cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Erni Arneson
Erni Arneson (12 September 1917 – 8 Desember 2006) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Mani (1947), Mens porten var lukket (1948), The Baroness from the Gas Station (1960), en After the Wedding (2006).
Vroeë moderne mens
thumb|230px|Die Skhul V-skedel van tussen 80 000 en 100 000 jaar oud uit [[Israel.]] Vroeë moderne mens of anatomies moderne mens is terme wat gebruik word om Homo sapiens (die enigste oorlewende Hominina-spesie) wat anatomies met huidige mense ooreenstem, te onderskei van argaïese mense. Dié onderskeid is veral nuttig vir tye en streke waar anatomies moderne en argaïese mense saam bestaan het, soos in die Paleolitikum van Europa. Van die oudste bekende oorblyfsels van Homo sapiens is dié wat ontdek is by Omo-Kibish I in Ethiopië van sowat 196 000 jaar gelede, Florisbad in Suid-Afrika van sowat 259 000 jaar gelede en Jebel Irhoud in Marokko van sowat 300 000 jaar gelede.
’n Kruisteling tussen argaïese en moderne mense het in beide Afrika en ná die uittog uit Afrika in Eurasië plaasgevind, tussen sowat 30 000 en 100 000 jaar gelede.
Naam en taksonomie
Die binomiale naam Homo sapiens is in 1758 deur Linnaeus begin gebruik in die 10de uitgawe van Systema Naturae. Die Latynse woord homō (genitief: hominis) beteken "mens" en sapiēns beteken "wys, verstandig".
Aanvanklik is geglo die spesie het sowat 300 000 tot 200 000 jaar gelede uit ’n voorouer binne die genus Homo ontstaan. Die probleem met die morfologiese klassifikasie "anatomies modern" was dat dit sekere bestaande bevolkings sou uitsluit. Om dié rede is ’n lyngebaseerde (kladistiese) definisie van H. sapiens voorgestel waarin H. sapiens by definisie sou verwys na die moderne menslike lyn ná die vertakking van die Neanderdaller-lyn. So ’n kladistiese definisie sou die ouderdom van H. sapiens verleng tot meer as 500 000 jaar.
Ramings vir die vertakking russen die H. sapiens-lyn en die gesamentlike Neanderdaller/Denisova-lyn wissel tussen 503 000 en 565 000 jaar gelede; tussen 550 000 en 765 000 jaar gelede; en (gabaseer op tempo's van tandevolusie) moontlik meer as 800 000 jaar gelede.
Bestaande menslike bevolkings is histories verdeel in subspesies, maar sedert omstreeks die 1980's word almal in net een spesie, H. sapiens, saamgevat en word subspesies heeltemal vermy.
Sommige bronne noem die Neanderdallers (H. neanderthalensis) ’n subspesie (H. sapiens neanderthalensis). Net so word H. rhodesiensis soms geklassifiseer as die subspesie H. sapiens rhodesiensis. Dié twee groepe word egter meer dikwels as aparte spesies binne die genus Homo hanteer.
Norman Davies
Akademiese loopbaan
Davies is as seun van Richard en Elizabeth Davies in Bolton, Lancashire gebore. Hy het sy akademiese opleiding tussen 1957 en 1958 in Grenoble, Frankryk en daarna onder A. J. P. Taylor aan die Magdalen-kollege te Oxford ontvang waar hy in 1962 die graad B.A. in Geskiedenis verwerf het. Vier jaar later het Davies die graad M.A. aan die Universiteit van Sussex ontvang en daarnaas ook in Perugia, Italië gestudeer. Hy was daarna van voorneme om akademiese opleiding vir die graad Ph.D. in die Sowjetunie te volg, maar nadat sy aansoek om 'n visum nie goedgekeur is nie, het hy sy studies aan die Jagielloniese Universiteit te Kraków, Pole voortgesit waar hy navorsing oor die Pools-Sowjet-Russiese Oorlog gedoen het. Aangesien hierdie oorlog in die destydse amptelike Poolse historiografie geïgnoreer is, was Davies genoodsaak om die titel van sy afhandeling na Die Britse buitelandse beleid teenoor Pole, 1919-20 te wysig. Nadat die graad Ph.D. in Kraków in 1968 aan Davies toegeken is, het die Engelse weergawe van die teks in 1972 onder die titel ''White Eagle, Red Star. The Polish-Soviet War 1919-20'' verskyn.
Vroeë moderne mens
Naam en taksonomie
Alle mense word beskou as deel van die subspesie H. sapiens sapiens, maar daar word oor die naam gedebatteer omdat ’n spesie gewoonlik nie ’n subspesiekategorie kry tensy daar bewyse van verskeie aparte subspesies is nie.
Norman Davies
Akademiese loopbaan
Vanaf 1971 het Davies Poolse geskiedenis by die Skool vir Slawiese en Oos-Europese Studies aan die Universiteit van Londen gedoseer waar hy in 1985 as professor aangewys is. Hy het hierdie pos tot en met sy aftreding in 1996 beklee. Hy was vervolgens tussen 1997 en 2006 'n Supernumerary Fellow by die Wolfson-kollege in Oxford. Tydens sy loopbaan het Davies in 'n verskeidenheid lande gedoseer, waaronder die Verenigde State, Kanada, Australië, Japan, die Volksrepubliek China, Pole en die meeste ander Europese lande.
Privaat lewe
Norman Davies is getroud met Maria Korzeniewicz, 'n Poolse dosent en boorling van Dąbrowa Tarnowska. Uit die huwelik is twee seuns gebore. Norman Davies woon tans in Oxford en Kraków. In Julie 2014 het Davies Poolse burgerskap aanvaar.
Gladiolus ceresianus
Gladiolus ceresianus is 'n meerjarige plant wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is endemies aan die Noord- en Wes-Kaap. Dit kom voor vanaf die Koue Bokkeveld en Bokkeveld-eskarp, suidwaarts tot by die Klein Roggeveld en Matjiesfontein. Die plant het 20% van sy habitat in die Koue Bokkeveld aan wingerde en boorde afgestaan maar word nie tans bedreig nie. Daar is ook 'n subpopulasie by die Holrivier digby Vredendal.
Vroeë moderne mens
Afskeiding van H. erectus
Die afskeiding van die H. sapiens-lyn van die argaïese mense wat van H. erectus afgeskei het, word geraam op sowat 500 000 jaar gelede. Die oudste vertakking onder moderne menslike bevolkings (soos die Khoisan se vertakking van ander bevolkings) was meer onlangs – tussen 350 000 en 260 000 jaar gelede volgens ’n studie in 2017, en die vroegste bekende fossiele van H. sapiens dateer van min of meer dieselfde tyd; dit sluit die Jebel Irhoud-oorblyfsels van Marokko (sowat 300 000 of 350 000 - 280 000 jaar gelede), die Florisbad-skedel van Suid-Afrika (sowat 259 000 jaar gelede) en die Omo-oorblyfsels van Ethiopië (sowat 195 000 jaar gelede) in.
’n Studie met mitochondriale DNS in 2019 stel ’n oorsprong van moderne mense in Botswana (en ’n Khoisan-vertakking) omtrent 200 000 jaar gelede voor. Ander geleerdes het dié voorstel egter gekritiseer. Onlangse geneties, fossiele en argeologiese bewyse dui op ’n oorsprong van H. sapiens sowat 100 000 jaar vroeër en in ’n groter streek van Afrika as wat in die studie voorgestel is.
In September 2019 het wetenskaplikes voorgestel dat die vroegste H. sapiens (en die laaste laaste gemeenskaplike menslike voorsaat van die modern mens) tussen sowat 350 000 en 260 000 jaar gelede ontwikkel het deur ’n vermenging van bevolkings in Oos-Afrika en Suid-Afrika.
Die tyd van die vertakking tussen die argaïese H. sapiens en die voorouers van die Neanderdallers en Denisovas, wat deur ’n genetiese bottelnek van laasgenoemde veroorsaak is, word geraam op 744 000 jaar gelede. Dit was gekombineer met herhaalde vroeë kruistelings en die Denisovas se vertakking van die Neanderdallers 300 generasies nadat hulle van H. sapiens vertak het, soos bepaal deur Rogers et al. (2017).
Sedert die 2000's het die beskikbaarheid van data van argeo- en bevolkingsgenetika gelei tot ’n meer gedetailleerde prentjie, wat tussen bogenoemde twee modelle val: Die onlangse Uit Afrika-verspreiding gee rekenskap van die grootste deel van die menslike stamboom, terwyl daar ook aansienlike kruisteling met argaïese mense was.
Sedert die 1970's word die Omo-oorblyfsels van sowat 195 000 jaar gelede dikwels beskou as die konvensionele afsnypunt vir die opkoms van "anatomies moderne mense". Sedert die 2000's het die ontdekking van ouer oorblyfsels met ooreenstemmende eienskappe en die ontdekking van voortgesette verbastering tussen "moderne" en "argaïese" bevolkings ná die tyd van die Omo-oorblyfsels ’n nuwe debat in vaktydskrifte laat ontstaan oor die ouderdom van H. sapiens. H. s. idaltu van 160 000 jaar gelede is in 2003 ’n uitgestorwe subspesie van H. sapiens genoem. H. neanderthalensis, wat sowat 40 000 jaar gelede uitgesterf het, is ook in ’n stadium beskou as ’n subspesie, H. s. neanderthalensis.
H. heidelbergensis van sowat 600 000 tot 300 000 jaar gelede is lank beskou as ’n waarskynlike kandidaat vir die laaste gemeenskaplike voorsaat van die Neanderdallers en moderne mense. Dit lyk egter of genetiese bewyse van die Sima de los Huesos-fossiele wat in 2016 gepubliseer is, daarop dui dat H. heidelbergensis ingesluit behoort te word in die Neanderdaller-lyn, as óf "voor-Neanderdaller" óf "vroeë Neanderdaller". Terselfdertyd is die tyd van die vertakking tussen die Neanderdallers en moderne lyne teruggeskuif na voor die opkoms van H. heidelbergensis, na byna 800 000 jaar gelede, min of meer die tyd toe H. antecessor verdwyn het.
Vroeë Homo sapiens
Die term middel-Paleolitikum is geskep om die tydperk te dek tussen die opkoms van H. sapiens (rofweg 300 000 jaar gelede) en die tyd wat volgens sommige dui op volle moderne gedragspatrone (rofweg 50 000 jaar gelede, toe die laat Paleolitikum begin het).
Baie vondste van vroeë mense, soos dié by Jebel Irhoud, Omo, Herto, Florisbad, Skhul, die Edelhertgrot en Peștera cu-oase, toon ’n mengsel van argaïese en moderne eienskappe. Skhul V het byvoorbeeld prominente oogkaste en ’n uitstaangesig. Die breinkas is egter taamlik rond en, anders as Neanderdallers se brein, soortgelyk aan dié van moderne mense. Dit is onseker of die rubuuste eienskappe van sommige van die vroeë moderne mense, soos Skhul V, gemengde afkoms of die behoud van ouer eienskappe weerspieël. Die "skraal" skelet van anatomies moderne mense is al verbind aan ’n verandering in gedrag.
Die voortgesette verbastering tussen moderne mense en ander bevolkings maak dit moeilik om die ouderdom van die mees onlangse moederlike en vaderlike gemeenskaplike voorsaat (die sogenaamde mitochondriale Eva en Y-chromosomale Adam) te raam. Ramings van die ouderdom van laasgenoemde is aansienlik teruggeskuif sedert die ontdekking van ’n antieke Y-chromosomale lyn in 2013, na moontlik verder as 300 000 jaar gelede. Daar is egter geen verslae oor Y-chromosomale of mitochondriale DNS wat van argaïese mense behoue gebly het (en die ouderdom van die mees onlangse vaderlike en moederlike gemeenskaplike voorsaat verder sou terugskuif as 500 000 gelede) nie.
Anatomiese moderniteit
Die term "anatomies moderne mense" (AMM) word algemeen gebruik om te onderskei tussen die moderne Homo sapiens en argaïese mense soos Neanderdallers en hominiene uit die middel- en vroeë Paleolitikum wat oorgangseienskappe gehad het van H. erectus. Hoewel Neanderdallers eers as H. s. neanderthalensis geklassifiseer is, word hulle nou algemeen as ’n aparte spesie, H. neanderthalensis, beskou. Die term H. sapiens verwys dus na die moderne mens, maar die saak is geensins finaal opgelos nie.
In hierdie nouer definisie van H. sapiens val die subspesie Homo sapiens idaltu, wat in 2003 ontdek is, ook onder die sambreel van "anatomies modern". Dit regverdig die term Homo sapiens sapiens vir die moderne mens. Die biologiese antropoloog Chris Stringer beskou idaltu egter nie as verskillend genoeg van die res van H. sapiens om sy eie subspesienaam te regverdig nie.
’n Verdere verdeling van AMM in die subtipes "vroeg" of "robuus" teenoor "naglasiaal" of "skraal" word sedertdien gerieflikheidshalwe gebruik. Die opkoms van die "skraal AMM" word beskou as ’n oorgangsproses na ’n kleiner en fyner beenstruktuur wat sowat 50 000 - 30 000 jaar gelede begin het.
Breinkas
thumb|240px|’n Vergelyking tussen die skedel van ’n moderne mens (links) en van ’n Neanderdaller (Clevelandse Natuurhistoriese Museum). Die kopbeen van moderne mense het nie ’n rif in die nek soos wat by Neanderdallers voorkom nie; dié het aansienlike nekspiere geanker. Moderne mense, selfs die vroeëres, het gewoonlik ’n groter voorbrein as argaïese mense, sodat die brein bo in plaas van agter die oë sit. Dit lei gewoonlik, maar nie altyd nie, tot ’n groter voorkop en kleiner oogbanke. Selfs moderne mense met groot oogbanke verskil van argaïese mense deurdat hulle ’n supraorbitale keep het wat ’n gleuf deur elke oogbank vorm. Dit verdeel die oogbank in ’n sentrale en twee distale dele. In huidige mense is net die sentrale deel dikwels oor, indien wel. Dit verskil van die oogbanke van argaïese mense wat uitgestaan het en onafgebroke was.
Moderne mense het gewoonlik ’n regop, selfs vertikale voorkop, terwyl hulle voorsate se voorkoppe sterk agtertoe oorgehel het. Volgens Desmond Morris speel die vertikale voorkop by mense ’n belangrike rol in kommunikasie deur middel van bewegings van die wenkbroue en die verkreukeling van die vel aan die voorkop.
Breingrootte by beide Neanderdallers en AMM is gemiddeld aansienlik groter as dié van H. erectus. By eersgenoemde twee stem die grootte ooreen, maar daar is aansienlike verskille tussen die groote van individuele breinoppervlakke, en die sigstelsel by Neanderdalles was groter.
Kake
Moderne mense se tande is kleiner en anders gevorm as dié van argaïese mense. Die gevolg is ’n kleiner tandstel meer agtertoe in die mond, wat die kakebeen meer laat uitstaan en lei tot ’n prominente ken. Die sentrale deel van die been wat die ken vorm, het ’n deel met ’n driehoekige vorm wat die punt van die ken vorm, iets wat nie by argaïese mense voorgekom het nie. Veral in huidige bevolkings vereis die gebruik van vuur en gereedskap minder spiere in die kakebene, en dit gee dit ’n skraler voorkoms. Moderne mense het ook kleiner, laer gesigte.
Moderne gedragspatrone
thumb|250px|Klipartefakte van die vroeë Homo sapiens by [[Blombosgrot (M3-fase, MIS 5) in die Suid-Kaap, Suid-Afrika (sowat 105 000 - 90 000 jaar oud).]] Moderne gedragspatrone, wat die ontwikkeling van taal, kuns en vroeë vorme van godsdiens insluit, het vermoedelik voor 40 000 jaar gelede ontstaan. Dit was die begin van die laat Paleolitikum (in ’n Afrika-verband ook bekend as die laat Steentydperk).
Daar is aansienlike debatte oor of die vroegste anatomies moderne mense soos onlangse of bestaande mense opgetree het. Moderne gedragspatrone beteken volle taalgebruik (wat die ontwikkeling van abstrakte gedagtes insluit), kunsuitdrukking, godsdienstige gedrag, toenemende samewerking en die vorming van vroeë nedersettings, asook die vervaardiging van geartikuleerde gereedskap van klip, been of horings. Die term "laat Paleolitikum" dek die tydperk sedert die vinnige verspreiding van moderne mense deur Eurasië, wat saamval met die eerste verskyning van Paleolitiese kuns soos grottekeninge en die ontwikkeling van tegnologiese innovasies soos die spieswerper. Dit het tussen sowat 50 000 en 40 000 jaar gelede begin en stem ook ooreen met die tyd dat argaïese mense soos die Neanderdallers hulle verskyning gemaak het.
thumb|links|200px|Tweekantige silkreetpunt van die vroeë Homo sapiens, van die M1-fase (71 000 v.C.) uit Blombosgrot. Sommige geleerdes gebruik die term "moderne gedragspatrone" al vir die H. sapiens van omstreeks 200 000 jaar gelede, terwyl ander dit gebruik vir die vinnige ontwikkelings wat sowat 50 000 jaar gelede begin het. Daar is al voorgestel dat die ontwikkeling van moderne gedragspatrone ’n geleidelike proses was.
Voorbeelde van moderne gedrag
thumb|Na bewering die oudste tekening deur ’n mens. Dit is in Blombosgrot ontdek en is na raming sowat 73 000 jaar oud. Terwyl die meeste duidelike bewyse van moderne gedragspatrone wat sedert die laat 19de eeu ontdek is uit Europa kom, soos Venusbeeldjies, toon onlangser argeologiese navorsing dat alle noodsaaklike elemente van die materiële kultuur van die San-jagter-versamelaars van Suider-Afrika reeds minstens 40 000 jaar gelede teenwoordig was, insluitende stokke om mee te grawe soortgelyk aan dié wat vandag gebruik word, krale van volstruiseierdoppe, spiespunte van been en die gebruik van gif. Daar is ook al voorgestel dat drukafskilfering vir die maak van klipgereedskap die beste verduideliking is vir die morfologie van litiese (klip-)artefakte wat ontdek is op vlakke van Blombosgrot in Suid-Afrika uit die middel-Steentydperk van sowat 75 000 jaar gelede. Die tegniek is gebruik in die laaste fase van die vervaardiging van tweekantige punte uit hittebehandelde silkreet. Daar is voorheen geglo beide drukafskilfering en die hittebehandeling van materiale het eers later in die voorgeskiedenis voorgekom, en albei toon ’n sofistikasie in die gebruik van natuurlike materiale. Nog navorsingsverslae oor grotte aan die Suider-Afrikaanse kus dui daarop dat "die debat oor wanneer kulturele en kognitiewe eienskappe kenmerkend van moderne mense hulle verskyning gemaak het", binnekort kan eindig, want "gevorderde tegnologieë met uitgebreide vervaardigingskettings" wat "dikwels hoëtroutransmissie en dus taal vereis", is ontdek op die Suid-Afrikaanse Pinnacle Point-terrein 5-6 naby Mosselbaai. Dit dateer van sowat 71 000 jaar gelede. Die navorsers stel voor dat hulle navorsing wys:
Mikrolitiese tegnologie het vroeg, teen 71 000 jaar gelede, in Suid-Afrika begin, oor ’n lang tyd (sowat 11 000 jaar) ontwikkel en is gewoonlik gebruik saam met ingewikkelde hittebehandeling. Gevorderde tegnologieë in Afrika het vroeg voorgekom en lank geduur; die min uitgrawingsterreine in Afrika is die beste verduideliking vir enige waargenome 'flikker'-patroon.
Daar is ook ’n verskeidenheid ander bewyse van abstrakte gedagtes en ander "moderne" gedrag in Afrika ontdek, veral in Suid-, Noord- en Oos-Afrika. Dit dateer van meer as 50 000 jaar gelede (en sommige van voor 100 000 jaar gelede). Blombosgrot in Suid-Afrika is byvoorbeeld beroemd vir reghoekige stukke oker met geometriese ontwerpe daarop gegraveer. Die ouderdom van die terrein is met verskillende metodes bepaal as sowat 77 000 en tussen 100 000 en 75 000 jaar oud. Houers van volstruiseierdoppe met geometriese ontwerpe daarop gegraveer wat van 60 000 jaar gelede dateer, is by Diepkloof, Suid-Afrika, ontdek.
thumb|200px|Skulpkrale van sowat 75 000 jaar oud wat in Blombosgrot ontdek is. thumb|300px|Klipwerktuie van vroeë mense wat in Blombosgrot ontdek is. Krale en ander persoonlike versierings is in Marokko ontdek en kan tot 130 000 jaar oud wees; by die Cave of Hearths in Suid-Afrika is ook krale ontdek wat aansienlik ouer as 50 000 jaar is en skulpkrale van sowat 75 000 jaar oud is in Blombosgrot gevind. Gespesialiseerde projektielwapens uit die middel-Steentydperk is ook op verskeie terreine in Afrika ontdek, insluitende pylpunte van been en klip op Suid-Afrikaanse terreine soos Sibudugrot in KwaZulu-Natal (en op laasgenoemde terrein ’n vroeë beennaald). Dit dateer van sowat 72 000 - 60 000 jaar gelede, en sommige kon in gif gedoop gewees het. Ook harpoene van been wat sowat 90 000 jaar oud is, is in Sentraal-Afrika ontdek. Daar is bewyse van die stelselmatige hittebehandeling van silkreetklip om dit makliker te laat versplinter om gereedskap te maak; dit het sowat 164 000 jaar gelede by Pinnacle Point in Suid-Afrika begin en teen sowat 72 000 jaar gelede daar algemeen geraak vir die maak van mikrolitiese gereedskap.
In 2008 is ’n werkwinkel vir okerprosessering in Blombosgrot ontdek, waarskynlik vir die vervaardiging van verf. Dit dateer van sowat 100 000 jaar gelede. Ontledings het getoon ’n vloeibare, pigmentryke mengsel is vervaardig en in twee perlemoenskulpe gebêre. Oker, been, houtskool, maalklippe en kliphamers het ook deel van die gereedskap uitgemaak. Bewyse wat aandui hoe ingewikkeld die taak was, sluit in van die verkryging en meng van rou materiale uit verskeie bronne (wat daarop dui hulle het ’n patroon gehad en onthou vir die proses wat hulle sou volg), die moontlike gebruik van pirotegnologie om vet uit bene te onttrek, ’n moontlike resep om die mengsel te maak en die gebruik van skulphouers om dit te meng en vir latere gebruik te bêre.
Moderne gedrag, soos die maak van skulpkrale, beengereedskap en pyle, asook die gebruik van okerpigment, is van die bewyse wat ontdek is op ’n Keniaanse terrein uit 78 000 tot 67 000 jaar gelede. Getuienis van vroeë projektielwapens met klippunte (’n soort gereedskap wat met Homo sapiens verbind word), is in 2013 in Ethiopië ontdek en is sowat 279 000 jaar oud.
Strategieë vir oorlewing wat verder as grootwildjagtogte en ’n verskeidenheid gereedskap strek, word ook beskou as tekens van moderne gedragspatrone. ’n Paar Suid-Afrikaanse terreine toon ’n vroeë afhanklikheid van waterbronne, van vis tot skulpvis. Pinnacle Point bewys veral seebronne is al sowat 120 000 jaar gelede hier gebruik, dalk in reaksie op die droër toestande in die binneland. By Blombosgrot en Terrein 440 in Soedan is ook bewyse van hengel ontdek, en by eersgenoemde visskelette wat dui op die vang van lewende visse, ’n duidelik moderne menslike eienskap.
In 2019 is nog bewyse van komplekse projektielwapens uit die Afrika van die middel-Steentydperk by Aduma in Ethiopië ontdek. Dit bestaan uit punte van sowat 100 000 tot 80 000 jaar gelede wat moontlik deel was van pyle wat met spieswerpers geskiet is.
Tempo van vooruitgang
Dit lyk of Homo sapiens se tegnologiese en kulturele vooruitgang baie vinniger in onlangse millenniums is as in die spesie se vroegste dae. Die tempo van vooruitgang kon wel toegeneem het danksy veel groter bevolkings (soveel meer mense wat aan innovasies kan dink), beter kommunikasie, die deel van idees en die verbetering van dinkmetodes. Dit kan egter ook wees dat die tempo van vooruitgang altyd vinniger lyk vir mense in die tyd waarin hulle lewe, omdat bewyse van vorige vooruitgang min is.
Tove Arni
Tove Arni (gebore 1 Maart 1919) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Flådens blå matroser (1937), Der var engang en Vicevært (1937), I dag begynder livet (1939), en ''Frk. Vildkat'' (1942).
Arc de Triomphe
Die Arc de Triomphe (Frans: [aʁk də tʁijɔ̃f də letwal], letterlik: triomfboog of boog van oorwinning) is 'n monument in Parys, Frankryk. Die monument staan in die middel van die Place Charles de Gaulle, 'n plein met druk verkeer aan die westelike punt van die Avenue des Champs-Élysées, waar twaalf paaie bymekaarkom.
Die triomfboog is deur Jean-François Chalgrin ontwerp en het ongeveer 300 trappe wat na die bokant lei. Dit is 50 meter hoog, 45 meter breed en 22 meter diep. Langs die kante is vier groot beelde en ses reliëfs. Onder die boog is die Graf van die Onbekende Soldaat. Die name van die Franse generaals en veldslae is op die mure gegraveer.
Bouwerk aan die monument het in 1806 begin. Dit is ter nagedagtenis aan Napoleon Bonaparte se oorwinnings by Austerlitz opgerig. Die struktuur is in ongeveer 1836, onder koning Lodewyk Filips I van Frankryk voltooi. Naas die Triomfboog in Pjongjang in Noord-Korea is dit die grootste van sy soort ter wêreld en die bekendste.
.ye
Eksterne skakels
Toppdomän
Diana Serra Cary
Diana Serra Cary (gebore 29 Oktober 1918) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Captain January (1924), Helen's Babies (1924), en April Fool (1926).
Cyamon aruense
Cyamon aruense is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cyamon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1912 deur Hentschel.
Chris Ashton
Chris Ashton (gebore 29 Maart 1987 in Wigan, Greater Manchester) is 'n Engelse rugbyspeler wat in beide rugbyliga- en rugbyunie-wedstryde vir Engeland uitdraf. Ashton is 'n vleuel vir Northampton Saints in die Aviva Premiership en het voor dit as heelagter vir die Wigan Warriors gespeel.
Hy het ses drieë tydens die Rugbywêreldbeker 2011 gedruk.
Roz Ryan
Roz Ryan (gebore 7 Julie 1951) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Hercules (1997) en The Invention of Lying (2009), en in die televisiereekse JAG (1995) en Hercules (1998).
Princeton, Illinois
Princeton is 'n nedersetting in die deelstaat Illinois en die administratiewe setel van Bureau County. Princeton is ongeveer 155 km suidwes van Chicago geleë.
Princeton, 'n belangrike sentrum vir landbou, is in 1831 gestig toe setlaargesinne uit Nieu-Engeland op soek na goeie landbougrond hulle hier gevestig het. Later het gesinne uit die Mid-Atlantiese deelstate by hulle aangesluit. Nog voor die Amerikaanse Burgeroorlog het inwoners die spoorwegonderneming Burlington Railway genader om 'n spoorweg sowat een myl buite hul nedersetting te bou - as waarborg vir verdere groei. Die gemeenskap het vervolgens begin om die nedersetting uit te brei en sy hoofstraat tot die spoorweg verleng.
Trui
'n Trui is 'n gebreide kledingstuk, wat tradisioneel van wol of katoen gemaak word. Dit het moue en word oor die kop aangetrek, omdat dit nie oop is aan die voorkant nie, in teenstelling met 'n sweetpaktop of 'n cardigan. Dit is gewoonlik noupassend en masjiengebrei in teenstelling met 'n "Guernsey" wat meer dikwels handgebrei is met dikker gare.
Geskiedenis
Jersey, in die Kanaaleilande, was bekend vir sy breihandel in die Middeleeue, en as gevolg van dié oorspronklike roem, is die naam jersey/trui nog steeds van toepassing op verskeie vorms van gebreide materiaal, hetsy rond of plat. Die tradisionele trui, en tradisionele Guernsey, was donkerblou gekleur, met behulp van 'n kleurstof wat nie benodig het dat die wol van sy natuurlike olie gestroop word nie, dus was hierdie truie verbasend waterdig. Die wol wat vir die maak van Guernseys gebruik word, word dikwels deur olie getrek om dit dubbeld waterbestand te maak.
Sporttruie
Alternatiewelik, is 'n trui wat tydens sportdeelname gedra word, eintlik 'n soort hemp wat deur elke lid van 'n span gedra word. Dit vertoon tipies die atleet se naam en spannommer, sowel as die logo van die span of die korporatiewe borg. Fietsrytruie van 'n spesifieke kleur verteenwoordig 'n sekere status in die wedren, soos die geel trui van die voorloper in die Tour de France, of die reënboogtrui van die wêreldkampioen. Fietsryers se truie word gewoonlik van sintetiese materiaal ('n mikrovesel) gemaak, wat help om sweet van die vel af weg te trek en dit sodoende te laat verdamp. Die belangrikste kledingstuk van 'n yshokkie-uniform is tradisioneel bekend as 'n "sweater", en staan deesdae bekend as 'n hokkietrui. Hierdie kledingstukke, saam met basketbaltruie wat gewoonlik mouloos is, en bofbaltruie wat gewoonlik toeknoop, word toenemend gebruik as mode-bykomstighede.
In sommige sportsoorte soos hokkie, bofbal, basketbal, en Amerikaanse voetbal, kan 'n speler se trui "afgetree" word. Indien 'n trui aftree, word daardie speler se trui gewoonlik uitgestal waar die span ter ere van die speler se prestasie speel. Wanneer 'n sekere trui afgetree het, is die nommer op die speler se trui gewoonlik nie weer beskikbaar vir toekomstige spelers nie.
Lotte Arnsbjerg
Lotte Arnsbjerg (gebore 11 Maart 1965) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Operation Cobra (1995) en in die televisiereeks Strisser på Samsø (1997).
Zak van Niekerk
Izak Jacobus Marthinus van Niekerk (12 Julie 1978 — 30 Maart 2012) was 'n Afrikaanse sanger en musikant wat ligte vermaakliedjies gesing en die mondfluitjie bespeel het. Hy was bekend vir treffers soos Lekkerkry, Ramkat, Lekker in Suid-Afrika, Jantjie de Wet en Borrels In My Bier.
Biografie
Van Niekerk is op 12 Julie 1978 op Springbok in die Noord-Kaap gebore, waar hy ook sy skoolloopbaan voltooi. In sy hoërskool-jare het hy reeds sy eie orkes bedryf.
Tydens sy matriek-jaar is hy vir die Kanaries, die SANW se kerkkoor en konsertgroep, gekeur. Aan die einde van sy eerste jaar word die afdeling egter gesluit, en gaan studeer hy 'n jaar in die Kaap waar hy in dieselfde jaar 'n platekontrak losslaan.
Sy debuutalbum word op 14 Januarie 1999 vrygestel, toe hy nog net 19 jaar oud was. In 2000 bring hy sy tweede album uit. Daarna toer hy vir ongeveer 3 jaar deur die land en tree in verskeie plekke vir 'n inkomste op.
In 2003 teken hy 'n kontrak met Leo-musiek. Sy album Lekkerkry word uitgereik (wat Goue status bereik het) en daarna volg verskeie ander albums, soos Byt my en Oe Na Na.
Monterey County
Die bevolking het in 2010 415 057 beloop. Salinas is die grootste nedersetting in Monterey County en dien ook as die administratiewe setel. Die bevolking is veral langs die noordelike kuslyn en in die Salinas-vallei gekonsentreer wat die suidkus en die binnelandse berggebiede byna onbewoon laat.
Zak van Niekerk
Biografie
Hy het sy eerste DVD, Zak maak Twak (Live) by Maders in 2006 opgeneem en sy tweede, Gatskop in die Baai by Danskraal in Port Elizabeth in 2007.
Monterey County
Tydens die Spaanse en Mexikaanse bewind het die stad Monterey as hoofstad van Kalifornië gefungeer. Monterey County is vandag oor die wêreld bekend vir die natuurskoon van sy kuslyn, waaronder Big Sur, die State Route 1 en die 17 Mile Drive op die Monterey-skiereiland.
Vervoer
Openbare vervoer in Monterey County is onder beheer van Monterey-Salinas Transit wat met sy vloot van 128 busse 61 roetes in die distrik bedryf. Passasierspoordienste word deur Amtrak op Salinas se treinstasie verskaf. Vanuit die streekslughawe in Monterey (Monterey Regional Airport) onderneem lugrederye regstreekse vlugte na Dallas, Denver, Las Vegas, Los Angeles, Phoenix, San Diego en San Francisco.
Mimiek
Die HAT definieer mimiek as die kuns om met gebare in plaas van woorde abstrakte dinge of mense na te boots, dikwels om mense te laat lag. Die WAT beskryf mimiek as die kuns om 'n karakter, gebeure, emosies of denkbeelde met behulp van gebare en gesigsuitdrukkings uit te beeld. Iemand wat mimiek beoefen, is ŉ mimikus.
Tydens mimiek maak mens slegs van gebare en gesigsuitdrukkings gebruik, geen geluide en voorwerpe mag gebruik word nie. So kan ŉ mimikus byvoorbeeld deur middel van gebare ŉ kas reg pak, inkopies doen, tande borsel, ŉ vuur blus of ŉ kar bestuur.
Mimiek vorm deel van fisieke teater, wat per definisie min rekwisiete en heelwat verbeelding verg.
Geskiedenis
Die vroegste mimiekvertonings is in Antieke Griekeland opgevoer. Die naam is afkomstig van ’n gemaskerde danser genaamd Pantomimus, hoewel sy optredes nie noodwendig stil was nie. In die Middeleeuse Europa het mimiek geleidelik ontwikkel, totdat Jean-Gaspard Deburau die talle kenmerke wat in moderne tye aan mimiek gekoppel word, soos die geluidlose wit gesig, in die vroeë negentiende eeuse Parys as mimiekkuns gevestig het.
Die eerste opgetekende mimiekkunstenaar was Telestēs in die toneelstuk Seven Against Thebes deur Aeschylus. Tragiese mimiek is deur Puladēs van Kilikia ontwikkel, terwyl komiese mimiek deur Bathullos van Alexandria ontwikkel is.
Mimiek (Mimius) was van die vroegste tye af ŉ afdeling van Romeinse teater en was veral in die tweede en eerste eeu vC in die kollig, namate Publius Syrus en Decimus Laberius dit tegnies uitgebou het. In die Ryk het mimiek gefloreer, hoewel verskillende keisers verskillend daaroor gevoel het. Trajanus het mimiekkunstenaars verban, terwyl Caligul a weer baie van hulle gehou het. Markus Aurelius het hulle tot priesters van Apollo verhef en Nero het self mimiekkuns beoefen.
Mimiek is van ander dramas onderskei danksy die afwesigheid van maskers en die teenwoordigheid van vrouekunstenaars, saam met mans.
In film
Voor die werk van Étienne Decroux was daar geen belangrike verhandeling oor die kuns van mimiek nie en dus is enige interpretasie van mimiek wat voor die twintigste eeu uitgevoer is grotendeels veronderstelling, gegrond op die interpretasie van diverse bronne. Die twintigste eeu het egter ook 'n nuwe medium in gebruik gebring: die rolprent.
Die beperkinge van vroeë rolprenttegnologie het veroorsaak dat stories met minimale dialoog vertel moes word. Dit het dikwels 'n hoogs gestileerde vorm van fisiese toneelspel geverg, wat hoofsaaklik van die verhoog afkomstig is. Mimiek het dus 'n belangrike rol gespeel in films voor die aanvang van films met klank of spraak.
Die bekende Franse komediant, skrywer en regisseur Jacques Tati het sy aanvanklike gewildheid as 'n mimikus behaal. Sy latere rolprente het ook slegs minimale dialoog bevat en het eerder van baie subtiele en kundige choreografie gebruik gemaak. Tati, soos Chaplin voor hom, sou die bewegings van elke karakter in sy rolprente deur mimiek demonstreer en sy akteurs versoek om hom na te boots.
Op die verhoog en die straat
Mimiek is op die verhoog uitgevoer, met Marcel Marceau en sy karakter "Bip" as die bekendste kunstenars. Mimiek is ook 'n gewilde kunsvorm in straatteater. Tradisioneel behels hierdie soort vertonings dat die akteur/aktrise strak swart en wit klere dra met witgeverfde gesigte. Maar kontemporêre mimikuste tree dikwels sonder wit gesigte op. Eweneens was mimikuste tradisioneel heeltemal stil, terwyl kontemporêre mimikuste soms stemklanke (nie woorde nie) gebruik wanneer hulle optree. Mimiekopvoerings is dikwels komies, maar soms ook baie ernstig.
In die literatuur
Kanadese skrywer Michael Jacot se eerste roman, The Last Butterfly, vertel die verhaal van 'n mimiekunstenaar in Nazi-besette Europa wat deur sy onderdrukkers gedwing word om vir 'n span van die Rooi Kruis-waarnemers op te voer. Nobelpryswenner Heinrich Böll se The Clown hou verband met die ondergang van 'n mimiekunstenaar, Hans Schneir, wat in armoede en dronkenskap verval het nadat hy deur sy geliefde verlaat is. Jacob Appel se Pushcart-kortlysverhaal, "Coulrophobia", toon die tragedie van 'n verhuurder wie se huwelik stadig in duie stort nadat hy 'n ekstra woonstel aan 'n opdringerige mimiekkunstenaar verhuur het.
Mimiek in Suid-Afrika
John Jacobs is Suid-Afrika se mimiekmeester wat sy lyf as kommunikasiemiddel gebruik.
“Mimiekkuns praat met jou siel. Dit is argitektuur van die lyf, dit is netjies, presies en iets besonders,” vertel hy in ŉ onderhoud met die Laevelder.
Mimiekkunstenaars word gewoonlik stereotipies geassosieer met witgeverfde gesigte wat uit ŉ denkbeeldige boks probeer klim. Dit is ŉ wanvoorstelling, sê Jacobs, omdat mimiekkuns eintlik kommunikasie is wat deur middel van die liggaam met die siel praat en nie oor fisiese voorkoms gaan nie.
Bronne
https://www.netwerk24.com/ZA/Krit/Nuus/hansworse-is-nie-net-vir-kinders-nie-20180403 (soos op 26 Mei 2019 besigtig)
https://lowvelder.co.za/218519/mimiek-spesiaal-vir-die-siel/ (soos op 26 Mei 2019 besigtig)
Langstertkoekoek
Die Langstertkoekoek (Cercococcyx montanus) is 'n koekoek spesie in die Cuculidae familie. Dit is heelwat kleiner as die Afrikaanse of Europese koekoek maar het 'n besondere lang dun stert.
Dit kom voor in Burundi, Demokratiese Republiek van die Kongo, Kenia, Malawi, Mosambiek, Rwanda, Tanzania, Uganda, Zambia, and Zimbabwe.
Die voël is 'n broeiparasiet maar die gashere is onbekend.
Poeierbaskatjiepiering
Die poeierbaskatjiepiering (Gardenia ternifolia) is 'n meerstammige struik of klein boompie wat voorkom in die noordooste van Limpopo tot ver noord in Afrika. Buite Suid-Afrika is die plant inheems in Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Gaboen, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Republiek die Kongo, Rwanda, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.
Die boom groei in ruigtes, bosveld, oewerbos of droë woud. Die bas is glad en poeierig en kan afvryf. Dit skilfer ook af, in ronderige stukkies. Die spesie het drie subspesies:
Cyamon catalina
Cyamon catalina is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cyamon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1986 deur Sim & Bakus.
Pous Innocentius VII
Biografie
Pous Innocentius VII is gebore as Cosimo de’ Migliorati in 1336 in Sulmona, Italië. Hy onderskei homself as regsgeleerde in sowel siviele as kerkreg. Hy doseer regte aan die universiteite van Perugia en Padua. Sy leermeester Giovanni da Legnano stuur hom na Rome waar Pous Urbanus VI hom in die kurie aanstel. Die pous stuur hom vir tien jaar na Engeland as pouslike belastinggaarder. In 1386 maak die pous hom biskop van Bologna en op 5 Desember 1387 aartsbiskop van Ravenna. Op 18 Desember 1389 maak Pous Bonifatius IX hom kardinaal-priester van Santa Croce in Gerusalemme en in 1396 word hy Camerlengo (kamerheer) van die Rooms-Katolieke Kerk. Op 17 Oktober 1404 volg hy Pous Bonifatius IX op en word gekroon op 11 November 1404. Hy regeer tot sy dood op 6 November 1406 en word opgevolg deur Pous Gregorius XII. Die naam ‘Innocentius ’ beteken 'onskuldige'.
Pontifikaat
Toe Pous Bonifatius IX sterf, was 'n delegasie van Teenpous Benedictus XIII in Rome aanwesig. Die kardinale van Rome vra die delegasie of Benedictus sou aftree as hulle nie 'n nuwe pous in Rome kies nie om sodoende die Westerse Skisma te beëindig. Toe die afvaardiging hulle meedeel dat Benedictus nooit sou aftree nie (hy het ook nie), het hulle self 'n nuwe pous verkies. Hulle het egter eers 'n eed gesweer waarin elkeen beloof het dat indien hy verkies word, hy alles sal doen om die Skisma te beëindig al moes dit abdikasie wees.
Weiße Rose
Die Weiße Rose, Afrikaans: Wit Roos, was 'n Duitse versetgroep tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die groep doen 'n oproep vir nie-gewelddadige verset teen die Nazi-regime. Die groep het bestaan uit vyf studente: Willi Graf, Christoph Probst, Alexander Schmorell, Hans Scholl en Sophie Scholl en verskeie professore, waaronder Kurt Huber en Carl Muth van die Universiteit van München, wat tussen Junie 1942 en Februarie 1943, ses anti-oorlogspamflette gedruk en versprei het in groot Duitse en Oostenrykse stede, van Hamburg en Berlyn tot Innsbruck en Wene. Die groep is geïnspireer deur die Katolieke, Ortodokse en Protestantse vorms van die Christendom, asook deur idees van vryheid en pasifisme.
Pous Innocentius VII
Pontifikaat
Pous Innocentius VII is eenparig verkies deur agt kardinale op 17 Oktober 1404. Daar was ’n opstand deur die Ghibellynse party toe die nuus bekend geword het, maar die is gou onderdruk deur koning Ladislaus van Napels. Vir sy dienste aan die pous het die koning die pous laat belowe om nie 'n ooreenkoms met Teenpous Benedictus te sluit wat Ladislaus se regte in Napels, wat betwis is deur Karel II van Anjou, sou benadeel. Dit het die pous gepas omdat hy nie van plan was om enige ooreenkoms met die teenpous in Avignon aan te gaan nie.
Innocentius het 'n groot fout gemaak toe hy sy onwaardige nefie Ludovico Migliorati, 'n huursoldaat, as kardinaal benoem het. Op 6 Augustus 1405 het Ludovico elf lede van die Romeinse adel, wat van 'n vergadering met die pous teruggekeer het, vermoor in sy eie huis en hulle liggame deur die vensters van die Santo Spirito hospitaal op die straat gegooi. Dit het 'n opstand veroorsaak en die pous en sy gevolg het na Viterbo gevlug. Tydens die vlug het Ludovico ook nog probeer om die vee van die stad te steel. Die inwoners het die pouslike gevolg aangeval en dertig mense gedood. Onder die slagoffers was die ab van Perugia wat voor die pous se oë doodgemaak is.
Weiße Rose
Geskiedenis
As kinders was Hans en Sophie Scholl aanvanklik entoesiastiese lede van Nazi-jeugbewegings, maar hulle het teleurgesteld geraak deur gewelddadige en rassistiese voorvalle. In 1939 het die Gestapo die twee in hegtenis weens die vermoede dat hulle deel was van 'n onwettige jeugorganisasie. Alle jeugorganisasies, behalwe die Hitler-jeug, is deur die Nazi's onwettig verklaar.
Pous Innocentius VII
Pontifikaat
Koning Ladislaus moes die pous weer beskerm en in Januarie 1406 is die opstand onderdruk en die pous kon op 13 Maart 1406 na Rome terugkeer. Die pous beloon die koning deur hom markies en graaf van Fermo te maak. Ladislaus was egter nie tevrede met die beloning van die pous nie en wou sy mag oor die pouslike staat uitbrei. Sy troepe wat die Engeleburg (Castell’ di Sant’ Angelo) beset het, het herhaalde strooptogte in Rome uitgevoer. Die pous het Ladislaus geëkskommunikeer, waarop die koning sy troepe teruggetrek het.
Die pous het 'n ander nefie van hom, Giovanni Migliorati aangestel as sy opvolger as aartsbiskop van Ravenna.
Weiße Rose
Ses pamflette
Die eerste vier pamflette is versprei tussen Junie en Julie 1942. Die toon van die tekste was intellektueel met aanhalings van klassieke skrywers soos Novalis, Schiller, Goethe, Aristoteles en Laozi. Lesers word versoek om die pamflette te kopieër en te versprei.
Pous Innocentius VII
Pontifikaat
Kort na die verkiesing het Innocentius begin om 'n konsilie te belê. Hy het egter die opstande in Rome gebruik as voorwendsel om die konsilie te vertraag. Koning Karel VI van Frankryk, teoloë van die Universiteit van Parys, Rupert III koning van Duitsland het daarop aangedring as 'n metode om die Skisma te beëindig. Pierre d’Ailly en Jean Gerson het 'n teorie onderskryf waarin die pous ondergeskik sou wees aan 'n konsilie. Innocentius het verklaar dat hy nie die veiligheid van Benedictus kon waarborg nie en laasgenoemde was maar te bly om dit as voorwendsel te gebruik om nie na Rome te gaan nie.
Die pous is onverwags dood op 6 November 1406 en hoewel daar gerugte was van vergiftiging, is nooit enige bewys daarvoor gevind nie.
Weiße Rose
Ses pamflette
Die beweging het steun in Hamburg gewerf waar 'n onafhanklike tak van die Weiße Rose gestig is. Gedurende die somer van 1942 het die groep tot stilstand gekom toe drie lede opgeroep is om aan die Oosfront te veg. Hulle het egter in Oktober 1942 teruggekeer, vasbeslote om die Weiße Rose tot 'n permanente versetgroep te omvorm. 'n Vergaderings met 'n verteenwoordiger van die aktiewe versetbeweging Die Rote Kapelle, (die rooi orkes), is gehou met die oog op nouer samewerking met die aktiewe verset.
Pous Innocentius VII
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Gladiolus chelamontanus
Gladiolus chelamontanus is 'n meerjarige plant wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is endemies aan Angola.
Kathleen Case
Kathleen Case (31 Julie 1933 – Julie 1979) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Last of the Pony Riders (1953), Human Desire (1954), en Running Wild (1955), en in die televisiereeks Highway Patrol (1955).
Weiße Rose
Ses pamflette
In Januarie 1943 is die vyfde pamflet van die Weiße Rose versprei, met die tema dat Hitler nie meer die oorlog kon wen nie, maar net kon verleng. In die toekomstige Duitsland moet Pruisiese militarisme nooit weer toegelaat word om aan bewind te kom nie. Daarom moes Duitsland 'n federasie word. Na die oorlog het Wes-Duitsland 'n federasie van die verskillende state geword. Europa moes ook federaal gebou word. Die idee was 'n voorloper van die idee van die EU. Die vryheid van spraak, geloof en beskerming van die individu sou die fondamente van 'n vrye Europa word.
Paroniem
Paronieme is woorde wat dieselfde stam het, maar in vorm en betekenis verskil.
Voorbeelde
Voorbeelde van paronieme:
Weiße Rose
Ses pamflette
Vroeg in Februarie het die groep die slagspreuke teen die Nazi's op die universiteitsmure aangebring. Op 18 Februarie 1943, kort na die nederlaag van die Duitse troepe in Stalingrad, versprei Hans en Sophie Scholl die sesde en laaste pamflet van die Weiße Rose in die gebou van die Universiteit van München. "Dankie, Führer" vir die sinnelose dood van 330 000 Duitse mans in die slag van Stalingrad. Aanhaling:
"Die dag van die afrekening het aangebreek, die afrekening van die Duitse jeug met die vieslikste tirannie wat ons volk nog ooit beleef het. In die naam van die hele Duitse volk eis ons van die staat van Adolf Hitler ons persoonlike vryheid terug, die meeste kosbare besitting van al die Duitsers, omdat hy ons op die jammerlikste manier bedrieg het."
Verhoor en teregstelling
Hans en Sophie is op 24 Februarie in die Perlach-begraafplaas suid van München begrawe. Graffiti met die slagspreuk "Und ihr Geist lebt trotzdem weiter!" (En hul gees leef voort!) het op die mure van die dorp verskyn.
Verspreiding van boodskap deur die RAF
Die sesde pamflet is deur Helmuth von Moltke via Skandinawië na Engeland gesmokkel en in 1,5 miljoen eksemplare deur die RAF oor Duitsland versprei onder die titel Ein deutsches Flugblatt - Manifest der Münchner Studenten.
Die oorsprong van die naam Weiße Rose hou verband met die simboliek van die wit roos. Die wit roos staan vir suiwerheid, netheid, onskuld, ens.
Huldeblyk
Die hoofplein voor die hoofgebou van die Universiteit van München dra die naam Geschwister-Scholl-Platz, ter ere van die protesbeweging. Die ander kant van die plein is vernoem na Kurt Huber, wat die Weiße Rose geïnspireer het, en word Professor-Huber-Platz genoem.
Sophie Scholl ontvang haar eie gedenkplaat in die Franz-Joseph-Strasse in München.
Op 5 Februarie 2012 word Alexander Schmorell as 'n nuwe martelaar gekanoniseer deur die Russies-Ortodokse Kerk buite Rusland.
Boek
Inge Scholl, Hans en Sophie se suster, het later die verhaal van haar broer en suster in die boek Die weiße Rose weergegee.
Filmverwerkings
Verskeie films is gemaak oor die onderwerp van beweging:
Laasgenoemde film is grotendeels gebaseer op die transkripsies van die ondervragings en verhoor, voorheen in die argiewe van die DDR. Die regisseur en hoofaktrise Julia Jentsch is op die Berlynse filmfees met 'n Silwer Beer bekroon.
X-straaldubbelster
’n X-straaldubbelster is ’n soort dubbelster wat baie X-strale uitstuur. Een van die komponente van die dubbelsterstelsel is ’n kompakte voorwerp soos ’n witdwerg, neutronster of swartkolk. Die ander ster word die begeleidende ster genoem.
Die twee voorwerpe word deur middel van swaartekrag verbind en draai om hul massamiddelpunt. Die begeleidende ster kan materie oordra aan die kompakte voorwerp en dié materie stel energie vry in die vorm van X-strale.
Swaar X-straaldubbelster
’n Swaar X-straaldubbelster is ’n stelsel waar die begeleidende ster ’n massa van meer as 10 sonmassas het, gewoonlik ’n ster van spektraaltipe O of B of ’n blousuperreus. Die massaoordrag vind hoofsaaklik plaas deur middel van windakkresie. Die begeleidende ster verloor massa in die vorm van ’n sterrewind wat deur die swaartekrag van die kompakte voorwerp aangetrek word. Die X-strale word vrygestel wanneer ’n deel van die sterrewind op die oppervlak van die kompakte voorwerp val.
In ’n tipiese swaar X-straaldubbelster stuur die massiewe ster die meeste optiese lig uit, terwyl die kompakte voorwerp die grootste X-straalbron is.