Anna_M._Louw
Romans en novelles
Wanneer Kroniek van Perdepoort in 1975 verskyn, lok dit baie positiewe reaksie uit. Die gebeure sentreer rondom die herbegrafnis van die grondlegger van die Lotriet-familie, Koos Nek (so genoem weens sy hoogmoed), vyftien jaar na sy dood. Hierdie herbegrafnis word deur die hele familie bygewoon en word genoodsaak omdat Koos se seun, Attie Hardehand, die grond vir ’n nuwe spanspekland wil gebruik. Die gebeure vind plaas oor slegs drie dae, maar behandel met terugflitse die lotgevalle van die Lotriet-familie oor ’n periode van ’n aantal dekades. Aan die begin van die twintigste eeu het die Bolander Koos Lotriet hom op die plaas Perdepoort aan die voet van die Swartberge gevestig. Hy bou ’n spogplaas op en dien in verskillende bestuursliggame en verenigings, maar hy en sy vrou word as gevolg van sy hoogmoed nooit volledig in die gemeenskap opgeneem nie. Ná sy dood sit vier van sy seuns (Attie Hardehand, Jan Pampoen, Klaas Kamer en Kobus Karba) die boerdery voort, terwyl die jongste, Chris Predikant, in die teologie studeer. Gesamentlik verteenwoordig die vernaamste karakters (almal familielede) die sewe doodsondes en hulle is almal terdeë van hulle sondigheid en die impak op hulle lewens bewus, met die terugkerende paddabeeld wat simbool word van die moeras waarin hulle gedompel is. Terselfdertyd is daar egter ’n strewe na die lig en na iets duursamer en mooier. Koos Nek verteenwoordig hoogmoed en trots, asook die kollektiewe trots van ’n beskawing, en in sy nageslag versplinter sy trots in die sondes wat beslissend vorm gee aan die persoonlikhede en lotgevalle van sy vyf seuns en kleinseun; Attie Hardehand se hele uitkyk op die lewe word in so ’n mate deur vrekkigheid en hebsug gekleur dat dit sy grootste ideaal is om die ander broers van hulle gedeelte van die plaas te ontfutsel; Jan Pampoen leef die sonde van afguns en sy seun Jaco dié van woede en ongeduld; Kobus Karba maak hom skuldig aan drank- en vraatsug; Klaas Kamer se traagheid van gees hou hom terug en Chris Predikant stoei met onbeheerbare wellus. Die eerste deel van die boek word genoem Die lykskouing en is gedateer Sondag 9 Maart, die tweede deel is Die begrafnis gedateer Saterdag 8 Maart en die derde en langste deel is Die getuies gedateer Vrydag 7 Maart. Hierdie omgekeerde hantering van die tydsverloop maak die eerste en tweede dele dan ’n beligting of eksposisie van die eerste deel, waardeur die handelinge van die derde deel, hoewel dit in  normale tydsverloop reeds afgeloop is, verklaar word. Hierdie gesigspunt suggereer dan ook die sirkelwerking van die bose in die karakters se lewens, wat vorentoe in die toekoms en agtertoe in die verlede op mekaar impak het. Chronologies eindig die verhaal met die selfmoord van Kobus Karba terwyl Klaas Kamer ’n ontmoeting met die duiwel het, maar hierdie gebeure word reeds in die eerste deel van die roman behandel. Die effektiewe gebruik van die achronologiese struktuur van die roman, waardeur die leser vanaf die tweede deel groter insig in die gebeure het as die karakters, die parodie op die plaasroman en die groots opgesette ontleding van die ewigdurende stryd tussen goed en kwaad maak hierdie roman ’n onbetwiste hoogtepunt in die Afrikaanse letterkunde. Teenoor die Lotriet familie staan die eenvoudige bruin mense van Ertmanstasie en op effektiewe wyse vind soortgelyke gebeurtenisse op Perdepoort onder hulle gemeenskap ook plaas, sodat dit wrang kommentaar word op die gebeure by Perdepoort. In groot mate is die figuur van Kobus Karba ’n saambindende faktor tussen die rassegroepe, aangesien Fielies klaarblyklik sy seun by Mietjie is. Kroniek van Perdepoort verower die C.N.A.-prys in 1975, die Hertzogprys in 1976 en die W.A. Hofmeyr-prys in 1977. Hierdie werk word in 2013 deur Rob van der Veer in Nederlands vertaal, waar dit baie positiewe kritiek ontvang.