cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suid-Afrikaanse rand
Toekoms
Volgens die ekonoom Mike Schüssler sal die gemiddelde groei tussen 2011 en 2030 nie sommer 2% oorskry nie. Daarteenoor styg die heersende bevolkingsgroeikoers van 17% steeds. As beide faktore in ag geneem word, kan min groei per capita verwag word.
Hedendaagse slawerny
Oorsake
Hedendaagse slawerny word dikwels gesien as 'n neweproduk van armoede. Lande wat min opvoeding, ekonomiese vryheid, die oppergesag van die reg en swak sosiale strukture het, kan 'n omgewing skep waar die aanvaarding en uitbreiding van slawerny bevorder word.
Prof. Remington Crawford III van die Universiteit van Toronto sê: "Slawerny is iets wat altyd met ons is. Ons moet dit in gedagte hou wanneer ons klere koop, om te vra waar dit vandaan kom. Regerings en uitvoerende hoofde moet versigtiger nadink oor wat hulle doen en wat hulle onbewustelik ondersteun."
Slawerny deur herkoms
Dit is die vorm wat die meeste met die woord "slawerny" vereenselwig word. Dit kom histories van verowering, soos in die Romeinse Ryk, of van slaafstrooptogte soos in die Atlantiese slawehandel. Die slawe word dan hul eie sosiale klas, of stand, een wat onder diskriminasie kan ly lank nadat hulle wettiglik vrygelaat is. Dié soort slawerny kom baie in die Sahel voor, waar van die regerings ontken dat dit bestaan.
Gedwonge arbeid
Miljoene mense werk vandag as verpligte arbeiders. Die siklus begin as mense oordadige lenings aangaan met die voorwaarde dat hulle die skuld sal terugwerk. Die "lening" is so ontwerp dat dit nooit afbetaal kan word nie, en word dikwels oor generasies heen oorgedra. Dié vorm van slawerny kom baie in Suid-Asië voor. Mense word in die stelsel vasgevang waar hulle skynbaar werk om die skuld terug te betaal, maar word gedwing om ver verby die aanvanklike bedrag wat hulle geskuld het te werk. Hulle werk onder die dwang van dreigemente en misbruik en hul hulpeloosheid word vererger deur die groot verskil tussen die mag van die "skuldeiser" teenoor die "skuldenaar".
Gedwonge trekarbeid
Mense kan verlei word om te trek met die belofte van werk, en dan word hulle dokumente afgevat en hulle word gedwing om te werk met die dreigement van geweld teen hulle of hul families. Daar kan ook misbruik gemaak word van immigrante sonder die regte dokumente; sonder wetlike verblyfreg het hulle nie toegang tot die hof nie. Tesame met seksslawerny is dit die vorm van slawerny wat die meeste voorkom in ryk lande soos die VSA, Wes-Europa en in die Midde-Ooste.
Viëtnamese tieners word na Brittanje geneem en gedwing om op daggaplase te werk. Wanneer die polisie 'n klopjag op die plaas uitvoer, word die slagoffers gevang en gewoonlik tronk toe gestuur.
Seksslawerny
Tesame met trekarbeidslawerny, is gedwonge prostitusie die soort slawerny wat die meeste voorkom in ryk streke soos die VSA, Wes-Europa en in die Midde-Ooste. Dit is die vernaamste vorm van slawerny in Oos-Europa en Suidoos-Asië, veral in Moldowa en Laos. Baie kinderseksslawe word van dié gebiede na die Weste en die Midde-Ooste geneem. 'n Geraamde 22% van slawe is 'n deel van die seksbedryf.
Vroeë of verpligte huwelike
Vroeë of verpligte huwelike word hoofsaaklik aangedryf deur die kultuur in sekere streke en is 'n vorm van slawerny wat miljoene vroue en meisies oral in die wêreld raak. Wanneer families nie hul kinders kan onderhou nie, word die dogters aan die mans van ryker, magtiger families gegee om mee te trou. Hierdie mans is dikwels heelwat ouer as die meisies. Die vroue word in lewens ingedwing waarvan hul hoofdoel is om hul mans te dien. Dit lei dikwels tot 'n omgewing vir fisiese, mondelinge en seksuele mishandeling.
Mensehandel
Volgens die VSA se departement van buitelandse sake word na raming met 600 000 tot 820 000 mans, vroue en kinders elke jaar oor internasionale grense handel gedryf, waarvan 70% vroue en meisies is en tot 50% minderjariges is. Die data dui ook daarop dat die meerderheid van die transnasionale slagoffers verhandel word vir kommersiële seksuele uitbuiting. Die departement sê ook "die skrikwekkende verslawing van mense vir die doel van arbeiduitbuiting, dikwels in hul eie lande, 'n vorm van mensehandel is wat moeilik van ver af opgespoor kan word". Na raming word jaarliks met 50 000 mense in die VSA handel gedryf.
Regerings se pogings teen slawerny
Die regerings wat erkenning kry vir die sterkste reaksie teen hedendaagse slawerny is die Nederlande, die VSA, Brittanje, Swede, Australië, Portugal, Kroasië, Spanje, België en Noorweë.
Die Engelse en Walliese polisie word daarvan beskuldig dat hulle te min doen en dat hulle nie slagoffers so behandel dat dit hulle aanmoedig om te verduidelik wat gebeur het nie. Daar is ook regsprobleme om die misdade te omskryf en die oortreders te vervolg.
Die regerings wat daarvan beskuldig word dat hulle die minste teen slawerny optree, is Noord-Korea, Iran, Eritrea, Ekwatoriaal-Guinee, die Demokratiese Republiek die Kongo en Suid-Soedan.
Cladocroce tubulosa
Cladocroce tubulosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cladocroce en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1993 deur Pulitzer-Finali.
Allan Gray Orbis-stigting
Die Allan Gray Orbis-stigting (Eng.: Allan Gray Orbis Foundation) is ’n Suid-Afrikaanse organisasie sonder winsoogmerk wat hom toespits op die ekonomiese en maatskaplike bevordering van Suid-Afrika deur die ontwikkeling van entrepreneurskap. Soortgelyke stigtings bestaan ook in Namibië, Botswana en Swaziland. Hierdie stigtings bied die Allan Gray-beurs- en genootgeleenthede, onder meer uitgebreide geldelike bystand aan jeug met entrepreneursbelofte in hul onderskeie lande.
Geskiedenis
Allan Gray Limited en Orbis Investment Management, albei deur Gray gestig, finansier die stigting se aktiwiteite. Minstens 7 persent van Allan Gray Limited se belasbare wins word aan die stigting geskenk. Voorts bied ’n bydrae van R1,15 miljard, wat Gray in sy persoonlike hoedanigheid in 2007 geskenk het, verdere finansiële sekuriteit aan die stigting in gevalle wanneer Allan Gray Limited se wins wisselvallig is.
Bedrywighede
Gehalteonderwys vorm die grondslag van dit wat die stigting wil skep: verantwoordelike entrepreneurs wat ’n groot uitwerking op die samelewing kan hê. Dit word eerstens gedoen deur volle geldelike bystand te verleen aan uitgesoekte kandidate se sekondêre (deur beurse) en/of naskoolse studie (die genootskap). Terwyl die beurshouers en genote akademies ontwikkel, ontvang hulle ook entrepreneurs- en persoonlike ontwikkel as deel van die program. Die stigting wil beurshouers en kandidaatgenote se houding vorm sodat hulle soos entrepreneurs kan begin dink oor alle aspekte van hul lewe en nie net die sakewêreld nie. Hierdie entrepreneursingesteldheid wentel om vyf entrepreneurswaardes.
’n Kultuur van mentorskap word uit die staanspoor gevestig by alle begunstigdes van die stigting. Hulle word gementor deur sogenaamde programbeamptes asook eksterne mentors wat gewoonlik kundiges in hul bedryf is. Sodra kandidaatgenote aan hul universiteit afstudeer, word hulle aangemoedig om werkervaring op te doen. Van hierdie oomblik af staan hulle as Allan Gray-genote bekend.
Behalwe dat hulle nou bekendstaan as Allan Gray-genote, word afgestudeerdes ook lid van die Vereniging van Allan Gray-genote. Hierdie liggaam bemoei hom met hul entrepreneursontwikkeling en moedig ondernemings aan wat entrepreneursvaardighede verg. Voortgesette entrepreneursontwikkeling kan die vorm van nagraadse studie aanneem. Genote wat hul eie sakeonderneming wil begin, kan aansoek doen om finansiering by ’n trust wat spesiaal vir dié doel geskep is.
Skole vir plasing
Allan Gray-skoliere word gestuur na een van die 17 skole in die Oos-Kaap, Gauteng, KwaZulu-Natal en die Wes-Kaap: Biskoppe, St. Cyprian’s, die Hoër Meisieskool Rustenburg, Hoër Seunskool Rondebosch, Hoër Meisieskool Collegiate, Hoërskool Grey, Michaelhouse, Maritzburg College, die Onafhanklike Hoërskool Epworth, Hoër Meisieskool Pietermaritzburg, Pretoria Boys’ High School, St Alban-kollege, King Edward VII School, St. Andrew-meisieskool en St. Mary-skool, Waverley.
Universiteite vir plasing
Allan Gray se kandidaatgenote word in altesaam 10 universiteite in die Oos-Kaap, Vrystaat, Gauteng en die Wes-Kaap geplaas: die Universiteit van Kaapstad, Universiteit van Wes-Kaapland, Universiteit Stellenbosch, Tsiba, Universiteit van Johannesburg, Universiteit van Pretoria, Universiteit van die Witwatersrand, Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit, Rhodes-universiteit en die Universiteit van die Vrystaat.
Pat West (akteur)
Pat West (19 April 1888 – 10 April 1944) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Ceiling Zero (1936), Only Angels Have Wings (1939), His Girl Friday (1940), en Ball of Fire (1941).
Caledonplein
Caledonplein in Kaapstad is die naam wat in die volksmond gebruik word vir die polisiekantoor en die landdroshof in die stad. Die kern van die historiese gebied Caledonplein is die kruising van Buitenkant- en Albertusstraat, maar daar is nie vaste grense vir die area nie. Ook die ou doeanekantoor op die hoek van Buitenkant- en Langmarkstraat word as deel daarvan beskou.
Vroeg in die 19de eeu was die plein so byna groot soos die Parade, maar daar het wel enkele geboue op hierdie plein gestaan. In 1809 was daar 'n meul en 'n bakkery wat jare daarna aan die owerheid verkoop is. Daarna is die gebou as vrouegevangenis gebruik en in die 1840's is die polisie en die landdroshof daar gevestig. Toe was die plein omring deur woonhuise, wynkelders en kroeë en was die plein oorgroei, maar met wynvate hoog opgestapel en geparkeerde waens en karre. Soldate het daar geoefen en was die terrein ook soms bekend as die Klein Parade. Die ou graanskuur het later 'n poskantoor geword en in 1924 is die polisie en die hof na nuwe geboue in die direkte omgewing verskuif. Na die Sharpeville-slagting het 'n 30 000 inwoners van Langa en Nyanga via die De Waal-rylaan op 30 Maart 1960 na die polisiekantoor op Caledonplein opgeruk. Die volgende dag is die noodtoestand (krygswet) in Suid-Afrika afgekondig.
Erin Cardillo
Erin Cardillo (gebore 17 Februarie 1977) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Isn't It Romantic (2019) en in die televisiereekse Passions (1999), Significant Mother (2015), en Life Sentence (2018).
Morningside, Johannesburg
Morningside is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg Streek E geleë.
Xcode
Xcode is ’n Geïntegreerde Ontwikkelingsomgewing (GOO) wat ’n reeks programmatuurontwikkelingsinstrumente bevat wat deur Apple Inc. geskep is om sagteware vir OS X en iOS te ontwikkel. Dit is vir die eerste keer in 2003 vrygestel en die nuutste stabiele vrystelling is weergawe 5.0 wat gratis beskikbaar is via die Mac-toepwinkel vir gebruikers van Mac OS X Lion en Mac OS X Mountain Lion. Geregistreerde ontwikkelaars kan die voorskouweergawe asook vorige weergawes van die reeks aflaai deur die Apple Developer-webblad.
1419
Die jaar 1419 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 19de jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Hidroksielapatiet
Hidroksielapatiet, hidroksi-apatiet of apatiet-(CaOH) is 'n mineraal uit die apatiet-groep. Dit kom algemeen voor en dit word in Suid-Afrika in Noord-Kaap in die Postmasburg-mangaanveld op die Gamagara-rand gevind.
Biochemie
Hidroksielapatiet word aangewend in die proteïen-chromatografie as 'n draermateriaal in die kolom.
Tandheelkunde
Hidroksielapatiet is die mineraal wat die tande vorm en die blootstelling van hierdie materiaal aan sure kan hierdie materiaal oplos, omdat dit 'n hidroksied is. Die teenwoordigheid van fluoried-ione kan help die tande te behoed omdat die -ioon die -ioon in die apatietstruktuur kan vervang.
Henning Moritzen
Henning Moritzen (3 Augustus 1928 – 11 Augustus 2012) was 'n Deense akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Forelsket i København (1960), Cries & Whispers (1972), The Celebration (1998), en Headhunter (2009).
Allan Gray
Allan Gray (8 April 1938, Oos-Londen, Suid-Afrika – 10 November 2019, Bermuda) was ’n Suid-Afrikaanse filantroop en sakeman wat in 2013 as die tweede rykste mens in Afrika beskryf is.
Dit is nietemin bekend dat Gray in Oktober 2013 75 jaar oud was en dat hy in Oos-Londen gebore is. Ná sy voorgraadse studie aan die Rhodes-universiteit het hy op die ouderdom van 22 jaar as geoktrooieerde rekenmeester gekwalifiseer en altesaam vier jaar vir die rekeningkundige firma Deloitte in sowel Kaapstad as Johannesburg gewerk. Nadat hy hy 'n ruk lank in Londen was, het hy in 1965 'n MBA aan Harvard se Sakeskool verwerf. Daarna het hy agt jaar deurgebring by Fidelity Fund Management and Research in Boston, Massachusetts. Ná sy terugkeer in Suid-Afrika in 1973 het hy hom in Kaapstad gevestig en Allan Gray Limited gestig.
Hierdie beleggingsmaatskappy het reeds in 2013 sowat R300 miljard se sake namens miljoene kliënte behartig. Nog R200 miljard is destyds bestuur deur Orbis, ’n batebestuursmaatskappy gesetel op Bermuda, waar Gray en sy gesin gewoon het, hoewel hy sy Suid-Afrikaanse burgerskap behou het.
Peter Sloterdijk
Peter Sloterdijk (Karlsruhe, 26 Junie 1947) is 'n Duitse filosoof en kultuurteoretikus. Hy is 'n professor in filosofie en mediateorie aan die Universiteit van Kuns en Ontwerp Karlsruhe. Hy is mede-aanbieder van die Duitse televisie program Im Glashaus: Das Philosophische Quartett van 2002 tot 2012.
Allan Gray
Gray het die Allan Gray Orbis-stigting in 2005 gestig omdat hy entrepreneurskap as ’n integrale deel van die ekonomiese vooruitgang van enige land beskou. Dié beskouing spoor Gray se filantropiese bydraes aan. Die hoofdoelwit van die stigting is die ontwikkeling van entrepreneurs deur die Allan Gray-beurs en Allan Gray-genootskappe.
Allan Gray Limited en Orbis Investment Management, albei deur Gray gestig, finansier die stigting se aktiwiteite. Minstens sewe persent van Allan Gray Limited se belasbare wins word aan die stigting geskenk. Voorts bied ’n bydrae van R1,15 miljard, wat Gray in sy persoonlike hoedanigheid in 2007 geskenk het, verdere finansiële sekuriteit aan die stigting in gevalle wanneer Allan Gray Limited se wins wisselvallig is.
Peter Sloterdijk
Biografie
Sloterdijk se vader was van Nederlandse afkoms en sy moeder Duits. Hy bestudeer filosofie, Duitse studies en geskiedenis aan die Universiteit van München en die Universiteit van Hamburg van 1968 tot 1974. In 1975 behaal hy sy PhD van die Universiteit van Hamburg. In die 1980s werk hy as 'n vryskutskrywer en publiseer sy Kritik der zynischen Vernunft in 1983. Sedertdien het hy filosofiese werke gepubliseer. In 2001 word hy benoem as Kanselier van die Universiteit van Kuns en Ontwerp Karlsruhe. Tussen 2002 en 2012 was hy as die mede-aanbieder van Im Glashaus: Das Philosophische Quartett (In die glashuis: Die filosofiese kwartet), 'n program wat deur die openbare uitsaaikorporasie ZDF gebeeldsaai is, daaraan toegewy om kontemporêre sake in diepte te bespreek.
Allan Gray
'n Vrouekoshuis van Rhodes-universiteit, Allan Gray House, wat in 1992 in gebruik geneem is, is na hom genoem nadat hy of sy maatskappy die geld vir die oprigting daarvan geskenk het. Dit bied huisvesting aan 85 studente en is deel van Drostdy Hall.
Peter Sloterdijk
Filosofiese benadering
Sloterdijk verwerp die bestaan van dualismes soos liggaam en siel, onderwerp en voorwerp en, kultuur en natuur. Hy sien eerder interaksies as "ruimtes van saambestaan", wat boonop versterk word deur algemene tegnologiese vordering in die skep van 'n hibriede realiteit. Daar word na Sloterdijk se idees verwys as synde dit posthumanisties is, deur te poog om verskillende komponente te integreer wat in sy opinie verkeerdelik van mekaar geskei is. Gevolglik stel hy voor dat 'n "ontologiese konstitusie" geskep moet word wat alle wesens sal inkorporeer - mense, diere, plante, en masjiene.
Allan Gray
Gray is op Sondag, 10 November 2019 in die ouderdom van 81 aan 'n hartaanval in Bermuda oorlede.
Mark Powley
Mark Powley (gebore 4 Oktober 1963) is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Coronation Street (1960) en Starhunter (2000).
Adriatiese See
Die Adriatiese See (Latyns: Mare Adriaticum, Italiaans: Mare Adriatico, Kroaties: Jadransko more of kort Jadran, Serwies: Јадранско море/Јадран, Sloweens: Jadransko morje, Albanees: Deti Adriatikis) is 'n waterskeiding tussen die Italiaanse Skiereiland en die Balkan-skiereiland, en tussen die Apennyne-bergreeks in Italië en die Dinariese Alpe en aangrensende bergreekse. Die Adriatiese See is die mees noordelike arm van die Middellandse See, wat van die Straat van Otranto in die suide strek (waar dit aansluit by die Ioniese See) tot in die noordweste by die Po-vallei.
Kuslande
Die lande wat aan die Adriatiese See grens is Italië, Kroasië, Albanië, Montenegro, Bosnië en Herzegowina en Slowenië. Die Adriatiese See bevat meer as 1 300 eilande, meestal geleë langs die oostelike, Kroatiese kus.
Geografie en klimaat
Die see word verdeel in drie komme, die noordelike synde die vlakste en die suidelike die diepste, met 'n maksimumdiepte van 1 233 meter (4 045 voet). Die Otranto-bank, 'n onderwaterrif, is geleë op die grens tussen die Adriatiese en die Ioniese See.
Die heersende strome vloei antikloksgewys van die Straat van Otranto, langs die oostelike kus op en terug na die seestraat langs die westelike (Italiaanse) kus. Getybewegings in die Adriatiese See is gering, hoewel groter deinings bekend is en soms ook voorkom.
Die Adriatiese See se soutgehalte is laer as dié van die Middellandse See, omdat die Adriatiese See 'n derde van die vars water wat in die Middellandse See beland, versamel. Die oppervlakwatertemperatuur wissel van 24°C (75°F) in die somer tot 12°C (54°F) in die winter, wat die Adriatiese Bekken se klimaat aansienlik afkoel.
Seevervoer
Daar is negentien Adriatiese seehawens (in vier verskillende lande) wat elk meer as 'n miljoen ton vrag per jaar hanteer. Die grootste vraghawens onder hulle is die Hawe van Triëst (die grootste Adriatiese vraghawe in Italië), die hawe van Venesië, die hawe van Ravenna, die hawe van Koper (die grootste Sloweense hawe), die hawe van Rijeka (die grootste Kroatiese vraghawe), en die hawe van Brindisi.
Maggie O'Neill
Maggie O'Neill (gebore 15 November 1962) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse EastEnders (1985), Friday on My Mind (1992), Mystery!: Cadfael (1994), en Shameless (2004).
Marianne Moritzen
Marianne Moritzen (gebore 16 Maart 1959) is 'n Deense aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Lykken er en underlig fisk (1989), Sirup (1990), Flickering Lights (2000), en Perfect Sense (2011).
Melrose-Noord
Melrose-Noord is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se E-streek geleë.
Poef (meubelstuk)
'n Poef (of sitsak) is 'n opgestopte lae vloerkussing wat as sitplek of rusplek vir die voete dien. Poewe bestaan uit 'n oortreksel van plastiek of materiaal wat met saagsels, bone of 'n ander vulsel opgestop is. Die poef neem die vorm van die liggaam aan wat dit 'n gemaklike gevoel gee. Dit bied egter nie voldoende rugsteun nie en langdurige gebruik kan tot rugprobleme lei. Die tipe vulsel wat gebruik word kan soms hinderlike klanke produseer as die gebruiker van posisie verander.
Die woord poef is uit Frans afgelei (un pouf) en is 'n voorbeeld van onomatopee (klanknabootsing).
Die eerste poef, genaamd die Sacco, is deur die Italiane Piero Gatti (1940), Cesare Paolini (1937) en Franco Teodoro (1939) ontwerp. Die eerste Sacco's is in 1968 deur Zanotto in Milaan geproduseer. Die meubelstuk, met sy onkonvensionele en ongekompliseerde vorm, is veral in die jare sewentig as 'n simbool van binnenshuise mode beskou.
Tsitsikamma- Nasionale Park
Die Tsitsikamma- Nasionale Park is 'n park op die Tuinroete in die Oos-Kaap van Suid-Afrika. Op 6 Maart 2009 het die park met die Nasionale Wildernispark, Knysna Nasionale Meergebied en ander areas saamgesmelt om die nuwe Tuinroete- Nasionale Park te vorm.
Die park is bekend vir sy woude en asemrowende kuslyn. Dit strek ongeveer 80 kilometer langs die Indiese Oseaan-kuslyn af. Die Bloukransbrug is in die omgewing vanwaar mens 'n 216 meter reksprong kan uitvoer.
Tsitsikamma beteken 'plek van baie water'. Die Nasionale Tsitsikammapark bestaan uit 'n strook kuslyn van ongeveer 75 km en 'n afsonderlike stuk inheemse woud van ongeveer 480 ha aan die Suid-Kaapse kus tussen Knysna en Humansdorp.
Watsonia confusa
Watsonia confusa is 'n geofiet wat tot die genus Watsonia behoort. Die plant is endemies aan KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap.
Tsitsikamma- Nasionale Park
Toeristehuisvesting in die park bestaan uit ongeveer 210 beddens in chalets en ongeveer 170 kampeerplekke. Die plantegroei van die seekuspark bestaan uit tipiese Suid-Kaapse fynbos en woude, wat wissel van droë struikbos tot vogtige woude.
Die bospark bestaan grotendeels uit vogtige tot nat woud. Ongeveer 250 spesies voëls en 'n verskeidenheid soogdiere is reeds in die park aangeteken, en die seekuspark is veral bekend vir die otters wat daar in die see leef. 'n Groot verskeidenheid grotendeels ongewerwelde diere word in die see aangetref en die seelewe is veral interessant omdat daar sowel warmwater- as kouewatervorme voorkom en sommige organismes tot hierdie oorgangsone tussen die warm Agulhasstroom en die koue Benguelastroom beperk is.
Algemeen
Die Nasionale Tsitsikammabos- en -seekuspark is in 1964 geproklameer en bestaan uit twee afsonderlike dele, elk met sy eie funksie. Die seekusgedeelte bestaan uit ongeveer 75 km kuslyn, en die grense daarvan is ruweg die eskarprand direk langs die kus en 'n lyn ongeveer 800 min die see in, en die twee Grootriviere, een by Nature's Valley en die ander by Oubosrand.
Die hoofdoel van hierdie park is die beskerming van die seelewe in die tussen- en infra-getysones. Dit is tot dusver die enigste nasionale mariene park in Suider-Afrika en die moontlikheid word tans ondersoek om die seegrense uit te brei tot 5 km van die kus al. Die bosgedeelte van die park is ingesluit sodat 'n deel van die unieke Suid-Kaaplandse woude in ŉ nasionale park permanent beskerm kan word.
Ligging
Die seekusgedeelte van die Nasionale Tsitsikammabos en –seekuspark lê tussen 23° 30' 0 en 24° 15' O, min of meer half pad tussen Knysna en Humansdorp, in Suid-Kaapland. Die landoppervlakte beslaan ongeveer 2 840 ha. Die Stormsriviermond, waar die ruskamp is, is ongeveer in die middel van hierdie deel van die park geleë. Die bosgedeelte van die park beslaan 478 ha inheemse woud, ŉ stuk wat vroeër as De Plaat bekend gestaan het. Hierdie park is direk wes van die Stormsrivier by die bekende brug oor die Stormsrivier, die Paul Sauerbrug, aan die voet van die Tsitsikammaberge, geleë.
Geomorfologie
In die omgewing van die Nasionale Tsitsikammabos – en -seekuspark is die voet van die Tsitsikammaberge ongeveer 5 tot 8 km van die see af, en die gebied tussen die berge en 'n eskarp by die see bestaan uit 'n primêre branderstoep, dit wil sê uit 'n plato wat deur vroeëre branderaksie gevorm is, met 'n hoogte van ongeveer 270 m aan die voet van die berge tot 180 m by die eskarprand. Die eskarp lê byna by die see en is gevolglik baie steil, hoewel dit hier en daar minder steil is en deur sekondêre en selfs tersiêre branderstoepe onderbreek word.
Net bo die ruskamp aan die Stormsriviermond is byvoorbeeld ŉ relatief groot sekondêre branderstoep met inheemse woude daarop. Die landgedeelte van die seekuspark is betreklik smal en die eskarprand is min of meer die grens daarvan. Die bospark is aan die voet van die Tsitiskammaberge, op die plato (primêre branderstoep), geleë. Die gesteentes van die hele omgewing bestaan uit hoofsaaklik sandsteen en skalies van die Series Gamtoos, Tafelberg en Bokkeveld.
In die seekuspark is hoofsaaklik Tafelberg-sandsteen sigbaar en die grond is arm en suur. In die harde sandsteen het die groter riviere diep ravyne uitgekerf, maar in die sagter skalies (buite die park) het hulle breë valleie gevorm wat deur hoofsaaklik inheemse woude begroei word. Benewens 'n paar groot riviere soos die Bloukrans-, Storms- en Elandsrivier, wat diep ravyne deur die eskarp gekerf het, is daar talle ander stroompies en riviertjies wat die plato dreineer en in die seekuspark in die see vloei.
Die Tsitsikammakus is baie rotsagtig en slegs enkele klein, sanderige baaie word aangetref. Selfs in sulke baaie spoel die sand in die winter dikwels weg wanneer die see betreklik onstuimig is. Die Tsitsikammakus is bekend vir die diep water wat naby die kus aangetref word (wat dit 'n ideale hengelgebied maak). Omdat die seebodem so steil is, is die kus aan geweldige branderaksie blootgestel. Veral tydens storms wat deur westewinde aangedryf word, is die branderaksie indrukwekkend, maar selfs in kalm toestande is die branders langs groot dele van die kus nog baie gevaarlik.
In Mei 1979 het 'n fratsgolf die gebied getref en is twee van die huisies aan die kus weggespoel. Die reënval wissel van gemiddeld 913 mm by die Stormsriviermond tot 1120 mm by die bosboustasie op die plato tussen die seekuspark en die bospark, en dit word steeds hoër na die berge toe. Die reënval is hoofsaaklik siklonies en orografies en donderbuie kom feitlik nooit voor nie. Die hele gebied kry reën dwarsdeur die jaar, maar in die herfs en die lente is die reënval effens hoër.
Die klimaat van die omgewing is baie gematig en die gemiddelde daaglikse minimumtemperatuur wissel van 9 °C (Augustus) tot 17 °C (Januarie). Die gemiddelde daaglikse maksimumtemperatuur wissel van 18 °C (Augustus) tot 24 °C (Januarie). Ryp kom nooit voor nie. Die gemiddelde maandelikse seetemperatuur wissel van 15 °C tot 22 °C, maar dit kan soms tot 1 0 °C daal. Die warm Agulhasstroom het die grootste invloed in hierdie gebied, maar dit is 'n oorgangsone na die koue Benguela-stroom en laasgenoemde het ook 'n invloed.
Toerisme
Vanweë die aard van die Tsitsikammakus is daar relatief min ruimte beskikbaar vir akkommodasie, met die gevolg dat soveel akkommodasie moontlik by die Stormsriviermond voorsien word. Daar was vroeër sprake van 'n tweede kamp by Nature's Valley, maar omdat die oprigting van 'n ruskamp die omgewing te veel sou verniel, is besluit om eerder die Stormsriviermond-ruskamp uit te brei. Die behuisingsdigtheid is egter nog nie so hoog dat dit hinderlik is nie.
Kort na die proklamasie van die park het die eerste park hoof, dr. G.A. Robinson, begin met die uitlê van 'n wandelpad van die Stormsriviermond na Nature's Valley. Hierdie wandelpad het bekend geword as die Otterwandelpad en is tans een van die mooiste en gewildste wandelpaaie in Suid-Afrika. Vier eenvoudige houtskuilings is op die roete aangebring en die vermyding van onnodige luukshede is een van die aantreklikhede van die wandelpad.
Stappers op die Otterwandelpad kry die geleentheid om ongeveer die helfte van die seekuspark te sien. Die eerste paar kilometer van die Otterwandelpad is ook toeganklik vir die gewone besoekers aan die Tsitsikamma- Nasionale Park. Benewens hierdie roete is daar nog 'n aantal ander wandelpaadjies uitgelê, waarvan die gewildste dié een na die Stormsriviermond, oor die hangbrug en tot bo-op die eskarp, is.
Nommers is op die bome aangebring en pamflette met die name van bome daarin word aan besoekers beskikbaar gestel om hulle te help om die plantegroei te identifiseer. 'n Klein museum is ook langs die kantoor opgerig en 'n voltydse inligtingsbeampte lei voortdurend staptoere en ekskursies in die tussengetygebied om die seelewe aan besoekers bekend te stel. Reeds op twee plekke is duikroetes oopgestel waar besoekers met duikbril en snorkel die seelewe onder die tussengetygebied kan besigtig. Die duikroetes is egter slegs toeganklik as die see relatief kalm is. Dit is meestal wel die geval in Desember en Januarie, die belangrikste toeristeseisoen.
Plantegroei
Die plantegroei van die seekuspark tussen die see en die eskarprand bestaan uit hoofsaaklik tipies Suid-Kaapse fynbos en droë struikbos en woude. Op die plato's soos die sekondêre branderstoep by die Stormsriviermond word vogtiger woude met fynbos aangetref.
Direk langs die kus is die algemeenste Tsitsikammaplante aromatiese kruide (meestal komposiete) en gras. Die plantegroei van die bospark bestaan uit byna net vogtige tot nat woud. Die fynbos bestaan hoofsaaklik uit Berzelia-, Brunia- en Erica-spesies, met heelwat protea-agtiges soos Protea neriifolia, Protea cynaroides en Leucadendron salignum.
'n Paar algemene struike en bome van die droë woudtipes naby die kus is die kanferbos (Tarchonanthus camphoratus), outeniekwagonna (Passerina falcifolia), kershout (Pterocelastrus tricuspidatus), witmelkhout (Sideroxylon inerme), noemnoem (Carissa bispinosa), boslepelhout (Cassine peragua) en koeboebessie (Cassine aethiopica). In die natter woudtipes is bome soos die rooi-els (Cunonia capensis), witels (Platylophus trifoliatus) en boomvarings (Alsophila capensis) volop. Van die bekendste bome in die Tsitsikammawoude is seker die geelhoutspesies (Podocarpus latifolius en Podocarpus falcatus).
Landfauna
Omdat die klimaat van Suid-Kaap betreklik gematig is, is die verskeidenheid van diere wat daar aangetref word, nie so groot soos nader aan die trope nie. 'n Spesifiek interessante ongewerwelde diertjie wat in die Tsitsikamma aangetref word, is Peripatopsis capensis, 'n wurmagtige diertjie wat as die direkte nakomeling van die gemeenskaplike voorouer van die gelede wurms (phylum Annelida) en die geleedpotiges (phylum Arthropoda) beskou word.
Die varswater van die hele Tsitsikammagebied is baie suur en arm aan voedingstowwe, en benewens 'n varswaterpaling word daar slegs twee visspesies in die varswater aangetref. Daar is ook nie 'n groot verskeidenheid of getalle paddas nie. Slegs 'n paar spesies akkedisse en slange word in die park aangetref en die wat daar voorkom, word selde gesien. Van die algemeenste slange in die park is boomslange, groen waterslange (onskadelik), rooilippies (onskadelik) en nagadders, maar hulle hou geen gevaar vir besoekers in nie.
Ongeveer 250 voëlspesies is reeds in die park geïdentifiseer. Besondere roofvoëls soos die visarend, die kroonarend en die langkuifarend kan af en toe in die Tsitsikamma gesien word. Langs die kus word meeue, witborsduikers, tobies en seeswaels aangetref, maar daar is min broeikolonies van hierdie voëls. Die verskeidenheid soogdiere is ook betreklik klein, maar sluit onder meer die skaars bloubokkie in. Ander algemene soogdiere is bosbokke, bobbejane, blouape, grys- en watermuishonde, muskeljaatkatte, bosvarke, grysbokkies, rooikatte, otters en luiperds. Die otters van die seekuspark is die groototter (Aonyx capensis), wat normaalweg in varswater leef, maar langs die kus byna uitsluitlik in seewater leef.
Seelewe
Die beskerming van die seelewe van veral die tussengetygebied was die vernaamste rede vir die proklamering van die Nasionale Tsitsikammaseekuspark. Die kus van die Suid-Kaap is die oorgangsone tussen die fauna van die warm Agulhasstroom en die koue Benguelastroom en verteenwoordigers van altwee tipes fauna, sowel as diere wat slegs in hierdie oorgangsone voorkom, word hier aangetref.
Die tussengetygebied kan in drie hoofsones verdeel word, naamlik die littorinasone (vernoem na die genus Littorina), die balanoïedsone (vernoem na die genus Balanus), wat in die boonste en onderste balanoïedsone onderverdeel kan word, en die cochleaarsone (vernoem na Patella cochlear). Langs die Tsitsikammakus is Littorina knysnaensis, 'n slakkie, die volopste diertjie wat in die littorinasone voorkom. Ander diere wat daar aangetref word, is 'n paar spesies tolskulpe (genus Oxystele), twee spesies klipmossels wat van ligene leef, heelwat kluisenaarskrappe, sandluise (Ligia natalensis) en bruin rotskrappe (Cyclograpsus punctata).
In die boonste balanoïedsone is daar drie algemene spesies eendmossels (maar nie van die genus Balanus nie). Voorts is daar 'n aantal klipmossels (genus Scutellastra en ander), chitons en nog 'n aantal ander ongewerwelde diere. In die onderste balanoïedsone is daar heelwat meer spesies en ook meer individue van elke spesie. Eendmossels, mossels, oesters, platwurms, lintwurms en grondboontjiewurms word hier algemeen aangetref. 'n Gelede wurm, Pomatoleios kraussii, bou 'n langwerpige huisie en duisende van hierdie huisies saam bedek groot dele van die rotse.
Die rooi rotskrap (Plagusia chabrus) word ook algemeen in hierdie sone aangetref. In die chochleaarsone is die peerklipmossel Scutellastra cochlear oorheersend, en 'n baie groot verskeidenheid ongewerwelde diere word daar aangetref. In rotspoeletjies en in die infragetysone (direk onder die tussengetysone), dit is in vlak water wat nooit opdroog nie, word diere soos seeanemone, sponse, seesterre, slangsterre, seekastaiings, seekomkommers en naakslakke algemeen aangetref.
Bestuur
Die vernaamste bestuursaspek van die Tsitsikamma- Nasionale Park is die beheer van toerisme. Benewens die talle vakansiegangers wat alle akkommodasie in die vakansieseisoene beset, doen talle besoekers die park net vir 'n dag aan. 'n Integrerende deel van toerisme is die restaurant met 'n winkel. Veldwagters is op strategiese punte langs die kus geplaas om die kus te patrolleer en onwettige aasstropery of visvang te voorkom.
Op Nature's Valley moet die veldwagter ook verhinder dat vakansiegangers hiervandaan die park binnegaan omdat ondervinding geleer het dat mense soms groot skade kan aanrig. In die kantoor by die ruskamp is, benewens die parkhoof, twee hoofveldwagters gestasioneer om oor die ander veldwagters toesig te hou. Hulle is ook verantwoordelik vir die algemene instandhouding van die park en van bakens en vir die maak van voorbrande, soos benodig.
'n Inligtingsbeampte is verantwoordelik vir die instandhouding van twee klein museums, een in die bospark en een in die seekuspark, en sy vernaamste taak is om die interessante seelewe aan die publiek bekend te stel en om die belangrikheid van natuurbewaring te beklemtoon. 'n Boot lê in 'n sloep voor die restaurant voor anker vir gebruik vir 'n verskeidenheid van doeleindes wat binne die bestek van bestuur val. Toe die Venpet en die Venoil (twee olietenkskepe) byvoorbeeld langs die Tsitsikammakus gebots het, is die boot gebruik in die soektog na oorlewendes en om een van die reddingsbote land toe te sleep.
Dit word ook gebruik vir patrolliedoeleindes en om wetenskaplikes uit te neem. Ook die instandhouding van die Otterwandelpad (oopkap van paadjies, voorsiening van brandhout en water, ensovoorts) en wandelpaaie is 'n belangrike deel van die bestuur van park. In die Tsitsikamma- Nasionale Park word die getalle van diere nie beheer nie, maar die voer van bobbejane by die brug oor die Stormsrivier deur toeriste het veroorsaak dat die bobbejane so aggressief geword het dat hulle van tyd tot tyd deur die personeel van die park verwilder moet word.
Oordeelboom
Die Oordeelboom (Erythrophleum africanum) is 'n middelgroot tot groot boom. Die boom kom in 'n gordel langs die Angola, Namibië voor, oos vanaf Kaokoland tot byna in die sentraal deel van Zimbabwe.
Cladocroce ventilabrum
Cladocroce ventilabrum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cladocroce en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1887 deur Fristedt.
1421
Die jaar 1421 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 21ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
1422
Die jaar 1422 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 22ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Fluoried
'n Fluoried is 'n chemiese verbinding wat die element fluoor is sy oksidasietoestand -1 bevat. Dit is essensieel alle fluoorverbindings omdat hierdie element in verbindings altyd hierdie oksidasietoestand besit.
In die organiese chemie kan 'n fluoried 'n (polêre) kovalente binding ondergaan, maar die anorganiese fluoriede is gewoonlik ioniese verbindings. Party fluoriede is oplosbaar in water en vorm effens basiese oplossings omdat die gekonjugeerde suur HF nie so sterk is nie.
Fluoried het 'n belangrike aanwending in die tandheelkunde, omdat die tande uit hidroksielapatiet bestaan en die fluoried-ioon die hidroksied-ioon kan vervang. Fuoriede word aan tandepasta bygevoeg.
Raymond B. West
Raymond B. West (11 Februarie 1886 – 11 September 1923) was 'n Amerikaanse regisseur en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Civilization (1915), Rumpelstiltskin (1915), en Wooden Shoes (1917).
Sitroensuur
Sitroensuur is 'n chemiese verbinding. Dit is 'n triprotiese organiese suur met die formule, oftewel. Sy soute heet sitrate.
Jacques Dusseau & Co
duimnael|links|230px|HAUM se winkel en kantoor in Kerkstraat, Kaapstad, vroeë 20ste eeu. duimnael|regs|180px|Die firma J.H. de Bussy, waarvan Jacques Dusseau deel was, se kenteken soos dit in 1938 verskyn het op die rugkant van dr. [[A.C. Bouman se Kuns in Suid-Afrika.]] duimnael|links|190px|Die [[FAK Sangbundel (1937) was een van die firma se groot projekte. Op die titel blad staan: "Uitgegee deur Firma J.H. de Bussy – Pretoria. H.A.U.M. v/h. Jacques Dusseau & Co. – Kaapstad".]] duimnael|regs|180px|Titelbad van Concordantie, in 1902 uitgegee deur HAUM v/h. Jacques Dusseau & Co.
Sitroensuur
Dit is veral bekend as die stof wat suurlemoene 'n suur smaak gee.
Jacques Dusseau & Co
Jacques Dusseau & Co. was ’n Amsterdamse uitgewery en boekhandelaar wat in Mei 1894 ’n tak in Kaapstad geopen het op aandrang van die Nederduitse Gereformeerde Kerk met die doel om godsdienstige publikasies in Suid-Afrika te versprei.
Sitroensuur
Die stof kom voor in party vrugte, veral sitrus, maar word ook wêreldwyd in miljoene tonne per jaar vervaardig.
Die stof speel 'n groot rol in die biochemie omdat dit onderdeel is van die Krebs-siklus. Diere en ook die mens vervaardig sitroensuur en sitraatione uit vette, proteïene en koolhidrate om energie te verkry uit hierdie voedingstowwe. Sitraatione kan ook ophoop in lewende organismes, water in die natuur en in die grond. Die Arabiese navorser Abu Musa Jabir Ibn Hayyan, ook bekend as 'Geber' het dit waarskynlik ontdek. Carl Wilhelm Scheele het dit in 1784 gesuiwer en gekristalliseer. Liebig het in 1834 gevind dat dit 'n triprotiese suur is met 'n hidroksi-groep.
Jacques Dusseau & Co
In 1896 het ds. Adriaan Moorrees, M.J. Stcuki, ds. P.J.G. de Vos en andere Ons Tijdschrift begin. Hierdie voortreflike tydskrif het tot 1901 verskyn. J.F. van Oordt (D'Abrez), een van sy getrouste medewerkers, was die firma se amptelike skrywer. Hy was verantwoordelik vir Zuid-Afrikaansche Historie-Bibliotheek wat uit ’n kultuur-historiese oogpunt en vanweë die rol wat dit gespeel het om trots in die nasionale verlede aan te wakker, veral belangrik is.
In 1898 het die maatskappy geldelike probleme ervaar en is dit oorgeneem deur die Amsterdamse firma J.H. de Bussy, wat drie jaar vantevore ’n tak in Pretoria geopen het. De Bussy het aan hou om die Kaapse tak van Jacques Dusseau & Co te bestuur en wel onder die naam Hollandsch-Afrikaansche Uitgevers-Maatschappij (HAUM).
Primrose Hill
Primrose Hill is 'n grasbedekte heuwel 78,1 meter (256 voet) bokant seevlak aan die noordekant van Regent's Park in Londen wat sy naam aan die omliggende buurt verleen het. Sy bopunt - een van ses beskermde uitsigpunte in die Britse hoofstad - bied 'n uitsig oor Sentraal-Londen asook Hampstead en Belsize Park in die noorde. Woonbuurte in die omgewing word onder die mees eksklusiewe en duurste adresse in die Britse hoofstad gereken waar baie bekende persoonlikhede eiendomme besit. Primrose Hill word omring deur welgestelde woongebiede soos St John's Wood in die weste, Swiss Cottage in die noordweste, Belsize Park in die noorde, Chalk Farm in die noordooste, Camden Town in die ooste en Regent's Park net suid van die heuwelpiek.
Michael Moritzen
Michael Moritzen (gebore 2 November 1954) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Idioterne (1998), Drabet (2005), en Daisy Diamond (2007), en in die televisiereeks Forbrydelsen (2007).
Simon Quarterman
Simon Quarterman (gebore 14 November 1977) is 'n Britse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Devil Inside (2012) en Drone, en in die televisiereekse Stitchers (2015) en Westworld (2016).
Watsonia densiflora
Watsonia densiflora is 'n plant wat tot die genus Watsonia behoort. Die plant is endemies aan KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap.
1423
Die jaar 1423 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 23ste jaar van die 15de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Pjotr Tsjaikofski
Pjotr Iljitsj Tsjaikofski (Russies: Пётр Ильич Чайковский), Wotkinsk, 7 Mei 1840 – Sint Petersburg, 6 November 1893, was ’n Russiese komponis wie se musiek deur sommige kritici as "te Westers" beskou is. Op skool in St. Petersburg het hy onderrig in sang, klavier en harmonie ontvang, en baie opera-opvoerings bygewoon. Die dood van sy moeder (toe hy 14 jaar oud was) het hom diep getref. Dit was die begin van 'n neurotiese toestand en dit kom in heelwat van sy musiek na vore.
Lewe
Tsjaikofski was eers ’n amptenaar en het toe musiek gaan studeer aan die N.W. Rimskogo-Korsakowa-konservatorium in Sint Petersburg. Hy het later ’n dosent aan dieselfde konservatorium geword. ’n Ryk bewonderaar, gravin Nadesjda Filaretowna von Meck, het dit vir hom in 1877 moontlik gemaak om sy lewe aan die skryf van musiek te wy.
Hulle het jare lank gekorrespondeer, maar in 1890 het sy skielik om ’n onduidelike rede haar geldelike steun onttrek – moontlik óf omdat sy bankrot was óf omdat sy haar nie met sy homoseksualiteit kon vereenselwig nie. In 1866 het hy hoogleraar in harmonie aan die Moskouse Konservatorium geword, en in daardie jaar het hy sy Eerste Simfonie in G-mineur gekomponeer.
Sy koorsagtige werk aan die simfonie het die eerste van 'n reeks geestelike krisisse veroorsaak. Hy het in 1868 in Moskou met Balakiref en ander nasionalistiese komponiste kennis gemaak, maar hy het onafhanklik gebly en sy eie rigting in die musiek gevolg. Sy fantasie-ouverture Romeo en Juliet (1869) het 'n baie gewilde konsertstuk geword. In die middel van die sewentigerjare, tydens byna histeriese skeppingsaktiwiteit wat tot die Vierde Simfonie in F-mineur (1877) en die opera Eugene Onegin (na ŉ gedig van Poesjkin; 1878) gelei het, het hy 'n senuwee-ineenstorting gekry.
Ander belangrike werke uit hierdie tydperk is die ouverture Francesca da Rimini (1876), die Eerste Klavierkonsert (1875). Die Rococo-variasies vir tjello en orkes en die manjifieke balletstuk, Swanemeer (1876). Reeds in 1877 het hy begin korrespondeer met een van sy bewonderaars, Nadezhda von Meck, 'n gegoede weduwee, wat aan hom 'n toelaag gegee het sodat hy kon ophou doseer en voltyds kon komponeer. Hulle het mekaar nooit ontmoet nie - dit was haar wens – en die reëling het Tsjaikofski goed gepas. Sy nuwe vryheid het aanleiding gegee tot werke soos die Eerste Orkessuite (1879), die opera Die meisie van Orleans (1879), die skitterende Vioolkonsert in D-majeur (1878), die gewilde Serenade vir Strykers en die Capriccio ltalien (albei 1880), en die 1812-ouverture (1880; die musiek herdenk Napoleon se mislukte Russiese veldtog van 1812). In 1885, na reise in Switserland, Frankryk en Italië, het Tsjaikofski hom in 'n huis in Maidonof, naby Moskou, gevestig.
Hier het hy die opera Die skoppensvrou en die pragballet Die slapende skone (albei 1890) gekomponeer, sowel as die grootse Vyfde Simfonie in E-mineur, waarin sy geestestoestand weerspieël word in die intense emosionele inhoud wat wissel tussen histeriese verrukking en neurotiese wanhoop. 'n Konsertreis het vroeg in die negentigerjare gevolg en Tsjaikofski het die VSA en Engeland onder meer besoek, waar hy in 1893 'n eredoktorsgraad in Cambridge ontvang het.
Ondanks die welslae van die reis het Tsjaikofski se geestelike agteruitgang voortgeduur. Toe die weduwee Von Meck byvoorbeeld hul korrespondensie en sy toelaag in 1890 skielik staak, het dit so ŉ sielkundige uitwerking op hom gehad dat hy 3 jaar later op sy sterfbed haar naam herhaaldelik verontwaardig uitgeroep het. Na die sprankelende Neutkraker-suite van 1892 het Tsjaikofski in 1893 die Sesde Simfonie in B-mineur voltooi.
Hy het dit as ŉ meesterstuk beskou. Die eerste uitvoering is in Oktober 1893 deur die komponis gedirigeer, maar die werk is nie goed ontvang nie. Tsjaikofski het sy hele gemoed in hierdie werk, wat hy die Pathetique genoem het, gestort. Tydens ŉ cholera-epidemie in Sint Petersburg het hy 'n glas ongekookte water gedrink, en as gevolg daarvan is hy op 6 November 1893 aan die siekte dood.
Waardering
Benewens ses simfonieë het Tsjaikofski onder andere simfoniese gedigte en operas geskryf, asook klavier- en vioolwerke. Veral sy eerste klavierkonsert, sy vioolkonsert, sy laaste drie simfonieë, sy balletmusiek en sy bombastiese 1812-ouverture word dikwels uitgevoer. Hy het geslaag om Wes-Europese musiekinvloede in Russiese musiek in te bring.
Sy werke is ook gelief vanweë die welluidende orkestrasie. Tsjaikofski het in ’n paar komposisies op ’n besondere wyse walsmusiek ingebring – nie net in sy ballette nie, maar ook in sy simfonieë.
Tsjaikofski was die eerste komponis wat op musiekgebied aan Rusland internasionale status besorg het. Hy was sonder twyfel die grootste meester van die klassieke ballet, en hoewel die simfonieë van wisselende gehalte is, bevat almal belangrike musiek. Telkens word vir momentele verslapping in sy musikale inspirasie vergoed deur verstommende melodiese verbeelding, indrukwekkende orkestrasie en groot tegniese vermoë. Hy het onder andere Igor Strawinski beïnvloed.
Komposisies
Van sy werke sluit in:
Sarah Parish
Sarah Parish (gebore 7 Junie 1968) is 'n Engelse aktrise en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Wedding Date (2005) en The Holiday (2006), en in die televisiereekse Cutting It (2002) en Blackpool (2004).