cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Myron Kok
Lewe en werk
Myron was ses jaar oud toe hy in 1938 in Engeland aangekom het. Tussen 1941 en 1946 was hy ’n lid van die St. Georges Choir School in Windsor waar hy onder meer vir die Britse koninginmoeder klavier gespeel het. Hy onthou later goed hoe hy tydens die uitvoering ’n fout gemaak het. Op grond van sy sang- en klaviertalent kry hy ná Windsor ’n beurs vir die spogskool Harrow. Aan die einde van sy skoolloopbaan in Augustus 1951 borg sy oudste broer D’Almero vir hom ’n kursus van ses maande in algemene Franse kultuurstudie aan die Sorbonne in Parys. Daarna volg hy ’n kursus van vier maande in orrelspel aan die Scola Cantorum in Parys. Sy eintlike liefde was egter tale en in 1952 begin hy sy studies in moderne tale aan die Universiteit van Cambridge. Op universiteit is hy ’n kranige krieketspeler wat in 1953 die universiteit se eerste span verteenwoordig. Tydens die Koue Oorlog was daar ’n groot aanvraag na mense met ’n kennis van Russies. Hy sluit dus vir twee jaar aan by die Britse leër en op hulle koste studeer hy twee jaar lank Russies. Benewens Engels, Russies en Afrikaans praat hy ook Frans, Sweeds, Portugees en Spaans. Vir drie jaar gee hy onderwys aan ’n Britse skool, waarna hy met ’n Afrikaanse vrou trou en in 1960 terugkeer na Suid-Afrika. Vir lank vertaal hy koerantadvertensies en hy doen ook as staatsamptenaar vertaalwerk uit verskeie tale. Ná sy egskeiding in die tagtigerjare is hy terug Engeland toe, waar hy later in Cambridge bly om na sy oudste broer se weduwee om te sien. Daarna verhuis hy na Cheltenham in Gloucestershire.
Skryfwerk
Afrikaanse Odyssee is ’n eiesoortige reisverhaal. Van kleinsaf beleef die reisiger hier die vreemde en teken dan as volwassene terugskouend sy indrukke op, sodat die reisverhaal terselfdertyd jeugherinneringe is. A.P. Grové neem Kind in die vreemde uit hierdie boek op in Trekvoëls, ’n versamelbundel van reissketse. Myron vertaal Marc Jean Pierre Augier (skuilnaam Saint-Loup) se Vrywillig vir Europa en Henri Troyat se Die berge treur in Afrikaans.
Erica strigilifolia
Erica strigilifolia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Muse Watson
Muse Watson (gebore 20 Julie 1948) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Something to Talk About (1995) en I Know What You Did Last Summer (1997), en in die televisiereekse NCIS (2003) en Prison Break (2005).
Erica straussiana
Erica straussiana is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan KwaZulu-Natal en Lesotho.
Sielkundige
Die begrip sielkundige kan verwys na:
In Suid-Afrika word die gebruik van die titel beheer deur die Professionele Raad vir Sielkunde, onderworpe aan die Wet op Gesondheidsberoepe, (Wet 56 van 1974). Om as sielkundige te registreer moet 'n kandidaat:
Daar word ook deur die Minister van Gesondheid bepaal dat, vanaf 1 Januarie 2003, sielkundiges gemeenskapsdiens van twaalf maande moet voltooi.
Kaneelklipmossel
Die kaneelklipmossel (Cymbula miniata) is 'n klipmossel wat aan die wes- en suidkus van Suid-Afrika voorkom en tot 8 cm lank word. Die skulp het 'n aantal strale wat van die middelpunt uitsprei. Die strale het 'n pienkerige kleur. Die diertjie leef in die tussengetysone.
Shareena Clanton
Shareena Clanton (gebore 1990) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Stoned Bros (2009) en in die televisiereekse Redfern Now (2012), Wentworth (2013), en Nowhere Boys (2013).
NG gemeente Vredendal
duimnael|links|270px|Die NG kerk Vredendal, ontwerp deur [[Wynand Louw se argiteksfirma. Dis ingewy op 23 September 1950.]] duimnael|regs|170px|Ds. J.C. du Plessis het op [[15 Julie 1950 die gemeente se eerste medeleraar geword.]] duimnael|regs|170px|Ds. S.G. Basson is in Februarie 1943 in die gemeente bevestig.
Die NG gemeente Vredendal is die moedergemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk op die Wes-Kaapse dorp Vredendal en ressorteer onder die Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland.
Die gemeente is op 13 November 1933 onder die naam Olifantsrivier met duisend lede van Vanrhynsdorp afgestig. Die Ringskommissie (waarskynlik van Clanwilliam) het bepaal dat daar twee sentra sal wees, naamlik Vredendal en Neersetting. Die eerste jare van sy bestaan was voorwaar worsteljare. Die hoewes van die nedersetters moes nog teen aansienlike koste in gereedheid gebring word en vir die min produkte wat in die beginjare geproduseer is, was die pryse baie laag. Op die een sentrum, Vredendal, is die eredienste in die begin in 'n klein skoolgeboutjie gehou. Vir Nagmaalsdienste het die feesgangers in die ope lug onder 'n klompie bloekombome bymekaar gekom.
Onder leiding van sy eerste predikant, ds. P.F. Greyling, was die gemeente egter gewillig om groot dinge aan te pak. Veertien morg grond is dadelik vir die uitleg van die toekomstige dorp aangekoop en daar is ook spoedig 'n begin gemaak met die aanbou van 'n mooi doeltreffende saal en pastorie. In die tweede helfte van 1935 is ds. D. Van N. Theron hier bevestig en het hy die gemeente sewe jaar met baie groot seën bearbei. Nie alleen het hy hom besonder vir die geestelike welsyn van die gemeente beywer nie; hy het ook baie gedoen vir die algemene opbouing van die jong gemeenskap. Toe die gemeente slegs vier jaar oud was het die een sentrum, Neersetting, op 3 November 1937 tot 'n selfstandige gemeente afgestig, naamlik die NG gemeente Lutzville. Die naam Olifantsrivier is kort daarna op die Sinode van 1940 tot die huidige naam Vredendal verander.
Nadat ds. Theron in Des. 1942 vertrek het, is ds. S.G. Basson in Februarie 1943 hier bevestig. Die groot werk wat gewag het, was om geld vir die daarstelling van 'n kerkgebou in te samel. Intussen moes ook 'n sendingpastorie gebou word met die geld wat die susters van die VSB vir die doel ingesamel het, asook 'n doelmatige skoolkoshuis wat ruimte bied vir 100 kosgangers. Op 23 September 1950 kon die sierlike kerk, wat £33 000 gekos het, sonder skuld ingewy word. Nog ’n mylpaal in die geskiedenis van die gemeente is behaal toe ds. J.C. du Plessis op 15 Julie 1950 as medeleraar bevestig is.
Kariegarivier
Die Kariegarivier is 'n rivier wat in die Oos-Kaap van Suid-Afrika vloei. Dit is deel van die opvanggebied van die Groot-Visrivier.
Sinofobie
Sinofobie (van die Latynse Sinae, "China", en die Griekse φόβος phobos, "vrees") of anti-Chinese sentiment het betrekking op gevoelens soos haat of vrees vir China (en verwante lande), sy volke, sy diaspora of sy kultuur. Die teiken is dikwels Chinese minderhede wat buite China woon en dit het dikwels ’n invloed op immigrasie, die ontwikkeling van nasionale identiteit in buurlande, ongelykheid in rykdom, diskriminasie en rassisme. Die teenoorgestelde daarvan is Sinofilie.
Statistieke
In 2013 het die Pew-navorsingsentrum van die VSA ’n meningspeiling oor Sinofobie gedoen en bevind die helfte van die lande wat betrek is (19 van 38) beshou China in ’n positiewe lig. Beijing se sterkste ondersteuners was in Asië: Maleisië (81%) en Pakistan (81%); Afrika: Kenia (78%), Senegal (77%) en Nigerië (76%); en Latyns-Amerika: veral lande wat nou betrokke is by die Chinese mark soos Venezuela (71%), Brasilië (65%) en Chili (62%). Anti-Chinese gevoelens was egter hoog in die Weste en ander Asiatiese lande: Net 28% van Duitsers en Italiane en 37% van Amerikaners het China in ’n gunstige lig beskou. Japan het van al die lande die negatiefste gevoelens gehad, met 93% wat China in ’n slegte lig beskou het, insluitende 48% wat China in ’n baie slegte lig beskou het. Net 5% van Japannese wat ondervra is, het positief oor China gevoel. Daar was ook meerderhede in Duitsland (64%), Italië (62%) en Israel (60%) wat negatiewe gevoelens gehad het.
Erica strigosa
Erica strigosa is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Sinofobie
Statistieke
Hoewel die meeste jong mense van China gehou het, het die meeste mense in 26 van die 38 nasies gevoel China tree eensydig op in internasionale sake en dit verhoog die spanning tussen China en sy buurlande, buiten Rusland, oor gebiedsdispute. Dié kommer oor Beijing se gebrek aan die inagneming van ander lande se belange wanneer hulle besluite oor buitelandse beleid neem, was veral sterk in Asië-Pasifiese lande – in Japan (89%), Suid-Korea (79%) en Australië (79%) – en in Europa – in Spanje (85%), Italie (83%), Frankryk (83%) en Brittanje (82%). Sowat die helfte van die deelnemers in die sewe Midde-Oosterse lande wat ondervra is, het gemeen China tree eensydig op. Dit sluit in 79% van Israeli's, 71% van Jordaniërs en 68% van Turke. Afrikalande, veral groot meerderhede in Kenia (77%), Nigerië (70%), Suid-Afrika (67%) en Senegal (62%), glo Beijing neem hulle belange in ag wanneer hulle besluite oor buitelandse beleid neem.
Eldfell
Eldfell is 'n vulkaan van ongeveer 200 m hoog, op die eiland van Heimaey in Ysland. Die dorp Vestmannaeyjar is naby die vulkaan geleë.
Desi Lydic
Desi Lydic (gebore 30 Junie 1981) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent We Bought a Zoo (2011) en in die televisiereekse The Daily Show (1996), The League (2009), en Awkward. (2011).
Lotus Gardens
Lotus Gardens is 'n woongebied wes van Pretoria, Suid-Afrika wat onder die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit val. Dit word begrens deur Saulsville in die suidweste en Atteridgeville in die suide.
Sven Hugo Borg
Sven Hugo Borg (26 Julie 1896 – 19 Februarie 1981) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Find the Witness (1937), Death Rides the Range (1939), The Affairs of Jimmy Valentine (1942), en Fortunes of Captain Blood (1950).
Abyssocladia naudur
Abyssocladia naudur is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Abyssocladia en tot die familie Cladorhizidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2006 deur Vacelet.
Pristidae
Die Saagvisse (Pristidae) is 'n kraakbeenvis-familie wat hoort tot die orde Pristiformes. Daar is twee genera met ses spesies wat hoort tot dié familie en drie van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.
Kenmerke
Die uitstaande kenmerk van die familie is die plat snawel met tande aan weerskante wat soos 'n saag lyk. Die kop en voorste gedeelte van die lyf is plat terwyl die agterste gedeelte meer soos die lyf van 'n haai lyk. Die familie het twee dorsale vinne, 'n asimmetriese stertvin (die boonste lob is langer) en die pektorale vinne is langs die kop geheg en lyk amper soos twee vlerke. Daar is vyf pare kieue splete teenwoordig aan die onderkant van die kop. Die familie word tot 7 m lank - die saag ingesluit en is ovovivipaar. Hulle kom voor in vlak water by sanderige bodems, soms in riviermondings. Die familie is eetbaar. Die saag word gebruik om kos uit te krap en ook om prooi mee dood te maak.
Genera
Die volgende genera en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Craig Wayans
Craig Wayans (gebore 27 Maart 1976) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Scary Movie (2000), Scary Movie 2 (2001), en Dance Flick (2009), en in die televisiereeks My Wife and Kids (2001).
Tammy Clarkson
Tammy Clarkson is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Redfern Now (2012) en Ready for This (2015).
Eugene Borden
Eugene Borden (21 Maart 1897 – 21 Julie 1971) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Mark of Zorro (1940), The Bishop's Wife (1947), en All About Eve (1950), en in die televisiereeks The Third Man (1959).
Kaprivier
Die Kaprivier is 'n rivier wat in die Oos-Kaap van Suid-Afrika vloei.
Wyliespoortaalwyn
Die Wyliespoortaalwyn (Aloe angelica) is 'n aalwyn wat voorkom in die noorde van Limpopo, dit is endemies in 'n klein gebied in die Blouberg en Soutpansberg tot in die noorde van Venda en die Krugerwildtuin.
Die aalwyn word geklassifiseer as 'n boom en sy FSA-nommer is 28.4. In Engels staan die plant bekend as Wyliespoort Aloe.
Gentianaceae
Gentianaceae is 'n familie van blomplante. Die familie bestaan uit meer as 1500 spesies, wat in 87 genera ingedeel word. Die familie is vir die eerste keer in 1789 deur Antoine Laurent de Jussieu beskryf.
Verspreiding is kosmopolities. Die familie bestaan uit bome, struike en kruie, met 'n wye verskeidenheid van kleure en blompatrone.
Sommige spesies word as ornamentele plante gekweek en verskeie spesies word vir medisinale doeleindes en geurmiddels ingespan.
Alopiidae
Die Sambokhaaie (Alopiidae) is 'n kraakbeenvis-familie wat hoort tot die orde Lamniformes. Daar is slegs een genus met drie spesies wat hoort tot dié familie en al drie die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor. Dit word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.
Kenmerke
Die uitstaande kenmerk van die familie is die buitengewone lang boonste lob van die stertvin en die onderste lob is kort. Die tweede dorsale en anale vinne is klein en die pektorale vinne is lank. Die tande is klein en daar is vyf pare kieue splete weerskante van die kop. Die familie kan tot 6 m lank word.
Genus
Die volgende genus en gepaardgaande spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Bruinwewer
Die Bruinwewer (Ploceus rubiginosus) is 'n gelokaliseerde, algemene standvoël en gedeeltelike trekvoël in dorre savanne en grasagtige boomveld. Hulle broei in groot kolonies in bome in 'n slordige nes met 'n kort ingangstonnel. Die voël is poliginies. Die voël is 15 cm groot en weeg 25 - 37 gram. In Engels staan die voël bekend as die Chestnut Weaver.
Jarkofski-effek
duimnael|270px|Die Jarkofski-effek: 1. Straling vanaf die ateroïde se oppervlak 2. Prograadroterende asteroïde 2.1 "Namiddag-oppervlak" 3. Asteroïde se wentelbaan 4. Straling vanaf die Son
Werking
Die Jarkofski-effek is ’n gevolg van die feit dat ’n verandering in die temperatuur van ’n voorwerp wat deur straling verhit word (en dus die sterkte van die termiese straling van die voorwerp af) agter raak by veranderings in die inkomende straling. Dit beteken die voorwerp se oppervlak vat ’n ruk om warm te word wanneer dit aanvanklik verhit word, en dit neem ’n ruk om weer af te koel nadat die verhitting opgehou het. Oor die algemeen is daar twee komponente van die effek:
Oor die algemeen hang die effek van die grootte van die voorwerp af. Dit sal die semi-hoofas van kleiner voorwerpe beïnvloed, maar groter voorwerpe feitlik onaangeraak laat. Vir kilometergrootte-asteroïdes is die Jarkofski-effek minimaal oor kort tydperke: die krag op die asteroïde 6489 Golevka is na raming sowat 0,25 newton, vir ’n netto versnelling van 10−10 m/s2. Dit is egter konstant en oor ’n tydperk van miljoene jare kan ’n asteroïde se wentelbaan genoeg beïnvloed word om dit van die asteroïdegordel te verskuif na die binneste deel van die Sonnestelsel.
Die bogenoemde besonderhede kan meer ingewikkeld wees vir voorwerpe in hoogs eksentrieke wentelbane.
Meting
Die effek is vir die eerste keer in 1991-2003 gemeet met betrekking tot die asteroïde 6489 Golevka. Dié het oor 12 jaar 15 km uit sy voorspelde posisie geskuif.
Sonder regstreekse meting is dit baie moeilik om die presiese uitwerking van die Jarkofski-effek op ’n spesifieke asteroïde se wentelbaan te voorspel. Dit is omdat die omvang afhang van verskeie veranderlikes wat moeilik is om uit die beperkte beskikbare waarnemingsinligting te bepaal. Dit sluit in die presiese vorm van die voorwerp, sy oriëntasie en sy albedo. Berekenings word verder bemoeilik deur die uitwerking van ander faktore. Verder ding die Jarkofski-effek mee met stralingsdruk, waarvan die netto effek soortgelyke klein langtermynkragte kan veroorsaak by liggame met ’n wisselende albedo en/of niesferiese vorm.
Ondanks al dié probleme is die Jarkofski-effek een van die scenario's wat ondersoek word om die baan van ’n naby-aarde-voorwerp wat dalk met ons kan bots, te verander. Moontlike strategieë sluit in die "verf" van ’n asteroïde se oppervlak of om die Son se straling daarop so te fokus dat dit die intensiteit van die Jarkofski-effek beïnvloed en die baan genoeg verander om ’n botsing met die Aarde te voorkom. In die OSIRIS-REx-sending, wat na verwagting in September 2016 gelanseer sal word, sal die Jarkofski-effek op die asteroïde Bennu bepaal word. Dit is een van die voorwerpe wat ’n gevaar vir die Aarde inhou: Dit het ’n kans van 0,07% om in die 2100's met ons te bots.
NG gemeente Louisvale
duimnael|regs|180px|Ds. G.J.U. Rothman.
duimnael|links|230px|Die NG kerk Louisvale.
Die NG gemeente Louisvale is ’n gemeente in die weste van die Sinode Noord-Kaapland, ’n streeksinode van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika.
Die gemeente Louisvale is in 1932 as Grootrivier gestig, maar nadat drie wyke in 1949 van Grootrivier afgestig het, het die moedergemeente se naam verander na Louisvale, terwyl die dogtergemeente die moedergemeente se naam aangeneem en as NG gemeente Grootrivier bekendgestaan het.
In die Kerkbode van 11 Januarie 1933 verskyn die volgende berig onder die opskrif “Stigting van nuwe gemeente”: “Hiermee word kennis gegee dat daar volgens 'n offisiële berig van die H.E. Scriba van die Ring van Upington op 10 Des. 1932 'n nuwe gemeente in gemelde Ring gestig is. Die besonderhede is as volg: Die naam van die gemeente is ‘Grootrivier'. Die grense van die gemeente is die van die ou gemeente Upington suid van die Oranjerivier. Die nuwe gemeente Grootrivier bestaan dus uit al die rivierplase ten suide van die Oranjerivier, van die westelike grens van Grootdrink tot die oostelike grens van Blaauwskop, insluitende die nedersettings Louisvale, Vaalkoppies en Karos. . ."
Nadat ds. Du Toit in 1938 'n beroep na Groot-Brakrivier aangeneem het, is hy opgevolg deur ds. W. Fullard, wat as hulpprediker in die gemeente gearbei het. Eers tydens sy bediening is 'n pastorie vir die gemeente aangekoop. Ds. Fullard is opgevolg deur ds. C.M. Oosthuizen, wat slegs 18 maande in die gemeente werksaam was.
Die gemeente was gelukkig om spoedig 'n nuwe leraar in die persoon van ds. B.J. Cronje te kry. Ds. Cronje het met groot ywer voortgegaan met die taak waarmee ds. Fullard begin het, naamlik die insameling van geld vir die bou van 'n kerk op Louisvale. Tydens ds. Cronje se bediening stig die wyke Vaalkoppies, Matjiesrivier en Karos af, en vorm saam die nuwe gemeente Grootrivier. Die moedergemeente sou voortaan onder die naam Louisvale bekendstaan. Die volgende predikant was ds. G.J.U. Rothman. In sy tyd het die gemeente die hoop gekoester om spoedig ’n nuwe en sierlike kerkgebou op te rig.
Atacamawoestyn
Die Atacamawoestyn (Spaans: Desierto de Atacama) in die noorde van Chili word as die droogste woestyn op aarde beskou. Die woestyn grens in die weste aan die Stille Oseaan, in die noorde aan Peru en in die ooste aan Bolivië en Argentinië. Die Atacamawoestyn het sowat 15 miljoen jaar gelede ontstaan.
Klimaat
Hierdie woestyn kry net 'n vyftigste van die gemiddelde jaarlikse reënval wat byvoorbeeld in die Amerikaanse Death Valley (Vallei van die Dood, Kalifornië) aangeteken word. Daar is selfs weerstasies in Atacama wat in hulle geskiedenis nog nooit 'n druppeltjie reën aangeteken het nie.
Die woestyn lê in die reënskadu van die Andesgebergte; die oostewinde wat soms waai bring geen neerslae na die gebied nie. Naby die kus verhinder 'n koue seestroming, die Humboldtstroming, die vorming van reënwolke sodat hier, in teenstelling met gebiede wat verder suid- en noordwaarts geleë is geen reën val nie. Vanweë die koue seewater het die woestyn egter 'n relatief koel klimaat, en veral langs die kus kom mistigheid dikwels voor. Die Atacama word dan ook by die sogenaamde newelwoestyne gereken.
Weens die klimatiese El Niño-verskynsel bly die Humboldtstroming binne tydperke van ses tot tien jaar gereeld afwesig, en die woestyn kry dan sterk reën wat 'n kortstondige maar pragtige blommeseisoen verseker.
Alexandra Lydon
Alexandra Lydon is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Star Trek: Enterprise (2001), 24 (2001), Without a Trace (2002), en Prison Break (2005).
Highstead
Highstead op die Groote Schuur-landgoed is die ampswoning van die adjunkpresident tydens sy verblyf in Kaapstad. Hierdie huis is in die middel van die 20ste eeu gebou en was aanvanklik ‘n ministerswoning. In die laat 1990’s is die huis opgeknap en vergroot.
Lys van vertalings in Afrikaans
Hierdie blad dien as 'n onkanonieke lys van vertalings in Afrikaans.
Probleme
Enkele aspekte wat wel tot hierdie "bevrore" tendens kan bydra is:
"Jaco [Jacobs] verduidelik die keuse van [jongmens]-boeke om te vertaal as volg: "Die meeste Afrikaanse jong volwassenes is gemaklik daarmee en gewoond daaraan om ook in Engels te lees, daarom maak dit nie veel sin om topverkopertitels soos The Hunger Games of The Fault in Our Stars te vertaal nie – teen die tyd dat ons dit op die rakke kan hê, het lesers waarskynlik reeds die boeke in Engels gekoop en gelees. Ons het eenvoudig (nog) nie 'n vertaalkultuur soos byvoorbeeld in Nederland nie""
- Torr, Donnay. 2015. Die lees van lugkastele. Taalgenoot. Someruitgawe, p.54
"Die eerste wat 'n mens geneig is om te doen wanneer jy die waarde van 'n vertaling probeer toets, is om dit met die origineel te vergelyk. Toe dus dié neiging ook vir my beetkry, het ek onmiddellik baie teleurgestel gevoel oor my onmag: die anderhalwe woord Spaans wat ek ken, gun my nie 'n skyn van kans om Spaanse poësie in die oorspronklike behoorlik te begryp, laat staan na waarde te skat nie. Wat die Arabiese poësie betref, het Krige self die vergelykingstoets onmoontlik gemaak, want hier het hy uit Engelse en Franse vertalings oorgesit. As my enigste toevlug het dus die Frans poësie oorgebly. - Ons eie boek: driemaandelikse tydskrif en boekegids, Jaargang XVII (2): 11"
3. Uit 'n totaal van 2 032 nuwe Afrikaans titels daardie jaar (1982) lyk 310 vertalings nie sleg nie. Maar uit eie ondervinding vermoed ek dat maar bra min van daardie boeke van veel literêre waarde was. Uitgewers is gou om te sê: 'n Vertaling? Nee dankie. Kan nie voorgeskryf word nie. 'n Goeie boek? Nee dankie, nee dankie. Sal nie verkoop nie. Dit is dan ook 'n feit dat goeie werke in ons TV-eeu swak verkoop of dat die meeste klassieke meesterwerke alreeds in Engels of 'n ander Westerse taal gelees is. Wat dus nog by ons van oorsee af inkom, in vertaalde vorm, is veral populêre kitswerke, godsdienstige en jeugboeke.
4.Ons moet let op heelparty soorte vertalings:
a) Vertalings van eie werk. André P. Brink skryf sy romans glad al gelyktydig. My 21 en Mens-alleen het ek grotendeels in Engels geskryf en toe vertaal, terwyl ek my Bolandia-reeks self in Engels vertaal het.
b) Roetine-kitsboeke soos bv. die populêre romans van Heinz Konsalik of Paul Berna.
c) Internasionale kinderprenteboeke in baie kleure wat gelyktydig in dosyne tale elders gedruk word.
d) Klassieke reeks in opdrag, bv. Wêreld-literatuur wat Bartho Smit vir Perskor geredigeer het.
e) Werke wat mens uit liefde vertaal.
Byvoorbeeld my eie vertalings van Daudet se Lettres de mon moulin en Ilias Venezis se Aioliki yi (Verlange na die hartland). Op eie risiko. Boeke wat nie verkoop nie.
11. Ek self het goed 40 boeke in Afrikaans vertaal, uit moderne Grieks, Duits en veral Frans. Goeie werke soos dié van Sartre, Daudet, Camus, Vercors en Ionesco en Bosco. Maar die merendeel was aangevraagde suksesboeke en populêre boeke.
12. Juis die goeie boeke moes ek uit liefde en op eie risiko vertaal. Dit was juis die groot uitgewers wat nie vir dergelike boeke kans sien nie, en die risiko aan kleiner uitgewers laat. Die koms van die e-boek kan wel hierdie probleem oorbrug. Internasionale boekwinkels soos Amazon.com en Google Play maak ook 'n internasionale mark oop vir Afrikaanse boeke wat wêreldwyd in sy oorspronklike vorm aanlyn gekoop en gelees kan word.
5. Party werke is moeiliker om te vertaal; daar is selfs werke wat onvertaalbaar genoem word.
8. Traddutore traditore? Is vertaler verraaier? Nee, as die vertaler albei tale goed ken.
14. Vertalings van eie werk:
K.L. en A.O. Vaughan
K.L. en A.O. Vaughan word in feitlik alle Afrikaanse literatuurgeskiedenisse genoem weens hulle boek Ou Hendrik se stories, wat een van die heel eerste Afrikaanse boeke is met dierbeelding. Dit is gebaseer op die vertellings van Ou Hendrik en sluit daarom ook aan by die inheemse volkskuns. Die skrywers is Katherine Louisa Vaughan, ’n Boeremeisie, en haar Britse man, Arthur Owen Vaughan, wat onder die skuilnaam Owen Rhoscomyl verskeie Engelse romans en geskiedkundige werke die lig laat sien het.
Lys van vertalings in Afrikaans
Probleme
Bolandia 3: Waar jy sterwe het maklik in Engels vertaal en had sukses; romantiese, algemene taal. Maar Bolandia 2: Die groot anders-maak, my mees geslaagde roman, was onverstaanbaar oorsee omdat die Hottentot-Afrikaans daarin onverstaanbaar elders is. In Engels bv. bestaan iets soos Rooihuid-Engels, maar Hottentot-Engels nie. Dit is dus 'n goeie teks wat nie vertaal kon word nie omdat dit té Afrikaans is.
15. En weet u, soms wil ek my teks eintlik onvertaalbaar hê. Ja, dis die gevoel wat ek soms oor my gekastyde taal kry. Om in 'n oorvol, oorluide, oorveralgemeende wêreld 'n klein hoekie onvervreembaar my eie te hê.
K.L. en A.O. Vaughan
Lewe en werk
Robert Scourfield Mills is op 6 September 1863 in Southport, Merseyside in Engeland gebore as die seun van Robert Mills en Jane Ann, die dogter van Joseph Scourfield. Sy vader is slegs ’n maand na sy geboorte, op 16 Oktober 1863, in ’n industriële ongeluk oorlede. Sy moeder verhuis na Manchester, waar sy weer trou. Daar is drie kinders uit haar tweede huwelik gebore, twee waarvan baie jonk dood is. Haar tweede man, Luke Etchells, is in 1869 oorlede en sy moeder self is op 5 Maart 1869 oorlede. In hierdie omstandighede word hy groot gemaak deur sy Walliese ouma (sy ma se ma), wat oorspronklik van Tremeirchion in Wallis kom. Sy noem hom Owen, na aanleiding van die Walliese held Owain Glendwr en hy ontwikkel in hierdie tyd ’n groot belangstelling in die Walliese geskiedenis, wat later in sy werke tot uiting sou kom. Hulle bly vir ’n ruk in die Vallei van Clwyd in Wallis.
Lys van vertalings in Afrikaans
Probleme
16. … En las seker ook by toekrampende ouderdom, of seergemaakte trots omdat my boeke nie méér aandag in oorsese vertalings gekry het nie. Hoe ook al, soms voel ek in my 'n intense behoefte om my Afrikaans vir myself te hou, om my boeke so verinnig, plaaslik, Afrikaans as moontlik te skryf dat hulle eintlik onvertaalbaar moet bly.
17. Miskien ook uit irritasie wanneer die soveelste eentalige neul: "Why don't you translate your book for Onrast?" Dit is juis op so 'n oomblik dat ek ook die beneukte blydskappie voel: Goed so, laat my boek so Afrikaans wees dat jy dit in Afrikaans moet lees. Is Poppie Nongena met sy heerlike babelsheid van taalgebruik nie mens-verwarmender as 'n naastenbye vertaling van 'n vertaling in een taal nie?
K.L. en A.O. Vaughan
Lewe en werk
Op vyftienjarige leeftyd loop hy van die huis af weg en gaan per skip vanaf Portmadoc na Amerika, waar hy ’n cowboy word en ook prospekteerwerk doen vir myne in Colorado, Wyoming en Montana. Hy keer terug na Engeland en sluit op 15 Januarie 1882 as soldaat aan by die First Royal Dragoons regiment. Op hierdie tydstip van sy lewe staan hy bekend as Robert Milne. Hier word hy bevorder tot onder-korporaal en ontwerp as entrepreneur ’n visier vir ’n masjiengeweer en ’n soldatemantel. Sy drome van groot rykdom as gevolg van sy uitvindings verdwyn wanneer hy gedwing word om uit die weermag te bedank omdat hy gebruik gemaak het van ’n Franse agent. Hy bedank dus in 1890 uit die weermag, waarna hy vir etlike jare die metgesel is van die sewentigjarige Elizabeth Anne Surtees-Allnat en in huise in Hereford en Conwy in Wallis woon. Vanaf 1895 skryf hy etlike romans onder die skuilnaam Owen Rhoscomyl. Met die uitbreek van die Anglo-Boereoorlog in 1899 staan hy bekend as Arthur Owen Vaughan en wil hy weer by die Britse weermag aansluit, maar word afgekeur. Op eie koste en inisiatief gaan hy dan na Kaapstad, waar hy toegelaat word tot die Rimington’s Guides en in hierdie regiment tot sersant bevorder word. Hy neem deel aan die veldslae by Belmont, Modderrivier, Magersfontein, die ontsetting van Kimberley, Paardeberg, Diamond Hill, Johannesburg, Driefontein en Belfast. In 1901 ontvang hy die gesogte Distinguished Conduct Medal (DCM) vir dapperheid naby Reitz in die Vrystaat, waar hy onder hewige vyandelike vuur ’n soldaat red wat onder sy perd vasgepen was nadat die perd op die walle van die rivier doodgeskiet is. Wanneer die regiment in 1901 ontbind sluit hy aan by Damant’s Horses en daarna by die Canadian Scouts, wat gelei is deur A.L. Howard. In sy tyd in hierdie regiment word hy tot kaptein bevorder.
Lys van vertalings in Afrikaans
Probleme
18. Wel, klink dit te negatief? Dalk wil ek maar net sê: Party skrywers hou nie daarvan om hul eie werk in 'n selfvertaling te herkou nie. Hulle verkies nuwe werk.
Wil net so bietjie kla, en dit oor die hoofartikel: "Lewensirkel". 'n Mooi artikel, met 'n onnodige Engelse aanhaling en term daarin. In Afrikaans sê mens liewer "lewenskring". Dit was nie nodig om die aanhaling uit Saint-Exupèry in Engels aan te haal nie. Die klein prinsie is in die jaar toet reeds deur André P. Brink in Afrikaans vertaal. En selfs al kon jy nie die vertaling opspoor nie, kon jy die aanhaling self uit die Engels vertaal het - of iemand gevra het om dit vir jou uit die Frans te vertaal. Kan tog nie so moeiik wees nie!
K.L. en A.O. Vaughan
Lewe en werk
Terwyl hy in Suid-Afrika is, ontmoet hy die Boermeisie Katherine Louisa de Geere, met wie hy op 21 Desember 1900 sonder haar ouers se toestemming op die oewer van die Vaalrivier trou. Na die einde van die oorlog in 1902 keer hy saam met sy vrou terug na Engeland, waar hy die Walliese geskiedenis ter boek stel en verskeie boeke skryf, meeste onder die skuilnaam Owen Rhoscomyl, wat hy aflei van Rho(bert) Sco(urfield) Myl(ne), die Mylne synde die Middel-Engelse woord vir “mill”. Hy skryf en organiseer die National Pageant of Wales in 1909, ’n opvoering van die Walliese geskiedenis. Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog in 1914 stig hy die Welsh Horse Regiment, maar word nie toegelaat om bevelvoerder hiervan te wees nie, waarna hy as majoor by die Nortthumberland Fusiliers aansluit. Hy dien ook as offisier by verskeie eenhede aan die Westerse Front, insluitende die 21st Division Cyclists en Kings Own Yorkshire Light Infantry en is persoonlike intelligensie-agent vir die Walliese Minister van Oorlog David Lloyd George, wat in 1916 Eerste Minister geword het. In 1917 begin sy gesondheid swakker word en hy dien as tydelike kolonel in die Arbeidskorps. Vir sy dapperheid en getroue diens in die weermag en in oorlogstoestande verower hy die Distinguished Service Order (DSO) en die koning ken ook postuum aan hom die Order of the British Empire (OBE) toe.
Lys van vertalings in Afrikaans
Probleme
Ik ontving op het Woordfees het zomernummer van Taalgenoot (waarvoor dank). ATKV spant zich in voor het behoud van Afrikaans. Waarschijnlijk een zinvol initiatief. Het is voor mij als buitenlander onmogellk om daarover te oordelen. Ik denk wel dat Afrikaans op termijn (2-3 generaties) zal verdwijnen. [...] Op blz 7 is er het artikel van de redacteur ("Levensirkel"). Bovenaan staat een zin uit Le petit prince maar wel, o gruwel, in het Engels. Weet wel dat Antoine de Saint-Exupéry nooit in Engels schreef. Deze zin is de Engelse vertaling van een Franse zin. Waarom deze zin niet vertalen in het Afrikaans? Het gebruik van Engels voor citaten is algemeen in het Afrikaans. Volgens aanhalingen in Afrikaanse boeken schreven: Proust, Camus, Marx, Freud, .... in het Engels. Zelfs tijdens het romeinse rijk sprak men Engels. Waanzin!!!
Als men een auteur waar dan ook citeert zijn er slechts twee mogelijkheden: Met de aanhaling uit Le petit prince waren er twee mogelijkheden: Frans en Afrikaans. Engels is geen mogelijkheid.
K.L. en A.O. Vaughan
Lewe en werk
Hy en sy vrou het vier kinders, Rhys (wat later na Kanada emigreer), Olwen, Nest en Emrys Llewellyn. Sy vrou, wat later Catherine genoem word, is in 1927 in Penarth oorlede. Arthur Owen Vaughan is op 15 Oktober 1919 in ’n hospitaal in Londen aan lewerkanker oorlede. Na sy dood word ’n fonds gestig sodat ’n toepaslike gedenksteen vir hom opgerig kan word. Hierdie fonds word georganiseer deur Edward James, Londen korrespondent van die Western Mail. Na omstredenheid wag hulle tot na die dood van sy weduwee en rig dan twee grafstene by sy graf in Rhyl, Flintshire op, een vir Kolonel Vaughan en een vir Owen Rhoscomyl.
Skryfwerk
Die belang van Katherine Louisa en Arthur Owen Vaughan vir die Afrikaanse letterkunde is opgesluit in die boek Old Hendrik’s tales, wat in 1904 in Engels gepubliseer word onder die naam Arthur Owen Vaughan met illustrasies deur J.A. Shepherd. Hierdie is diereverhale uit die volkskuns, soos vermoedelik aan Katherine in Suid-Afrika vertel deur ’n inheemse inwoner (moontlik ’n Griekwa) met die naam Hendrik. Die stories verklaar onder meer hoekom bobbejaan se stert so krom is, hoekom skilpad nie hare het nie en hoekom jakkals ’n oorlogdans gedans het en ander mistieke dierverhale wat waarskynlik oor geslagte heen oorvertel is. Later is dit in Nederlands verwerk (waarskynlik deur Katherine Louisa), met Hendrik se woorde in Afrikaans soos hy dit oorspronklik oorvertel het en dit word gepubliseer onder die titel Ou Hendrik z’n stories. Hierdie is dus een van die vroegste voorbeelde van dierestories in Afrikaans, wat later deur skrywers soos G.R. von Wielligh, G.C. en S.B. Hobson en ander nagevolg sou word. Arthur skryf verskeie romans en twee geskiedenisse van Wallis en sy mense, Flame-bearers of Welsh history en die breër opgesette The matter of Wales. Hierdie boeke kry egter nie die stempel van goedkeuring van professionele historici nie.
Lys van vertalings in Afrikaans
Nederlands
Op die stapeltjie
Erica stylaris
Erica stylaris is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Oos- en Wes-Kaap en kom van Mosselbaai tot by Humansdorp voor. Daar is tien subpopulasies en elkeen word bedreig deur indringerplante soos die denneboom.
Fallus
’n Fallus is ’n penis, veral ’n ereksie, ’n voorwerp wat soos ’n penis lyk of ’n voorstelling van ’n stywe penis.
Enige voorwerp wat simbolies of ironies soos ’n penis lyk, kan ook ’n fallus genoem word; daar word egter meer dikwels na sulke voorwerpe verwys as fallies (soos in "falliese simbool"). Sulke simbole stel dikwels vrugbaarheid voor, of kultuureienskappe wat met die manlike seksorgaan of orgasme verband hou.
Etimologie
Die term is ’n leenwoord uit Latyn (phallus); dit is weer geleen uit Grieks (φαλλός), wat weer afgelei is van die Proto-Indo-Europese stam *bʰel- "om op te blaas, te swel".
Klassieke oudheid
In die tradisionele Griekse mitologie word Hermes, die god van grense en handel asook die boodskapper van die gode, vereenselwig met die fallus omdat hy uitgebeeld is op hermes (pilare met ’n kop en fallus). Daar is geen geleerde verklaring vir hierdie uitbeelding nie en dit sou blote gissing wees om Hermes as ’n soort vrugbaarheidsgod te beskou. Pan, die seun van Hermes, is dikwels voorgestel met ’n groot stywe fallus.
Abyssocladia oxeata
Abyssocladia oxeata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Fallus
Klassieke oudheid
Priapus was ’n Griekse god van vrugbaarheid wie se simbool ’n groot fallus was. Die seun van Afrodite en óf Dionisos óf Adonis, na gelang van die mite, was die beskermer van vee, plante, tuine en manlike geslagsdele. Sy naam is die oorsprong van die mediese term "priapisme" (’n volgehoue en pynlike ereksie).
Die fallus was alomteenwoordig in die antieke Romeinse kultuur, veral in die vorm van die fascinum, ’n falliese gelukbringer. In die ruïnes van Pompeji is bronswindklokkies (tintinnabula) gevind wat falusse bevat het – dikwels meer as een – om bose magte weg te hou. Standbeelde van Priapus het in tuine gestaan. Romeinse seuns het ’n bulla, ’n gelukbringer met ’n falliese simbool, gedra totdat hulle amptelik meerjarig was.
’n Heilige fallus was een van die voorwerpe wat beskou is as noodsaaklik vir die veiligheid van die Romeinse staat en wat deur die Vestaalse maagde bewaar is. Seksualiteit in antieke Rome is al beskryf as fallosentries.
Antieke Indië
Sjiwa, die wyds vereerde manlike godheid in die Hindoepanteon en die belangrikste Indiese god met ’n prehistoriese oorsprong, word meer dikwels aanbid in die vorm van ’n Lingam, of fallus. Bewyse van falliese aanbidding in Indië dateer uit prehistoriese tye. Lingams van klip met verskeie style "koppe", of eikels, word vandag steeds in baie van die ou tempels aangetref, asook in museums in Indië en oorsee. Die bekende mensgrootte-Lingam in die Parasjoeramesjwar-tempel in Andhra Pradesj, beter bekend as die Gudimallam-Lingam, is sowat 1,5 meter hoog en uit swart graniet gekerf. Die reuse-Lingam word uitgeken aan sy prominente "eikel" en ’n antropomorfiese vorm van Parasjoerama wat op die "skag" uitgekerf is.
Abyssocladia oxeata
Die spons behoort tot die genus Abyssocladia en tot die familie Cladorhizidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1970 deur Koltun.
Fallus
Antieke Egipte
Die fallus het in Antieke Egipte ’n rol gespeel in die kultus van Osiris. Toe Osiris se liggaam in 14 stukke gekerf is, het Set dit oor die hele Egipte uitgestrooi. Osiris se vrou, Isis, het daarna almal bymekaargemaak buiten een, die penis, wat deur ’n vis ingesluk is. Isis het dit vermoedelik met ’n houtpenis vervang.
Die fallus was ’n simbool van vrugbaarheid en die god Min is dikwels uitgebeeld as itifallies (met ’n stywe penis).
Indonesië
In Indonesië is die falliese lingga en vroulike joni steeds algemene simbole van harmonie. Die Sultan se Paleis van Kasepoehan in Wes-Java het ’n aantal lingga-joni-snywerke aan sy mure.
Volgens die Indonesiese kroniek van die Babad Tanah Jawi het prins Poeger sy koninklike mag van God gekry deur sperma in te neem van die fallus van die reeds afgestorwe sultan Amangkoerat II van Mataram.
Bhoetan
Die fallus is algemeen in dié land se skilderings uitgebeeld.
Japan
Die Mara Kannon-tempel (麻羅観音) in Nagato in die Yamaguchi-prefektuur is een van baie vrugbaarheidstempels in Japan wat vandag nog staan. Historiese fallusverering in dié land was wydverspreid.
Balkan
Kuker was ’n godheid wat vrugbaarheid verteenwoordig het. Soms was dit in Bulgarye en Serwië ’n veelvuldige godheid. In Bulgarye hou kukeri in die lente ’n soort karnaval met volksteater waarin Kuker se rol vertolk word deur mans uitgevat in skaap- en bokpels, ’n masker met horings en ’n groot houtfallus.
Tydens die ritueel word verskeie fisiologiese dade uitgebeeld, onder meer die seksdaad, as simbool van die god se heilige huwelik terwyl die simboliese vrou, wat swanger lyk, die pyn van geboorte namaak. Dit lei die werk op die landerye soos ploeg en saai in. Verskeie denkbeeldige karakters neem ook deel, soos die "keiser".
Die Amerikas
Figure van Kokopelli en Itzamna (as die Maja se god van mielies) in die Amerika van voor Christopher Columbus het dikwels falliese simbole ingesluit. Verder is meer as 40 groot monolitiese fallusbeeldhouwerke (Xkeptunich) ontdek op klassieke Maja-terreine – die meeste in die Puuc-streek van Yucatán. Uxmal het die grootste versameling; sy 11 beeldhouwerke word nou onderdak op die terrein uitgestal. Die grootste beeldhouwerk was van Almuchil; dit was meer as 320 cm hoog en aan die onderkant van die skag 44 cm breed.
Alternatiewe sektes
In die Ecclesia Gnostica Catholica, wat deur Aleister Crowley gestig is, is die inneem van semen tydens die mis een van die gebruike van sommige kapittels.
Die St. Priapus-kerk (Frans: Église S. Priape) is ’n nuwe Noord-Amerikaanse godsdiens wat sentreer om die aanbidding van die fallus. Dit is in die 1980's in Montreal gestig deur D.F. Cassidy en die volgelinge is hoofsaaklik gay mans van Kanada en die VSA. Semen word as heilig beskou en die inneem daarvan as ’n aanbiddingsdaad.
Psigoanalise en moderne gebruik
’n Falliese simbool is veronderstel om die man se voortplantingsvermoë te verteenwoordig. Volgens Sigmund Freud se teorie van psigoanalise het mans ’n penis, maar niemand kan die simboliese fallus besit nie.
Die Fransman Jacques Lacan se Ecrits: A Selection sluit ’n essay in met die titel The Signification of the Phallus, wat klem lê op die verskil tussen die fallus "wees" en die fallus "hê". Mans word beskou as dat hulle die fallus "het". Vroue, wat nie die fallus het nie, "is" die fallus.
Die fallus word dikwels gebruik om pornografie of voorbehoedmiddels te adverteer. Dit word ook dikwels in poetse gebruik en is die fokus van baie opvoerings vir volwassenes.
Die fallus het in die 20ste eeu nuwe kunsvertolkings aangeneem met die opkoms van Freud en psigoanalise. ’n Voorbeeld is Princess X deur die Roemeense modernistiese beeldhouer Constantin Brâncuși. Hy het in 1919 ’n skandaal in die Salon veroorsaak toe hy prinses Marie Bonaparte as ’n groot bronsfallus uitgebeeld het. Dit was waarskynlik as simbool van Bonaparte se obsessie met die penis en haar lewenslange poging om ’n vaginale orgasme te bereik.
A Midsummer Night's Dream
A Midsummer Night's Dream ("Midsomernagdroom") is 'n romantiese komedie deur William Shakespeare wat tydens die laat-1500's geskryf is. Die verhaal handel oor die avonture van vier Atheense minnaars en 'n groep amateur-akteurs in 'n maanverligte woud en hulle interaksies met die feetjies wat daar woon asook die Hertog van Athene. Die toneelstuk is een van Shakespeare se gewildste en word reg oor die wêreld opgevoer.
Dit is nie bekend presies wanneer A Midsummer Night's Dream geskryf of vir die eerste keer opgevoer was nie, maar op die basis van verwysings na destydse aktuele onderwerpe en 'n indirekte verwysing na Edmund Spenser se Epithalamion, word die datum tussen 1595 en 1596 geskat. Daar is voorgestel dat die toneelstuk spesifiek vir 'n aristokratiese troue geskryf is (talle sulke troues het plaasgevind in 1596), terwyl ander teorieë voorstel dat vir die destydse koningin geskryf is om die feesdag van St. John te vier, maar daar is egter geen bewyse vir enige van die bewerings nie. Hoe dit ook al mag sy, dit kan aanvaar word dat die toneelstuk by die Engelse teater The Theatre in Shoreditch, Londen opgevoer is en later by die Globe-teater.
A Midsummer Night's Dream is in Afrikaans vertaal deur Eitemal, en onder die titel "Midsomernagdroom" vir die eerste keer in 1975 uitgegee.
Agostino Borgato
Agostino Borgato (30 Junie 1871 – 14 Maart 1939) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Supremo olocausto (1918), S.M il Danaro (1919), S.A. l'Amore (1919), en Il ponte dei sospiri (1921).
Mimi Coertse
Mimi Coertse (1932-), is 'n Suid-Afrikaanse sopraan. Sy is welbekend vir haar vertolking van Afrikaanse kunsliedere.
Vroeër lewe
Maria Sophia Coertse is op 12 Junie 1932 in Durban, Natal, gebore. Sy matrikuleer aan die Hoër Meisieskool Helpmekaar in Johannesburg. In 1949 begin sy haar stemopleiding in Suid-Afrika. In Julie 1953 trou sy met die uitsaaier en komponis, Dawid Engela. Sy verruil Suid-Afrika in September 1953 vir Londen, reis later na Den Haag en uiteindelik na Wene. Sy begin haar opleiding met Maria Hittorff en Josef Witt in Januarie 1954.
Operaloopbaan
Coertse maak haar debuut in Januarie 1955 as die Eerste Blommemeisie in Richard Wagner se Parsifal by die Teatro San Carlo-teater in Napoli, Karl Böhm het begelei. Sy sing ook in Basle by die Teatro San Carlo. Op 17 Maart 1956 maak sy haar debuut by die Weense Staatsopera as die Koningin van die Nag in Die Towerfluit deur Mozart en bly aan by die Weense Staatsopera tot 1978. Haar Covent Garden-debuut was in 1956, in dieselfde rol. Sy het dié rol uiteindelik meer as 500 keer in vier tale (Duits, Engels, Frans en Italiaans) uitgevoer.
In die 1960’s tree sy dikwels ook in ander Europese operasentra op. In 1966 ken die Oostenrykse regering die titel Kämmersangerin aan haar toe.
Later jare
In 1973 keer sy terug na Suid-Afrika, waar sy gereeld vir die destydse streeksrade optree, terwyl sy tot in 1978 ook nog kontrakverpligtinge in Wene nakom. Sy 'n gereelde gas op Suid-Afrikaanse verhoë en ook 'n gereelde uitsaaier op radio en televisie.
In 1996 word sy deur Oostenryk se Bondsministerie vir Wetenskap en Kuns met die goue Österreichisches Ehrenkreuz (Oostenrykse Erekruis, eerste klas) vereer, die hoogste eerbewys wat ’n kunstenaar in dié land kan ontvang. In dieselfde jaar werk het sy die EP The Diva Divine saam met Nataniël uitgereik. In 1998 word ’n eredoktorsgraad van die Universiteit van Pretoria en in 2013 van Unisa aan haar toegeken.
Sy het haarself ook toegespits om jong Suid-Afrikaanse sangers uit te wys en op te lei. In 1998 stig Mimi Coertse en Neels Hansen die Black Tie Ensemble, 'n ontwikkelingsprojek wat jong, klassiek-opgeleide sangers die geleentheid bied om die gaping tussen hulle opleiding en 'n professionele optrede te oorbrug.
Repertoire
Behalwe vir haar Afrikaanse kunsliedere het sy onder andere die volgende operas uitgevoer:
Adelaide Clemens
Adelaide Clemens (gebore 30 November 1989) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente X-Men Origins: Wolverine (2009), Generation Um... (2012), Silent Hill: Revelation (2012), en The Great Gatsby (2013).
Al Capone
Alphonse Gabriel Capone (17 Januarie 1899 – 25 Januarie 1947) was 'n berugte Amerikaanse bendeleier in die 1920's en 1930's, alhoewel daar klaarblyklik "tweedehandse meubelhandelaar" op sy besigheidskaartjie gestaan het. Vanweë ’n litteken op sy wang was hy ook as Scarface bekend.
Hy is veral bekend vir sy aandeel in die 'St Valentine's Day Massacre' in Chicago, waar sewe lede van 'n ander bende koelbloedig op 14 Februarie 1929 geskiet is.
Rooikopwewer
Die Rooikopwewer (Anaplectes melanotis) is 'n gelokaliseerde, algemene standvoël in boomveld, savanne en tuine. Hulle broei in 'n nes met dun wande en 'n baie lang ingangstonnel wat aan takke of drade hang. Die voël is monogaam, is 14 cm groot en weeg 17 - 26 gram. In Engels staan die voël bekend as die Red-headed Weaver.