cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monaco
Politiek
Monaco word sedert 1911, toe vors Albert I die eerste grondwet van Monaco, die Organisation constitutionelle, afgekondig het, as 'n konstitusionele monargie geregeer, waarby die prins as staatshoof optree. Die staatsminister en regeringshoof is die voorsitter van die regeringsraad met vier lede (die kabinet). Staatsminister en regeringsraad vorm gesamentlik die uitvoerende gesag van Monaco.
Die staatsminister moet 'n Franse burger wees. Hy word deur die prins benoem. Die Franse regering stel volgens die verdrag van 1861 vooraf 'n aantal kandidate vir die amp voor.
Volgens die nuwe Grondwet van 1962 is Monaco 'n vorstedom met beperkte soewereiniteit. Die prins deel sy uitvoerende gesag met die een-kamer-parlement van Monaco, die Nasionale Raad (Conseil National). Die 24 lede van die parlement word vir 'n periode van vyf jaar in 'n algemene verkiesing gekies.
Die plaaslike politiek word deur die Kommunale Raad (Conseil Communal) met 15 verkose lede beheer. Die burgemeester is die voorsitter van die raad.
Nuwe staatsverdrag met Frankryk
Volgens 'n konvensie van 1930 was alle politieke sleutelposte, waaronder ook die amp van ministre d'état (regeringsleier), gereserveer vir Franse amptenare, waarby die kandidate deur die Franse regering voorgestel en vervolgens deur die Vorstedom Monaco benoem is.
Volgens die nuwe staatsverdrag met Frankryk het tans ook Monaco die reg om self plaaslike kandidate te benoem. Terwyl die amp van regeringsleier nog deur 'n Franse burger (Michel Roger) beklee woord, het prins Albert II 'n Monegas, Franck Biancheri, benoem as minister van finansies en dus tweede belangrikste politikus in die regeringshiërargie.
Buitelandse betrekkinge
Monaco handhaaf diplomatieke betrekkinge met ander state. Tans is daar vyftien Monegaskiese ambassades. Reeds in 1993 het die vorstedom 'n lidstaat van die Verenigde Nasies geword. Volgens die nuwe staatsverdrag met Frankryk vind gereeld konsultasie oor die grondbeginsels van Monaco se buitelandse beleid tussen die twee lande plaas, maar staan dit die vorstedom andersins vry om self met ander state diplomatieke betrekkinge aan te gaan en onderhandelinge oor wedersydse betrekkinge te begin. Sodanige onderhandelinge word onder meer met die Europese Unie gevoer.
Betrekkinge met die Verenigde State strek terug tot die middel van die 19de eeu. In 2006 is volle diplomatieke betrekkinge aangeknoop waarby die Amerikaanse ambassadeur in Frankryk ook in Monaco geakkrediteer word, net soos die Amerikaanse konsul-generaal in Marseille in wie se bevoegdheid die meeste diplomatieke en ander kontakte met Monaco val.
Die Suid-Afrikaanse ambassade in Parys dien ook as ambassade vir Monaco; die ambassadeur word in albei lande geakkrediteer. Die eerste amptelike verteenwoordiger van Monaco in Suid-Afrika is reeds in November 1964 benoem. R.P.A. Dyker, die destydse verteenwoordiger van die Nederlandse lugredery KLM in Kaapstad, is as ere-konsul benoem, met toerisme as sy hooffokus.
Ekonomie
Die Monegaske se lewenstandaard is hoog en vergelyk gunstig met dié van Franse metropolitaanse gebiede. Monaco is een van min lande sonder 'n publieke skuldlas.
Ekonomiese sektore
Meer as 'n derde van Monaco se bruto binnelandse produk (33,94 persent) word deur twee ekonomiese sektore gegenereer, die bank- en versekeringbedryf (16,7 persent van die BBP) en wetenskap-, en tegnologiebedryf en administrasie (17,2 persent van die BBP). Ander belangrike sektore is handel (8,3 persent), onderwys, gesondheids- en sosiale dienste (8,1 persent) en eiendomme (7,6 persent).
Die staatsinkomste het in 2012 sowat 900 miljoen € beloop (2011: 810 miljoen €), die staatsbesteding 896 miljoen € (2011: 861 miljoen €). So is vir die eerste keer sedert 2008 weer 'n staatsinkomste-oorskot aangeteken. Die hoofbronne van staatsinkomste was die belasting op toegevoegde waarde (49 persent), korporatiewe belasting, belasting op ekonomiese en juridiese transaksies en 'n aantal ander belastings. Staatsmonopolies (waaronder die kasinobedryf, die uitreiking van posseëls en die belasting op tabak) speel intussen 'n minder belangrike rol. Daar is geen inkomstebelasting vir natuurlike persone nie.
'n Groot deel van die staatsuitgawes word aan die uitbou van die infrastruktuur bestee. Die vorstedom het sy ekonomie suksesvol gediversifiseer en sowel die dienstesektor asook klein, skoon nywerhede met groot waardetoevoeging uitgebrei.
'n Nuwe stasie is opgerig en die vorstedom sal in die toekoms deel van Frankryk se TGV-sneltreinspoorwegnet wees. Die aantal bushaltes is tot meer as 140 vergroot, en ook die aantal hotelbeddens het aansienlik gestyg. Die tekort aan goedkoper driesterhotelle word intussen verlig deur onder meer 'n nuwe hotel van die Franse Novotel-ketting wat op die voormalige perseel van Radio Monte Carlo opgerig is.
Die Monegaskiese vervaardigingsbedryf is beperk tot ligte en omgewingsvriendelike nywerhede soos kosmetika en elektronika wat hoofsaaklik in Fontvieille, wes van Monaco-hawe, saamgetrek is.
Belasting
Monaco het sedert 1869 geen inkomstebelasting vir sy inwoners nie, maar wel 'n monopolie oor die posdiens en tabak. Die telefoonnetwerk is vroeër deur die staat beheer. Intussen is 49% in die besit van Cable and Wireless, 45% van die staat en 6% van die Compagnie Monégasque de Banque (Monegaskiese Bankmaatskappy), alhoewel dit nog steeds 'n monopolie is. Monopolies is dalk die opmerklike kenmerk van Monaco se ekonomie; dit bestaan ook ten opsigte van die televisie-opvangs (antennes word nie toegelaat nie en die plaaslike kabeltelevisie is 'n verpligte diens), gas-, elektrisiteits- en watervoorsiening.
Die belangrikste belasting is dié op toegevoegde waarde, naas korporatiewe belasting en belasting op ekonomiese en regstransaksies. Die gebrek aan 'n inkomstebelasting maak Monaco 'n aantreklike woonplek vir Europese welgesteldes wat die belastingnet in hulle vaderland wil ontwyk, met die noemenswaardige uitsondering van Frankryk. Die vorstedom het sodoende die tuiste van sowat 20 000 miljoenêrs geword. Die meeste is sakelui en verdien hulle inkomste uit ondernemings buite die vorstedom.
Kasinobedryf
Die kasinomaatskappy, wat deur die Société des Bains de Mer (SBM) beheer word en ná die Tweede Wêreldoorlog sowat 70% van die staat se inkomste opgelewer het, dra met sy vyf kasino's nou minder as 5% by (in die jaar 1949 is dit nog 45 persent). Die kasino's is slegs oop vir buitelandse besoekers; Monegaske mag nie daar dobbel nie. Die SBM beheer tans veral gastronomiese ondernemings, soos sy vier hotelle (onder meer die luukse hotelle Monte Carlo Beach Hotel en die Hôtel de Paris), meer as 20 restourante en die nagklub Jimmy'z.
Die nuwe Monte Carlo Bay Hotel & Resort, 'n viersterhotel met elf verdiepings en 335 kamers, is op 1 Oktober 2005 op die skiereiland van die Larvotto ingewy en spog met sy eie strandmeer en chloorvrye water. Daarnaas beskik die SBM oor aansienlike eiendomme. Die staat besit 70 persent van die SBM se aandele, wat op die Paryse effektebeurs gelys is.
Ekonomiese ontwikkeling
Monaco se bruto binnelandse produk (BBP) is in 2014 op 5,32 miljard € beraam. Die amptelike berekening van die per capita-BBP baseer op die de facto-bevolking (36 136, waarvan slegs 8 837 Monegaskiese burgers) en pendelaars uit die omgewing. Vir altesaam meer as 75 000 persone (alle permanente inwoners en pendelaars uit die buiteland) is dus in 2014 'n per capita-BBP van 63 497 € bereken.
Die groot getal pendelaars wys daarop dat werkloosheid in Monaco tans onbekend is – die werkloosheidsyfer is nul persent. Die aantal ekonomies aktiewe persone het in 2013 met 2,4 persent toegeneem en was met 50 792 groter as die inwonertal. Die inflasiekoers het in 2012 1,7 persent beloop.
Aan die begin van die 21ste eeu het Monaco se tekort op die lopende rekening – wat steeds deur fondse uit die staat se skatkis geëwenaar word – aansienlik toegeneem. Die regering onder prins Albert II besef dat die vorstedom sy gewildheid onder veral jong toeriste sterk moet vergroot. Monaco begin dus nie net sy beeld as toeristebestemming heeltemal verander nie, maar het ook 'n grootskaalse beleggingsprogram van stapel gestuur.
Aangesien die prys vir 'n vliegkaartjie van byvoorbeeld Duitsland na Nice in 2005 tot sowat €25 gedaal het, probeer Monaco nou ook meer jong toeriste met minder koopkrag na die vorstedom lok.
Monetêre beleid
Monaco is nie lid van die Europese Unie nie, maar deur die monetêre en doeane-unie nou verbind met Frankryk. Volgens 'n monetêre ooreenkoms, wat Monaco met Frankryk as die verteenwoordiger van die Europese Unie gesluit het, mag die vorstedom sedert Januarie 1999 die Euro as amptelike geldeenheid gebruik. Die vorstedom mag nie self Euro-banknote uitgee nie, tog het Monaco die reg om vanaf 1 Januarie 2002 Euro- en Centstukke met sy eie ontwerpe op die nasionale sy te munt.
Wetenskap en tegnologie
Monaco se telekommunikasie-sektor het 'n leidende posisie in Europa wat die ontwikkeling van nuwe kommunikasie-tegnologieë betref. Monaco Telecom het byvoorbeeld die eerste UMTS-netwerk in Europa ingevoer. Prins Albert II het in 2006 sy omgewingsbewaringstigting, Fondation Prince Albert II de Monaco, in die lewe geroep wat hom met klimaatsverandering, biodiversiteit en water bemoei.
Buitelandse handel
Weens die doeane-unie met Frankryk word gegewens oor die handel met dié buurland nie by amptelike statistieke oor die vorstedom se buitelandse handel ingesluit nie. Dus is Duitsland die belangrikste handelsvennoot, nog voor Italië. Die oorgrote deel van Monaco se buitelandse handel word met lidstate van die Europese Unie gedryf (66 persent van die uit- en 67 van die invoere). Die belangrikste handelsvennote buite die EU is die Verenigde State, Tunisië en die Volksrepubliek China.
Die totale invoere het in 2013 1015 miljoen € beloop, terwyl goedere en dienste ter waarde van 1037 miljoen € uitgevoer is. Daar was dus 'n oorskot van 22 miljoen € op die lopende handelsrekening.
Vervoer
Vir die grootste deel van die 20ste eeu was Monaco se hawegeriewe, wat tussen 1901 en 1926 ontstaan het en as Monaco-hawe of Port Hercule bekendstaan, voldoende om die skeepsverkeer in die vorstedom te hanteer. Eers toe dit in die laaste jare van die eeu vinnig toegeneem het en ook steeds groter privaat jagte en plesierbote in die hawe aangedoen het, het prins Rainier III besluit om die hawe se kapasiteit te vergroot.
Die geskikte oplossing vir Monaco was 'n groot drywende hawehoof van 165 000 ton met 'n lengte van 352 meter en 'n wydte van 28 meter wat in Spanje gebou is. Dit het 700 werkers byna drie jaar geneem om die hawehoof te voltooi. In Augustus 2002 is die hawehoof na Monaco gesleep. Die seehawe se kapasiteit is sodoende verdubbel, en dit is tans een van die wêreld se leidende hawens vir plesierbote.
Demografie
Ná die inlywing van Macau by die Volksrepubliek China het Monaco die digbevolkste land ter wêreld geword, met 18 185,5 inwoners per vierkante kilometer in 2011. Monaco vorm saam met die aangrensende en nabygeleë Franse stede soos Menton 'n agglomerasie met meer as 100 000 inwoners.
Volgens die jongste sensus (2008) was daar 35 352 inwoners. In 2011 is die totale bevolking op sowat 36 000 beraam. Die sowat 7 700 Monegasse is 'n minderheid in hul eie land. Die grootste deel van die bevolking is Franse burgers (28%), Monegasse (22%) en Italianers (19%). Die ander 31% van Monaco se internasionale bevolking kom uit 125 verskillende lande.
Die ampstaal is Frans, maar daar word ook Monegaskies ('n taal wat van die Genuese dialek afgelei is), en Engels en Italiaans as omgangstale gepraat. Monegaskies is 'n verpligte skoolvak. Nege en negentig persent van die bevolking is geletterd.
Die Rooms-Katolieke Kerk is Monaco se staatskerk, maar die Grondwet waarborg godsdiensvryheid. In 2002 was 91% van die bevolking Rooms-Katoliek en die res hoofsaaklik Protestantse en Ortodokse Christene en Jode.
Sport
Die vorstedom tree sedert 1929 as gasheerland van die Grand Prix automobile de Monaco Formule Een-motorwedrenne en die Rallye automobile Monte-Carlo op, hoewel laasgenoemde oorwegend in die Franse département Alpes-Maritimes plaasvind.
Monaco het 'n sokkerklub, die Association sportive de Monaco Football Club (AS Monaco), wat in die Franse Premier-sokkerliga speel.
Museums
Die Oseanografiese Museum van Monaco, 'n instelling wat uitgebou is tot wêreldfaam, is in 1910 deur die verligte vors Albert I gestig, wat self in die Franse vloot diens gedoen het. Later was Jacques-Yves Cousteau (1910–1997), 'n Franse vlootoffisier, ontdekkingsreisiger, navorser en ekoloog, die direkteur van die museum.
Die museum huisves 'n groot aantal akwariums met seediere soos seesterre, seeperdjies, seeskilpaaie, seekwalle, krappe, kreef, rogvisse, see-egels, seekomkommers, palings, inkvisse en ander spesies, asook 'n groot verskeidenheid voorwerpe soos modelskepe, geraamtes van seediere, werktuie, wapens en ander objekte.
Vermaak
Van 21 tot 30 Oktober 2005 het Monaco sy eerste Oktoberfest gevier volgens die Beiers-Duitse tradisie, met 'n egte Bierzelt langs die Casino. Die fees word sedertdien jaarliks gehou. Die inheemse Bière de Monaco, Duitse Weißwurst (wit worsies), Weihenstephan- en Hefeweizenbier word tydens die Oktoberfest selfs in die luukse Hôtel de Paris bedien.
Onderwys
Die onderwysstelsel in die vorstedom is grotendeels volgens die Franse voorbeeld georganiseer, met enkele plaaslike besonderhede.
Monaco se nege openbare en twee privaat skole met altesaam meer as 5 700 leerders van 'n sewentigtal nasionaliteite en meer as 500 onderwysers word op 'n internasionale grondslag bedryf. Daar is ses openbare kleuter- en laerskole, een hoërskool (collège), een gespesialiseerde hoërskool (lycée) wat algemene en tegniese opleiding aanbied asook een lycée wat praktiese beroepsopleiding (onder meer in die restaurantbedryf) verskaf. Monaco se twee privaat skole (met 1 200 leerders) word volgens 'n ooreenkoms tussen staat en kerk op 'n godsdienstige grondslag bedryf.
Om nie-Franssprekende leerders in die Monegaskiese samelewing te integreer, word Frans as 'n vreemde taal onderrig. Engels-onderrig begin al op kleuterskoolvlak, met 'n opsie vir intensiewe onderwys vanaf die ouderdom van agt of nege jaar in laerskole.
Daar is een tersiêre instelling, die International University of Monaco (IUM) wat hom as Engelsmedium-universiteit op ekonomiese wetenskappe toespits.
Poswese en filatelie
Die Monegaskiese poswese is gevolglik tot die historiese gebruik van handstempels en die uitreiking van posseëls beperk. Hierdie tradisie het sy oorsprong in die eerste posstempel van 1704. Van hierdie vroeë periode dateer koeverte met handgeskrewe datums en handstempels wat in Monaco en die vesting Fort d'Hercule (tydens die Franse besetting tussen 1793 en 1814) gebruik is.
Tydens die Sardiese protektoraat is vir 'n kort tydperk tussen 1851 en 1860 Sardiese posseëls gebruik. Aangesien die Koninkryk Sardinië die graafskap Nice volgens die Verdrag van Turyn aan Frankryk afgestaan en ook sy protektoraat oor Monaco beëindig het, is vanaf daardie jaar ongeperforeerde Franse seëls gebruik wat van plaaslike stempels ("Monaco" of "Monte-Carlo") voorsien is.
Op 1 Julie 1885 het Monaco begin om sy eie posseëls met 'n portret van prins Charles III van Monaco uit te reik, veral om sy soewereiniteit asook onafhanklike vorstedom te beklemtoon. Die gebruik van hierdie seëls was verpligtend vir alle posstukke wat vanaf Monaco gestuur is. Hoe meer die versameling van posseëls 'n gewilde stokperdjie geword het, hoe meer het versamelaars daarin belang gestel om op nuwe posseëls in te teken. Om in hulle behoeftes te kan voorsien, het prins Louis II op 6 November 1937 die Office des Emissions de Timbre-Postes (O.E.T.P.) gestig, met Henry Gamerdinger en Hyacinthe Chiavassa as eerste direkteure.
Vanaf 1949, toe Rainier III die Monegaskiese troon bestyg het, word die finale besluit oor die onderwerpe, motiewe en kleure van Monegaskiese posseëls deur die vors geneem, waarby hy deur die direkteur van die O.E.T.P. geadviseer word. Die prins was self 'n geesdriftige filatelis. Sy versameling het later as basis vir die Monegaskiese Posseël- en muntmuseum gedien. Danksy Rainier III, wat posseëls as "ambassadeurs vir sy land" beskou het, het Monegaskiese seëls baie gewild by internasionale versamelaars geword. Op sy hoogtepunt in 1985 het die O.E.T.P. sowat 35 000 intekenaars gehad. Intussen het dié getal afgeneem tot sowat 28 000.
Die O.E.T.P. het in 1955 tot die Wêreldposunie en in 1993 tot PostEurop toegetree. Monegaskiese posseëls is steeds 'n belangrike bron van inkomste en het hul gewildheid aan die hoogs ontwikkelde druktegnieke te danke wat by hul vervaardiging ingespan word. Monaco is die enigste land wat hiervoor gebruik maak van staalgravure – dit wil sê dat alle seël-motiewe net soos banknote as tekening in 'n staalplaat gegraveer word voordat hulle gedruk word. Die drukbeeld van hoogstaande gehalte kan maklik met 'n vergrootglas bekyk word.
.cn
.cn is die agtervoegsel van domeine vir webwerwe uit die Volksrepubliek van China. Domeinname met Chinese karakters kan op die tweede vlak geregistreer word.
Bontrok
Die Bontrok (Diplodus hottentotus) is 'n vis wat endemies is en slegs aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die vis word ook 'n Wildeperd genoem en staan in Engels bekend as die Zebra seabream.
Voorkoms en habitat
Die vis is silwer van kleur met vyf opvallende vertikale swart strepe op 'n silwerwit lyf. Dit kan tot 50 cm lank word en weeg dan 6.3 kg. Hy kom voor in rotsriwwe en word in onstuimige witwater gevang.
Masjhad
Mashhad (Persies: مشهد) is die tweede grootste stad van Iran naas die hoofstad Teheran en het meer as 2,5 miljoen inwoners. Dit is die hoofstad van die provinsie Khorasan, die grootste provinsie van Iran wat in die Noordooste van die land lê.
Mashhad is 'n toerismestad, veral deur die aanwesigheid van die graf van Imam Reza, die agtste imam van die sjiiete. Daar kom jaarliks miljoene besoekers na Mashhad, wat hierdie stad tot een van die belangrikste bestemmings vir pelgrimstogte van die wêreld maak. Mashhad is ook 'n nywerheidsentrum en beskik oor 'n internasionale lughawe en 'n moltreinnetwerk. Mashhad staan soos vele stede en streke in Iran bekend vir sy mooi tapyte en sy turkoois.
H.W.A. Cooper
duimnael|regs|200px|H.W.A. Cooper.
Op Fraserburg
duimnael|regs|320px|'n Straattoneel op [[Fraserburg 'n dekade of twee nadat Cooper hier gewoon het, met die vorige kerkgebou van die NG gemeente Fraserburg, ontwerp deur Carl Otto Hager, en ingewy op 8 September 1868.]]
Op dié afgeleë Karoodorp het hy hom beywer vir sake soos beter paaie en 'n dorpsbiblioteek. Hy was voorts korrespondent vir die Cape Argus. Die 25 Boerenbrieven uit Fraserburg wat hy tussen 13 Januarie 1870 en 26 Mei 1873 in 'n vroeë vorm van Afrikaans aan Het Volksblad in Kaapstad geskryf het in die vorm van lekker geselserige briewe, het hom onbewus 'n belangrike baanbreker vir die volkstaal gemaak. Hy het in die Afrikaanse taalgeskiedenis bekend geraak as "Samuel Zwaartman", die skuilnaam wat hy gebruik het wanneer hy die skindernusies uit Fraserburg ingestuur het.
In die omgang was hy 'n vrolike en opgeruimde man; hy het gemoedelik met die grootkoppe gespot en 'n beroering in die klein gemeenskappie veroorsaak. Die inwoners het hom leer ken as 'n interessante en kleurryke karakter. Die ironie het 'n vername rol in sy vermaaklike beriggewing en vermakerige tergery gespeel. Meer opbouend en saaklik, maar steeds episodies, was Kaapsche schetsen (in Afrikaans) wat in 1871 in Het Volksblad verskyn het en waarvan die stuk 'Schoolmeesters' nog lesenswaardig is, volgens dr. G.S. Nienaber.
Volgens prof. P.J. Nienaber was die belangstelling in die identiteit van Zwaartman onder die Fraserburgers uit die staanspoor baie groot en het dit een van die mees besproke onderwerpe van die dag geword. Diegene wat gemeen het dat hul waardigheid deur die Boerebrieven gekrenk is en hul naam by die algemene publiek in gedrang gekom het, wou hom graag op die een of ander wyse uitbetaal, maar dit was alles tevergeefs; Zwaartman het hom veilig gevoel agter sy skrywersnaam.
In die Kaapsche Sketse het hy 'n reeks interessante onderwerp oor bestuurlike aangeleenthede behandel. Dit was, volgens D.A. Kotzé, "vir die boerebevolking onteenseglik meer as leersaam en hulle het sy Afrikaanse briewe oor die Goewerneur, die Uitvoerende Raad, die Parlement, Verantwoordelike Bestuur, Hooggeregshof, Rondgaande Hof en Magistraatshowe, Afdelingsraad en Skoolmeesters as 't ware verslind". Sy skrywersvoorbeeld het boweal aansteeklik gewerk, want ná sy Boerebrieven het 'n klomp Zwaartmanne (ook Swaartmanne) opgetree, volgens prof. P.J. Nienaber, met voorname soos Piet, Jan, Gert en Adones.
Omdat daar destyds nog nie Afrikaanse taalreëls was nie, moes Cooper sy weg voel, veral wat spelling betref. Kotzé skryf: "Sy taal gee die indruk van hoe onseker hy soms moes gewees het omtrent woord- en letterkeuse. Nogtans was dit makliker verstaanbaar as die soms omslagtig geskrewe Nederlands. Een ding is boonop seker; die Afrikaans, selfs die van 'Zwaartman', het 'n spontaneïteit en kleurrykheid openbaar wat die lesers as van self aangegryp het." Ivor Dekenah, wat destyds verbonde was aan die landdroskantoor op Fraserburg, het geskryf: "Sy hoofdoel was om te onderrig en instinktief het hy 'n vorm van Nederlands die mees doeltreffende vir sy doel gevind."
Dat Cooper se skryfwerk 'n groot invloed gehad het, blyk uit die volgende redaksionele kommentaar van 18 Junie 1870 in Het Volksblad: De produkten van Sameul Zwartman (sic) schynen een verschrikkelyken schryflust in het Boerenhollandsch te hebben in het leven geroepen. Onze lessenaar is opgestapeld met brieven gerigt aan 'Meneer Krantmaker'." In dieselfde kommentaar het die redakteur as volg uit 'n lesersbrief aangehaal: "Van dat Samuel gebegin het om te skryf in jou korant, lees mos alles mense dit, en di's sommer pikswart zoo's die mense dit rondstuur. Jy kan vir my gloo dat die plat Hollans meer gelees word onder ons boere als die wat Sankion (dr. A.N.E. Changuion) vir ons wil leer in zyn boekies."
Volgens familie-oorlewering was De pot en de ketel, 'n lang rymstuk deur "Rustenburger" in Afrikaans geskryf, ook van sy hand. Die identiteit van "Samuel Zwaartman" het geheim gebly tot prof. J.J. Smith dit openbaar gemaak het in Die Burger van 14 Augustus 1925, toevallig die dag waarop die Genootskap van Regte Afrikaners 50 jaar vantevore in die Paarl gestig is. Adv. A.A. Roberts het dit in Die Volkstem van 30 Augustus 1943 bevestig. Die biografiese besonderhede wat oor Cooper behoue gebly het en sedertdien in verskeie boeke opgeneem is, is aan adv. Roberts te danke. Cooper het waarskynlik nooit self besef dat hy 'n groot klip aan die rol gesit het nie en dat hy, nog voor die Eerste Taalbeweging, aan Afrikaans 'n groot stoot vorentoe gegee het. Die beweging om Afrikaans tot geskrewe taal te verhef het in 1872 ontstaan en die Genootskap van Regte Afrikaners is op 14 Augustus 1875 in die Paarl gestig om dié doelstelling te bevorder.
Na die Z.A.R.
Op Fraserburg het Cooper verwikkeld geraak in 'n liefdesgeskiedenis met 'n plaaslike goewernante en was goed op die hoogte van die plaaslike nuus, die hele doen en late van 'n plattelands dorp in die noorde van die Kaapkolonie. Sy werkgewer het hom weens sy amoreuse kaperjolle verplig om die dorp te verlaat. So het hy op 27 Augustus 1873 met sy gesin na die Z.A.R. vertrek waar hy "na voldoend examen" toegelaat is as prokureur en advokaat. Hy het 'n kort rukkie gewerk in die kantoor van die prokureur-generaal, James Buchanan. Ná die ontdekking van die Oos-Transvaalse goudvelde het Cooper op 29 Julie 1874 waarnemende landdros vir Lydenburg geword, en "effectief landdrost" in 1875. Sy werk was veeleisend en die wederstrewige delwers, geweersmokkelaars en oproerige swart kapteins het sy taak sodanig versuur dat hy einde 1875 sy ontslag aangevra het, maar dit nie gekry het nie.
Die Z.A.R. het hoofman Sekhukhune in hierdie tyd die oorlog aangesê nadat ook Cooper sy verslag uitgebring het, en hy het saam geveg met die geweer in die hand. Die afloop en gevolge van die oorlog het die onrus onder die burgers laat voortduur. Toe Cooper openlik hul kant kies en 'n protesstuk onderteken, is hy as amptenaar ontslaan. Op versoek van die plaaslike burgers het hy ingewillig om hom vir die volksraad verkiesbaar te stel, maar die Britse anneksasie van Transvaal in April 1877 vind plaas voordat daar 'n verkiesing kon wees.
In Pretoria
Volgens Jeppe's Almanc is Cooper in 1873 as advokaat en prokureur in Pretoria geword en 'n bloeiende praktyk opgebou, hoewel hy waarskynlik ook as staatsprokureur gewerk het. Nadat hy eers alleen in privaat praktyk gewerk het, was hy van 1884 af in vennootskap met Paul Maré, toe sy firma Cooper en Paul Maré geword het. Dié firma het later Cooper en Scholtz geword, waarvan Cooper senior lid was en wat naam verwerf het in verband met die maatskappyreg. Later het dié firma MacIntosh en Cross geword. In Pretoria was Cooper lid van die komitee van die voorganger van die Staatsbiblioteek. Hy het die eerste vergadering in 1878 bygewoon en was in 1887 nog lid van dié komitee.
In 1888 het hy vir mediese behandeling na Londen gegaan waar hy soveel werk rakende goud- en ander maatskappye gekry het dat hy besluit het om as verteenwoordiger van sy firma in Londen te bly; daar het sake egter misgeloop en in 1892 was hy weer terug in Pretoria.
In 1894 het hy 'n belangrike opdrag van die Transvaalse regering aangaande die beheer van die spoorweg van die Nederlandsch-Zuid-Afrikaansche Spoorwegmaatschappij na Lourenço Marques (nou Maputo) ontvang. In hierdie verband het hy weer na Londen gegaan en daarna na Lissabon, waar hy aan longontsteking beswyk het en begrawe is.
Gesinslewe
Cooper was getroud met Adriana Johanna Zondagh van Huyssteen, van Wittedrif, Knysna. Uit die huwelik is 'n dogter en twee seuns gebore. Van die tweede seun, W.H. Augustine Cooper, wat getroud was met 'n niggie van Olive Schreiner, se twee seuns was die oudste, Henry Cooper, privaat sekretaris van genl. Jan Smuts tot Smuts se dood in 1950, en die ander, William (Willie) Schreiner Cooper, 'n komponis van ligte Afrikaanse liedjies. Hy was in die jare 40, 50 en 60 saam met sy vrou, Cissie, bekendes in die Afrikaanse musiekwêreld. Hulle was verantwoordelike vir bekende liedjies oos "Jy is my liefling”, “Die donkie”, “In die Drakensberge”, “Kêrels, kêrels” en “My hartjie, my liefie die son sak weg”.
Mary Cadorette
Mary Cadorette (gebore 13 Maart 1957) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Stewardess School (1986) en in die televisiereekse Three's Company (1976), Three's a Crowd (1984), en JAG (1995).
Jeanne Cagney
Jeanne Cagney (25 Maart 1919 – 7 Desember 1984) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Yankee Doodle Dandy (1942), The Time of Your Life (1948), en Quicksand (1950), en in die televisiereeks Family Theatre (1949).
Tom Jenkins
Tom Jenkins (1883, Paarl - 1966, Durban) was 'n burgemeester van Pretoria en Margate. Tom Jenkinsrylaan in Pretoria is na hom vernoem.
Jenkins het grond wat hy aan die noordehelling van Meintjieskop besit het aan die owerheid verkoop om by die Libertas-landgoed in te lyf. 'n Verkoopsvoorwaarde was dat die bestaande voetpaadjie oor die nek tot 'n volwaardige pad ontwikkel sou word. Dié pad wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog deur Italiaanse krygsgevangenes gebou is sou later as Tom Jenkinsrylaan bekend staan.
Nadat Jenkins afgetree het, het hy na Margate verhuis waar hy in 1946 burgemeester van die dorp geword het. Hy is in 1966 in Durban oorlede.
Crella crassa
Crella crassa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1914 deur Hentschel.
Kirchlindach
Kirchlindach is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 3 160 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2000 het 92,8% van die inwoners Duits en 2,2% Frans gepraat.
Duiwelsmuseum
Die versameling is oorspronklik deur die Litause skilder Antanas Žmuidzinavičius (1876–1966) saamgestel. Ná sy afsterwe is 'n gedenkmuseum in sy huis geopen wat destyds net 260 skulpture vertoon het. Die versameling het egter danksy skenkings, wat deur besoekers gemaak is, gegroei sodat in 1982 'n nuwe vleuel met drie verdiepings by die huis aangebou is.
Die duiwels, wat vertoon word, kom uit 'n groot verskeidenheid etniese kulture - sommige is suiwer kunswerke, terwyl ander as gebruiksvoorwerpe ontwerp is. Van die duiwels versinnebeeld ou volksmites, ander gee uitdrukking aan moderne politieke gedagtes. So beeld een van die kunswerke Adolf Hitler en Josef Stalin as dansende duiwels op 'n dansvloer vol menslike skedels uit.
JP Duminy
Jean-Paul Duminy (14 April 1984 in Kaapstad) is 'n voormalige Suid-Afrikaanse krieketspeler. Duminy was 'n suksesvolle top-orde kolwer, 'n geoefende veldwerker en 'n nuttige aflosbouler. Hy het bekendheid verwerf tydens die Suid-Afrikaanse onder-19 toer na Engeland in 2003 en in die 2003-04 plaaslike seisoen, waar hy gemiddeld meer as 72 per kolfbeurt gehandhaaf het, slegs twee jaar na hy lid van die Westelike Provinsiespan geword het. Alhoewel hy minder gereeld in kitskrieket geboul het, vind hy ook sukses met die bal, en maak sy EDI-debuut in 2004 teen Sri Lanka. Hy het onder meer tydens die Krieketwêreldbeker 2011, 2015 en 2019 vir Suid-Afrika gespeel.
Loopbaan
Duminy het sy toetsbuiging teen Australië op die WACA in Perth op 17 Desember 2008 gemaak, nadat hy sy beseerde onderkaptein Ashwell Prince vervang het. Met 50 nie uit nie in die tweede beurt, slaan hy die wenlopies in die wedstryd ná 'n ononderbroke honderdtal-vennootskap met AB de Villiers. Sy prestasie word geloof deur talle kritici, waaronder Peter Roebuck. In die volgende toets, wat op Gesinsdag begin het, kombineer Duminy met die stertkolwers om sy eerste toetshonderdtal van 166 aan te teken. Suid-Afrika was meer as 200 lopies agter toe hulle hul sewende paaltjie verloor het in die eerste beurt. Hiermee het hy en Dale Steyn (76) saam 180 bygevoeg en Graeme en Peter Pollock se Suid-Afrikaanse negende-paaltjierekord teen Australië oortref. Suid-Afrika het met 'n 62 lopie-voorsprong geëindig en omskep dit in 'n nege paaltjie-oorwinning. Dit verseël die reeks vir die Proteas, die eerste keer dat Suid-Afrika in Australië 'n toetsreeks wen, en Australië verloor hul eerste tuistoetsreeks in 16 jaar.
Hy neem ook sy eerste toetspaaltjie, dié van Michael Clarke, in die derde toets op die toer. Hy het een van die indrukwekkendste vangskote ooit geneem tydens die tweede Twintig20I teen Australië in Brisbane. David Hussey moker 'n bal in die lug en terwyl Duminy hardloop na die grens, lanseer hy homself in die lug, duik en neem die vangskoot met twee hande.
Duminy speel in die Indiese Premierliga in 2009 nadat die Mumbai Indians hom vir VS$ 950 000 gekoop het. Hy behaal twee vyftigtalle in die toernooi. Hy speel sedert 2014 vir die Delhi Daredevils.
Duminy het die tweede kolwer ná Adam Gilchrist geword om op 99 uitgehaal te word in 'n Wêreldbekerwedstryd. Daar was reeds 36 gevalle waar 'n speler in die negentigs in 'n Wêreldbekertoernooi kleedkamer toe gestuur is.
In September 2017 het Duminy uit toetskrieket bedank, nadat hy vanaf 2008 tot 2017 in 46 toetswedstryde gespeel het. In Mei 2019 het Duminy sy uittrede uit plaaslike krieket aangekondig en in Julie 2019 het hy uit alle vorme van internasionale krieket getree.
NG gemeente Kimberley
duimnael|regs|160px|Ds. Johannes Wynand Louw was van 1872 tot 1874 die gemeente se eerste predikant. duimnael|links|300px|Die gemeente se kerkgebou, die sogenaamde Newtonkerk. duimnael|160px|Dr. [[Johannes Rudolf Albertyn|J.R. Albertyn.]] duimnael|links|220px|Die kerkgebou, 2015. duimnael|regs|160px|Ds. C.P. van der Merwe was Kimberley se leraar van 1929 tot 1930. duimnael|160px|Ds. William Fullard. Hy was leraar van 1950 tot hy sy emeritaat aanvaar op [[11 April 1976. Kimberley was sy enigste gemeente.]]
Die NG gemeente Kimberley is die tweede oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in wat later die stad Kimberley sou word. Die kerkgebou is geleë in die ou voorstad New park, tot 1945 bekend as Newton.
Kriechenwil
Kriechenwil is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 427 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2000 het 96.6% van die inwoners Duits gepraat.
NG gemeente Kimberley
Geskiedenis
Die opspraakwekkende ontdekking van diamante in 1870 by die Colesbergkoppie, die latere Kimberley-myn, het gou duisende mense uit alle uithoeke van Suid-Afrika en die buiteland gelok. Predikante van die Kaapse en Vrystaatse NG Kerk is sporadies daarheen gestuur met die oog op die geestelike bearbeiding van die delwerbevolking en so het spoedig twee gemeentes kort na mekaar ontstaan, Dutoitspan en Vooruitzicht by New Rush, die uiteindelike Kimberley-gemeente.
Bloukeiser
Die Bloukeiser (Lethrinus nebulosus) is 'n vis wat voorkom in die Indies-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika, vanaf Oman tot by Algoabaai. In Engels staan die vis bekend as die Blue emperor.
Crella digitifera
Crella digitifera is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
NG gemeente Kimberley
Geskiedenis
Albei gemeentes het in 1872 ontstaan, wat omdat die diamantveld buite die jurisdiksie van sowel die Kaapse en Vrystaatse Kerk geval het, kon die gemeentes nie, soos gewoonlik die geval is, afgestig word nie. Kimberley het eerste 'n eie leraar beroep en vestig toe prop. J.W. Louw op 17 Augustus 1872 hier georden is. Op dieselfde dag is die eerste kerkgebou ook plegtig in gebruik geneem.
Sy opvolger was ds. B.B. Keet, vader van die latere prof. B.B. Keet van die Kweekskool op Stellenbosch. Hy is in 1874 georden tydens 'n tydperk van groot ekonomiese welvaart, maar terselfdertyd was daar 'n ongekende toestroming van mense uit alle dele van die wêreld, wat veroorsaak het dat 'n kosmopolitiese bevolking op die diamantveld saamgehoop is, wat na die mening van die Kerk glad nie 'n heilsame uitwerking op die geestelike lewe van die Afrikaners gehad het nie. Die derde predikant was die welbekende en alombeminde ds. (later dr.) John Daniel Kestell, wat in Februarie 1882 deur sy vriend Abraham Kriel in die gemeente bevestig is. Tydens sy bediening is die oudste deel van die huidige kerk gebou. Die gebou is in suiwer Romaanse styl en ds. Kestell het self die plafon beplan en ontwerp. Die Newtown-weeshuis (later Kestell-kinderhuis) is tydens sy bediening gestig en opgerig. Hy is in 1894 opgevolg deur prop. P.J. de Vaal. Tydens 32-jarige bediening is die kerkgebou vergroot, 'n toring aangehou en 'n baie bruikbare kerksaal opgerig.
Crella digitifera
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1959 deur Lévi.
NG gemeente Kimberley
Geskiedenis
Daarna volg ds. (later dr.) J.R. Albertyn, later Armesorgsekretaris van die Transvaalse Kerk. Hy het nie alleen 'n vrugbare bediening gehad nie, maar het ook groot bydraes gelewer van breër kerklike en volksbelang. Omdat ds. Albertyn besig was met die Carnegie-verslag oor die Armblankevraagstuk en lang tye aaneen uit die gemeente weg was, het vier hulpleraars tydens sy bediening in die gemeente gearbei. Die sesde leraar van die gemeente was ds. P.H.G. Jordaan van 1936 tot 1942.
Op 4 Mei 1950 stig twee dogtergemeentes gelyktydig van die moedergemeente af: Kimberley-Wes en Kimberley-Noord.
Nissan NV200
Die NV200 Kombi of NV200 Wagon (2009-) is 'n nutsvoertuig wat deur die Japannese motorvervaardiger Nissan vervaardig word. Die motorvoertuig is by die 2009 Geneefse Internasionale Motorskou onthul, gevolg deur 'n bekendstelling by die 2010 Beijing Internasionale Motoruitstalling.
Die NV200 word op 'n aangepaste weergawe van Nissan se B-platform gebou, met ten volle onafhanklike stutvoorvering gemonteer op 'n aparte subraam en 'n bladveeragteras. Dit is beskikbaar in kombi- en passasiersweergawes.
Die voertuig is voor die somer van 2009 in Japan vrygestel, gevolg deur Europa teen herfs 2009 en daarna in China en ander markte.
Verkope van Europese modelle van die NV200 wa en kombi het in Oktober 2009 'n aanvang geneem in die meeste Europese markte, gevolg deur die gesinsweergawe in 2010. Vroeë modelle sluit in die 1.6-liter HR16 petrol of 1.5 dCi (K9K) 1,461 cc dieselenjins, vyfgang-handratkas, met opsionele agterparkeerkamera.
Jim Morrison
Jim Morrison (8 Desember 1943 – 3 Julie 1971) was 'n sanger, musiekkomponis en digter. Hy is gebore as James Douglas Morrison in Melbourne, Florida, en was hy die hoofsanger en liriekeskrywer van die Amerikaanse musiekgroep The Doors. Hy was ook die digter van verskeie digbundels.
Morrison was die seun van Admiraal George Stephen Morrison en sy vrou Clara Clark Morrison, beide lede van die VSA Vloot. As 'n volwassene was hy vervreemd van sy streng konserwatiewe ouers, tot so 'n mate dat hy in 'n 1967 onderhoud beweer het dat hulle albei dood is.
Volgens Morrison het een van die belangrikste gebeure gedurende sy lewe plaasgevind tydens 'n familiebesoek aan Nieu-Meksiko in 1947. Hy beskryf die gebeurtenis as volg:
"Die eerste keer dat ek kennis geneem het van die dood... ek, my ma, my pa, my ouma en oupa het teen dagbreek deur die woestyn gery. 'n Trok vol Indiane het in 'n motor of iets anders vasgery – daar was oral Indiane op die pad, besig om dood te bloei.  Ek was net 'n kind en moes in die motor bly terwyl my pa en oupa uitgeklim het. Ek het niks gesien nie. Ek het die eienaardige rooi verf en mense wat rondlê gesien, maar ek het geweet dat iets gebeur, omdat ek die vibrasies van mense om my kon voel, en skielik het ek besef dat hulle net so min soos ek geweet het wat aan die gang was. Dit was die eerste keer dat ek vrees geproe het… en ek dink op daardie oomblik, het die siele van daardie dooie Indiane – miskien een of twee van hulle – daar rondgehardloop, verskrik, en in my siel geland, en ek was soos 'n spons, gereed om daar te sit en dit te absorbeer."
Morrison sou later die insident weer oproep in sy liedjie "Peace Frog": "Indians scattered on dawn's highway bleeding/ Ghosts crowd the young child's fragile egg shell mind."
In 1965, nadat hy aan die Universiteit van Kalifornië, Los Angeles, Kalifornië gegradueer het, lei hy 'n boheemse lewenstyl naby Venice-strand. 'n Toevallige ontmoeting met 'n mede-rolprentstudent Ray Manzarek lei tot die stigting van die groep The Doors. Kort daarna sluit die kitaarspeler Robby Krieger en dromspeler John Densmore ook by die groep aan. (Die naam van The Doors kom van 'n Aldous Huxley boek, The Doors of Perception, wat op sy beurt 'n reël uit 'n gedig van William Blake ontleen het, "When the doors of perception are cleansed/Things will appear as they are, Infinite".
Onder Morrison se meer bekende byname is "Mr. Mojo Risin'", 'n anagram van sy naam, wat hy uiteindelik as 'n refrein in sy laaste kortspeler, "LA Woman" gebruik het. 'n Ander bynaam was "The Lizard King" van 'n lyn in sy bekende epiese gedig "Celebration of the Lizard", waarvan 'n deel uitgereik is op die omslag van hul 1968 album Waiting for the Sun en wat in die 1990's verwerk is in 'n musiekblyspel.
Morrison het gelewe volgens 'n aanhaling van die digter William Blake — "The road of excess leads to the palace of wisdom"; Selfs voordat hy The Doors gestig het, het hy hallusineerende dwelms en drank in legendariese hoeveelhede misbruik. Somtyds het hy dronk en/of bedwelmd by opnamesessies aangekom.
In 1970 het Morrison in 'n Wicca-seremonie met die skrywer Patricia Kennealy "getrou", maar hy het nie die seremonie ernstig opgeneem nie, 'n feit later bevestig in 'n onderhoud met Kennealy in die boek Rock Wives. Die verhouding het nie gehou nie en Morrison se mees standhoudende verhouding was met sy gemenereg vrou Pamela Courson.
In die jare nadat The Doors beroemdheid verwerf het met hul eerste album (The Doors) en die treffer-kortspeler "Light My Fire", het Morrison se "seks, dwelms, en ruk-en-rol"-lewenstyl hom ingehaal. Hy het 'n volslae alkoholis geword en die groep het as gevolg hiervan begin swaarkry. Gedurende 'n konsert in 1969 in Miami, is 'n dronk Morrison daarvan aangekla dat hy homself ontbloot het op die verhoog.
Morrison trek na Parys in Maart 1971 met die plan om te fokus op sy skryfwerk en op te hou drink.
Jim Morrison sterf in Parys op 3 Julie 1971, in sy bad. Hy was 27 jaar oud. Baie van sy aanhangers en biograwe spekuleer dat hy dood is as gevolg van 'n oordosis dwelms, maar die amptelike doodsertifikaat stel hartaanval as oorsaak van sy afsterwe. Morrison is begrawe in die bekende Père-Lachaise-begraafplaas in die ooste van Parys. Aangesien pelgrims na sy graf gesien word as 'n probleem (veral weens graffiti) is voorstelle gemaak dat 'n ander graf vir hom gevind moet word.
Courson sterf as gevolg van 'n oordosis dwelms op 25 April 1974 in Hollywood.
Die Morrison-legende word weer onder populêre aandag gebring in 1991 met Oliver Stone se rolprent The Doors, met Val Kilmer as Morrison. Kilmer was in werklikheid Stone se tweede keuse vir die rol, die eerste was Ian Astbury.
In die vroeë 1980's, maak die rolprentmaker Larry Buchanan 'n lae begroting rolprent Beyond the Doors, ook bekend as Down On Us, wat 'n teorie voorhou dat Morrison saam met Jimi Hendrix en Janis Joplin deur die VSA-regering vermoor is in 'n poging om van "radikales" ontslae te raak.
Ekodorp
'n Ekodorp is ’n nedersetting waar ’n gemeenskap daarna streef om maatskaplik, ekonomies en ekologies volhoubaar te leef. Party gemeenskappe poog om die bevolking tussen 50 en 150 inwoners te hou, omrede sosiologiese en antropologiese bevindinge hierdie grootte as die maksimum sosiale netwerk beskou. Groter ekodorpe kan tot 2 000 inwoners huisves, hoewel ’n netwerk van subgemeenskappe gevorm word, om ’n ekodorpmodel te skep waar al hierdie groepe saam binne ’n breër grondslag mekaar ondersteun.
Sekere ekodorpe het uitgebrei deur mense, nie noodwendig uit die lede van die gemeenskap self nie, wat op die randgebiede van die ekodorp gaan bly het en ook hul kant in die ekodorpgemeenskap bring (soos te sien by Findhorn).
Ekodorpenaars word deur hul gesamentlike ekologiese, sosio-ekonomiese en kultureel-spirituele waardes, norme en oortuigings verenig. ’n Ekodorp bestaan dikwels uit mense wat ’n alternatiewe lewenswyse bo dié van gesentraliseerde elektrisiteit-, water- en rioolstelsels verkies. Baie van hierdie inwoners sien die afskaffing van tradisionele gemeenskappe, die verspilsugtige verbruikerleefwyses, die vernietiging van natuurlike habitatte, stedelike uitbreiding, fabrieksverbouing en dat daar te veel op fossielbrandstowwe verlaat word, as tendense wat afgeweer moet word om ekologiese rampe te voorkom. Hulle stel kleinskaal-gemeenskappe wat ’n weinige invloed op die natuur uitoefen as die oplossing voor. Sulke gemeenskappe kan dikwels ook met soortgelyke dorpe as ’n netwerk mee saamwerk (soos die Wêreldwye Ekodorpnetwerk). Hierdie model van gesamentlike optrede stem met die Tienduisend Dorpies se doen en late ooreen, wat die handeldryf van goedere van regoor die wêreld ondersteun.
Omskrywing
Robert Gilman het in 1991 ’n omskrywing van ’n ekodorp bedink wat in die toekoms as die norm sou dien. Gilman beskryf ’n ekodorp as ’n
Onlangs het Gilman aangevoer dat nog ’n maatstaf, veeltallige inisiatief-kernpunte, bygevoeg moet word.
Geskiedenis
Die hedendaagse begeerte om ’n ekodrop te stig het voortgespruit uit die kommune-bewegings uit die 1960’s en 1970’s, wat in die middel-1980’s meer op medebehuising en ekodorpe begin fokus het. Robert en Diane Gilman het saam ’n gedagteryke studie, bekend as die Ecovillage and Sustainable Communities vir die Gaia Trust geskryf. Daar is vandag ekodorpe oor 70 lande op 6 vastelande verspreid.
Kenmerke
Die grondbeginsels waarop ekodorpe geskoei is, kan in beide landelike en stedelike gebiede toegepas word, sowel as in ontwikkelende en ontwikkelde lande. Voorstanders is opsoek na ’n volhoubare leefwyse (byvoorbeeld, vrywillige eenvoud) vir die bewoners, met die minimum handel wat buite die plaaslike gebied, of ekostreek, gedryf word. Vele voorstanders streef ook na die onafhanklikheid van die huidige infrastruktuur, terwyl ander, veral diegene wat in stedelike gebiede woonagtig is, probeer om die ekodorpstelsel met die bestaande infrastruktuur tot ’n geheel te verenig. Landelike ekodorpe word gewoonlik op organiese boerdery en permakultuur gegrond, sowel as ander benaderings wat die ekostelselfunksie en biodiversiteit bevorder. Ekodorpe, hetsy landelik of stedelik, neig om die gemeenskap en ekologiese waardes (wat ’n beginselgegronde benadering tot volhoubaarheid insluit, soos die gebruik van permakultuur) te integreer.
Meintjieskop
Meintjieskop of Meintjeskop is 'n koppie in Pretoria. Die Uniegebou is teen die suidehang van Meintjieskop geleë.
Ekodorp
Kenmerke
’n Ekodorp bou op
Meintjieskop
Meintjeskop is vernoem na Stephanus Jacobus Meintjes wat van Graaff-Reinet na Pretoria gekom het. Meintjes het 'n gedeelte van die ou plaas Elandsfontein, wat oorspronklik aan Marthinus Wessel Pretorius behoort het, op 7 April 1865 vir £2 400 van Andries du Toit gekoop. Du Toit het die grond waar die Uniegebou vandag staan uit die boedel van Gerrit Bronkhorst gekoop. Oorspronklik is daar na "Meintjes se kop" verwys, maar reeds in 1870 het dit as Meintjeskop bekend gestaan.
Ekodorp
Kenmerke
Die doelwit van die meeste ekodorpe is om ’n volhoubare woonomgewing te wees wat, deur die betrokke terrein volhoubaar te benut, in al sy behoeftes en benodigdhede voorsien. Om selfonderhoudend te wees is egter nie altyd die doelstelling of gewenste uitkomste nie, veral omrede selfvoorsiening met doelwitte kan bots wat oor die wyer kultuur en infrastruktuur ’n betrekking het. Die organisering hiervan hang ook grootliks van die morele kode af – minimale burgerkunde word partykeer as ekowetteloosheid gekenmerk:
Meintjieskop
Meintjieskop-konsentrasiekamp
Tydens die Tweede Vryheidsoorlog is 'n konsentrasiekamp op Meintjieskop opgerig. Die kamp wat inwoners van die oorvol Irenekamp sou huisves, is op 11 Januarie 1902 aangelê. As konsentrasiekamp het Meintjeskop-kamp die voordeel gehad dat die kamp binne die kordon van blokhuise, wat Pretoria omring het, geleë sou wees en dat dit van die dorp se sanitêre geriewe gebruik sou kon maak. Die kamp is deur majoor Hoskins net onderkant die waghuis "Johnston’s Redoubt" uitgelê. Die Meintjeskop-kamp is op 15 Desember 1902 gesluit.
Bruinhottentot
Die bruinhottentot (Pachymetopon grande) is 'n endemiese vis wat van Valsbaai tot by die Transkei aan die Suid-Afrikaanse kus voorkom. In Engels staan dit bekend as die Bronze bream.