cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Noorweë
Die tydperk tussen 1905 en 1939
Ook Noorweë se arbeidersbeweging het in die periode ná 1905 sy aanvang geneem. Die eerste vakbond is in 1872 en die Noorse Arbeidersparty in 1887 gestig. In 1912 het die party reeds 26 persent van die uitgebragte stemme op hom verenig en was met 23 afgevaardigdes die tweede grootste party in die parlement ná die Liberale. Die algemene stemreg vir mans is in 1898 en dié vir vroue in 1913 ingevoer.
Op politieke gebied het die land geleidelik begin om diplomatieke betrekkinge met ander state aan te knoop, en sy buitelandse beleid het die neutraliteit van Noorweë beklemtoon. Die land het ondanks sy vriendskaplike bande met die Verenigde Koninkryk nie aan die Eerste Wêreldoorlog deelgeneem nie, tog het die Noorse handelsvloot as gevolg van duikbootaanvalle talle skepe en meer as 2 000 seemans verloor.
Sowjet-Rusland het tydelik 'n beduidende invloed op radikale elemente in die Arbeidersparty uitgeoefen en sodoende die stigting van arbeiders- en soldaterade bevorder, tog het ver-linkse sosialiste uiteindelik geen noemenswaardige rol in Noorweë se politieke lewe meer gespeel nie.
In finansiële opsig het die land voordeel uit die oorlog getrek, en Noorweë was in staat om belangrike maatskappye, wat deur buitelanders beheer is, terug te koop, waaronder Borregaard en die steenkoolvelde van Spitzbergen (Svalbard). As gevolg van vredesooreenkomste het Noorweë in 1920 ook sy soewereiniteit oor Svalbard teruggekry. In dieselfde jaar het die land by die Volkebond aangesluit.
Die Liberale het in die verkiesing van die jaar 1918 hul meerderheid in die parlement verloor, en tot 1945 was geen party meer in staat om 'n meerderheid van die setels te verower nie. Alhoewel die Arbeidersparty in 1928 vir die eerste keer 'n regering kon vorm, is hierdie kabinet ná slegs 19 dae weer deur 'n burgerlike meerderheid tot 'n val gebring.
Die nadelige gevolge van die Groot Depressie is ná 1929 nog versterk deur die regering se monetêre beleid. Veral die handels- en vervoerbedryf het onder die krisis gebuk gegaan. Die Noorse kroon se wisselkoers het duidelik verswak, en daar was 'n knellende tekort aan buitelandse valuta. Werkloosheidsyfers het tot by die begin van die Tweede Wêreldoorlog hoog gebly, terwyl lone en salarisse ingekort is. Vanaf 1932 het die ekonomie egter weer begin groei.
Die oorlogsgevaar in die laat 1930's het ook die binnelandse beleid oorskadu. Liberale en Sosialiste het skepties teenoor 'n verhoging van die militêre begroting gestaan, en toe die Sosialistiese regering in die laat dertigerjare uiteindelik begin het om meer geld aan die Noorse weermag te bestee was dit al te laat om die land se militêre slaankrag nog aansienlik te verhoog. Noorweë het met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog opnuut sy neutraliteit verklaar.
Die Tweede Wêreldoorlog
Die land kon sy neutraliteit ná die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog slegs enkele maande lank handhaaf. Op 9 April 1940 het Duitse troepe die land aangeval. Ondanks die militêre steun van die Verenigde Koninkryk en Frankryk was Noorweë ná twee maande se hewige gevegte gedwing om te kapituleer. Die geallieerde troepe het die land ontruim, en ook die koninklike gesin, die Noorse regering en senior amptenare het in ballingskap gegaan. Die regering het sy funksies vanuit die Verenigde Koninkryk vervul.
Ook die burgerlike weerstand teen die besetters het steeds gegroei, terwyl ook geheime militêre eenhede in die ondergrond saamgestel is. Die kommuniste het in Noorweë se versetbeweging (Hjemmefront, "Tuisfront"), wat met die Noorse regering in ballingskap nou saamgewerk het, geen noemenswaardige rol gespeel nie. Die Hjemmefront onder leiding van Paal Berg, die voormalige president van die Noorse Hooggeregshof, is ook deur die Evangelies-Lutherse biskop Berggrav ondersteun en het in 1943, toe die Duitse besetters met die gedwonge rekrutering van Noorse mannekrag begin en die Universiteit van Oslo gesluit het, die massavlug van burgers en studente na Swede georganiseer.
Nadat die Duitsers in 1943 ook begin het om Noorse offisiere, wat al uit die krygsgevangeskap vrygelaat was, weer te interneer en jong Nore in Mei 1944 deur die fascistiese Noorse Nasjonal Samling-regering onder leiding van Vidkun Quisling (1887–1945) vir diensplig opgeroep is, het 'n groot aantal burgers by die Hjemmefront se militêre vleuel Milorg aangesluit. Vanaf Oktober 1944 het Milorg die vervoer van Duitse Finland-troepe terug na die Duitse Ryk met sabotasie-aksies teen vervoerpaaie, skepe en brandstoftenks belemmer.
Alhoewel die gevolge van die militêre besetting minder dramaties as in baie ander lande was, het die Duitsers die Noorse ekonomie vir hul eie doeleindes uitgebuit en weerstand met teregstellings en ander geweldaksies beantwoord. Toe die Duitse Ryk in 1945 gekapituleer het, was daar nog sowat 400 000 Duitse soldate in Noorweë gestasioneer.
Vanaf 8 Mei 1945 het troepe van die Noorse weerstandsbeweging begin om Duitse posisies in te neem. Ook geallieerde Britse en Sweedse en Noorse weermagtroepe het geleidelik in Noorweë aangekom. Koning Haakon het op 7 Junie aan boord van 'n Britse vlootskip die hawe van Oslo aangedoen.
Noorse oorlewendes het uit die Duitse konsentrasiekampe na hul tuisland teruggekeer, net soos 92 000 landsburgers wat in ballingskap was. Naas die Duitse besetters was ook 141 000 buitelanders, waarvan 84 000 Russiese oorlogsgevangenes, in Noorweë. 10 262 Noorse burgers het hul lewens as gevolg van oorlogshandelinge of in gevangeskap verloor.
Ná die oorlog het die kinders van Noorse vroue en Duitse soldate die tragiese slagoffers van genadelose diskriminasie geword. Die tussen 12 000 en 20 000 nakomelinge van Duitse Weermagsoldate en Noorse moeders het eers in 2005 volgens 'n parlementsbesluit 'n finansiële genoegdoening van 20 000 Noorse kroon (27 400 ZAR) ontvang.
Die tydperk ná 1945
Die verkiesing van 1945 is deur die Arbeidersparty gewen, en daar was nasionale konsensus dat die heropbou van die land as die belangrikste politieke doelwit binne 'n tydperk van vyf jaar bereik moes word. Die regering het hom hierby veral op die swaar nywerhede gekonsentreer, en die ekonomiese groei het uiteindelik die meeste verwagtings nog oortref. Die land het ook voordeel getrek uit die Amerikaanse Marshall-plan vir Europese samewerking en in die jare tussen 1948 en 1951 ekonomiese bystand ter waarde van 2,5 miljard NOK ontvang.
Ten opsigte van sy buitelandse beleid het Noorweë daarna gestrewe om sy neutraliteit te handhaaf en om nie by potensiële konflikte tussen die twee groot moondhede Verenigde State en Sowjetunie betrokke te raak nie. Veral die Verenigde Nasies onder leiding van hul eerste sekretaris-generaal, die Noorweër Trygve Lie, is as 'n geskikte internasionale instelling beskou om hom vir sleutelkwessies soos wêreldvrede en -veiligheid te beywer.
Met die toenemende politieke spanninge tussen die Westerse lande en die Oosblok het Noorweë sy buitelandse beleid hersien. Die Kommunistiese magsoorname in Tsjeggo-Slowakye in 1948 en die Sowjet-voorstel om 'n militêre ooreenkoms met Noorweë te sluit het vurige reaksies uitgelok. Aanvanklik is daar pogings onderneem om 'n ooreenkoms oor die stigting van 'n Nordiese Verdedigingsalliansie te bereik, maar in 1949 het Noorweë saam met Denemarke by die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) aangesluit.
Die binnelandse beleid het veral op die uitbou van die welvaartstelsel en die skepping van 'n egalitêre samelewing gekonsentreer. Die ontdekking en ontginning van ruolie- en gasvelde in die Noordsee sedert die laat 1960's en later ook in die Noorse en Barentssee het van Noorweë 'n beduidende uitvoerder van fossielbrandstowwe gemaak. Die inkomste van die olie- en gasbedryf het 'n gunstige klimaat vir ekonomiese groei geskep. Die referendum van 28 November 1994, waartydens 'n meerderheid van Noorse kiesers hulle teen die land se toetreding tot die Europese Unie uitgespreek het, het dan ook geen nadelige gevolge vir die Noorse ekonomie ingehou soos deur die destydse regering oorspronklik voorspel is nie.
Mineraalhulpbronne en nywerhede
Ruolie en aardgas. wat uit die seebed ontgin word, is tans die belangrikste mineraalhulpbronne, maar Noorweë is ook ryk aan ertse. Yster- en loodertse kom in die noorde voor, koper in Sentraal- en titaanerts in Suid-Noorweë. Alhoewel daar geen steenkool in die vastelandse gebiede voorkom nie, is kleiner steenkoolvelde op die eilande van die Svalbard- of Spitsbergen-argipel in die Arktiese See ontdek. Die tekort aan steenkool word egter deur waterkrag gekompenseer wat sedert die vroeë 20ste eeu ontgin word.
Die lae energiekoste het die ontwikkeling van houtpulp-, papier-, chemiese en metaalverwerkende nywerhede bevorder. Baie nywerheidsaanlegte het langs die oewers van afgeleë fjorde ontstaan waar hidroëlektriese krag en diepseehawegeriewe vir die invoer van grondstowwe en die uitvoer van verwerkte goedere en metale beskikbaar is.
Die Noorse metaalbedryf het sedert die Tweede Wêreldoorlog veral in die noorde begin ontwikkel. Ná sy eerste verwerking word Noorse ystererts vanuit Kirkenes na 'n smeltery in Mo i Rana verskeep, terwyl steenkool vanuit Svalbard na die smeltery vervoer word. Die ysvrye Noorse seehawe Narvik is al in 1903 met die Sweedse spoorwegstelsel verbind sodat Sweedse ystererts ook tydens die Skandinawiese winter na sy bestemmings in Sentraal-Europa verskeep kan word.
Die vinnige industrialisering ná 1945 en ontginning van ruolie en aardgas in die laat 20ste eeu het van Noorweë, wat voor die oorlog veral op tradisionele bedrywe soos vissery, landbou en skeepvaart gesteun het, 'n welvarende nywerheidsland gemaak.
Ekonomiese struktuur
Die Noorse ekonomie verskil sterk van dié van ander Europese lande. Die land was tot by die 1970's nog een van die armer Wes-Europese state wat in ekonomiese opsig veral op skeepsbou en skeepvaart, vissery, land- en bosbou gesteun. Met die ontginning van die ruolie- en aardgasvelde in die Noordsee het Noorweë skielik die sewende grootste ruolieprodusent ter wêreld en die derde belangrikste uitvoerder ná Saoedi-Arabië en die Russiese Federasie geword. Net soos in ander nywerheidslande lewer die dienstesektor sowat 39 persent van die bruto geografiese produk op.
Terwyl die Noorse ekonomie geen stadium van hoë industrialisering deurloop het soos ander moderne ekonomieë nie beskik Noorweë net soos ander gevorderde nywerheidslande oor 'n hoogs ontwikkelde dienstesektor wat grotendeels op uitvoergoedere soos ruolie, aardgas, vis en hout steun.
Vandag geniet die Noorse bevolking 'n baie hoë lewensstandaard met lae werkloosheidsyfers, hoë oorskotte op die lopende rekening en begroting en een van die hoogste bruto geografiese produkte ter wêreld wat in 2006 461 000 Noorse krone (580 000 ZAR soos op 31 Desember 2007) per capita beloop het.
Volgens die jaarlikse ondersoeke van die Londense navorsingsinstelling Economist Intelligence Unit wat die prysvlak van goedere en dienste in belangrike metropole ranglys is Oslo sedert die jaar 2006 die duurste hoofstad ter wêreld.
Die belangrikste sektore
Ruolie- en gasontginning is tans die sleutelbedrywe in die Noorse ekonomie wat in 2006 26 persent van die bruto geografiese produk (BGP) en – na gelang van olieprysskommelings – tussen 30 en 50 persent van die totale uitvoerwaarde verteenwoordig het. Nogtans bied die ontginningsbedrywe net 'n beperkte aantal werkgeleenthede (in 2004 was die gemiddelde volgens die Statistisk Sentralbyrå sowat 1,4 persent van die ekonomies aktiewe bevolking).
Skeepvaart speel al lank 'n beduidende rol in die Noorse ekonomie, en Noorweë beskik oor die vierde grootste handelsvloot ter wêreld. Saam met ander maritieme bedrywe verteenwoordig skeepvaart die tweede grootste sektor van die ekonomie wat in 2004 met byna 29,5 miljard NOK vir sewe persent van die BGP verantwoordelik was. Van die skepe met meer as 2 830 bruto-registerton, wat in 2005 in gebruik was, was 863 in Noorweë en 'n bykomende 670 Noorse skepe in die buiteland geregistreer.
Die visserybedryf behels die tradisionele seevissery en moderne visteelt. Terwyl die vangste van seevissers geleidelik afneem, behoort Noorweë se visteeltbedrywe tot die mees gesofistikeerdes ter wêreld. Visuitvoere beloop 5,2 persent van die totale uitvoerwaarde en mak van vis die derde belangrikste uitvoerproduk na fossiele brandstowwe en metale. Die belangrikste bestemmings is Denemarke, die Russiese Federasie, Frankryk en Japan.
Weifang
Weifang (Chinees: 潍坊) is 'n stad in die Chinese provinsie Sjandong met 'n bevolking van 8 500 000 in 2010.
Noorweë
Die belangrikste sektore
Net soos in baie ander Europese lande speel die landbousektor 'n belangrike en dikwels emosionele rol in die bewussyn van die Noorse bevolking en die regering in Oslo. Noorse boere word deur middel van subsidies, wat onder die hoogstes ter wêreld gereken word, teen die uitwerkings van buitelandse mededinging beskerm. Die Noorse landbousektor het in 2006 nogtans slegs 0,5 van die BGP en 2,6 persent van alle werksgeleenthede verteenwoordig.
Weifang
Die stad is in die ooste van China naby die kus van die Oos-Chinese See geleë. Weifang grens in die noordweste aan Dongying, in die weste aan Zibo, in die suidweste aan Linyi, in die suide aan Rizhao en in die ooste aan Qingdao. Die stad is veral bekend vir die produksie van handgemaakte drake en 'n internasionale vlieërfees, wat elke jaar aangebied word.
Noorweë
Die belangrikste sektore
Die houtbedryf se totale omset het in 2005 39,5 miljard NOK beloop wat gelykstaan aan byna 7 persent van die totale nywerheidsomset. Die houtbedryf het tans sowat 6 000 werknemers in diens, en kommersiële bosgebiede beslaan 24 persent van Noorweë se oppervlakte.
Die energiebedryf is geliberaliseer en steun in teenstelling met die meeste ander nywerheidslande byna uitsluitlik op waterkrag. Die bou van nuwe waterkragsentrales bly net soos die oprigting van gaskragsentrales vanweë hul verreikende ekologiese gevolge omstrede.
Die algemene nywerheidsektor het dekades lank grotendeels uit kleiner nasionale ondernemings bestaan. Tans is baie nywerheidsektore afhanklik van die olie- en gasbedryf se konjunktuursiklus, waaronder byvoorbeeld Noorweë se skeepswerwe. Ander sektore het hulle op halfvervaardigde goedere en komponente vir die Europese mark toegespits, waaronder aluminiumkomponente vir die motorbedryf.
Die Noorse toerismesektor toon steeds sterk groei en verteenwoordig tans sowat 3,4 persent van die BGP en 6,4 persent van alle werkgeleenthede.
Politieke bedeling
Noorweë is volgens die grondwet van 17 Mei 1814, wat reeds verskeie kere gewysig is, 'n konstitusionele monargie met 'n parlementêre demokratiese regeringstelsel. Die parlementêre stelsel is in 1884 ingevoer, en die koning beklee nog slegs 'n simboliese funksie as staatshoof ("Koning in die Staatsraad") en amptelike verteenwoordiger van die Noorse samelewing en ekonomie. Hy speel egter ook 'n belangrike integratiewe rol in nasionale krisistye. Koning Håkon VII het byvoorbeeld verset gebied teen die Duitse inval in 1940 en uit die land gevlug om vanuit Londen teen die besetters te werk.
Die koning benoem volgens die Noorse grondwet die regering (Stadsrådet), het 'n beperkte vetoreg te opsigte van parlementêre wetsbesluite en fungeer as opperbevelhebber van die Noorse weermag en as hoof van die Evangelies-Lutherse Staatskerk van Noorweë. As staatshoof word die koning deur die regering geadviseer wat uit die eerste minister (Norges Statsminister) en (tans) 19 ministers bestaan. Nege van die huidige ministers is vroue.
Die staatsgesag word in drie magte verdeel: Die Storting of nasionale parlement wat die wetgewende gesag uitoefen, die regering (uitvoerende gesag) en die geregshowe (regsprekende gesag). Die openbare administrasie word soms as die vierde politieke mag in die staat beskryf aangesien dit selfstandig kan optree en groot invloed op die politieke beleidstoepassing uitoefen. Die politieke gesag word sodoende ook in geografiese opsig verdeel in staats-, provinsiale en munisipaliteitsvlak.
Die bevolking is deur regstreekse verkiesings en die lidmaatskap in verenigings en ander organisasies betrokke, en volgens statistieke is die gemiddelde Noorse burger lid van vier verenigings, terwyl 70 persent van die volwasse bevolking lid van tenminste een vereniging is. Hierdie verenigings kan danksy hulle formele en informele betrekkinge met die openbare administrasie politieke invloed op owerhede uitoefen. Die betrekkinge tussen belangegroepe, staande parlementêre komitees en staatsdepartemente lei daartoe dat die Noorse politiek op funksionele deelgebiede gemik is soos byvoorbeeld die nywerheidsbedryf, landbou of onderwys.
Die algemene stemreg vir mans is in 1898 en dié vir vroue in 1913 ingevoer. Die stempersentasie in verkiesings is gewoonlik hoog en beloop byna 80 persent. Burgers word op 18-jarige ouderdom mondig.
Storting
Die Storting of Noorse Nasionale Vergadering dien sedert die invoering van die parlementêre stelsel in 1884 as die hoogste vlak van politieke instellings. Die Storting word vir 'n termyn van vier jaar volgens 'n stelsel van proporsionele verteenwoordiging verkies. Die regering word in opdrag van die Noorse koning uit die geledere van die Storting verkies.
Die Storting bestaan uit 165 lede wat almal 'n politieke party verteenwoordig. Dit is 'n gemodifiseerde eenkamerparlement wat in twee kamers verdeel word sodra dit sy wetgewende funksie uitoefen – die Odelsting (3/4 van die lede) en die Lagting (1/4) wat oor proporsionele bevoegdhede beskik. Wetsontwerpe van die regering moet eers deur die Odelsting en daarna deur die Lagting goedgekeur word. Die Noorse grondwet kan slegs by wyse van 'n tweederdemeerderheid van parlementslede gewysig word.
Aangesien die Noorse parlement nie voor die einde van sy ampstermyn ontbind mag word nie, het die Noorse partye 'n tradisie van minderheidsregerings en parlementêre samewerking oor partygrense heen ontwikkel sodat regeringsbesluite dikwels met afwisselende politieke meerderhede geneem kan word. In die praktyk het die Storting se politieke invloed en magsbasis teenoor die regering as gevolg van hierdie konsensusbeleid steeds toegeneem.
Staatsorganisasie
In administratiewe opsig is Noorweë in 11 provinsies (Noors: fylke) en 356 munisipaliteite verdeel. Die munisipaliteite is selfregerende politieke liggame met eie bevoegdhede ten opsigte van onderwys, gesondheid en welsyn. Die provinsies fungeer sowel as instrumente van administratiewe desentralisasie met goewerneure (fylkesmann), wat deur die Noorse regering benoem word, asook as selfregerende geweste met bevoegdhede ten opsigte van sekondêre onderwys en ander sake.
Munisipaliteite en Fylke beskik oor hul eie parlemente (munisipale en provinsiale verkiesings word twee jaar ná die verkiesing op nasionale vlak gehou) en naas staatssubsidies ook oor hul eie belastinginkomste.
Binnelandse beleid
Die binnelandse beleid van Noorweë word hoofsaaklik deur vier primêre faktore oorheers:
Huidige regering
In die parlementêre verkiesing op 12 September 2005 het die linkse en groen partye 87 van die 169 setels in die Storting gewen. Die nuwe links-groen regering onder leiding van die Sosiaal-Demokratiese eerste minister Jens Stoltenberg is op 17 Oktober 2005 deur koning Harald V ingesweer. Die koalisieregering is saamgestel uit die Noorse Arbeidersparty (Det Norske Arbeiderparti, DnA), die Sosialistiese Linksparty (Sosialistik Venstreparti, SVP) en die Sentrumsparty (Senterpartiet, SP) en die eerste Noorse regering in meer as twintig jaar wat oor 'n meerderheid setels in die parlement beskik. Vroue beklee die helfte van die 18 ministersposte.
Die nuwe koalisie se beleid fokus op die inkomste uit die olieontginning, wat in 'n staatsfonds belê word, die ekonomie, die welvaartstelsel en omgewingsbewaring. Die oliefonds se bates het in laat 2005 1 312 miljard Noorse kroon beloop. Die eerste minister Stoltenberg het aangekondig dat 'n deel van die fonds se bates onder meer gebruik sal word vir die volhouding en uitbreiding van sosiale dienste, waaronder die arbeidsmark, die gesondheidstelsel, bejaardesorg en die onderwysstelsel.
Alhoewel die regeringskoalisie klem op omgewingsbewaring geplaas het, volg die Arbeidersparty ten opsigte van die energiesektor 'n sakevriendelike beleid. Nadat die gas- en olie-eksplorasie in die Barentssee as gevolg van omgewingstudies een jaar lank uitgestel is, het die regering se toestemming vir die voortsetting van eksplorasie-aktiwiteite gegee. Noorweë het sy aktiewe vredesbeleid bevestig, tog is die land se deelname aan die internasionale vredesmag in Afghanistan (ISTAF), waar 500 Noorse soldate en 20 offisiere gestasioneer was, verminder.
Die links-groen regeringskoalisie het ook in die nasionale verkiesing van September 2009 die meerderheid stemme gekry en 'n meerderheid setels in die Storting verower. 86 setels het aan die regeringspartye gegaan, 83 setels aan die burgerlike opposisiepartye. Die Arbeiderpartiet het 35,4 persent van die uitgebragte stemme op hom verenig, terwyl die Fremskrittspartiet met 22,9 persent die beste stemuitslag in sy geskiedenis behaal het. Die stempersentasie was 76,4 persent.
Godsdiensbeoefening
Noorweë beskik oor 'n amptelike Protestantse Staatskerk wat op die Evangelies-Lutherse geloof baseer. Alhoewel daar geen formele skeiding tussen kerk en staat bestaan nie, het alle burgers volgens 'n grondwetlike klousule uit die jaar 1964 die reg om hul godsdiens of religie vry te beoefen. Sowat 90 persent van die Noorse bevolking is lede van die Noorse Staatskerk, alhoewel slegs sowat tien persent meer as een keer per maand aan kerkdienste of ander Christelike byeenkomste deelneem.
Sowat 5,9 persent van die Noorse bevolking is lede van ander religieuse gemeenskappe, terwyl 6,2 persent ongebonde is. Die grootste religieuse en eties-filosofiese organisasies buite die Noorse Staatskerk is die Humanistiese Beweging (63 000 lede), Islamitiese groeperings (60 000 aanhangers), die Pinksterbeweging (45 000), die Rooms-Katolieke Kerk (40 000), die Evangelies-Lutherse Vrykerk (20 000), die Metodistekerk (13 000) en 'n aantal kleiner onafhanklike gemeenskappe.
Die kerstening van Noorweë het omstreeks die jaar 1000 begin en het uit 'n kombinasie van handelsbetrekkinge met en Wiking-rooftogte in die Christelike Europa voortgespruit. Sendingaktiwiteite van die Angelsaksiese Kerk en sendelinge uit Duitsland en Denemarke het 'n goeie reputasie vir die Christelike geloof opgebou sodat dit die tradisionele godhede van die Oud-Nordiese mitologie en die natuurgodsdiens van die Sami-bevolkíng geleidelik verdring het.
Tot die Reformasie in 1537 was Noorweë 'n Rooms-Katolieke land. Wes- en Suid-Noorweë was reeds sedert die laat 18de eeu die kerngebiede van piëtistiese strominge. Rondtrekkende lekepredikante het met hul fanatiese toesprake aandag getrek, tog is hul leerstellings en praktyke deur die Staatskerk as sektaries beskou en onderdruk. Baie van hul godsdienstiges gedagtes is nogtans later deur Christelike matigingsbewegings oorgeneem wat hulle onder meer vir 'n verbod op alkoholiese dranke beywer het.
Die verbod op lekepredikante is in 1842 opgehef en het die aanleiding tot die groei van 'n sterk lekebeweging in die geledere van die Staatskerk asook die stigting van enkele vrykerke gegee. Die Noorse kerke is gevolglik deur 'n konserwatiewe Christelike interpretasie en 'n sterk sendingsbeweging oorheers.
Die bevolking van Noorweë
Noorweë het tans 'n bevolking van sowat 5,3 miljoen. Net soos in ander Europese lande word die demografiese ontwikkeling in Noorweë tans deur 'n periode met lae geboortesyfers gekenmerk wat op 'n tydperk met 'n relatief hoë natuurlike bevolkingsaanwas gevolg het. Die natuurlike bevolkingstoename het in die jare kort ná die Tweede Wêreldoorlog nog 1 persent beloop, maar sedert die 1970's merkbaar afgeneem. Hierdie tendens is in die 1980's nog steeds ondervind, en eers sedert die jaar 1995 het die bevolkingsaanwas veral danksy immigrasie weer begin versnel.
Die geboortekoers van etniese Noorse vroue het sedert die laat 19de eeu vanweë die toepassing van gesinsbeplanning duidelik afgeplat. Die lae geboortesyfers van minder as een persent beteken dat Noorweë se bevolking sonder immigrasie sal afneem. Statistieke vir die jaar 2006 toon nogtans 'n hoër geboortesyfer, en met 'n gemiddelde van 1,9 kinders per vrou het Noorweë se fertiliteit die hoogste vlak sedert 1991 bereik. Die syfer is ná dié van Albanië, Turkye, Ysland, Frankryk en Ierland selfs die sesde hoogste in Europa.
In 1665 het Noorweë 'n bevolking van sowat 440 000 gehad. Volgens die eerste volledige sensus in 1769 was daar destyds 700 000 inwoners. In 1822 het die bevolking die een-miljoenkerf oorskry, in 1890 die twee-, in 1942 die drie- en in 1975 die vier-miljoenkerf. Vroeër as orspronklik verwag het dit intussen ook by die vyf-miljoen-kerf verbygesteek.
Die sterftesyfer was in die verlede as gevolg van natuurrampe, oorloë en epidemieë onderhewig aan sterk skommelings, maar dit is danksy die ekonomiese en sosiale ontwikkeling van die land en verbeterde gesondheidsorg aansienlik verminder. Die gemiddelde lewensverwagting by geboorte is tans 78,7 jare en behoort tot die hoogstes ter wêreld.
Die bevolkingsdigtheid in Noorweë varieer tussen 118 mense per vierkante kilometer rondom die Oslofjord en 1,6 in Finnmark. Sowat 'n derde van die Noorse bevolking is langs die suidkus en die Oslofjord saamgetrek. Die beduidendste stedelike gebiede is Oslo in die suide, Trondheim in Sentraal-Noorweë en Tromsø in die noorde. As gevolg van die ruolie-ontginning het 'n stedelike ontwikkelingsas in die suidweste ontstaan wat van Stavanger tot by Bergen strek. Hierdie dig bevolkte streek kontrasteer met Finnmark in die uiterste noorde en die hoër geleë berggebied wat albei deur 'n baie lae bevolkingsdigtheid gekenmerk word.
Die noorde is die tradisionele tuisland van sowat 12 000 Kwene (mense wat uit Finland na Noorweë geïmmigreer het) en 40 000 Sami waarvan sommige nog hul oorspronklike leefwyse as vissers en rendiertelers bewaar het.
Arrie de Beer
Arnold S. (Arrie) de Beer (gebore Standerton, 10 Junie 1942, oorlede 20 Oktober 2021) was ’n baanbreker op die terrein van joernalistieke onderrig aan Afrikaanstalige universiteite, asook van nuusnavorsing in Suid-Afrika en was tot sy afsterwe ’n buitengewone professor in die departement joernalistiek, Universiteit Stellenbosch, Suid-Afrika. Sy noemnaam onder vriende en familie was Arrie, maar hy het onder die skrywersnaam Arnold S de Beer geskryf vir die doeleindes van akademiese navorsingswerk.
Noorweë
Taal
Noors, wat deur 95 persent van die bevolking gepraat word, het twee amptelike skryftale, Bokmål en Nynorsk, wat as oorkoepelende standaardtale dien, terwyl baie sprekers in die alledaagse lewe dialekte praat wat soms aansienlik van die twee standaard-skryftale kan verskil. Albei skryftale geniet erkenning as ampstale en word deur sowel die administrasie asook die media gebruik. Die oorgrote meerderheid van die bevolking (tussen 80 en 85 persent) gee die voorkeur aan Bokmål.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
De Beer matrikuleer aan Grey-kollege in Bloemfontein in 1960 en verwerf ’n BA met hoofvakke perswetenskap en staatsleer in 1964; in 1965 ’n  BA (Hons) in perswetenskap (met onderskeiding), en in 1981 ’n PhD (proefskrif: Die professionalisering van die joernalistiek), al drie aan die destydse Potchefstroomse Universiteit (die Puk). Hy verwerf ook in 1977 ’n MA met onderskeiding in joernalistiek aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit (verhandeling: Die operasionalisering van die begrip nuuswaardigheid) en ’n MIJ ("straight A's") in internasionale joernalistiek (skripsie: Amerikaanse nuusdekking van Suid-Afrika) aan die Baylor-universiteit in die VSA.
Noorweë
Taal
'n Klein minderheid praat daarnaas Kweens, 'n Oeraals-Finse taal.
Eier (voedsel)
Eiers word deur vroulike diere gelê, en sluit in visse, reptiele, amfibieë en voëls. Eiers van meestal voëls word al vir millennia deur die mens as voedsel geëet. Voël- en reptieleiers bestaan uit 'n beskermende eierdop, albumien (eierwit), en vitellus (eiergeel), binne-in verskeie dun membrane. Gewilde keuses van eierverbruik is hoender, eend, volstruis, kwartel en selfs kaviaar, maar die eier wat verreweg die meeste verbruik word deur mense is hoendereiers. Die volstruis is die dier wat die grootste eiers lê.
Noorweë
Migrasie
In die laat 19de en vroeë 20ste eeu het honderdduisende Nore na oorsese bestemmings, veral na die Verenigde State en Kanada, geëmigreer. Die emigrasiegolf het sy hoogtepunt in die 1860's bereik toe twee derdes van die natuurlike bevolkingsaanwas of tussen 10 en 15 persent van die totale bevolking die land verlaat het. Emigrasiesyfers was nog tot by die Eerste Wêreldoorlog en die Groot Depressie van die 1930's hoog.
Sedert die laat 1960's het 'n groot aantal immigrante hulle in Noorweë gevestig wat in die 1970's en die vroeë 1980's sowat 1 persent van die totale bevolking beloop het. As gevolg van die dalende geboortesyfers van die etniese Noorse bevolking verteenwoordig immigrasie tussen 35 en 40 persent van die totale bevolkingsaanwas in Noorweë.
Eier (voedsel)
Hoenders en ander eierlêers word wêreldwyd aangehou, en die grootskaalse produksie van hoendereiers is 'n globale industrie. In 2009 is 'n geskatte 62,1 miljoen metrieke ton eiers wêreldwyd van ongeveer 6,4 miljard lêhenne verkry.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
Sy navorsingsonderwerpe sluit in die rol van nuus en nuusmedia in die Suid-Afrikaanse samelewing, nuusvloei en joernalistieke onderrig. Hy ontvang ’n B-navorsingsgradering van die Nasionale Navorsingstigting. Daar verskyn verwysings na sowat 150 van sy publikasies op Google Scholar, wat volgens hierdie webblad sowat 1 900 keer gesiteer is.
Noorweë
Migrasie
Die immigrante het in die 1960's veral uit Suid-Europa, Asië, Afrika en Suid-Amerika gekom en hulle merendeels in Oslo en sy omgewing gevestig. In 1975 het die regering 'n verbod op immigrasie geplaas wat nog steeds bestaan. Hierdie verbod word nie op bepaalde groepe vlugtelinge en asielsoekers toegepas nie. Die immigrasie van hierdie groepe, wat veral uit Pakistan, Viëtnam, Iran en Turkye kom, word deur 'n kwotastelsel beheer. 'n Beperkte aantal van familielede van immigrante wat hulle reees in die land gevestig het mag eweneens Noorweë toe kom. Vanweë die tekort aan opgeleide mannekrag het Noorweë ook 'n gewilde bestemming vir immigrante uit ander Europese lande geword. Die sowat 120 000 buitelanders in Noorweë verteenwoordig minder as drie persent van die totale bevolking.
Eier (voedsel)
Geskiedenis
Voëleiers is al eeue lank 'n waardevolle voedingsbron, beide tydens jagtogte en later vanaf gedomestikeerde pluimvee. Die hoender is waarskynlik makgemaak uit wilde pluimvee wat endemies was in tropiese en subtropiese woude in Suidoos-Asië en Indië voor 7500 v.C. In antieke Rome is eiers op verskeie maniere gepreserveer, en heelparty maaltye het met 'n eiergereg begin.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
Tot 2019 was hy ’n lid van die uitvoerende komitee en Afrika-koördineerder van die Worlds of Journalism Study, die grootste internasionale navorsingsprojek tot nog toe oor die rol van joernaliste oor die wêreld heen met 27 500 joernaliste in 67 lande wat deelgeneem het. Die monografie wat oor die navorsing verskyn het, "Journalistic Cultures Around the World", waarvan De Beer 'n mederedakteur was, ontvang in 2020 die Journal for Press-prys vir die beste boek in joernalistiek, met inagneming van boeke wat die voorafgaande tien jaar internasionaal verskyn het.
Noorweë
Kuns en kultuur
Alhoewel Noorweë nog 'n relatief jong nasie is en oor 'n tydperk van 400 jaar met Denemarke verenig was, pronk die land met 'n lang geskiedenis, veral as een van die beduidendste Europese seenasies, en selfstandige kulturele tradisies. Saam met musiek, literatuur en kuns speel ook die tradisionele Noorse kleredrag, die sogenaamde bunader, nog steeds 'n belangrike rol as 'n nasionale simbool en word by spesiale geleenthede soos huwelike, dope en op Noorweë se nasionale dag (17 Mei) gedra.
Die oorspronklike inheemse bevolking van Noorweë, die Sami, het hul eie kulturele erfenis bewaar.
Eier (voedsel)
Variasies van eiers en geregte
Die gedroogde-eierbedryf het in die 19de eeu ontwikkel, voor die ontstaan van die gevriesde-eierbedryf. In 1878 het 'n maatskappy in St. Louis, Missouri begin om eiergeel en eierwitte om te skakel in 'n ligbruin, meelagtige stof d.m.v. 'n drogingsproses. Die produksie van gedroogde eiers het aansienlik gestyg tydens die Tweede Wêreldoorlog, weens gebruik deur Amerikaanse soldate en die Geallieerdes.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
In 1980 stig hy, te midde van die internasionale akademiese boikot teen Suid-Afrika, die vaktydskrif Ecquid Novi: African Journalism Studies (ENAJS) (Routledge/T&F). ENAJS was die eerste vaktydskrif op die gebied van media en joernalistiek in Afrika en die res van die Globale Suide wat in die ISI-lys van vaktydskrifte opgeneem is. Hy was die redakteur van Global Journalism (Pearson) nadat die internasionaal-gerekende mediakenner, prof. John C. Merrill, die boek na die derde uitgawe aan hom oorgedra het om te redigeer. Hy was die samesteller en mede-outeur van die eerste handboek vir die joernalistiek in Afrikaans (Joernalistiek vandag, Tafelberg, 1982) en van die eerste omvattende massakommunikasie-handboeke in Suid-Afrika in ’n enkele monografie (Mass media for the Nineties, 1993 en daarna Mass Media towards the millennium: the South African Handbook of Mass Communication, 1998, albei uitgegee deur J.L. van Schaik). Hierdie publikasies word standaard- voorgeskrewe werke in Suid-Afrika.
Noorweë
Kuns en kultuur
Die Noorse staat bevorder die plaaslike kuns- en kultuurbedryf ook in die yl bevolkte gebiede van die land. Noorse skrywers soos Jostein Gaardner en Erik Fosnes Hansen het net soos die toneelskrywer Jon Fosse internasionale bekendheid verwerf.
Edvard Grieg is nog steeds die mees bekende klassieke komponis.
Eier (voedsel)
Variasies van eiers en geregte
In 1911 is die eierkarton ontdek deur Joseph Coyle in Smithers, Brits-Columbië, ná 'n voortslepende dispuut oor gebreekte eiers tussen 'n boer in Bulkley Vallei en die eienaar van die Aldermere Hotel. Die eerste eierkartonne was van papier gemaak.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
Terwyl hy nog ’n student op Potchefstroom was, word hy in 1964 redakteur van die Potch-Nuus. Van 1966 tot 1972 werk hy as opvoedkunde- en godsdiensjoernalis by Die Transvaler en daarna as hoofsubredakteur, asook parlementêre verslaggewer, by Die Burger. Hy word in die loop van 1972 redakteur van die Ensiklopedie van die Wêreld (Albertyn, Stellenbosch), voordat hy in 1974 ’n lektorspos in joernalistiek aan die destydse Randse Afrikaanse Universiteit (RAU) aanvaar. In 1980 word hy as senior lektor en waarnemende hoof aangestel. Hierna was hy professsor en hoof van die departemente van kommunikasie aan die Universiteit van die Vrystaat (1981-1989) en van die Noordwes-Universiteit (Potchefstroom-Puk, 1989-2000). Van 1989 tot 2002 was hy direkteur van die Instituut vir Kommunikasienavorsing aan die Potchefstroomse Universiteit. Hy is aanvanklik van 2003 af op kontrakbasis aan die Universiteit van Stellenbosch se joernalistiekdepartement aangestel nadat die Potchefstroomse Universiteit alle dosente wat in 2002 sestig jaar oud geword het, se diens eensydig beëindig het. Sedert 2007 was De Beer ’n buitengewone professor in laasgenoemde departement waar hy weer in dieselfde hoedanigheid tot 2022 aangestel is.
Eier (voedsel)
Kookeienskappe
Eiergeel koaguleer, of verhard, nadat dit 'n temperatuur van 65 tot 70 °C bereik het. Eierwit koaguleer teen effens hoër temperature (63 tot 73 °C).
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
De Beer was ook aktief in die georganiseerde mediawêreld waar hy die eerste joernalistiekdosent was wat in Suid-Afrika in bepaalde media/organisasies gedien het. Hy was ’n voormalige lid van die SAUK-raad, asook lid van die raad se uitvoerende komitee en voorsitter van die raad se etiekkomitee. Verder was hy lid die SA Mediaraad; die SA Persraad; die appèlkomitee van die SA Persombudsman en was hy ’n joernalistieke akademiese verteenwoordiger op die Suid-Afrikaanse Nasionale Redakteursforum, waarvan hy ook ’n stigterslid was. Hy was die eerste Afrikaanssprekende lid van die internasionale raad van die International Association for Media and Communication Research (IAMCR) en hoof van die IAMCR se internasionale navorsingsafdeling. Hy was ook die eerste Afrikaanse joernalistiekdosent wat deur die African Council Education in Communiction (ACCE) as spreker genooi is. Hy was ook die eerste Afrikaanstalige bestuurslid van die ACCE (as voorsitter van die onderrigafdeling).
Noorweë
Argitektuur
Maar aangesien hout as 'n uiters geskikte boumateriaal steeds volop beskikbaar was, het die land al vroeg sy eie tradisie van houtboukuns ontwikkel. Vandag is van die mees interessante voorbeelde van eietydse Noorse argitektuur van hout gemaak en getuig van hierdie materiaal se aantreklikheid vir Noorse ontwerpers en boumeesters.
Eier (voedsel)
Kookeienskappe
Salmonella word onmiddellik gedood by 70 °C, maar word ook onaktief gestel teen ietwat laer temperature as dit lank genoeg daar gehou word.
Wanneer 'n gekookte eier oorkook word, vorm 'n groenerige ring rondom die eiergeel a.g.v. die yster- en swaelverbindings teenwoordig in die eier. Dit kan ook gebeur as oormaat yster in die kookwater teenwoordig is. Die groenerige ring affekteer nie die eier se smaak nie, maar dit verlaag die kwaliteit van die proteïen. Indien die gekookte eier vinnig in koue water afgekoel word mag die vorming van 'n groen ring om die geel kern voorkom word.
Noorweë
Argitektuur
Die lafting-tegniek of gebruik van langhoute het in Noorweë tot 'n gesofistikeerde vlak ontwikkel. Noorse plase het byvoorbeeld oor 'n aantal houtgeboue van verskillende groottes beskik wat elkeen 'n spesifieke funksie vervul het, en daar was 'n groot aantal tipes en samestellings van geboue in die verskillende geweste van die land.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
De Beer was ’n besoekende professor aan o.m. die universiteite van Washington, Baylor en van Indiana-Purdue in die VSA; Ede in Nederland; en die Christian University of Uganda. Hy was ook eksaminator vir universiteite in die VSA, Nederland, Australië, Zimbabwe, Ethiopië, en Swaziland. Hy was ook buitengewone professor aan die Universiteit van Wes-Kaapland.
Eier (voedsel)
Kookeienskappe
Die risiko van aterosklerose verhoog wanneer eiers gekook word, a.g.v. die verhoogde oksidasie van cholesterol wat in die eiergeel voorkom.
Noorweë
Argitektuur
Naas die binnelandse boerderygemeenskappe het ook die vissersdorpies langs die Noorse kus hul eie kenmerkende houtboukuns ontwikkel wat gedurende die Middeleeue oor die hele kuslyn uitgebrei het. Noord-Duitse koopmans van die Hanseverbond het byvoorbeeld die aanleiding gegee tot die bou van 'n reeks nou houtgeboue langs die oewerlyn van Bergen se Bryggen-skeepswerf wat as hulle hoofkwartier gedien het.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
De Beer is genooi as “Afrika- of Suid-Afrikaanse medianavorsingskenner” na sowat vyftig internasionale konferensiepanele, seminare en konferensies deur onder meer afdelings van die AEJ&MC (oor internasionale nuusvloei; internasionale joernalistieke onderrig; internasionale skakelwerk, media en demokrasie) en die Duitse Kommunikasievereniging oor joernalistieke navorsing.
2001 Super 12-seisoen
Die 2001 Super 12-seisoen het in Februarie 2001 afgeskop met voorseisoenwedstryde wat van middel Januarie gespeel is. Dit het op 26 Mei ten einde geloop. Die skedule was oor ’n tydperk van 3½ maande met 69 wedstryde waarvan elke span een keer teen elk van die elf ander spanne gespeel het (in ’n rondomtalietoernooi) plus twee halfeindrondes en een eindronde. Elke span het een loslootjie oor die twaalf rondes gekry.
Noorweë
Argitektuur
Twee van die stede, wat tydens die 17de eeu deur die Deense koning in Noorweë gestig is, Kongsberg en Røros, het as gevolg van mynbouaktiwiteite ontstaan. Kongsberg pronk nog steeds met 'n kerkgebou in die destydse barokstyl, terwyl in Røros kenmerkende lang geboë houthuise ontstaan het. Net soos die Bryggen van Bergen is ook Røros se historiese stadskern deur die UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys.
Jan van der Post
Jan Jakobus van der Post (2 Desember 1927 – 20 November 1971) was ’n Afrikaanse skrywer wat veral fokus op die San en Namibië as agtergrond vir sy verhale.
Lewe en werk
Jan Jakobus van der Post is op 2 Desember 1927 op Rehoboth in Suidwes-Afrika (tans Namibië) gebore. Sy vader het in die Eerste Wêreldoorlog saam met generaal Louis Botha uit Griekwastad na Suidwes-Afrika getrek en sommer daar gebly, eers as lid van die Suidwes-Afrikaanse Polisie en later as boer. Sy moeder was ’n nooi Cloete uit Griekwastad en is ’n legende in Suidwes. Daar word vertel dat sy ’n perd met een hand kon omruk en vashou. Sy het self met die vee getrek en die een wat weier om die diere water te gee het dit berou. By verskeie geskiedkundige voorvalle was sy betrokke. Dit sluit in die eendaagse sogenaamde Basteropstand van 1925 waarin daar per abuis een skoot geskiet is en die Ovambo opstand van 1931. Met haar mobiele winkel vir die spoorwerkers trek sy honderde myle deur Suidwes en wag in 1928 met haar proviandwa die terugtrekkende Dorslandtrekkers by die Kunene in. As jong seun word hy groot saam met die San en leer soos hulle leef, jag en eet. Onder andere bring hy die jare 1944 tot 1946 in die noodweidingsgebied tussen die Xeiseb- en Epikuroriviere deur, waar hy saam met die San sy vader se beeste oppas. Hier is hy meer as twintig myl van die naaste blankes af en meer as honderd myl noordoos van die naaste dorp, Steinhausen. Hy is aanvanklik veld toe gelok deur die San wat as Agarob in sy boeke bekend staan. Weens die skaarste van patrone jag hy ook saam met hulle op hulle manier en leer hulle stories, gebruike en kuns baie goed ken. Hierdie ervaring was die teelaarde vir sy latere boeke. Hy is twaalf tale magtig wat benewens Afrikaans, Engels, Duits, Herero, Nama en Portugees ook twee Ovambo-dialekte en vier San-dialekte insluit.
Noorweë
Argitektuur
Vanweë die politieke en ekonomiese oorheersing deur Denemarke is die ontwikkeling van 'n welvarende Noorse bourgeoisie belemmer, en belangrike stylrigtings van die Europese argitektuur het derhalwe dikwels eers baie laat begin om 'n invloed op die plaaslike boukuns uit te oefen wat dan ook dikwels beperk was. Nogtans is daar uitmuntende voorbeelde van historiese boustyle soos die Baronie Rosendal bo-oor die Kvinnheradfjord met sy barok-invloede en die statige landhuis Damsgård in Bergen wat volgens die Rokoko-styl as 'n houtgebou ontwerp is.
Jan van der Post
Lewe en werk
Hy beoefen verskeie beroepe en is onder meer vir sowat twintig jaar aan en af grootwildjagter (in die omgewing van Okavango, Ondongo en Angola) en safarileier na die Aha-berge en die gebiede langs die Okavango. Verder is hy per geleentheid vendusie-afslaer, matroos, assuransie-agent, leerling-geoloog, verslaggewer en boer. Uit sy eerste huwelik word twee kinders gebore. Hy trou op 29 Maart 1958 met sy tweede vrou, Christina Hendrina Susanna Viljoen (nooiensvan Willemse). Na sy troue vestig hy hom in St. James in Kaapstad en werk by die Kaapse Provinsiale Administrasie. Weens veral sy drankmisbruik raak hy vervreem van sy vrou en verlaat haar in 1965 om in ’n hotel in Tuine in Kaapstad in te trek. Na sy egskeiding in September 1967 keer hy terug na Suidwes-Afrika en boer op die plaas Arbeid Adel buite Windhoek. Wanneer sy alkoholverslawing handuit ruk, gaan hy teen die einde van 1970 na Pretoria om behandeling daarvoor te ontvang en bring hy ook vier maande in die Weskoppies Hospitaal deur. Drie dae na sy ontslag word hy gearresteer omdat hy in ’n ongeluk betrokke was nadat hy ’n motor in die middestad van Pretoria onder die invloed van drank bestuur het. Hy word later gevonnis tot ’n boete en twee maande tronkstraf wat vir drie jaar opgeskort is, terwyl sy rybewys vir ses maande ingetrek word. Op Donderdag, 20 November 1971 is hy in Pretoria aan maagkanker oorlede.
Helen Suzman
Helen Suzman (gebore Helen Gavronsky, Germiston, 7 November 1917 – Johannesburg, 1 Januarie 2009) was ’n lid van die Volksraad van 1953 tot 1989.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
Hy was ’n medestigter en lid van die uitvoerende komitee van die Instituut vir Openbare Verhoudinge van Suid-Afrika (Prisa) en een van die eerste geakkrediteerde skakelpraktisyns in die land.
Uitenhage rankaalwyn
Die Uitenhage rankaalwyn (Aloiampelos gracilis), voorheen Aloe gracilis, is 'n rankaalwyn wat endemies is aan die Oos-Kaap waar dit voorkom in die Kougaberge van Uitenhage tot by Port Elizabeth. Die plant het 'n beperkte voorkomsgebied van 1347 km² en is deel van die fynbos-bioom.
Arrie de Beer
Loopbaan en aktiwiteite
Hy was in sy studentedae voorsitter van die Afrikaanse Studente-persunie (Aspu) en redakteur van die Die Wapad, die studentekoerant van die Potchefstroomse Universiteit wat Aspu se eerste toekenning vir die beste studentekoerant in die land ontvang het.
Noorweë
Skilderkuns
Terwyl sowel Middeleeuse geskilderde antependia asook muur- en gewelfskilderye bewaar gebly het, word die vroeë 19de eeu as die beginpunt van die moderne Noorse skilderkuns beskou. Die eerste generasie van Noorse Romantici het hul inspirasie van buitelandse kunstenaars gekry – soos Johann Christian Clausen Dahl (1788–1857) wat in Duitsland gebly en daar onder die invloed van Caspar David Friedrich gestaan het. Thomas Fearnly (1802–1842) was een van die eerste inheemse landskapskilders. Die laat-Romantiese periode was deur 'n konsentrasie op die volkslewe, die Nordiese geskiedenis en mitologie gekenmerk.