cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Midde-Ooste
Kritiek en gebruike
Die gebruik van die term Midde-Ooste is gekritiseer as implisiet Eurosentries. In die kontemporêre akademiese- en media-omgewing word die term in beide die Europese as die nie-Europese omgewing gebruik.
Die term Midde het ook verwarring geskep oor die veranderde definisie daarvan. Voor die Eerste Wêreldoorlog, is "Nabye Ooste" gebruik met verwysing na die Balkan en die Ottomaanse Ryk, terwyl die "Midde-Ooste" verwys het na Iran, Kaukasië, Afghanistan, Sentraal-Asië en Turkestan. In kontras hiermee verwys "Verre Ooste" na die lande in Oos-Asië (bv. China, Japan, Formosa, Korea, Hongkong ens.)
Met die verdwyning van die Ottomaanse Ryk in 1918, het die "Nabye Ooste" grootliks in onbruik verval, terwyl die "Midde-Ooste" van toepassing geraak het op die Islamitiese lande wat weer ontluik het. Die gebruik van die "Nabye Ooste" is steeds vir 'n verskeidenheid akademiese gebruike, soos in argeologie en antieke geskiedenis, in gebruik.
Geskiedenis
Die Midde-Ooste lê daar waar Eurasië en Afrika bymekaar kom en die Middellandse See en die Indiese Oseaan saamloop. Dit is die geboorteplek en geestelike middelpunt van gelowe soos Christendom, Islam, Judaïsme, Manigeïsme, Jesiede, Droese en Jarsan, en in Iran, Manigeïsme, Mitraïsme, Zoroastrisme en Baha’i. Die Midde-Ooste was nog altyd regdeur die geskiedenis 'n belangrike fokuspunt van wêreldaangeleenthede- 'n strategies, ekonomies, polities, kulturele en godsdienstig sensitiewe streek.
Die wêreld se vroegste beskawings, Mesopotamië (Sumer, Akkadiese Ryk, Assirië en Babilonië) en Antieke Egipte, kom oorspronklik uit die Vrugbare Halfmaan en die Nyl-valleistreke van die antieke Midde-Ooste. Hulle is gevolg deur die Hetiete, Grieke en Urarteïese beskawings van Anatolië, Elam in die pre-Iranse Persië, asook die beskawings van die Levant (soos Ebla, Oegar, Kanaän, Arameë, Fenisië en Israel), Persiese en Mediaanse beskawings in Iran, Noord-Afrika en die Arabiese Skiereiland. Die Midde-Ooste was in die eerste plek grootliks onder die Nieu-Assiriese Ryk verenig, toe deur die Achaemenidiese Ryk en later gevolg deur die Koninkryk van Masedonië. Hierna was dit, in 'n mate, deur die Iranse koninkryke (naamlik die Partiese Ryk en die Sassanidiese Ryk), die Romeinse Ryk en die Bisantynse Ryk verder gevoer. Dit was egter die Arabiese Kalifaat van die Middeleeue, ook bekend as die Islamitiese Goue eeu, wat met die Arabiese verowering van die streek in die sewende eeu n.C., werklik die hele Midde-Ooste as 'n unieke gebied verenig het, en 'n dominante Islamities-etniese identiteit geskep wat grootliks, maar nie eksklusief nie, tot vandag toe nog voortbestaan. Die Mongole, die Armeense Ryk, die Seldjoekse Ryk, die Safawidiese Ryk, die Ottomaanse Ryk, en die Britse Ryk het ook die gebied oorheers.
Die moderne Midde-Ooste het na die Eerste Wêreldoorlog ontstaan toe die Ottomaanse Ryk, wat deel van die Sentrale Moondhede was, deur die Britse Ryk en sy bondgenote verslaan, en in verskeie nasies verdeel, en onder Britse en Franse mandate geplaas is. Ander bepalende gebeure in dié transformasie was die stigting van Israel in 1948 en die uiteindelike onttrekking van Europese magte, veral die Verenigde Koninkryk en Frankryk, teen die einde van die 1960's. Hulle is, met die groeiende invloed van die Verenigde State sedert die 1970's, in 'n mate uit die gebied verdring.
Die streek se aansienlike voorrade van ruolie het nuwe strategiese en ekonomiese waarde in die 20ste eeu aan die gebied gegee. Die massaproduksie van olie het ongeveer 1945 begin met Saoedi-Arabië, Iran, Koeweit en die Verenigde Arabiese Emirate wat groot hoeveelhede olie beskikbaar gehad het. Die geraamde oliereserwes in Saoedi-Arabië en Iran is van die meeste in die wêreld, en die internasionale oliekartel, OPUL word deur de Midde-Oosterse lande beheer.
Gedurende die Koue Oorlog was die Midde-Ooste 'n teater van ideologiese stryd tussen die twee supermoondhede en hul bondgenote: NAVO en Amerika aan die een kant, en die Sowjetunie en die Warskouverdrag aan die ander kant, wat in wedywering was om streeksbondgenote te beïnvloed. Afgesien van die politieke redes hiervan was daar ook nog die "ideologiese konflik" tussen die twee stelsels. Amerika het uit sy pad gegaan om die Arabiese wêreld weg te kry van die Sowjetinvloed. Regdeur die 20ste en 21ste eeu het die gebied deur tye van relatiewe vrede en verdraagsaamheid, en ook tye van konflik gegaan — met veral konflik tussen die Soenni en Sjia.
Etniese groepe
Die Midde-Ooste is vandag die tuiste vir talle gevestigde etniese groepe, wat die volgende insluit: Arabiere, Armeniërs, Assiriërs, Azerbeidjanners, Beloetsje, Bengale, Sirkassiërs, Kopte, Krim-Tatare, Droese, Filippyne, Gagaoesiërs, Georgiërs, Grieke, Hindoes, Jesiede, Jode, Koerde, Lurs, Maltese, Mandeans, Maroni Kos, Mhallami, Ossetiërs, Pakistani's, Pasjtoene, Perse, Punjabi's, Roma, Samaritane, Shabaks, Sindhi's, Somaliërs, Sri Lankane, Turkse volke, Turkmene en Zaza.
Migrasie
Volgens die internasionale organisasie vir migrasie is daar 13 miljoen eerste-generasie migrante uit Arabiese nasies in die wêreld, waarvan 5,8 miljoen in ander Arabiese lande bly. Die burgeroorlog in Somalië is 'n vername oorsaak van die reuse Somaliese diaspora. Die meeste goed opgeleide Somaliërs het hul geboorteland verlaat vir Europa, Noord-Amerika en ander Midde-Oosterse lande.
Nie-Arabiese Midde-Osterse lande soos Turkye, Israel en Iran ondervind ook belangrike migrasiedinamika.
'n Aansienlike getal migrante uit Arabiese lande kom uit etniese, en geloofs-minderheidsgroepe wat ly onder rasse-, en of godsdienstige vervolging, en is nie noodwendig etniese Arabiere, Turke of Iraniërs nie.
Gelowe
Die Midde-Ooste is baie veelsydig wanneer dit kom by gelowe, en baie het hul oorsprong hier gehad. Islam is die grootste geloof in die Midde-Ooste, maar ander gelowe wat ook in die gebied ontstaan het is Judaïsme en die Christendom, wat goed verteenwoordig word in die Midde-Ooste. Met 40,5% van die Libanese wat Christene is, is die Libanese president, die helfte van sy kabinet, en die helfte van die land se parlement lede van een of ander van die Libanese Christen-kerkgroepe in die land.
Tale
Die vyf vernaamste tale volgens die aantal gebruikers daarvan is Arabies, Persies, Turks, Berbertale en Koerdies. Arabies en Berber verteenwoordig die Afro-Asiatiese tale. Persies en Koerdies behoort aan Indo-Europese tale. Turks is deel van die Turkse tale. Sowat 20 minderheidstale word ook in die Midde-Ooste gebruik.
Ekonomie
Die Midde-Oosterse ekonomie wissel van baie arm (Gasa en Jemen) tot ontsettende ryk nasies (Katar en Verenigde Arabiese Emirate). Oor die algemeen handhaaf lande in die Midde-Ooste, sedert 2007, 'n positiewe groeikoers. Dit is volgens die CIA World Factbook.
Jan Combrink
Jan Combrink (*23 Januarie 1944, Pretoria-) is 'n Afrikaanse skrywer van hoofsaaklik ontspannigslektuur. Hy publiseer onder sy eie naam sowel as die skuilname Jasper M. Cloete en M. Jan Cronje. As Jan Combrink (sy eie naam) skryf hy hoofsaaklik jeuglektuur, onder meer die vrolike vyf-reeks. As Jasper M. Cloete is hy veral bekend vir die reeks oor Noot Retief, speurder en Blou Bul rugbyspeler, wat in die Klub 707-reeks uitgegee is. As M. Jan Cronjé fokus hy op spanningsverhale.
Lewe en werk
Jan Combrink is op 23 Januarie 1944 in Pretoria gebore. Hier gaan hy skool in die Oos-Moot en matrikuleer in 1961 by die Hoërskool H.F. Verwoerd, waarna hy in 1962 sy militêre opleiding aan die Lugmaggimnasium ondergaan.
Daarna begin hy werk in die Staatsdiens, word dan ’n bankklerk en keer terug na die Staatsdiens voor hy by ’n rolprentmaatskappy aansluit. Vanaf 1965 tot 1970 is hy voltyds vermaaklikheidspromotor en werk saam met meeste van die land se bekende sangers. Hy skryf in hierdie tyd verskeie liedjies waarvan talle opgeneem word. In hierdie hoedanigheid kry hy ook te doen met toermaatskappye en is betrokke by die stigting van Atlastoere.
Hemelvaartsdag
Op Hemelvaartsdag (Latyn: Ascensionis Domini) vier Christene dat Christus ná die kruisiging en opstanding in die hemel opgevaar het (vir verdere inligting rakende die godsdienstige betekenis van die dag, sien Hemelvaart). Hemelvaartsdag val op die veertigste dag gereken vanaf Eerste Paasdag, wat veroorsaak dat die datum elke jaar anders is. Hemelvaartsdag val wél altyd op 'n Donderdag. Hemelvaartsdag val tien dae vóór Pinkster.
Benedikte Hansen
Benedikte Hansen (gebore 24 September 1958) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente De vilde svaner (2009) en Nothing's All Bad (2010), en in die televisiereekse Borgen (2010) en Tvillingerne & Julemanden (2013).
Hemelvaartsdag
In baie lande, waaronder België, Colombia, Denemarke, Duitsland, Finland, Frankryk, Groenland, Haïti, Ysland, Indonesië, Liechtenstein, Luxemburg, Madagaskar, Namibië, Nederland, Noorweë, Oostenryk en Switserland, is Hemelvaartsdag 'n vakansiedag in die middel van die week. Daarom word die Vrydag daarna ook "Vaak Vry" genoem. Baie Christene sal ook 'n kerkdiens of mis besoek op hierdie dag. In ander lande, byvoorbeeld Hongarye, Italië, Pole, Portugal en Spanje, gaan mense kerk toe op die Sondag ná Hemelvaart.
NG gemeente Primrose-Môrewag
Die NG gemeente Primrose-Môrewag is die jongste en ook kleinste wat sieletal betref van die drie dogtergemeentes van die sowat eeu oue NG gemeente Cachet in die Sinode Hoëveld wat die naam van die stadsgebied Primrose gekry het, hoewel Primroseheuwel se naam na Omnia verander is.
Jan Combrink
Lewe en werk
Na ’n motorongeluk in 1970 begin hy werk by die versekeringsmaatskappy Sanlam, terwyl hy steeds betrokke is by winkelsentrumreklame in die Eiendoms-sektor. Hy bemark ook ander eiendomme.
Hemelvaartsdag
In vroeëre jare het mense op Hemelvaartsdag al teen drie uur snags opgestaan om al singend kaalvoet oor gras te loop, omdat hulle geglo het dat dit 'n ritueel is wat magiese en genesende uitwerkings sou hê. Dit word doutrap genoem.
NG gemeente Primrose-Môrewag
Al is die gemeente Elandspoor by Primrose-Môrewag ingelyf, het die dooplidmate teen 2016 afgeneem tot net 17 en die belydende lidmate tot 248. Die gemeente was dan ook vakant. Die kerkgebou in Patricklaan 2, Homestead, is ontwerp deur die argitek Johan de Ridder en toon 'n sterk ooreenkoms met die kerkgebou van die NG gemeente Peacehaven, ook een van sy ontwerpe.
Hemelvaartsdag
Datum
Die vroegste moontlike termyn volgens die Gregoriaanse kalender is 30 April en die laaste moontlike is 3 Junie. In die Juliaanse kalender, wat veral deur die Oosters-Ortodokse Kerke gebruik word, verskil dié datum effens.
Jan Combrink
Skryfwerk
Sy belangstelling in skryf is aangemoedig deur sy vader, wat self vir die tydskrif Outspan geskryf het. Hy lewer werk onder sy eie naam en onder die skuilname Jasper M. Cloete en M. Jan Cronjé.
Jan Combrink
As Jan Combrink skryf hy hoofsaaklik jeugboeke. Atlan, Prins van Atlantis verskyn eers as ’n vervolgverhaal in Huisgenoot. Die sestienjarige Albert Marais kan die vakansie by sy argeoloog-pa in Egipte deurbring. Hy neem foto’s terwyl wêreldberoemde argeoloë die Sfinks die eerste keer heeltemal uit die sand grawe. Sy fotonemery bring hom egter byna in groot moeilikheid toe hy die eeue oue grafsuil van Tothmes met sy kamera omstamp, wat ’n vlak opening agter die grafsuil openbaar. Aan die agterkant van die vierkantige klip wat daarin pas, is ’n goue plaatjie met die woorde, in hiërogliewe daarin uitgekap: “Die seël van Atlan, Prins van Atlantis”. Onder die goue plaatjie is ’n plat dosie met ’n glasplaatjie daarin, wat ’n laserskyfie of holograaf van die bouplan van die Sfinks is, met ’n deur voor die kolos se bors waarvan niemand geweet het nie. Albert verken op sy eie en kom op ’n goue troon in ’n sykamertjie af. So begin die vreemdste avontuur denkbaar.
In Kamp van onheil hou Poens en sy twee maats van Pretoria vakansie op Mosselbaai. Hulle sien dat die geheimsinnige ligseine op die see van die land af beantwoord word vanuit die vreemde strandhuis wat snags deur ’n reus van ’n man bewaak word. Later kom hulle op die wrakstukke van ’n visserboot af en die duister gesprek wat hulle die vorige aand afgeluister het, kry betekenis. Hulle nuuskierigheid laat hulle in die moeilikheid beland wanneer hulle gevang word en in die Knysna-woude in ’n terroristekamp gevange gehou word.
Saboteurs land vertel van buitelandse saboteurs wat van plan is om ’n Britse oorlogskip in Tafelbaai te kelder, maar deur kinders uitoorlê word.
Die vrolike vyf-reeks
In die jeugreeks oor Die vrolike vyf beleef Mannetjies, Piesang, Mandi, Sus en haar hondjie Buksie verskeie avonture.
In Die vrolike 5 ontdek 'n skat begin die vakansie op die Eiland rustig, maar dan ontdek hulle ’n ou kaart en hoor die legende van ’n seerowerskat. Heel gou besef hulle dat daar ook ander mense op die Eiland is wat op soek is na die verborge skat. Hierdie mense stuit vir niks nie en die vier maats se lewe word bedreig.
Die vrolike 5 vlug vir 'n gedrog speel af tydens ’n vakansie in die Bosveld. ’n Gedrog laat die arme Mandi lelik skrik en bring onwelkome besoeke aan hulle kampplek. Dit neem die maats ook nie lank om vas te stel dat alles nie pluis is op die vakansieplaas, Ou Afrika, nie. Iets geheimsinnig gebeur agter die deure van die verlate laboratorium op die buurplaas.
In Die vrolike 5 se Eiland-avontuur is die maats weer met vakansie op die Eiland as gaste van ouma Boshoff. Dis haar manier om dankie te sê vir die skat wat hulle die vorige vakansie ontdek het en wat haar in staat gestel het om die grond te behou. Mannetjies het intussen bewyse gekry dat daar nog ’n groter skat in sy seerowervoorvader se kasteel begrawe lê en hy is vuur en vlam om die skat op te spoor. Ander mense snuffel egter reeds in die kasteel rond.
Goue Berge van Altai
Die Goue Berge van Altai (Russies: Золотые горы Алтая) is die naam van ’n Unesco-wêrelderfenisgebied in Rusland. Dit bestaan uit die Altai- en die Katoen-natuurreservaat, Teletskoje-meer, Beloecha-berg en Oekok-plato.
Jan Combrink
Die vrolike vyf-reeks
In Vrolike 5 en die satellietgeheime hou die maats ’n vakansie op Agulhas waar Mannetjies-hulle se ma ’n draaiboek moet gaan skryf. Hierdie keer dink die vyfmanskap hulle gaan net lekker vakansie hou, maar sommer die eerste aand al sien Piesang hoe ’n geheimsinnige man teen ’n paal by die huis oorkant die straat uitklouter. Toe die vyf gaan ondersoek instel, hoor hulle boonop spookstemme uit die huis kom.
Goue Berge van Altai
Volgens Unesco verteenwoordig die gebied "die volledigste reeks bergplantegroeisones in Sentraal-Siberië – van steppe, woudsteppe en gemengde woude tot subalpynse en alpynse plantegroei".
Jan Combrink
Noot Retief-reeks
As Jasper M. Cloete is hy veral bekend vir die reeks oor Noot Retief, speurder en Blou Bul rugbyspeler, wat in die Klub 707-reeks uitgegee is.
Die Kitaar-komplot (1970) is die eerste van Noot Retief se avonture. Hy kry te doene met ’n gewetenlose bende dwelmsmokkelaars wat hul dodelike handelsware op ongewone wyse versprei. Sy enigste leidraad is die laaste woorde van ’n musikant-vriend wat deur die dwelmsmokkelaars uit die weg geruim is. Dit wys die vinger na die talle musiekgroepe wat in Johannesburg se klubs hul bestaan maak. Gou is Noot die misdadigers se teiken en hy beleef talle aanslae teen hom.
Goue Berge van Altai
Die streek se belangrikheid is ook genoem in die bewaring van wêreldwyd bedreigde soogdierspesies, soos die sneeuluiperd en Altaïese argali. Die gebied is sowat 16 175 km2 groot.
Jan Combrink
Noot Retief-reeks
In Een lyk te min (1971) kan Noot Retief nie vir Santjie Behrens weerstaan toe sy hom vra om haar pa se dood te ondersoek nie. Die vinger wys na die tentprediker en oudkonsertinaspeler Hans de Wet en sy trawante, en dit lyk of Santjie se stiefma ook betrokke kan wees. Kort voor lank klap die vuiste en skote.
In Die rolprent is 'n riller (1972) word die manlike ster van rolprentvervaardiger Bernstein Pretorius se nuutste film se lewe bedreig. Noot Retief word gehuur om die vermeende moordenaar aan die man te bring. Dit is gou vir Noot duidelik dat daar bose magte is wat Pretorius se rolprent tot elke prys wil saboteer. Eindelik bevind hy hom in die kattebak van drie verdagte moordenaars se motor, met die lyk van ’n dooie vrou by hom. Dit wil lyk asof sy laaste dag aangebreek het.
Een musikant minder (1976) begin met ’n klag van diefstal. Teen die tyd dat Noot Retief betrokke raak, is Koekoes de Beer se broer André reeds vermoor en Noot moet die skuldige vind. Die manne van Hospitaalheuwel glo dat dit China Nel is wat Koekoes se broer so gruwelik vermoor het, maar Noot glo dat China onskuldig is. Hy bevind hom in die skemerwêreld van musikante, dwelms en gewelddadige motorfietsryers. Enigeen van hierdie mense kan die sluwe moordenaar wees wat enige oomblik nog ’n lewe kan opeis.
Waar lewende dooies loop (1979) speel af in die Malgassiese Republiek. Noot moet hier ’n blondine red uit die hande van die invloedryke baron Diable, wat die plaaslike bevolking terroriseer. Hy beland op ’n eiland waar daar Zombies rondloop en die bygelowige inboorlinge deur ’n bose man gebruik word vir sy eie twyfelagtige planne.
In Die Blou Bul-eskapade (1986) besluit die afrigter van Noord-Transvaal dat sy spelers te sag geword het en neem hulle na ’n plaas in Malawi, waar hulle teen die berg Mlanje wat drie keer so hoog is as Tafelberg, kan oefen en fiks word. Hier raak Noot Retief en sy makkers egter deurmekaar met terroriste.
Stoute Kabouters (1991) is die laaste Noot Retief-verhaal. Hy reageer op sy vriendin Koekoes de Beer se oproep om hulp en word dan betrek by diamantsmokkelary, onwettige dobbelary en moord. Dit is nie Koekoes self wat sy hulp nodig het nie, maar haar vriendin, Mona Ras, wat nie eens van Noot hou nie. Noot doen gou boonop soveel beserings op dat sy rugbyloopbaan in gevaar is.
Kimberly Kevon Williams
Kimberly Kevon Williams (gebore 8 Oktober 1985) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Days of Our Lives (1965), Private Practice (2007), en The Big Bang Theory (2007).
Jan Combrink
Ander Jasper M. Cloete verhale
Monsieur swartskaap (1982) is ’n ou Kaapse verhaal. Jean de la Fontaine is die slagoffer van die vete van sy vader met die bure, die Vexins. Hy is slegs veertien jaar oud, maar moet vir sy lewe vlug. As matroos besoek hy die Kaap die Goeie Hoop en vestig hom hier as Jean Fourie. Jean se aangenome suster, Katharina de Lally, gaan soek na hom op versoek van sy oorlede vader. Sy weet nie van die Vexins se haat nie, en aanvaar dankbaar hulle aanbod van hulp in die soektog.
M. Jan Cronje
As M. Jan Cronjé fokus hy op spanningsverhale. Soort soek soort word eers by Hartbees Uitgewers gepubliseer en later word dit as Sharon in die skaduwees as ’n e-boek beskikbaar gestel. Sharon Roux beskou ryk Boel de Wet as die antwoord op al haar drome. Lukas Lampen klou egter soos ’n neet aan haar met slegs een doel, naamlik om so vinnig moontlik geld te maak.
In Die honde van Tant Petronella sterf tant Petronella skielik. Haar boedel bemaak sy aan die familielid wat onder al haar honde die een kan uitwys wat die naaste aan haar was. Dit het ’n groot toestroming van familielede tot gevolg. Dit is egter nie seker dat tant Petronella se dood aan natuurlike oorsake te wyte was nie.
Telma Hopkins
Telma Hopkins (gebore 28 Oktober 1948) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Trancers II (1991) en The Love Guru (2008), en in die televisiereekse Family Matters (1989) en Half & Half (2002).
Leslie Banks
Leslie Banks (9 Junie 1890 – 21 April 1952) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Most Dangerous Game (1932), The Man Who Knew Too Much (1934), Jamaica Inn (1939), en Haunted Honeymoon (1940).
Saeima
Die Saeima is die parlement van Letland. Dit bestaan uit 100 lede wat elke vier jaar verkies word. Die president van Letland kan die Saeima ontbind hangende 'n referendum vir so 'n ontbinding. Proporsionele verteenwoordiging word vir die verkiesing gebruik. Die gebou is in die negentiende eeu deur 'n Baltiese Duitser ontwerp.
Zack Shada
Zack Shada (gebore 25 November 1992) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Charlie's Angels: Full Throttle (2003) en Stoker (2013), en in die televisiereeks Lost (2004).
Slawofilie
Slawofilie was 'n intellektuele beweging uit die 19de eeu wat wou hê dat die Russiese Ryk ontwikkel moet word op waardes en instellings wat uit die vroeë geskiedenis ontstaan het. Slawofiele het die invloed van Wes-Europa in Rusland teengestaan. Daar was ook soortgelyke bewegings in Pole, Serwië, Kroasië, Bulgarye en Tsjeggo-Slowakye. Afhangend van die geskiedkundige konteks, kan die teenpool daarvan Slawofobie genoem word, naamlik 'n vrees vir die Slawiese kultuur, of wat sommige Russiese intellektuele "zapadnichestvo" noem.
Geskiedenis
Slawofilie as intellektuele beweging is in 19de-eeuse Rusland ontwikkel. In 'n sekere sin was daar nie slegs een beweging nie, maar verskeie bewegings of takke van die beweging. Sommige was linksgesind, en het opgemerk dat progressiewe idees soos demokrasie eie was aan die Russiese ervaring, soos bewys is deur wat hulle beskou het as die ruwe demokrasie van die Middeleeuse Novgorod. Sommige was regs, en het gewys op die eeue-oue tradisie van die outokratiese tsaar as die essensie van die Russiese geaardheid.
Die Slawofiele was vasbeslote om dit wat hulle geglo het unieke Russiese tradisies en kulture was, te beskerm. Sodoende het hulle individualisme verwerp. Die rol van die Ortodokse Kerk is deur hulle gesien as meer beduidend as die van die staat. Sosialisme is deur die Slawofiele teengestaan as 'n vreemde stroming, en die  Russiese mistisisme is verkies bo "Westerse rasionalisme". Die landelike lewe is deur die beweging aangeprys. Hulle het industrialisasie en stedelike ontwikkeling teengestaan, en die beskerming van die "mir" is gesien as 'n belangrike maatreël om die groei van die werkersklas te voorkom.
Die beweging het in die 1830's in Moskou ontstaan. Na aanleiding van die werke van Griekse kerkvaders het die filosoof Aleksey Khomyakov (1804–60) en sy toegewyde Ortodokse kollegas 'n tradisionele leerstelling opgestel wat beweer het dat Rusland oor sy eie gewoontes en aard beskik, en dat dit nie "Westerse" instellings moet naboots nie. Die Russiese Slawofiele het die modernisering van Pieter die Grote en Katharina die Grote gekritiseer, en sommige van hulle het selfs tradisionele pre-Petrine-drag aangeneem.
Andrei Okara argumenteer dat die 19de-eeuse indeling van sosiale denke in drie groepe; die Westers-gesinde, die Slawofiele en die Konserwatiewes; goed inpas by die realiteite van die politieke en maatskaplike situasie in die moderne Rusland. Volgens hom is voorbeelde van die hedendaagse Slawofiele die Kommunistiese Party van die Russiese Federasie, Dmitri Rogozin en Sergei Glazyev.
Leerstelling
Die leerstellings van Aleksey Khomyakov, Ivan Kireyevsky (1806–56), Konstantin Aksakov (1817–60) en ander Slawofiele het 'n diep invloed op die Russiese kultuur uitgeoefen, soos die Russiese herlewingskool vir argitektuur, Die Vyf (groep van vyf Russiese komponiste), die romanskrywer Nikolai Gogol, die digter Fyodor Tyutchev en die leksikograaf Vladimir Dahl. Hul stryd vir die suiwerheid van die Russiese taal het iets gemeen met die asketiese sienings van Leo Tolstoi. Die leerstelling van "sobornost", die term vir organiese eenheid en intregrasie, is deur Kireyevsky en Khomyakov geskep. Dit het die behoefte aan samewerking tussen mense ten koste van individualisme onderstreep, op die basis dat opponerende groepe dikwels op gedeelde belange fokus. Volgens Khomyakov, kombineer die Ortodokse Kerk die beginsels van vryheid en eenheid op sigself op organiese wyse, terwyl die Katolieke Kerk eenheid sonder vryheid postuleer, en daarteenoor in die Protestantisme, vryheid sonder eenheid gedy. In die Russiese samelewing van hul tyd het die Slawofiele die suiwerste ideaal in die van die "obshchina" gesien. Laasgenoemde het die belang van kollektiwiteit erken, maar die integriteit en die welstand van die individu binne daardie kollektief gewaarborg.
Op die gebied van praktiese politiek het die Slawofilie gemanifesteer as 'n pan-Slawiese beweging vir die vereniging van alle Slawiese bevolkings onder leiding van die Russiese tsaar, en vir die onafhanklikheid van die Balkan-Slawoniërs van die Ottomaanse bewind. Die Russies-Turkse Oorlog van 1877-78 word gewoonlik beskou as 'n hoogtepunt van hierdie militante Slawofilie, soos uiteengesit deur die charismatiese bevelvoerder Mikhail Skobelev. Die houding teenoor ander nasies van Slawiese oorsprong het afgehang van die groep wat daarby betrokke was. Klassieke Slawofiele het geglo dat die "Slawiese beskawing", wat die Slawofiele-beweging beweer het 'n algemene identiteit aan alle mense van Slawiese oorsprong verleen het, gebaseer was op die Ortodokse godsdiens.
Behalwe die Russe, het die Russiese Ryk oor miljoene Oekraïners, Pole en Belo-Russe geheers wat hul eie nasionale identiteit, tradisies en godsdienste aangehang het. Teenoor Oekraïners en Belo-Russe het die Slawofiele die siening ontwikkel dat hulle deel is van dieselfde "Groot Russiese" nasie, omdat die Belo-Russe as die "Wit Russe" en die Oekraïners as die "Klein Russe" gesien is. Slawofiele denkers soos Mikhail Katkov was van mening dat albei lande onder Russiese leierskap regeer moet word en dat hulle 'n wesenlike deel van die Russiese staat was. Terselfdertyd het Slawofiele die afsonderlike kulturele identiteit van die Oekraïense en Belo-Russiese bevolking ontken, omdat hulle geglo het dat hul nasionale sowel as taal- en literêre aspirasies die gevolg was van 'n "Poolse sameswering" om hulle van die Russe te skei. Ander Slawofiele, soos Ivan Aksakov, het die reg van Oekraïners om die Oekraïense taal te gebruik erken, maar dit as heeltemal onnodig en skadelik beskou. Aksakov het egter 'n praktiese gebruik vir die "Malorussiese" taal ontwikkel: dit sou voordelig wees in die stryd teen die "Poolse beskawingselement in die westelike provinsies".
Kazanse Kremlin
Die Kazanse Kremlin (Russies: Казанский Кремль, Kazanski Kreml; Tataars: Казан кирмәне, Qazan kirmäne) is die belangrikste historiese vesting van Tatarstan. Dit is op bevel van Iwan die Verskriklike gebou op die ruïnes van vorige kasteel van die khans van Kazan. Dit is sedert 2000 ’n Unesco-wêrelderfenisgebied.
Slawofilie
Leerstelling
Behalwe Oekraïners en Belo-Russe, het die Russiese Ryk ook Pole ingesluit, wie se land verdwyn het nadat dit deur drie buurstate, waaronder Rusland, verdeel is, en wat ná die besluite wat tydens die Kongres van Wene geneem is uitgebrei is tot meer Pools-bewoonde gebiede. Pole het 'n probleem geskep vir die ideologie van Slawofilie. Die naam Slawofiele dui aan dat die slawoniërs se kenmerke op hul etnisiteit gebaseer is, maar terselfdertyd het die Slawofiele geglo dat die Ortodoksie gelyk was aan die Slawiese beskawing. Hierdie geloof is ondergrawe deur die blote bestaan van Poolse inwoners binne die Russiese Ryk, wat, alhoewel hulle van Slawiese oorsprong was, ook Rooms-Katoliek was, met die Katolieke geloof wat een van die kernwaardes van die Poolse nasionale identiteit vorm. Terwyl Slawofiele die leierskap van Rusland oor ander nasies van Slawiese oorsprong geprys het, was die Pole se identiteit gebaseer op Wes-Europese kultuur en - waardes, en is weerstand teen Rusland deur hulle beskou as weerstand teen 'n uitheemse manier van lewe. Gevolglik was Slawofiele veral vyandig teenoor die Poolse volk, en het hulle dit dikwels aangeval in hul skrywes.
Toe die Poolse opstand van 1863 begin het, het die Slawofiele anti-Poolse sentimente gebruik om gevoelens van nasionale eenheid by die Russiese volk te skep, en die idee van die kulturele vereniging van alle Slawoniërs is laat vaar. Sodoende het Pole stewig gevestig geraak by Slawofiele as die juiste simbool van die Katolisisme en Wes-Europa wat hulle so versmaai het, en aangesien die Pole nooit binne die Russiese Ryk geassimileer is nie, en hulle voortdurend teen die Russiese besetting van hul land verset het, het die Slawofiele op die ou einde geglo dat die anneksasie van Pole 'n fout was, omrede die Poolse volk nie ver-Russies kon word nie. "Na die stryd met Pole het Slawofiele die geloof uitgespreek dat, nieteenstaande die doelwit om Konstantinopel te verower, die toekomstige konflik tussen die "Teutoniese ras" (die Duitsers) en "Slawoniërs" sou wees, en die beweging het ontaard in 'n anti-Germaanse beweging.
Die meeste Slawofiele was liberales en het die emansipasie van die lyfeienes ondersteun, wat uiteindelik in die emansipasiehervormings van 1861 gerealiseer is. Perssensuur, swaarmoedigheid en doodstraf is beskou as invloede uit Wes-Europa. Hul politieke ideaal was 'n parlementêre monargie, soos verteenwoordig deur die Middeleeuse Zemsky Sobors.
Na Lyfeienskap
Nadat die lyfeienes in Rusland vrygemaak is en die einde van die opstand in Pole aangebreek het, het daar nuwe Slawofiele denkers in die 1870's en 1880's verskyn wat verteenwoordig is deur persone soos Nikolay Danilevsky en Konstantin Leontiev.
Danilevsky het die idees van outokrasie en imperialistiese uitbreiding bevorder as deel van die Russiese nasionale belang. Leontiev het in ’n polisiestaat geglo wat kon verhoed dat Europese invloede Rusland bereik.
Kazanse Kremlin
Monumente
Die katedraal is ’n paar jaar gelede gerestoureer. Op 21 Julie 2005, op die feesdag van die heilige ikoon Ons Dame van Kazan, is ’n replika van die langverlore ikoon in die teenwoordigheid van 10 000 pelgrims in die pas gerestoureerde katedraal geplaas.
Slawofilie
Pochvennichestvo
Latere skrywers soos Fjodor Dostojefski, Konstantin Leontyev en Nikolay Danilevsky het 'n besonderse konserwatiewe weergawe van Slawofilie genaamd "Pochvennichestvo" (uit die Russiese woord vir "grond") ontwikkel. Die leerstelling, soos beskryf deur Konstantin Pobedonostsev (Ober-Prokurator van die Russies-Ortodokse Kerk), is aangeneem as die amptelike tsaristiese ideologie tydens die bewind van Aleksander III en Nikolaas II. Selfs na die Russiese rewolusie van 1917 is dit verder ontwikkel deur godsdienstige filosowe soos Ivan Iljin (1883–1954) wat emigreer het.
Die Slawofiele het prominente denkers tydens die Koue Oorlog soos George F. Kennan beïnvloed, en in hulle 'n liefde vir die Russiese Ryk in plaas van die Sowjetunie gekweek. Dit het op sy beurt hul buitelandse beleidsidees beïnvloed, soos Kennan se geloof dat die herlewing van die Russies-Ortodokse Patriargaat in 1943 tot die hervorming of omverwerping van die regering van Josef Stalin sou lei.
Kazanse Kremlin
Monumente
Nog ’n maklik herkenbare baken is die Spasskaja-toring, die hoofingang tot die kompleks. Die toring is genoem na die Spasski-klooster wat daarnaby geleë was. Van die klooster se kerke was die Kerk van Sint Nikolaas (1560's) en die Katedraal van die Verheerliking van die Verlosser (1590's), wat albei tydens Josef Stalin se bewind deur die Kommuniste verwoes is.
Ook van belang is die sneeuwit torings en mure wat in die 16de en 17de eeu gebou maar later gerestoureer is; die Qol-Şärif-moskee wat onlangs in die kremlin herbou is; en die Goewermentshuis (1843-'53) wat nou die Paleis van die President van Tatarstan is. Laasgenoemde staan vermoedelik op die terrein van die eertydse paleis van die khans. Tussen die paleis en Söyembikä-toring is die paleiskerk wat op die fondament van ’n Middeleeuse moskee gebou is.
Aan die noordemuur van die Kremlin is nog ’n toring met ’n ingang – die Geheime Toring. Dit word so genoem omdat dit voorheen ’n geheime watertoevoerput gehuisves het. Dit bied ook aan voetgangers toegang tot die Kremlin.
Paul McAllister
Paul McAllister (30 Junie 1875 – 8 Julie 1955) was 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Stolen Voice (1915), One Hour (1917), Beau Geste (1926), en Noah's Ark (1928).
Dek
Die dek van 'n skip is die horisontale afskeiding tussen die verskillende kompartimente. Die belangrikste dek is die weerdek wat die romp aan die bokant bedek. Naas die dekkingsfunksie dra die dek ook by tot die skeepsterkte. By sommige skepe word die grootste deel van die weerdek deur groot openinge ingeneem. Die oorblywende deel in die sye, of boorde, word die gangboord genoem.
Mongane Wally Serote
Mongane Wally Serote (* 8 Mei 1944 in Sophiatown, Johannesburg) is 'n Suid-Afrikaanse digter en skrywer.
Eksagreep
'n Eksagreep (Engels: exabyte), afgekort EB, is 1000 petagrepe.
Mongane Wally Serote
Serote het in Alexandra, Lesotho en Soweto skoolgegaan. In Junie 1969 is hy deur die apartheidregering ingevolge 'n terroristewet gearresteer. Hy was nege maande in aleenopsluiting voordat hy, sonder enige aanklagte teen hom, vrygelaat is.
Eksagreep
Die eksagreep is 'n veelvoud van die eenheid greep vir digitale inligting. Die voorvoegsel eksa- verteenwoordig die sesde mag van 1000, en beteken 1018 in die Internasionale Stelsel van Eenhede (SI). Dus is een eksagreep een triljoen grepe.
Mongane Wally Serote
Hy het die Ingrid Jonkerprys in 1974 gewen en via 'n Fulbright-beurs Skone Kunste aan die Columbia University in New York studeer.
Eksagreep
1 EB = 1 000 000 000 000 000 000 grepe = 1018 grepe = 1 000 000 teragrepe = 1000 petagrepe.
'n Verwante eenheid, die eksbigreep (EiB), met behulp van 'n binêre voorvoegsel, is die ooreenstemmende 6de krag van 1024, ongeveer 15% groter.
Mongane Wally Serote
In 1979 het hy na Suid-Afrika terugkeer, waarna hy self tot 1990 in ballingskap na Gaborone, Botswana gegaan het. Hy het hier by die Medu Arts Ensemble gewerk en vriende met die African National Congress gemaak. Hy was van 1983 tot 1986 hoof van die afdeling Kuns en Kultuur en van 1986 tot 1990 Kultuur Ambassadeur vir die Verenigde Koninkryk en Europa.
In Suid-Afrika word hy in 1994 as 'n lid van die parlement vir die ANC verkies. Hy was die hoof van verskeie komitees vir kuns, kultuur, tale, wetenskap en tegnologie.
Serote sy eerste twee versamelings is kenmerkend vir die hernuwing van die swart kultuurlewe in Suid-Afrika. Sy later werk is tipiese lang gedigte, met invloede van Afrika se vertelkuns soos ritme en herhaling.
In Mei 1991 het hy 'n eredoktorsgraad van die Universiteit van Natal ontvang. Saam met talle ander toekennings het hy in 1993 die Noma Award for Publishing in Africa gewen en in 2004 die Pablo Neruda-toekenning.
Hemelvaart
Hemelvaart beteken in die Christendom veral die terugkeer van Jesus van Nasaret na sy Vader in die hemel. Die Lukas-evangelie en Handelinge van die Apostels vertel die verhaal van hoe Jesus ná die Opstanding verskeie kere aan sy apostels en volgelinge verskyn het. Ná veertig dae styg Hy op na die hemel en word sig van Hom deur 'n wolk belemmer, terwyl sy volgelinge toekyk. Die tien dae tussen Hemelvaartsdag en Pinkster word daardeur gekenmerk dat volgelinge van Jesus sonder sy steun verlore voel.
Reeds uit die geskrifte van die Apostoliese Vaders blyk daar 'n geloof aan die hemelvaart te wees (Polycarpus van Smirna, Justinus die Martelaar en Irenaeus van Lyon). Die hemelvaart van Jesus word ook gemeld in die geloofsbelydenisse van Nicea en dié van Konstantinopel.
Die viering van Jesus se hemelvaart is een van die hooffeeste van die Kerk en word Hemelvaartsdag genoem. Hemelvaartsdag val altyd op die veertigste dag gereken vanaf Eerste Paasdag, vandaar dat die datum elke jaar verskil. Hemelvaartsdag val wél elke jaar op 'n Donderdag. Hemelvaartsdag val tien dae vóór Pinkster.
Pinksterbidure word in sommige Christelike kerke tradisioneel in Meimaand gehou en begin net ná Hemelvaartdag. Die uitstorting van die Heilige Gees soos beskryf in Handelinge 2 word dan herdenk deur elke aand vanaf Hemelvaart - wat altyd op 'n Donderdag val - saans bidure gehou. Die gemeentelede kry dan kans om sélf in die kerk hardop te bid.
Die term Mariahemelvaart – Engels: Assumption (Katolieke Kerk) of Dormition (Oosters-Ortodokse Kerk) – word gebruik vir die opname van die Maagd Maria in die hemel. Ook ander Bybelfigure het lewend na die hemel opgevaar, onder andere Elia (2 Kon. 2:11) en Henog (Gen. 5:24).
Islam
Volgens die Islamitiese tradisie is Jesus nie gekruisig nie, maar het Hy lewend na die hemel opgevaar. Ook die profeet Mohammed het tydelik na die hemel opgevaar tydens sy Nagreis.
Johan Combrink
Johan Combrink (*2 Mei 1939, Westdene, Johannesburg - †25 Julie 1999, Stellenbosch) was ’n taalkundige, professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch, voorsitter van die Taalkommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en skrywer van verskeie taalkundige boeke.
Kader Asmal
Kader Asmal (8 Oktober 1934 – 22 Junie 2011) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en lewenslange lid van die African National Congress.
Altaïese argali
Die Altaïese argali (Ovis ammon ammon) is ’n tradisionele subspesie van argali, ’n wildeskaap wat op die hoë dele van die Altai-gebergte hou. Dit is die grootste van alle skaapspesies met die swaarste horings: dié van volwasse mannetjies kan tot 35 kg weeg. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.
Kader Asmal
Asmal was 'n professor in menseregte aan die Universiteit van Wes-Kaapland, voorsitter van die raad van die Universiteit van die Noorde en vise-president van die African Association of International Law. Hy was 'n ere-lid van die Royal College of Surgeons in Ierland, het 'n doktorsgraad van Queen's Universiteit van Belfast (1996) ontvang en was 'n laureaat van die 2000 Stockholm Water-prys.
Altaïese argali
Verwysings
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia-artikel vertaal
Johan Combrink
Vroeë lewe en herkoms
Johannes Gert Hendrik Combrink is op 2 Mei 1939 op Westdene in Johannesburg gebore. In 1955 matrikuleer hy aan D.F. Malan Hoërskool in Johannesburg en studeer hierna verder in tale (Afrikaans-Nederlands, Duits en Sesotho) aan die Universiteit van die Witwatersrand. Hy behaal die B.A.-graad met lof in 1958 en die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands in 1959 met lof.
Kader Asmal
Hy is op 22 Junie 2011 aan 'n hartaanval oorlede. Hy word oorleef deur sy vrou, Louise Parkinson en twee seuns.
Johan Combrink
Verdere studie en begin van loopbaan
Aan die Munisipale Universiteit in Amsterdam in Nederland verwerf hy in 1962 die D.Litt. et Phil.-graad met lof en aan die Universiteit van Pretoria verwerf hy in 1966 die Ph.D.-graad met lof met ’n proefskrif oor “Betekenis en sintaksis”. Vir post-doktorale studie bring hy ook tyd deur aan die Universiteite van Londen en Cambridge in Brittanje, die Universiteite van North Carolina en Maryland in die Verenigde State van Amerika, die Katholieke Universiteit van Leuven in België en die P.J. Meertens Instituut in Amsterdam in Nederland. Vanaf 1959 tot 1960 is hy tydelike lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Witwatersrand.
Loopbaan in die akademie
In 1963 aanvaar hy ’n pos as lektor in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Natal in Pietermaritzburg en word dan senior lektor aan die Universiteit van Natal in Durban in die periode 1965 tot 1970. Hierna word hy professor in Algemene Linguistiek aan die Universiteit van Port Elizabeth, waar hy ook hoof van die departement is. Vanaf 1975 tot met sy aftrede in 1995 is hy professor in Taalkunde aan die Universiteit van Stellenbosch en hier is hy hoof van die departement vir drie periodes van drie jaar elk. Hy is getroud met Louise, senior lektor in Afrikaans en Didaktiek aan die Departement van Opvoeding aan die Universiteit van Stellenbosch en voorsitter van Vriende van Afrikaans. Hulle het drie kinders, Herman, Freja en Wienand.
Bydrae tot die Afrikaanse taal
Deur sy talle radiobydraes, taalrubrieke en optredes speel hy ’n groot rol in die bewusmaking van die wonder van ons taal. Saam met sy kollega, Johan Spies, behartig hy die koerantrubrieke oor Ons taalgereedskap en Taalskatkis. By die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns is hy sedert 1975 ’n lid van die Taalkommissie, vanaf 1977 tot 1981 as sekretaris en sedert Januarie 1991 as voorsitter. Hy is ook lid van die Terminologiekomitee, lid van die Nasionale Pleknaamkomitee en lid van die Linguistevereniging. Vir die Afrikaanse Diens van die SAUK (later Radiosondergrense) en ook televisie vervaardig hy programme oor Afrikaans en neem onder andere gereeld deel aan die radioprogram Tel jou woorde, waarin taalkundiges uit die Noorde en die Suide mekaar die stryd aangesê het. Op deeltydse basis is hy kopieskrywer vir Afrikaanse reklame.
Latere jare en sterfte
Na sy aftrede is hy as hoof van taalbeplanning betrokke by die Stigting vir Afrikaans en is projekleier vir die stigting en later voorsitter van Vriende van Afrikaans (VVA). By die VVA is hy ook verantwoordelik vir die publikasie Doendinge. Hy is ook ’n stigterslid van die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut.
Op 29 Mei 1997 is hy in ’n ernstige motorongeluk betrokke naby Albertinia in die Oos-Kaap. Hy is op 25 Julie 1999 op Stellenbosch oorlede.
Skryfwerk
Afrikaanse semantiek is ’n boekie in die Afrikaanse Taalmonografieë-reeks.
In samewerking met Leon de Stadler skryf hy Afrikaanse fonologie (’n studie van die klanke in taal vanuit die perspektief van hulle betekenis onderskeidende funksie), waarin die veranderende stand van die generatiewe fonologie bespreek word in ’n tyd toe daar redelik ingrypende wysigings aan die klassieke generatiewe model aangebring is. Hierin word onder andere die uitspraakverskynsels in die eietydse spreektaal aangespreek.
Afrikaanse morfologie (subtitel Capita exemplaria) is ’n omvangryke studie van die vorm van woorde, waarin onder andere die basisvorm of stam van die woord, die voorvoegsels en agtervoegsels en afleidings van elk en hulle funksies behandel word. In twintig hoofstukke word die Afrikaanse morfologie ontleed met betrekking tot onder andere die betekenis, die sintaksis, die fonologie en die invloed van Engels. Daar is ook drie omvangryke addenda met baie inligting. Hy skryf ’n groot aantal artikels oor onderwerpe soos die Afrikaanse fonologie, morfologie, semantiek, sintaksis, persoonsname, taalgeskiedenis, leksikografie, idioomskat en etimologie wat in vakkundige tydskrifte soos Tydskrif vir Geesteswetenskappe verskyn en lewer ook talle bydraes tot boeke.
Benewens die boeke onder sy eie naam is hy ook medeskrywer van Afrikaanse etimologieë, wat in 2000 gepubliseer word en mederedakteur van Inleiding tot die Afrikaanse taalkunde, onder redaksie van T.J.R. Botha.
Eerbewyse
In 1991 ken die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns die C.J. Langenhoven-prys vir Afrikaans en Algemene Linguistiek aan hom toe en herhaal hierdie toekenning na sy dood in 2000.
Postuum word hy in 2002 deur die Linguistiese Vereniging van Suid-Afrika vereer vir die beste Suid-Afrikaanse handboek oor linguistiek.
NG gemeente Omnia
Die NG gemeente Omnia is een van drie dogtergemeentes van die sowat eeu oue NG gemeente Cachet in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Sinode Hoëveld wat gestig is met 'n naam wat afgelei is van die stadsgebied Primrose, maar die enigste waarvan die naam, Primroseheuwel, intussen verander is.
Die gemeente Primroseheuwel is in 1952 afgestig, sowat vyf jaar ná Primrose-Oos en vier jaar voor Primrose-Môrewag. Van dié drie gemeentes was Primrose-Oos einde 2016 verreweg die grootste met 'n sieletal van amper 1 000, vergeleke met Omnia se sowat 440 en Primrose–Môrewag se sowat nagenoeg 260, ook die enigste van die drie gemeentes wat toe vakant was. Ds. J.J. (Jannie) McDuling was einde 2016 Omnia se predikant. Die gemeente se naam is verander nadat die kortstondige Engelstalige gemeente Andrew Murray Senderwood by Primroseheuwel ingelyf is. Die naam is afgelei van die Latyn Omnia cum Deo, wat "oral met God" beteken.
Sojoes 23
Weens die probleem is die sending afgelas. Die Sojoes 23 het teruggekeer na die aarde, maar probleme ondervind nadat dit die atmosfeer binnegegaan het. 'n Sneeustorm het die tuig se valskerm vol sneeu geblaas, waarna die kapsule op 'n bevrore meer geland en toe in die water beland het. Die temperatuur het dié dag tot -20 °C gedaal.
Die bemanning het alle verhitting afgeskakel om krag te bespaar. Pogings om die kapsule met 'n amfibiese voertuig te bevry het misluk. Skubaduikers het eindelik daarin geslaag om die twee bemanningslede lewend uit die kapsule te bevry.
Andrea Palladio
Andrea Palladio ([anˈdrɛːa palˈlaːdjo]; * 30 November 1508 as Andrea di Pietro della Gondola in Padua, Republiek Venesië; † 19 Augustus 1580 in Vicenza, Republiek Venesië) was 'n Italiaanse Renaissance-argitek wat in die Republiek Venesië werksaam was. Palladio word naas Leon Battista Alberti (1404–1472) as die invloedrykste argitektuurteoretikus van die vroeë moderne tydperk beskou.
Palladio, wat op die ouderdom van dertien 'n opleiding as steenmesselaar en beeldhouer gevolg het, het in 1536 kennis gemaak met die digter, taalnavorser en filosoof Gian Giorgio Trissino (1478–1550) wat hom sy kunstenaarsnaam Palladio gegee het. Trissino het onmiddellik sy talent raakgesien en hom aangemoedig om wiskunde, musiek en klassieke Latynse literatuur te studeer - met besondere aandag op die werk van die Romeinse ingenieur en argitek Vitruvius. In 1541 het Trissino die finansiële middele beskikbaar gestel vir Palladio se eerste reis na Rome waar hy antieke boukuns aan die hand van Romeinse geboue bestudeer en sketse daarvan geteken het. Gedurende sy loopbaan as argitek het Palladio meer as tagtig projekte in die Republiek Venesië verwesenlik, waaronder paleise, kerke, openbare geboue en villas. Sy leerstellings, wat in sy hoofwerk Vier boeke oor argitektuur (I quattro libri dell'architettura) saamgevat is (met talle sketse van sy eie ontwerpe asook voorbeelde van antieke boukuns), het hom internasionale erkenning besorg, terwyl sy stedelike geboue en villas in landelike omgewings beslissende invloed op die ontwikkeling van argitektuur sou uitoefen. So het sy werke as inspirasie gedien vir die sogenaamde Palladiaanse styl wat na Engeland en ander Europese lande en Noord-Amerika (met openbare geboue waarvoor die Palladiaanse styl verder ontwikkel is tot neoklassieke staatsboukuns soos die Capitol in Washington, DC) versprei het. In Engeland is dit verder ontwikkel tot 'n klassisistiese Britse boustyl.
Die hoofperiode van Palladio se loopbaan as argitek, wat oor vier dekades strek, het in 'n tydperk van buitengewone ekonomiese groei en kulturele en skeppende vordering in die Noord-Italiaanse streek Veneto geval. Teen die middel van die 16de eeu het die Venesiaanse bewind oor en nuwe belangstelling vir die vastelandse gebiede, die terra ferma (vanaf die 18de eeu Veneto genoem), en die uitdaging van Venesië as seemoondheid deur die Liga van Cambrai 'n fase van politieke stabiliteit ingelui waartydens die gebied se ekonomiese basis van handel na landbou begin verskuif het.
Die Villeggiatura, die somerverblyf in statige villas op die Venesiaanse vasteland (Terraferma veneziana of Veneto genoem), het tussen die 15de en 18de eeu tot 'n modeverskynsel onder welvarende en statusbewuste Venesiane ontwikkel. Meer as 2 000 villas het in Veneto ontstaan voordat Napoléon Bonaparte die Venesiaanse Seerepubliek in 1797 tot 'n val gebring het.
Palladio se palazzi of stadspaleise soos die Villa Rotonda, die Basilica Palladiana en die Teatro Olimpico in die Italiaanse stad Vicenza, wat sy bloeitydperk onder Venesiaanse bewind tussen die vroeë 15de en laat 18de eeu beleef het, en 24 Palladiaanse villas in Veneto is deur Unesco in 1994 as wêrelderfenis gelys.