cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Willem de Klerk
Redakteur van Die Transvaler
De Klerk het dikwels in stryd met sy vader gekom oor sy verligte uitkyk, maar sen. De Klerk was later een van sy grootste ondersteuners toe hy dikwels omstrede standpunte ingeneem het as Transvaler-redakteur. Voor sy aanstelling het De Klerk baie toesprake gehou en ’n verligte standpunt ingeneem in die Calvinistiese maandblad Woord en Daad. In 1966 was hy in die oog van die storm toe hy met die benamings “verlig” en “verkramp” vorendag gekom het tydens ’n toespraak voor die SABRA-jeugkongres op Warmbad. Hy het albei soort Afrikaners bygekom en die gematigde voorgehou as die positiewe, ideale Afrikaner. Die toespraak het by die koerante uitgekom en De Klerk is as liberalis uitgeskel. Die Transvaler onder Nöffke was een van die platforms vir sy verguising. In Die Vaderland het A.M. van Schoor in ’n hoofartikel ’n gek van hom probeer maak deur hom as die “nuwe verlosser” voor te stel – die wyse man en redder wat deur sy nek praat en Afrikanerskap beledig het. Hierna is hy oorval deur uitnodigings om toesprake te lewer en sodoende het die derde begrip – die ideale Afrikaner – heeltemal verdwyn weens die bohaai oor “verlig” en “verkramp”.
De Klerk se eerste dag was 14 Augustus 1973. Met een slag is die koerant uit sy ou weë en knegskapverbintenis aan die Nasionale Party geruk. Dit het hom gereeld in stryd met die eerste minister, mnr. B.J. Vorster, gebring, wat geglo het sy kommentaar is te verlig, geleerd en teoreties. Oor verskeie vraagstukke het diep meningsverskille ontstaan. De Klerk was byvoorbeeld ten gunste van grys gebiede (woonbuurte waar verskillende rasse kon woon, strydig met die Groepsgebiedewet) en dat die deel van openbare geriewe voorsiening moes maak vir wit, swart en grys vlakke.
De Klerk het ook aangedring op die ontwerp van ’n grondwetlike grondplan met ’n verklaring van voorneme en perspektief op sekere basiese ontwikkelinge vorentoe. Vir Vorster was dit ’n belediging omdat die grondplan volgens hom reeds daar was en uit afsonderlike ontwikkeling bestaan het. Nog ’n haakpunt was die posisie van stedelike swart mense. Die koerant se standpunt onder De Klerk was dat hulle nie net tydelike stadsbewoners was nie. Vorster het by sy bekende standpunt gehou: “Oor die stedelike swart man is klaar gedink.” Hulle was ook haaks oor geskille in die Nasionale Party, want Vorster het geglo Die Transvaler gee te veel aandag aan “aksentverskille”.
So het De Klerk se stryd om Die Transvaler ’n beter koerant, vry van die ou lojaliteitsjoernalistiek, te maak, die wind van voor gekry. Sy standpunt was dat hy ’n “lojale vriend” was, maar geen “propagandis” nie. Dr. Connie Mulder, Transvaalse leier van die N.P., het op 23 Januarie 1975 op Naboomspruit in ’n toespraak gewaarsku dat geen koerant in Suid-Afrika die voorreg het om die N.P. se standpunt te verkondig nie. Die Transvaler het dit verwelkom, maar Mulder was omgekrap oor die redakteur se astrantheid en beplan ’n vergadering vir 25 Augustus 1975 met die vier dagbladredakteurs van Perskor: Willem de Klerk van Die Transvaler, Harald Pakendorf van Oggendblad, Arthur Lake van Hoofstad en Dirk Richard van Die Vaderland. Beeld is van die gesprek uitgesluit. Die voorwendsel was ’n vriendelike gesprek tussen pers en party, maar eintlik was dit, volgens Richard, ’n slim set om die redakteurs bloot te stel aan ’n saal vol politici wat van die seldsame vergunning gebruik gemaak het om die persmense by te kom.
Afgedank
Tydens De Klerk se redakteurskap het Naspers die sogenaamde Persstryd in die destydse Transvaalse Afrikaanse koerantmark ontketen toe dié Kaapse maatskappy op 16 September 1974 die eerste uitgawe van die oggendkoerant Beeld die lig laat sien. Die redaksie het gehoop op verkope van 100 000 per dag, maar teen Februarie 1975 het dit gedaal tot 21 568, die laagste maandsyfer in sy bestaan. Op 29 April 1975 is 102 402 koerante verkoop danksy die nuus oor die Foxstraatbeleg, maar die gemiddeld vir die ses maande Julie tot Desember 1975 (42 774) was steeds amper 20 000 minder as sy vernaamste mededinger, Die Transvaler, se 61 641. Dié syfer was in ’n groot mate te danke aan De Klerk se knap redakteurskap, want baie lesers het die koerant net gekoop omdat hy redakteur was. Dit het Beeld waarskynlik langer gevat om Die Transvaler te oorrompel as wat onder ’n ander redakteur die geval sou wees omdat De Klerk, ’n bloubloed-Afrikaner, aansien aan sy koerant verleen het.
Tydens dié Persstryd het die twee Afrikaanse oggendkoerante in Johannesburg die eens byna ondenkbare bereik deur met ’n gesamentlike sirkulasiesyfer van 104 000 te bereik, net 27 000 minder as Johannesburg se Engelse oggendkoerant, die Rand Daily Mail.
Die stryd om lesers tussen Beeld en Die Transvaler het daartoe gelei dat Perskor se bestuur, sonder De Klerk se medewete, fiktiewe syfers vir hulle drie Johannesburgse dagblaaie, Die Vaderland, Die Transvaler en The Citizen, geskep het. Die geknoei het in 1976 begin toe Beeld die eerste keer meer as 50 000 koerante oor ’n sesmaandetydperk verkoop het. Die hoogtepunt van die fiktiewe syfers was toe Die Transvaler op 1 Augustus 1980 op sy voorblad spog dat hy toe die grootste Afrikaanse dagblad in Suid-Afrika was met ’n sirkulasiesyfer vir die ses maande van Januarie tot Junie daardie jaar van 75 287. Steeds was De Klerk onbewus van die gekonkel, deels omdat hy ’n akademiese agtergrond gehad het en nie ’n gesoute koerantmens was wat alles van koerantmaak geweet het nie.
Beeld se werklike syfer was toe 64 901. Minder as twee maande later kom ’n Perskoramptenaar in die geheim met die bedrog vorendag. Die Sirkulasie-Ouditburo (later Audit Bureau of Circulation – ABC) het die saak ondersoek en op 22 September 1980 bekendgemaak dat die jongste sesmaandesyfer vir Die Transvaler 21 306 hoër as die werklike was en Die Vaderland s’n 9 367. The Citizen s’n is met 6 999 verhoog. By verdere ondersoek blyk dit dat die werklike en fiktiewe verkoopsyfers selfs meer verskil het:
Die drie koerante se ABC-lidmaatskap is opgeskort en Beeld kon onmiddellik sy advertensietariewe opstoot omdat dit toe in werklikheid die grootste Afrikaanse koerant in Transvaal was. P.J. Cillié, voorsitter van Naspers, het ’n informele gesprek versoek met Ben Schoeman, voorsitter van Dagbreektrust, wat Perskor beheer het. Tydens die gesprek op 1 Desember 1980 in Pretoria wou Cillié skadevergoeding hê vir Beeld se verlies aan advertensie-inkomste, maar Schoeman het ’n samesmelting tussen die twee persgroepe voorgestel. Cillié was hierteen gekant en gesê die Nasionale Pers het ’n afkeer in so ’n monopolivorming. Perskor wou nie kopgee oor vergoeding nie. D.P. de Villiers van Naspers het in Januarie 1981 ’n markverdeling in die Transvaal voorgestel met Naspers in die oggendmark en Perskor in die middagmark omdat die oggendmark vir laasgenoemde volgens hom nog nooit lonened wat nie, maar die middagmark wel. Naspers het later bereken sy verlies vanweë die fiktiewe syfers was R13,7 miljoen in destydse geldwaarde. Omdat Perskor skuld ontken het, het Naspers besluit om ’n eis in te stel.
Marius Jooste, die besturende direkteur van Perskor, het tot sy dood in Oktober 1982 vasgeskop teen die gedagte van ’n markverdeling, maar was wel ten gunste van amalgamering van die twee persgroepe. In November 1982 voer die nuwe voorsitter van Perskor, Willem van Heerden, en twee lede van die Dagbreektrust-direksie gesprek met twee senior Naspers-amptenare. Cillié en De Villiers verwerp ’n Perskor-voorstel vir ’n oorkoepelende maatskappy om die twee oggendblaaie in Johannesburg oor te neem. Die teenwoordiges besluit nie op ’n markverdeling nie, maar tog dat raadgewers aan weerskant die geldwaarde van Perskor se onttrekking aan die oggendmark moet bereken.
Uiteindelik is besluit Perskor om Die Transvaler van die oggendmark te laat verdwyn as Naspers sy eis om skadevergoeding terugtrek en R5 miljoen vir die ontruiming van die oggendmark betaal. Intussen het Jooste egter die loopbaan van Perskor se geëerde redakteur kortgeknip, juis weens die Persstryd en die gekonkel waarvoor Jooste self verantwoordelik was. Die algemene opvatting was dat De Klerk van die gekookte syfers moes geweet het. Omdat hy ’n trotse mens was, het dit hom seergemaak. Nie net Jooste nie, maar ook toonaangewende verkramptes in Perskor se direksie en bestuur het vermoedelik ook ’n sterk hand in De Klerk se afdanking gehad.
Redakteur van Rapport
Nadat die verhouding tussen De Klerk en Jooste heeltemal verbrokkel het en die redakteur afgedank is, het David de Villiers en Piet Cillié, toe voorsitter van Naspers, stappe begin doen om hom aangestel te kry as redakteur van Rapport, waarvan Naspers en Perskor tot 1990 elkeen die helfte sou besit. Ook by Rapport het De Klerk die N.P.-bewind onder pres. P.W. Botha die harnas ingejaag. In die destydse era van die driekamer-parlement het hy bly hamer op die afwesigheid van politieke regte vir swart mense en Botha se toenemend outokratiese regeringstyl. Ná De Klerk se dood het sy destydse mederedakteur by Die Vaderland, Harald Pakendorf aan Beeld gesê De Klerk het denke verskuif. “Ons het op dieselfde vloer gewerk toe ons redakteurs was – hy by Die Transvaler en ek by Vaderland. Ek dink ons het dieselfde soort politiek bedryf: Hy dalk net ’n bietjie meer filosofies. Hy het mense meer ontvanklik vir ’n nuwe politieke benadering gemaak.”
Platteland (rolprent)
Platteland is 'n Afrikaanse musiekrolprent wat in Vrede en omgewing deur die Mozi-platemaatskappy en Philo-films vervaar­dig is. Die regisseur is Sean Else. Die rolprent het op 12 November 2011 in teaters begin draai.
Willem de Klerk
Terug na die akademie
Rapport se direksie teen 1987 “vertroue in De Klerk verloor”, aldus die latere Naspers-voorsitter Ton Vosloo. Hy is weg en het ’n professoraat in kommunikasiekunde by die destydse Randse Afrikaanse Universiteit aanvaar waar hy tot sy aftrede gebly het.
Platteland (rolprent)
Eietydse musiektreffers is in die storielyn ingeweef, insluitende: Melanie (Jay), Tyd om te Trek (Bok van Blerk), Vergeet My Nie (Lianie May), Pa en Seun (Steve Hofmeyr en Bok van Blerk) en Sweet Dreams (Karlien van Jaarsveld).
Genre
Die rolprent is 'n drama en musiekblyspel.
Storielyn
Riana van Niekerk doen alles in haar vermoë om hulle familieplaas te behou nadat haar ouers wreed vermoor is. Mike Ferreira besit die dorp en sal enige iets denkbaar doen om die grond in die hande te kry. Dirk Pretorius, 'n swerwer met sy eie geheime, kom tot hulle redding.
Kilimanjaro-suikerbos
Die Kilimanjaro-suikerbos (Protea caffra subsp. kilimandscharica) is 'n struik wat hoort tot die bekende Protea genus. Die plant is endemies aan Kenia en kom op die hange van berg Kilimanjaro voor. In Engels staan dit as die Kilimanjaro sugarbush bekend. Dit word as 'n subspesie van die Gewone protea Protea caffra beskou.
Christo Compion
Christo Compion is ’n Suid-Afrikaanse toneelspeler en draaiboekskrywer. Hy het drama aan die Universiteit van Kaapstad gestudeer en daarna vir die destydse Swaruk (Suidwes-Afrikaanse Raad vir die Uitvoerende Kunste) en Sukovs (Streeksraad vir die Uitvoerende Kunste van die Oranje-Vrystaat) gewerk, onder meer as verhoogbestuurder vir Cobus Rossouw en Sandra Kotzé.
Aloe hlangapies
Die Aloe hlangapies is 'n aalwyn wat inheems is aan KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Eswatini. Daar is een populasie in die suidooste van Mpumalanga, die noorde van KwaZulu-Natal en suidwes Eswatini. Die plant het 40% van sy habitat verloor weens die aanplant van plantasies en landbou aktiwiteite. Die bestaande habitat word bedreig deur lanbou en indringerplante soos die swartwattel (Acacia mearnsii).
Christo Compion
Hy het in verhoogproduksies soos Die Goue Kring (1976), Die Goeie Mens van Sezuan (1976) en die Twaalfde Nag (1984) gespeel. In Harold en Maude (1986), wat onder regie van Hannes Horne in Windhoek en verskeie sentra in Suid-Afrika aangebied is, het hy meegespeel om die tagtigste verjaardag van Anna Neethling-Pohl te herdenk. In 1990 is hy as voltydse akteur by Sukovs aangestel, waar hy uitgeblink het as Claire in Jean Genet se Diensmeisies (1991; verwerk deur Wim Vorster) en in die titelrol van Reza de Wet se Nag, Generaal (1991) onder spelleiding van Ernst Eloff.
Hy het ook die draaiboeke van Susanna van Biljon en Egoli: Afrikaners is plesierig geskryf.
Joe Alwyn
Joe Alwyn (gebore 21 Februarie 1991) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Billy Lynn's Long Halftime Walk (2016), Mary Queen of Scots (2018), The Favourite (2018), en Waiting for the Barbarians.
Loopbaan
Joe Alwyn is in 1991 in Noord-Londen gebore. Sy pa is 'n dokumentêre rolprentmaker en sy ma 'n psigoterapeut. In sy laat tienerjare het hy by die Nasionale Jeugteater aangesluit. Hy het ook in Engelse letterkunde aan die Universiteit van Bristol gestudeer. In 2012 gradueer hy en het daarna 'n baccalaureusgraad in toneelspel van die Royal Central School of Speech & Drama ontvang.
In 2015 is die destydse student en onbekende Alwyn as die hoofakteur in die regisseur Ang Lee se oorlogsdrama Billy Lynn's Long Halftime Walk (2016) geplaas. Daarna het hy ondersteunende rolle vertolk in rolprente soos Operation Finale (2018), The Favorite (2018) en Boy Erased (2018).
In 2021 het hy 'n Grammy (album van die jaar) gewen met die album Folklore (2020) waarin hy saamgewerk het.
Kimriese kat
Geskiedenis
Die kat se naam kom van Kimre (Cymru), die inheemse Walliese naam vir Wallis. Die ras word egter nie met Wallis verbind nie en die naam is waarskynlik gebruik om ’n Kelties-klinkende naam aan die kat te gee. Die kat het sy oorsprong op die Eiland Man, hoewel Kanada beweer die langharige weergawe is in dié land ontwikkel. Baie katverenigings noem die kat die langharige Manx of Manx-langhaarkat.
Langharige katte het nog altyd op die Eiland Man voorgekom in Manx-werpsels, maar daar is nie met hulle geteel nie. In die 1960's het soortgelyke katte in Kanada hul verskyning gemaak en daar is toe met hulle geteel. Dit het egter lank gevat voor enige katverenigings hulle aanvaar het. Die Manx is in die 1920's erken, maar die Kimriese kat is in die 1960' die eerste keer geskou en het eers in die 1970's in gewildheid toegeneem.
Beskrywing
Die Kimriese kat is ’n gespierde, kompakte kat met ’n middelmatige tot groot lyf. Hulle het groot, ronde oë en die ore sit ver uitmekaar. Die hare is halflank en dig. Alle kleure en patrone word aanvaar en die oë kan koper, groen, neutbruin of blou wees.
Vier stertlengtes word aanvaar: van ’n duik waar die stert moet wees tot sterte wat amper so lank as ander katte s’n is. Dit is onmoontlik om te voorspel watter lengte sterte in ’n werpsel sal voorkom.
Die katte is intelligent, spelerig en kom goed met ander troeteldiere oor die weg. Hulle is lieftallig en glad nie aggressief nie.
Krieket
Krieket is ’n boul-en-kolf-sport gespeel tussen twee spanne van elf spelers elk op ’n krieketveld in die middel van ’n 22-jaart-kolfblad (20 meter) met ’n paaltjie aan elke kant bestaande uit twee dwarsbalkies op drie paaltjies. Die wedstryd vorder wanneer ’n speler, die bouler genoem, van die span wat veldwerk doen die bal wettig van die een kant van die kolfblad na die ander kant na die paaltjies boul, met ’n boulbeurt wat klaar is sodra hulle ses wettige balle afgestuur het. Die kolfspan het ’n speler by elke kant van die kolfblad, met die speler oorkant die paaltjies van die bouler wat probeer om die bal van die bouler met sy kolf te slaan. Die kolfspan teken lopies aan wanneer die bouler die bal onwettig na die kolwer boul, die bal die veldgrens raak of wanneer die twee kolwers tussen die twee paaltjies hardloop, gelykstaande aan een lopie. Die veldwerkspan probeer om die aantal lopies te beperk en elke kolwer uit te skakel (hulle is “uit”, hulle het hul paaltjies verloor). Maniere van uitskakeling sluit in uitgeboul, wanneer die geboulde bal die paaltjies raak en die dwarsbalkies afval, en vir die veldwerkspan deur die vang van ’n geslane bal voordat dit die grond raak, of om ’n paaltjie met die bal te tref voordat ’n kolwer sy kolfkampie voor die paaltjie bereik en ’n lopie aanteken. Wanneer tien kolwers uitgehaal is, eindig die kolfbeurt en die spanne verander van rolle. Die wedstryd word deur twee skeidsregters beheer, ondersteun deur ’n derde skeidsregter en ’n wedstrydbeampte in internasionale wedstryde.
Krieketformate sluit in Twintig20 (T20), met elke span wat vir 20 boulbeurte kolf en ’n wedstryd wat gewoonlik drie uur duur, internasionale eendagwedstryde (EDI) oor 50 boulbeurte oftewel een dag, tot toetswedstryde (toets) wat oor vyf dae gespeel word. Tradisioneel speel krieketspelers in ’n volledig wit uitrusting, maar in kleiner formate dra hulle klub- of spankleure. Bykomend tot die gewone uitrusting dra sommige spelers beskermende uitrusting om moontlike beserings te verhoed deur die bal, ’n harde, soliede sferoïed, gemaak van saamgeperste leer met ’n effens verhewe toegewerkte naat uit ’n styf gewikkelde tou wat ’n kurkkern omsluit. Vrouekrieket, wat op sy eie georganiseer en gespeel word, het ook ’n internasionale standaard bereik.
Die vroegste bekende verwysing na krieket dateer uit die middel-16de eeu in Suidoos-Engeland. Dit het met die uitbreiding van die Britse Ryk wêreldwyd versprei, met die eerste internasionale wedstryde wat in die tweede helfte van die 19de eeu gespeel is. Die sport se beheerliggaam is die Internasionale Krieketraad (IKR), wat in 1909 gestig is en nou meer as ’n 100 lede behels, van wie twaalf volle lede wat toetswedstryde speel. Die speelreëls, die krieketwette, word deur die Marylebone-krieketklub (MKK) in Londen behartig. Die sport is veral in Suid-Asië, Australasië, die Verenigde Koninkryk, Suider-Afrika en Wes-Indië gewild. In die lande van Suid-Asië, insluitende Indië, Bangladesj, Pakistan en Sri Lanka, is krieket verreweg die gewildste sport. Dis ook ’n gewilde somersport in die Verenigde Koninkryk, Afghanistan, Australië, Ierland, Namibië, Nederland, Nepal, Nieu-Seeland, Suid-Afrika, Kenia, Zimbabwe en die Wes-Indiese eilandstate. Veral in lande van die Karibiese gebied soos Antigua en Barbuda, Bahamas, Barbados, Bermuda, Grenada, Guyana, Jamaika en die Turks- en Caicoseilande word krieket as ’n nasionale sport beskou. In lande van die Britse Statebond met krieket as ’n tradisionele somersport soos Australië, Engeland, Ierland, Namibië, Nieu-Seeland, Skotland, Suid-Afrika en Wallis dien rugby as ’n tradisionele sport vir die wintermaande. Krieket is die tweede gewildste sport ter wêreld, naas sokker,  met meer as een miljard ondersteuners, veral op die Indiese subkontinent. Krieketwêreldbekertoernooie is van die gewildste sportkompetisies wêreldwyd en word in die EDI-vorm gespeel, maar ook T20I-wêreldbekertoernooie en Kampioentrofeë geniet groot ondersteuning. Die suksesvolste span in internasionale krieket is Australië, wat sewe EDI-trofeë, insluitende vyf krieketwêreldbekertoernooie, gewen het, meer as enige ander land en hulle was vir ’n langer tydperk die beste toetsspan as enige ander land.
’n Internasionale toetskrieket kan, in een vorm van die spel, vir ses of meer uur per dag vir vyf dae aanhou, en nog steeds nie ’n uitslag lewer nie – die verskeidenheid intervalle tussen middagete en tee en die ryk terminologie is kenmerkende aspekte wat maklik dié wat nie met die spel vertroud is nie, deurmekaar maak. Vir sy ondersteuners hou die spel uitstaande sportmylpale en intense mededinging tussen topkrieketlande in. Dit het selfs al op kere gesorg vir diplomatieke spanning met die berugste geval tydens die sogenaamde lyf-reeks (Engels: Bodyline series) tussen Engeland en Australië in 1932/33 om die As. Wedstryde tussen aartsvyande soos Indië en Pakistan met die doel van politieke ontspanning staan as “krieketdiplomasie” bekend.
Krieketwedstryde is al tydens internasionale sporttoernooie soos die Olimpiese Somerspele 1900 in Parys en die Statebondspele 1998 in Kuala Lumpur beslis. In 2019 het die Internasionale Krieketraad bevestig dat ’n Twintig20-toernooi met agt vrouespanne tydens die Statebondspele 2022 in Birmingham beslis sal word. Daarbenewens onderhandel die IKR met die Internasionale Olimpiese Komitee (IOK) oor die hertoelating van krieket vir die Olimpiese Somerspele 2028 in Los Angeles.
Oorsprong
Volgens algemene siening het krieket uit ’n kinderspeletjie in die Middeleeuse suidoostelike grafskappe van Engeland ontstaan. Hoewel daar pogings vir ’n vroeëre datering bestaan, dateer die oudste bekende verwysing na krieket uit ’n hoofsaak in Guildford in Januarie 1597 (Ou Styl), volgens die moderne kalender in Januarie 1598. Dié saak handel oor die besit van ’n bepaalde hoevelheid grond en die hof het die getuienis van ’n 59-jaar oue lykskouer, John Derrick, aangehoor, wat getuig:
"Being a scholler in the ffree schoole of Guldeford hee and diverse of his fellows did runne and play there at creckett and other plaies."
"“As ’n skolier by die vrye skool van Guldeford het hy en sekere van sy maats daar rondgeloop en krieket en ander spele gespeel.”"
Met Derrick se ouderdom in ag geneem was dit sowat ’n halwe eeu vroeër wanneer hy skool gegaan het, waarvolgens krieket rondom 1550 deur seuns in Surrey gespeel is. Die siening dat dit oorspronklik ’n kinderspeletjie was, is heringestel deur Randle Cotgrave se Engels-Frans-woordeboek uit 1611, waarin hy die selfstandige naamwoord “crosse” as “die skewe staf waarmee seuns krieket speel” en die werkwoord “crosser” as “om krieket te speel” beskryf.
’n Moontlike herkoms van die sport se naam is die Ou-Engelse woord “cryce” (of “cricc”) wat na ’n kruk of staf verwys. In Samuel Johnson se Dictionary lei hy cricket af van “cryce, Saxon, ’n stok”. In Ou-Engels verwys die woord “criquet” blykbaar na ’n soort knuppel of stok. Die sterk Middeleeuse handelskontakte tussen Suidoos-Engeland en die Graafskap Vlaandere, toe die laasgenoemde aan die Hertogdom van Boergondië behoort het, in ag geneem, is die naam moontlik afgelei van Middel-Nederlands (destyds in Vlaandere gebruik) “krick(-e)”, wat na ’n stok (skelm) verwys. ’n Ander moontlike bron is die Middelnederlandse woord “krickstoel”, wat verwys na ’n lang lae stoel wat gebruik word om in die kerk te kniel en wat soos die lang lae paaltjie met twee stompe in vroeë krieket lyk. Volgens Heiner Gillmeister, ’n Europese taalwetenskaplike by die Universiteit van Bonn, is “cricket” afgelei van die Middelnederlandse frase vir hokkie, met de (krik ket)sen (d.w.s., “met die stok jaag”). Gillmeister het voorgestel dat nie net die naam, maar ook die sport selfs van Vlaamse oorsprong kan wees.
Groei van amateur- en professionele krieket in Engeland
Hoewel die hoofdoel van die sport nog altyd was om die meeste lopies aan te teken, verskil die vroeë weergawe van die moderne speel in sekere tegniese aspekte; in die Noord-Amerikaanse weergawe van krieket, wicket, het baie van dié aspekte behoue gebly. Die bal is deur die bouler onderarm na die grond geboul vir ’n kolwer wat met ’n kolf toegerus is wat aan ’n hokkiestok herinner; die kolwer het ’n lae paaltjie met twee dwarsbalke verdedig; en lopies is kerwe genoem omdat die tellinghouers dit aangeteken het deur telstokke te kerf.
Krieket het vir ’n groot deel van die 17de eeu ’n plaaslike tydsverdryf gebly. Deur talle verwysings wat in die rekords van kerklike hofsake gevind is, is dit bekend dat dit soms voor en tydens die Gemenebes van Engeland deur die Puriteine verbied is. Die probleem was byna altyd die kwessie van Sondagspel, aangesien die Puriteine krieket as “onheilig” beskou het as dit op ’n Sabbat gespeel is, veral wanneer groot skares of dobbel betrokke was.
Volgens die sosiale historikus Derek Birley was daar in 1660 ’n “groot oplewing van sport na die restourasie”. Verskeie lede van koning Karel II se hof het gedurende daardie era ’n sterk belangstelling in krieket getoon. Dobbelary op sport het ’n probleem geword wat beduidend genoeg was vir die Parlement om die Dobbelwet van 1664 goed te keur, wat die insette op £100 beperk het, in elk geval ’n kolossale bedrag wat die jaarlikse inkomste van 99% van die bevolking oorskry het. Saam met prysgevegte, perdewedrenne en bloedsport is krieket as ’n dobbelsport beskou. Ryk beskermhere het wedstryde vir hoë insette gereël en spanne gevorm waarin hulle die eerste professionele spelers betrek het. Teen die einde van die eeu het krieket ontwikkel in ’n groot sport wat deur Engeland versprei het en reeds deur Engelse seevaarders en koloniseerders na die buiteland geneem is – die vroegste verwysing na oorsese krieket dateer uit 1676. ’n 1697-koerantberig van “’n groot krieketwedstryd” in Sussex “vir vyftig guineas per stuk” het behoue gebly – dit is die vroegste bekende wedstryd wat algemeen as ’n eersterangse wedstryd beskou word.
Die beskermhere en ander spelers van die “landadel” het na hulleself as “amateurs” begin verwys om ’n duidelike onderskeid te skep teen die professionele persone, wat altyd lede van die werkersklas was, selfs tot die punt dat hulle aparte kleed- en eetgeriewe gehad het. Die landadel, insluitende hoë-adelikes soos die hertoë van Richmond, het hul eerkode van “adelskap verplig” uitgevoer om op leierskapsrolle in enige sportsoort waaraan hulle deelgeneem het aanspraak te maak, veral as dit vir hulle nodig was om saam met “sosiaal swakker” geagte mense te speel om hulle weddenskappe te wen. Tot in 1962 met die afskaffing van amateurisme was die waarneming van die tipiese amateur wat eersterangse krieket gespeel het iemand met ’n opleiding by ’n openbare skool wat daarna die Universiteit van Cambridge of Universiteit van Oxford besoek het – die samelewing het verwag dat hierdie mense “offisiere en here” was wie se lot dit was om leierskap oor te neem. In ’n suiwer finansiële betekenis sou die amateurspelers teoreties op uitgawes aanspraak maak, terwyl sy professionele teenstander aan ’n kontrak gebonde was en ’n salaris of wedstrydgeld betaal is; in werklikheid het baie amateurs meer as hul werklike uitgawes geëis en die spottende term “shamateur” was daarop gemik om dié praktyk te beskryf.
Engelse krieketspelers in die 18de en 19de eeu
Die sport het in die 18de eeu ’n groot ontwikkeling ondergaan en Engeland se nasionale sport geword. Sy sukses was gegrond op die twee noodwendighede van beskermhere en weddenskap. Krieket was vanaf 1707 in Londen oorheersend en in die middel van die eeu het groot skare byeengekom om wedstryde op die Artillery Ground in Finsbury by te woon. Die een-paaltjie-weergawe van die sport het baie toeskouers en waaghalse gelok en sy gewildheid het gedurende die 1748-seisoen die hoogtepunt bereik. Rondom 1760 het die boulwerk ’n ewolusie ondergaan, toe die boulers die bal die kolfblad begin laat raak het pleks daarvan om dit na die kolwer te rol of te bons. Dit het ’n rewolusie in die kolf se ontwerp meegebring, aangesien dit vir die hantering van die bonsende bal nodig was om die moderne plat kolf pleks van die ou “hokkiestok” in te voer.
Die Hambledon Club is in die 1760’s gestig en dit was vir die daaropvolgende 20 jaar tot die stigting van die Marylebone-krieketklub (MKK) en die inwyding van Lord’s Old Ground in 1787 beide die sport se grootste klub en fikspunt. Die MCC het spoedig die sport se voorste klub en die kurator van die krieketwette geword. Nuwe wette wat aan die einde van die 18de eeu ingevoer is sluit in die paaltjie met drie stompe en been voor paaltjie.
In die 19de eeu is onderarmaflewerings eers deur rondarm en toe deur boarmaflewerings vervang. Albei ontwikkelinge was omstrede. Die reëling van die sport op graafskapvlak het tot die stigting van die graafskapklubs gelei, beginnende met Sussex in 1839. In Desember 1889 het die agt leidende graafskapklubs die amptelike graafskapkampioenskap gestig, wat in 1890 vir die eerste keer aangebied is.
Die bekendste speler in die 19de eeu was W.G. Grace, wie se lang en invloedryke loopbaan in 1865 begin het. Dit was veral Grace se loopbaan dat die onderskeiding tussen amateurs en professionele spelers in die wiele gery is, aangesien hy nominell ’n amateur was, maar volgens sy finansiële inkomste was hy de facto ’n professionele speler. Grace het van homself gesê dat hy meer geld deur krieket verdien het as enige professionele speler.
Die laaste twee dekades voor die Eerste Wêreldoorlog word die “goue tydperk van krieket” genoem. Dit is ’n nostalgiese benaming wat deur die algemene verliese deur die oorlog gekenmerk is, maar dié tydperk het party goeie spelers en noemenswaardige wedstryde gesien, veral aangesien kompetisies op graafskap- en toetsvlak verder ontwikkel is.
Krieket word ’n internasionale sport
In 1844 is die eerste internasionale wedstryd tussen Kanada en die Verenigde State, wat eintlik klubspanne was, in Toronto aangebied en deur Kanada gewen. In 1859 het ’n Engelse span na Noord-Amerika getoer en sodoende die eerste oorsese toer aangepak. In die tussentyd was die Britse Ryk belangrik in die oorsese verspreiding en vestiging van die sport en teen die middel van die 19de eeu was dit goed gevestig in Australië, die Karibiese eilande, Brits-Indië (wat die huidige Pakistan en Bangladesj insluit), Nieu-Seeland, Noord-Amerika en Suid-Afrika.
In 1862 het ’n Engelse span die eerste toer na Australië onderneem. Die eerste Australiese span wat oorsee getoer het, het uit Aborigines bestaan wat in 1868 Engeland besoek het.
In 1876/77 het ’n Engelse span teen Australië op die Melbourne-krieketveld gespeel, wat in retrospektief as die eerste toetswedstryd erken word. Die mededinging tussen Engeland en Australië het in 1882 neerslag gevind in die As wat sedertdien die bekendste wedywering in toetskrieket is. Toetskrieket is in 1888/89 begin uitbrei toe Suid-Afrika teen Engeland gespeel het.
Wêreldkrieket in die 20ste eeu
Die tussenoorlogse jare is oorheers deur Australië se Sir Donald Bradman, in statistieke opsig die beste toetskolwer van alle tye. Toetskrieket is gedurende die 20ste eeu verder uitgebrei met die aansluiting van Wes-Indië (in 1928), Nieu-Seeland (in 1930) en Indië (in 1932) voor die Tweede Wêreldoorlog en toe Pakistan (in 1952), Sri Lanka (in 1982), Zimbabwe (in 1992), Bangladesj (in 2000), asook Ierland en Afghanistan (albei in 2018) in die naoorlogse tydperk. Suid-Afrika was weens sy Apartheidsbeleid tussen 1970 tot 1992 van internasionale krieket verban.
Die opkoms van korter krieketformate
In 1963 het krieket ’n nuwe tydperk betree toe die Engelse graafskappe die korter krieketformat ingevoer het. Aangesien dit in elk geval ’n uitslag sou oplewer was die korter krieketformaat winsgewend en die aantal wedstryde het toegeneem. Die eerste internasionale eendagwedstryd is op 5 Januarie 1971 tussen Australië en Engeland op die Melbourne-krieketveld gespeel en die beheerliggaam Internasionale Krieketraad (IKR), wat dié weergawe se potensiaal raakgesien het, het in 1975 die eerste krieketwêreldbekertoernooi aangebied. In die 21ste eeu het ’n nuwe kort formaat, Twintig20, ’n onmiddellike impak gemaak en tot die implementering van die T20I-wêreldbeker gelei. Op 22 Junie 2017 het Afghanistan en Ierland die elfde en twaalfde volle lede van die IKR geword en hulle mag dus toetskrieket speel.
Wette en spel
In krieket word die reëls van die spel in ’n kode genaamd “Die wette van krieket” (The Laws of Cricket) gespesifiseer (hierna “die Wette” genoem) wat ’n globale taak het en deur die Marylebone-krieketklub (MKK) in gesprek met die hoofkrieketnasies ontwikkel is. Daar is 42 Wette (altyd met ’n hoofletter “W” geskryf). Die vroegste bekende weergawe van die kode is in 1744 opgestel en sedert 1788 word dit deur sy voog Marylebone-krieketklub in Londen besit en onderhou. Buitendien is daar nasionale reëls wat van toepassing is in ’n spesifieke land en kompetisiereëls wat van toepassing is op ’n bepaalde wedstryd of liga.
Speelveld
Krieket is ’n kolf-en-bal-spel wat op ’n krieketveld tussen twee spanne van elf spelers elk gespeel word. Daar is geen vaste regulasies met betrekking tot die afmetings van die veld nie, maar in hul kompetisies beveel die Engelse en Walliese Krieketraad ’n diameter van tussen 110 m en 140 m vir volwassenemanskrieket en kleiner velde vir jeugkrieket (tussen 60 m en 100 m vir onder 13 meisies). Die veld is gewoonlik sirkel- of ovaalvormig en die rand van die speelveld word gemerk deur ’n grens, wat ’n heining, ’n deel van die staanplekke, ’n tou, ’n geverfde lyn of ’n kombinasie hiervan kan wees; die grens moet, indien moontlik, oor sy hele lengte gemerk word.
Meeste van die aksie vind in die middel van die veld plaas op ’n reghoekige kleistrook met kort gras wat die kolfblad genoem word. Die kolfblad is ’n plat oppervlak met dimensies van 3,05 m by 20,12 m met baie kort gras wat geneig is om weggedra te word soos die wedstryd vorder (krieket kan ook op kunsmatige oppervlakke soos matte gespeel word). Aan albei kante van die kolfblad word drie regop houtpenne, paaltjies genoem, in die grond ingedruk; die paaltjies word 22 treë (20 m) uitmekaar geplaas. Elke paaltjie bestaan uit drie houtstompe met twee dwarsbalke bo-op. Twee kort houtdwarsstokkies, dwarsbalkies genoem, sit in groewe bo-op die drie paaltjies en raak met hulle punte aanmekaar. Elke stel van drie paaltjies en twee dwarsbalkies word saam die paaltjies genoem. ’n Wit streep van 1,22 m voor die paaltjies dui die kolfkamp aan. Een kant van die kolfblad is waar die kolwer staan en die bal inwag, en die ander kant is waarvanaf die bouler boul. Na elke boulbeurt word die boulkante omgeruil; maar die twee kolwers bly só staan, dus kolf die ander kant se kolwer verder in die volgende boulbeurt.
Wedstrydstruktuur en -afsluiting
Op die eerste dag van die wedstryd ondersoek beide die kapteins (en hulle raadgewers) die blad en bepaal watter spelers beste gepas sal wees vir die spesifieke blad en kies dan hulle elf spelers. Die kapteins (wat ook spelers is) van die twee spanne loot dan deur ’n muntstuk op te skiet saam met die skeidsregter. Die kaptein wat die loot wen mag dan besluit of sy span eerste gaan boul of kolf. Die loot in krieket is van baie meer belang as in ander sporte. Omdat die spel so lank is en die gedrag van die kolfblad oor die bestek van vyf dae dramaties kan verander, is dit ’n geweldige voordeel om te kan kies om eerste te boul of te kolf, na gelang van die omstandighede. Kolfbeurt is die term waarmee na ’n fase in die wedstryd verwys word. In elke kolfbeurt kolf een span in ’n poging om lopies aan te teken, terwyl die ander span probeer om die telling te beperk en die kolwers uit te skakel deur die bal te boul en veldwerk te doen. Wanneer die eerste kolfbeurt eindig verander die spanne van rolle; daar kan van twee tot vier kolfbeurte wees, afhangende van die soort wedstryd. ’n Wedstryd met vier geskeduleerde kolfbeurte word oor drie tot vyf dae gespeel; ’n wedstryd met twee geskeduleerde kolfbeurte is gewoonlik binne een enkele dag klaar. Gedurende ’n kolfbeurt is alle elf lede van die veldwerkspan op die krieketveld, terwyl van die kolfwerkspan op enige tyd net twee spelers op die kolfblad is. Die uitsondering is indien ’n kolwer ’n soort siekte of besering het wat sy of haar vermoë om te loop beperk, in dié geval mag die kolwer ’n hardloper inspan wat tussen die paaltjies kan hardloop wanneer die kolwer ’n lopie aanteken of sou hardloop, hoewel dit in internasionale krieket nie van toepassing is nie. Die kolforde word gewoonlik net voor die begin van die wedstryd bekend gemaak, maar dit mag aangepas word.
Die hoofdoel van elke span is om meer lopies as hul teenstander aan te teken, maar in sommige krieketformate kan dit vir ’n oorwinning ook nodig wees om in die laaste kolfbeurt al die kolwers van die teenstander uit te skakel, andersins kan die wedstryd onbeslis eindig. Indien die span wat laaste gekolf het almal uitgeskakel is en minder lopies as die teenstander aangeteken het, word gesê dat hulle “met x lopies verloor” het (waarby x die verskil in aantal lopies is wat deur die spanne aangeteken is). Indien die span wat laaste gekolf het genoeg lopies vir ’n oorwinning aangeteken het, word gesê dat hulle “met y paaltjies gewen” het (waarby y die aantal paaltjies is wat oorgebly het). Byvoorbeeld het ’n span wat sy teenstander se telling verbygesteek en in die proses ses paaltjies verloor het (d.w.s. ses van hul kolwers is uitgeskakel) die wedstryd “met vier paaltjies gewen”.
In ’n twee-kolfbeurte-per-span-wedstryd kan een span se algehele eerste en tweede kolfbeurttellings minder wees as die ander span se eerste kolfbeurttelling. Die span met die hoër telling het die wedstryd dan “met ’n kolfbeurt en x lopies gewen” en hulle moet dan nie weer kom kolf nie: x is die verskil tussen die twee spanne se algehele tellings. Indien die span wat laaste gekolf het almal uitgeskakel is, en albei spanne dieselfde aantal lopies aangeteken het, het die wedstryd gelykop geëindig; die uitslag is baie selde in wedstryde met twee kolfbeurte per span en het sedert die eerste geval in 1741 tot die laaste geval in Januarie 2017 net 62 keer in eersterangse krieket voorgekom. In die tradisionele vorm van die spel word die wedstryd onbeslis verklaar as die toegelate tyd verstryk het voordat enige span kan wen.
Die wedstryd word onderverdeel in boulbeurte. Elke boulbeurt bestaan uit ses agtereenvolgende aflewerings deur dieselfde bouler. Geen bouler word toegelaat om agtereenvolgende boulbeurte te boul nie. Ná die voltooiing van ’n boulbeurt neem die bouler ’n veldwerkposisie in en ’n ander speler neem die boulwerk oor. Die kant van waar daar geboul word, ruil ook aan die einde van elke boulbeurt. Die skeidsregter wat dan aan die bouler se kant van die kolfblad gestaan het, beweeg na regby, en die skeidsregter wat op regby gestaan het, beweeg na die kant van die nuwe bouler.
Indien die wedstryd net een kolfbeurt per span het, is daar ’n beperkte aantal boulbeurte vir elke kolfbeurt. Dié soort wedstryd word ’n “korter krieket”- of “eendag”-wedstryd genoem, en die span wat meer lopies aanteken wen die wedstryd onafhanklik van die aantal verlore paaltjies, waarvolgens ’n wedstryd nie onbeslis kan eindig nie. In sommige gevalle word onbesliste uitslae vermy deur elke span in ’n een-kolfbeurt-boulbeurt, Superboulbeurt genoem, te laat kolf; bykomende Superboulbeurte kan gespeel word indien die eerste Superboulbeurt onbeslis eindig. Indien dié soort wedstryd tydelik deur slegte weer onderbreek word, word dikwels ’n ingewikkelde wiskundige formula, na sy ontwikkelaars Duckworth-Lewis-Stern-metode genoem, ingespan om ’n nuwe nuwe teikentelling te bereken. ’n Eendagwedstryd kan, in omstandighede wat normale hervatting van spel onmoontlik maak (byvoorbeeld nat weer), ook as “sonder uitslag” verklaar word indien albei spanne minder boulbeurte gespeel het as voorheen besluit.
In alle krieket kan die skeidsregters die wedstryd laat vaar as slegte lig of reën dit onmoontlik maak om aan te gaan. Daar was gevalle van hele wedstryde, selfs toetswedstryde wat geskeduleer is om oor vyf dae gespeel te word, wat weens slegte weer afgelas is sonder dat ’n bal geboul is: byvoorbeeld die derde toetswedstryd van die 1970/71-reeks in Australië.
Kolfbeurte
Kolfbeurt is die term wat vir elke fase se speel gedurende die wedstryd gebruik word. Afhangende van die wedstryd wat gespeel word, het elke span een of twee kolfbeurte. Soms keer alle elf lede van die kolfspan na die kolfblad terug, maar om verskeie redes kan ’n kolfbeurt ook vroeër klaar afgehandel wees. Die kolfbeurt eindig as die kolfspan “almal uit” is, ’n term wat deur die wette bepaal word: “by die kantel van ’n paaltjie of die aftrede van ’n kolwer bly verdere balle vir boulwerk oor, maar geen kolwer is beskikbaar om in te stap nie”. In dié situasie is een van die kolwers nie uitgeskakel nie en hy word as nie uit nie geag; dit omdat hy geen oorblywende vennoot het nie en daar altyd twee aktiewe kolwers in ’n kolfbeurt moet wees.
’n Span se kolfbeurt kan vroeg eindig terwyl nog twee kolwers nie uit is nie:
’n Kolwer se kolfbeurt eindig wanneer:
Boulbeurte
Die wette bepaal dat, gedurende ’n kolfbeurt, “die bal afwisselend geboul sal word van albei kante in boulbeurte van ses balle”. Op die oomblik word ’n ander bouler na die ander kant gestuur en die veldwerkspan verander van kante, terwyl die kolwers dit nie doen nie. ’n Bouler kan nie twee opeenvolgende boulbeurte bedien nie, hoewel ’n bouler vir ’n sekere aantal nie-opeenvolgende boulbeurte van dieselfde kant kan bedien (wat hy gewoonlik ook doen). Die kolwers verander aan die einde van die boulbeurt nie van kante nie en sodoende word die inaktiewe die aktiewe en andersom. Die skeidsregters verander ook van posisies sodat die een wat “regby” gestaan het nou agter die paaltjie van die inaktiewe kolwer staan en andersom.
Klere en uitrusting
Die paaltjiewagter (’n gespesialiseerde veldwerker agter die kolwer) en die kolwers dra beskermende uitrusting weens die harde bal, wat met ’n spoed van meer as 145 km/h afgelewer kan word en ’n groot veiligheids- en gesondheidsrisiko daarstel. Beskermende uitrusting sluit in skerms (wat die knieë en skeenbeen beskerm), kolf- of paaltjiewagterhandskoene vir die hande, ’n helm vir die kop en ’n kis in die broek vir manlike spelers (wat die lies beskerm). Sommige kolwers dra bykomende skerms onder hul truie en broeke soos dik skerms, arm-, ribbe- en skouerskerms. Die enigste veldwerkers wat toegelaat word om beskermende uitrusting te dra is dié baie naby aan die kolwer (d.w.s. indien hulle langs of voor hom staan), maar hulle mag nie handskoene of buitebeenskerms dra nie.
Kolf en bal
Die beginsel van die sport is ’n bouler lewer (d.w.s. boul) die bal van sy of haar kant vir die kolwer wat, toegerus met ’n kolf, aan die ander kant aan die slaan is.
Die kolf is uit hout vervaardig, gewoonlik Salix alba (wit wilger) en het die vorm van ’n lem met ’n silindriese handvatsel. Die lem mag nie meer as 4,25 duim (10,8 cm) breed wees nie en die totale lengte van die kolf nie meer as 38 duim (97 cm) nie. Daar is geen standaard vir die gewig nie; gewoonlik is dit tussen 2 lb 7 oz en 3 lb (1,1 en 1,4 kg).
Die bal is ’n harde leer-naat sferoïde met ’n omtrek van 9 duim (23 cm). Die bal het ’n “naat”: ses rye se steke wat die leerdop van die bal aan die tou en die kurk binnekant hou. Die naat van ’n nuwe bal is prominent en help die bouler om dit op ’n minder voorspelbare manier aan te dryf. Gedurende wedstryde verswak die kwaliteit van die bal tot ’n punt waar dit nie meer bruikbaar is nie; gedurende die verloop van hierdie agteruitgang sal sy gedrag in vlug verander en dit kan die uitslag van die wedstryd beïnvloed. Spelers sal dus probeer om die bal se gedrag te verander deur sy fisiese eienskappe te wysig. Om die bal te poets en dit nat te maak met sweet of speeksel is wettig, selfs wanneer die polering doelbewus aan die een kant gedoen word net om die bal se swaai deur die lug te verhoog, maar om ander stowwe in die bal te vryf, die oppervlak te krap of aan die naat te pluk is onwettige balpeutery.
Basiese spel: bouler na kolwer
Gedurende die gewone speel is 13 spelers en twee skeidsregters op die veld. Twee van die spelers is kolwers en die ander elf is almal lid van die veldwerkspan. Die ander nege spelers van die kolfspan is buite die veld in die pawiljoen. Die beeld hieronder met syfers op toon wat gebeur wanneer die bal geboul word en wie op of naby die kolfblad staan.
Op die beeld het die twee kolwers (3 & 8; met geel truie) hul posisies aan elke kant van die kolfblad ingeneem (6). Drie lede van die span wat veldwerk doen (4, 10 & 11; met donkerblou truie) is ook op die beeld. Een van die twee skeidsregters (1; met ’n wit hoed) staan agter die paaltjie (2) by die kolwer se kant (4) op die kolfblad. Die bouler (4) boul die bal (5) van sy kant vir die kolwer (8) aan die ander kant wat “aktiewe kolwer” genoem word. Die ander kolwer (3) by die boulkant is die “inaktiewe kolwer”. Die paaltjiewagter (10), wat gespesialiseer is, is agter die aktiewe kolwer se paaltjie (9) en agter hom staan een van die veldwerkers in ’n posisie genoem “eerste glip” (11). Terwyl die bouler en die eerste glip gewone truie dra, dra die twee kolwers en die paaltjiewagter beskermende toerusting insluitende veiligheidshelms, versterkte handskoene en beenskerms.
Sommige spelers is vaardig in beide kolf- en boulwerk, of een van albei en paaltjiewag, sogenoemde veelsydiges. Boulers word volgens hul styl geklassifiseer, met snelboulers, naatboulers of draaiers. Kolwers word volgens hul hande geklassifiseer, regs- of linkshandig.
Veldwerk
Van die elf veldwerkers kan drie in die beeld bo gesien word. Die ander agt is elders op die veld en hul posisies word deur die kaptein of bouler se taktiese beginsels bepaal. Veldwerkers verander tussen aflewerings dikwels van posisie, weer soos aangewys deur die kaptein of bouler.
Wanneer ’n veldwerker beseer is of tydens ’n wedstryd beseer word, word toegelaat dat ’n plaasvervanger pleks van hom veldwerk doen, maar die plaasvervanger mag nie boul of as ’n kaptein optree nie, met uitsondering van harsingskuddingplaasvervangers in internasionale krieket. Die plaasvervanger verlaat die veld sodra die beseerde speler fiks genoeg is om terug te keer. Die krieketwette is in 2017 hersien en laat nou plaasvervangers as paaltjiewagters toe.
Boulwerk en uitskakeling
Die meeste boulers word as spesialiste beskou omdat hulle vir die span gekies is weens hul vaardigheid as ’n bouler, hoewel sommige veelsydiges is en selfs gespesialiseerde kolwers boul af en toe. Die spesialiste boul verskeie kere gedurende ’n kolfbeurt maar hulle mag nie twee opeenvolgende boulbeurte bedien nie. Indien die kaptein van “kante wil verander” moet ’n ander bouler inspring sodat die verandering nie onmiddellik is nie.
’n Bouler bereik sy afleweringsspoed deur middel van ’n “aanloop” en ’n boulbeurt word as geopen geag wanneer die bouler sy aanloop vir die eerste aflewering van daardie boulbeurt begin en die bal is dan “in spel”. Snelboulers, wat ’n momentum nodig het, vat ’n langer aanloop terwyl boulers met ’n stadige aflewering nie meer as ’n aantal stappe voor hul aflewering neem nie. Die vinnigste boulers kan die bal teen ’n spoed van meer as 145 km/h boul en hulle maak soms staat op pure spoed om die kolwer te probeer verslaan, wat genoodsaak word om baie vinnig te reageer. Ander snelboulers maak staat op ’n mengsel aan spoed en uitoorlê deur die bal se naat in te span of in vlug te laat swaai (b.v. kurwes). Hierdie tipe aflewering kan ’n kolwer noodsaak om sy hou verkeerd te doen, sodat die bal byvoorbeeld net die rand van die kolf raak en hy dan deur die paaltjiewagter of ’n glipveldverker “agter gevang” kan word. Aan die ander kant van die boulskala is die draaibouler wat teen ’n relatief stadige spoed boul en hy vertrou geheel en al daarop om die kolwer te uitoorlê. ’n Draaier sal dikwels “sy paaltjie koop” deur “een op te gooi” (in ’n stadiger, steiler paraboliese pad) om die kolwer vir ’n swak hou uit te lok. Die kolwer moet baie versigtig wees vir sulke aflewerings aangesien dit dikwels “gevlug” of gedraai word sodat die bal nie heeltemal sal optree soos hy dit verwag nie en hy kan “vasgekeer” word en homself uitskakel. Tussen die pasaangeërs en die draaiers is die mediumtempo-naatboulers wat op volgehoue akkuraatheid staatmaak om die lopietempo te probeer beteuel en die kolwer se konsentrasie te verslyt.