cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rewolwer
Geskiedenis
Die Amerikaner, Samuel Colt het die rewolwer gewild gemaak. In 1873 het Colt die beroemde Model 1873 bekendgestel, ook bekend as die Single Action Army, die "Colt .45" (nie verwar word met Colt modelle van die M1911 semi-outomatiese pistool) of eenvoudig, die "Vrymaker", een van die bekendste handwapens wat ooit gemaak is. Hierdie gewilde ontwerp was 'n hoogtepunt van baie van die voordele wat in vroeër wapens geloods is, het 6 metaalpatrone afgeskaf en is aangebied in meer as 30 verskillende kalibrasies en verskillende looplengtes. Dit is steeds in produksie, saam met talle klone en nabootsings, en sy algehele voorkoms het sedert 1873 dieselfde gebly. Alhoewel dit oorspronklik vir die Amerikaanse Weermag gemaak is, was die Model 1873 wydverspreid en gewild met burgerlikes, boere, en regslui. Die ontwerp het ontelbare ander rewolwers beïnvloed. Colt het sy produksie twee keer gestaak, maar het dit teruggebring weens die gewilde navrae.
Alhoewel rewolwers gewoonlik na verwys word en dikwels handwapens is, kan ander vuurwapens ook 'n rewolweraksie hê. Dit sluit in sommige modelle van granaatlansers, haelgewere, gewere en kanonne. Hierdie is verskillend van ander vuurwapens met draaikamers, daardie rewolwers vereis gewoonlik dat die hamer met elke skoot heraangestel moet word en handmatig herlaai moet word, terwyl gewere soos die motor-aangedrewe een 'n vat het vir elke kamer.
Gebruik met klankonderdrukkers
As 'n algemene reël kan rewolwers nie effektief wees met 'n klankonderdrukker nie, aangesien daar gewoonlik 'n klein gaping is tussen die draaiende silinder en die loop wat 'n koeël moet kruis of spring wanneer dit geskiet word. Vanaf hierdie opening word 'n harde verslag geproduseer. 'n Onderdrukker kan net geluid uit die muil onderdruk.
John Carroll (akteur)
John Carroll (17 Julie 1906 – 24 April 1979) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Zorro Rides Again (1937), Go West (1940), Flying Tigers (1942), en Old Los Angeles (1948).
Ismail Mahomed
Ismail Mahomed is in Pretoria gebore in Julie 1931. Hy het sy skoolloopbaan daar voltooi en gekwalifiseer as 'n prokureur, maar was egter van die Pretoria Balie uitgesluit, omdat slegs blankes destyds toegelaat was.
Loopbaan
In 1991, ná die ontbanning van die African National Congress, was hy die eerste nie-blanke persoon in Suid-Afrika se geskiedenis om 'n permanente regter van die Hooggeregshof te word.
Mahomed het 'n groot bydrae in afgeleë gebiede gelewer, waar hy landelike gemeenskappe teen apartheidswette verteenwoordig het. Hy was nie, as 'n Indiër, toegelaat om in hotelle of in sekere provinsies soos die Oranje-Vrystaat te bly nie, en moes dikwels groot afstande reis om akkommodasie te vind.
Verslae toon dat Ismail Mahomed tussen 1975 en 1991 meer as enigiemand anders gedoen het om administratiefreg in Suid-Afrika te vorm. In Oktober 1996 is hy deur die Regsdienskommissie aangestel as die eerste Hoofregter van die nuwe demokratiese Suid-Afrika. Hy het ook die posisie van adjunkpresident van die Konstitusionele Hof vervul.
In Augustus 1999 het hy ge-oordeel oor die Patricia de Lille-saak, toe die ANC haar aangekla het van wangedrag in die Parlement. Hy het haar skorsing verwerp en die noodsaaklikheid vir onafhanklikheid van die regestelsel en die regering beklemtoon.
Hy was ook Regter van die Appèlhof en gesamentlik verantwoordelik vir 'n nuwe geregtelike gedragskode. Hy was instrumenteel in die opstel van die voorstel vir 'n dissiplinêre meganisme vir regters. Ismail Mahomed het ook as Hoofregter van Namibië gedien nadat hy Hoofregter van Suid-Afrika geword het.
Dood
Ismail Mahomed het op die ouderdom van 68 aan pankreakanker gesterf.
Straatnaam
Justice Mahomed-straat (voorheen bekend as Walker-/Charlesstraat) in Pretoria is in 2012 na hom genoem.
Mary McCormack
Mary McCormack (gebore 8 Februarie 1969) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Deep Impact (1998), K-PAX (2001), en 1408 (2007), en in die televisiereeks In Plain Sight (2008).
Tony Yazbeck
Tony Yazbeck is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Meet Dave (2008) en in die televisiereekse Pzazz 101 (2011), Smash (2012), en Billions (2016).
Portugese Grand Prix
Die Portugese Grand Prix (Grande Premio de Portugal) is 'n Formule Een-kampioenskapswedren wat voorheen by die Autódromo do Estoril in Portugal gehou is. Die 2020 Formule Een Portugese Grand Prix is egter op die Algarve-renbaan op 25 Oktober 2020 gehou, na 'n F1-kalenderverandering weens die Koronavirus epidemie van 2020.
Die Portugese Grand Prix was 'n motorsportgeleentheid vir 'n paar jaar, meestal in die 1950's en weer in die 1980's en 90's. Dit was ook 'n Formule Een-wedren tussen 1958 en 1960 en tussen 1984 en 1996.
Tongakatjiepiering
Die Tongakatjiepiering of wilde-appel (Gardenia cornuta Hemsl.) is inheems aan Suid-Afrika. Dit kom in die provinsies KwaZulu-Natal, Mpumalanga, Gauteng en Limpopo voor en ook in Eswatini en die suide van Mosambiek. Op die SANBI-rooilys is dit as veilig gelys.
Ga-Sebotse
Ga-Sebotse is 'n Swart nedersetting in Aganang Plaaslike Munisipaliteit, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit is noordwes van Polokwane geleë.
Tongakatjiepiering
Identifikasie
Die plant is 'n geoksiel (ondergrondse boom).
Dit is 'n struikie of baie vertakte boom wat 3 tot 5 m hoog kan word. Sy takkies kan dik dorings dra. Die stam is witgrys van kleur en het 'n gladde bas. Die blare is ook glad en staan in groepies van drie saam. Hulle is 2-3 cm lank en glimmend groen van kleur. Die blomme is skouspelagtig. Hulle is wit, maar word later geel en het 'n aangename soet geur. Tussen Februarie en Augustus is daar talle goue peervormige vrugte wat 4-5 x 3-3,5 cm groot word. Apies en njala vreet die vrugte en help die saadjies versprei.
Die boom se FSA-nommer is 690.1
Corrie ten Boom
Tweede Wêreldoorlog
In Mei 1940 het die Nazi's Nederland binnegeval. Onder hul beperkings was onder meer die verbod op 'n klub vir jong meisies wat Ten Boom bestuur het. In Mei 1942 het 'n goed geklede vrou na die Ten Booms gekom met 'n tas in die hand en vir hulle gesê dat sy 'n Jood was. Haar man is in hegtenis geneem 'n paar maande vantevore, haar seun het gaan wegkruip en Okkupasie owerhede het haar onlangs besoek en daarom was sy bang om terug te gaan. Sy het gehoor dat die Ten Booms hul Joodse bure, die Weils, gehelp het en sy het gevra of hulle haar kan help. Casper ten Boom het geredelik ingestem dat sy by hulle kon bly. As 'n toegewyde leser van die Ou Testament, het hy geglo dat die Jode die "uitverkore volk" was, en hy het aan die vrou gesê dat God se mense altyd welkom is in daardie huishouding. Die familie het toe in die geheim baie aktief gewerk om vlugtelinge te versteek; hulle het die Joodse Sabbat eerbiedig.
So het die Ten Booms "die wegkruip plek" of "de schuilplaats" begin, soos dit bekend was in Nederlands (ook bekend as "de Béjé", uitgespreek in Nederlands as "bayay' wat 'n afkorting is van hul straat adres, die Barteljorisstraat). Corrie en Betsie het hul huis oopgestel vir vlugtelinge — beide Jode en ander wat lede was van die weerstandbeweging — wat gesoek was deur die Gestapo en sy Nederlandse eweknie. Hulle het baie kamers gehad alhoewel die oorlogtekorte meegebring het dat kos skaars was. Elke nie-Joodse Nederlander het 'n rantsoen kaart gekry wat die vereiste was vir die verkryging van weeklikse kos koepons. Deur haar liefdadigheidswerk het Ten Boom baie mense in Haarlem geken en sy het van 'n egpaar onthou wat 'n gestremde dogter het. Die vader was 'n staatsamptenaar wat destyds in beheer was van die plaaslike rantsoenkaart kantoor. Sy het een aand na sy huis gegaan en toe hy vra hoeveel rantsoenkaarte sy nodig het, "het ek my mond oopgemaak om te sê; 'Vyf' ", skryf Ten Boom in The Hiding Place. "Maar die getal wat onverwags en ongelooflik uit my mond gekom het was: 'Een honderd'.'" Hy het dit aan haar gegee en sy het kaarte uitgedeel aan elke Jood wat sy ontmoet het.
Arrestasie, aanhouding en vrylating
Op 28 Februarie 1944 het 'n Nederlandse informant genaamd Jan Vogel die Nazi's ingelig oor die Ten Booms se werk; teen ongeveer 12:30 nm het die Nazi's die hele Ten Boom familie in hegtenis geneem. Hulle is na die Scheveningen gevangenis gestuur; Nollie en Willem is dadelik vrygelaat saam met Corrie se neef, Peter; Casper het 10 dae later gesterf. Corrie en Betsie is van Scheveningen gestuur na Herzogenbusch politieke konsentrasiekamp (ook bekend as Kamp Vught), en uiteindelik na die Ravensbrück-konsentrasiekamp wat 'n vroue-arbeidkamp in Duitsland was. Daar het hulle eredienste gehou na afloop van 'n harde dag by die werk, met behulp van 'n Bybel wat hulle geslaagd ingesmokkel het. Nadat haar gesondheid agteruitgegaan het, het Betsie op 16 Desember 1944 gesterf met 'n glimlag op haar lippe. Voordat sy gesterf het, het sy vir Corrie vertel, "Daar is geen put so diep dat Hy [God] nie nog dieper is nie."
Lewe na die oorlog
Na afloop van die oorlog het Ten Boom teruggekeer na Nederland om 'n rehabilitasiesentrum te open. Die vlugtelinghuise het bestaan uit konsentrasiekamp oorlewendes en het skuiling gebied aan die werklose Nederlanders wat voorheen met die Duitsers saamgewerk het tydens die Besetting. Sy het teruggekeer na Duitsland in 1946 en het die wêreld deurreis as 'n openbare spreker. Sy het in meer as 60 lande opgetree en het baie boeke geskryf gedurende hierdie tyd.
Die storie van haar familie en hul werk tydens die Tweede Wêreldoorlog word vertel in haar topverkoper, The Hiding Place (1971). Dit is as 'n World Wide Pictures film gemaak in 1975 met Jeannette Clift as Corrie in die hoofrol en Julie Harris as Betsie. In 1977 het die 85-jarige Corrie geëmigreer na Placentia, Kalifornië. In 1978 het sy twee beroertes gehad; na die eerste beroerte kon sy nie meer praat nie en die tweede lei tot verlamming. Sy is oorlede op haar 91ste verjaardag op 15 April 1983, na 'n derde beroerte.
'n Opvolgfilm, Return to the Hiding Place (War Resistance) is uitgereik in 2011 en is gebaseer op Hans Poley se boek; dit skep 'n wyer indruk van die kring waarvan sy deel was.
Mickey Carroll
Mickey Carroll (8 Julie 1919 – 7 Mei 2009) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Gold Diggers in Paris (1938) en The Wizard of Oz (1939).
Rewolusie
'n Rewolusie (ook gespel revolusie) is 'n skielike en radikale omslag of verandering. Dit is daarmee die teenhanger van ewolusie (of evolusie), wat 'n geleidelike verandering is. Die verandering kan na 'n plotselinge verandering in die sosiale of politieke instellings verwys, maar kan ook na groot kulturele of ekonomiese omslae verwys. Die term self kom oorspronklik uit die astronomie, waar mense dit gebruik het as "omwenteling van hemelliggame". Die term het tydens die Franse Rewolusie gebruiklik geword.
In die politiek word met "rewolusie" gewoonlik die afsetting van 'n magshebber of regering en/of 'n plotselinge verandering van politieke verhoudinge en politieke stelsels bedoel. 'n Geweldlose rewolusie word 'n fluweelrewolusie genoem. 'n Rewolusie wat 'n wysiging van heerser behels, maar nie een van stelsel nie, heet ook wel 'n paleisrewolusie.
William Scott (akteur)
William Scott (1 Augustus 1893 – 22 Augustus 1967) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Amarilly of Clothes-Line Alley (1918), Partners of Fate (1921), Deserted at the Altar (1922), en Smoke Bellew (1929).
Rewolusie
Tipes
Daar is baie verskillende tipologieë van rewolusies in die sosiale wetenskap en letterkunde. Alexis de Tocqueville onderskei tussen;
Een van verskeie Marxistiese tipologieë verdeel rewolusies in;
Charles Tilly, 'n moderne geleerde van rewolusies, onderskei tussen;
Mark Katz het ses soorte rewolusies geïdentifiseer;
Hierdie kategorieë is nie onderling uitsluitend nie; die Russiese rewolusie van 1917 het met die stedelike rewolusie begin om die Tsaar te ontroon, gevolg deur 'n landelike revolusie, gevolg deur die Bolsjewistiese staatsgreep in November. Katz het ook rewolusies soos volg kruisgeklassifiseer;
'n Verdere dimensie aan Katz se tipologie is dat rewolusies teen (anti-monargie, anti-diktatoriaal, anti-kommunistiese, anti-demokratiese) of vir (pro-fascisme, pro-kommunisme, pro-nasionalisme, ens.) is. In die laaste geval is 'n oorgangstydperk dikwels nodig om te besluit oor die rigting wat geneem is.
Die term rewolusie is ook gebruik om omvattende veranderinge buite die politieke sfeer aan te dui. Sulke omwentelinge word gewoonlik erken as die transformasie in die samelewing, kultuur, filosofie en tegnologie veel meer as politieke stelsels; hulle staan dikwels bekend as sosiale rewolusies. Sommige kan wêreldwyd wees, terwyl ander beperk is tot enkele lande. Een van die klassieke voorbeelde van die gebruik van die woord revolusie in die konteks is die Industriële Rewolusie, of die Kommersiële Rewolusie. Let daarop dat sulke rewolusies ook die "stadige rewolusie" definisie van Tocqueville pas. 'n Soortgelyke voorbeeld is die Digitale Rewolusie.
Politieke en sosio-ekonomiese rewolusies
Die woord "rewolusie" word meestal gebruik om 'n verandering in sosiale en politieke instellings aan te dui. Jeff Goodwin gee twee definisies van 'n rewolusie. Eerstens, 'n breë een, insluitend enige en alle gevalle waarin 'n staat of 'n politieke regime omvergewerp word en sodoende deur 'n populêre beweging op 'n onreëlmatige, buitekonstitusionele en / of gewelddadige manier verander word. Tweedens, 'n beperkte een waarin rewolusies nie net massamobilisering en regimeverandering behels nie, maar ook min of meer vinnige en fundamentele sosiale, ekonomiese en / of kulturele verandering, gedurende of kort ná die stryd om staatsmag. Jack Goldstone definieer 'n rewolusie as 'n poging om die politieke instellings en die regverdigings vir politieke gesag in die samelewing te transformeer, gepaardgaande met formele of informele massamobilisering en nie-geïnstitusionaliseerde aksies wat owerhede ondermyn. Politieke en sosio-ekonomiese rewolusies word in baie sosiale wetenskappe, veral sosiologie, politieke wetenskap en geskiedenis bestudeer. Onder die voorste geleerdes in daardie gebied was of is Crane Brinton, Charles Brockett, Farideh Farhi, John Foran, John Mason Hart, Samuel Huntington, Jack Goldstone, Jeff Goodwin, Ted Roberts Gurr, Fred Halliday, Chalmers Johnson, Tim McDaniel, Barrington Moore, Jeffery Paige, Vilfredo Pareto, Terence Ranger, Eugen Rosenstock-Huessy, Theda Skocpol, James Scott, Eric Selbin, Charles Tilly, Ellen Kay Trimberger, Carlos Vistas, John Walton, Timothy Wickham-Crowley, en Eric Wolf.
Wetenskaplikes van rewolusies, soos Jack Goldstone, onderskei vier huidige generasies van wetenskaplike navorsing wat handel oor rewolusies. Die geleerdes van die eerste generasie, soos Gustave Le Bon, Charles A. Ellwood, of Pitirim Sorokin, was hoofsaaklik beskrywend in hul benadering, en hul verduidelikings van die verskynsels van rewolusies was gewoonlik verwant aan sosiale sielkunde, soos Le Bon se massapsigologie teorie.
Tweede generasie teoretici het gepoog om gedetailleerde teorieë te ontwikkel oor waarom en wanneer rewolusies ontstaan, gegrond op meer komplekse sosiale gedragsteorieë. Hulle kan in drie belangrike benaderings verdeel word: sielkundige, sosiologiese en politieke.
Die tweede groep, saamgestel uit akademici soos Chalmers Johnson, Neil Smelser, Bob Jessop, Mark Hart, Edward A. Tiryakian en Mark Hagopian, volg in die voetspore van Talcott Parsons en die strukturele funksionalistiese teorie in sosiologie. Hulle beskou die samelewing as 'n stelsel in ewewig gesien tussen verskillende hulpbronne, eise en substelsels (politieke, kulturele, ens). Soos in die sielkundige skool het hulle verskil in hul definisies van wat onewewigtigheid veroorsaak, maar het ooreengekom dat dit 'n toestand is van 'n ernstige ongelykheid wat verantwoordelik is vir rewolusies.
Ten slotte het die derde groep, waaronder skrywers soos Charles Tilly, Samuel P. Huntington, Peter Ammann en Arthur L. Stinchcombe die pad van die politieke wetenskap gevolg en gekyk na pluralistiese teorie en belangegroep-konflikteorie. Hierdie teorieë sien gebeurtenisse as uitkomste van 'n magstryd tussen mededingende belangegroepe. In so 'n model gebeur rewolusies wanneer twee of meer groepe nie binne 'n normale besluitnemingsproses tradisioneel in 'n gegewe politieke stelsel tot 'n ooreenkoms kan kom nie, en terselfdertyd genoeg hulpbronne het om mag aan te wend om hul doelwitte na te streef.
Die tweede generasie teoretici het die ontwikkeling van die rewolusies gesien as 'n tweestap proses; Eerstens, sommige veranderinge veroorsaak dat die huidige situasie anders is as die verlede; Tweedens skep die nuwe situasie 'n geleentheid vir 'n rewolusie. In daardie situasie is 'n gebeurtenis wat in die verlede nie voldoende sou wees om 'n rewolusie te veroorsaak nie (byvoorbeeld 'n oorlog, 'n oproer, 'n slegte oes), nou voldoende. As owerhede egter bewus is van die gevaar, kan hulle steeds 'n rewolusie deur hervorming of onderdrukking voorkom.
Mettertyd het geleerdes honderde ander gebeure as rewolusies begin ontleed en verskille in definisies en benaderings het nuwe definisies en verduidelikings tot gevolg gehad. Die teorieë van die tweede generasie is gekritiseer vir hul beperkte geografiese omvang, probleme in empiriese verifikasie, asook dat hulle sommige spesifieke rewolusies kan verduidelik, het hulle nie verduidelik waarom rewolusies nie in ander samelewings in baie soortgelyke situasies plaasgevind het nie.
Geweer
Geweer is 'n oud-Nederlandse woord wat oorspronklik na enige vuurwapen verwys het en steeds in die omgangstaal so gebruik word. Tans verwys "geweer" tegnies-gesproke na 'n vuurwapen met 'n lang loop van ongeveer 30 - 60 cm.
Die oudste voorloper van die geweer is die handroer, of handkannon, wat uit die 14de eeu dateer.
Vuurwapens met lontslot
'n Musketier van die laat 16de en vroeg 17de eeu het beslis swaar gedra aan sy uitrusting: die musket self; die stutvurk van yster; 'n smeulende lont wat verskeie meter lank was en waarvan die punte versigtig tussen twee vingers gehou moes word; ŉ bandolier met 'n dosyn kruithouers of kardoese (elke kardoes kon vir net een skoot gebruik word); 'n koeëlsakkie met loodkoeëls en toupluksels; en 'n kruithoring met kruit.
Vanselfsprekend moes hy ook nog 'n swaar steek of kapwapen hê - vir geval sy vuurwapen weier. 'n Lont was nog altyd nodig om die kruitlading te laat ontbrand. Maar die musket was darem effens makliker hanteerbaar en minder gevaarlik as die ou wapen. Buitendien het 'n koeël met 'n deursnee van 2 cm tot op 'n afstand van 100 meter deur enige wapenrusting gedring. Daarom het die leërs van baie lande nog tot aan die begin van die 18de eeu handvuurwapens met lontslotte gebruik, hoewel daar toe al heelwat beter vuurwapens beskikbaar was.
Hierdie nuwe vuurwapens het berus op die gebruik van ŉ tegniek wat die mens reeds in die prehistoriese tyd ontdek het, naamlik dat vuurklippe vonke laat spat wanneer hulle gekap word. Dit is presies wat in die vuurwapens met rat- en vuursteenslotte gedoen is.
Vuurwapens met rat- vuurteenslot
Leonardo da Vinci het reeds in 1480 ontwerpe vir 'n ratslot geteken. Miskien is die ontwerpe gebruik deur die Neurenbergse geweermakers, wat vir al die Europese leërs gewerk het en omstreeks 1515 die eerste gewere met ratslotte gemaak het. Die ratslot was baie ingewikkeld en gevoelig: wanneer die sneller getrek word, laat 'n gespanne veer 'n tandrat draai wat vonke kap uit 'n vuursteen wat in die snaphaan vasgeknyp is. Omdat hulle so ingewikkeld was, was gewere met wielslotte baie duur.
Die sanna van die Voortrekkers
In die 17de eeu is hierdie soort geweer in Nederland vereenvoudig. Die vuursteen was nog altyd in die snaphaan vasgeknyp of vasgeskroef, maar die haan het nou deur middel van 'n veer teen 'n beweeglike metaalplaatjie geklap.
Die vonk wat daardeur ontstaan het, het die kruit in die pan laat ontvlam, wat op sy beurt weer die kruit in die loop laat ontplof het. Hierdie metode is mettertyd verder vervolmaak, maar die beginsel het tot in die eerste dekades van die 19de eeu onveranderd gebly. Die tipe geweer, veral van Engelse fabrikaat, was die voorlaaiers of sannas wat die Voortrekkers gebruik het. Die Trekkers het egter dikwels die geweer met lopers in plaas van koeëls gelaai. 'n Ervare skut kon drie skote per minuut afvuur.
Vuurwapens met slagdoppies
Aan die begin van die 19de eeu is chemiese stowwe (onder meer knalkwik) ontdek wat die eienskap gehad het dat dit vanweë 'n hewige slag (perkussie) ontplof. Omstreeks 1800 het iemand die plan gekry om met behulp van sulke stowwe die kruitlading in die loop van die vuurwapens te laat ontbrand. Dit het beteken dat die vuursteen oorbodig geword het; die slagpennetjie moes net teen die maklik ontplofbare stof in die loop van die geweer vasslaan.
Na talle eksperimente is die slagdoppie ontwikkel, wat ongeveer gewerk het soos die kruitdoppies in speelgoedpistole. In ons land het hierdie soort gewere teen die middel van die 19de eeu die sanna heeltemal verdring. In hierdie gewere is die slagdoppie op die pan geplaas. Wanneer die slagpennetjie dit tref, het die kruitlading ontbrand en die koeël by die loop uitgedryf.
Die volgende stap was voor die hand liggend, om die dryfbrandstof en die slagdoppie in een patroon saam met die koeël te plaas. Dit het gelei tot die ontstaan van die patroon, soos dit vandag nog gebruik word. Terselfdertyd moes die voorlaaier plek vir die agterlaaier maak. Die eerste doeltreffende agterlaaier, die Duitse naaldgeweer, is omstreeks 1840 ontwikkel. Daarmee is die moderne geweer gebore, wat in beginsel nou reeds meer as 'n eeu onveranderd gebly het.
Islamitiese seksualiteitswette
Islamitiese seksualiteitswette is die regswetenskap oor seksualiteit in Islam, soos grootliks voorgeskryf in die Koran, hadit (mededelings van Mohammed) en fatwa (beslissings deur Islamitiese godsdiensleiers). Dit beperk seks tot ’n huweliksdaad tussen ’n man en vrou. Hoewel die meeste tradisies selibaat ontmoedig, moedig almal streng kuisheid en fatsoenlikheid aan met betrekking tot enige verhouding tussen die twee geslagte. Die sensitiwiteit vir die verskille tussen die geslagte en fatsoenlikheid buite die huwelik kan gesien word in belangrike aspekte van die Islam, soos voorskrifte vir kleredrag en die skeiding tussen mans en vroue.
Hoewel die verbod op seks buite die huwelik streng is, is seks self nie ’n taboe onderwerp nie. Daar is egter selfs ná die troue beperkings: ’n man mag nie seks met sy vrou hê terwyl sy menstrueer of vir ’n tydperk ná die geboorte van ’n kind nie. Anale seks is ook ’n sonde. Dade en gedrag soos aborsie (buiten om mediese redes) en homoseksualiteit word verbied; geboortebeperking is toelaatbaar.
Puberteit
Baligh of boeloegh (Arabies: بالغ of بُلوغ) verwys na iemand wat puberteit bereik het en ten volle aanspreeklik is onder sjaria.
Wat die huwelik betref, hou baligh verband met die Arabiese regsterm hatta toetika'l-ridjal, wat beteken ’n huwelik mag nie plaasvind voordat ’n meisie fisiek gereed is om seksuele omgang te hê nie. Andersins beteken dit die bereiking van seksuele rypheid, deur onder meer menstruasie. Dié twee ouderdomme kan saamval, maar nie noodwendig nie. Net wanneer ’n aparte fase bekend as roesjd, of intellektuele rypheid om na jou eie belange om te sien, bereik word, kan ’n meisie haar bruidsprys ontvang.
’n Seun kan sy puberteit bereik vanaf die ouderdom van 12 maanjare (11 jaar en 8 maande) en sal as volgroei beskou word op 15 maanjare (14 jaar, 6 maande en 22 dae) as daar geen tekens van rypheid te bespeur is nie. Tekens van volgroeidheid vir ’n seun is onder meer nat drome, ejakulasie en om ’n vrou swanger te maak. ’n Meisie kan vanaf 9 maanjare (sowat 8 jaar en 8 maande) rypheid bereik en word op 15 maanjare (14 jaar, 6 maande en 22 dae) as volgroei beskou as daar geen tekens van rypheid is nie. Tekens van volgroeidheid sluit in menstruasie, nat drome en swangerskap.
Besnydenis
Hitan, khitan of hatna (Arabies: ختان, ختنة) is die term vir die besnydenis van Moslemseuns. In sommige dele van die wêreld, soos Indonesië en Maleisië, kan dit ook verwys na vroulike genitale verminking.
Die Koran self noem nie besnydenis nie. Volgens sommige hadit-geskrifte is dit deel van ’n lys praktyke wat bekend is as fitra (die handelinge van ’n beskaafde mens). Abu Hurayra, ’n metgesel van Mohammed, word aangehaal waar hy sê: "Vyf dinge is fitra: besnydenis, die skeer van skaamhare met ’n skeermes, die knip van die snor, die knip van die naels en die pluk van hare onder die armholtes" (volgens die hadit van Sahih al-Bukhari en Sahih Muslim). Dit word dus van die begin van die Islam af as ’n godsdiensgebruik beskou, al word dit nie in die Koran genoem nie.
Daar is ook hadit-geskrifte wat nie besnydenis as deel van fitra noem nie. ’n Ander hadit van Sahih Muslim noem 10 dinge, maar besnydenis is nie een daarvan nie. Volgens sommige tradisies is Mohammed sonder ’n voorhuid gebore, terwyl ander glo sy oupa Abdul-Muttalib het hom laat besny toe hy sewe dae oud was. Baie van sy vroeë dissipels is besny as simbool van hul opname in die opkomende Islamgemeenskap. Islamgeleerdes verskil oor die noodsaaklikheid van besnydenis. Sommige meen dit is hoogs aanbevelenswaardig, maar nie verpligtend nie. Ander sien dit as verpligtend vir alle Moslems.
Islamitiese bronne noem nie ’n sekere tyd vir besnydenis nie. Dit hang af van die familie, streek of land. Sommige geleerdes meen egter ouers moet hul seun voor die ouderdom van 10 laat besny. Die verkose ouderdom is gewoonlik sewe jaar, maar sommige Moslems laat dit so vroeg as sewe dae ná die geboorte doen en ander so laat as die begin van puberteit.
Islamgeleerdes verskil daaroor of dit ook gedoen moet word nadat iemand hom tot die Islam bekeer het.
Fatsoenlikheid
Islam lê groot klem op die begrippe betaamlikheid en fatsoenlikheid – beide binne en buite die huwelik. In sommige hadit-geskrifte word laasgenoemde beskryf as "deel van geloof". Dit word ook vereis in die interaksie tussen lede van die teenoorgestelde geslag, en soms ook dieselfde geslag. Die voorskrifte vir kleredrag is deel daarvan.
In die Koran word fatsoenlikheid hoofsaaklik in die soera "Die Lig" beskryf, onder meer:
""Sê aan die gelowige mans dat hulle nie moet staar nie, maar hulle oë moet neerslaan, en dat hulle hul geslagsdrifte moet beheer. Dit is pasliker vir hulle. Voorwaar, Allah is Bewus van wat hulle doen. En sê aan die gelowige vroue dat hulle húl oë moet neerslaan en hulle geslagsdrifte moet beheer, en nie hulle skoonheid tentoonstel nie, behalwe wat geoorloof is om sigbaar te bly. En laat ’n deel van hulle hooftooisels hul borste bedek. En laat hulle hul skoonheid nie vertoon nie, behalwe aan hul eggenote, of vaders, of die vaders van hul eggenote, of hulle seuns, of die seuns van hulle eggenote, of hulle broers of die seuns van hulle broers, of die seuns van hulle susters, of hulle vroue; of hulle slawe, of manlike bediendes wat geen geslagsdrang het nie; of die kinders wat nog niks van die naaktheid van vroue weet nie. En laat hulle nie met hul voete stamp nie, sodat die skoonheid wat hulle bedek nie blootgestel sal word nie. En bekeer julle almal tot Allah, o gelowiges, sodat julle mag slaag. En tree in die huwelik met die onverbondenes onder julle, en diegene wat geskik is onder julle manlike slawe en julle vroulike slawe. Indien hulle behoeftig is, sal Allah hulle uit Sy oorvloed voorsien. En Allah is Barmhartig, Alleswetend. En laat hulle wat geen huweliksmaat kan vind nie, hulself kuis hou totdat Allah hulle uit Sy oorvloed van gebrek vrystel. En diegene onder julle slawe wat ’n akte van vrystelling verlang, voorsien hulle daarvan as julle iets goeds in hulle opmerk, en gee hulle van die rykdom van Allah wat Hy julle geskenk het. En dwing julle slavinne nie tot ontug as hulle verlang om kuis te bly, om die verganklike goedere van hierdie wêreld se lewe te soek nie. Maar indien iemand hulle dwing, dan sal Allah ná die dwang vir hulle Vergewensgesind, Barmhartig wees."
– Koran, Soetra 24:30-33"
In die hadit Sunan Abu Dawood staan:
"Vertel deur Muawiah ibn Haydah. “Ek het gesê: Apostel van Allah, vir wie moet ons ons private dele versteek en vir wie kan ons dit wys? Hy het geantwoord: Versteek jou private dele behalwe vir jou vrou en vir wie jou regterhand besit (slawemeisies, byvroue). Ek vra toe: Apostel van Allah, en as mense saam vergader? Hy het geantwoord: As dit binne jou mag is, sal niemand daarna kyk nie; dan moet jy probeer dat niemand daarna kan kyk nie. Ek vra toe: Apostel van Allah, en as een van ons alleen is? Hy het geantwoord: Allah is meer geregtig as mense tot beskaamdheid (voel skamer voor Allah as voor mense)."
– Sunan Abu Dawood, 31:4006"
Daar staan ook:
"Vertel deur Abu Said Khudri. Die profeet het gesê: "’n Man moenie na die private dele van ’n ander man kyk nie, en ’n vrou moenie na die private dele van ’n ander vrou kyk nie. ’n Man moenie saam met ’n ander man onder een bedekking lê sonder onderklere aan nie; en ’n vrou moenie saam met ’n ander vrou onder een bedekking lê sonder onderklere aan nie."
– Sunan Abu Dawood, 31:4007, 4008"
Seks in die huwelik
Volgens die Islamitiese reg wettig ’n huwelik seksuele omgang tussen ’n man en vrou. ’n Huwelik is nie beperk tot platoniese vriendskap of net vir voortplanting nie. Seks in die huwelik word aangemoedig in Islam, deels omdat dit ’n manier is om wettig uiting aan ’n mens se seksdrange te gee.
Uitgebreide riglyne word egter vir seks gegee; daar is bronne in beide die Koran en hadit wat mense se welsyn en hul seksinstink bevorder. In soera 2, Die Egskeiding, word seks binne die huwelik openlik aanbeveel: "Maar as hulle gereinig is (ná die maandstonde), gaan dan in by hulle soos Allah julle beveel het" (vers 222). Die Koran sê ook: "Voorspoedig inderdaad is die gelowiges, wat … hulle geslagsdrifte beteuel, behalwe in die aanwesigheid van hulle vroue of dié wat hulle regterhande besit, want dan sal hulle sekerlik nie verwyt kan word nie" (soera 23:5-6). Ook hadit-bronne beveel die huwelik aan. Die Wasaelush Shia haal Mohammed aan waar hy gesê het: "O, julle jong mans! Ek beveel die huwelik vir julle aan" (vol. 14, bl. 25).
Sekstegnieke
Een van die terreine in die Islamitiese seksualiteitswette waar nie baie beperkings geld nie, is die besprekings van sekstegnieke. Feitlik alles oor sekstegnieke in die Islam kom uit hadit-geskrifte. Klem word daarop gelê dat "die man en vrou heeltemal vry moet voel tydens wedersydse stimulasie bekend as voorspel". Geen werklike beperkings word gestel op voorspel- of sekstegnieke nie, ook wat betref wedersydse masturbasie.
Een tegniek wat oor die algemeen verbied word, is anale seks. Allah sê in die Koran: "Julle vrouens is vir julle ’n akker; gaan daarom na julle akkers soos dit jul betaam, en stuur vir julself goeie dade vooruit. En kom jul plig teenoor Allah na, en weet dat julle Hom sal ontmoet. En verkondig ’n blye tyding aan die gelowiges" (soera 2:223). Die woord "akker" dui daarop dat net vaginale seks toelaatbaar is in Islam, want dit is hier waar kinders verwek word. Die semen word in die akker geplant net soos saad in die grond.
Alle Moslemse juriste stem saam dat anale seks haram (verbode) is, soos een hadit dit reguit stel: "Moenie anale seks met vroue hê nie" (volgens Ahmad, At-Tirmidhi, An-Nasa'i, en Ibn Majah). Volgens Ahmad het Mohammed ook gesê: "Vervloek is hy … wat seks met ’n vrou deur haar agterste opening het," en "Allah is nie te skaam om julle die waarheid te vertel nie: Moenie in die anus seks met jul vroue hê nie."
Seksuele verpligtinge
In Islam moet die man seksuele omgang met sy vrou hê op ’n manier wat haar bevredig, solank dit nie fisiek vir hom nadelig is of hom daarvan weerhou om ’n verdienste in te bring nie. Die man is verplig om sy vrou op ’n goedhartige en redelike manier te behandel. Deel daarvan is seksuele omgang, wat hy met haar moet hê. Volgens die meeste geleerdes mag mans nie vir langer as vier maande sonder seks bly nie, maar ander meen daar is nie ’n tydsbeperking nie.
Owerspel en ontug
Nes seks binne die huwelik aangemoedig word, is daar ook regsmenings oor seksuele verhoudings buite die huwelik. Groter beperkinge word hier gestel. Verder word dié tekste in die Koran bevestig. Volgens soera 24:2-3 is seks buiten met ’n huweliksmaat of byvrou zina (ontug). Dit lui ongetroude manlike en vroulike egbrekers moet 100 strafhoue kry, en daarna mag hulle net met ander egbrekers of met nie-Moslems trou; getroude egbrekers moet gestenig word.
Hwange
Hwange (voorheen Wankie) is 'n dorp in westelike Zimbabwe. Volgens die 1992 sensus het die dorp 'n bevolking van 42 581 gehad. Hwange is ook naby die Hwange Nasionale Park geleë, die grootste in Zimbabwe.
Islamitiese seksualiteitswette
Owerspel en ontug
Daar is ook wette wat bepaal met wie ’n man nie seks mag hê nie. Soera 4:23-24 noem moeders, dogters, susters en stiefsusters, vaders se susters, die dogters van broers en susters, soogmoeders, moeders van vroue, die vroue van seuns en vroue wat reeds getroud is.
Tye wanneer enige seks verbode is, is:
Prostitusie
’n Vers in die Koran lui: "En dwing julle slavinne nie tot ontug as hulle verlang om kuis te bly, om die verganklike goedere van hierdie wêreld se lewe te soek nie. Maar indien iemand hulle dwing, dan sal Allah ná die dwang vir hulle Vergewensgesind, Barmhartig wees." (Soera 24:33)
Mohammed het prostitusie (seks in ruil vir geld) verbied. Dit is haram en enige Moslem wat dit doen, moet gestenig word. Om slawe aan te hou vir seksuele doeleindes is egter nie as prostitusie beskou nie en dit was algemeen tydens die Arabiese slawehandel in die Middeleeue en vroeë moderne tyd, toe vroue en meisies van die Kaukasus, Afrika, Sentraal-Asië en Europa gevang en in die Arabiese wêreld as byvroue in harems aangehou is. Ibn Battuta vertel verskeie kere dat hy vroulike slawe gekoop of gekry het.
Volgens Sjiitiese Moslems het Mohammed tydelike huwelike (nikah mut‘ah) goedgekeur en dit is dikwels gebruik as ’n wettige dekmantel vir sekswerkers. Soennitiese Moslems, wat die grootste deel van Moslems uitmaak, glo dié praktyk is opgehef en eindelik verbied deur óf Mohammed óf een van sy opvolgers, Omar. Albei groepe beskou prostitusie as sondig en verbode.
Homoseksualiteit
In die Islam is ’n streng verbod op homoseksualiteit na aanleiding van die verhaal van Lot, soos vertel in byvoorbeeld soera 7:80-84, 26:165-166, 11:69-83, 29:28-35 van die Koran.
Die volgende vers is regstreeks aan Mohammed en sy volgelinge gerig:
"En Lot het Ons gestuur toe hy aan sy volk gesê het: Julle verrig gruwels soos niemand ter wêreld vóór julle nog verrig het nie. Waarlik, julle benader mans met wellus in plaas van vroue. Julle is ’n volk wat die perke oorskry.
’n Ander vers lui:
"En as twee van julle daaraan skuldig is, straf albei; en indien hulle berou het en hulself verbeter, laat hulle dan met rus. Voorwaar, Allah is Berouaanvarend, Genadevol.
– Koran, Soera 4:16"
Volgens hadit is homoseksualiteit zina en strafbaar met die dood. Abu Dawud sê byvoorbeeld: "Vertel deur Abdullah ibn Abbas: Die Profeet het gesê: As jy enigiemand kry wat doen wat Lot se mense gedoen het, maak dood die een wat dit gedoen het, en die een aan wie dit gedoen is" (Sunan Abu Dawood, 38:4447).
Die debat oor homoseksualiteit het hoofsaaklik betrekking op dade tussen mans. Seks tussen vroue is nie zina nie, maar wel ’n sonde. Sommige Islamitiese juriste beskou seksuele omgang as net moontlik vir iemand met ’n fallus; dit het dus net betrekking op gevalle waar selfs net die punt van die fallus in die opening van ’n maat gesteek word. Omdat vroue nie fallusse het nie en dus nie omgang met mekaar kan hê nie, kan hulle nie zina pleeg nie.
Orale seks
In Islam word orale seks beskou as makruh tahrimi, of hoogs onwenslik; dit geld vir enige daad waar die mond en tong in aanraking kom met geslagsdele. Daar is baie redes, maar veral die kwessies fatsoenlikheid en reinheid.
Die mees algemene argument daarteen is dat die mond en tong gebruik word om uit die Koran aan te haal en te bid. Oor die status van genitale afskeidings word gedabatteer; sommige beskou dit as onrein en ander nie.
Verkragting
Verkragting word deur die Islam verbied. Dit word beskryf as buite-egtelike omgang deur die mag van vrees, en sluit enige daaropvolgende fisieke of geestelike beserings in. Volgens Islamitiese wette is dit hirabah, dus ’n "geweldsmisdaad wat wanorde veroorsaak". ’n Soortgelyke misdaad is byvoorbeeld kaping omdat dit mense bang maak om uit te gaan of dat hulle hul besittings deur geweld sal verloor. Ander skole beskou dit as zina omdat dit "gedwonge owerspel" is. In die Sjaria is verkragting met steniging strafbaar.
Reiniging en higiëne
Ná seksuele omgang waar penetrasie of ejakulasie plaasgevind het, moet mans en vroue albei ’n rituele wassing bekend as ghusl ondergaan om rein te word voor hulle weer bid. Ghusl vereis skoon, reuklose water wat nie vir ’n vorige ritueel gebruik is nie en begin met die verklaring van die voorneme van reinheid en aanbidding. Elke deel van die liggaam word in ghusl gewas.
Masturbasie
Masturbasie is oor die algemeen makruh en haram in Islam. Daar is egter verskeie menings oor die toelaatbaarheid daarvan. Die Koran word beskou as vaag oor die saak. Ook hadit neem nie ’n duidelike standpunt in nie. Daarom wissel menings oor masturbasie in ’n groot mate.
Volgens alDin Tarbiyyah is dit toelaatbaar as dit uit noodsaaklikheid gedoen word. Hy keur dit ook goed vir soldate wat ver van hul vroue af is as ’n manier om kuis te bly. Volgens Ahmed ibn Hanbal is dit toelaatbaar vir gevangenes, reisigers asook mans en vroue wat sukkel om ’n huweliksmaat te kry. Daar was nog altyd die beskouing dat masturbasie die kleinste van twee sondes is (teenoor ontug).
Regsgeleerdes onderskei dus tussen mense wat uit noodsaaklikheid masturbeer en dié wat seks kan hê maar steeds masturbeer om hul wellus te bevredig.
Nagtelike storting
Nagtelike storting word nie as ’n sonde beskou nie. Wanneer iemand in Ramadan of andersins vas, word dit gewoonlik as ’n verbreking van die vas beskou as hy doelbewus ejakuleer (tydens óf masturbasie óf seksuele omgang). Nagtelike storting is ’n uitsondering. Mans moet hulle egter steeds was voor enige godsdiensritueel mag plaasvind omdat ejakulasie ’n mens tydelik onrein maak.
Geboortebeperking
Die Koran bevat nie ’n vers spesifiek oor geboortebeperking nie. Moslems raadpleeg hadit oor die saak. Mohammed se metgesel Jabir noem in ’n geskrif ’n man wat vir die profeet gevra het: "Ek het ’n slawemeisie, en ons het haar as ’n diensmeisie nodig. Ek het seks met haar gehad en is bang sy raak swanger." Mohammed het geantwoord: ″Pas coitus interruptus toe met haar as jy wil, want sy sal ontvang wat vooraf vir haar bepaal is.″ Die onttrekkingsmetode van geboortebeperking is dus toelaatbaar.
Islamitiese regsgeleerdes gebruik afleiding om te bepaal dat ander vorme van geboortebeperking (byvoorbeeld die gebruik van kondome) dus ook aanvaarbaar is.
Aborsie
Islamitiese skole het verskillende menings oor aborsie, hoewel die meeste dit ontmoedig. Dit word egter in sekere omstandighede toegelaat, soos wanneer die ma se gesondheid erg benadeel word. As die aborsie nodig is om haar lewe te red, stem Moslems oor die algemeen saam dat haar lewe voorkeur kry. In so ’n geval is die dokter se oordeel belangriker as dié van die regsgeleerde.
Aborsies omdat die swangerskap onbeplan of onwenslik is, word gewoonlik as haram (verbode) beskou. Die Koran verbied aborsie uit vrees vir armoede: "Vermoor nie jul kinders vanweë jul armoede nie – Ons versorg julle en hulle" (soera 6:151), en "Moenie julle kinders doodmaak uit vrees vir armoede nie – Ons is dié wat húlle sowel as julle van die nodige voorsien. Voorwaar, om hulle dood te maak is ’n groot sonde" (soera 17:31). Moslems se opinie oor aborsie word ook deur hadit en die mening van godsdiens- en regsgeleerdes bepaal. In Islam word geglo die fetus word ná vier maande ’n lewende siel. Aborsie is ná dié punt ontoelaatbaar. Baie Islamitiese denkers erken daar is uitsonderings op dié reël. Die Amerikaanse filosoof en akademikus Azizah Y. al-Hibri sê "die meeste Moslem-geleerdes laat aborsie toe, maar verskil oor in watter stadium van fetusontwikkeling dit verbode raak." Die Amerikaanse Islamitiese geleerde Sherman Jackson sê "hoewel aborsie, selfs in die eerste trimester, verbode is volgens ’n minderheid regsgeleerdes, word dit nie beskou as ’n oortreding waarvoor daar kriminele of selfs burgerlike sanksies is nie". Moslems moet dus nie aborsiebeperkings steun wat nie deur die Islamitiese reg onderskryf word nie.
Die meeste Moslemgeleerdes meen ’n kind wat in ’n verkragting verwek word, is ’n menslike wese nes enige ander en dieselfde wette geld hier (’n aborsie is toelaatbaar voor die ouderdom van vier maande of as dit die ma se lewe bedreig). Sommige geleerdes meen ook ’n aborsie is aanvaarbaar wanneer die baba siek is op ’n manier wat die versorging moeilik sal maak vir die ouers (soos fisieke gebreke of geestelike gestremdheid).
Andrew Murray sr.
links|200px|duimnael|Ds. Andrew Murray sr.
Ds. Andrew Murray (Aberdeenshire, 26 Mei 1794 - Graaff-Reinet, 24 Junie 1866) was een van die eerste Skotse predikante wat goewerneur lord Charles Somerset na Suid-Afrika laat kom het om enersyds die tekort aan predikante te help verlig maar andersyds veral lidmate van die Nederduitse Gereformeerde Kerk te help verengels. Hy was ook die vader van vyf seuns wat almal predikant geword het, onder wie dr. Andrew Murray en prof. John Murray, en die stamvader van die Murray-familie onder wie tallose predikante en sendelinge tel.
Murray kry sy teologiese opleiding aan die universiteit in sy geboortestad Aberdeen. In 1822 kom hy na die Kaapkolonie en word predikant van die NG gemeente Graaff-Reinet. Hy trou op 31-jarige leeftyd met die 16-jarige Maria Susanna Magdalena Stegmann (1809 - 1889), suster van die Lutherse en daarna NG predikant aan die Kaap, ds. Georg Stegmann. Murray arbei van 1822 tot sy aftrede in 1866 op Graaff-Reinet. Van Maart tot Mei 1848 besoek ds. Murray saam met ds. P.K. Albertyn en ouderling Barend Pienaar van Richmond as eerste afvaardiging van die Kaapse Sinode hul geloofsgenote in Transoranje en ook op Mooirivierdorp (Potchefstroom), waar die Evangelie toe vir die eerste keer deur leraars van die NG Kerk verkondig word. Op die terugreis word daar by Sannasdorp 'n gemeente gestig (NG gemeente Fauresmith) en op die hele tog 800 kinders gedoop.
Sy seun Charles (1833 - 1904) volg hom op. Die pastorie op Graaff-Reinet is die geskiedkundige gedenkwaardigheid Reinet-huis.
Kerkleier
Buiten sy jare lange diens as voorsitter van die Ring van Graaff-Reinet, is ds. Murray in 1834 tot skriba en in in 1837 moderator van die Kaapse Kerk verkies. Hy het ook 'n groot gespeel in die totstandkoming van die NG Sendingkerk op Wellington in 1881.
Nasate
Van Murray se 16 kinders, agt seuns en agt dogters, is twee seuns en drie dogters jonk oorlede. Vyf van die seuns het predikant geword en vier dogters is elkeen met 'n predikant getroud. Twee dogters het ongetroud gebly. Murray het uiteindelik 108 kleinkinders gehad. Sy kinders wat hulle kinderjare oorleef het was: En die dogters wat met 'n predikant getrou het:
Artemisina amlia
Artemisina amlia is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
1868
Die jaar 1868 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 68ste jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Ga-Ramotlokana
Ga-Ramotlokana is 'n Swart nedersetting in Aganang Plaaslike Munisipaliteit, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit is noord-noordwes van Polokwane geleë.
Persiese Golf
Die Persiese Golf (Persies: خلیج فارس; Arabies: الخليج العربي Arabiese Golf) is 'n golf in die Midde-Ooste, wat aan Irak, Iran, Oman, Verenigde Arabiese Emirate, Katar, Bahrein, Saoedi-Arabië en Koeweit grens. Die oppervlakte daarvan is ongeveer 251 000 km². Die belangrikste riviere wat in die golf uitmond is die Eufraat en die Tigris en die grootste stede is Koeweit, Doebai en Aboe Dhabi. Die Golf is deur die Straat van Hormuz en die Golf van Oman met die Arabiese See en die Indiese Oseaan verbind. Dié golf is 'n belangrike roete van ruolie-transport.
Die Persiese Golf is weens sy rykdom aan ruolie en aardgas van groot strategiese belang. Die wêreld se vyf grootste ruolie-produserende lande Saoedi-Arabië, Iran, Irak, Koeweit en die Verenigde Arabiese Emirate, almal lede van OPUL, is hier geleë. Daarbenewens het Iran en Katar naas Rusland die wêreld se grootste aardgas-hulpbronne. Oor die ryk hulpbronne is talle oorloë gevoer, waaronder die Iran-Irakse Oorlog (1980–1988), die Golfoorlog (1990–1991) en die Irakse Oorlog (2003–2011).
Agtergrond
Die Persiese Golf is 'n Middellandse See in Wes-Asië. Die watermassa is 'n verlenging van die Indiese Oseaan geleë tussen Iran en die Arabiese Skiereiland. Die Shatt al-Arab-rivierdelta vorm die noordwestelike kuslyn.
Teëlblaarkwassie
Die teëlblaarkwassie (Sorocephalus imbricatus) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Sorocephalus behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit in die Piketberg, Groot-Winterhoekberge en Elandskloofberge voorkom. Plante is egter 50 jaar laas by laasgenoemde twee plekke gewaar.
Persiese Golf
Agtergrond
Die Golf het baie visvanggebiede, uitgebreide koraalriwwe (meestal rotsagtige), en volop pêrel oesters. Die ekologie hiervan is egter beskadig deur industrialisasie en oliestortings.