cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tugela-Vaal-waterprojek
Voordat die omvattende Tugela-Vaalprojek in 1970 aangepak is om in die toenemende waterbehoeftes van die Pretoria-Witwatersrand-Vereeniging- gebied (PWV-gebied) te voorsien, was die Vaalrivier reeds die beste benutte waterbron in Suid-Afrika. Benewens kleiner pompinstallasies het die Vaal- en die Bloemhofdam asook die Vaalrivier en die Vaalhartsstudam in die eerste helfte van die sewentigerjare saam gemiddeld 4,02 miljoen mJ water per dag verskaf.
Hiervan is 2 miljoen mJ verskaf aan 'n gebied wat van Pretoria en Rustenburg in die noorde tot by die Vrystaatse Goudvelde en Heilbron in die suide, en van Bethal in die ooste tot by Wolmaransstad in die weste strek. As die grootste metropolitaanse, myn-en nywerheidsgebied in Afrika is die gebied uiters gevoelig vir watertekorte, wat voorheen dikwels vanweë droogte ontstaan het.
Vaaldam te vergroot of 'n derde dam in die Vaalrivier te bou. In eersgenoemde geval sou die dam se groter wateroppervlakte soveel verdamping meebring dat enige voordele daardeur uitgeskakel sou word. Wanneer die water volvlakhoogte bereik, beslaan dit reeds 29 550 ha, en die hoeveelheid water wat daagliks deur verdamping verlore gaan, is gelykstaande met die onttrekking deur die Randwaterraad.
Waardevolle landbougrond sou weer met die aanbou van 'n nuwe dam moes toegestoot word, en daar was ook geen waarborg dat so 'n dam betyds sou vol loop om in die onmiddellike behoeftes te voorsien nie. Met die oog op die verspreiding van natuurlike hulpbronne van ŉ gebied waar dit relatief volop is na ŉ gebied waar dit relatief skaars is, is daar op die aaneenskakeling van die Tugela- en die Vaalrivierstelsel besl
Die Tugelarivier, wat in Montaux-Sources in Lesotho ontspring, het vroeër diep in die platorand van die Drakensberge ingesny en sytakke van die Vaal weggelei. Eersgenoemde het 'n waterryke afvoergebied, en aangesien die Tugelavallei beperkte besproeiingsmoontlikhede het, is die ontwikkeling langs die rivier ook nie deur die projek benadeel nie.
Die Tugela-Vaalprojek behels ŉ aantal dam me, kanale en tonnels, pompstasies, asook 'n pompqpgaarskema (Drakensbergprojek - tweede fase) waar hidroëlektriese krag ontwikkel sal word. Wanneer die projek in sy geheel voltooi is, sal die Vaalrivier se watervoorraad met 800 miljoen m3 aangevul word - ongeveer 60 % daarvan vanweë beter benutting van die rivier se eie water. Nadat die eerste fase voltooi is, kon 240 miljoen m3 van die Vaalrivier se water wat voorheen verlore gegaan het, reeds bespaar word.
Aangesien die damme in die Vaalrivier teenswoordig kan staatmaak op reserwewater wat van oorkant die Drakensbergplato af in die Sterkfonteindam naby Harrismith ingelei word, kan die watervlakke laag gehou word en is die verdamping derhalwe aansienlik minder. Vanweë die lae watervlakke is daar ook meer ruimte in die damme vir vloedwaters, sodat die waterverliese wat vroeër tydens oorstromings voorgekom het, uitgeskakel word.
Die siviele-ingenieurswerke van die projek is deur die Departement van Omgewingsake opgerig, terwyl die pompstasies en pypleidings deur die Randwaterraad in samewerking met Eskom aangelê is; laasgenoemde het veral 'n groot aandeel in die Drakensbergpompopgaarprojek. Die konstruksiewerke is geleë aan weerskante van die Drakensbergplato, wat die waterskeiding vorm tussen riviere wat na die Indiese en die Atlantiese Oseaan vloei.
Eerste fase
Die eerste fase bestaan uit 5 komponente, wat die oorplasing van 130 miljoen m3 water per jaar van die Tugela- na die Vaalbekken moontlik gemaak het. Tydens die tweede fase sal die volume tot 326 miljoen m3 opgestoot word. Die vernaamste komponent van die eerste fase is die hoofpompstasie by Jagersrust, waarvandaan die Tugela se water oor die eskarp na die Sterkfonteindam gelig word. In die reënseisoen vloei water uit die Bo-Tugela regstreeks na Jagersrust, terwyl dit in die droër periodes vanuit die opgaarkom by die Drielpompstasie soontoe gepomp word. Benewens die komponente by Jagersrust, Sterkfontein en Driel behels die eerste fase ook die Spioenkopdam en die Bo-Tugela-afleiwerke.
Tweede fase
Die Drakensbergpompopgaarprojek, wat in die tweede fase van die Tugela-Vaalprojek aangepak is, word deur die Departement van Omgewingsake in samewerking met Eskom onderneem en strek tot voordeel van sowel die water- as elektrisiteitsverbruikers. Water word naamlik buite spitsverbruiktye in ŉ tempo van 200 m3/s vanuit die Kilburndam aan die Natalse kant van die Drakensberge na die Driekloofdam aan die oorkantse eskarp gepomp, terwyl dit in spitsverbruiktye terugvloei sodat dit vir die ontwikkeling van hidroëlektriese krag gebruik kan word.
'n Pompopgaarstasie is vir die doel aan die voet van die Drakensberge in Natal opgerig, en benewens die Kilburn-en die Driekloofdam, vorm ook die Woodstockdam deel van die fase. Van die komponente wat tydens die eerste fase opgerig is, word nou ook uitgebrei. Die kombinering van hidrokragontwikkeling en waterverskaffing brei nie net die projek geweldig uit nie, maar bring ook ŉ besparing van ongeveer R50 miljoen mee.
Die projek het ook 'n hidroëlektrisiteitskomponent; die Drakensberg-pompopgaarskema.
Eugène Terre’Blanche
Agtergrond
Terre’Blanche is vernoem na Michel Ney (1769–1815), ’n getroue veldheer van Napoleon Bonaparte. Sy voorsate kom uit Frankryk. Nadat die Terre’Blanche’e hulle in Suid-Afrika gevestig het, het sy oupa, Etienne Terre’Blanche, by die Kaapse Rebelle aangesluit wat uit die Kaapkolonie onder Britse bewind aan die kant van die ZAR en OVS gaan veg het. Terre’Blanche se pa De Villebois-Mareuil Terre’Blanche was ’n kommandant in die Suid-Afrikaanse Weermag (SAW) en was bevelvoerder van die Weermag in Ventersdorp. Sy ma was Anna Francina Terre’Blanche, gebore Lourens.
Eugène Terre’Blanche het sy skoolopleiding ontvang aan die Laerskool Ventersdorp en die Hoër Volkskool Potchefstroom, waar hy in 1962 gematrikuleer het. Op hoërskool stig hy ’n jeugkultuurorganisasie genaamd Jong Afrikanerharte, wat die Boerekultuur en -waardes bevorder het. Hy blink ook uit in rugby as kaptein van die eerste span en verteenwoordig die Wes-Transvaal.
Terre’Blanche het na aanleiding van sy talent vir drama en poësie toekennings vir beste skrywer, akteur en regisseur vir sy opvoering Iewers langs die pad van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging ontvang. In die 1970’s skryf hy ’n drama oor die geskiedenis van die Boere getiteld Sybrand die Watermaker wat goeie resensies ontvang het en vir ’n aantal jare voorgeskryf is vir skole.
Na sy skoolopleiding sluit hy by die Suid-Afrikaanse Polisie (SAP) aan en doen as adjudant-offisier diens in Suidwes-Afrika (vandag Namibië) in die berede eenheid. Daarna word Terre’Blanche in die Staatspresidentswag, wat beskerming aan alle kabinetslede verleen het, opgeneem. Die destydse Staatspresident was John Vorster. Tydens sy jare in die polisie was Terre’Blanche voorsitter van die polisie se kultuurgroep en het hy aan verskeie opvoerings deelgeneem.
Nadat hy uit die polisie bedank het, het Terre’Blanche vir ’n tyd lank by die Rondalia-vakansieoord gewerk. Hy het ook, nadat hy Jan Groenewald, wat later onderleier van die AWB was, ontmoet het, by die Herstigte Nasionale Party aangesluit en in die 1970-verkiesing in die kiesafdeling Heidelberg gestaan. Terre’Blanche se lidmaatskap van die HNP is beëindig nadat Jaap Marais, leier van die HNP, te hore gekom het dat Terre’Blanche ’n lid van die AWB is terwyl hy ’n partyorganiseerder vir die HNP was, omdat Marais die twee organisasies as mededingers gesien het. Hierop verhuis Terre’Blanche na Brits waar hy as versekeringsagent gewerk het.
Stigting van die AWB
Terre’Blanche het egter na sy onsuksesvolle poging om tot die Parlement verkies te word, besluit dat die Westminister politieke stelsel tekortkominge het en politieke partye tweespalt tussen Afrikaners aanmoedig. Hy kom ook tot die gevolgtrekking dat ’n Boerevolkstaat, gebaseer op die Boererepublieke, nagestreef moet word.
Die Afrikaner Weerstandsbeweging (AWB) word gevolglik op 7 Julie 1973 in ’n motorhuis in Heidelberg met nog ses geesgenote gestig. Die doel was egter nie om by partypolitiek betrokke te raak nie, maar om ’n weerstands- en bevrydingsbeweging te stig ten einde ’n partylose Volkstaat daar te stel. Die AWB beoog dat die Boerevolkstaat deur ’n verkose President gelei sal word en die regering saamgestel sal wees uit spesialisverteenwoordigers uit verskeie beroepsgroeperings. Swart volkere in Suid-Afrika sal hul eie grondgebied ontvang en alleen seggenskap hê in ’n soewereine staat.
Op 28 Maart 1979 teer en veer Terre’Blanche en nog twaalf AWB-lede professor Floors van Jaarsveld, ’n historikus verbonde aan die Universiteit van Pretoria. Dit gebeur kort voor Van Jaarsveld ’n lesing sou aanbied oor die afdwingbaarheid van die Sondagklousule by Geloftedag by die Universiteit van Suid-Afrika (UNISA). Daarin wou Van Jaarsveld God se hand tydens die Slag van Bloedrivier bevraagteken. Die insident het die AWB oornag bekendheid laat verwerf. Terre’Blanche en dertien ander lede word aangekla van onder meer die aanranding van prof. Van Jaarsveld, betreding van Universiteitseiendom, crimen injuria en kwaadwillige saakbeskadiging tenopsigte van prof. Van Jaarsveld se klere en die universiteit se mat. Tien lede, insluitend Terre’Blanche word skuldig bevind op die laaste twee aanklagte terwyl die aanklagte teen die ander drie teruggetrek is. Tydens sy verskyning in die hof het Terre’Blanche gesê dat hy geweier is om vir die kongres te registreer en dat hy daarom nie sy standpunt kon stel nie; hy het ook gesê dat die teer-en-veer-voorval nie om prof. Van Jaarsveld as persoon gehandel het nie, maar uitsluitlik om die skending van Geloftedag. Die straf wat Terre’Blanche opgelê is, was ’n boete van R600 (in 1979) of 300 dae tronkstraf vir laster teen prof. Van Jaarsveld. Fondse ter betaling van die boetes is spoedig ingesamel en by die hof betaal.
Steunbasis van die AWB groei
In 1979 was Terre’Blanche ook betrokke by die ontwrigting van ’n Nasionale Party-vergadering in Fochville waar dr. Andries Treurnicht die gehoor toegespreek het. Terre’Blanche se versoek dat ’n nuwe voorsitter vir die vergadering gekies word, is afgewys en die polisie is gevra om die oproermakers te verwyder. In die media is die AWB, hoofsaaklik vanweë die ooreenkoms in leierskapstyl en embleem, as Nazi’s uitgebeeld, terwyl Terre’Blanche as Adolf Hitler se verpersoonliking beskou word. Dit word hoofsaaklik gedoen vanweë sy ongelooflike oratoriese vermoëns, wat in die middel 1980’s groot gehore regoor die land gelok het met hom as spreker. Die AWB groei in hierdie tyd ook baie sterk, soos gedemonstreer deur twee toesprake twee jaar uit mekaar aan die Randse Afrikaanse Universiteit waar hy by die eerste in 1979 ’n vyandige gehoor toegespreek het in teenstelling met ’n simpatieke gehoor tydens die tweede toespraak in 1981 ; hoewel die militêre styl van die organisasie baie Afrikaners afskrik. Die AWB het tot 70 000 lede gehad in hierdie tydperk.
Erica triceps
Erica triceps is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Eugène Terre’Blanche
Steunbasis van die AWB groei
In Desember 1982 word Terre’Blanche en nog agt AWB-lede gearresteer na ’n klopjag deur die polisie waarin wapenopslagplekke op die plaas van sy broer, Andries gevind is. In Julie 1983 word hy en drie ander AWB-lede aangekla vir handelinge in stryd met die Wet op Terrorisme, terrorisbedrywighede en ander klagtes met betrekking tot die besit van onwettige wapentuig. Hy word in Oktober 1983 skuldig bevind en tot twee jaar gevangenisstraf gevonnis, wat opgeskort word vir vyf jaar. Na die skeuring in die Nasionale Party, wat uitgeloop het op die stigting van die Konserwatiewe Party, en wat ook ’n skeuring in die Broederbond tot gevolg gehad het, is die Afrikaner Volkswag op 5 Mei 1984 gestig deur prof. Carel Boshoff. Tydens die stigtingsplegtigheid het Terre’Blanche, asook Jaap Marais van die HNP en dr. Andries Treurnicht van die KP, toesprake gelewer waar Terre’Blanche wye mediadekking geniet het, veral weens sy voordrag van ’n gedig tydens ’n kultuurtussenspel. Later in 1984 het Terre’Blanche ’n versoek tot president PW Botha gerig om hom te spreek. Die versoek was onsuksesvol en Botha het Terre’Blanche in ’n brief beledig nadat Terre’Blanche gesien het dat die versoek op dowe ore val.
Die AWB het verdere bekendheid verwerf deur die Minister van Buitelandse Sake, Pik Botha op 22 Mei 1986 te verhoed om in Pietersburg (vandag Polokwane) ’n politieke vergadering te laat hou. Die ontperking van die African National Congress en die begin van onderhandelinge tot ’n veelrassige staat, lei tot nog AWB optrede, hierdie keer tot binne-in die Wêreld Handelsentrum in Kempton Park op 25 Junie 1993. By dié veelpartykonferensie bars AWB-lede met geweld in en ontwrig die verrigtinge.
Terre’Blanche het die einde van die apartheidsbeleid as ’n uitlewering van die Afrikaner aan die kommunisme gesien en gedreig met burgeroorlog indien president F.W. de Klerk die mag aan die ANC sou oorhandig. Dit lei tot De Klerk se aandrang om ’n politieke vergadering in Terre’Blanche se tuisdorp, Ventersdorp, te hou. Die AWB probeer die vergadering ontwrig en in die geweld tussen die polisie en AWB-ondersteuners, word AWB-lede doodgeskiet.
AWB verloor steun
Terre’Blanche het aan die einde van die 1980’s reeds begin steun verloor na ’n intieme verhouding met ’n Engelstalige joernalis, Jani Allan, terwyl baie AWB-lede bedank het as gevolg van beweerde drankmisbruik deur Terre’Blanche. Die AWB en Terre’Blanche se agteruitgang is egter in Junie 1997 verseël toe Terre’Blanche tot ses jaar in die tronk gevonnis is nadat ’n petroljoggie en ’n plaaswerker ernstig deur hom aangerand is. Terre’Blanche was slegs een van drie blankes in die Rooigrondgevangenis naby Mafikeng waar hy aangehou is. Hy is eers in Junie 2004 vrygelaat. In die gevangenis het hy ’n wedergebore Christen geword en na sy vrylating standpunt teen geweld ingeneem. Met sy dood was hy steeds leier van die AWB.
Dood
Terre’Blanche is op 3 April 2010 op sy plaas sowat 10 km van Ventersdorp deur plaaswerkers vermoor. Hy is net na 18:00 met ’n kapmes en ’n knopkierie in sy slaap aangeval. Niks is gesteel nie. ’n Week na sy dood het bewerings aan die lig gekom dat hy seks met een van die verdagtes gehad het. Volgens berigte is ’n gebruikte kondoom in die kamer waar hy vermoor is gevind, maar dit is later deur die Polisie ontken.
Hy is op 9 April 2010 vanuit die AP kerk Ventersdorp begrawe.
Op 22 Mei 2012 word Chris Mahlangu, op die aanklagte van moord en roof skuldig bevind. Sy medepligtige, Patrick Ndlovu, is van moord vrygespreek, maar op die aanklag van huisbraak skuldig bevind.
Wicus du Plessis
Prof. Lodewicus (Wicus) Johannes du Plessis (Burgersdorp, 10 Februarie 1897 — Potchefstroom, 19 Februarie 1968) was 'n Suid-Afrikaanse akademikus, regsgeleerde, ekonoom en politieke denker. Du Plessis was bekend vir sy "soepel" Calvinisme, met ander woord ’n Calvinisme wat oop is vir die intellektuele bydrae van nie-Christelike denkers soos Karl Marx en Charles Darwin. Hy is in 'n stadium beskou as die logiese opvolger van dr. D.F. Malan, maar sy destyds verligte politieke denke het hom in stryd gebring met adv. Hans Strijdom en dr. Hendrik Verwoerd, en hy is mettertyd gemarginaliseer. Na hom is dikwels verwys as "die profeet van Potchefstroom", want sy sienings was sy tyd vooruit.
Opleiding
duimnael|regs|210px|Vier van prof. [[Jacobus du Plessis se kinders uit sy eerste huwelike, met Laurika Postma, omstreeks 1905: Willemina (Mien), Hugo, Louise en Wicus.]]
duimnael|links|300px|Op dié gesinsfoto van prof. [[Dirk Postma, die vader van die Gereformeerde Kerk, en sy vyfde en laaste vrou, Johanna (née Van Biljon), staan prof. Du Plessis se moeder, Lettie, links. Sy vader, prof. J.A. du Plessis, was voorheen ook getroud met Laurika, wat regs staan. Ds. Willem Postma, wat bekend geword het as die skrywer Dr. O'kulis, staan in die middel.]]
duimnael|regs|180px|Prof. L.J. du Plessis as jong man.
duimnael|300px|links|Die professore en studente van die Gereformeerde Kerk se Teologiese Skool op [[Burgersdorp in 1903. Wicus de Plessis se vader, prof. J.A. du Plessis, sit vierde van links in die middelste ry. Dr. P.C. Snyman sit sesde van links in die middelste ry. Ds. Dirk Postma, 'n kleinseun van die stigter van die Gereformeerde Kerk, sit regs van dr. Snyman. Die eerste hoof van die driedelige onderwysinrigting op Steynsburg, H.J.J. (Lord John) van der Walt, sit links in die voorste ry. Prof. Jan Lion Cachet sit regs van prof. Du Plessis.]]
Du Plessis was die oudste seun van prof. Jacobus Albertus du Plessis van die Teologiese Skool van die Geref. Kerk op Burgersdorp en sy eerste vrou, Laurika Postma, die derde jongste van prof. Dirk Postma, die stigter van die Kerk in Suid-Afrika, se ses kinders by sy vyfde en laaste vrou, Johanna van Biljon. Sy broer Hugo was ook Gereformeerde leraar en later hoogleraar. Hy is genoem na sy oupa aan vaderskant, ds. L.J. du Plessis.
Du Plessis was 'n briljante student. Hy het sy skoolloopbaan aan die Vrije Christelijke School op Burgersdorp begin en in 1912 in die matrikulasie-eksamen op Potchefstroom geslaag. Vier jaar later het hy die B.A.-graad verwerf, die honneursgraad in klassieke tale in 1917 en in 1923 die M.A.-graad in die klassieke aan die Transvaalse Universiteitskollege (tans die Universiteit van Pretoria) met 'n verhandeling oor Sokrates. Teen hierdie tyd het sy belangstelling begin wegbeweeg van die klassieke na die ekonomie en die staatkunde. In 1931 het hy dan ook die graad M.Econ. in die staatsleer en in 1934 die LL.B.-graad verwerf.
Akademiese loopbaan
Du Plessis het sy akademiese loopbaan begin toe hy in 1918 as lektor in die klassieke aan die literariese departement van die Teologiese Skool van die Geref. Kerk op Potchefstroom aangestel is. Spoedig is sy doseeropdrag uitgebrei om ook die ekonomie, staatsleer en etiek in te sluit. Op 1 April 1933 is hy benoem tot hoogleraar in die staatsleer en regsgeleerdheid aan die Potchefstroomse Universiteitskollege vir Christelike Hoër Onderwys, 'n inrigting wat gegroei het uit die Literariese Departement van die Teologiese Skool. Hierdie leerstoel het hy tot aan die einde van 1946 beklee, toe hy na Johannesburg verhuis om 'n sakeloopbaan te volg.
Akademiese loopbaan hervat
Ses jaar later het hy sy akademiese loopbaan aan die Potchefstroomse Universiteit hervat en hom veral op die regsgeleerdheid toegespits. Du Plessis se hele opvoeding en wetenskaplike vorming het in die klimaat van die Calvinisme plaasgevind. Sowel sy vader as sy grootvader was predikante van die Geref. Kerk en vroeg in sy lewe het hy reeds 'n studie van Johannes Calvyn gemaak en later van die Nederlandse geleerdes dr. Abraham Kuyper en Herman Dooyeweerd. Hy het met laasgenoemde 'n lewendige korrespondensie gevoer oor aspekte van die regsfilosofie.
Lewensbeskouing
Hy het sy lewe gewy aan die uitbouing van die Calvinisme in Suid-Afrika, op akademiese gebied sowel as in die konkrete lewenspraktyk. Dogmatiese Calvinis was hy egter nooit. Hy was sterk gekant teen die opvatting dat slegs die Calvinisme die waarheid gevind het en teen die sterk antitetiese houding van sekere Calviniste. Hy was daarvan oortuig dat indien die Calvinisme sy aktualiteit vir die twintigste eeu wou behou, indien die Calvinisme "op die voorpunt van die tye" wou wees, dit die waarheidsmomente van ander denkrigtings, soos byvoorbeeld die evolusionisme en die Marxisme sou moet inkorporeer. Hy het dus 'n vorm van Calvinisme in die oog gehad wat soepel genoeg was om die problematiek van die "nuwe tyd" te hanteer. Slegs 'n klein gedeelte van Du Plessis se skryfwerk is in boekvorm gepubliseer, naamlik Die staatsteorie van Jean Calvin in verband met die wetenskap en staatspraktyk van sy tyd (1932); Die moderne staat (1941); Inleiding tot die algemene regsleer of jurisprudensie (1943) en Apartheid; ja of nee of ja-nee (1957). Feitlik al sy ander publikasies het verskyn as artikels in tydskrifte, veral in die Potchefstroomse blad Koers, waarvan hy ook 'n tyd lank redaksielid was. Sy politieke standpunte is vervat in 'n groot aantal artikels en briewe in tydskrifte en koerante.
Breër betrokkenheid
Ofskoon hy in die eerste plek akademikus was, het Du Plessis ook belangrike werk in buite-universitêre verband verrig. Hy was onder andere sekretaris van die Bybelvertalingskommissie vir wie hy vanweë sy kennis van die klassieke meer as net sekretariële dienste gelewer het. Hy was ook taaladviseur vir Totius en het in 'n groot aantal kerklike kommissies gedien, waar sy advies hoë waardering geniet het. Hy het egter veral bekendheid verwerf vir die aandeel wat hy in die politieke lewe van die veertiger- tot sestigerjare geneem het. Na hom is dikwels verwys as die profeet van Potchefstroom. Hy het aktief deelgeneem aan en dikwels 'n leidende rol gespeel in die Afrikanerpolitiek. Reeds ná die Balfour-verklaring in 1926 was Du Plessis onder diegene wat met genl. J.B.M. Hertzog verskil het omdat laasgenoemde se grondwetlike beskouings oor Suid-Afrika nie meer vir 'n soewerein onafhanklike republiek voorsiening gemaak het nie.
Van 1930 tot 1932 was hy voorsitter van die Afrikaner Broederbond. Hy was stigtersdirekteur van Volkskas (op 3 April 1934) en het ’n leidende aandeel gehad in die oprigting van etlike ander Afrikaner-sakeondernemings. In 1933, ná koalisie, is hy verkies tot eerste voorsitter van die Transvaalse (Gesuiwerde) Nasionale Party en het etlike jare lank 'n leidende aandeel gehad in die uitbouing van die party in Transvaal. Hy was ook Grootraadslid en beleidstudiehoof van die Ossewabrandwag en in 1941 voorsitter van die Volkseenheidskomitee wat hom dit ten doel gestel het om die breuk tussen die OB en die Nasionale Party te herstel. Hoewel Du Plessis ten gunste van 'n hereniging van al die nasionaal-sosialisties georiënteerde groepe met die Nasionale Party was, het daar van die poging niks tereg gekom nie. Met verloop van tyd het hy ook met dr. D.F. Malan en adv. Hans Strijdom verskil oor sake soos republiekwording, die voorgestelde republikeinse grondwet en die ideologiese grondslag van die Afrikanervolk.
Meningsverskil met Verwoerd
Dit was egter sy botsings met dr. H.F. Verwoerd wat hom 'n erg omstrede figuur in die politiek gemaak het en wat uiteindelik daartoe gelei het dat hy in 1959 uit die Nasionale Party geskors is. Twee hoofsake kan uitgesonder word as die kern van die konflik tussen Du Plessis en dr. Verwoerd. Die eerste was dr. Verwoerd se rassebeleid en die tweede sy en ander Afrikanerleiers se opvatting van Afrikanerskap. Du Plessis het Verwoerd se rassebeleid as 'n beleid van Blanke baasskap beskou en dit op prinsipiële en praktiese gronde verwerp. Vir hom was dit niks anders as imperialisme nie en daarom die hoofrede vir Suid-Afrika se wêreldverstotenheid. Hierdie "imperialistiese verhouding" tot gekleurde Suid-Afrikaners wou hy vervang met 'n "multi-nasionale federalisme", dit wil sê volle nasionale onafhanklikheid vir die swart volke, wat saam met Suidwes-Afrika en die Britse Protektorate op 'n federale grondslag by die destydse Unie ingeskakel moes word.
Die Kleurlinge en Indiërs wat nie so selfbeskikking kon kry nie, moes op 'n basis van gelykheid by die Suid-Afrikaanse nasie ingeskakel word. Volgens hom was die destydse politieke leiers nie bereid om hierdie veranderinge aan te bring nie omdat hulle 'n te eng Afrikaner-uitkyk op die Suid-Afrikaanse politiek gehad het. Teenoor 'n eksklusiewe Afrikanerdom wat sy greep op Suid-Afrika probeer behou het deur die ander bevolkingsgroepe, veral wat die landsbestuur betref, uit te sluit, was Du Plessis ten gunste van 'n "verruiming van die nasiebesef" deur die insluiting van sowel die Engelssprekendes as die gekleurde bevolkingsgroepe wat 'n Suid-Afrikaanse patriotisme aanvaar het. Hy het gevolglik die destydse Nasionale Party-bewind as te seksioneel en te eksklusief Afrikaans beskou om die bestuursfunksie in daardie bepaalde omstandighede behoorlik te kon vervul.
Hy het gepleit vir die instelling van 'n "ware nasionale regering", dit wil sê 'n regering waarin al die rassegroepe verteenwoordig sou wees en het selfs die struktuur vir so 'n regering, wat uit die aard van die saak federaal sou wees, voorgestel. Dat Du Plessis oor buitengewone verstandelike gawes beskik het, val nie te betwyfel nie. Sy politieke denke van die vyftiger- en sestigerjare was sy tyd ver vooruit. Dit was nie aan 'n partypolitieke denkpatroon gebonde nie, maar het berus op sy eie vertolking van die geskiedenis en van die beginsels van die Calvinisme. Vir die politieke en kultuurleiers van sy tyd was hierdie denkbeelde egter onaanneemlik.
Uit sy huwelik op 12 Januarie 1926 met Engela Susanna van der Merwe is een seun en twee dogters gebore.
2014 Belgiese Grand Prix
Die 2014 Formule Een Belgiese Grand Prix is op 24 Augustus 2014 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Dit was die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Daniel Ricciardo in 'n Red Bull-Renault gewen.
Acanthella styloida
Acanthella styloida is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Acanthella en tot die familie Dictyonellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1989 deur Tanita & Hoshino.
Otto Jespersen
Otto Jespersen (16 Julie 1860 in Randers - 30 April 1943) was 'n Deense taalkundige.
Hy was van 1893 tot 1925 professor van die Engelse taal aan die Kopenhagen Universiteit.
Jespersen was baie geïnteresseer in hulptale, hij was eers voorstander van Esperanto en Ido en het later sy eie kunstaal Novial gemaak.
Mooiplaas, Mpumalanga
Mooiplaas is 'n dorpie in die Albert Luthuli Plaaslike Munisipaliteit in Gert Sibande-distriksmunisipaliteit van Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika.
Otto Jespersen
Novial
Novial is 'n kunsmatige taal wat deur Jespersen geskep is. Vroëre kunsmatige tale soos Esperanto en Ido was vir hom problematies. Hy was ook die eerste professionele taalkundige wat so 'n poging aangewend het.
Acanthella tenuispiculata
Acanthella tenuispiculata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Acanthella en tot die familie Dictyonellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1897 deur Dendy.
George Orwell
George Orwell (25 Junie 1903 – 21 Januarie 1950) is 'n nom de plume vir die Britse skrywer Eric Arthur Blair. Orwell is bekend vir sy boek Nineteen Eighty-Four waar die term Big Brother geskep is. Hy het ook die term Koue Oorlog vir die eerste keer gebruik in 1945.
Hy is gebore in Motihari in Bengale, Indië waar sy vader 'n aksyns beampte was. In 1916 verwerf hy 'n beurs om by Eton te kan studeer. Hy het sy kinderjare in Engeland deurgebring, maar was in sowel die laerskool as die deftige hoërskool Eton, waar hy ŉ beurshouer was, 'n eensame en ongelukkige kind.
Hoewel Orwell briljant was, het hy 'n beurs om aan 'n universiteit te gaan studeer, geweier en verkies om in die familietradisie te volg en Birma toe te gaan. Van 1922 af was hy 5 jaar lank lid van die Indiese Imperiale Polisiemag.
Op 1 Januarie 1928 het hy egter bedank omdat hy toenemend bewus geword het van maatskaplike ongeregtigheid. Mettertyd het daar in hom 'n sterk sosiale gewete en 'n skuldgevoel ontwikkel en hy het hom altyd aan die kant van die verontregtes geskaar, wat in sy geval veral die inheemse bevolking van Brits-Indië en die arbeiders van Brittanje was.
Na sy bedanking uit die polisiemag het hy besluit om as boetedoening hom met die armes in Europa te vereenselwig. In Londen het hy saam met arbeiders en bedelaars geleef en in die agterbuurte van Parys het hy die een swak betrekking na die ander beklee. Hy was dikwels ook werkloos en honger. Hierdie swerwersbestaan het hy in Down and out in Paris and London (1933) beskryf.
Die werk handel oor 'n pligsgetroue predikantsdogter wat haar geheue verloor en na talle teëspoede ontnugter en ongelowig haar ou lewe hervat. In 1936 het die roman Keep the aspidistra flying verskyn, wat handel oor 'n jong man wat steeds swakker betrekkings aanvaar en met 'n soort genoegdoening alle burgerlike waardigheid verloor. As dit egter blyk dat sy vriendin swanger is, keer hy vinnig terug na sy burgerlike bestaanswyse. In dieselfde jaar het die Left Book Club aan Orwell opdrag gegee om die situasie van die arbeiders in Noord-Engeland te ondersoek en dit in 'n boek weer te gee.
So het The road to Wigan Pier (1937) ontstaan, met 'n beskrywing van Orwell se eie siening oor die sosialisme. Ondanks sy eie agtergrond vol burgerlike vooroordele gee hy in die werk 'n uiteensetting van sy vertroue in die arbeidersklas, wat volgens hom vitaliteit en tradisionele Engelse deugde besit wat by die hoër stande ontbreek. Hy waarsku die sosialiste dat hulle besig is om die arbeider van hulle te vervreem, en Orwell verset hom teen elke vorm van magstrewe. Aan die einde van 1936 het Orwell na Spanje vertrek om aan die kant van die Republikeine aan die Spaanse Burgeroorlog deel te neem.
Hier was hy in sy element, omdat hy aktief deelgeneem het aan 'n stryd waarin hy geglo het. By Teruel is hy ernstig gewond en sy keel is so beseer dat sy spraak lewenslank aangetas was. Die Kommuniste het hom egter teleurgestel toe hulle alle mag opgeëis het en selfs valse propaganda en verdraaide nuus versprei het. Toe die Kommuniste hul politieke teenstanders probeer onderdruk, moes Orwell uit Spanje vlug en hy het daarna 'n lewenslange weersin in die Kommunisme gehad.
Uit sy behoefte om die ware gebeure van hierdie oorlog weer te gee soos hy dit self beleef het, het Homage to Catalonia (1938) ontstaan, wat as een van sy beste werke beskou word. Hy het altyd politieke gehalte bo die literêre in sy werke gestel, maar vir hom was die belangrikste om die waarheid omtrent politieke situasies weer te gee. In 1939 het die roman Coming up for air verskyn.
Hierin word weer eens 'n ontnugterde hoofkarakter uitgebeeld wat 'n mistroostige bestaan voer, maar, anders as in sy vroeëre romans, is die karakter ouer, met 'n ontwikkelde humorsin en 'n verset wat slegs nog passief is. Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het Orwell vir die BBC gewerk en in hierdie tyd het hy onder meer die pamfletagtige The lion and the unicorn (1941) geskryf, waarin patriotiese sentimente en ŉ gedesentraliseerde vorm van sosialisme verkondig word.
Dit was die eerste boek waarmee Orwell geld verdien het. Terwyl hy reeds van tyd tot tyd as gevolg van tering gehospitaliseer is, het hy die somber toekomsroman Nineteen eighty-four (1949) geskryf, waarin 'n beeld geskets word van die soort gemeenskap wat kan ontstaan as 'n regering steeds meer mag kry en uiteindelik ŉ totalitêre diktatuur word wat deur leuens in stand gehou word. Orwell is op 21 Januarie 1950 in ŉ Londense hospitaal oorlede. Buiten sy romans het Orwell baie artikels en boekbesprekings geskryf wat tot sy beste werk behoort. Hierdie werke is versamel in Inside the whale (1940), Critical essays (1946), Shooting an elephant (1950), Such, such were the joys (1953), England your England (1953) en Collected essays (1961).
Bloedplasma
Bloedplasma is 'n gelerige, effens alkaliese vloeistof wat ongeveer 50% van bloed per massa uitmaak. Dit bestaan uit ongeveer 50% water en 10% opgeloste stowwe, naamlik proteïene, anorganiese soute, organiese bestanddele, gasse en sekresies. Plasma vervoer die liggame wat daarin dryf na die verskillende dele van die liggaam, dit vervoer die geabsorbeerde voedingstowwe vanaf die spysverteringskanaal na die weefsels, en dit vervoer ook afvalstowwe van die selle af na die uitskeidingsorgane, byvoorbeeld ureum na die niere, koolstofdioksied na die longe, ensovoorts. Verder vervoer die bloedplasma die hormone van die buislose kliere af na daardie dele van die liggaam waar dit noodsaaklik is en versprei dit warmte deur die liggaam.
Proteïene
Die vernaamste proteïene is albumien, globulien en fibrinogeen. Hierdie plasmaproteïene word hoofsaaklik in die lewer gevorm en verrig verskillende funksies. Fibrinogeen speel byvoorbeeld 'n belangrike rol in bloedstolling.
Anorganiese soute
Anorganiese soute kom voor as ione of molekule en maak ongeveer 0,9% van die plasmavolume uit. Die vernaamste van hierdie soute is natriumchloried, natriumkarbonaat en soute van kalsium, kalium, fosfor en yster.
Organiese bestanddele
Die organiese bestanddele sluit sowel nuttige as skadelike bestanddele in, byvoorbeeld ureum, uriensuur, glukose, aminosure en cholesterol.
Gasse
Dit is vernaamlik die gasse wat verband hou met asemhaling, naamlik suurstof, stikstof en koolstofdioksied.
Sekresies
Die vernaamste sekresies is ensieme en hormone.
Sien ook
Blood
Falconiformes
Falconiformes is 'n orde van voëls. Die orde het slegs een familie, die Falconidae met 11 genusse, waaraan sowat 290 spesies behoort. Hierdie voëls is aktief gedurende die dag (van vroegoggend en laatmiddag). Kuikens bly vir 'n geruime tyd in die nes nadat dit uitgebroei het en word deur beide die ouers versorg.
Taksonomie
Bron: tolweb.org
Zuid-Afrikaansche Republiek
Die Zuid-Afrikaansche Republiek (ook Transvaal genoem) was 'n onafhanklike republiek wat deur die Voortrekkers noord van die Vaalrivier gestig is. Dit het vir net minder as 50 jaar bestaan en het in 1902 tot 'n einde gekom nadat Brittanje die republiek in die Tweede Vryheidsoorlog (ook bekend as die Anglo-Boereoorlog) verslaan het. Goud is in 1886 op die Witwatersrand ontdek, wat gelei het tot die stigting van Johannesburg, ná dit vroeër reeds in ander areas soos Pelgrimsrus ontdek is.
Stigting
Die Voortrekkers het die gebied oorkant die Vaalrivier en suid van die Limpoporivier in die 19de eeu Transvaal genoem. Hier het ook Voortrekkers gevestig wat teen die begin van die veertigerjare van die 19de eeu uit Natal verdryf is, wie klein onafhanklike republieke gestig het soos byvoorbeeld in Potchefstroom wat saam met Winburg die kortstondige Republiek Winburg-Potchefstroom gevorm het.
Met die ondertekening van 'n ooreenkoms tydens die Sandrivierkonvensie het die Britse koloniale owerhede in 1852 die onafhanklikheid van die Zuid-Afrikaansche Republiek, waarin 'n aantal kleiner Boererepublieke in die Transvaal-gebied verenig is, en twee jaar later ook die Oranje-Vrystaat erken. Potchefstroom is as die eerste administratiewe hoofstad van die ZAR gekies. In 1855 is 'n nuwe regeringsetel langs die Apiesrivier gestig en ter ere van die Voortrekkerleier Andries Pretorius Pretoria genoem.
Die Transvalers het nie slegs 'n onafhanklike republiek gehad nie, maar het ook die Nederduitsch Hervormde Kerk (NH Kerk) gestig, wat onafhanklik was van die Nederduitse Gereformeerde Kerk (NG Kerk) in die Kaapkolonie. Die Transvalers het vir jare lank probeer om predikante uit Holland te verkry, maar die pogings was tevergeefs. As gevolg hiervan het die NH Kerk uiteindelik besluit om weer aan te sluit by die Kaapse sinode van die NG Kerk. Die Kaapse sinode het hierdie versoek goedgekeur, maar net voordat die Transvalers ingestem het met die voorwaardes, het hulle berig gekry dat 'n proponent, ds. Dirk van der Hoff, op pad was na die Transvaal. Ds. Van der Hoff is gelegitimeer deur dr. Abraham Faure, namens die Kaapse kerk, en in Potchefstroom bevestig tot die amp deur 'n ouderling in die NH Kerk.
Die Nederduits Hervormde Kerk was die staatskerk van die Zuid-Afrikaansche Republiek. Slegs lede van die NH Kerk mog dien in die volksraad, en die kerk het geldelike steun uit die staatskas verkry. Slegs ander kerke waarvan die leer ooreenkom met dié van die Heidelbergse Kategismus is toegelaat.
Die yl bevolkte Zuid-Afrikaansche Republiek en Oranje-Vrystaat was patriargale, plattelandse gebiede, wat afgesny was van die politieke en maatskaplike ontwikkelinge in Europa en slegs oor 'n rudimentêre infrastruktuur beskik het. In 1877 het die Britte die ZAR geannekseer omdat die republiek nie in staat sou wees om homself te regeer of die opstandige Swart stamme in bedwang te hou nie.
Opbou van die republiek en aanloop tot die Tweede Vryheidsoorlog
Met die ontdekking van goud aan die Witwatersrand in 1886, het 'n groot aantal buitelanders as prospekteerders ("diggers") en fortuinsoekers na die gebied gestroom, en in dieselfde jaar is sowat vyftig kilometer suid van Pretoria die myndorp Johannesburg gestig. In die volgende dekade het die politieke spanning opgebou tussen die "uitlanders" in Johannesburg en die regering van die ZAR, wat nie bereid was om stemreg in die Republiek aan die oorwegend Engelssprekende bewoners van Johannesburg te verleen nie. Sowat een derde van die 200 000 Blanke inwoners in die ZAR was destyds buitelanders. Cecil Rhodes, die Eerste Minister van die Kaapkolonie, en President Paul Kruger was die groot politieke teenstaanders van hierdie tydperk.
Tweede Vryheidsoorlog
'n Grensvoorval, wat opsetlik deur Rhodes en sy medepligtiges veroorsaak is, het in 1899 aanleiding tot die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog gegee waarin 35 000 Afrikaners teen 'n oormag van 450 000 Britse soldate geveg het. Ondanks die hewige verset van die Afrikaners en die suksesvolle guerilla-taktiek van die Afrikaanse generale Christiaan de Wet en Koos de la Rey, wat destyds wêreldwyd vir opwinding gesorg het, het die Britte onder meer danksy hulle beleid van "verskroeide aarde" en die gebruik van konsentrasiekampe, waarin 26 000 vroue en kinders en 'n onbekende aantal Swart plaaswerkers omgekom het, daarin geslaag om die oorlog te wen. Met die Verdrag van Vereeniging, wat in 1902 gesluit is, is die Boererepublieke uiteindelik deur die Britse kroon geannekseer.
In 1910 word Transvaal een van die vier provinsies van die nuutgestigte Unie van Suid-Afrika. Die politieke prys, wat die Engelstalige element van die Blanke bevolking destyds heel bereidwillig betaal het vir die politieke versoening met die Afrikaners, was die rassebeleid van Apartheid, wat uit die patriargale maatskaplike strukture van die Boererepublieke voortgespruit en daarna dekades lank die binnelandse beleid van Suid-Afrika oorheers het.
Ivooruitvoere
Voor die ontginning van diamante en goud was ivoor by verre die belangrikste uitvoerproduk van die ZAR. In die tweede helfte van die 19de eeu is jaarliks duisende olifante in Afrika geskiet om in die Europese en Amerikaanse mark se vraag na ivoor te voorsien. Ivoor is voor die bekendstelling van plastiek algemeen gebruik om voorwerpe soos meshewwe, biljardballe en klaviertoetse te vervaardig.
Jaarlikse invoere het in Groot-Brittanje in die 1860's reeds 550 ton beloop. Totale ivoorinvoere uit Afrika het hul hoogtepunt tussen 1870 en 1890 bereik toe jaarliks tussen 60 000 en 70 000 olifante geskiet is. Invoere het eers daarna gaandeweg afgeneem, maar tot die Eerste Wêreldoorlog is jaarliks meer olifante geskiet as wat gebore is.
Handelsbande
'n Afvaardiging uit die ZAR het 'n besoek aan Europa gebring in die 1880's om handelsbande aan te knoop. So is byvoorbeeld die Federale Raad van Switserland aangemoedig om 'n handelsooreenkoms met die ZAR te sluit wat in 1885 in Pretoria onderteken en in 1887 deur die Verenigde Koninkryk bekragtig is.
Die belangrikste handelsvennoot naas die Verenigde Koninkryk en een van die vernaamste buitelandse beleggers was die Duitse Keiserryk. Omstreeks 1895 het die Duitse gemeenskap in die ZAR reeds meer as 5 000 siele getel, en Duitse ondernemings se beleggings in die ZAR se mynboubedryf het meer as 300 miljoen mark beloop.
Erica trichadenia
Erica trichadenia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Robert Porterfield
Robert Porterfield (1905 – 28 Oktober 1971) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Sergeant York (1941), The Yearling (1946), en Thunder Road (1958).
Doringbaai
Doringbaai is 'n dorpie in die Suid-Afrikaanse provinsie Wes-Kaap. Doringbaai ressorteer onder die Matzikama Plaaslike Munisipaliteit, wat weer onder die Weskus-distriksmunisipaliteit val. Die R362-streeksroete begin hier en verbind die dorp met die N7-nasionale pad by Klawer.
Janet MacLachlan
Janet MacLachlan (27 Augustus 1933 – 11 Oktober 2010) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ...tick... tick... tick... (1970), The Boy Who Could Fly (1986), Heart and Souls (1993), en The Thirteenth Floor (1999).
Doringbaai
Wapen
Die kortstondige Louis Rood Plaaslike Raad, wat Doringbaai en Strandfontein 'n paar jaar lank bestuur het, het in 1991 'n wapen by die Buro vir Heraldiek geregistreer. Die raad se opvolger, die Doringbaai/Strandfontein Plaaslike Raad, het die wapen in 1996 op sy naam herregistreer.
Die wapen was : Deurlopend ingeboe  kepersgewys  verdeel,  groen en goud,  in  die  skildhoof  twee  goue  veldblomme  en in die skildvoet 'n halwe uitkomende rooi kreef. Die helmteken was 'n Vaalstrandkiewiet en die wapenspreuk was Mare didat.
Trivia
Op 10 Oktober 2018 is 'n wrakvis van bykans 100 kg hier gevang.
NG gemeente Carolina
links|300px|duimnael|Die NG kerk Carolina. Die hoeksteen is op [[13 Oktober 1888 deur kmdt.genl. P.J. Joubert gelê. Eers op 8 en 9 November 1891 kon die gebou ingewy word.]]
duimnael|regs|170px|Ds. A.G. du Toit was van 1890 tot sy aftrede in 1923 Carolina se eerste leraar.
duimnael|links|300px|Carolina se NG kerk, 1916.
duimnael|170px|regs|Ds. [[George Murray Pellissier|G.M. Pellissier, leraar van 1924 tot 1934.]]
links|400px|duimnael|Lede van die Ring van Lydenburg wat op [[17 Februarie 1905 op Carolina byeen was. Tweede van links sit ds. A.P. Burger van Middelburg, en naas hom di. H.J. Neethling (Lydenburg, voorsitter), A.G. du Toit (Carolina, scriba), P.W. Ennis (Ermelo), en H.T. Gonin (Belfast). Afgevaardigde kerkraadslede was oudl. J.J. Schutte en diak. C.L.W. von Zwiel (Lydenburg), oudl. J. de Clercq en diak. I.F. Haupt (Middelburg), oudll. L.D. Fourie en D. F. van Aardt (Ermelo), oudl. G.M. Britz en diak. J.C. Swanepoel (Roossenekal), oudl. G.J. van Loggerenberg en diak. P.D. Grobler (Carolina), en oudl. I.J. Breytenbach en diak. C.J. Maré (Belfast).]]
duimnael|regs|170px|Ds. [[Louis Viljoen Rex|L.V. Rex was net van 1947 tot 1948 Carolina se leraar toe hy na Bronberg vertrek.]]
duimnael|regs|170px|Ds. G.J. Snyman, leraar van 1949 tot 1958.
duimnael|regs|170px|Ds. M.E.J. Bezuidenhout, leraar van 1967 tot 1971.
Die NG gemeente Carolina is ’n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Oostelike Sinode.
Stigting
Hoewel die gemeente enige tyd tevore gestig is, kom die eerste naam in die doopregister van Carolina, so genoem na die eggenote van die ou vader C.J. Coetzee, wat die nodige grond voor die dorp gratis geskenk het, voor op 21 Julie 1889. Volgens Ons gemeentelike feesalbum is die gemeente gestig op 26 Oktober 1889. Die dorpskomitee het aan die gemeente 'n kerkplein en nog 25 erwe geskenk. Carolina was eers deel van die moedergemeente Lydenburg. Die dorpie is reeds in 1884 geproklameer, dieselfde datum wat uitgebeitel in klip voorkom bo die deure van die eerste geboue, maar ’n vergadering is reeds in Augustus 1882 gehou waarop die stigtingskomitee van die dorp gekies is.
Louis Sullivan
Sullivan word deur vele as die skepper van die moderne wolkekrabber beskou, was 'n invloedryke argitek en kritikus van die Chicago-skool binne die Amerikaanse boukunde, was 'n mentor vir Frank Lloyd Wright en het as inspirasie gedien vir 'n groep argitekte in Chicago wat bekendheid sou verwerf as die Prairie School. Saam met Wright en Henry Hobson Richardson word Sullivan erken as die "Drie-eenheid van Amerikaanse argitektuur". Die leuse "Vorm volg funksie" word aan Sullivan toegeskryf, alhoewel hy self na 'n antieke Romeinse argitek as oorsprong van die konsep verwys het. In 1944 het Sullivan die tweede argitek in die geskiedenis geword aan wie die American Institute of Architects (AIA) se goue medalje postuum toegeken is.
NG gemeente Carolina
Kerkbou
Van die begin af was daar 'n sterk begeerte by die hele gemeenskap om 'n eie kerkgebou te besit. Reeds in 1884 is 'n geboutjie opgerig wat as skool en kerk gedien het. Die bouwerk is aan Harries en Potts opgedra. Die eerste leraar, ds. A.G. Joubert, is beroep in Januarie 1890 en hier georden en bevestig op 21 Junie 1890 deur die konsulent, ds. H.J. Neethling, van Lydenburg. Hierdie plegtigheid het plaasgevind in die skoolgebou, wat destyds as voorlopige kerkgebou gebruik is. By elke Nagmaalgeleentheid het dit gou gebly dat die skoolgebou te klein was vir die groot opkoms sodat dubbele dienste gehou moes word en ’n nuwe kerkgebou noodsaaklik geword het. Ds. Du Toit het met sy kar en perde sy gemeentelede besoek tot aan sy aftrede in 1923.
Die hoeksteen van die kerkgebou is op 13 Oktober 1888 deur kmdt.genl. P.J. Joubert gelê. Eers op 8 en 9 November 1891 kon die kerkgebou ingewy word, maar nie sonder skuld nie, aangesien dit met fyngekapte sandsteen gebou is en, met 700 sitplekke, £7 000 gekos het. Daarna moes ’n pastorie gebou word op die ruim grond wat daarvoor geskenk is, maar die voorman van die kerkgebou, O.T. van Niekerk, wou niks van die bou van die pastorie hoor nie voordat die kerkskuld afbetaal was. Die leraar het egter dadelik begin met die beplanning van die pastorie-erwe sodat hulle binne ’n paar jaar gereed was vir die bouery. Die kerkskuld is eers teen Oktober 1896 afbetaal en toe eers kon die kerkraad daartoe oorgaan om die pastorie te laat bou. Nes die kerk is die pastorie van sandsteen gebou en van Julie 1897 af deur die leraar en sy gesin bewoon. Die boukoste het £1 600 beloop.
Die Driejarige Oorlog
In 1898 het ds. Du Toit 'n swaar verkoue opgedoen wat later doofheid veroorsaak het en gee die kerkraad hom verlof tot afwesigheid van ses maande ten einde sy gesondheid te probeer herwin. Terwyl hy op Graaff-Reinet vir behandeling was, het die oorlogswolke saamgepak. Die uitbreek van pokke het sy terugreis vertraag sodat hy eers in Augustus 1901 verlof kon kry om na die konsentrasiekamp van Belfast te gaan, waar hy as kampprediker opgetree het. Weens die groot oorlog kon hy nie voor Julie 1902 na die gemeente terugkeer nie. Oor sy terugkeer skryf hy self in Ons Kerk Album van 1917: “Doch welk een akelig toneel! ’t Gehele dorpie totaal verwoest en ook ’t kerkgebou met ruime pastorie. Alle houtwerk van al de gebouwen spoorloos verdwenen, en de daken van alle gebouwen, behalve van ’t kerkgebouw, met geweld daarvan afgetrokken en de straten bezaaid met zinkplaten.” Die Tommies het die kerk as stal en die houtwerk van die kerk as brandhout gebruik. Selfs die hoeksteen is beskadig.