cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Miep Gies
Na Otto Frank aan Gies bekendgemaak het dat hy met sy gesin sou moes onderduik, het Gies dadelik aangebied om hulle tydens hul onderduiking van kos en nuus te voorsien. Saam met Johannes Kleiman, Victor Kugler, Bep Voskuijl, Johan Voskuijl en Jan Gies, het Miep van 6 Julie 1942 tot 4 Augustus 1944 agt Joodse onderduikers in die agterhuis aan die Prinsegracht 263 in Amsterdam gehuisves. Otto Franks se kantoor was aan die voorkant van dieselfde gebou gevestig, waar Miep as sekretaresse gewerk het.
Na die verraad en ontruiming van die onderduikers, het Gies en haar kollega Bep gesorg dat die dagboek van die jongste van die onderduikers, Anne Frank, uit die Duitse se hande gebly het. Gies het Anne se skrywes in 'n laai in haar lessenaar bewaar. Sy het dit nooit gelees nie, maar na die oorlog aan Anne se vader oorhandig; hy was die enigste van die agt wat die konsentrasiekampe oorleef het. Haar vader het gesorg dat Anne se erfenis in 1947 gepubliseer word met die titel "Het Achterhuis". Die boek het ook in Afrikaans verskyn as "Die Agterhuis".
As dankbetuiging vir haar bystand aan die onderduikers en bewaring van Anne Frank se dagboek, het Miep Gies verskeie onderskeidings gekry in Nederland, Duitsland en Israel, waaronder ook die Yad Vashem-onderskeiding as "Regvaardige onder die Volkere". Ook 'n asteroïde, 99949 Miepgies, is na haar vernoem.
Miep se man is in 1993 oorlede. Haar laaste jare het sy haar al hoe meer onttrek van die media en openbare lewe, alhoewel sy kort voor haar dood 'n webwerf begin het waarop sy haar siening van die gebeurtenisse uit die tyd weergegee het. Na 'n kort siekte, het Miep op 11 Januarie 2010 gesterf. Sy was 100 jaar oud.
Libby Villari
Libby Villari (gebore 17 November 1951) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Boyhood (2014) en in die televisiereekse Grey's Anatomy (2005) en Friday Night Lights (2006).
Japan Nasionale Roete 203
Nasionale Roete 203 is 'n nasionale snelweg van Japan wat Karatsu, Saga en Saga, Saga verbind, met 'n totale lengte van 47.3 km (29.39 mi).
Max Euwe
Machgielis (Max) Euwe (Amsterdam, 20 Mei 1901 – Amsterdam, 26 November 1981) was 'n Nederlandse skaakspeler en wiskundeonderwyser. Hy was wêreldkampioen van 1935 tot 1937. Van ongeveer 1920 tot in die jare vyftig was hy die sterkste Nederlandse skaakspeler.
Max Euwe het homself besonder verdienstelik gemaak vir die skaaksport en was president van FIDE tydens die wedstryd tussen Spassky en Fischer. Tewens, hy was 'n bekende skaakskrywer: hy skryf talle teksboeke, waaronder die internasionaal bekende Teorie van Schaakopeningen en die Losbladige schaakberichten. Hy word geroem om sy toepassing van wiskundige insigte en logika in skaak. Hy het daarin geslaag om staande te bly in komplekse stellings waarin hy die beste taktiek akkuraat kon uitlê. Euwe word deur sommige gesien as die swakste wêreldkampioen, omdat hy die wedstryd om die Wêreldbeker teen Aleksandr Aljechin net-net gewen met 'n halwe punt verskil en 2 jaar later die titel verloor het na 'n groot nederlaag, en in die toernooi van 1948 laaste geëindig het. Ander, soos Hans Ree, Cecil Purdy en Reuben Fine is van mening dat Euwe ernstig onderskat word.
1901–1934
Max Euwe was die seun van Cornelis Euwe (onderwyser) en Elizabeth van der Meer. Euwe trou in 1926 met Carolina Bergman. Toe Euwe vier jaar oud was, het sy ouers hom leer skaak speel. Vanaf die begin van die jare twintig oorheers hy skaak in Nederland. So wen hy van 1921 tot 1952 alle Nederlandse kampioenskappe waaraan hy deelgeneem het. In die loop van die jare twintig dring hy geleidelik deur tot die wêreld top orde. Hy wen die toernooi van Hastings in 1923 en speel in 1926–1927 'n wedstryd teen Aljechin wat hy net-net verloor met 4 ½ -5 ½.
In 1928 word hy in Den Haag vir die eerste keer wêreldkampioen deur die Amateur Wêreldbeker Skaak te wen. Hierdie titel het nie veel beteken nie omdat die top spelers nie daaraan deelgeneem het nie. Van meer belang was die twee wedstryde wat Euwe in dieselfde tyd gespeel het in Nederland teen die FIDE-wêreldkampioen Efim Bogoljoebov. Euwe verloor beide met 4 ½ -5 ½. Ook by twee groot toernooie, in Bad Kissingen, 1928 en Karlovy Vary, 1929, bewys Euwe dat hy in die top liga hoort. In 1930 en 1934 wen Euwe die Hastings-toernooi. In 1931 het hy 'n wedstryd teen José Raúl Capablanca met 4-6 verloor. Wat Euwe onderskei van die meeste topskakers was dat hy amateur gebly het. Euwe studeer in Amsterdam wiskunde vanaf 1918. In November 1923 behaal Euwe sy meestersgraad in die wiskunde (cum laude). Hy word wiskundeonderwyser. Aanvanklik was Euwe waarnemer, daarna was hy gedurende twee jaar in Rotterdam wiskundeonderwyser aan die "Hogereburgerschool", en dan wiskundeonderwyser aan die "Gemeentelijk Meisjeslyceum" in Amsterdam. In 1926 promoveer hy by prof R.W. Weitzenböck, weer "cum laude", met 'n tesis met die titel "Differentiaalvarianten van twee covariante-vectorvelden met vier veranderlijken". In 1929 publiseer hy 'n spelteoretiese verhandeling oor skaak vanuit 'n intuïtionistiese perspektief. Die titel was Mengentheoretische Betrachtungen über das Schachspiel.
Euwe word wêreldkampioen
In 1935 nooi die heersende wêreldkampioen Aljechin vir Euwe uit om 'n wedstryd om die Wêreldbeker te speel. Euwe, wat eintlik opgehou het met skaak, het die uitnodiging aanvaar en wen op 15 Desember 1935 na 80 dae, 30 spelle en 13 stede en dorpe versprei oor Nederland, met die eindtelling 15 ½ -14 ½.
Die wêreldkampioenskap van Euwe het baie belangstelling vir skaak in Nederland aangewakker. Baie Nederlandse skaakklubs het in 1935 as gevolg daarvan opgeskiet.
Euwe verloor die titel in 1937 weer in 'n terug-wedtryd met Aljechin (9 ½ -15 ½). Daar is voorts skaakspelers wat na analise van die partye tot die gevolgtrekking gekom het dat hy in 1935 eintlik minder sterk was as Aljechin, en in 1937 eintlik juis beter gespeel het.
In 1940 bedank hy as onderwyser by die "Gemeentelijke Meisjeslyceum" in Amsterdam en tree hy toe tot die Raad van die voedselvervaardiger Van Amerongen.
Na die oorlog
Euwe eindig tweede in die eerste groot toernooi wat na die Tweede Wêreldoorlog gehou word, die Staunton toernooi in Groningen in 1946. Aangemoedig deur hierdie sukses het hy 'n aantal jare vanaf 1947 professioneel skaak gespeel, in diens van die "Koninklijke Nederlandse Schaakbond" (KNSB). Die bedoeling was dat hy hom so beter kon voorberei en meer kans sou kry om die wêreldkampioenskap terug te wen. Dit was geen sukses nie en Euwe se deelname aan die toernooi om die Wêreldbeker in 1948 is 'n fiasko. Met 4 uit 20 eindig hy laaste. In 1949 gaan hy terug na die onderwys en word weer amateurspeler. In 1953 speel hy sy laaste groot toernooi. In die kandidatetoernooi van 1953 kom hy met 11 ½ uit 28 tweedelaaste. In 1957 verslaan hy nog in 'n tweestryd die veertienjarige Bobby Fischer met 1 ½ - ½.
Christina Hendricks
Christina Hendricks (gebore 3 Mei 1975) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Ginger & Rosa (2012), Lost River (2014), en The Neon Demon (2016), en in die televisiereeks Mad Men (2007).
Max Euwe
Euwe as skrywer
Euwe staan bekend as 'n skaakspeler met' n groot en grondige kennis van die opening. Hy het baie skaakboeke geskryf, waaronder 'n reeks oor die opening, die reeks "Praktische Schaaklessen" en die boek "Oordeel en Plan". Hierdie boeke is op groot skaal vertaal. Miskien wel die bekendste boek vir leke is egter "Oom Jan leert zijn neefje schaken", wat vir baie die eerste kennismaking met die spel was. Daarbenewens het hy skaakrubrieke vir tydskrifte geskrywe. Dit het dikwels gebeur tydens wedstryde dat Euwe, teen die relatief swak teenstand, sy oortollige dinktyd gebruik het om tydens die spel sy stukkies te skryf. Dit het natuurlik, of hy nou wou of nie, 'n sielkundige impak op sy teenstanders gehad.
Databestuur en hoogleraar
Hy het homself fiks gehou en was amateur-bokser. Na 1950 wy Euwe hom weer meer aan die wiskunde en die opkomende rekenaarwetenskap. Vanaf 1956 was hy wetenskaplik adviseur van die Amerikaanse firma Remington Rand, waar hy bygedra het tot die ontwikkeling van die rekenaar. Van 1959 tot 1963 was hy direkteur van die "Studiecentrum Automatische Dataverwerking". In 1964 word hy benoem tot buitegewoon professor in die metodologie van die outomatiese informasieverwerking aan die Erasmus Universiteit in Rotterdam en tot professor aan die Universiteit van Tilburg.
Latere lewe: president FIDE
Van 1970 tot 1978 was Euwe president van die wêreldskaakbond FIDE. Hy speel 'n belangrike rol by die totstandkoming van die wedstryd om die wêreldkampioen Spassky –  Fischer in 1972 te Reykjavik. In 1975 het hy 'n rondreis van meer as 'n maand deur Afrika, met as doel Afrikalande te werf as nuwe lede vir die FIDE. Hy besoek agtereenvolgens Senegal, Ghana, Nigerië, Zambië en Zaïre. Euwe was toe 74. Hy het daar gepraat met ministers en staatshoofde, maar ook vertoonwedstryde gespeel en lesings gegee.
In 1981 begin Max Euwe deelneem aan die 10de Nederlands kampioenskap korrespondensie-skaak. Hy het hierdie toernooi nie voltooi nie. Die nog uitstaande spelle is gearbitreer, en hy eindig postuum as vierde na Gert Timmerman, Kier Nienhuis en Joop van Oosterom. Euwe is oorlede op 80-jarige ouderdom te Amsterdam. Hy was getroud met Carolina Elisabeth Bergman. Uit hierdie huwelik word 3 dogters gebore, onder wie Caroline Euwe.
Herinneringstekens
Daar is 'n skaakprys na Euwe vernoem, die Euwe-ring. In 2001 verskyn 'n blokkie van twee posseëls met 'n beeltenis van Euwe. Behalwe Nederlandse seëls het daar ook seëls met sy beeltenis in Mongolië en Joegoslawië verskyn. In 1982 is in Amsterdam die "Max Euwe Centrum" gestig. Daar is in Amsterdam ook 'n plein na Euwe vernoem. Op 7 Mei 2004 is op die plein 'n standbeeld van Euwe onthul. Dit is vervaardig deur beeldend kunstenares José Fijnaut en is 'n inisiatief van die "Ondernemersvereniging Max Euweplein". In Arnhem is in die distrik Stadseiland 'n straat na hom vernoem. Ook is die skaakfilm "Lang leve de koningin" deur sy kleindogter Esmé Lammers aan hom opgedra.
Spelle
In die skaakdatabank van Chessgames.com staan 1423 spelle wat deur Max Euwe gespeel is. Daarvan het hy 707 spelle gewen, 231 verloor en 480 eindig in remise. Sy winspersentasie is 66.8%.
Bibliografie
Euwe het honderde werke oor skaak geskryf. Bekende titels is:
Christoph Sanders
Christoph Sanders (gebore 21 April 1988) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Hounddog (2007) en in die televisiereekse Ghost Whisperer (2005) en Last Man Standing (2011).
Justin Basson
Loopbaan
Na sy hoërskoolopleiding het Basson by die Blou Bulle-Akademie aangesluit voor die 2013 seisoen. Hy was een van die eerste-keuse slotte vir die Blou Bulle o/19 tydens die onder-19 Provinsiale Kampioenskappe in 2013. Hy was op die veld met hul 37-21 halfeindoorwinning oor die Luiperds o/19 en ook in die eindstryd toe die Blou Bulle as kampioene gekroon is na hulle hul Gautengse teenstanders, die Goue Leeus o/19, in Durban met 35-23 geklop het.
Kokaïen
Kokaïen (C17H21NO4 bensoïelmetielekgonien), wat verkry word uit die blare van die kokaboom (Erythroxylon coca), is een van die gewildste dwelms onder welgestelde gebruikers van verbode middels. Die middel word gewoonlik ingeneem deur dit in die neusgange op te snuif. Die gebruiker ervaar 'n gevoel van euforie, wat dikwels gevolg word deur 'n tydperk van ernstige depressie nadat die middel uitgewerk het.
Die liggaam ontwikkel nie toleransie vir kokaïen nie, sodat dit nie vir gebruikers nodig is om al groter dosisse te neem om dieselfde uitwerking te verkry nie. Die dwelm is nie so fisiek verslawend soos byvoorbeeld heroïen nie – maar dit het wel 'n kragtige sielkundig verslawende invloed. Mense wat dit een maal gebruik het, het dikwels 'n sterk begeerte om dit weer te neem.
Eenkol-snapper
Voorkoms
Die vis het 'n swart kol, kleiner as sy oog, op die sylyn. Die vis lyk baie soos die Russell se snapper.
Gert Vlok Nel
Gert Vlok Nel is ’n Afrikaanse sanger en liedjieskrywer wat plaaslik sowel as in Nederland ’n groot gevolg opbou. Hy is ook ’n digter wie se poësie bekroon is met die Ingrid Jonkerprys.
Lewe en werk
Gert Vlok Nel is in 1963 in Beaufort-Wes gebore. Hy studeer Afrikaans, Engels en Geskiedenis aan die Universiteit van Stellenbosch en werk as 'n gids, 'n kroegman en 'n sekuriteitsbeampte. Hy het 'n digbundel gepubliseer en twee albums uitgereik, waarvoor hy bekendheid verwerf het. Gert Vlok Nel is in 1963 op Calvinia gebore as die derde van agt kinders van Albert Nel en Lala Vlok, waaronder vyf seuns en drie dogters. Nog twee kinders is as babas oorlede. Hier op Calvinia is sy pa werksaam op ’n skaapplaas. Op vyfjarige ouderdom verhuis die gesin na Fraserburg waar sy pa ’n plaasbestuurder is. In die helfte van substanderd A gaan bly hulle in Beaufort-Wes, waar hy groot word. Sy pa is hier ’n spoorwegbeampte, eers as arbeider en later as stoorman. Hy matrikuleer op sy tuisdorp. Na afloop van sy verpligte twee jaar militêre diensplig studeer hy met ’n onderwysbeurs verder aan die Universiteit van Stellenbosch waar hy na vele probeerslae eindelik ’n B.A.-graad behaal met Engels en Geskiedenis as hoofvakke. Hy gaan werk intussen, eers as spoorwegklerk in Bellville, toe as toergids by die Kasteel in Kaapstad en toe kroegman op Matjiesfontein. Daarna werk hy vir sewe jaar as sekuriteitswag by die Universiteit van Stellenbosch.
As musikant haal hy in 1987 die halfeindronde van die ATKV se Crescendo-talentwedstryd. Hy tree in 1997 as sanger op by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK) met sy musiekspel, “Om Beaufort-Wes se beautiful woorde te verlaat”, wat later op CD en in boekvorm uitgegee word. Die temas van sy liedjies sluit in Beaufort-Wes en sy mense, liefde, eensaamheid, dood, selfmoord, God, Kuifie en Koos du Plessis. Hierna bedank hy sy werk om hom voltyds op sy musiek toe te spits en volg die sukses van sy debuut op met die produksie “Bitter trippies” by die KKNK in 1998 en daarna in lokale landswyd. In 2000 se Rimpelfees van die KKNK tree hy op in “For those in peril on the sea”, wat ’n kombinasie van Engelse en Afrikaanse liedjies is. Hiervoor het hy vyf nuwe liedjies geskryf. Sy optredes is hoofsaaklik by die kunstefeeste en die kleiner en meer intieme teaters soos Dorpstraat Teaterkafee op Stellenbosch, die Sterrewagteater in Bloemfontein en die Teaterhuisie in Pretoria. In hierdie tyd trek hy rond en bly vir lank in die strate sonder vaste heenkome. In 2001 verhuis hy terug na Beaufort-Wes, waar hy ’n klein sinkdakhuisie koop. Sy pa trek later hier by hom in, waar hy in Julie 2008 op 81-jarige ouderdom oorlede is.
Gert word ’n kultusfiguur en sy periodieke optredes in Suid-Afrika en ook Nederland is feitlik altyd sonder uitsondering uitverkoop, selfs al skryf hy nie juis nuwe gedigte of liedere as dié wat in sy digbundel of op sy CD verskyn nie. Hy tree onder andere in 1998 op by Poetry International in Rotterdam in Nederland, in 1999 by Poetry Africa in Durban, in 1999 by die Winternachten Fees in Den Haag en in 2007 by die Weerwoord Festival in Amsterdam, waar hy van sy poësie voorlees en ook liedjies sing. Na ’n lang stilswye neem hy in 2012 die CD “Onherroeplik” met nuwe liedjies uit sy pen op. Hierdie CD word bemark deur sy bestuurder, Carel Hoffmann van Hilltop Live, terwyl die maatskappy V2 Benelux in Nederland ook die CD uitreik en ’n bekendstellingstoer in Nederland reël. In sy vrye tyd skilder hy ook graag.
Hy word in 1999 pa by ’n vrou met wie hy vir ’n jaar lank getroud was. In 2006 gee sy vriendin Ann Toerien ook geboorte aan sy kind. Sy voormalige vrou kry ’n onderhoudsbevel teen hom, wat hy volgens bewering nie nakom nie en in 2012 begin Ann Toerien ook met ’n aansoek in die onderhoudshof omdat hy na bewering na enkele betalings geen verdere onderhoud betaal het nie ’n Skikkingsooreenkoms wat Nel met die twee vroue omstreeks 2010 aangegaan het, lei na bewering nie tot enige onderhoudsbetalings nie. Nel het volgens hierdie bewerings ook geen kontak met sy kinders nie. Volgens sy bestuurder lei sy nomadiese en eenvoudige leefwyse tot ’n hand-na-die mond bestaan en besit hy niks nie, omdat geld nie vir hom belangrik is nie. Vroeg in 2012 verhuis hy saam met sy vriendin Tanja Erasmus na Gouda naby Tulbagh.
Skryfwerk
As sekuriteitswag begin hy dig en liedjies skryf om die tyd om te kry. Sy eerste kortverhaal verskyn in Die Huisgenoot in 1985. Sy debuut digbundel, “Om te lewe is onnatuurlik”, neem drie jaar van rondstuur en afkeurings voordat dit gepubliseer word, maar verwerf in 1995 die Ingrid Jonker-prys. Die bundel bevat gedigte oor die bestaan van gewone mense, wat in rou realisme weergegee word. Die gedigte is in praattaal met onkonvensionele taalgebruik, abrupte onderbreking van ’n gedagtegang en halfvoltooide sinne. Dit moet hardop gelees word om die volle betekenis te kry en gaan oor dinge wat die gewone mens verstaan. Veral die plattelandse leefwyse, mense en milieu rondom Beaufort-Wes is die onderwerp van hierdie gedigte, waarvan die wesenskenmerke eensaamheid, angs en weemoed is. Hoewel die gedigte aangebied word as eenvoudige werkersklaspoësie, wys verskeie kritici op die verwikkeldheid daarvan en die aansluiting wat Nel vind by verskeie groot digters uit die Afrikaanse en wêreldletterkunde, sodat die eenvoud van die gedigte as bedrieglik beskou kan word. Sy besondere beeldende vermoë blyk ook uit verskeie gedigte. Na die suksesvolle vertoning van sy musiekvertoning “Om Beaufort-Wes se Beautiful Woorde te verlaat” by die KKNK in 1997 bundel hy die woorde van sy liedjies (wat nuut geskryf is) in boekvorm. Hierin ondersoek hy afskeid se vele gedaantes en skryf hoofsaaklik van die mense op Beaufort-Wes op sy kenmerkend eerlike en opregte manier. In 2001 gee hy saam met Robert Bolton, Jac Kritzinger, en Tertius Kapp die digbundel “Uit die stof die see die skald se handevuurvoet tracks en die verstuite trein van wat verlange” uit. Sy bydrae hiertoe is die lang gedig “for those in peril on the sea”, waarin hy die seevaart en sy bedreigings op metaforiese wyse verken, wat hom veroorloof om vanaf Beaufort-Wes uit te vaar op sy seereis van menslike bestaan. Gerrit Komrij neem nie minder nie as agt gedigte van hom op in sy bloemlesing “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte” en sy verse word ook opgeneem in ander versamelbundels soos “Groot verseboek” en “Die dye trek die dye aan”. Sy digbundel, Om te lewe is onnatuurlik, bestaan uit persoonlike, aangrypende gedigte, waarvoor hy die Ingrid Jonkerprys ontvang. Etienne van Heerden beskou Gert Vlok Nel as "een van ons grootste talente".
Gert Vlok Nel skryf liedjies met spookagtige amper hipnotiese kwaliteit, besonder innoverend vir Afrikaans. Dit kan amper vergelyk word met die taal-eksperimente van Antjie Krog.
Die Nederlandse digter Gerrit Komrij het agt van Vlok Nel se gedigte in sy versamelde werke van Suid-Afrikaanse digkuns, De Afrikaanse poëzie in 1000 en enige gedichten, opgeneem.
Eerbewyse
’n Nederlandse televisiespan onder leiding van Walter Stokmans maak ’n rolprent oor sy lewe, wat in 2006 in Nederland uitgesaai word onder die titel “Beautiful in Beaufort-Wes”. Na uitsending van hierdie program word sy CD die volgende week op posisie 59 geplaas in die amptelike Nederlandse treffersparade en dit bly agt weke op hierdie trefferslys. Die film word in 2006 vir twee Gouden Kalveren-toekennings benoem, Nederland se weergawe van die Oscars. Die benoemings is vir beste kort dokumentêre prent en beste fotografie. Hoewel dit nie een van hierdie toekennings wen nie, verower dit ’n ander prys vir ’n kulturele dokumentêre prent en word dit deur sommige beskou as een van die twintig beste dokumentêre wat nog oor ’n skrywer en sy werk gemaak is. Op ’n toer na Nederland na die vertoning van hierdie rolprent tree hy in vol sale op, onder andere in die Paradiso waar kunstenaars soos die Rolling Stones al opgetree het. Sy lied “Beautiful in Beaufort-Wes” is reeds deur meer as vyftien kunstenaars opgeneem.
NG gemeente De Aar
Die NG gemeente De Aar is, saam met die gemeente De Aar-Noord, een van twee gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk op die Noord-Kaapse spoorwegdorp De Aar nadat hier van 1963 tot 2011 drie gemeentes was, maar De Aar-Suid in laasgenoemde jaar by die moedergemeente ingelyf is. Die moedergemeente is in 1913 gestig, die Noord-gemeente in 1953 en die Suid-gemeente in 1963.
Die gemeente De Aar is uit dele van vier gemeentes saamgestel. Die dorp Philipstown is in 1865, kort ná die afskeiding van die Gereformeerde Kerk te Colesberg, aangelê en wel “als een kerkdorp van de Gereformeerden”. Die dorp is na die goewerneur sir Philip Wodehouse genoem. Die NG gemeente Philipstown het op 8 Februarie 1873 van die moedergemeente Colesberg afgestig. Dié gemeente sou later die meeste plase aan die nuwe gemeente De Aar afstaan, hoewel dit Hanover (gestig in 1856) was die werk op De Aar begin het en die meeste lidmate afgestaan het. Britstown (gestig 1877) en Richmond (gestig in 1843) het ook gedeeltes prysgegee.
Daar was selfs destyds onsekerheid oor of De Aar van Britstown of Hanover moes afstig omdat die grens tussen dié twee gemeentes nooit amptelik bepaal is nie. Aan die hand van omstandigheidsgetuienis (byvoorbeeld dat die eienaar van die plaas De Aar, D.F. Grundlingh, 'n ouderling in Hanover se kerkraad was en Hanover die werk op De Aar begin het) het die Ring van Colesberg egter besluit dat die dorp De Aar binne Hanover se gemeentegrense geval het. Daarom is De Aar hoofsaaklik 'n dogtergemeente van Hanover.
Agtergrond
De Aar is een van die min uitsonderings op die reël waarvolgens Karoodorpe gewoonlik saam met die plaaslike NG gemeente (of in Philipstown se geval saam met die Gereformeerde gemeente) tot stand gekom het, want die Kerk het met die stigting van die dorp niks te doen gehad nie. Reeds op 1 September 1837 is die eerste ses plase in dié omgewing opgemeet en aan boere uitgegee. De Aar ontleen sy naam aan die oorspronklike plaas waarop die spoorwegaansluiting, eindelik die tweede grootste in Suid-Afrika naas Germiston, en dorp later ontstaan het. Dié plaas is nie lank ná 1839 nie in besit geneem. Aan die suidoostelike kant van die teenswoordige dorp was 'n standhoudende put wat vars water gelewer het aan mens en dier. Aan hierdie sterk waterbron het die plaas De Aar en gevolglik ook die dorp sy naam te danke.
Dorpstigting
Die eerste stap om die spoorlyn van Beaufort-Wes noordwaarts te verleng is in 1881 gedoen kragtens Koloniale Wet Nr. 14. Drie jaar later, in September 1884, was die spoorbaan voltooi en De Aar (oorspronklik Brounger-aansluiting genoem) het ’n belangrike spoorwegaansluiting geword. Rondom die dorp het algaande 'n klein gemeenskappie begin ontstaan. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was De Aar die belangrikste militêre sentrum in die Kaapkolonie.
In 1902 het die Joodse broers Friedlander, wat 'n winkel op die plaas gehad het, De Aar van die eienaar, D.F. Grundlingh, vir £11 000 gekoop. Op 15 en 16 Desember 1902 het die Friedlanders erwe vir 'n dorp laat opveil. Dit is dan ook die stigtingsdatum van die dorp. Die gedagte was om dit Friedlanderdorp te noem, maar daar het niks van gekom nie, want die naam De Aar het behoue gebly.
Die Friedlanders het in dieselfde jaar dat hulle die standplase opgeveil het, altesaam agt erwe geskenk vir 'n plein waarop 'n NG kerk asook 'n NG pastorie opgerig kon word. Behalwe die agt erwe het hulle ook nog 26 ander erwe geskenk waarop 'n erfpag of herereg van £78 per jaar betaalbaar was, waarvan die opbrengs moes dien as bydrae tot die salaris van die predikant en die verkoopprys van erwe vir die daarstelling van kerklike geboue. Dit was dan ook met ’n verband op dié erwe dat die eerste NG kerkgebou op die nuwe dorpie in 1907 deur die kerkraad van die gemeente Hanover opgerig is. Voor afstigting is die bearbeiding van die blanke gemeente op die dorp opgedra aan die plaaslike sendeling, bygestaan deur die lede van 'n direksie.
Op 20 Mei 1905 is De Aar tot 'n munisipaliteit verklaar en in 1908 is die De Aar-gebied geproklameer as magristraatsdistrik (die benamings landdrosdistrik is eers in 1957 ingevoer) met 'n hof van resident-magistraat.
Destyds het die gebied wat later tussen De Aar se gemeentes verdeel sou word, onder die gemeente Britstown, Hanover, Philipstown en Richmond geval.
Voorgeskiedenis van gemeente
Ds. Arend Hofmeyr van die NG gemeente Hanover het uit die staanspoor baie belanggestel in die sieleheil van die spoorwegpersoneel. In 1895 het hy die kerkraad van Hanover se aandag gevestig op die toestand van die lede van die Kerk wat in die “Cottages” langs die spoorlyn gewoon het en op die spoorlyn gewerk het. Hy was voornemens om die saak by die eerskomende Ringsvergadering aanhangig te maak, maar wou vooraf seker maak dat die kerkraad hom hierin gesteun het. Die broeders was baie simpatiek en het besluit om £10 per jaar vir drie jaar af te staan vir dié werk. So is die eerste stap in die konsistorie van Hanover gedoen van wat later as Spoorwegsending of “die bearbeiding van spoorwegpersoneel” bekend sou staan. Ds. Hofmeyr het dié saak voor die Ring en Sinode bepleit en toe die eerste Sinodale Kommissie vir dié werk benoem is, was hy een van die eerste lede daarvan.
Wyksdienste moes aan die begin van 1898 al ’n vaste instelling op De Aar gewees het, want toe is daar op die kerkraadsvergadering ’n kort geldelike verslag van D. Grundlingh, ’n rustende ouderling en waarskynlik die eienaar van die plaas De Aar, in verband met die maandelikse godsdienste wat op De Aar gehou word, ter tafel gelê. Uit die brief wat dié finansiële verslag vergesel het, blyk dat dié broer toe reeds sowat drie jaar die maandelikse dienste namens die kerkraad daar waargeneem het. Grundlingh het op dié vergadering sy ontslag gevra en verkry, maar toe sy plaasvervanger kort daarna oorlede is, moes hy weer die dienste waarneem. By sy vertrek uit die gemeente in Julie 1900 kon ’n geskikte voorganger nie gevind word nie en toe is die dienste vir eers gestaak. Die saldo van die De Aar-rekening is na die tesourier van die Sinodale Kommissie vir die bearbeiding van spoorwegpersoneel versend.
Ná hierdie terugslag vir die bediening op De Aar het daar gelukkig sowat ’n jaar later ’n kentering ten goede gekom. In Desember 1903 is die sendinggemeente De Aar gestig met eerw. F.J. Enslin as eerste leraar. Dié leraar het ingewillig om, naas sy eie werk, ook nog dienste vir die blanke NG lidmate te hou. Ter vergoeding hiervoor het die kerkraad van Hanover onderneem om £24 jaarliks tot sy salaris by te dra. ’n Versoek is ook in April 1904 toegestaan om die Nagmaal aan die blanke lidmate van die Kerk op De Aar te bedien.
Die bogenoemde skenking twee jaar vantevore deur die broers Friedlander het eintlik die stigting van die gemeente De Aar moontlik gemaak. Omdat die dorp nog nie ’n gemeente of kerkraad gehad het nie, is die 34 geskenkte erwe in die naam van die kerkraad van Hanover geregistreer, wat toe as tydelike trustees sou optree.
Die volgende stap was die oprigting van ’n kerkgebou. Vir dié doel is reeds in 1904 ’n plaaslike boukommissie saamgestel. Ten einde geld byeen te kry vir die bou van ’n nuwe kerkgebou, het die kerkraad van Hanover in April 1906 toestemming gegee tot die neem van ’n verband van £1 300 op die kerkerwe. ’n Paar maande later het die kerkraad nog £175 renteloos aan De Aar voorgeskiet vir dieselfde doel. Terselfdertyd het Hanover sy ou kerkorrel aan De Aar geskenk. Dié eerste gebou het later as die gemeente se kerksaal gedien.
Ten einde die plaaslike kerksake beter te kon behartig het Hanover in 1907 ’n eie direksie vir De Aar in die lewe geroep. Die tweejaarlikse verkiesing van direkteurs het gaandeweg wrywing veroorsaak, want De Aar wou hê dat hulle plaaslik gekies moes word. Eers het Hanover se kerkraad daarop aangedring dat hulle die lede van die direksie moes kies, maar later het hulle tog ingewillig dat De Aar 10 name moes voorlê waaruit hulle dan vyf sou kies. Namate die gemeentebewussyn op De Aar sterker geword het, het die direksie onafhankliker van Hanover begin optree. So het wrywing tussen die direksie en die kerkraad ook nie uitgebly nie.
Gemeente gestig
Op 18 Junie 1910 is ’n gemeentevergadering op De Aar gehou waarop besluit is om tesame met Burgerville, ’n dorpie sowat 40 km suidwes van De Aar wat later tot niet gegaan het toe De Aar sy watervoorraad uitgekoop het, ’n gemeente te stig. ’n Versoek in dié verband is aan die kerkraad van Hanover gerig wat toe ’n kommissie benoem het om die lidmate op De Aar op 17 September hieroor te gaan spreek. Hoewel ’n tweede vergadering van die belanghebbendes enkele maande later op De Aar gehou is, kon geen noemenswaardige vordering met die afstigting gemaak word nie en moes die saak vir eers daargelaat word.
Twee jaar later is ’n versoekskrif van sekere lidmate van De Aar waarin hulle vra om beter geestelike bearbeiding op ’n kerkraadsvergadering op Hanover ter tafel gelê. Die kerkraad het die saak na die Ring van Colesberg verwys, wat dit vir verdere ondersoek in die hande van die Ringskommissie gestel het. Toe daar in Mei 1913 weereens ’n versoek om afstigting van De Aar kom, was die kerkraad gewillig om dit toe te staan, mits aan sekere voorwaardes voldoen sou word, byvoorbeeld watter plase as lynplase tussen die gemeentes moes dien. Die grens was blykbaar nader aan Hanover as dit waarvoor De Aar gehoop het, maar met die oog op die ontwikkeling en moontlike toekomstige afstigting van Noupoort, nog ’n spoorwegnedersetting, was dit al wat Hanover kon afgee “indien zy haar bestaan in de toekomst niet wil onmogelyk maken”.
Op Woensdag 13 Augustus 1913 het die Ringskommissie De Aar tot ’n afsonderlike gemeente verklaar. Hoewel Britstown en Philipstown plase aan dié gemeente afgestaan het (Philipstown waarskynlik die meeste), het die gemeente Hanover die meeste lidmate gelewer. Hanover se voorstel oor die grenslyn is deur die Ringskommissie gewysig sodat die gemeente eindelik meer plase moes afstaan as wat hy gevoel het hy kon.
Daar was die gebruiklike geredekawel tussen moeder en dogter oor die bruidskat. Die twisappel was die skuld van £1 300 wat nog op die kerkgebou gerus het tydens die afstigting. De Aar wou dat Hanover die helfte van die skuld vir sy rekening neem, aangesien die kerkraad kort voor die afstigting die oorblywende kerkerwe op De Aar verkoop het sonder die plaaslike direksie se toestemming. Hanover het egter volgehou dat hy sy plig teenoor die kerk op De Aar nagekom het; hy was bereid om die £175 wat hy destyds vir die boufonds voorgeskiet het, te skenk, mits De Aar volle verantwoordelikheid vir die oorblywende skuld van £1 300 sou aanvaar. Toe De Aar volhou met sy besware, het die kerkraad van Hanover “as ’n bewys van goeie gesindheid”, De Aar die reg gegee om eenmalig in die gemeente van Hanover te kollekteer (Kerkraadsnotule 16 Januarie 1914).
Die eerste leraar was ds. A.A. van Schalkwyk, wat ten tyde van sy beroep na De Aar predikant was van die NG gemeente Petrusville, ook in die Noord-Kaap, is eers op 16 September 1914 hier bevestig. Aanvanklik het die lidmate skaars 300 beloop, van wie sowat die helfte spoorwegwerkers was en dus betreklik onvermoënd was. Die doelmatige pastorie is aan die begin van 1916 voltooi.
In 1941 is die skoolkoshuis in gebruik geneem. Die erwe waarop die koshuis gebou is, is deur die gemeente geskenk, maar met ’n voorwaarde, naamlik dat sodra die munisipaliteit ’n nuwe uitbreiding van die dorp beplan, grond aan die NG kerk De Aar beskikbaar gestel sou word. Met die uitbreiding van De Aar-Wes in 1946, verkoop die raad 12 erwe aan die kerkraad vir die nominale bedrag van een sjieling.
Die Schreiners op De Aar
duimnael|links|170px|[[Samuel Cronwright, eggenoot van die skrywer Olive Schreiner, het in die pionierstyd die potensiaal van De Aar raakgesien en sy onderneming hierheen verskuif van Hanover af.]]
Die dorp, en daarmee saam die gemeente, het ongetwyfeld veel vinniger as enige van die omliggende nedersettings ontwikkel en baie mense met ondernemingsgees het dié potensiaal raakgesien en daaruit munt geslaan. Een van hulle was Samuel Cronwright, die eggenoot van die vermaarde skrywer Olive Schreiner. Die egpaar het van 1899 tot 1907 op die nabygeleë Hanover gewoon, maar hoewel sy loopbaan daar gedy het, het hy besef dié dorpie het beperkte groeipotensiaal gehad. In De Aar het hy groter toekomsmoontlikhede gesien en aanvanklik 'n takkantoor van sy regspraktyk daar geopen. Terwyl hy op en af tussen Hanover en De Aar gereis het om sy belange op albei dorpe te behartig, het Olive op Hanover agtergebly. Eindelik het Cronwright besluit om heeltyds op De Aar te gaan woon, al was dit toe nog net 'n stowwerige klein dorpie wat uit 'n stasie, hotel en enkele huisies van rooi bakstene of sinkplate bestaan het. Olive was aanvanklik hewig gekant teen die verhuising, maar as 'n proeflopie het Cronwright vir haar 'n eenvertrekwoonplek aan die buitewyke van die dorpie gebou sodat sy kon kyk of sy daar sou aard. Dié proefneming was 'n sukses en Cronwright het daarna vir hulle 'n ruim huis, wat die oorspronklike een vertrek ingesluit het, op De Aar gebou. Sy voorspelling was reg en De Aar het kort voor lank 'n bedrywige sentrum geword waar Cronwright se onderneming verder floreer het. Dié onderneming het bestaan uit 'n regs-, eiendoms-, afslaers en algemene agentskap. Olive het in 1913 onbepaald in Engeland gaan woon, maar Cronwright het op De Aar agtergebly en sy sakebelange hier eers in 1919 verkoop. Die Olive Schreiner-huis op De Aar word deesdae as 'n restaurant bedryf.
Die kerkraad het vroeg in die dekade ná 1950 voorbereidings begin tref die bou van 'n tweede kerkgebou, die tuiste van die latere Noord-gemeente. Reeds in 1941 is onder leiding van ds. P.J. du Plessis, die gemeente se tweede leraar, 'n ruim skoolkoshuis opgerig.
Herstel van kerk en saal
300px|duimnael|Die kerksaal nadat dit in 1959 van 'n siersteenbedekking voorsien is. duimnael|300px|regs|Die kerksaal in 2013. Die sierstene is in ds. Boetie Nieuwoudt se dienstyd (1978–1998) verwyder en gebruik om die konsistorie te vergroot en 'n doopkamer en kerkkantoor aan te bou by die kerk. duimnael|regs|300px|Hierdie hoeksteen is aangebring nadat die saal met siersteen bedek is.
Reeds vanaf September 1955 het die kerkraad ernstige aandag bestee aan die "reparasie en redekorasie" van die kerk en saal. Na die boukommissie verwys, rapporteer broeder C. H. Cilliers in April 1956 dat hierdie kommissie ingegaan het op die vraag of iets deegliks aan die buitemure van hierdie geboue gedoen kon word, wat die voortdurende herstelkoste sou verminder of heeltemal uitskakel. Daar is o.m. aan 'n siersteenbedekking gedink. Die vergadering magtig daarop sy boukommissie om die advies van argitek W. De W. Bronkhorst hieroor in te win. Vroeg in Desember word laasgenoemde se verslag i.s. die kerk ter tafel gelê. Hy beveel 'n siersteenbedekking vir die buitemure aan, wat saam met die redekorasie van die interieur sowat R10 400 sou kos. 'n Verslag, met kosteberekening vir die saal, sou later ingelewer word. Die vergadering besluit in beginsel ten gunste van hierdie herstelwerk, maar oordeel dat dit nie aangepak kon word voordat die kerkraad nie presies weet wat die verbeterings alles behels nie, en twee-derdes van die benodigde geld daarvoor ingesamel is nie.
Vroeg in Desember het die sinodale afvaardiging verslag hiervan gedoen: die argitek beraam die siersteenbedekking vir die saal op R1 800, terwyl dié vir die kerk sy reeds verstrekte kostesyfer nie sou oorskry nie. Op grond van inligting ingewin by die fabrikante sou 'n plastiese verf-bedekking maar sowat sewe jaar stand hou.
Teen April 1958 is toe ooreengekom om argitek Bronkhorst te magtig om spesifikasies te verstrek vir (a) siersteenomhulsel; (b) plastiese verf-bedekking; en (c) houtpaneelwerk vir die binnekant van die kerk. In sy verslag hieroor sê die argitek dat vir die buitewerk drie metodes van behandeling gevolg kan word: siersteenbedekking, "tyorolean-rofkas" of plastiese verf. Om dubbel seker te maak besluit die vergadering om die boukommissie vir ondersoek af te vaardig na Steynsburg, waar die Gereformeerde gemeente ses jaar gelede hul kerkgebou met siersteenbedekking herbou het. Die bevinding van hierdie kommissie was so gunstig dat die kerkraad finaal besluit om die buitemure van sowel die kerk as die saal met sierstene te bedek. Die volgende broeders word as boukommissie aangewys: W.E.J. Marais, C.H. Cilliers, W.H. van der Merwe, D. Smith, A.J. Etsebeth en (ampshalwe) ds. H.R. Cilliers, met mag om te koöpteer uit die kerkraad of die gemeente.
Ten einde koste te bespaar wou die kerkraad, vir die huidige altans, afsien van die paneelwerk binne die kerk en saal, asook die herbou van die toringspits. Maar 1n sy vergadering van November 1958 het hulle hul deur die argitek (wat die vergadering bygewoon het) laat oortuig van die noodsaaklikheid van hierdie werk. Terselfdertyd is op aanbeveling van die argitek besluit om in die twee lang symure, ses addisionele vensters, in 'n ry met en soortgelyk aan dié geleë onder die galery en onmiddellik agter die kerkraadsbanke, aan te bring."
In Maart 1959 is die tender van G. Kaiser vir R27 766 eenparig aangeneem. By daardie geleentheid het die voorsitter, ds. Cilliers hom soos volg uitgelaat oor hierdie besluit: "Die kerkraad het werklik vanaand geskiedenis gemaak deur hierdie groot onderneming sonder 'n sweem van huiwering eenparig te aanvaar, wat vir een en almal 'n aansporing behoort te wees." "Laat ons 'n verenigde front vorm en in die geloof die saak aanpak" — so het broeder Boucher op sy beurt weer hierdie groot geloofsonderneming gesien en benader. Met slegs sowat R8 000 van die geraamde R28 000 in hande, was dit inderdaad 'n geloofsonderneming, veral ook met die oog op die ernstige droogte wat toe geheers het. Die werk aan die kerk is eers aangepak en afgehandel. (Terwyl hiermee besig was, is die dienste in die stadsaal gehou.) Daarna is dié aan die saal gedoen. Intussen is ook besluit om die ou lampe in beide geboue met moderne buisligte te vervang. Nadat sowat vyf maande gewerk is, kon die gemeente die naweek 28-29 Nov. 1959 met dankbaarheid die herstelde kerkgebou opnuut feestelik aan die diens van die Here wy. Die feesvreugde, veral van die ouer garde, is verhoog deur die teenwoordigheid van twee oudleraars, di. A.A. van Schalkwyk en Ph. J. du Plessis.
Die verrigtings het begin met 'n pennielegging deur die Sondagskoolkinders op die woorde "Ons Bydrae". In 'n ommesien was hierdie letters toegepak met 6 973 pennies ten bate van die boufonds. Met 'n gegraveerde sleutel het ds. Van Schalkwyk daarop die hoofdeur ontsluit, waarna die skare onder die sing van Psalm 100 die bedehuis binnegegaan het. Die wydingsrede is hier uitgespreek deur ds. Van Schalkwyk (Ps. 92:14), terwyl ds. Du Plessis die aand met die inwyding van die ligte en die banke die woord gevoer het (2 Kor. 4:6). By geleentheid van die Sondagoggenddiens het ds. Du Plessis andermaal opgetree (Ps. 78:1, 2) en "met gemengde gevoelens die soet en suur van sy dienstyd alhier in herinnering geroep".
Die slotdiens die aand is deur ds. Van Schalkwyk waargeneem. En so kon 'n dankbare gemeente huiswaarts keer "met genoegdoening en vreugde in die hart, en die wete dat die offers van die naweek die skuld met meer as £1,150 (R2,300) laat krimp het" — aldus 'n berig wat daarna in Die Kerkbode verskyn het. Behalwe die siersteenbedekking van die buitemure, die herbou van die toringspits, die aanbring van die buisligte en die houtpaneelwerk, moet ook nog die volgende verbeterings aan die kerkgebou hier genoem word: die voorportale en ingange is met blokkiesvloer belê; fraai maroen matte (deur susters geskenk) is in die looppaadjies en die ruimte voor die kansel gelê; die banke (teruggeskuif van die symure om looppaadjies deur te laat) is voorsien van boekrakkies en geriewe vir die nagmaalsbrood en -wyn, terwyl die mure netjies oorgeverf is. Die totale koste van hierdie groot onderneming was R35 172. waarvan nagenoeg R27 000, met die herinwyding reeds vereffen was. Die balans toe nog verskuldig saam met die bedrag van die oortrekking by Volkskas, het die werklike bedrag wat nog gevind moes word op nagenoeg R17 000 te staan gebring. Dat hierdie grootse onderneming deurgevoer kon word met 'n skuld van slegs R17 000, spreek boekdele vir die bekwaamheid en oorleg van sowel die eiendoms- as die finansiële kommissie van die kerkraad.
Lidmaattal
Onderstaande tabel gee die belydende lidmate weer vir enkele jare tydens die gemeente se eerste honderd jaar asook dié van die dogtergemeentes De Aar-Noord (gestig 1953) en De Aar-Suid (gestig 1963, ingelyf by die moedergemeente op 1 September 2011). Die syfer vir 2015 was waarskynlik die eerste keer die afgelope 90 jaar dat die lidmaattal onder duisend gedaal het.
De Aar-Noord stig af
duimnael|regs|200px|Ds. C. van der Merwe het die hoeksteen van De Aar-Noord se kerkgebou op [[12 Maart 1955 gelê. Die gebou is ontwerp deur Wollie Bronkhorst van die firma Louw en Louw.]] links|duimnael|170px|Ds. F.P.P. Myburgh, De Aar-Noord se leraar van 1962 tot 1972. Al op 1 November 1947 het ’n verslag voor die kerkraad gedien om geld in te samel vir die oprigting van ’n tweede kerkgebou. Gedurende Julie 1951 het die kerkraad die argitek se plan gereed gehad van ’n kerkgebou met sitplek vir 900 mense. Op 13 Junie 1953 het die volgende verslag gedien: “’n Derde van die gemeente sal afstig, d.w.s. 666 lidmate, twee derdes sal agterbly met twee leraars, alle boufondsgelde saam met die 12 erwe in De Aar-Wes-uitbreiding sal as bruidskat na die te afgestigte gemeente gaan."
Die Ring van Colesberg het op 25 Augustus 1953 ’n spesiale vergadering gehou waarop die stigting van ’n gemeente De Aar-Noord goedgekeur is. Ds. H.F. Cilliers van die moedergemeente was die eerste konsulent. Ds. C. van der Merwe is op 10 Junie 1954 as eerste leraar bevestig. Hy het die hoeksteen op 12 Maart 1955 gelê, waarna die kerk, ontwerp deur Hendrik Vermooten, in die naweek van 21 tot 22 Julie 1956 ingewy is. Ds. C.J. van Lill was die tweede leraar en is op 15 Februarie 1959 bevestig. Die eerste pastorie is gebou by Schreinerstraat 49, later bekend as De Herberg Lodge. Gedurende 1964 het die kerkraad besluit om hierdie pastorie te verkoop en ’n nuwe pastorie langs die kerk te bou. Dié pastorie is in 1965 voltooi. Die hoeksteen van die kerksaal is op 23 April 1966 gelê.
De Aar-Suid stig af
duimnael|links|270px|Die NG gemeente De Aar-Suid het van 1963 tot 2011 naas die ander twee NG gemeentes op die dorp bestaan, maar is in laasgenoemde jaar by die moedergemeente ingelyf nadat die vestigingspatrone van inwoners so verander het dat daar min NG lidmate in dié deel van die dorp oorgebly het. ’n Verslag het op 12 Desember 1958 voor die moedergemeente se kerkraad gedien waarin van twee voorgestelde terreine melding gemaak word waarop 'n kerkgebou en pastorie, vir die voorgestelde Suid-gemeente opgerig kan word. Eers op 19 Oktober 1962 het die kerkraad die voorstel van ouderling A.J. Etsebeth eenparig aanvaar om so ’n gemeente af te stig. Die NG gemeente De Aar-Suid is toe op 4 November 1963 onder leiding van die Ringskommissie gestig met 750 lidmate, 36 kerkraadslede, ’n bruidskat van R15 000 en agt persele tussen Parksirkel en Cillierstraat. Die eerste kerkraadsvergadering is gehou op 13 November 1963 toe J.M. le Grange eenparig as skriba en kassier aangewys is.
Later is ook me. A. Terblanche as die eerste orreliste aangestel. Nadat drie beroepe misluk het, is ds. W.J. Steenkamp van die NG gemeente Dutoitspan op 16 Februarie 1964 beroep. Met die ontvangs van die eerste herderspaar in die naweek van 10 tot 12 April 1964, het daar ’n feesstemming in die jong gemeente geheers. As tydelike ’n pastorie, is ’n huis in De Villiersstraat gehuur.
Op 24 Julie 1964 is die tender van P.A. Etsebeth vir R15 688 eenparig aanvaar. Op 22 Desember 1964 kon die leraar en sy gesin die pastorie betrek. Die hou van kerkdienste in Hoërskool De Aar se gebou was net tydelik en nadat J. Koorts van Bloemfontein die kerkraad toegespreek het, is hy eenparig as argitek aangestel. Op 2 November 1964 is P.A. Etsebeth se tender van R59 960 vir die bou van die kerk aanvaar. Die eerste sooi is gespit op 28 November 1964, en die hoeksteenlegging het plaasgevind 5 Junie 1965. Op 4 en 5 Desember 1965 kon die gemeente die kerkgebou in gebruik neem. Die kerkklok is van Duitsland ingevoer teen ’n koste van R1 100.
Die geelhoutkruis teen die kanselmuur is ’n prominente kenmerk van die kerk se binneruim. Dit is gemaak uit geelhoutbalke afkomstig uit ’n geboutjie op die plaas Ezelsfontein. Gedurende die 1820’s is dit gebruik as ’n buitekerk van die Grootkerk op Graaff-Reinet waar die bekende dr. Andrew Murray se vader, ds. Andrew Murray sr., predikant was. Prof. Swanepoel van Bloemfontein is gevra om ’n orrel te ontwerp en die Suid-Afrikaanse Orrelbouers van Bloemfontein sou dit onder sy toesig installeer teen ’n koste van R8 840. Toe die orrel op die oggend van 19 Julie 1966 ingewy word, was 635 lidmate teenwoordig en was dr. Willie Serfontein, wat ’n groot bydrae gelewer het tot die nuwe Psalm-melodieë, die prediker. Om die voggehalte in die kerkorrel te verhoog is ’n emmer water gewoonlik daarin te sit. Die kerksaal is in 1977 teen ’n koste van R150 000 opgerig.
Die eerste dooplidmaat was Henk Wydeman wat in 1965 gedoop is en Henk was al die jare lidmaat van dié gemeente.
Susterskerke
Die Gereformeerde Kerk het reeds in 1923, 10 jaar ná die NG Kerk, 'n gemeente op De Aar gestig. Dié gemeente sluit ook die dorpe Britstown, Carnarvon, Richmond, Murraysburg en Victoria-Wes in, en het in 2013 62 belydende lidmate en 16 dooplidmate gehad, vergeleke met 122 belydende lidmate en 32 dooplidmate in 2002. Die Nederduitsch Hervormde Kerk het eers op 21 November 1981 'n gemeente met die naam De Aar gestig, maar dié gemeente staan van 1995 af bekend as Vanderkloof. Dit sluit ook Philipstown, Petrusville, Luckhoff, Orania, Hopetown en Strydenburg in, en het in 2013 79 belydende lidmate gehad en 12 dooplidmate, vergeleke met onderskeidelik 155 en 39 in 2003. Terwyl sowel die Gereformeerde Kerk as die Hervormde Kerk dus die afgelope sowat 10 jaar die helfte van hul lidmate verloor het, het die NG Kerk slegs met 'n derde gekrimp.
Anna-Lisa Baude
Anna-Lisa Baude (25 September 1897 – 7 Junie 1968) was 'n Sweedse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Fröken Vildkatt (1941), Queen for a Night (1943), Som fallen från skyarna (1943), en Wandering with the Moon (1945).