat se oppervlakte bedek, tog is groot dele hiervan afgekap om plek te maak vir menslike nedersettings en koffie- en suikerrietplantasies. Oorblyfsels van Rio de Janeiro se tropiese bosse word nog in die hoër geleë berggebiede aangetref. Rio de Janeiro het die grootste bosgebied van alle stedelike nedersettings in Brasilië: die Floresta da Tijuca, 'n klein oorblyfsel van die vroeëre uitgestrekte bosgebiede langs die Atlantiese kus, het in die middel van die stad bewaar gebly en maak tans deel uit van die Nasionale Tijuca-park.
Klimaat
Die hele deelstaat is in die tropiese sone geleë – die Steenbokskeerkring loop net enkele grade suid van die stad Rio – sodat dit 'n tropiese klimaat het, met plaaslike variasies in bergagtige streke. Die gemiddelde temperatuur in Rio de Janeiro en aangrensende nedersettings is 24 °C, met 'n gemiddelde jaarlikse reënval van sowat 1 250 millimeter. Gewoonlik is die somermaande vogtiger as die winters. Sedert die begin van weerkundige waarnemings het die kwik nog nooit benede vriespunt gedaal nie.
In landelike gebiede is gemiddelde temperature met 20 °C effens laer, en reënval is eweredig versprei deur die jaar.
Demografie
Volgens die Brasiliaanse Instituut vir Geografie en Statistiek (IBGE) het Rio de Janeiro se bevolking in 2008 15 772 000 en die gemiddelde groeisyfer tussen 1991 en 2000 1,3 persent beloop. Met 352,28 inwoners per vierkante kilometer is die deelstaat digbevolk. In 2004 was 96,9 persent van die bevolking verstedelik.
Die laaste sensus het getoon dat 8 509 000 inwoners of 54,25 persent van blanke afkoms was; 5 302 000 of 33,81 persent was bruin; 1 809 000 of 11,53 persent was Afro-Brasiliane; 25 000 of 0,16 persent was van Asiatiese afkoms en 19 000 of 0,16 persent van Indiaanse afkoms.
Die meeste bewoners van die deelstaat is nasate van Portugese immigrante vir wie Rio de Janeiro histories die gewildste bestemming in Brasilië was, met 'n aansienlike aantal van bewoners van Switserse en Duitse afkoms – veral in bergagtige gebiede van Rio de Janeiro en nedersettings soos Nova Friburgo (vernoem na die Switserse stad Fribourg) en Petrópolis, maar ook in die hoofstad Rio de Janeiro. 'n Groter aantal Italiaanse en Spaanse immigrante het hulle in Rio en die omliggende stede gevestig.
Die groot aantal Swart Brasiliane in Rio de Janeiro, meestal nakomelinge van slawe wat uit Afrika na die Nuwe Wêreld gebring is, is onder meer in die hoofstad gekonsentreer. Bruin Brasiliane van gemengde afkoms vorm die meerderheid in 'n aantal nedersettings.
Ekonomie
Die ekonomie van Rio de Janeiro is nou verbind aan die historiese ontwikkeling van hierdie streek – so het die feit dat die stad Rio de Janeiro oor 'n lang tydperk as hoofstad van Brasilië gefungeer het, 'n beduidende rol gespeel. Tot in die laat 19de eeu was Rio de Janeiro in ekonomiese opsig die vernaamste en welvarendste van alle deelstate, en eers daarna het São Paulo die plaaslike ekonomie verbygesteek.
Landbou en vissery
Suikerriet is nog steeds die vernaamste landbouproduk van Rio de Janeiro, die grootste plantasies is in die omgewing van Campos geleë. Lemoene is ewe belangrik en word veral in Itaboraí verbou. Koffie, vroeër nog een van die hoofgewasse in die streek wat in die tweede helfte van die 18de eeu uit Frans-Guyana ingevoer is en in die gematigde klimaat van Rio de Janeiro goed geaard het, het as gevolg van erosie en die afskaffing van slawerny heelwat aan belangrikheid ingeboet. Koffieboere in São Paulo het die nuwe situasie beter baasgeraak en die inkomste uit die koffiebedryf in sy groeiende nywerheidsbedryf belê. Ander gewasse soos rys, maiok, bone, aartappels en pynappels word dwarsoor die deelstaat verbou, maar voorsien hoofsaaklik in die plaaslike behoefte.
Veeteelt speel 'n beduidende rol in gebiede langs die Paraíba do Sul-rivier waar suiwelboerderye 'n belangrike plek inneem, terwyl hoenderboerderye meestal in en naby stedelike nedersettings gekonsentreer is. Die visbedryf van Rio de Janeiro spits hom hoofsaaklik op die vangs en verwerking van sardyne toe.
Cabo Frio (die "Koue Kaap", 'n verwysing na die laer watertemperature in die gebied) was vroeër die grootste produsent van seesout in die land – hierdie posisie word intussen deur Rio Grande do Norte ingeneem. Nogtans speel soutontginning hier steeds 'n belangrike rol en voorsien die plaaslike bedryf in die behoefte van groot stedelike markte soos Rio de Janeiro en São Paulo.
Nywerhede
In die loop van die 20ste eeu het Rio de Janeiro tot die mees geïndustrialiseerde deelstaat na Minas Gerais ontwikkel. Aanvanklik, veral in die 18de en 19de eeu, het die stad Rio de Janeiro 'n bloeitydperk beleef danksy die inkomste uit die goudmynbedryf in Minas Gerais, tog is destyds eerder in die boubedryf en die verstedeliking van Rio as in die plaaslike nywerheidsektor belê. Groot nywerhede het sodoende eers in die laat 19de eeu ontstaan – graanmeule in Rio en Niterói en tekstielfabrieke in Petrópolis en Nova Friburgo wat danksy die nabygeleë watervalle en hidroëlektriese kragsentrales van elektrisiteit voorsien kon word.
In die eerste dekades van die 20ste eeu was die industriële ontwikkeling veral in die deelstate São Paulo en Minas Gerais gekonsentreer waar die inkomste uit die koffiebedryf genoeg inkomste vir belangrike ekonomiese projekte opgelewer het. Die twee deelstate het hul oorheersende rol eers in die 1940's kwytgeraak toe die diktator Getulio Vargas 'n nuwe ekonomiese beleid ingestel het wat 'n groot hupstoot aan Rio de Janeiro se nywerheidsektor gegee het. Dit was veral Amerikaners en Britte wat Brasilië as 'n bondgenoot in die Tweede Wêreldoorlog benodig en sodoende beduidende finansiële steun aan die land gegee het. Vargas het 'n aantal grootskaalse nywerheidskomplekse in Rio de Janeiro laat oprig – die Companhia Sidergica Nacional (yster- en staalvervaardiging) in Volta Redonda, die Companhia Nacional de Alcalis in Cabo Frio, die Fábrica Nacional de Motores (enjins) in Majé en 'n Petrobras-olieraffinadery in Duque de Caxias.
Met die vestiging van hierdie groot ondernemings is ook die aanleiding vir die groei van 'n verskeidenheid kleiner nywerhede gegee sodat daar in die 1960's reeds 'n goed ontwikkelde industriële infrastruktuur bestaan het. Met die opening van die nuwe snelweg Via Dutra (amptelik: Rodovia Presidente Dutra) tussen die metropole Rio de Janeiro en São Paulo het steeds meer nywerhede in die gebied ontstaan wat veral in die behoeftes van plaaslike verbruikers voorsien het.
Tans is die meeste nywerhede nog steeds in die hoofstad Rio de Janeiro en sy omgewing gekonsentreer, alhoewel ook ander nedersettings tot beduidende nywerheidsstede ontwikkel het, soos byvoorbeeld Niterói (metaalverwerking, glas, visverwerking), São Gonçalo (sement, glas), Itaboraí (sement), Duque de Caxias (olieraffinadery, chemiese nywerhede, motorvervaardiging), Volta Redonda (staal) en Resende (motorvervaardiging).
Oliebedryf
Die deelstaat Rio de Janeiro is die grootste produsent van ru-olie en aardgas in Brasilië, waarby alle olievelde langs die kus van Campos geleë is. Die beduidendste olie-aanlegte en ander infrastruktuurprojekte van die oliebedryf is egter in Macaé gekonsentreer. Ondanks die liberalisering van die Brasiliaanse mark is Petrobras, die grootste sakeonderneming in die land, steeds die grootste verskaffer van ru-olie.
Die ontginning van plaaslike olievelde het in 1973 begin. Die Campos-olieveld is die grootste en snelste groeiende produsent van ru-olie waar Petrobras ook sy grootste beleggings maak. Die olie-reus het sy eie tegnologie vir olieontginning op see ontwikkel wat internasionale erkenning geniet.
Naas die inkomste uit belasting op die oliebedryf trek Rio de Janeiro ook voordeel uit die vestiging van internasionale maatskappye in Brasilië waarvan baie hul plaaslike hoofkwartiere in die stad Rio de Janeiro geopen het.
Toerisme
Die stad Rio de Janeiro is vir die meeste buitelandse toeriste die poort na Brasilië, veral danksy trekpleisters soos die bergpieke en sandstrande, die karnaval- en Nuwejaarfeesvierings. Naas die hoofstad het ook ander nedersettings in die deelstaat die potensiaal om groter getalle binne- en buitelandse besoekers te lok. Langs die Atlantiese kuslyn lok die Costa do Sol en die Costa Verde inheemse en buitelandse besoekers met gewilde strandoorde soos Angra dos Reis, Saquarema, Armação dos Búzios en Cabo Frio. Sommige strande met sterk branders is gewild by branderplankryers.
Die deelstaatregering en stadsregering van Rio de Janeiro is bewus van die beduidende rol wat die toerismebedryf by die ekonomiese ontwikkeling kan speel, maar ondanks 'n aantal maatreëls van die regering se kant af steun die sektor veral op die inisiatief van die privaatsektor. Sodoende word daar min bemarkingsaktiwiteite op oorsese markte uitgevoer en word die volle potensiaal van stad en deelstaat as toeristebestemmings tans nog nie uitgeput nie.
Infrastruktuur
'n Moderne padnetwerk verbind Rio de Janeiro met alle aangrensende deelstate. Sommige snelweë en hoofpaaie, soos die Via Dutra en 'n deel van die BR-101-snelweg wat ook die Rio-Niterói-brug insluit, word deur privaat maatskappye beheer sodat hul gehalte merkbaar verbeter het. Verbeterde instandhouding het egter met die heffing van hoër tolgelde gepaard gegaan.
Supermarine Swift
Die Supermarine Swift is 'n enkelsitplek-straalaangedrewe vegvliegtuig wat gebruik was deur die Britse Lugmag. Die Swift was ontwikkel na navraag van die Britse Lugvaartowerheid om die Gloster Meteor te vervang. Die Swift is 'n ontwikkeling van die Supermarine Attacker, maar is in wese 'n nuwe ontwerp. Dit het 'n driewiel onderstel, swiepvlerke en 'n Rolls-Royce Avon-motor. Die eerste model is as F.Mk 1 genommer. 'n Paar van die vliegtuie was aan 56 Eskader beskikbaar gestel om die swiepvlerke te toets.
Rio de Janeiro (deelstaat)
Infrastruktuur
Aangesien keiser Pedro II die dryfkrag agter die bou van Brasilië se vroeë spoorwegnetwerk was, word die digste spoornetwerk nog steeds in die stad Rio de Janeiro, die vroeëre keiserlike regeringsetel, aangetref. Die spoornetwerk word sowel vir langafstandtreine gebruik wat Rio de Janeiro met die deelstate Espírito Santo en Minas Gerais verbind, asook vir openbare vervoer in metropolitaanse gebiede. Stadstreine is die vernaamste vervoermiddel vir die armer bevolking.
Supermarine Swift
Daar is egter voortdurend probleme met die vliegtuig ondervind teen hoë snelhede- en hoogtes, veral die beweegbaarheid en beheer. Model FR. mK 5 is die eerste model wat in diens gestel is by 2 en 79 Eskaders van die Britse Lugmag in Duitsland vanaf 1955 tot 1961. Hierdie model was 'n effektiewe vegvliegtuig en verkenningsvliegtuig.
Rio de Janeiro (deelstaat)
Infrastruktuur
Die deelstaat Rio de Janeiro beskik oor twee groot lughawens – die Internasionale Antônio Carlos Jobim-lughawe (dit is na een van Brasilië se bekendste musikante vernoem en het vroeër as Galeão bekend gestaan) hanteer internasionale en langafstandvlugte, terwyl die Santos Dumont-lughawe, wat na Brasilië se lugvaartpionier vernoem is, hoofsaaklik vir binnelandse vlugte na stede soos São Paulo en Belo Horizonte gebruik word.
R700 (Suid-Afrika)
Die R700 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat in Bloemfontein begin en by Hoopstad eindig. Die roete begin waar dit aftak van die N8-nasionale pad in Zastron/Voortrekkerstraat in Bloemfontein, gaan deur Bloemfontein, kruis die M19-motorweg in Bloemfontein, kruis die N1, gaan verby Soutpan en oor 'n verspringende kruising met die R708 by Bultfontein. Hierna kruis dit die R710 en eindig in Hoopstad waar dit by die R59-provinsiale pad aansluit.
94
Die jaar 94 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 94ste jaar van die 1ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Eli Roth
Eli Roth (gebore 18 April 1972) is 'n Amerikaanse vervaardiger, akteur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Cabin Fever (2002), Hostel (2005), Grindhouse (2007), en Inglourious Basterds (2009).
95
Die jaar 95 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 95ste jaar van die 1ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Anne Voight Christiansen
Anne Voight Christiansen (gebore 4 Mei 1964) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente At kende sandheden (2002), Camping (2009), Sorrow and Joy (2013), en Letters for Amina (2017).
Selibaat
Selibaat verwys na ’n ongetroude status met seksuele onthouding, gewoonlik vanweë ’n godsdiensbelofte of -oortuiging. Dit is ’n selfstandige en byvoeglike naamwoord.
Die woord "selibaat" kom van die Latynse caelibatus, "ongetroude staat", van caelebs (ongetroud). Dit kom weer van die Proto-Indo-Europese stamme "kaiwelo-" (alleen) en "lib(h)s-" (lewend).
Tue Rechnung! Donnerwort, BWV 168
'Tue Rechnung! Donnerwort, BWV 168', is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Kambodja
Kambodja, amptelik die Koninkryk Kambodja (Khmer:, prĕəh riəciənaacak kampuciə, [prĕəh riə.ciə.naː.caʔ kam.pu.ciə]), ook Kampuchea (កម្ពុជា, [kam.pu.ciə]), is 'n land in Suidoos-Asië met 'n oppervlakte van 181 035 km² en 'n bevolking van sowat 16 miljoen. Kambodja is die opvolgerstaat van die eens magtige Hindoe- en Boeddhistiese Khmer-ryk, wat oor die grootste deel van die Indo-Chinese Skiereiland regeer het tussen die 11de en 14de eeue.
'n Burger van Kambodja word gewoonlik geïdentifiseer as 'n "Kambodjaan" of "Khmer", wat streng gesproke slegs na etniese Khmere verwys. Meeste Kambodjane is Theravada-Boeddhiste van Khmer-afkoms, maar die land het ook 'n beduidende aantal oorwegend Islamitiese Cham, sowel as klein heuwelstamme. Die hoofstad en grootste stad van Kambodja is Phnom Penh.
Kambodja grens aan Thailand in die weste en noordweste, Laos in die noordooste en Viëtnam in die ooste en suidooste. In die suide word dit begrens deur die Golf van Thailand en 'n klein stukkie langs die Suid-Chinese See. Die geografie van Kambodja word oorheers deur die Mekongrivier (in die volksmond in Khmer: Tonle Thom of "die groot rivier") en die Tonlé Sap ("die varswaterrivier"), 'n belangrike visbron. Die land se lae ligging beteken dat groot dele van die land byna op of onder seevlak is en lei daartoe dat die hoofwaterbron van die Mekong se vloei in die reënseisoen omkeer en in die naburige Tonle Saprivier invloei.
Kambodja se hoofnywerhede is die tekstielbedryf en toerisme. In 2007 het die getal buitelandse toeriste die viermiljoenvlak verbygesteek. In 2005 is ruolie- en aardgasneerslae onder Kambodja se gebiedswater ontdek en daar word gemeen dat wanneer kommersiële ontginning in 2009 of 2010 begin, dit 'n groot impak op die land se ekonomie sal hê. Kambodja is 'n lidland van die streekorganisasie ASEAN.
Landnaam
Kambodja is die Afrikaanse transliterasie van die Khmer-naam volgens die voorbeeld wat deur die Franse transliterasie, Cambodge, gevestig is. Die Engelse Kampuchea wat soms in plaas van Cambodia gebruik word, is 'n direkte transliterasie wat meer getrou is aan die Khmer-uitspraak. Die Khmer-naam is afgelei van die antieke koninkryk van Kambuja (Kambujadesa). Kambuja of Kamboja is die antieke Sanskrit-naam van die Kambojas, 'n vroeë stam uit die noordelike deel van die Indiese subkontinent.
In die Khmer Mul-skrif is die amptelike naam van die land (gewone skrif ), Preahreachanachâk Kampuchea, wat beteken "Koninkryk Kambodja". Etimologies is die komponente: Preah- ("heilig"); -reach- ("koning", "koninklik", "ryk", uit Sanskrit); -ana- (uit Pali ', "owerheid", "beheer" of "mag", uit Sanskrit ', selfde betekenis) -châk (uit Sanskrit cakra, wat "wiel" beteken, 'n simbool van mag en heerskappy).
Die naam wat gewoonlik in die alledaagse lewe deur Khmer-mense gebruik word is, Srok Khmae, letterlik "die Khmerland". Khmer word met "r" aan die einde gespel in die Khmer-alfabet, maar die "r" word nie in Standaard-Khmer uitgespreek nie; die finale "r" het uit meeste Khmer-dialekte se uitspraak verdwyn in die 19de eeu. Srok is 'n Mon-Khmer-woord wat ongeveer dieselfde beteken as prâteh, maar wat minder formeel is.
Sedert onafhanklikheid het die amptelike naam van Kambodja verskeie kere verander as gevolg van die onstuimige geskiedenis van die land. Die volgende name is sedert 1954 in Afrikaans en Frans gebruik:
Geskiedenis
Die eerste gevorderde samelewings in hedendaagse Kambodja het in die eerste millennium na Christus verskyn. Tydens die 3de, 4de, en 5de eeue het die Indiese state Funan en Chenla saam gesmelt in wat nou die hedendaagse Kambodja en suidwestelike Viëtnam is. Hierdie state, wat deur meeste vakkundiges as Khmer aangeneem word, het nou bande met China en Indië gehad. Hulle ineenstorting is gevolg deur die opkoms van die Khmer-ryk, 'n beskawing wat in die gebied floreer het van die 9de eeu tot die 13de eeu.
Alhoewel die Khmer-ryk na die periode begin taan het, het dit magtig gebly in die omgewing tot die 15de eeu. Die ryk se middelpunt was Angkor, waar 'n reeks hoofstede tydens die hoogtepunt van die ryk gevestig is. Angkor Wat, die beroemdste en bes bewaarde godsdienstige tempel op die terrein, is 'n simboliese herinnering aan Kambodja se verlede as 'n belangrike moondheid in die streek.
Na 'n lang reeks oorloë met naburige koninkryke is Angkor deur die Thai geplunder en in 1432 verlaat. Die hof het die hoofstad na Lovek geskuif, waar die koninkryk gepoog het om die voormalige glorie te herstel deur seehandel. Die poging was egter kortstondig aangesien voortgesette oorloë met die Thai en Viëtnamese tot die verlies van meer grondgebied en die oorwinning van Lovek in 1594 gelei het. Gedurende die drie eeue daarna het die Khmer-koninkryk gewissel tussen 'n vasalstaat van die Thai en Viëtnamese konings, met kort periodes tussenin waarin 'n mate van onafhanklikheid bereik is.
In 1863 het Koning Norodom, wat deur Thailand in plek gestel is, die beskerming van Frankryk versoek. In 1867 het die Thai-koning 'n verdrag met Frankryk geteken waarvolgens susereiniteit oor Kambodja laat vaar is in ruil vir die beheer van Battambang en Siem Reap, provinsies wat amptelik deel geword het van Thailand. Die provinsies is aan Kambodja terug besorg in terme van 'n grensverdrag tussen Frankryk en Thailand (destyds bekend as Siam) in 1906.
Kambodja het as 'n protektoraat van Frankryk bly bestaan van 1863 tot 1953. Dit is as deel van die Franse kolonie Indo-China bestuur. Na die besetting deur die Japannese Ryk van 1941 tot 1945 tydens die Tweede Wêreldoorlog, het Kambodja op 9 November 1953 onafhanklikheid van Frankryk verkry. Dit het 'n grondwetlike monargie onder koning Norodom Sihanouk geword.
In 1955 het Sihanouk ten gunste van sy vader abdikeer sodat hy as eerste minister verkies kon word. Met sy vader se afsterwe in 1960 het Sihanouk weer staatshoof geword onder die titel Prins. Met die verloop van die Viëtnamoorlog het Sihanouk 'n amptelike beleid van neutraliteit ingeneem totdat hy in 1970 deur 'n militêre staatsgreep onder leiding van eerste minister Lon Nol en prins Sisowath Sirik Matak afgeset is terwyl hy op 'n oorsese reis was. Uit Beijing het Sihanouk homself toe by die kommunistiese Rooi Khmer-rebelle geskaar wat stadig maar seker besig was om grondgebied in die afgeleë bergagtige gebiede in te palm. Hy het sy volgelinge aangespoor om te help om die pro-Amerikaanse regering van Lon Nol omver te werp wat die begin van die Kambodjaanse burgeroorlog versnel het.
Operation Menu, 'n reeks geheime B-52 bomaanvalle deur die Verenigde State op wat na vermoede Viëtkong-basisse en toevoerroetes binne Kambodja was, is erken nadat Lon Nol mag oorgeneem het; Amerikaanse magte het Kambodja kortliks binnegeval in 'n verdere poging om die Viëtkong te belemmer. Die bombardering het voortgeduur en soos die Kambodjaanse kommuniste vordering begin maak het, het dit uiteindelik tot 1973 aanvalle op Rooi Khmer-teikens ingesluit. Skattings oor die aantal Kambodjane wat in die bomaanvalle gesterf het wissel geweldig. Die Rooi Khmer het Phnom Penh in 1975 bereik en die mag oorgeneem. Die amptelike naam van die land is verander na Demokratiese Kampuchea, gelei deur Pol Pot.
Skattings wissel oor die hoeveelheid mense wat deur die Rooi Khmer-regime doodgemaak is. Afhangende daarvan of mens die sterftes aan hongersnood en sterftes in vlugtelinge kampe wat daarop gevolg het insluit, wissel skattings enige iets tussen 1,7 miljoen en 3 miljoen Kambodjane. Baie mense is vir een of ander rede as "vyande van die staat" beskou. Dit kon wees as gevolg van bande met die vorige regering, staatsamptenare, opgevoede mense of godsdienstiges, kritici van die Rooi Khmer of Marxisme, of eenvoudig omdat hulle weerstand gebied het teen die brutale behandeling van hulle landgenote. Honderdduisende ander het oor die grens gevlug na die naburige Thailand.
In November 1978 het Viëtnam Kambodja binnegeval om Rooi Khmer-invalle oor die grens en die menseslagting van Viëtnamese in Kambodja te verhinder. Geweldadige besetting en oorlogvoering tussen die Viëtnamese en Rooi Khmer het deur die 1980's voortgeduur. Vredespogings het in 1989 in Parys begin en twee jaar later in Oktober 1991 tot 'n volledige stel vredesooreenkomste gelei. Die Verenigde Nasies is 'n mandaat gegee om 'n skietstaking af te dwing, vlugtelinge te hanteer en ontwapening te bestuur.
Die onlangse jare is veral gekenmerk deur grenskonflikte met die buurland Thailand rondom die Prasat Preah Vihear wat in 2008 deur Unesco as wêrelderfenis gelys is.
Politiek
Politiek vind volgens die grondwet van 1993 amptelik binne die raamwerk van 'n parlementêre, verteenwoordigende monargie plaas. Die eerste minister van Kambodja is die regeringshoof en hoof van 'n multivormige veel-party stelsel, terwyl die koning die staatshoof is. Die eerste minister word deur die koning aangestel op advies en met die goedkeuring van die Nasionale Vergadering; die eerste minister en sy of haar ministeriële aangesteldes het uitvoerende mag in die regering. Wetgewende mag lê beide in die uitvoerende tak en in die twee kamers van die parlement, die Nasionale Vergadering van Kambodja en die Senaat.