cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aspalathus pachyloba
Aspalathus pachyloba is 'n plant wat hoort tot die genus Aspalathus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en is deel van die fynbos. Dit kom van die Koue Bokkeveld tot by die Caledon Swartberg en ooswaarts tot die Langeberg en Swartberg voor maar kom nie op die Hexrivierberge voor nie.
Aspalathus pallidiflora
Aspalathus pallidiflora is 'n plant wat hoort tot die genus Aspalathus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en is deel van die fynbos. Dit kom by die Hexrivierberge en Gydopas voor en het 'n voorkomsgebied van 872 km². Die populasie se getalle is stabiel.
2015 Superrugbyseisoen
Die 2015 Superrugbyseisoen was die vyfde seisoen van die vergrote 15-span-toernooi en die 20ste van die rugbykompetisie tussen provinsiale spanne van die suidelike halfrond. Wedstryde in die rondomtalie is elke naweek van 13 Februarie tot 13 Junie gespeel. Die eindwedstryd is op 4 Julie 2015 beslis.
Die boonste span in elke groep, asook die volgende drie spanne op die algehele punteleer (ongeag hul plek in die groep), het in die uitspeelwedstryde gespeel. Die boonste twee groepwenners (op die basis van die algehele punteleer) het ’n loslootjie ontvang vir die eerste ronde van die uitspeelwedstryde. In die eerste ronde van die uitspeelwedstryde was die derde groepwenner nommer drie met ’n tuiswedstryd teen die span wat sesde op die algehele punteleër eindig. Die span wat vierde geëindig het op die algehele punteleer het in ’n tuiswedstryd teen die span wat vyfde geëindig het gespeel. In die halfeindrondes speel die tweede groepwenner uit teen die span wat die eerste uitspeelronde gewen het en die hoogste op die punteleer is. Die eerste groepwenner speel dan teen die ander uitspeelrondewenner. Die eindronde is ’n tuiswedstryd vir die span wat die hoogste op die algehele punteleer eindig.
Voorste driedrukkers
Bron: Supersport.com
Voorste puntemakers
Bron: Supersport.com
Luc Montagnier
Luc Antoine Montagnier (gebore 18 Augustus 1932 – 8 Februarie 2022) was 'n Franse viroloog en mede ontvanger, saam met Françoise Barré-Sinoussi en Harald zur Hausen, van die Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde in 2008 vir sy ontdekking van die menslike immuniteitsgebreksvirus (MIV). Hy het as navorser aan die Pasteur-instituut in Parys en as voltydse professor aan die Shanghai Jiao Tong-universiteit in China gewerk.
Tydens die Covid-19-pandemie was Montagnier 'n voorstander van die samesweringsteorie waarin SARS-CoV-2, die virus wat Covid-19 veroorsaak, doelbewus geskep is en daarna uit 'n laboratorium ontsnap het. So 'n bewering is deur ander viroloë weerlê. Hy is deur ander akademici gekritiseer omdat hy sy Nobelprysstatus gebruik het om "gevaarlike gesondheidsboodskappe buite sy kennisveld te versprei".
In 2009 het Montagnier twee kontroversiële navorsingstudies gepubliseer wat tot die gevolgtrekking gekom het dat "verdunde DNS van patogene bakteriese en virusspesies spesifieke radiogolwe kan afgee" en dat "hierdie radiogolwe verband hou met 'nanostrukture' in die oplossing wat moontlik die patogeen kan herskep". In 2010 het Montagnier 'n nuwe metode voorgestel om virusinfeksies op te spoor wat baie ooreenkomste met die basiese beginsels van homeopatie dra. Sy kommentaar is vinnig omhels deur homeopate wat gretig geloofwaardigheid wou vind.
In 2012 het hy die hoofrede gelewer tydens 'n groep teen inenting se konferensie oor outisme.
Covid-19-pandemie
In 2020 het Montagnier aangevoer dat SARS-CoV-2, die virus wat COVID-19 veroorsaak, deur die mens gemaak is in 'n laboratorium en dat dit moontlik die gevolg was van 'n poging om 'n entstof vir MIV/VIGS te skep. Sy bewering kom nadat die Verenigde State ondersoek ingestel het of die virus uit 'n laboratorium kom. Volgens Montagnier is die "teenwoordigheid van elemente van MIV en dele van malaria in die genoom van die koronavirus hoogs verdag, en kon die kenmerke van die virus nie natuurlik ontstaan nie." Die gevolgtrekkings van Montagnier is deur die wetenskaplike gemeenskap as haastig verwerp, met inagneming van die genvolgorde wat algemeen voorkom onder soortgelyke organismes. Daar is geen bewyse dat die nuwe koronavirus 'n mensgemaakte virus is nie.
Navorsing oor elektromagnetiese seine van DNS
In 2009 het Montagnier twee onafhanklike, kontroversiële navorsingstudies gepubliseer, waarvan een getiteld was "Elektromagnetiese seine word geproduseer deur waterige nanostrukture afgelei van bakteriese DNS-rye." Jeff Reimers van die Universiteit van Sydney het gesê dat, as die gevolgtrekkings daarvan waar is, "dit die belangrikste eksperimente sou wees wat in die afgelope 90 jaar uitgevoer is, wat die hele konseptuele raamwerk van moderne chemie moet herevalueer". Die studies kom tot die gevolgtrekking dat "verdunde DNS van patogene bakteriese en virusspesies spesifieke radiogolwe kan afgee" en dat "hierdie radiogolwe geassosieer word met 'nanostrukture' in die oplossing wat moontlik die patogeen kan herskep".
Op 28 Junie 2010 het Montagnier gepraat tydens die Lindau Nobelpryswennerbyeenkoms in Duitsland, "waar 60 Nobelpryswenners saam met 700 ander wetenskaplikes vergader het om die nuutste deurbrake in medisyne, chemie en fisika te bespreek." "Hy het sy kollegas verstom toe hy 'n nuwe metode vir die opsporing van virusinfeksies voorstel wat baie ooreenstem met die basiese beginsels van homeopatie. Hoewel mede Nobelpryswenners - wat homeopatie as kwaksalwery beskou - hul kop openlik laat skud het, is Montagnier se kommentaar vinnig omhels deur homeopate wat gretiger geloof wil hê. Cristal Sumner, van die British Homeopathic Association, het gesê dat Montagnier se werk homopatie ' 'n ware wetenskaplike etos' gee."
Toe hy deur die CBC Marketplace-program van Kanada gevra is of sy werk inderdaad 'n teoretiese basis was vir homeopatie, soos homeopate beweer het, het Montagnier geantwoord dat 'n mens dit nie kan ekstrapoleer met die produkte wat in homeopatie gebruik word nie.
Antwoorde, kritiek en onderhoud
Die navorsingstudie het hewige kritiek gekry omdat dit nie deur eweknieë beoordeel is nie, en die bewerings daarvan word nie deur die moderne hoofstroomkonvensies van fisika en chemie gestaaf nie. Geen derde party het die bevindings vanaf Maart 2015 herhaal nie. In reaksie op Montagnier se verklaring dat "die algemeen ongunstige reaksie te wyte is aan die nie-verstaan ​​of misverstand van die deurbraakbevindings", het blogger Andy Lewis geskryf dat hy dit moeilik gevind het om beweer wat die navorsingstudie "eintlik beweer" en dat "die navorsingstudie geen strengheid het nie aangesien belangrike eksperimentele stappe afwysend in een sin beskryf word en min moeite word gedoen om die gesonderhede van die werk te beskryf nie". Terwyl homeopate sy navorsing as steun vir homeopatie beweer, het baie wetenskaplikes dit met minagting en harde kritiek begroet.
Omdat die navorsing hoë verdunnings gebruik het, het homeopate beweer dat dit homeopatie ondersteun, alhoewel dit nie die homeopatie noem nie. Kritiek op die aansprake van homeopate het gevolg. Op 20 Oktober 2010 het Harriet A. Hall, 'n Amerikaanse afgetrede dokter, voormalige Amerikaanse lugmagchirurg en skeptikus, spesifiek op hierdie bewerings deur homeopate gereageer: "Nee. Jammer, ouens. Dit is nie so nie. Trouens, die bevindings daarvan strook nie met homeopatiese teorie nie. Homeopate wat glo dat Montagnier se studie homopatie ondersteun, bewys slegs hul enorme vermoë tot selfbedrog.” Sy gaan voort om die studies te ontleed en wys op 'n aantal gebreke en sê: "selfs as die resultate geldig is, is dit geneig om homeopatie te diskrediteer en dit nie te ondersteun nie. Homeopatie is 'n stelsel van kliniese behandeling wat slegs bekragtig kan word deur in vivo kliniese proewe."
In 'n onderhoud met die tydskrif Science van 24 Desember 2010, getiteld "Franse Nobelis ontsnap 'intellektuele terreur' om radikale idees in China na te streef", is Montagnier ondervra oor sy navorsing en planne. In die onderhoud het hy gesê dat Jacques Benveniste, wie se omstrede homeopatiese werk gediskrediteer is, "'n moderne Galileo" was. Toe hy gevra is of hy nie "bekommerd was dat u kollegas sou dink dat u in pseudowetenskap gedryf het nie?", Antwoord hy: "Nee, want dit is nie pseudowetenskap nie. Dit is nie kwaksalwery nie." Hy het ook genoem dat sy aansoeke om finansiering van die hand gewys is en dat hy sy tuisland verlaat om 'n plek in China te stig, sodat hy van wat hy die 'intellektuele terreur' noem kan ontsnap, wat volgens hom ander mense verhinder het om hul resultate te publiseer. Hy sê dat die Shanghai Jiao Tong-universiteit in China meer "oopkop" is vir sy navorsing. Daar is hy voorsitter van die redaksie van 'n nuwe tydskrif wat sy navorsing publiseer.
Montagnier is ook bevraagteken oor sy oortuigings oor homeopatie, waarop hy geantwoord het: "Ek kan nie sê dat homeopatie in alles reg is nie. Wat ek nou kan sê, is dat die hoë verdunnings reg is. Hoë verdunnings van iets is nie niks nie. Hulle is waterstrukture wat die oorspronklike molekules naboots. Ons vind dat ons met DNS nie kan werk aan die uiters hoë verdunnings wat in homeopatie gebruik word nie; ons kan nie verder as 'n 10−18 verdunning gaan nie, anders verloor ons die sein. Maar selfs teen 10−18 kan u bereken dat daar nie 'n enkele molekule DNS oor is nie. En tog bespeur ons 'n sein."
In 2009 raak Montagnier betrokke by 'n regstryd met uitvinder Bruno Robert oor die intellektuele eiendomsreg op die tegnieke wat in die voormelde navorsing gebruik word.
In 'n hoofartikel van die tydskrif New Scientist van 12 Januarie 2011 word die kontroversiële aard van die navorsing beskryf en word ook opgemerk hoeveel navorsers "met ongeloof gereageer het" en dit met "patologiese wetenskap" vergelyk. Bioloog PZ Myers beskryf dit ook as "patologiese wetenskap." Hy beskryf die navorsingstudie as "een van die meer onprofessionele opskrywings wat ek ooit teëgekom het", en kritiseer die publikasieproses: "'n Ander verdagte teken is die datums. Hierdie koerant is op 3 Januarie 2009 ingedien, hersien op 5 Januarie 2009, en aanvaar op 6 Januarie 2009", wat hom laat vra het:" Wie het dit hersien, die skrywer se ma? Miskien is iemand nog nader. Raai wie die voorsitter van die redaksie is: Luc Montagnier."
Op 25 Mei 2012 het hy die hoofrede gehou tydens die 2012-konferensie vir AutismOne, 'n anti-inentingsgroep. Net soos die kontroversie wat hy veroorsaak het deur homopatie te bevorder, beweer sy jongste groep, Chronimed, dat hy 'n ontdekking gemaak het vir outistiese kinders wat deur die wetenskaplike Steven Salzberg skerp gekritiseer is.
In 2017 het 106 akademiese wetenskaplikes 'n ope brief geskryf waarin hulle Montagnier tot orde roep. Die brief lui: "Ons, geneeskundiges, kan nie aanvaar dat een van ons eweknieë sy Nobelprys-status gebruik om gevaarlike gesondheidsboodskappe buite sy kennisveld te versprei nie."
Geskiedenis van die ontdekking van MIV
In 1982 het Willy Rozenbaum, 'n klinikus in die Hôpital Bichat-hospitaal in Parys, Montagnier om hulp gevra om die oorsaak van 'n geheimsinnige nuwe sindroom, VIGS (destyds bekend as "gay-verwante immuungebrek", of GRID in Engels), vas te stel. Rozenbaum het tydens wetenskaplike vergaderings voorgestel dat die oorsaak van die siekte 'n retrovirus kan wees. Montagnier en lede van sy groep by die Pasteur-instituut, veral Françoise Barré-Sinoussi en Jean-Claude Chermann, het uitgebreide ervaring met retrovirusse. Montagnier en sy span het monsters van Rozenbaum se vigs-pasiënte ondersoek en die virus gevind wat later as MIV bekend sou word in 'n limfknoopbiopsie. Hulle noem dit 'limfadenopatie-geassosieerde virus', oftewel LAV, aangesien dit toe nie duidelik was dat dit die oorsaak van vigs was nie, en publiseer hul bevindings in die tydskrif Science op 20 Mei 1983.
'n Span onder leiding van Robert Gallo van die Verenigde State het soortgelyke bevindings in dieselfde uitgawe van Science gepubliseer en later die ontdekking van die virus bevestig en bewys gelewer dat dit vigs veroorsaak het. Gallo het die virus 'menslike T-lymfotropiese virus tipe III' (HTLV-III) genoem as gevolg van die ooreenstemmings met HTLV-I en -II, wat voorheen in sy laboratorium ontdek is. As gevolg van die tydsberekening van die ontdekkings, het Montanaier of Gallo se groep die eerste keer MIV geïsoleer, was dit jare lank 'n ernstige geskil.
'n Ondersoek in 1990 deur die Amerikaanse Kantoor vir Wetenskaplike Integriteit het bevind dat 'n monster van LAV uit die laboratorium van Montagnier na die laboratorium van Gallo gestuur is en dat die monsters waaraan Gallo gewerk het daarmee besmet is, wat beteken dat die Amerikaanse monsters van die Franse laboratorium afkomstig is.
Daar word vandag ooreengekom dat Montagnier se groep MIV eers geïsoleer het, maar daar word erken dat Gallo se groep ontdek het dat die virus vigs veroorsaak en baie van die wetenskap gegenereer het wat die ontdekking moontlik gemaak het, insluitend 'n tegniek wat voorheen deur Gallo se laboratorium ontwikkel is vir die kweek van T-selle in die laboratorium. Toe Montagnier se groep die eerste keer hul ontdekking gepubliseer het, het hulle gesê dat die rol van MIV by die veroorsaak van vigs "nog bepaal moet word." Die twee wetenskaplikes het mekaar se bewerings tot 1987 betwis totdat beide die Amerikaanse en Franse regerings probeer het om die geskil te beëindig deur te reël om die aansien van die ontdekking en die opbrengs van die patent gelykop te verdeel.
Eers toe die Franse president François Mitterrand en die Amerikaanse president Ronald Reagan persoonlik ontmoet het, is die belangrikste kwessies uit die weg geruim. Die twee wetenskaplikes het uiteindelik ingestem om krediet vir die ontdekking van MIV te deel, en in 1986 word die Franse en die Amerikaanse naam (LAV en HTLV-III) laat vaar ten gunste van die nuwe term menslike immuungebrekvirus (afgekort MIV of VIH (virus de l'immunodéficience humain) in Frans). Hierdie kompromie het Montagnier en Gallo in staat gestel om hul vete te beëindig en weer met mekaar saam te werk en 'n chronologie te skryf wat daardie jaar in die faktydskrif Nature verskyn het.
In 29 November 2002 uitgawe van Science, het Gallo en Montagnier 'n reeks artikels gepubliseer, waarvan een deur beide wetenskaplikes geskryf is, waarin hulle die belangrike rolle erken wat elkeen in die ontdekking van MIV gespeel het.
Die Nobelprys
Die Nobelprys vir fisiologie of geneeskunde in 2008 is toegeken aan Montagnier en Françoise Barré-Sinoussi vir die ontdekking van MIV. Hulle het die prys gedeel met Harald zur Hausen, wat ontdek het dat menslike papillomavirus servikale kanker kan veroorsaak. Montagnier het gesê dat hy "verbaas is dat Robert Gallo nie ook deur die Nobelpryskomitee erken word nie. Dit was belangrik om te bewys dat MIV die oorsaak van vigs was, en Gallo het 'n baie belangrike rol daarin gespeel. Ek is baie jammer vir Robert Gallo." Volgens Maria Masucci, 'n lid van die Nobelpryskomitee, "was daar geen twyfel oor wie die fundamentele ontdekkings gemaak het nie."
Louis Tregardt-gedenktekens
In die noordelike provinsies van Suid-Afrika is daar verskeie monumente en plekname wat die geskiedenis van die trek gelei deur Louis Tregardt in herinnering roep.
Plekname
Die dorpsnaam Louis Trichardt (nou soms ook bekend as Makhado) in die provinsie Limpopo is die bekendste aandenking aan hierdie Voortrekkerleier. Tussen Tzaneen en Ohrigstad lê oos van die R36-roete die plaasgemeenskap Trichardtsdal.
Zebediela
Langs die R519-pad van Roedtan na Pietersburg is daar tussen Zebediela en Bergnek 'n monument op die plek waar die Tregardt-trek in 1836 verbygegaan het.
Pietersburg
Op die Burgerplein in die middestad van Pietersburg (nou ook bekend as Polokwane) staan 'n borsbeeld van Tregardt tussen borsbeelde van o.a. Paul Kruger en W.E. Bok en 'n standbeeld van  Tom Naudé. Net buite Pietersburg verby die lughawe is 'n gedenksuil ter ere van die Tregardt-trek. Trappe lei na die bopunt van die kort grys toring. Daar is 'n bronsplaat met 'n kaart van die gebied wat die Trekkers daar deurkruis het.
Krugerwildtuin
So 'n 15 km noord van Tsjokwane in die Krugerwildtuin draai die Louis Trichardtpad oos weg. By hierdie kruising is 'n bronsplaat aangebring wat Tregardt en sy geselskap se reis vanaf die Zoutpansberge na Delagoabaai in 1838 verby hierdie punt herdenk.
Die dorp Louis Trichardt
In die plaaslike openbare biblioteek staan 'n borsbeeld van die Voortrekkerleier. Op 'n plein net suid van die NG kerk het die plaaslike Rapportryerskorps in 1994 die Louis Trichardt-skoolmonument opgerig.
Nelspruit
In die tuin by die eertydse stadsaal (tans Promenade Hotel) in Nelspruit is 'n sonwyser in die vorm van 'n wawiel. Dit is 'n eerbewys aan die Tregardt-trek se baanbrekerstog deur die laeveld.
Trichardtspoort
Trichardtspoort in Mpumalanga is op die trekroete wat die waens van Louis Trichardt en A.H. Potgieter gevolg het. Dit lê tussen Cullinan en die Loskopdam en ook tussen die Wilgerivier en die Gouwsberg. Dit is dus noordoos van Bronkhorstspruit en suidwes van Groblersdal. Teenswoordig is die gebied gewild as 'n bergfietsroete en by stappers.
Graskop
Noord van Graskop en suid van Bourke's Luck langs die R532 is 'n gedenkteken vir die Voortrekkers Louis Tregardt en A.H. Potgieter. Potgieter het naamlik hierdie roete gebruik.
Drakensberg
In 1937 is 'n plaket aangebring op die plek waar die trek die Drakensberg oos van die Olifantsrivier oorgesteek het.
Voortrekkermonument
In die heldesaal van die Voortrekkermonument word Louis Tregardt afgebeeld waar hy die Portugese kommandeur van Delagoabaai ontmoet.
Louis Tregardt-gedenktuin
'n Indrukwekkende fries, 'n mosaïekroetekaart, afbeeldings van hoofmanne en San met pyl en boog en 'n ronde vywer in die middestad van Maputo in Mosambiek.
Literatuur
In die drama Voëlvry deur D.J. Opperman is Louis Trichardt die hooffiguur. Sy trek is ook die tema van Jeanette Ferreira se novelle, Die son kom aan die seekant op.
Lubisidam
Na bewering is die Lubisidam, noord van Qamata en noordwes van Cofimvaba in die Oos-Kaap, in die Indwerivier, na die Louis van Louis Tregardt vernoem. Sy trekgeselskap het glo hier 'n tydjie vertoef op hul reis noordwaarts. Daarom is hier ook 'n Trichardtskop.
Trichardt, Secunda
Die nedersetting Trichardt by Secunda is nie na Louis Tregardt vernoem nie, maar lê wel langs die trek se noordwaartse roete.
Gedenktrek van 1938
Aan die 1938 trek het daar 'n Louis Trichardt-wa deelgeneem waarvan die waspore by Bedford se Louis Trichardt-plein (voor NG Kerk), in Bethulie by die bopunt van Kerkstraat, Petrus Steyn se Dirkie Uys-terrein, Vryheid se Kerkplein, Paulpietersburg se Erfenispark, Amsterdam se dorpsingang, Piet Retief se NG Kerk en Retief-monument, en op Volksrust se Voortrekkerplein in sement vasgelê is. Daar is ook roetemonumente vir hierdie watrek in Gezina, Pretoria en net noord van Pietersburg opgerig. Die Pietersburg-monument, langs die N1, is ca 2006 deur die munisipaliteit platgestoot.
Ingrid Bergman
Ingrid Bergman (29 Augustus 1915 – 29 Augustus 1982) was ’n Sweedse aktrise wat in verskeie Europese en Amerikaanse rolprente te sien was. Sy het drie Oscars, twee Emmys, vier Golden Globes, ’n Bafta en ’n Tony vir beste aktrise gewen. Sy word veral onthou vir haar rolle in Casablanca (1942) en Notorious (1946), ’n Alfred Hitchcock-riller met ook Cary Grant.
Vroeë jare
duimnael|links|180px|Ingrid Bergman op 14. Bergman, wat na ’n Sweedse prinses genoem is, is in Stockholm, Swede, gebore as die dogter van Justus Bergman, ’n kunstenaar en fotograaf, en sy Duitse vrou, Frieda Adler.
Haar ma is dood toe sy twee was en haar pa toe sy 13 was. Sy het by haar tante gaan woon, wat net ses maande later dood is. Sy het toe by ’n ander tante en oom gaan woon.
Loopbaan
duimnael|240px|Saam met [[Humphrey Bogart in Casablanca.]]
Bergman het ’n beurs aan ’n teaterskool gekry, maar het opgeskop toe sy by ’n Sweedse rolprentateljee werk kry. Sy het hierna in tientalle Sweedse flieks en ’n Duitse fliek gespeel. Haar bekendstelling tot Amerikaanse gehore was in die Engelse weergawe van die Sweedse prent Intermezzo (1939) met David O. Selznick as vervaardiger en Gregory Ratoff as regisseur. Dit was ’n groot sukses en het van haar ’n ster gemaak. Selznick se finansiële probleme het daartoe gelei dat sy dikwels aan ander ateljees uitgeleen is. In dié tyd het sy ook in Dr. Jekyll and Mr. Hyde (1941) gespeel en toe saam met Humphrey Bogart in die klassieke prent Casablanca (1942), wat haar bekendste rol is. For Whom the Bell Tolls (1943), waarvoor sy haar eerste Oscar gewen het, Gaslight (1944) en The Bells of St. Mary's (1945) het daarna gevolg.
Sy het ook in ’n paar Alfred Hitchcock-prente gespeel: Spellbound (1945), Notorious (1946) en Under Capricorn (1949).
Ná ’n dekade in Amerikaanse rolprente het sy in Roberto Rossellini se Stromboli terra di Dio (1950) gespeel ná die onthulling dat sy ’n affair met dié Italiaanse regisseur het. Dié verhouding en haar huwelik met Rossellini het ’n skandaal in Amerika veroorsaak en het haar gedwing om vir verskeie jare in Europa te bly. Die paar het drie kinders gehad: Roberto Ingmar, Isabella Rossellini (’n aktrise en model) en haar tweelingsuster, Ingrid Isotta. Hy en Bergman het weer saamgewerk aan Europa '51 (1952), Siamo Donne (1953), Journey to Italy (1954), La paura (1954) en Giovanna d'Arco al rogo (1954).
In 1956 het Bergman ’n suksesvolle terugkeer tot Amerikaanse prente gemaak in Anastasia (1956), waarvoor sy haar tweede Oscar gewen het. Haar vriend Cary Grant het dit namens haar ontvang. Sy het haar eerste openbare verskyning in Hollywood ná die skandaal met Rossellini gemaak op die 31ste Oscar-toekenningsaand in 1959, toe sy die Oscar vir beste rolprent oorhandig het. Sy is staande toegejuig.
duimnael|240px|Bergman en [[Roberto Rossellini in 1951.]]
Sy het daarna in verskeie Amerikaanse en Europese rolprente opgetree. In 1969 het sy in Cactus Flower gespeel saam met Walter Matthau en Goldie Hawn. Sy het een van die min aktrises geword wat drie Oscars gewen het toe sy ’n Oscar vir beste vroulike byspeler wen vir haar spel in Murder on the Orient Express (1974). Die regisseur, Sidney Lumet, het haar die belangrike rol van prinses Dragomiroff aangebied omdat hy gedink het sy sou ’n Oscar daarvoor kon wen. Sy het egter aangedring om die rol van Greta Ohlsson, die ou Sweedse sendeling, te speel.
Bergman kon Sweeds (haar moedertaal) praat, asook Duits (haar tweede taal, wat sy by haar ma geleer het), Engels (in Amerika geleer), Italiaans (in Italië geleer) en Frans (haar derde taal, wat sy op skool geleer het). Sy was in prente van al hierdie tale te sien. Haar mede-akteur John Gielgud, wat saam met haar in Murder on the Orient Express was, het speels opgemerk: "Sy praat vyf tale en kan nie in een van hulle toneelspeel nie." (Dit kom van ’n Dorothy Parker-aanhaling: "That woman speaks eighteen languages, and can't say No in any of them.")
In 1978 het Bergman in Ingmar Bergman se Höstsonaten (Herfssonate) gespeel en daarvoor haar sewende Oscar-benoeming gekry. Dit was haar laaste optrede op die groot skerm. Sy speel daarin ’n bekende pianis wat na Noorweë reis om haar verwaarloosde dogter, gespeel deur Liv Ullmann, te besoek.
Tydens die verfilming van die TV-minireeks A Woman Called Golda (1982), oor die Israelse premier Golda Meir, het Bergman kanker gehad en sy was dikwels siek. Sy is dood vier maande ná die verfilming, op haar 67ste verjaardag. Haar dogter Pia het die Emmy wat sy vir haar spel gewen het, in ontvangs geneem.
Nalatenskap
Volgens die St. James Encyclopedia of Popular Culture het Bergman gou "die ideaal van die Amerikaanse vrou" geword en ’n aanspraakmaker op die titel Hollywood se beste hoofaktrise. Daar is geglo sy bring ’n "Nordiese varsheid en lewendigheid" na die rolprentbedryf, asook buitengewone skoonheid en intelligensie.
In 2007 het die Amerikaanse Rolprentinstituut haar gelys as die vierde grootste aktrise van die klassieke Amerikaanse rolprentbedryf.
Trivia
Ingrid Bergman, Raphael en Shakespeare is al drie op hul verjaardag oorlede. Die Universiteit van Zürich het in 2012 in 'n ondersoek vasgestel dat persone bo 60 jaar oud 'n 14%-kans het om op hul verjaardag te sterf.
APEC
Die APEC (Engels: Asia-Pacific Economic Cooperation; letterlik: "Asië-Pasifiese Ekonomiese Koöperasie") is 'n samesluiting van 21 ekonomieë wat aan die Stille Oseaan grens en vir vryhandel in die Asiaties-Stille Oseaan-streek beywer. Die organisasie is op 6–7 November 1989 in die Australiese hoofstad Canberra op inisiatief van Australië, Japan en die Verenigde State saam met nege verdere lande gestig. Die hoofkantoor is in Singapoer geleë en die amptelike taal is Engels. Byna die helfte van die wêreldbevolking bly in die 21 APEC-lande. Die ekonomiese gebied verteenwoordig meer as die helfte van die wêreldwye ekonomiese uitset en is een van die vinnigste groeiende ekonomiese streke in die wêreld.
Lidlande
Die APEC het tans 21 lede, insluitende die meeste lande langs die Stille Oseaan se kus, maar die kriterium vir lidmaatskap is 'n onafhanklike ekonomie in plaas van 'n onafhanklike land. Die organisasie praat dus van lid-ekonomieë in plaas van lidlande. As gevolg hiervan is die deur die Volksrepubliek China ('n lid op sy eie reg) opgeëiste eiland Taiwan met die Republiek China onder die naam Chinese Taipei lid van die organisasie, maar ook die Britse kolonie Hongkong wat nou 'n spesiale administratiewe streek van die Volksrepubliek China is. Al die klein eilandnasies van Melanesië, Mikronesië en Polinesië met hul klein ekonomieë is egter nie lede van die APEC nie, maar word deur die Pasifiese Eilandforum verteenwoordig. 'n Ander belangrike vennootorganisasie is ASEAN, waarvan die meeste lidlande ook lede van die APEC is, behalwe vir Kambodja, Laos en Mianmar. Die Sentraal-Amerikaanse lande Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras en Panama asook die Suid-Amerikaanse lande Colombia en Ecuador is egter nie lede van die APEC nie.
[[Lêer:APEC enlargement.svg|duimnael|400px|Moontlike uitbreiding van die APEC:
]]
Spitsberade
Die APEC se spitsberade is bekend vir hul aansluitende groepfoto van al die deelnemende staats- en regeringshoofde in tradisionele klere van die gasheerland.
Rooiberge
Die Rooiberge is 'n sandsteen-bergreeks in die Oos-Vrystaat. In die suidweste begin die bergreeks in die buitewyke van Fouriesburg, loop dan noordwaarts na Retiefsnek, en ooswaarts na Noupoortsnek by Clarens en die Golden Gate-Hoogland. Die berg se sandsteen dateer uit die Trias en dier- en plantfossiele word met reëlmaat ontdek.
Geskiedenis
Die eerste mensbewoners van die Rooiberge blyk die boesmans te wees, en hul rotstekeninge is op verskeie plekke sigbaar. Daarna is die area bewoon deur Basothos en Europeërs wat in verskeie grenskonflikte gewikkel was. Boeremagte is tydens die Tweede Vryheidsoorlog in die Brandwaterkom vasgekeer. Meeste het onder leiding van generaal Prinsloo by die Slaapkrans oorgegee, maar generaal de Wet en sy manskappe het in die nag uit die bekken ontsnap. In onlangse tye is die gebied toenemend 'n toeristeattraksie met Clarens as fokuspunt. Gastehuise en -plase is veral langs die R712- en R711-roetes gevestig. By die Mothuleng-grot (ook bekend as Salpeterkrans) op die plaas Verliesfontein word animistiese praktyke bedryf.
Geografie
Die hoogste pieke is die Ventersberg (2 180 m) naby Fouriesburg, die Snymanshoekberg (2 450 m) waar die Brandwaterrivier en Jordaanrivier ontspring, Drie Susters (2 331 m) waar die Asrivier ontspring, Horebberg (2 418 m) net oos van Clarens, Koeberg (2 439 m) naby Golden Gate, en Wodehousekop (2 433 m) in die Golden Gate-Hoogland. Wodehousekop is vernoem na Sir Philip Wodehouse deur wie se toedoen sekere bakens in 1846 in die Rooiberge opgerig sou wees. Die noorderhange van die Golden Gate-Hoogland en omstreke word deur etlike bolope van die Liebenbergsvleirivier dreineer, en die area word as 'n belangrike opvangsgebied beskou.
Aan die westekant word die bergreeks begrens deur die Kolberg en Blouberg by Retiefsnek, wat op hul beurt by die Witteberge aansluit, om saam die Brandwaterkom te omsluit. Die Rooiberge word deur die vallei van die Klein-Caledonrivier geskei van die Malutiberge na die suide en ooste. In die oostelike voetheuwels lê die aanskoulike Slaapkransbekken afwaarts van Surrender Hill tot aan die Klein-Caledon. Die Klein-Caledon eindig in 'n kort sandsteencanyon langs die besige roete na Caledonspoort-grenspos, 'n area wat ook soms by die Rooiberge gereken word.
Geologie
Die Rooiberge bestaan uit gekalsifiseerde sandsteen, bo-oor Clarens-sandsteen wat rus op 'n basis van Elliot-moddersteen. Die kalsiumkarbonaat in eersgenoemde gesteente verhard die rots en maak dit weerstandbiedend. Indrukwekkende grotte en oorhange word gevorm wanneer die sagter sandsteen onder die weerstandbiedende laag verweer word. Een voorbeeld is die Katedraalgrot in die Golden Gate-Hooglandpark.
Bewaringsgebiede
Die Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park, noord van die R712-roete, bewaar die oostelike afdeling van die reeks. Hier kan die berg met verskeie oorwegend uitdagende staproetes vir fikse stappers verken word. Daaronder is die Boskloof- (2 km), Brandwag Buttress- (1,8 km), Holkrans- (2,4 km) en Mushroom Rock-roetes (1,4 km), die Ribbokwandelpad (27 km) oor twee dae, en die 11 km-sirkelroete na Wodehousekop.
Clarens-Dorpsnatuurreservaat is aan die buitewyke van Clarens geleë. Dit is op 22 November 1985 as reservaat verklaar, en is aanvanklik deur Clarens-munisipaliteit bestuur. Dit word tans deur die nie-winsgewende Clarens-Dorpsbewarea bestuur wat in Mei 2004 gestig is. 'n Voetslaan- en parkwedloopbrosjure is in 2019 gepubliseer en word in die dorp verkoop.
Meiringskloof-natuurpark is 'n privaat eiendom geleë in 'n bebosde sandsteenkloof in die Ventersberg, die suidwestelike afdeling van die Rooiberge. Die park digby Fouriesburg kan daagliks tussen 8:30 en 17:00 deur dagbesoekers verken word. 'n Perk word op die getal dagbesoekers gestel weens die ekologiese sensitiwiteit van die area, maar oornaggeriewe en karavaanstaanplekke is wel beskikbaar.
Die Uithoek-natuurpark is aan die weshange van die berg geleë, en bied kampeergeriewe aan besoekers.
Dick Webb
Dick Webb is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Barnaby (1919), The Croxley Master (1921), en Hard Cash (1921).
Marian Skinner
Marian Skinner (8 Januarie 1880 – 7 Junie 1963) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Skinner's Bubble (1917), Skinner's Dress Suit (1917), Real Folks (1918), en The Spitfire of Seville (1919).
Isabella Rossellini
Isabella Rossellini (gebore op 18 Junie 1952 as Isabella Fiorella Elettra Giovanna Rossellini)   is ’n Italiaanse aktrise, model, skrywer, rolprentmaker en filantroop. Sy was 14 jaar lank ’n Lancôme-model en het in rolprente gespeel soos Blue Velvet en Death Becomes Her. Sy is vir ’n Golden Globe benoem vir haar spel in Crime of the Century (1996).
duimnael|240px|Rossellini en David Lynch in 1990 by die [[Cannes-rolprentfees.]] Rossellini was van 1979 tot 1982 getroud met die regisseur Martin Scorsese en daarna met die voormalige model Jon Wiedemann (1983–1986). Later het sy met David Lynch, Gary Oldman en Gregory Mosher uitgegaan.
Vroeë lewe en modelwerk
Rossellini is in Rome gebore as die dogter van die Italiaanse regisseur Roberto Rossellini en die Sweedse aktrise Ingrid Bergman.
Haar modelloopbaan het begin toe sy op 28 jaar deur Bruce Weber gefotograveer is vir die Britse Vogue en deur Bill King vir die Amerikaanse Vogue. Sy het tydens haar loopbaan ook saam met ander bekende fotograwe gewerk soos Richard Avedon, Annie Leibovitz en Robert Mapplethorpe. Haar gesig het verskyn op tydskrifte soos Marie Claire, Harper's Bazaar, Vanity Fair en Elle. In Maart 1988 is ’n uitstalling met die naam Portrait of a Woman in die Musee d'Art Moderne in Parys gehou wat aan foto's van haar gewy is.
Sy het hierna betrokke geraak by die wêreld van grimering en het in 1982 die eksklusiewe woordvoerder-model vir Lancôme geword. In 1990 was sy by Lancôme betrokke by produkontwikkeling vir die geur Trésor. In 1996, toe sy 44 was, is sy laat vaar as die gesig van Lancôme omdat sy "te oud" was.
In Oktober 1992 was sy in Madonna se omstrede boek Sex. Sy was ook in Madonna se musiekvideo vir haar treffer "Erotica", wat in 1992 uitgereik is. In 1995 het sy saam met die Coty-groep gewerk en haar eie reeks skoonheidsmiddels, "Isabella Rossellini's Manifesto", uitgebring.
Rolprente en TV
duimnael|links|180px|Rossellini in 2013 by die [[Toronto-rolprentfees.]]
Rossellini het haar rolprentdebuut gemaak in ’n kort verskyning saam met haar ma in die 1976-prent A Matter of Time. Haar eerste werklike rol was in die 1979-prent Il Prato, en in 1980 was sy in Renzo Arbore se rolprent Il pap'occhio saam met Martin Scorsese.
Ná haar ma se dood in 1982 was Rossellini in haar eerste Amerikaanse prent, White Nights (1985), en toe in haar bekende rol as die nagklubsangeres Dorothy Vallens in die David Lynch-prent Blue Velvet, waarin sy ook gesing het. Ander noemenswaardige prente in dié tyd sluit in Cousins (1989), Death Becomes Her (1992), Fearless en Immortal Beloved (1994). In 1996 het sy as haarself verskyn in ’n episode van die TV-reeks Friends met die naam "The One with Frank Jr."
In 2003 was Rossellini ’n karakter wat herhaaldelik haar verskyning gemaak het in die TV-reeks Alias. In dieselfde jaar het sy in die Kanadese rolprent The Saddest Music in the World gespeel wat deur Guy Maddin geregisseer is. Die volgende jaar het sy die hoëpriesteres gespeel in die wetenskapsfikie-minireeks Legend of Earthsea
In 2006 het Rossellini in verskeie TV-dokumentêre verskyn. Die Sundance Channel het toe die Guy Maddin-geregisseerde kortfliek My Dad Is 100 Years Old aangekoop. Dit is ’n huldeblyk wat Rossellini vir haar pa geskep het. Daarin speel sy feitlik elke rol, onder andere dié van Federico Fellini, Alfred Hitchcock en haar ma, Ingrid Bergman. Rossellini se tweelingsuster, Isotta Ingrid, het dit gekritiseer en ’n "onvanpaste" huldeblyk genoem.
Daarna het Rossellini onder meer in die rolprent Enemy gespeel saam met Jake Gyllenhaal; dit is in 2013 op die Toronto-rolprentfees vertoon. Sy is ook die stilprentakteur Rudolph Valentino se ma in Vlad Kozlov se Silent Life.
Skryfwerk
Rossellini het drie boeke geskryf: haar "fiktiewe memoires", Some of Me (1997), Looking at Me (oor foto's en fotograwe, 2002) en In the name of the Father, the Daughter and the Holy Spirits: Remembering Roberto Rossellini (2006). Laasgenoemde is gepubliseer as ’n geskrewe huldeblyk saam met die kortprent My Dad Is 100 Years Old, en het die prent se draaiboek as basis gebruik.
Eva Thatcher
Eva Thatcher (14 Maart 1862 – 28 September 1942) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Lucille Love: The Girl of Mystery (1914), The Law Forbids (1924), en The Blind Trail (1926).
École pratique des hautes études
École pratique des hautes études (EPHE) is een van die mees gesogte Franse hoëronderwysinstellings (grande école).
Dit is 'n Franse instelling vir hoër onderwys en navorsing by die Parys.
Die skool is in 1868 deur die Victor Duruy gestig.
Robert Goulet
Robert Goulet (26 November 1933 – 30 Oktober 2007) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Scrooged (1988), Beetlejuice (1988), The Naked Gun 2½: The Smell of Fear (1991), en Fear and Loathing in Las Vegas (1998).
George Webb (akteur)
George Webb (6 Maart 1912 – 30 Desember 1998) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Wednesday Play (1964), Mogul (1965), en Keeping Up Appearances (1990).
Ketti Gallian
Ketti Gallian (25 Desember 1912 – Desember 1972) was 'n Franse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Marie Galante (1934), Under the Pampas Moon (1935), Shall We Dance (1937), en La piste du sud (1938).
Aspalathus parviflora
Aspalathus parviflora is 'n plant wat hoort tot die genus Aspalathus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en vorm deel van die fynbos. Dit kom van Piketberg tot by Kaap Agulhas voor. Die plant se populasie getalle is stabiel.
Max Nosseck
Max Nosseck (19 September 1902 – 29 September 1972) was 'n Duitse regisseur, akteur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Overture to Glory (1940), The Brighton Strangler (1945), Kill or Be Killed (1950), en The Body Beautiful (1953).
Windhoek Afrikaanse Privaatskool
regs|320px|duimnael|Die WAP het in 1995 begin in die vyf katkisasielokal onder die meerdoelige Deo Gloria-sentrum van die [[Gereformeerde kerk Windhoek-Suid.]] Windhoek Afrikaanse Privaatskool (WAP, bynaam Windhoek Affies) is die enigste skool in die Namibiese hoofstad Windhoek wat onderrig van gr. R tot 12 deur medium Afrikaans bied. Die skool maak deur middel van die Treintjieskool ook voorsiening vir onderrig aan kinders van gr. 000 tot gr. 0.
Stigting
Die WAP het amptelik op 4 Maart 1995 geopen nadat die Namibiese ministerie van basiese onderwys en kultuur sy registrasie einde 1994 goedgekeur het. Piet Burger was die skoolhoof in die eerste jaar en is in 1996 opgevolg deur Johan Esbach. Ingevolge die land se nuwe Onderwyswet het die skool onder Esbach se leiding in 2004 opnuut geregistreer as ’n instelling wat onderrig in Afrikaans bied van gr. 1 tot 12 en waarvan gr. 12’s die Onafhanklike Eksamenraad (IEB) se eksamen aflê.
Die skool het in die jongste jare fenomenaal gegroei. Dit het geopen met 71 leerlinge, maar teen 2000 het die leerlingtal tot net 102 toegeneem. In 2003 het die leerlinge vir die eerste keer aan die Privaatskolenaweek deelgeneem. Teen 2004 het die leerlinge tot 266 toegeneem en is finaal weggedoen met gekombineerde klasse, waar meer as een graad saam onderrig ontvang. In 2012 het die leerlinge toegeneem tot 895. Vier jaar later, toe die skool sy 21ste bestaansjaar in 2016 vier, het die leerlinggetal 1 053 bereik.
Aan die begin was die WAP ’n Artikel 21-maatskappy, maar dit is later omskep in ’n vereniging nadat die regsaspekte en geldelike implikasies deeglik ondersoek is. Die direksie van die Artikel 21-maatskappy het toe plek gemaak vir die vereniging se beheerraad.
Terrein
Die skool het begin op die terrein van die Gereformeerde kerk Windhoek-Suid by Schlettweinstraat 64, Pionierspark, in wie se meerdoelige Deo Gloria-sentrum leerlinge toe onderrig is in die vyf katkisasieklasse onder die saal. In September 1997 kon die WAP na die huidige perseel in die voorstad Eros verskuif nadat ’n sakeman en vriend van die skool, André du Plessis, dit by die NG Kerk gekoop en tot die WAP se beskikking gestel het. Van toe af is die perseel algaande in ’n doelmatige skool omskep en groot aanbouings gedoen. Dié perseel het die skool in 2007 aangekoop en kon so vir die eerste keer op sy eie grond aanspraak maak. In 2009 het die Treintjieskool deel van die WAP geword. Hoërskoolklasse is in 2011 aangebou en ook is met die ontwikkeling van die sportvelde begin. In dieselfde jaar het is die skoolsaal, die André du Plessis-saal, in gebruik geneem. In die volgende jaar is die koshuis met ses inwoners begin. Die volgende voorwaartse stap was die ingebruikneming van die AffiesPark-klubuis in 2013.
Phyllis Thaxter
Phyllis Thaxter (20 November 1919 – 14 Augustus 2012) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Thirty Seconds Over Tokyo (1944), Bewitched (1945), The Breaking Point (1950), en Superman (1978).
Milligram
'n Milligram is 'n miljoenste van 'n kilogram of 'n duisendste van 'n gram en word geskryf as mg.
Die milligram is ''n eenheid van massa en 'n afgeleide eenheid van die SI-stelsel.
Hay
Hay is 'n historiese naam vir die landstreek rondom die dorpe Griekwastad, Niekerkshoop en Campbell in die Noord-Kaap.
Ligging
Aan die noordekant grens dit aan Griekwaland-Wes. Die Langberge vorm die westelike grens. Suidwaarts gaan die streek tot die Asbesberge en vorm die Oranjerivier die grens vanaf Kheis, verby Prieska en dalk tot sover as Douglas, Hopetown tot by Ramah (die mees westelike punt van die Vrystaat). Die suidelike deel van die historiese Ramah-Platberglyn is dan die oosgrens.
Ekonomie
Die steek is baie dun bevolk. Ahoewel met beeste en skape geboer word, is water orals min. Die Hay-besproeiingsgronde lê noordoos van Prieska langs die Oranjerivier. In die grond kom asbes en mangaan voor.
Geskiedenis
In die geskiedenis was hierdie gebied deel van die Diamantveldkwessie. Goewerneur Benjamin D'Urban het in 1834 'n verdrag met die Andries Waterboer en Nicolaas Waterboer gesluit. Vandaar ook die naam Waterboersland. Die naam Hay vir die area is afkomstig van 'n Britse staatsamptenaar, lt.genl. Charles Crauford Hay, wat in 1870 vir ses maande as luitenant-goewerneur in die Kaapkolonie waargeneem het.
Ben Webster (akteur)
Ben Webster (2 Junie 1864 – 26 Februarie 1947) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Profligate (1917), The Gay Lord Quex (1917), 12.10 (1919), en Lassie Come Home (1943).
Mildred Joanne Smith
Mildred Joanne Smith (16 Mei 1921 – 19 Julie 2015) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent No Way Out (1950) en in die televisiereeks Quite Contrary (1953).
Matt Gourley
Matt Gourley (gebore 23 Mei 1973) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Community (2009), Adventure Time (2010), ''Comedy Bang! Bang! (2012), en Drunk History'' (2013).
Aspalathus pedicellata
Aspalathus pedicellata is 'n plant wat hoort tot die genus Aspalathus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en is deel van die fynbos. Dit kom in die Koue Bokkeveldberge tot by die Hexrivierberge voor en het 'n voorkomsgebied van 3 654 km².
Theia (planeet)
Theia is ’n hipotetiese antieke planeet in die vroeë Sonnestelsel wat, volgens die reuse-impakhipotese, sowat 4,5 miljard jaar gelede teen ’n ander planeet, Gaia (die vroeë Aarde), gebots het. Volgens dié hipotese was Theia ’n trojaan van die Aarde omtrent so groot soos Mars, met ’n deursnee van sowat 6 102 km. Die geoloog Edward Young van die Universiteit van Kalifornië, Los Angeles, het op grond van rotse wat in die Apollo-sendings 12, 15 en 17 versamel is, voorgestel Theia het trompop met die Aarde gebots, in teenstelling met die vorige teorie dat die Aarde net skrams getref is. Modelle van die botsing wys Theia se puin het om die Aarde versamel en die vroeë Maan gevorm.
Sommige wetenskaplikes glo die materiaal wat tydens die botsing die lug ingeskiet is, het aanvanklik twee mane gevorm wat later saamgepak en die Maan gevorm het soos ons dit vandag ken. Die Theia-hipotese verduidelik ook hoekom die Aarde se kern groter is as wat verwag kan word van ’n liggaam met sy grootte: Volgens die hipotese het Theia se kors en mantel met die Aarde s’n versmelt.
Masochisme
In die mediese vakterminologie verwys masochisme na 'n afwyking van 'n individu, waar die individu se behoefte om hom tot sy eie vernietiging toe deur 'n ander te laat oorheers en daarby 'n gevoel van bevrediging, dikwels van geslagtelike aard, te ondervind. Die afwyking is na die Duitse skrywer Von Sacher-Masoch (1835–1890) genoem wat in sy roman-figure 'n uitgesproke voorliefde vir leed en kwelling getoon het.
Theia (planeet)
Naam
240px|’n Animasie van die hipotetiese botsing tussen Theia en die Aarde.|duimnael
Masochisme
Volgens die HAT van 1971 is masochisme: 'n abnormale sielsingesteldheid waarby die ondergaan van liggaamlike mishandeling 'n noodsaaklike middel vir seksuele bevrediging is.
Masochisme word egter nie noodwendig slegs deur seksuele bevrediging geassosieer nie.
'n Masochis is iemand wat ly aan masochisme.
Theia (planeet)
Naam
Theia is genoem na die Titaan Theia, wat in die Griekse mitologie die ma was van Selene, die maangodin. Dit loop hand-aan-hand met die idee dat die planeet Theia se botsing met die Aarde die Maan geskep het.
Botsing
Volgens die reuse-impakhipotese het Theia saam met die proto-Aarde om die Son gewentel, by een van die Aarde-Son se twee stabiele Lagrange-punte, L4 of L5, waar dit geneig sou gewees het om te bly. In dié geval sou dit gegroei het tot moontlik die grootte van Mars. Die swaartekraginvloed van Venus en/of Jupiter het Theia eindelik versteur en dit op ’n koers geplaas waar dit teen die Aarde gebots het.
Volgens die oorspronklike hipotese het Theia die Aarde skrams getref en stukke lawa van albei vormende planete die lug ingeskiet. Dié stukke het afgekoel en óf een Maan gevorm óf twee liggame wat eindelik versmelt het om die Maan te vorm. Daarvolgens sou ’n trompopbotsing gelei het tot die vernietiging van albei planete en ’n soort tweede asteroïdegordel tussen die wentelbane van Venus en Mars geskep het.
Bewyse wat in Januarie 2016 gepubliseer is, toon die moontlikheid dat die liggame wel trompop gebots het en dat Theia se oorblyfsels in beide die Aarde en die Maan gevind kan word. Die blyk veral uit die δ41K-isotoopverhouding.
Hipoteses
Van die begin van die moderne sterrekunde af was daar minstens vier hipoteses oor hoe die Maan ontstaan het:
Die maanrotsmonsters wat deur Apollo-ruimtevaarders teruggebring is, het ’n baie soortgelyke samestelling as die aardkors en is dus waarskynlik in ’n gewelddadige voorval uit die Aarde geruk.
Jana Luther
Jana Luther is ’n leksikograaf en teksredakteur wat spesialiseer in Afrikaans. Sy het in Johannesburg grootgeword, aan die Randse Afrikaanse Universiteit studeer en in 1991 'n MA-graad (Afrikaans en Nederlands) met lof behaal.
Sy werk sedert 2019 as mederedakteur aan die Woordeboek van die Afrikaanse Taal. Sy dien van 2013 af in die Taalkommissie (van 2019 af as sekretaris) en werk af en toe as fiksieredakteur, herskrywer en vertaler vir verskillende uitgewers. Van 1991 tot 1993 was sy jeugboekredakteur en daarna woordeboekredakteur by Tafelberg Uitgewers. Van 1996 tot 2006 werk sy bedags as woordeboekmaker by Pharos en saans en Sondae gereeld as nasienredakteur in die nagkantoor van Die Burger. Van 2007 tot 2017 was sy voltyds redakteur van die sesde uitgawe van die Handwoordeboek van die Afrikaanse Taal (HAT 6) by Pearson SA. In haar vrye tyd lees sy, skryf ’n tweeweeklikse rubriek vir Beeld en Netwerk24 en versamel en bewerk intyds nuwe woorde, betekenisse, uitdrukkings, asook ouer vorme wat nog nie elders opgeneem is nie, in die Woordeboek van Afrikaans Vandag.