cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Korrupsie
Kleinlike korrupsie
Kleinlike korrupsie gebeur op 'n kleiner skaal en vind plaas by die implementering einde van openbare dienste wanneer openbare amptenare die publiek ontmoet. Byvoorbeeld, in baie klein plekke soos registrasiekantore, polisiekantore, staatslisensierade, en baie ander private en regeringsektore.
Groot korrupsie
Groot korrupsie word gedefinieer as korrupsie wat op die hoogste vlakke van regering plaasvind op 'n manier wat aansienlike onderverdeling van die politieke, wetlike en ekonomiese stelsels vereis.Sulke korrupsie kom algemeen voor in lande met outoritêre of diktatoriese regerings, maar ook in diegene sonder voldoende polisiëring van korrupsie.
NG gemeente Constantiakruin
duimnael|regs|320px|Die NG kerk Constantiakruin. Ds. C.P. Willemse het die hoeksteen onthul op [[5 Maart 1977. Die argitekte was Van Niekerk & Louw en die bouaannemers Green & Williams.]]
Korrupsie
Groot korrupsie
Die regeringstelsel in baie lande word verdeel in die takke van die wetgewende, uitvoerende en regbank in 'n poging om onafhanklike dienste te lewer wat minder onderhewig is aan groot korrupsie as gevolg van hul onafhanklikheid van mekaar.
NG gemeente Constantiakruin
Die NG gemeente Constantiakruin is 'n makrogemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Wes-Transvaal).
Korrupsie
Sistemiese korrupsie
Sistemiese korrupsie (of endemiese korrupsie) is korrupsie wat hoofsaaklik te wyte is aan die swakpunte van 'n organisasie of proses. Dit kan gekontrasteer word met individuele amptenare of agente wat korrup in die stelsel optree.
NG gemeente Constantiakruin
Die gemeente is in 1973 gestig. Die kerkgebou is geleë op die hoek van Liebenbergweg en Yolanderylaan, Constantiakloof, Roodepoort. In 2013 is die gemeente bedien deur drie voltydse leraars. Daar was in daardie jaar 627 doop- en 2 366 belydende lidmate. In die Jaarboek van 2021 was die syfers 569 en 3 116.
Die NG gemeente Florida is op 1 November 2014 by hierdie gemeente ingelyf. Floridapark het later dieselfde paadjie gevolg.
Korrupsie
Sistemiese korrupsie
Faktore wat sistemiese korrupsie aanmoedig, sluit in konflik van belange, diskresionêre magte; monopolistiese magte; gebrek aan deursigtigheid; lae salarisse; en 'n kultuur van straffeloosheid. Spesifieke dade van korrupsie sluit in "omkopery, afpersing en verduistering" in 'n stelsel waar "korrupsie die reël word, eerder as die uitsondering." Geleerdes onderskei tussen gesentraliseerde en gedesentraliseerde sistemiese korrupsie, afhangende van watter vlak van staats- of owerheidskorrupsie plaasvind; In lande soos die post-Sowjet-state vind beide tipes plaas.
Staatskaping
'n Vorm van groot en sistemiese korrupsie kan staatskaping insluit. Staatskaping is 'n soort sistemiese politieke korrupsie waarin private belange tot hul eie voordeel 'n staat se besluitnemingsprosesse aansienlik beïnvloed. Die term 'staatskaping' is die eerste keer gebruik deur die Wêreldbank (c 2000) om die situasie in Sentraal-Asië te beskryf wat die oorgang van Sowjetkommunisme gemaak het. Dit is spesifiek toegepas op situasies waar klein korrupte groepe hul invloed op regeringsamptenare gebruik het om toepaslike regeringsbesluite te neem ten einde hul eie ekonomiese posisies te versterk; hierdie groepe sou later bekend staan as oligarge.
Another Brick in the Wall
Bronne
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik vanuit die Engelse Wikipedia-artikel vertaal.
Kleinjagarend
Die Kleinjagarend (Hieraaetus ayresii) is 'n klein en lewendige arend. Die voël is 'n seldsame broeiende standvoël in die noorde van Suidelike Afrika en nie-broeiend verder suid. Hier kom hulle gewoonlik in die nasomer voor. In Engels staan die voël bekend as die Ayres' Hawk-eagle.
Identifikasie
Die voël word 45 tot 58 cm groot en weeg 650 tot 1100g. Sy vlerkspan is 1.2m. Die volwasse voël is óf wit aan die onderkant en óf effens gespikkel of donker en dig gespikkel. Die vlerke is van onder dig dwarsgestreep.
Die arend leef in beboste streke, beboste koppies en in bloekomplantasies.
Nthorwane
Nthorwane is 'n township langs Greylingstad, 'n klein landboudorp in Mpumalanga, Suid-Afrika.
Arnoldus Pannevis
duimnael|regs|200px|Arnoldus Pannevis.
Arnoldus Pannevis was een van die baanbrekers van die Afrikaanse taal. Hy kan met reg die vader van die Eerste Taalbeweging genoem word. Nie alleen het hy op die toekomstige leiers 'n groot invloed uitgeoefen nie, maar deur sy briewe oor die Bybel in Afrikaans, dié van 1872 en weer van 1874, is die voorstanders van die skryf van Afrikaans bymekaargebring en dit lei tot die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners.
Pannevis is in 1838 in Ouderkerk aan den IJssel in Nederland gebore en begin sy loopbaan in die Nederlandse Vloot, maar het dit laat vaar om vir predikant te leer weens swak gesondheid. Toe hy van die geleenthede in Suid-Afrika te hore kom, het hy daarheen geëmigreer en kom op 11 Julie 1866 in Kaapstad aan om die pos van onderwyser in Latyn en Grieks aan die Paarlse Gimnasium te aanvaar. Hier was een van die grondleggers van die Afrikaanse taal, (die latere ds.) S.J. du Toit, een van sy leerlinge.
Pannevis het weldra begin belangstel in wat toe as "Die Taal" bekendgestaan het en publiseer in 1872 sy pleidooi om die vertaling van die Bybel in Afrikaans. Sy brief in De Zuid-Afrikaan het drie jaar later gelei tot die stigting van die Genootskap van Regte Afrikaners, wat die beweging begin het vir die erkenning van Afrikaans as 'n volwaardige taal.
Hy het hierna self in Afrikaans begin skryf en is op 14 Augustus 1884 oorlede.
Jabloko
Die Russiese Verenigde Demokratiese Party "Jabloko" (Russies: Российская объединённая демократическая партия «Яблоко», Rossiiskaja Obedinjonnaja demokratitsjeskaja partija "Jabloko") is ’n sosiaal-liberale politieke party in Rusland. Die Russiese naam "Яблоко" beteken "Appel" en kom van die eerste letters van die vanne van die drie stigters, Grigori Jawlinski, Joeri Boldiref en Wladimir Loekin. Die huidige leier is Sergei Mitrochin.
Die party staan vryheid en burgerregte in Rusland voor, asook integrasie met die Weste, beter betrekkinge met die VSA en lidmaatskap van die Europese Unie.
Jawlinski se aansoek om ’n kandidaat te wees in die presidentsverkiesing van 2012 is afgekeur weens die groot aantal ongeldige handtekeninge wat hy ingedien het om sy kandidaatskap te steun (25,66%).
2013 7’s Premierliga
Die 2013 7’s Premierliga was die tweede toernooi van die 7s Premierliga wat op 11 en 12 Januarie 2014 op Outeniekwapark in George gehou is. Die toernooi sou aanvanklik op 14 en 15 Desember 2013 gehou woord maar is uitgestel na die afsterwe van Nelson Mandela.
Formaat
Die spanne is opgedeel in vier poele van drie spanne elk. Op dag een het elke span in Poel A teen elke span in Poel B gespeel, so ook Poele C en D. Die boonste twee spanne in elke poel het gekwalifiseer vir die Bekerkwarteindronde en die onderste spanne in elke poel het in die Bakhalfeindstryd gespeel. Die wenners van die Bekerkwarteindrondes het deurgedring na die Bekerhalfeindstryde en die verloorders het in die Plaathalfeindrondes gespeel. Elkeen van die Beker, Plaat en Bak het dus ’n eerste tot vierde posisie waarvoor gespeel is.
Verklaring van punte
Die eerste twee spanne kwalifiseer vir die kwarteindronde van die Bekertoernooi.
Groot Muur (sterrekunde)
Die Groot Muur (ook genoem die Coma-muur of die CfA2 Groot Muur) is een van die heel grootste bekende strukture in die heelal. Dit is ’n filament van sterrestelsels sowat 200 miljoen ligjare van die Aarde af en is groter as 500 miljoen x 300 miljoen x 16 miljoen ligjare. Dit sluit die Hercules-, die Coma- en die Leo-superswerm in.
Dit is in 1989 deur Margaret Geller en John Huchra ontdek gebaseer op rooiverskuiwingdata van die CfA-rooiverskuiwingopname. Dit is nie bekend hoeveel groter die Groot Muur is nie omdat die gas en stof van die Melkweg, waarin die Aarde geleë is, die uitsig versper. Die volume van die muur word geraam op sowat 9.46 km3.
Sterrekundiges meen die heelal bestaan uit 'n paar sulke mure wat langs webagtige stringe donker materie vorm met groot leemtes tussenin – die grootste van dié mure is die Groot Muur van Sloan, wat sowat 1,38 miljard ligjare lank is.
Olifantshoek, Limpopo
Olifantshoek is 'n nedersetting in Makhado Plaaslike Munisipaliteit in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
NG gemeente Coram Deo
Die NG Kerk Coram Deo is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal). Die gemeente is in 1967 gestig as die NG kerk Risiville. Die naam van die gemeente is na Coram Deo verander omdat dit beter uitdrukking gee aan die visie van die gemeente, naamlik om mense te begelei om voor en vir God te leef. Die kerkgebou is geleë op die hoek van Lucas- en Michaelstraat, Risiville, Vereeniging. In 2015 was die leraar dr. Floris Knouwds. Hy is een van die voorste kenners van huwelike en huwelikswerk in Suid-Afrika. Hy is ook 'n gevierde skrywer, spreker en opleier van huweliksberaders.
Coram Deo is 'n klein oopkop-gemeente wat in 2015 78 doop- en 238 belydende lidmate gehad het. In die NG Jaarboek van 2021 was die syfers 68 en 224. Coram Deo bedien lidmate in Drie Riviere, Drie Riviere-Oos en Risiville in Vereeniging in die Vaaldriehoek. Eredienste is informeel met sommige lidmate wat om tafels sit en ander op (gemaklike) stoele. Die lering is soliede Woordverkondiging met genoegsame praktiese toepassing vir die alledaagse lewe. Tydens die erediens word voorsiening gemaak vir aparte dienste vir kleuters en laerskoolkinders. En ná die erediens kuier lidmate saam om 'n koppie koffie. Teen 10h15 is almal klaar en gaan gesinne saam huis toe. Sondagaande vanaf 18h00 is daar dan spesiale geleenthede vir die tieners.
Luana Anders
Luana Anders (12 Mei 1938 – 21 Julie 1996) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Pit and the Pendulum (1961), Dementia 13 (1963), Easy Rider (1969), en Heart and Souls (1993).
Neijiang
Neijiang (Chinees: 内江) is 'n stad in die Chinese provinsie Sichuan met 'n bevolking van 3 702 847 in 2010. Die stad is in die sentrum van China, noord van die Yangtze geleë.
Neijiang grens in die suide aan Lutsjou en Zigong, in die weste aan Meisjan, in die noorde aan Ziyang en in die ooste aan Tsjongtsjing.
NG gemeente Culembeeck
Die NG gemeente Culembeeck is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Wes-Transvaal).
Die gemeente is in 1973 gestig. Die kerkgebou is geleë op die hoek van Koebergstraat en Teenstralaan, Witpoortjie, Roodepoort. In 2013 was die leraars di. P.H. Voigt en Hennie Lombaard (pastorale hulp). Daar was in daardie jaar 289 doop- en 713 belydende lidmate (die syfers wat ook twee jaar later in die NG Kerk se Jaarboek aangegee is). In die uitgawe van 2021 was die syfers 264 en 594. Die leraar was toe Stian Bloem.
Clathria ixauda
Clathria ixauda is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
John MacAndrews
John MacAndrews is 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Barnaby Rudge (1915), Trelawny of the Wells (1916), en Alf's Button (1920), en in die televisiereeks So You Want to Lead a Band (1954).
Palmietfontein, Mpumalanga
Palmietfontein is 'n township langs Daggakraal in Pixley ka Seme Plaaslike Munisipaliteit van Mpumalanga, Suid-Afrika.
3 Augustus
3 Augustus is die 215de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (216de in skrikkeljare). Daar volg nog 150 dae in die res van die jaar.
Pondolandbrug
In 1953 het die brug die Camerondale-pont vervang en dus ononderbroke motorvervoer tussen die suidelike deel van KwaZulu-Natal, Pondoland en die hele Transkei moontlik gemaak. Dit het die ekonomie van ‘n voorheen afgeleë gebied in Suid-Afrika ten goede gekom. Nadat die brug in 1977 weggespoel het, is dit die die vroeë 1980’s herstel.
Naby die brug is ‘n gedenkteken aan Dick King. Hy is in 1842 hier verby.
Chanette Paul
Chanette Paul is 'n Suid-Afrikaanse skryfster van onder meer speurverhale. Sy is in Johannesburg gebore en het, terwyl sy nog 'n loopbaan in die klerebedryf gevolg het, in 1988 'n meestersgraad in Afrikaanse en Nederlandse Letterkunde aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) verwerf.
Chanette Paul skryf in Afrikaans en het al 32 boeke gepubliseer. Sy het met verskillende literêre genres geëksperimenteer en uiteindelik speurverhale met 'n romantiese inslag as haar persoonlike nis ontdek. Paul word onder die belangrikste Afrikaanse skrywers van misdaadfiksie gereken, maar het ook 'n verskeidenheid verhale en humorartikels vir tydskrifte geskryf. Sy is 'n lid van International Thriller Writers en die Afrikaanse redakteur van Crime Beat.
Chanette Paul woon tans in 'n klein huis op die oewer van die Kleine Rivier in die Overberg.
Loopbaan
Chanette Paul het altesaam nege skole bygewoon, aan vyf universiteite gestudeer en in sewe Suid-Afrikaanse provinsies gebly. Die eerste literêre werk, waarvoor sy betaling ontvang het, was 'n sprokie wat sy op die ouderdom van sestien geskryf het. 'n Tweede werk het as kortverhaal in haar matriekjaar ontstaan en het later, toe sy al gestudeer het, in die tydskrif Huisgenoot verskyn.
Chanette Paul het haar beroepsloopbaan in die klerebedryf begin, maar tegelykertyd haar meestersgraad aan die RAU verwerf. Haar skripsie is met die Simon Wainstein-prys bekroon. Paul was nog enkele jare in die klerebedryf werksaam voordat sy haarself in 1995 as voltydse skrywer bekwaam het. Vir haar debuutroman, wat in die volgende jaar verskyn het, het sy die Perskor-prys vir die beste romantiese fiksie ontvang. 'n tweede roman, Wip van die droomvanger (1999), was op die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging se kortlys vir die ATKV-Prosaprys.
Danksy 'n beurs van Human & Rousseau het Chanette Paul in 2003 'n tweede meestersgraad in Skeppende Skryfwerk aan die Universiteit van Kaapstad voltooi. Leila word lig, 'n roman wat in hierdie tydperk ontstaan het, het weer die kortlys vir die ATKV-Prosaprys in 2006 gehaal.
Paul doen sedert 2002 manuskripontwikkeling vir Lapa Uitgewers en bied namens dié uitgewers ook werkswinkels aan. Met haar literêre werk wil sy 'n bydrae tot die "destigmatisering van Afrikaanse ontspanningsfiksie" lewer, maar sy beywer haar ook vir die voortbestaan van die Afrikaanse taal.
Toe Paul in 2007 met die skryf van spanningsromans met 'n romantiese inslag begin het, het sy haar ware literêre nis ontdek. Springgety was die eerste in 'n reeks van vyf romans wat in die Niemandsdorp-omgewing rondom die speurder Gys Niemand en konstabel Faantjie Fortuin afspeel. Die legende van Kruisbaai se visvrou vorm 'n deurlopende tema in al vyf speurverhale. Springgety is opgevolg deur Fortuin (2008), Boheem (2009), Meetsnoer (2010) en Dryfhout (2011).
Kierston Wareing
Kierston Wareing (gebore 7 Januarie 1976) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Rise of the Footsoldier (2007), Fish Tank (2009), Bonded by Blood (2010), en The Double (2013).
Caladium
Caladium is ’n genus blomplante in die familie Araceae. Daar is meer as 1 000 kultivars van die oorspronklike Suid-Amerikaanse plant Caladium bicolor.
Die genus sluit sewe spesies in wat inheems aan Suid- en Sentraal-Amerika is en ook in Indië, dele van Afrika en op verskeie tropiese eilande voorkom. In kouer gebiede is hulle gewilde huisplante.
Hulle groei in oop dele van ’n woud en op die oewers van riviere, en is rustend in die droë seisoen. Die wilde plante word van 40 tot 90 cm hoog, met blare van 15 tot 45 cm lank en breed.
Eienskappe
Verskeie spesies word as ornamentele plante gegroei vanweë hul groot, pylpuntvormige blare in wisselende skakerings van wit, pienk en rooi. Die twee vorms wat algemeen gekweek word, is die hart- en lansvormige soorte. Dwergvariëteite word ook gekweek.
Caladiums groei van knolle en kan oorgeplant word deur die bolle te verdeel. In die groeiseisoen hou hulle daarvan om klam maar nie nat te wees nie. Die meeste variëteite verkies gedeeltelike tot volle skadu.
Probleme
Plantluise kan voorkom. Te veel water, die verkeerde temperatuur en te min lig kan ook die plant skade aandoen.
Spesies
Baie name is voorgestel vir die verskillende spesies en variëteite in die genus, maar die meeste daarvan is aan ander genera oorgedra of word beskou as sinonieme. Die volgende name word aanvaar:
Messier 41
Messier 41 of M41 (ook bekend as NGC 2287) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Groot Hond. Dit is voor 1654 deur Giovanni Batista Hodierna ontdek en was miskien omstreeks 325 v.C. aan Aristoteles bekend. Charles Messier het dit in die 18de eeu in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.
M41 lê sowat 4 grade reg suid van die ster Sirius. Dit bevat omtrent 100 sterre, onder meer verskeie rooireuse, waarvan die helderste een ’n tipe K3 is. Dit lê naby die sterreswerm se kern. Die swerm beweeg teen sowat 23,3 km/s weg van die Aarde af. Dit het ’n deursnee van 25 tot 26 ligjare en is sowat 190 tot 240 miljoen jaar oud.
Jaroslaf I van Kiëf
Jaroslaf I of Jaroslaf die Wyse (Russies: Ярослав Мудрый; 978 – 1054) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Wladimir die Heilige. Hy is in 978 gebore as die grootprins van Nowgorod.
Nadat sy pa in 1015 dood is en sy halfbroer of neef Swjatopolk I sy broers Boris en Gleb laat vermoor het, het hy teen Swjatopolk opgeruk. Die verslane Swjatopolk het na Pole gevlug. Hy het egter teruggekeer, Jaroslaf met die hulp van sy Poolse skoonpa verslaan en Kiëf in 1017 beleër. Jaroslaf het hom egter weer aangeval en verslaan. In 1019 het Jaroslaf finaal die grootprins van Kiëf geword.
Yarrowstadion
Yarrowstadion is 'n groot stadion in die sentraal geleë voorstad Westown in Nieu-Plymouth, Nieu-Seeland. Voertuie kan die stadion vanaf Maratahu-straat bereik.
Jaroslaf I van Kiëf
Hy was getroud met Ingegerd, ’n dogter van Olaf II van Swede. Een van hul dogters, Anna, het deur haar huwelik met Hendrik I van Frankryk koningin van Frankryk geword. Nog ’n dogter, Elisabeth het met koning Harald III van Noorweë getrou.
Jaroslaf het ’n einde gebring aan die burgeroorlog in Kiëf-Roes. Hy het sy ryk beter beskerm, Kiëf versier en die kerk meer onafhanklik van Bisantium gemaak. Sonder die medewete van die Bisantynse kerk het hy Russiese priesters belangrike take in die kerk gegee. Hy het ook handelskontrakte met ander lande gesluit.
Yarrowstadion
Die stadion word hoofsaaklik deur die Taranaki-rugbyspan, die span wat hulle in die ITM-beker verteenwoordig, gebruik. Die stadion word ook soms ingespan vir superrugbywedstryde vir die Hurricanes, alhoewel hulle tuisveld in Wellington is. Verskeie wedstryde is gedurende die Rugbywêreldbeker 2011 hier gespeel.
Treviso
Treviso, wat as administratiewe setel van die gelyknamige provinsie dien, is in die Venesiaanse vlakte by die samevloeiing van die Botteniga- en Sile-riviere geleë, sowat 30 km noord van Venesië en 40 km noordoos van Padua – temidde van die historiese landskap Marca Trevigiana (in Italiaans dikwels kort la Marca genoem), 'n vrugbare landboustreek waar bronwater volop is. Die Botteniga-rivier, ook bekend onder sy historiese naam Cagnan, vloei vanuit 'n noordelike rigting deur die historiese stadskern waar dit in verskillende rivierarms vertak voordat dit in die Sile uitmond. Net soos in Venesië is langs Treviso se rivierarms en kanale sypaadjies (Italiaans: fondamente) en booggange (sottoportici of sottoporteghi) aangelê.
In ekonomiese opsig word die stadsnaam verbind met wêreldrolspelers soos De’Longhi en Benetton – twee ondernemings wat hul oorsprong in Treviso het en steeds vanuit die stad bestuur word – en sy Antonio Canova-lughawe (een van drie in Venesië en sy omgewing – genoem na die befaamde Venesiaanse neoklassieke beeldhouer wie se borsbeeld hier vertoon word). Dit is veral gewild by laekosterederye soos die Ierse Ryanair en hanteer jaarliks meer as drie miljoen passasiers. Treviso is daarnaas een van Italië se modemetropole – met bekende mode-etikette wat hul hoofkwartiere in die nabye omgewing het en 'n groot verskeidenheid modeboetieke. Vir fynproewers bied Treviso 'n groot keuse van eersterangse restaurante en osterie.
Treviso, wat reeds in die antieke tydperk deur Kelte gestig is en in die 1ste eeu v.C. Romeinse stadstatus toegeken is, het sy bloeitydperk tussen die 12de en 14de eeu beleef. Die elegante paleise op die plein Piazza dei Signori, waaronder die ou raadsaal Palazzo dei Trecento (begin in 1185 en genoem na die 300 lede van die stadsraad) in die Romaanse styl, dateer uit hierdie periode. Middeleeuse digters het na Treviso weens sy rustige en gesofistikeerde atmosfeer as "hoofse stad" of città cortese verwys. Treviso was 'n sentrum van hoofse kultuur waar gereeld ridderspele gehou is; vandaar die Middeleeuse bynaam Marca gioiosa et amorosa vir die stad en sy omgewing.
Nadat Treviso in die 14de eeu as eerste stad op die vasteland onder die bewind van die Republiek Venesië gekom het, het dit 'n lang periode van politieke stabiliteit en ekonomiese welvaart beleef. Die stad en sy omgewing was een van die gunstelingplekke van welvarende Venesiane wat hier in die 18de eeu paleise as somerverblyf laat bou het.
Van Treviso se belangrikste argitektoniese besienswaardighede is die ryklik versierde fasades van woongeboue, veral in die stadsbuurt Calmaggiore. Hierdie tradisie het sy oorsprong in die Middeleeue toe plaaslike families gewedywer het om hul woonhuise, wat weens 'n gebrek aan waardevolle stene as boumateriaal hoofsaaklik van bakstene en hout gebou is, ten minste met kunsvolle en kleurryke fresko's te versier. Hierdie versierings het aan Treviso die bynaam "die geskilderde stad" (Latyn: urbs picta, Italiaans: Città Dipinta) besorg. Afgesien van die skade wat die historiese middestad in die twee wêreldoorloë gely het, het die Middeleeuse stadsbeeld die negatiewe gevolge van moderne stads- en verkeersbeplanning gespaar gebly. Die meeste fresko's het nogtans verlore gegaan.
Terwyl riviere en kanale aan Treviso sy besondere karakter gee, verg die stad se historiese argitektuur groot aandag. Talle woonhuise is regstreeks oor die waterlope opgerig waar fondamente aan erosie blootgestel is – net soos in Venesië. In Julie 2018 is nuusberigte oor omvattende erosieskade aan 'n 16de eeuse palazzo oor die Cagnan-kanaal in via San Leonardo gepubliseer. Die gebou is deur ineenstorting bedreig.
Oorsprong en Romeinse tydperk
Die oudste nedersettings in die omgewing van Treviso dateer uit die Bronstydperk (omstreeks 1500 v.C.). Treviso het sy oorsprong in 'n Keltiese nedersetting waaraan in 49 v.C. die status van Romeinse municipium toegeken is. In hierdie tyd het die Romeinse versterkings met 'n stadsmuur ontstaan waarvan die presiese omvang en ligging nog nie deur argeoloë bepaal kon word nie. Die municipium was in elk geval op die eiland geleë wat deur die Botteniga- en Sile-riviere gevorm word en het ook langs hierdie waterweë uitgebrei. Uit oorlewerings blyk dat Tarvisium tot 'n welvarende stad ontwikkel het en vanaf 396 of vroeër die setel van 'n biskop was.
Net soos elders in Noord-Italië het die Romeinse bloeitydperk met die invalle van barbaarse volke tot 'n einde gekom, al was Tarvisium nie aan die die invallers se hoofroete na Rome geleë nie en het dit sodoende groter verwoestinge gespaar gebly. Ná die val van die Wes-Romeinse Ryk in 476 het die nedersetting as biskopsetel gedien en onder Lombardiese bewind gekom.
Middeleeue
As administratiewe setel van die Marca Trevigiana is Treviso in 776 by die Heilige Romeinse Ryk ingelyf. As hoofstad van die Marca of grensstreek het Treviso gefloreer; keiser Karel die Grote het hier munte laat slaan. 'n Inval van Madjare (Hongare) in 899 was met 'n grootskaalse plundering verbonde. Nogtans het Treviso as belangrikste nedersetting in die Marca die status van selfregerende stadrepubliek behaal waaraan keiser Frederik Barbarossa in 1164 besondere voorregte toegeken het.
Treviso het vervolgens 'n ongekende bloeitydperk beleef waartydens die stad – as tydelike bondgenoot van die Republiek Venesië – sy magsgebied kon uitbrei tot Feltre en Belluno. Die welvaart van sy burgers is weerspieël in nuwe statige geboue en kerke en 'n ryk kulturele lewe. In hierdie periode het die Oksitaanse troebadoerliriek uitgestraal na Noord-Italië. Treviso en ander nedersettings in die Marca was gasheerstede van ridderlike feeste en troebadoer-digters; na die streek is verwys as La Marca Gioiosa – "die vreugdevolle Mark". Hierdie bloeitydperk word veral verbind met die da Camino-familie. Van die werkswinkels in Noord-Italië, waar kosbare samestellings van troebadoer-liriek, sogenaamde chansonniers, vervaardig is, was in Treviso geleë.
In 1237 het Treviso onder die tiranniese bewind van Ezzelino da Romano gekom. Dit was die beginpunt van 'n eeu van onluste en oorloë waartydens die stad gedurig van heersers gewissel het. Nogtans val die stigting van 'n universiteit in 1263 in hierdie periode.
Venesiaanse bewind
Ná die kortstondige bewind van Cangrande della Scala het Treviso as eerste nedersetting in Veneto in 1329 vir die eerste keer by die Republiek Venesië aangesluit. Hierdie vrywillige alliansie is bevestig deur 'n besluit van Treviso se stadsraad wat op 11 Februarie 1344 geneem is. Afgesien van die kortstondige besetting deur Francesco I da Carrara (1325−1393), heerser van Padua, vanaf 4 Februarie 1384 het Treviso, nadat dit in 1388 weer deur Venesiaanse magte ingeneem is, tot die ontbinding van die Republiek Venesië in 1797 ná die inval van Franse magte, Venesiaans gebly. Treviso het as een van min nedersettings wes van Frioelië lojaal aan Venesië gebly nadat Venesiaanse magte in die Slag van Agnadello in 1509 'n verpletterende nederlaag teen die Liga van Cambrai se troepe gely het. Treviso se Venesiaanse stadsmuur en -poorte is tot vandag versier met die Venesiaanse Markusleeu as simbool van die Dogerepubliek.
Vir die administrasie van Treviso moes nuwe oplossings gevind word; nedersettings op die Italiaanse vasteland kon nie soos Griekse eilandbesittings deur feodale strukture geregeer word nie, nog kon hulle soos handelsposte bestuur word. 'n Gemodifiseerde variant van Venesië se eie suksesvolle regeringstelsel het die lojaliteit van Treviso se inwoners en later ook dié van ander vastelandse stede onder Venesiaanse bewind verseker. Die Venesiaanse doge as regeringshoof het as voorbeeld vir die podestà op die vasteland gedien wat in kleiner nedersettings capitano of provveditore genoem is; die prosedures vir sy verkiesing was net so ingewikkeld soos in Venesië. Hy was òf 'n Venesiaanse edelman òf het uit die geledere van die plaaslike bevolking gekom. Sy weelderige lewenstyl het met sy beperkte bevoegdhede gekontrasteer.
Terwyl die Venesiaanse doge verantwoordelik was aan die Raad van Tien, was die podestà in werklikheid ondergeskik aan 'n ander amptenaar, rektor genoem. Hierdie amp is steeds deur 'n Venesiaan beklee wat op sy beurt verantwoordelik was aan die Raad van Tien en die Senaat te Venesië. Die rektor was die bestuurder van polisie en het toesig gehou oor burgerlike en militêre regeringsinstellings. Daaglikse regeringsaangeleenthede en wetgewing ten opsigte van belasting, kommunikasie, stedelike geriewe en instellings het binne die bevoegdheid van 'n munisipale raad geval, vergelykbaar met Venesië se Groot Raad, wat in Treviso uit 300 lede bestaan het - gewoonlik gesiene manlike burgers. Die Venesiaanse regeringsbestel was dus nie net doeltreffend nie, maar tot 'n beperkte mate ook demokraties van aard. Onder inagneming van Venesië se politieke, ekonomiese en veiligheidsbelange kon vastelandse stede onder sy bewind dus sekere individuele vryhede bewaar.
Oostenrykse bewind
Met die val van Napoléon Bonaparte se ryk het Treviso in 1813 onder Oostenrykse bewind gekom. In 1848 het Treviso se bevolking in opstand gekom teen die Habsburgse owerheid en 'n provisionele regering gevorm wat bestaan het tot 14 Junie. Agttien jaar later, in 1866, het die stad deel van die nuwe Italiaanse eenheidstaat geword. Die Oostenrykers se belangrikste nalatenskap was die stelselmatige uitbou van Treviso se infrastruktuur – die lewering van 'n posdiens, die bou van skole, 'n geregshof, die vismark (Pescheria) en 'n spoorlyn wat Treviso met Venesië verbind het. Die eerste segment daarvan is in 1851 geopen.
Amerikaanse lugaanval in 1944
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog is voorrade vir die Duitse Weermag in Italië vanuit die stad versprei wat van Treviso 'n teiken vir hewige geallieerde lugaanvalle gemaak het. Die Amerikaanse lugaanval op Goeie Vrydag, 7 April 1944 (in Italiaans il bombardamento del Venerdì Santo genoem), wat tussen 13:00 en 13:29 uur deur 159 B-17 Flying Fortress-bomwerpers (in Italiaans bekend as Fortezzi Volanti) uitgevoer is, het eintlik Treviso se treinstasie en opstelterrein geteiken, wat dan ook volledig vernietig is, maar was nogtans so onakkuraat dat daar altesaam meer as 2 000 bomme dwarsoor die stad geval het. Tussen 1 000 en 1 600 trevisani, onder wie 123 kinders, het hul lewens verloor. Groot dele van Treviso is in puin gelê, waaronder tagtig persent van die historiese geboue in die middestad. Die meeste hiervan, wat tussen die gekanaliseerde rivierarms van Sile en Botteniga geleë is, is ná die oorlog keurig gerestoureer en tot hul oorspronklike toestand teruggebring. Nogtans het 'n aantal palazzi en fresko's onherroeplik verlore gegaan.
Die oorlogsgebeure staan sentraal in Giuseppe Berto (1914−1978) se roman Il cielo è rosso ("Die hemel is rooi", 'n verwysing na die brande wat in Treviso se Centro storico gewoed het) wat in 1946 gepubliseer en vier jaar later verfilm is. Berto het sy skoolopleiding in Treviso se Liceo ginnasio statale Antonio Canova ontvang.
Ter nagedagtenis van die 123 kinders, wat in die aanval dood is, is twee gedenkstene in die Madonetta-kerk van die noordelike stadsdeel Santa Maria del Rovere opgerig. Die bevolking van Treviso herdenk die slagoffers jaarliks op 7 April om 1 uur smiddags. Alle winkels en kantore sluit hiervoor hul deure.
Bevolking
Treviso se bevolking is op 31 Desember 2018 as 85 002 bepaal van wie 7 571 persone in die historiese middestad (Centro storico) woonagtig was. Met 1,4 vierkante km beslaan die middestad binne die stadsmuur net ’n betreklik klein gedeelte van die munisipaliteit se oppervlakte. Die aantal buitelanders het 12 096 beloop. Die meeste immigrante is afkomstig uit Roemenië, Kosovo, die Volksrepubliek China, Moldawië en Nigerië.
Die oorgrote meerderheid van die bevolking is lidmate van die Rooms-Katolieke Kerk. Treviso is die setel van ’n Rooms-Katolieke biskop (die huidige ampsbekleër mons. Michele Tomasi, 'n boorling van Bolzano, is op 6 Oktober 2019 geïnougureer ), terwyl die munisipale gebied in 27 parogieë onderverdeel word, insluitende die stedelike vikariaat (vicariato urbano).
Taal: Trevisaanse Venesiaans
Die plaaslike dialek toon baie ooreenkomste met Venesiaans, veral die variant wat in Venesië gebesig word (dialetto veneziano). Die belangrikste verskille is die uitspraak van die Latynse /o/ in oop sillabes wat as /ɔ/ uitgespreek word, nie as /o/ nie (so word die Italiaanse term vir vuur, fuoco, in Trevisaanse Venesiaans fògo, nie fógo nie) en die ontwikkeling van die Latynse agtervoegsel ĕllus tot èl (die Italiaanse fratello se ekwivalent in Trevisaanse Venesiaans is dus fradèl, nie fradèo nie).
Piazza dei Signori
Sedert die Middeleeue dien Treviso se sentrale Piazza dei Signori as middelpunt van die stedelike lewe. Hier is ook die belangrikste administratiewe geboue geleë. Gedurende die Middeleeue is groot riddertoernooie op die plein gehou, wat dikwels deur adellike gaste uit Venesië, Padua en ander stede bygewoon is, soos die festa del Castello d'amore (in eietydse kronieke, soos dié van Rolandinus Patavinus uit Padua, ludus Tarvisii genoem), 'n hoofse spel waartydens die sogenaamde minnekasteel (castello d'amore), waarin 'n aantal aantreklike jong dames opgesluit is, as deel van 'n guerra del Castello d'amore deur jong adellike mans beleër is. Die ridderfees het sy hoogtepunt met die inname van die minnekasteel bereik. Volgens historiese oorlewerings het die ridderfees, wat op Pinkstermaandag, 8 Junie 1215 gevier is, enkele maande later op 'n militêre konflik tussen Venesiane en Paduane uitgeloop - blykbaar nadat die Paduane deur Venesiaanse feesbesoekers uitgedaag is.
Ridderfeeste is ook in die Loggia dei Cavalieri gehou wat voor 1276/77 in opdrag van milites (adellike ridders) naby die Piazza dei Signori opgerig is. Dit was die plek waar ridders en ander edelmanne saans byeengekom het om hul feeste en partytjies te vier, skaak of bord- en kaartspelletjies te speel, of oor politieke gebeure te debatteer. Soortgelyke logge het ook in ander Noord-Italiaanse stede ontstaan, maar die Trevisaanse loggia is uniek vanweë sy ontwerp as vrystaande pawiljoengebou met suile van wit Istriese kalksteen. 'n Granietpilaar in die middel dra die dak. Die loggia was aan die binnekant ryklik versier met 'n reeks fresko's wat tonele uit die ridderlike literatuur uitgebeeld het. Weens die omvangryke skade, wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog aangerig is, veral tydens die bomaanvalle van 1944, het net dele van hierdie meesterwerk van wêreldlike ikonografie bewaar gebly. Twee lae van fresko's word sigbaar - die oorspronklike met klassieke Romeinse motiewe wat uit die ontstaantyd dateer, soos 'n Priapus-figuur met 'n lang baard, en 'n tweede laag met tonele uit die ridderlike Europese literatuur wat teen die begin van die 14de eeu aangebring is.
Onder die Venesiaanse bewind het die loggia gaandeweg sy funksie kwytgeraak en was dit uiteindelik aan verval blootgestel. In 1550 is 'n huis daarin opgerig. Later het dit as stoorplek gedien - aanvanklik vir hout, later vir vate en selfs doodskiste. Die loggia is van sloping gered nadat die Trevisaanse stadsregering dit gekoop en laat restoureer het.
Sakrale boukuns
Temidde van Treviso se historiese middestad met sy talle booggange en kanale is sy 12de eeuse katedraal of Duomo di Treviso geleë wat aan die apostel Sint Petrus gewy is en as setel van die stad se Rooms-Katolieke biskop dien. Treviso se beskermheilige San Liberale (Latyn: Liberalis; 'n laat 4de eeuse Romeinse soldaat wat hom tot die Christelike geloof bekeer het en wie se fees op 27 April gevier word) lê in die katedraal se kripte begrawe, net soos vroeëre biskoppe van Treviso. Opvallend is die kerk se onvoltooide kloktoring. Volgens oorlewerings is boubedrywighede op bevel van die Venesiaanse regering gestaak nadat gevrees is dat dit hoër sou word as Venesië se befaamde campanile vlakby die Sint Markus-basiliek.
Die huidige katedraal se vroegste 6de eeuse voorloper het in 'n buurt ontstaan waar in die antieke Romeinse tydperk 'n tempel, 'n teater en moontlik ook 'n badhuis geleë was. In die 12de en 13de eeu is 'n nuwe kerkgebou in die Romaanse styl opgerig wat op sy beurt in 1768 afgebreek is om plek te maak vir die huidige neoklassieke katedraalgebou. Die enigste oorblyfsel uit die Romaanse stylperiode is die katedraal se kripte met die oorspronklike marmersuile. Die katedraal het drie kerkskepe, met vyf koepels oor die sentrale skip en twee verdere koepels wat oor die kapelle ontstaan het. Aangrensende geboue sluit 'n doopruim, die biskopswoning en parogiehuis in. Die laasgenoemde huisves tans 'n museum vir sakrale kuns. Die Italiaanse skrywer, digter en joernalis Giovanni Comisso (1895−1969), 'n boorling van Treviso, het na die katedraalkompleks as 'n "klein Vatikaanstad" (quasi un piccolo Vaticano) verwys.
Belangrike kunsskatte in die domkerk sluit 'n Verkondiging in wat deur Titiaan, 'n boorling van die huidige provinsie Belluno, geskilder is asook verskeie werke van die Venesiaanse beeldhouer en argitek Tullio Lombardo (omstreeks 1455−1532) in. Deur die loop van die eeue is steeds weer wysigings aan die katedraal aangebring soos die portico of pilaargang wat uit die 19de eeu dateer. Die huidige fasade is in 1836 ontwerp. Ná die lugaanval van 1944, waartydens die katedraalbiblioteek deur 'n brand beskadig is, is herstelwerk aan die katedraal gedoen. Ter geleentheid van die heilige jaar 2000, wat deur pous Johannes Paulus II geproklameer is, is die katedraal van 'n nuwe orrel voorsien.
Treviso se belangrikste voorbeeld van Gotiese sakrale boukuns is die kerk San Nicolò uit die 13de en 14de eeu, met fresko's wat deur Tommaso da Modena (1326−1379) en sy studente aangebring is. Die kunstenaar het ook vir ander kerkgeboue in Treviso versierings geskep soos die fresko's in die vroeëre San Nicolò-klooster wat hooggeplaaste lede van die Dominikane-orde uitbeeld.
Bekende boorlinge
Die vier lede van die Benetton-familie (drie broers en een suster – Luciano, Giuliana, Gilberto en Carlo), wat in 1965 die mode-onderneming Benetton Group S.p.A. gevestig het, is almal boorlinge van Treviso. Carlo en Gilberto is hier in 2018 oorlede. Gilberto se gesondheidstoestand het volgens nuusberigte versleg na die afsterwe van sy broer Carlo en nadat beskuldigings in verband met die ineenstorting van die Polcevera-viaduk in Genua teen die Benetton-familie gemaak is.
Musiek
Die musikale lewe in Treviso het 'n vroeë bloeitydperk in die 13de en 14de eeu beleef toe Italiaanse en Provensaalse troebadoers, wat as gevolg van politieke ontwikkelinge genoodsaak was om uit hul geboortestreke te vlug, hulle in die distrik van Treviso kom vestig het. Hierdie digters en sangers het bekende persoonlikhede ingesluit soos Uc de Saint Circ en Sordello (wat 'n tyd lank as gas van die da Romano-gesin in Trevisdo gebly het).
Die nuwe meerstemmige Ars Nova-vokaalmusiek is danksy die groeiende kulturele kontakte tussen Florende en stede in die Veneto in Treviso ingevoer. Nicolò de Rossi, 'n magistraat wat in die eerste helfte van die 14de eeu in Treviso werksaam was, het bygedra tot die sterk invloed van Toskaanse digkuns en die musiekstyl, wat daarmee verbind is, in die Marca. Die meeste van twintig komponiste, wat hy in een van sy sonnette noem, is Toskaners. Die katedraalkoor van Treviso, wat in die eerste helfte van die 14de eeu uit 'n vroeëre koorskool ontwikkel het, het 'n vaste basis vir musikale ontwikkelinge in dié tyd gevorm.
Een van die bekendste klassieke ensembles vir Italiaanse barokmusiek, die Sonatori de la Gioiosa Marca, is in 1983 in Treviso gestig. Die strykensemble se repertoire sluit onder meer 17de en 18de eeuse Italiaanse musiek en komposisies van Antonio Vivaldi in. Aan die Sonatori is die klassieke musiekprys ICMA Award 2020 toegeken.
Clathria laevis
Clathria laevis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Treviso
Kookkuns
Die waterryke omgewing van Treviso, 'n vrugbare vlakte, was van oudsher af 'n belangrike landboustreek, soos weerspieël in die stad se voortreflike kookkuns. So word die stadsnaam onder meer verbind met prosecco-vonkelwyn (Veneto se Prosecco-heuwels, waaraan Unesco in 2019 die status van wêrelderfenis toegeken het, is noord van Treviso geleë), die befaamde Italiaanse koffiekoek-nagereg Tiramisù (wat in 1962 vir die eerste keer in die plaaslike restaurant Alle Beccherie voorgesit is ), en die radicchio rosso of rooi Italiaanse sigoreiwortel (in Italië dikwels ook radicchio trevigiano of radicchio di Treviso genoem ). Met sy sagte note van bitterheid word dit as slaai voorgesit, gebraai of gesoteer. Elke jaar in Desember word in Treviso 'n gastronomiese fees gevier waarin die radicchio sentraal staan.
Clathria laevis
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1866 deur Bowerbank.
Treviso
Filmkuns
Die Italiaanse regisseur Pietro Germi (1914−1974) se erotiese komedie Signore & Signori, wat in 1966 ontstaan het en op die Cannes-rolprentfees van dieselfde jaar met 'n Palme d'Or bekroon is, speel in Treviso af. Die draaiboek is geskryf deur Luciano Vicenzoni, 'n boorling van Treviso. In die Verenigde State is die rolprent vrygestel onder die titel The Birds, the Bees and the Italians.
Strokiesprente
Sedert 2003 word 'n strokiesprentfees, die Treviso Comic Book Festival (TCBF), jaarliks in Treviso gehou. Naas uitstallings word ook konserte, byeenkomste met outeurs en tekenaars en werkswinkels aangebied. Die volgende fees sal tussen 25 en 27 September 2020 gehou word.
Musea
In 1962 het die kunsversamelaar Ferdinando «Nando» Salce (1878–1962), 'n boorling van Treviso wat ook hier oorlede is, sy versameling van grafiese kuns aan die Italiaanse staat bemaak. Aan sy argief met sowat 25 000 Italiaanse en buitelandse advertensieplakkate uit die tydperk tussen 1844 en 1962, waaronder werke van Italiaanse kunstenaars soos Leonetto Cappiello en Bruno Munari, is die status van «nasionale museum» toegeken. Die versamelings word in die San Gaetano-kompleks in die historiese middestad gehuisves en hier op vier verdiepings vertoon. 'n Boekwinkel maak deel uit van die museum wat vlakby die San Gaetano-kerk geleë is. Treviso se stedelike museum word in die 14de eeuse Santa Caterina-kloosterkompleks gehuisves. Sy uitstallings behandel die geskiedenis van die stad, van die Paleolitiese tydperk tot die Romeinse periode. Kunsliefhebbers mag hier 'n fresko-siklus besigtig wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog uit die Santa Margherita-kerk gered kon word. Die siklus, wat die moeilike Lewe van Sint Orsola uitbeeld, is in 1358 deur Tommaso di Modena geskilder as een van die belangrikstes van sy soort uit hierdie periode. Die Luigi Bailo-museum. genoem na die priester Luigi Bailo (1835–1932), is Treviso se museum vir moderne kuns. 20ste eeuse kunswerke, wat hier vertoon word, sluit portrette deur Luigi Serena, Lino Selvatico en Bepi Fabiano in, net soos beeldhoukuns deur Ottone Zorlini en die omvattendste versameling van werke deur die beeldhouer, skilder, grafikus en dosent Arturo Martini (1889–1947), 'n boorling van Treviso.
Onderwys
As 'n huldeblyk aan Treviso se verlede as universiteitstad het tersiêre instellings uit Padua en Venesië besluit om enkele studieprogramme hier aan te bied. So kan studente vir 'n meestersgraad in Economia e Gestione del Turismo (Ekonomie en Bestuur van Toerisme) op die Università Ca´ Foscari Venezia se Treviso-kampus langs die Riviera Santa Margherita inskryf. Die Venesiaanse universiteit se Palazzo San Paolo op hierdie kampus huisves ook die Centro Internazionale di Studi sull´Economia Turistica (CISET) wat in 1991 deur die Universiteit Ca' Foscari, die Administratiewe Streek Veneto en die Italiaanse Touring Club gemeenskaplik gestig is.
Outeniekwapark
Outeniekwapark is ’n sportstadion in George, Suid-Afrika wat vir rugby en sokker gebruik word. Dit is die tuisveld van die Curriebekerspan die SWD Arende.
Die stadion bied sitplek aan 8 000 toeskouers en kan tot 12 000 toeskouers hanteer met tydelike pawiljoene. Vir nie-sportdoeleindes is daar plek vir tot 15 000 mense.
Die Japannese nasionale sokkerspan het tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 in George tuisgegaan en Outeniekwapark as oefenveld gebruik.
Isjaslaf I van Kiëf
Isjaslaf I (Russies: Изясла́в Яросла́вич; 1024-3 Oktober 1078) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was die seun van Jaroslaf die Wyse.
Isjaslaf was een van die skrywers van die Prawda Jaroslawitsjei, ’n onderdeel van die Roesskaja Prawda, die eerste wetboek van Kiëf-Roes.
In 1043 het sy pa ’n ooreenkoms met koning Casimir I van Pole aangegaan waarin Tsjervern erken is as deel van Kiëf-Roes. Die ooreenkoms is verseël met ’n dubbele huwelik: dié van Casimir met Dobronega, Jaroslaf se suster, en van Isjaslaf met Gertrude, Casimir se suster. Uit laasgenoemde huwelik is Isjaslaf se seun Jaropolk gebore. Sy ander seun, Swjatopolk, was die resultaat van ’n buite-egtelike verhouding.
Ná ’n volksopstand in 1068 is Isjaslaf van die troon gesit en het hy na Pole gevlug. In 1069 het hy Kiëf met die hulp van ’n Poolse leër ingeval, maar in 1073 is hy deur sy broers verdryf. In 1077 het hy Kiëf nogmaals ingeneem, maar hy is in ’n geveg teen Oleg van Tsjernigof dood.
KwaDela
KwaDela is 'n township van Davel, 'n dorpie in Mpumalanga, Suid-Afrika. Dit is tussen Davel en die N17 nasionale pad geleë.
Galdeërs
duimnael|Galdea en sy buurlande. Die Galdeërs (van Galdea, Grieks: Χαλδαία, Akkadies: māt Kaldu/Kašdu; ook gespel Chaldeërs) was ’n klein Semitiese nasie wat tussen die 10de en 9de eeu v.C. ontstaan en tot omstreeks die 6de eeu v.C. geduur het, waarna dit verdwyn het en die Galdeeuse stamme in die inheemse bevolking van Babilonië opgeneem is. Dit was in die verre suidoostelike hoek van Mesopotamië geleë en het vir ’n kort rukkie oor Babilon regeer.
Die kortstondige 11de-eeuse dinastie van die konings van Babilon word gerieflikheidshalwe die Galdeeuse Dinastie genoem, hoewel die laaste heerser, Nabonidus, en sy seun, Belsasar, van Assirië afkomstig was.
Merry Anders
Merry Anders (22 Mei 1932 – 28 Oktober 2012) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Dalton Girls (1957), Young Jesse James (1960), en Tickle Me (1965), en in die televisiereeks Hawaiian Eye (1959).
Grootjagarend
Die grootjagarend (Aquila spilogaster) is 'n groot roofvoël, wat soos alle arende aan die familie Accipitridae behoort.
Malabo
Malabo is die hoofstad en grootste stad van Ekwatoriaal-Guinee. Die stad was voorheen genoem Port Clarence en Santa Isabel. Die stad het 'n bevolking van 96 000 in 2007 gehad.
R81 (Suid-Afrika)
Die R81 is ’n provinsiale roete in Limpopo, Suid-Afrika wat Polokwane via Giyani met die R524 na Thohoyandou verbind. ’n Belangrike kruising op die roete is met die R36-provinsiale pad na Modjadjiskloof en Tzaneen verder suid.
Roete
Die R81 begin by 'n aansluiting met die R71-pad in Polokwane (hoofstad van die Limpopoprovinsie), in die voorstad Fauna Park (net oos van die middedorp). Dit loop noordoos na Munniklaan om 'n wisselaar te vorm met die Polokwane Oostelike Verbypad (N1 Nasionale Roete) aangrensend aan die Mall of the North voordat dit die stad verlaat.
Vanaf die N1-wisselaar mik die R81 noordoos vir 71 kilometer om 'n aansluiting met die R36-pad noordwes van Modjadjiskloof te bereik. Die R36 sluit by die R81 aan en hulle is een pad ooswaarts vir 1,5 kilometer voordat die R81 sy eie pad noordoos word.
Vanaf die aansluiting met die R36 naby Modjadjiskloof gaan die R81 noordoos vir 70 kilometer, verby die Mooketsi-kremetart, om die dorp Giyani binne te gaan. Dit ontmoet die oostelike terminus van die R578-pad en die noordelike terminus van die R529-pad voordat dit noordwaarts draai om die Klein-Letabarivier oor te steek na die middedorp van Giyani.
Vanaf Giyani gaan die R81 noord vir 47 kilometer, deur Malamulele, om by 'n aansluiting met die R524-pad by Nyavani te eindig.
Bolandse nooi'ntjie
Bolandse nooi'ntjie is die Afrikaanse weergawe van die Engelse liedjie "Beautiful Dreamer" deur die Amerikaanse liedjieskrywer Stephen Foster (1826-1864). Dit is as lied 109 in die FAK-sangbundel opgeneem.
Die liedjie is in Maart 1864 ná Foster se dood die eerste keer gepubliseer, deur Wm. A. Pond & Co. van New York. Volgens die titelblad van die eerste uitgawe is dit die laaste liedjie wat hy voor sy dood geskryf het. Dit is egter dalk reeds in 1862 geskryf.
Afrikaanse woorde
"Bolandse nooi'ntjie, stil is die nag, soet is jou rus na die lang, lange dag! Saans in my drome kom ek na jou, smagtend na lonkies uit oë so blou. Berge en dale kan ons nooit skei, want in die droomland ontmoet jy vir my.