cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metalloïed
Metalloïede het elektronegatiwiteite van ongeveer 2, wat min of meer halfpad op die elektronegatiwiteitskaal lê. Dit beteken hulle kan met metale soos natrium as oksidant optree en met niemetale soos fluoor as reduksiemiddel. Hulle is vastestowwe en hul struktuur bestaan uit kovalente netwerke, nie uit molekules soos by niemetale of digpakkings soos by metale nie. Hul elektriese eienskappe is ook 'n tussenvorm. Hulle is veral halfgeleiers.
Lia Kilian
Lia Kilian (1968 - ) is ’n Afrikaanse skrywer.
Jonglewe
Lia Kilian is op 5 November 1968 op Witbank in Oos-Transvaal gebore as die jongste dogter van Gys en Ansie Jansen van Rensburg en is een van vier kinders. Sy het ’n suster, Antoise, wat agt jaar ouer as sy, asook twee broers, Willem en Tjaart. Willem is twaalf jaar ouer as sy en Tjaart is ses jaar ouer as sy. Haar vader is ’n boukontrakteur en haar ma is ’n streeksbestuurderes vir 'n spyseniers firma. Sy word groot in Vanderbijlpark waar haar vader sy eie bou firma besit het. Haar laerskool opleiding kry sy aan die Laerskool Vaalrivier en Laerskool Kollegepark en sy gaan dan na die Hoërskool Vanderbijlpark en van daar na Hoërskool Dr Malan en waar sy ook matrikuleer in 1986. Na skool studeer sy verder aan die Kollege Damelin, waar sy haar diploma in rekeningkunde behaal. Sy is dan ook by verskeie tegnologiese instansies ingeskryf en altesame ses en twintig sagteware sertifikate bekom het. Later stadium studeer sy verder aan die Universiteit van Suid-Afrika op 'n deeltydse basis, waar sy ’n BCom -graad deeltyds gestudeer het maar nie voltooi het nie.
Volwasse lewe
Lia was ingeskryf by die Universiteit vir haar Bsc Agrig graad maar weens haar vader se afsterwe het sy by Departement van Finansies in die staatsdiens te Pretoria gewerk. In die tydperk ontmoet sy haar man Eddie Krüger en is getroud in 1989, weens mishandeling is sy geskei in 1990, waar sy vanaf Pretoria na Johannesburg verhuis het. Daar was sy werksaam in Departement van Mineraal en Energiewese. In 1991 het sy haar verloofde en vader Paul Fox ontmoet en in 1992 was haar oudste seun Peter Fox gebore. In 1993 het die gesin verhuis na Houtbaai in die Kaapprovinsie. In 1994 het haar verhouding met Paul Fox ontbind en sy en haar oudste seun verhuis na Witrivier in die Oos-Transvaal. Daar was sy werksaam by Sappi as rekenmeester en ontmoet haar man Anton Badenhorst in 1995 waar uit haar seun Jako Badenhorst en dogter Ansie Badenhorst gebore is. Hulle verhuis na Pretoria in 1996 en sy was werksaam by Infracom Pty (Ltd) as rekenmeester en hoof van die krediteure afdeling. In 2001 verhuis hulle na Vanderbijlpark waar sy werksaam was by SASOL Pty(Ltd) as rekenmeester. In 2004 is sy geskei en van daar was sy enkellopend. Sy was in 2008 gediagnoseer met Bi poler en as gevolg van die graad van haar diagnose het sy uitgetree en voltyds begin skilder en skryf. In 2014 het sy verhuis na George.
Skryfwerk
Benewens haar gedigte en kortverhale en romanse doen sy ook vertaalwerk en illustrasies vir kinderboeke.
Pomake
Die Pomake (Bulgaars: Помаци, Pomatsi; Grieks: Πομάκοι, Pomákoi; Turks: Pomaklar) is 'n term wat verwys na Bulgaarstalige Moslems wat in Bulgarye, noordoostelike Griekeland en noordwestelike Turkye bly. Die sowat 220 000 mense omvattende etnies-religieuse minderheid staan in Bulgarye amptelik as Bulgaarse Moslems bekend. Dié term is ook in 'n wyer konteks gebruik en sluit soms ook die Slawiese Moslembevolking van Noord-Masedonië en Albanië in.
Hulle praat verskeie Bulgaarse dialekte en van dié wat in Griekeland en Turkye gebesig word, word in hierdie lande Pomaks genoem. Die gemeenskap in Griekeland praat algemeen vlot Grieks en in Turkye vlot Turks, alhoewel die gemeenskappe in albei lande, veral in Turkye as gevolg van onderwys en familiebande met Turke, meer en meer Turks as hul moedertaal gebruik. Dit is egter omstrede op watter wyse Pomaks as 'n eie taal klassifiseer, aangesien dit net mit van die taal wat deur hul Christelike bure gebesig word, verskil.
Hulle word nie amptelik as een volk met die etnoniem "Pomake" erken nie. Die term verwys algemeen na al die Oos-Suid-Slawiese Moslems en dit word soms as 'n pejoratief ('n neerhalende term) beskou. In Griekeland en Turkye is die praktyk om die etniese groep in sensusse op te neem egter oor dekades heen afgeskaf. Verskeie lede van die groep gee 'n verskeidenheid etniese groepe aan: Bulgaar, Pomak,   Moslem, Turk en ander. Waar die term Pomake vandaan kom, is onduidelik. Volgens 'n veral in Bulgarye gewilde volksetimologiese verduideliking het die term sy oorsprong in die woord помагачи [pɔmagatʃi], wat "helper" beteken en uit die tyd van die Ottomaanse Ryk dateer. Die huidige term word eers sedert die 19de eeu gebruik.
Molly Gordon
Molly Gordon (gebore 6 Desember 1995) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente I Am Sam (2001), Love the Coopers (2015), en Life of the Party (2018), en in die televisiereeks Animal Kingdom (2016).
Nongoma Plaaslike Munisipaliteit
Die Nongoma Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Zululand-distriksmunisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Nedersettings
Nedersettings in die munisipaliteit:
Pous Gregorius II
Gregorius II (ook Gregorius Junior genoem) was die 89ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Gregorius II die seun van Marcellus is gebore in 669 in Rome, Italië. Onder die pontifikaat van Pous Sergius I was hy pouslike bibliotekaris. Hy het sy voorganger vergesel na die konsilie van Konstantinopel. Op 19 Mei 715 volg hy Pous Konstantyn op en regeer tot sy dood op 11 Februarie 731. Hy was die eerste Romeinse pous na sewe opeenvolgende pouse van Griekse of Siriese afkoms. Hy word opgevolg deur Pous Gregorius III. Die naam ‘Gregorius’ beteken 'wagter'.
Pontifikaat
Gregorius het die Lombarde afgekoop met dertig pond goud en homself toegespits op sendingaktiwiteite in die Noorde, veral in Friesland, Duitsland, Engeland en Ierland (toe nog Hibernië). Hy het Bonifatius na Friesland gestuur op 15 Mei 719 en hom as biskop aangestel op 30 November 722. Die ab Ceolfrid en koning Ina van Engeland en hertog Theodo I van Beiere het die pous besoek.
Gregorius is in die vyftiende eeu beskou as 'n voorsaat van die Savelli familie in Italië. Dieselfde is beweer van Pous Benedictus II. Die bewerings is egter nie betroubaar nie en daar is niks bekend oor die verwantskap tussen die twee pouse nie.
Verering
Pous Gregorius II word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 11, 12 of 28 Februarie.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
John Fairbairn
John Fairbairn (1794–1864) was 'n joernalis en staatsman. Hy is 1794 in Roxburgh, Skotland gebore. Hy kom in 1823 in Suid-Afrika aan en open 'n skool. Hy stig die South African Journal wat 'n kort bestaan gehad het. Daaruit ontwikkel die South African Commercial Advertiser wat in Januarie 1824 begin het. Hy het later alleenbesitter daarvan geword. Dit het wrywing tussen hom en lord Charles Somerset veroorsaak. Nadat dit herhaaldelik aan sensuur onderwerp is, het hy eindelik die reg verkry om dit sonder inmenging te publiseer en het sodoende die vryheid van die Suid-Afrikaanse pers bewerkstellig. Hy word 'n nasionale figuur en werk vir baie hervormings deur sy koerant. Hy verwerf opnuut gewildheid deur in 1849 sy steun toe te sê aan die Anti-Bandietsbweging. In 1850 was hy lid van die deputasie na Engeland wat uitgeloop het op die toekenning van selfregering aan die Kaapkolonie. Hy word verkies tot die Wetgewende Raad. Van 1854 as was hy die voorsitter van die Suid-Afrikaanse Onderlinge Lewensversekeringsgenootskap wat hy help stig het. Hy is oorlede in 1864.
AbaQulusi Plaaslike Munisipaliteit
Die AbaQulusi Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Zululand-distriksmunisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Calcio storico fiorentino
Calcio storico fiorentino ("Historiese Florentynse sokker", dikwels kort Calcio storico of Calcio fiorentino genoem) is 'n vroeë variant van sokker en rugby wat sy oorsprong in 16de eeuse Italië het. Hierdie spansport, wat vroeër in baie dele van die land gewild was, is volgens oorlewering vir die eerste keer op die Piazza Santa Croce ("Heiligkruisplein") in Florence gespeel - vandaar die Italiaanse naam Calcio fiorentino. Die spel se historiese wortels strek moontlik verder terug tot die antieke Romeinse Ryk waar 'n soortgelyke spel, harpastum, gewild was.
In Florence self het dit bekend gestaan as giuoco del calcio fiorentino ("Florentynse voetbalspel") of net calcio - die moderne Italiaanse term vir sokker of voetbal. Tans word Calcio fiorentino in historiese kostuums op 24 Junie, die feesdag van Sint Johannes die Doper (die beskermheilige van Florence).
Kalium-39
Kalium-39 (chemiese notasie K) is 'n stabiele isotoop van kalium wat 93,2581% van die element is sy natuurlike samestelling verteenwoordig.
KMR
Hierdie kern besit 'n kwadrupool, wat die pieke uiters breed kan maak en die bereik van die chemiese verskuiwing is klein. Kernmagnetiese resonansie van kalium is hoofsaaklik beperk tot die studie van binding in waterige oplossing deur meting van die relaksasietyd.
Andris
Andris is 'n nedersetting in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Volgens die 2011-sensus het die nedersetting 'n bevolking van 1 490 gehad, almal Swartes.
Ronaldsey
Ronaldsey (ook Fayini genoem) is 'n dorp in die Ehlanzeni-distriksmunisipaliteit in die noordooste van die Mpumalangaprovinsie van Suid-Afrika. Dit is enkele kilometer buite die Krugerwildtuin se grens op die oewer van die Sabierivier geleë.
Afrodite
Afrodite of Aphrodite (Grieks: Ἀφροδίτη) is in die Griekse mitologie die godin van liefde, skoonheid en seksuele begeerte. Sy is een van die twaalf Olimpiese gode wat op die berg Olimpus gewoon het. Volgens die Griekse digter Hesiodus het Kronos vir Uranos ontman en sy genitalieë in die see gegooi, en Afrodite het toe uit die seeskuim (afros) ontstaan.
Vanweë haar skoonheid was die ander gode bang dat jaloesie oorlog tussen hulle sou veroorsaak en Zeus het haar toe aan Hefaistos as vrou gegee omdat hy nie as ’n bedreiging beskou is nie. Sy was egter voortdurend ontrou: Eers was sy Ares se minnares en later beide Adonis se minnares en surrogaatma.
Afrodite is ook bekend as Kupris (Dame van Siprus) en Kuterea na aanleiding van die twee plekke wat beweer dat sy daar gebore is (Siprus en Kythira). Haar eweknie in die Romeinse mitologie is Venus en haar simbole is die dolfyn, roos, mosselskulp, mirt, duif, mossie en swaan.
Vroeë weergawes
Benewens Venus het Afrodite verskeie ekwivalente, soos Inanna (Soemeries), Astarte (Fenisies), Astghik (Armeens) en Turan (Etruskies). Sy het ooreenkomste met die Indo-Europese daeraadgodinne soos Ushas of Aurora. Volgens Pausanias was die eerste mense wat haar kultus begin het, die Assiriërs.
In verskillende dele van Griekeland het sy verskillende name gehad, soos Akidalia, Kuterea, Pandemos en Kerigo. Later is daar afgesien van dié name en is die een naam Afrodite aanvaar.
Geboorte
Volgens een mite is Afrodite uit die seeskuim gebore en het sy op ’n mosselskulp gedryf nadat Kronos vir Uranos ontman en sy genitalieë in die see gegooi het, terwyl die Eriniërs uit Uranos se bloeddruppels ontstaan het.
Niemetaal
’n Niemetaal of nie-metaal in chemie is ’n chemiese element wat min eienskappe van metale het. Hulle is gewoonlik baie vlugtig, het ’n klein mate van elastisiteit en is goeie niegeleiers van hitte en elektrisiteit. Wat chemiese eienskappe betref, het hulle ’n hoë ionisasie-energie en elektronegatiwiteitswaardes, en hulle kry elektrone by of deel hulle wanneer hulle reageer met ander elemente of verbindings. Altesaam 17 elemente word gewoonlik as niemetale geklassifiseer (regs in swart rame aangedui); die meeste is gasse (waterstof, helium, stikstof, suurstof, fluoor, neon, chloor, argon, kripton, xenon en radon); een is ’n vloeistof (broom) en ’n paar is vastestowwe (koolstof, fosfor, swael, seleen en jodium).
Afrodite
Geboorte
Afrodite was daarvolgens dus van ’n vroeër generasie as Zeus. In die Ilias (Boek V) word ’n ander weergawe van haar geboorte gegee. Daarvolgens is sy die dogter van Dione. Later het sommige digters Zeus die pa van Afrodite gemaak.
Niemetaal
Voorkoms
Hoewel daar vyf keer soveel metale as niemetale is, maak waterstof en helium meer as 99 persent van die elemente in die waarneembare heelal uit en suurstof amper die helfte van die aarde se kors, oseane en atmosfeer. Lewende organismes bestaan ook feitlik geheel en al uit niemetale, en niemetale vorm baie meer verbindings as metale.
Chemie
Die edelgasse (He, Ne, Ar, Kr, Xe, Rn) neem binne die niemetale 'n eie plaas in. Hulle is monatomiese gasse wat 'n beperkte chemie besit. Van helium en neon is geen verbindings bekend nie. Van argon is net eksimere bekend, maar geen stabiele verbindings nie en van kripton en xenon net 'n paar verbindings met fluoor en suurstof. Die rede vir hulle beperkte chemiese reaktiwiteit is dat hul elektronkonifigurasie 'n volle skil is ([..]ns2np6).
Afrodite
Geboorte
In ander mites is Afrodite die dogter van Talassa en Zeus.
Niemetaal
Chemie
Die ander niemetale het 'n onvolledige skil en kan verbindings vorm waarin hierdie skil vol raak. Die atoom verkry daarby 'n negatiewe oksidasietoestand en vorm 'n anioon. Dit maak veral elemente soos F, Cl en O baie reaktief en hulle vorm met metale verbindings wat deur ioonbinding gekenmerk word.
Afrodite
Volwasse lewe
Vanweë haar verruklike skoonheid was Zeus bang dat die ander gode oor haar sou oorlog maak. Hy het haar vir Hefaistos, die onaansienlike, kreupel god van grofsmede, as vrou gegee. Hefaistos was oorstelp van vreugde om met die godin van skoonheid te trou en het vir haar die mooiste juweliersware gemaak, onder andere ’n gordel wat haar nog onweerstaanbaarder vir mans gemaak het. Afrodite was egter ongelukkig in haar huwelik en het buite-egtelike verhoudings met onder andere Ares en Apollo gehad.
Afrodite en Psyche
Afrodite is een van die sekondêre karakters in die Verhaal van Eros en Psyche, wat in die 2de eeu geskryf is. Daarin was sy jaloers op die skoonheid van ’n sterflike vrou met die naam Psyche. Sy vra Eros toe om sy goue pyle te gebruik om Psyche verlief te maak op die lelikste man op aarde. Eros stem in, maar raak self verlief op Psyche toe hy homself per ongeluk met ’n goue pyl prik. Hy laat haar na ’n berg gaan waar sy haar onsterflike man sou ontmoet soos dit in ’n orakel aan haar ouers openbaar gemaak is. Daar wag hy vir haar, maar verbied haar om die lampe aan te steek sodat sy hom nie erken nie. Toe sy ná talle passievolle nagte saam met Eros een nag ’n lamp aansteek terwyl hy slaap en hom herken, word hy wakker en vlug weg van haar. Aan die einde van die verhaal, waarin Afrodite vir Psyche ’n paar onmoontlike take gee om te voltooi, vind Eros haar weer en smeek Zeus en Afrodite vir hul toestemming om met haar te mag trou. Hulle stem in en Zeus maak Psyche onsterflik.
Afrodite het op hul bruilof gedans en hulle het hul kind wat daarna gebore is Plesier genoem, of in die Romeinse mitologie Voluptas.
Adonis
Afrodite was Adonis se minnares en sy surrogaatma. Kinuras, die koning van Siprus, het ’n pragtige dogter, Mirra, gehad. Toe Mirra se ma beweer haar dogter is mooier as Afrodite, straf die godin vir Mirra met ’n oneindige seksuele begeerte vir haar eie pa. Kinuras vind dit weersinwekkend, maar Mirra vermom haar as ’n prostituut om snags by haar pa te kan slaap. Toe word sy swanger en word deur Kinuras uitgevang. Hy jaag haar weg met ’n mes en Mirra vlug terwyl sy tot die gode bid. Die gode hoor haar en verander haar in ’n mirreboom sodat haar pa haar nie kan vermoor nie. Eindelik pleeg Kinuras selfmood om sy familie se eer te red.
Mirra skenk die lewe aan Adonis. Toe Afrodite by die boom verbyloop en die seuntjie sien, voel sy jammer vir hom, sit hom in ’n boks en neem hom na Hades (die onderwêreld) sodat Persefone vir hom kan sorg. Adonis word ’n uiters aantreklike man en Afrodite gaan hom eindelik haal. Persefone wil hom egter nie teruggee nie en die twee godinne begin so baklei dat Zeus tussenbeide moet tree. Hy verklaar dat Adonis ’n derde van die jaar by Afrodite sal bly, ’n derde van die jaar by Persefone en die ander derde by wie hy wil. Natuurlik kies hy vir Afrodite.
Adonis was ’n groot jagter en Afrodite het saam met hom aan die sport begin deelneem om naby hom te kan wees. Ná ’n ruk het sy skuldig begin voel oor haar pligte wat sy versuim en besluit toe om vir ’n ruk huis toe te gaan. Voor sy weg is, waarsku sy Adonis egter om nooit ’n dier te jag wat geen vrees toon nie. Kort ná haar vertrek kom Adonis op ’n wildebeer af. Hy vergeet van Afrodite se waarskuwing en maak jag op die beer. Dis egter nie lank nie, toe is Adonis die een wat vlug. Die beer haal hom in en kastreer hom, waarna Adonis hom doodbloei. Afrodite is te laat om hom te red en die treurende godin laat toe anemone groei waar sy bloed val.
Ná sy dood gaan Adonis terug na die onderwêreld, waar Persefone verheug is om hom te sien. Eindelik besef Afrodite waar hy is en haas haar na die onderwêreld om Adonis te gaan haal. Die twee godinne stry weer so erg dat Zeus tussenbeide moet tree. Dié keer gee hy Adonis vir ses maande van die jaar aan Afrodite en die ander ses maande van die jaar aan Persefone.
Minnaars en kinders
1. Ares 2. Hermes 3. Dionusos 4. Anchises
Gregoire Boonzaier
Gregoire Boonzaier (1909–2005) was 'n Suid-Afrikaanse skilder van veral natuur- en straattonele, Distrik Ses en die Bo-Kaap. Hy werk in verskeie media in ’n kenmerkende Impressionistiese styl. In later jare skilder hy vele selfportrette, boomstudies en stillewes. Hy het slegs een student gehad, Conrad Theys (1940-).
Lewensloop
In 2003 het sy seuns, Anton en Emile, saam met die familie rekenmeester Sybrand Smit, die kunsateljee se finansies oorgeneem. In dieselfde jaar is Marie, sy lewensmaat van nagenoeg 60 jaar, aan 'n beroerte oorlede. In November 2004 voltooi Boonzaier van sy laaste werke en ruim sy ateljee vir oulaas op. In Februarie 2005 gaan op 'n eetstaking en wend hom tot sy bed om die dood in te wag. Hy is uiteindelik op 22 April 2005 om 22:15 in Onrus oorlede. Hy was 95 jaar oud.
Boonzaier het drie eredoktorsgrade oor sy loopbaan ontvang. Onder sy talle pryse en toekennings is 'n silwer Orde vir Voortreflike Diens van Nelson Mandela in 1999. Sy werk kan in privaat en korporatiewe versamelings oor die wêreld gevind word.
NG gemeente Ladybrand
duimnael|180px|Ds. J.A. Joubert was van 1885 tot 1897 die gemeente se vierde leraar. duimnael|links|240px|Die NG moederkerk Ladybrand. duimnael|links|160px|Ds. P.S. van Heerden, leraar van 1899 tot aftrede in 1935, die einde van sy meer as 50-jarige bediening. duimnael|regs|180px|Ds. F.J. van der Merwe, leraar van Ladybrand van 1950 tot 1952 en daarna tot 1956 direkteur van die Ladybrand-kinderhuis.
Die NG gemeente Ladybrand is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Oos-Vrystaat. Dit is die 15de ouste bestaande gemeente in die Vrystaatse Sinode.
Gemeentestigting
Ná die Basoeto-oorlog van 1866 is die Caledonrivier as grens tussen Basoetoland en die Vrystaat gestel. In hierdie verowerde gebied is Ladybrand in 1868 as dorp geproklameer en genoem na die moeder van pres. Jan Brand, die weduwee van die Speaker van die Kaapse Volksraad. In 1870 is die NG gemeente Ladybrand gestig. Die hoeksteen van die eerste kerk is op 8 Oktober 1870 deur ds. P.A.C. van Heyningen gelê en 28 Januarie 1871 ingewy. As eerste leraars dien: di. L. Hugo (1872 tot 1877) in wie se tyd die eerste pastorie gebou is; J.H. Cloete (wat voor sy bevestiging oorlede is); G.A. Maeder (1878 tot 1884), wat ’n boufonds vir ’n kerkgebou gestig het; J.A. Joubert (1885 tot 1897), tydens wie se bediening die nuwe kerk ten bedrae van £14 000 op 15 November 1890 sonder skuld ingewy is.
In Februarie 1899, slegs enkele maande voor die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog, is ds. P.S. van Heerden hier bevestig. 'n Tyd van sware beproewing het nou vir die gemeente aangebreek. Baie mans, vroue en kindertjies het op die slagveld gesneuwel of in konsentrasiekampe beswyk. Kort ná die oorlog en ten spyte van die diepe armoede wat daar geheers het, het die gemeente die stoutmoedige stap gedoen om ’n weeshuis op te rig om die oorlogswese te versorg en wat tegelyk sou dien as monument ter dankbare nagedagtenis van die manne, vroue en kinders van die gemeente wat gedurende die oorlog omgekom het.
Eerste kerk
In 1904 het generaal J.B.M. Hertzog die hoeksteen van die eerste gebou gelê wat in 1905 deur ds. P.S. van Heerden ingewy is. Aanvanklik was daar 23 kinders en teen 1952 het Ons Weeshuis voorsiening gemaak vir 150 kinders.
Latere ontwikkelinge
Hy is in 1945 deur dr. D.J. Barnard opgevolg. Prop. M.C. Fourie is in 1945 as medeleraar georden en bevestig, dog in 1947 het hy ’n beroep na Smithﬁeld aangeneem. In hierdie tyd is daar ook met toestemming van die Ring in die verskillende gemeentes vir die weeshuis en ter delging van die skuld op die weeshuisplaas gekollekteer. Hierdeur en tesame met die ruim skenking van £2 000 deur mnr. H.B.K. Bester is die skuld gedelg. In Jan. 1949 is ds. H. Le C. Taute en in Maart 1950 ds. F.J. van der Merwe as medeleraars bevestig.
In 1949 is al die geboue van Ons Weeshuis herstel en skoongemaak. In 1950 is ook die kerkgebou herstel en skoongemaak teen ’n koste van £14000 wat by die geleentheid van die heringebruikneming deur die gemeente gedelg is.
B'nai B'rith
B'nai B'rith (Hebreeus: בני ברית; Afrikaans: Kinders van die verbond) is 'n internasionale organisasie van Jode wat anti-Semitisme bestry en Joodse mense oor die wêreld help. Dit is die oudste Joodse diensorganisasie ter wêreld. Die organisasie beywer hom vir die veiligheid en kontinuïteit van die Joodse volk en die staat Israel, asook die bekamping van antisemitisme en onverdraagsaamheid. Sy missie is om persone van die Joodse geloof te verenig en die Joodse identiteit deur middel van die bevordering van Joodse gesinslewe te versterk, om breë-gebaseerde dienste tot voordeel van senior burgers te lewer, en om voorspraak en aksie namens Jode oor die wêreld te fasiliteer.
B'nai B'rith is op 13 Oktober 1843 deur 12 Duits-Joodse immigrante onder leiding van Henry Jones in New York Stad gestig. Die historiese wortels van die organisasie stam uit 'n stelsel van broederlike losies. Soos broederlike organisasies in die Verenigde State van Amerika afgeneem het, het die organisasie in 'n tweeledige stelsel van beide losies en eenhede ontwikkel.
Die organisasie het honderde duisende lede met ondersteuners uit lande oor die wêreld. Dit het 'n begroting van ongeveer $14 000 000. Nagenoeg 95% van sy lede is in die Verenigde State.
B'nai B'rith is by die Joodse Wêreldkongres geaffilieer.
Luyten 726-8
Sterstelsel
Luyten-726-8A is ’n veranderlike ster en het die naam BL Ceti gekry. Dit is ’n rooidwerg van spektraaltipe M5,5e. Dit is ook ’n opvlamster en ’n UV Ceti-veranderlike, maar dit is nie naastenby so merkwaardig soos sy metgesel-ster, UV Ceti, nie.
In sowat 31 500 jaar se tyd sal Luyten 726-8 ’n nabye ontmoeting hê met Epsilon Eridani by ’n minimale afstand van sowat 0,93 ligjare en dit kan ’n paar langperiode-komete versteur. Die verbybeweeg van die twee stelsel binne ’n ligjaar van mekaar sal sowat 4 600 jaar duur.
Draakasemgat
Draakasemgat (Drachenhauchloch) is 'n grot geleë op die plaas Hariseb in die Otaviberge, wes van die pad tussen Grootfontein en Tsumeb, 46 km noordwes van Grootfontein en noordwes van die Hoba-meteoriet in die Otjozondjoepa-streek van Namibië. Dit was in 1986 ontdek, en is vernoem na die klam lug wat by sy ingang opkom.
Onder in die grot bekend is die grootste bekende onderaardse meer in die wêreld.
Die oppervlakte van die meer is 2,61 ha en is sowat 80 m onder die oppervlakte van die aarde. 'n Presiese diepte van die meer is nog nie vasgestel nie, maar dit word op minstens 100 m geskat. Die damp wat uit die bek van die grot opstyg, is 'n aanduiding van die natuurwonder in die plat doringveld en het die naam aan die grot gegee. In 1986 het lede van die Transvaalse afdeling van die Suid-Afrikaanse Speleologiese Vereniging die meer ontdek.
Alhoewel daar gerapporteer is dat die skaars visspesies, Clarias cavernicola, in die meer in Draakasemgat woon, is dit inkorrek. Dit is slegs gevind in die nabygeleë Aigamasgrot.
Alexis Preller
Alexis Preller (6 September 1911 – 13 Desember 1975) was ’n Suid-Afrikaanse surrealistiese skilder. Hy is in Pretoria gebore en het aan Pretoria Boys High School gematrikuleer. Daarna het hy as ’n klerk gewerk voordat hy sy familie oortuig het dat hy ’n kunstenaar wil word. In 1934 vertrek hy na Londen waar hy vir Pierneef ontmoet en dié oortuig hom om by die Westminster School of Art in te skryf.
Hy keer in 1935 terug na Pretoria waar hy sy eerste uitstalling hou. In 1937 gaan hy na Parys en studeer by die Grande Chaumiere onder Othon Frieze. Op pad terug na Suid-Afrika vertoef hy eers in Switserland. In 1938 word hy deel van New Group en word ingesluit in hulle eerste uitstalling. Hy gaan in 1939 op safari na die Kongo maar die Tweede Wêreldoorlog breek uit en hy moet terugkeer na Suid-Afrika. Na die oorlog gaan hy op 'n studietoer na Londen en Parys. Hy reis deur Zanzibar en die Seychelle tussen 1948 tot 1949. In die periode voltooi hy verskeie skilderye.
In 1953 vertrek hy op 'n tweede studietoer, dié keer na Italië en Egipte. Hy vestig hom op ’n plaas naby Hartbeespoortdam. Gedurende 1968 reis hy na Griekeland en Italië. Hier begin hy skryf aan sy outobiografie. Hy hou sy laaste uitstalling in 1975 in Johannesburg en sterf later die jaar aan ’n hartaanval.
Preller word gereken as die belangrikste surrealis in die Suid-Afrikaanse kuns en was ’n skilder van figure, koppe, torso’s, diere, stillewes en het later inspirasie geput uit die klassieke oudheid. Hy het onder meer die muurpaneel ‘Die Ontdekking’ as opdrag vir ’n konferensiekamer in die hoofkantoor van die Transvaalse Provinsiale Administrasie in Pretoria gedoen. Daar is voorbeelde van Preller se skilderkuns in die belangrikste kunsmuseums en -versamelings in Suid-Afrika.
Laurel Griggs
Laurel Griggs (28 Junie 2006 – 5 November 2019) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Café Society (2016) en 20 Minutes of Action (2016), en in die televisiereeks Louie (2010).
Sy het op die ouderdom van 13 aan 'n erge asma-aanval in 'n New Yorkse hospitaal gesterf.
Ulundi Plaaslike Munisipaliteit
Die Ulundi Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Zululand-distriksmunisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
MyAnna Buring
MyAnna Buring (gebore 22 September 1979) is 'n Sweedse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Descent (2005), Doomsday (2008), Kill List (2011), en The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 2 (2012).
Sellin
Sellin se Oosseestrand, wat deur besonder fyn sand gekenmerk word, strek oor 'n lengte van twee kilometer en het 'n maksimale wydte van 30 meter. Dit word deur die steil oewer teen winde beskerm. 'n Houttrap, die sogenaamde Himmelsleiter ("Hemelleer"), en 'n hysbak verbind die dorpskern met die laer geleër sandstrand. 'n Seepromenade verbind die suidstrand sedert 1995 met die buurdorp Baabe.
2006 Britse Grand Prix
Die 2006 Formule Een Britse Grand Prix is op 11 Junie 2006 op die Silverstone-renbaan in Silverstone, Brittanje gehou. Dit was die negende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Fernando Alonso in sy Renault gewen.
Phoebe Noxolo Abraham
Phoebe Noxolo Abraham (gebore 7 Oktober 1960) is 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die African National Congress. Sy was voorheen 'n lid van die Oos-Kaapse Provinsiale Wetgewer.
Jakof Swerdlof
Jakof Michailowitsj Swerdlof (Russies: Яков Михайлович Свердлов; 3 Junie 1885 – 16 Maart 1919) was ’n administrateur van die Bolsjewisteparty en voorsitter van die Al-Russiese Sentrale Uitvoerende Komitee.
Lewe
Hy is in Nizjni Nowgorod gebore as die seun van Joodse ouers, Michail Izrailewitsj Swerdlof en Elizawjeta Solomonowa. Ná sy vrou se dood het Michail en sy gesin hulle tot die Russies-Ortodokse geloof bekeer.
Jakof het in 1902 by die Russiese Sosiaal-Demokratiese Arbeidersparty aangesluit en daarna, as ondersteuner van Wladimir Lenin, by die Bolsjewistefaksie.
Hy het ná skool ’n groot aktivis en spreker in Nizjni Nowgorod geword. Hy was van sy inhegtenisneming in Junie 1906 tot in 1917 die meeste van die tyd óf in arres óf verban. Ná die Russiese Rewolusie in 1917 is hy na Petrograd, waar hy verkies is tot die Sentrale Komitee van die Kommunistiese Party.
Swerdlof is in November 1917 verkies tot voorsitter van die Al-Russiese Sentrale Uitvoerende Komitee en het daarmee die de jure-hoof van die Russiese SFSR geword tot met sy dood. Hy het ’n belangrike rol gespeel in die besluit om die Russiese Grondwetlike Vergadering in Januarie 1918 te ontbind en in die ondertekening van die Verdrag van Brest-Litofsk op 3 Maart. Hy word soms beskou as die eerste staatshoof van die Sowjetunie, hoewel die USSR eers in 1922, drie jaar ná sy dood, gestig is.
Romanof-familie
In ’n aantal bronne word beweer Swerdlof het ’n groot rol gespeel in die teregstelling van tsaar Nikolaas II van Rusland en sy gesin op 17 Julie 1918 in Jekaterinburg.
In ’n boek van 1990 deur die Moskouse skrywer Edvard Radzinsky word beweer Swerdlof het op 16 Julie 1918 opdrag gegee vir die teregstelling, hoewel sommige geleerdes Radzinsky se boeke afmaak as pseodo-geskiedenis. Yuri Slezkine het egter dieselfde gedink.
In 1924 is Jekaterinburg se naam ter ere van hom na Swerdlofsk verander.
April Rose Haydock
April Rose Haydock (gebore 3 November 1987) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Bannen Way (2010) en Grown Ups 2 (2013), en in die televisiereekse Maximum Exposure (2013) en ARFiles (2015).
A.D.W. Wolmarans
duimnael|regs|200px|A.D.W. Wolmarans.
Andreas Daniel Wynand Wolmarans (noemnaam Danie, plaas Stompoorfontein, distrik Potchefstroom, Transvaal, 19 September 1857 – plaas Leeufontein, distrik Potchefstroom, 12 Julie 1928, Suid-Afrika) was ’n Transvaalse politikus, Unie-senator en vooraanstaande lid van die Nederduitsch Hervormde Kerk (NH Kerk).
Hy was 'n stukrag van die prokurasiekommissie wat gesorg het dat al die kerklike eiendom wat voor die vereniging van 1885 aan die NH Kerk behoort het, nie in die naam van die Verenigde (NH of G Kerk) oorgedra word nie. Hy was jare lank Volksraadslid van Transvaal, van 1907 tot 1910 lid van Transvaal se Hoër Huis en ná 1910 lid van die Unie-senaat.
Herkoms en jeug
Wolmarans was die vierde seun van Frederik Gerhardus Andreas Wolmarans (31 Julie 1812 – 5 Maart 1884) en Anna Eleonora Steyn (1828–1870). Hy was die kleinseun van F.G. Wolmarans van George wat die Groot Trek na Transvaal vergesel het, een van die ondertekenaars van die Sandrivierkonvensie in Januarie 1852 en 'n ywerige ondersteuner van kmdt. A.W.J. Pretorius.
Wolmarans het sy kinderjare op die familieplaas deurgebring en sy formele onderrig, waarvoor hy van rondreisende onderwysers afhanklik was, was maar eenvoudig. Later het verhuis na die distrik Pretoria, eers na Bapsfontein en later na die plaas Koffiefontein. Tydens die Eerste Vryheidsoorlog (1880-‘81) het hy gedien in die kommando van sy ouer broer, J.M.A. Wolmarans, gedurende die beleg van Potchefstroom.
Kerkvereniging
duimnael|regs|220px|Die Hervormde kerk Pretoria, ingewy op [[5 Februarie 1905, en die Bosmanstraatse NG kerk is gebou met die £50 000 waarvoor die staat Kerkplein in 1899 gekoop het. Daarvan het die NH Kerk £125 00 gekry en die NG Kerk die res.]] duimnael|links|170px|’n Karikatuur van A.D.W. Wolmarans deur W.H. Schroëder. Dit het verskyn in die gedrukte notule vir die samesprekings waarna pres. [[Paul Kruger in Augustus 1891 die kerklike partye van Transvaal opgeroep het om 'n end aan die geskille te probeer maak.]] duimnael|regs|300px|Genl. [[Louis Botha afgeneem saam met die kerkraad van die Hervormde gemeente Pretoria op 18 Julie 1904 toe hy die kerk hul kerk se hoeksteen gelê het. Voor: J.J. Prinsloo, A.J. Burgers, ds. M.J. Goddefroy, prof. dr. P.J. Muller, predikant van Pretoria van 1904–'1909, vroeër professor in die teologie te Amsterdam, genl. Botha en Wolmarans. Agter: D.H. Jacobs, W. Basson, onbekend, J.H. de Loor, L.B. of W. Wolmarans, N.M. Prinsloo, W. van Manen, L.L. Steen, F.A. Smit.]]
Wolmarans het vir die eerste maal op die voorgrond gekom ná dié oorlog as een van die leidende figure in die geskil wat volg het op die amalgamasie van die NH Kerk en die NG Kerk. Eers was hy ten gunste van die vereniging van die twee kerke, maar later het hy ontnugter geraak oor die wyse waarop die amalgamasie bewerkstellig is. Hy het besluit die outonomie van die NH Kerk moes gehandhaaf word en het die vernaamste woordvoerder van die troue Hervormers geword. As sekretaris van die Prokurasiekommissie, 'n liggaam wat saamgestel is om die kerkeiendom tussen die strydende groepe te verdeel, het hy leweslank 'n belangrike rol in Transvaalse kerksake gespeel. Die huidige NH Kerk is grootliks gebou op die fondamente wat Wolmarans in die tydperk van 1885 tot 1890 gelê het.
Terwyl Engeland omstreeks 1890 op staatkundig gebied op 'n susereiniteit oor die Transvaalse Republiek aanspraak gemaak het, het die Sinode van die Verenigde Kerk 'n artikel in sy Kerkwet gemaak waarin bepaal is dat iemand alleen as predikant in die Verenigde Kerk toegelaat kon word as hy vooraf aan die Kaap as sodanig gelegitimeer was. By so 'n legitimasie aan die Kaap moes elkeen met sy handtekening hom verbind om hom “aan de verordeningen der Nederduitsche Gereformeerde Kerk in Zuid-Afrika" (Kaapse Kerk) te hou, en as hy dit oortree hom “aan de uitspraken der bevoegde kerkelijke vergaderingen te onderwerp, wat weer niks anders kan beteken as die Kaapse Kerklike vergaderings nie. Hiermee het die Verenigde Kerk van Transvaal wat 'n onafhanklike Republiek was, hom onder die susereiniteit van die Kerk in die Kaapkolonie geplaas wat 'n Britse kolonie was, en hierteen was baie Transvalers heftig gekant.
Ds. H.S. Bosman van die Verenigde gemeente Pretoria en sy kerkraad het geweier om saam te werk om hierin 'n verandering te bring. Wolmarans het uit die kerkraad getree en die leiding geneem van die persone wat besware teen hierdie gang van sake gehad het. Hulle het op die algemene kerkvergadering van die Ned. Herv. of Geref. Kerk (Verenigde Kerk) van Mei 1890 besware ingedien, maar dit is van die hand gewys, terwyl besluit is om toe te sien dat die eiendomme van die Ned. Hervormde Kerk op naam van die Ned. Herv. of Geref. Kerk getransporteer word.
Op Vrydag 30 Mei 1890 het Wolmarans van die Registrateur van Akte verneem het dat die eiendomme van die Ned. Hervormde gemeente Pretoria op Maandag 2 Junie op naam van die Ned. Herv. of Geref. gemeente oorgetransporteer sou word. Hy het dadelik ingegryp en die Saterdagmôre met behulp van ene adv. Hollard by die hooggeregshof 'n hofbevel gevra om hierdie oortransportering te belet. Die hof het 'n voorlopige interdik toegestaan. Op 24 Junie het ds. Bosman in die hooggeregshof 'n beëdigde verklaring gemaak waarin hy onder meer gesê het dat deur die vereniging “hebben beiden de ‘Nederduitsch Hervormde Kerk' en de ‘Nederduitsch Gereformeerde Kerk' als aparte lichamen of rechtspersonen opgehouden te bestaan”. Op 5 Augustus het die hof egter uitspraak gelewer dat die eiendomme net op 'n ander naam oorgetransporteer kon word as die Ned. Hervormde gemeente daartoe opdrag sou gee. Die hof het dus aangeneem dat die Hervormde gemeente nog bestaan.
Intussen is in Julie maand van dieselfde jaar 'n kommissie van 10 gevorm waarvan Wolmarans die sekretaris was, wat prokurasies laat teken het om gemagtig te word om die regte van die Hervormdes landwyd te behartig wat aan die kerkvereniging meegewerk het maar besware gehad het om verder saam te werk. Hierdie prokurasies is deur meer as duisend manslidmate geteken, waarop die kommissie as 'n Prokurasiekommissie gekonstitueer is, en dadelik besware gemaak het teen die oortransportering van die eiendomme van die Ned. Hervormde Kerk op die naam van die Ned. Herv. of Geref. Kerk. Die Prokurasiekommissie het ds. Bosman en die kerkraad uitgenooi “om de vereeniging vaarwel te zeggen en op de Hervormde grondslagen voort te bouwen”, maar hulle het geweier, waarop ds. C.W. du Toit van Potchefstroom gevra is om na Pretoria te kom en 'n vergadering van die Hervormde manslidmate te lei.
Hierdie gemeentevergadering het op 24 Januarie 1891 op Derdepoort plaasgevind waar onder leiding van ds. Du Toit 'n nuwe kerkraad gekies is wat bestaan het uit ouderlinge Wolmarans, B.D. Esterhuizen, A.J.J. Botes, H.P. Geldenhuis, en diakens J.P.H. Dreyer, F.A. Smit, J.J.F. Brits, J.A. Duvenage en J.P. Prinsloo. Hulle is op Sondag 25 Januarie bevestig en Maandag is ds. Du Toit as konsulent benoem. Hierdie Kerkraad het dadelik op die eiendomme van die Hervormde gemeente Pretoria aanspraak gemaak, en dit was duidelik dat dit op 'n hofsaak sou uitloop.
Ook in verskillende ander gemeentes in Transvaal het hofsake gedreig en dit het gelyk asof dit op staatkundig gebied gevare kon meebring; daarom het pres. Paul Kruger dit nodig geag om op 25 Maart 1891 “als Christen en als Hoofd van den Staat” 'n rondskrywe aan die Hervormde Kerk, die Verenigde Kerk en die gemeentes onder die Prokurasiekommissie te rig en die kerklike voormanne tot 'n gemeenskaplike samespreking uitgenooi om langs vreedsame weg tot 'n oplossing te probeer kom. Hierdie konferensie het van 24 Augustus tot 4 September in Pretoria onder voorsitterskap van die president plaasgevind. Wat die beoogde doel betref, was dit 'n mislukking. Daar is wel 'n konsep opgestel vir 'n vreedsame skikking tussen die gemeentes waar eiendomskwessies was en die Hervormde Kerk het dit aangeneem, maar die Verenigde Kerk het dit verwerp sodat daar maar net een pad oopgebly het om tot 'n oplossing te kom, en dit was om na die hooggeregshof te gaan.
Transvaalse politikus
Sy kragtige persoonlikheid, asook die organisasie- en redenaarsvermoë wat hy aan die dag gelê het in die kerkgeskil ná 1885, het bygedra by tot sy verkiesing in 1888 as verteenwoordiger van die Pretoriase dorp en distrik in die Volksraad van die ZAR. Wolmarans, wat die familietradisie gehandhaaf en pres. S.J.P. Kruger gesteun het, is algaande beskou as die leier van die konserwatiewe element in die Volksraad. Ten tyde van die Jameson-inval het hy die rang van veldkornet beklee en 'n afdeling teen die invallers gelei.
Ná sy broer, J. M. A. Wolmarans, se dood in 1899, is Wolmarans gekies om die vakature in die uitvoerende raad te vul en einde Mei 1899 het hy Kruger na die Bloemfontein-konferensie vergesel.
Tweede Vryheidsoorlog
duimnael|links|320px|Die reëlingskomitee vir die begrafnis van pres. [[Paul Kruger op 16 Desember 1904, hier afgeneem die dag vantevore, 15 Desember. Voor (van links): Wolmarans, S.W. Burger, Louis Botha (voorsitter), J.H. de la Rey, J.C. Smuts en C.F. Beyers. Middel: S. Meintjes, H. Visser, J. Joubert, I.N. van Alphen, G.W.S. Lingbeek, T.W. Beckett, F.V. Engelenburg en L.L. Steen (sekretaris). Agter: P.L.A. Goldman, N.J. de Wet, P. van der Byl, Watermeyer, P.G.W. Grobler, D. Liebenberg, I.S. Ferreira en Hans Minnaar.]]
Gedurende die eerste maande van die Tweede Vryheidsoorlog is hy benoem tot voorsitter van 'n sentrale komitee wat in beheer was van die aankoop, opkommandering en uitdeel van goedere en perde vir die kommando's aan die front. In Maart 1900 het die regerings van die twee republieke, die ZAR en Oranje-Vrystaat, besluit om 'n deputasie oorsee te stuur om buitelandse arbitrasie in Suid-Afrika te probeer verkry. Dit sou, na gehoop is, lei tot 'n staking van vyandelikhede sonder die prysgawe van republikeinse onafhanklikheid. As verteenwoordiger van die Transvaal het Wolmarans vir Abraham Fischer, leier van die deputasie, en C.H. Wessels, die verteenwoordiger van die Oranje-Vrystaat, op hierdie sending vergesel. Die deputasie se pogings in Nederland (in April), die Verenigde State van Amerika (van Mei tot Julie) en Frankryk, Duitsland en Rusland (in Augustus 1900) was vrugteloos. In Julie 1900 het Wolmarans die Transvaalse regering-te-velde op Machadodorp in kennis gestel weinig hoop bestaan om enige buitelandse moondheid te oorreed om in die oorlog in te meng en dat hy na sy land wou terugkeer. Maar die regering het hom opdrag gegee om in Europa te bly.
Daarop vestig hy hom in Villa Nova in Scheveningen, naby Den Haag, waar sy vrou en sommige van sy kinders in Maart 1901 by hom aangesluit het. Hy het deurgaans noue kontak met pres. Kruger gehandhaaf, vanaf dié se aankoms in Europa in November 1900. Gedurende die eerste maande van 1902 het Wolmarans, vergesel van Wessels, 'n tweede reis na die VSA onderneem in 'n vergeefse poging om die pas verkose president, Theodore Roosevelt, te oorreed om in Suid-Afrika te arbitreer. Terselfdertyd het hy by die Nederlandse premier, dr. Abraham Kuyper, aangedring om as bemiddelaar op te tree. Die deputasie se pogings is belemmer deur die lede se gebrek aan diplomatieke ervaring, deur die geskille wat tussen Wolmarans enersyds en Fischer en Wessels andersyds ontstaan het, en weens die onenigheid tussen Wolmarans en dr. W.J. Leyds, Transvaal se buitengewone gesant in Europa. Maar die grondrede vir die mislukte sending was die houding van die regerings van die verskillende state wat besoek is.
Ná Uniewording
duimnael|links|190px|Wolmarans was diaken van die Hervormde gemeente Pretoria van 1884 tot 1888 en van 1891 tot 1922 ouderling. In 1910 is Wolmarans verkies as een van Transvaal se verteenwoordigers in die Uniesenaat, 'n amp wat hy tot sy dood beklee het. Wolmarans het genl. J.B.M. Hertzog in sy twis met genl. Botha in 1912 gesteun en lid van die Nasionale Party geword met die stigting daarvan in 1914. Tydens die rebellie van 1914, wat volgens hom niks meer was as 'n protes teen die regering se besluit om Duits-Suidwes-Afrika binne te val nie, het hy die regering sy dienste aangebied om nog bloedvergieting te voorkom, maar Botha het sy aanbod van die hand gewys.
In 1919, ná die einde van die Eerste Wêreldoorlog, was Wolmarans 'n lid van die Vryheidsdeputasie, onder leiding van Hertzog, wat Europa besoek het in 'n vergeefse poging om die vryheid van die voormalige Boererepublieke te herwin. Hy het gekant gebly teen die erkenning van Afrikaans as een van die amptelike tale van die Unie omdat hy van mening was dat Nederlands een van die ampstale moes bly tot Afrikaans genoeg ontwikkel het om hom teen Engels te kan handhaaf.
Wolmarans is op sy plaas Koffiefontein in die distrik Pretoria begrawe. Dokumente en 'n privaat argief betreffende Wolmarans se lewe en werk verkeer in die NH Kerkargief, Pretoria, en in die S.P. Engelbrecht-versameling. Die S.P. Engelbrecht-museum bevat 'n versameling persoonlike artikels van Wolmarans en sy kinders, asook 'n olieverfportret deur Théreze van Duyl-Schwartze (Amsterdam, 1901). Daar is 'n houtskoolskets van Wolmarans deur Antoon van Welie (Londen, 1902) in die Oorlogsmuseum in Bloemfontein, en fotografiese portrette in die argief in Pretoria.
Skryfwerk
duimnael|regs|200px|Wolmarans as jong man, waarskynlik omstreeks 1885 ten tyde van die kerkvereniging in Transvaal. Die eerste deel van sy Kerkhistorische feiten, bydrage tot de kennis der Ned. Herv. Kerk in Zuid-Afrika het in 1919 in Amsterdam en Pretoria verskyn. 'n Tweede deel het daarop gevolg: Kerkhistorische feite. Antwoord op 'Een terugblik' van ds. H.S. Bosman, wat in 1924 in Pretoria gepubliseer word.
Gesinslewe
Wolmarans is op 26 Mei 1877 getroud met Anna Cornelia Sophia Elizabeth Prinsloo. Uit die huwelik is twaalf kinders gebore, van wie vier seuns en vier dogters hul vader oorleef het. Ná die dood van sy eerste vrou op 9 Augustus 1909, het Wolmarans op 25 April 1911 getrou met Susara Maria Margaretha Roos, die weduwee van Antonie Philippus Erasmus. Uit hierdie huwelik is een seun, Willem Maarten, op 14 Julie 1912 gebore.
Waardering
Volgens F.G.M. du Toit in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, was Wolmarans “'n vasberade, koppige, wêreldwyse man, 'n kragtige, vaardige spreker en 'n uitmuntende organiseerder ... (Hoewel) hy 'n redelik belangrike openbare figuur gebly het, het sy invloed ná die (Tweede Vryheidsoorlog) aanmerklik afgeneem. Hy het 'n mate van invloed verloor vanweë sy gedwonge afwesigheid uit Suid-Afrika in die tydperk 1900 tot 1903, en hy is oorreed om 'n setel in die Senaat te aanvaar om sy aandag af te lei van die hoofstroom in die politiek, waar sy sterk, konserwatiewe standpunte onwelkom was. Hoewel hy later 'n redelik prominente rol in die Nasionale Party gespeel het, het hy nooit sy vooroorlogse politieke invloed herwin nie. In die NH Kerk bly hy egter sy invloed handhaaf."
J.H. Malan
J.H. Malan (*16 Oktober 1874, Wellington – †10 Junie 1961, Pretoria) was redakteur van verskeie Nederlandse koerante in Suid-Afrika soos die Re-Echo, Het Zuid-Westen, Het Westen en Die Volksblad, waarin die gebruik van Afrikaans aangemoedig en bevorder word. Hy skryf ook romans, dramas en geskiedkundige werke.
Herkoms en vroeë lewe
Jan Hendrik Malan is op 16 Oktober 1874 op Groenberg in Wellington gebore as een van sewe kinders van Gabriel Daniel Malan en Maria Susanna Elizabeth Malan. Ná sy vader se dood in 1876 trou sy ma met Pieter Eduard Kriel en kry hy nog vyf halfbroers en –susters by Sy eerste onderwys ontvang hy op Groenberg van C.P. Hoogenhout. Van 1894 tot 1897 is hy onderwyser in die Vrystaat. Daarna studeer hy verder en tydens die Anglo-Boereoorlog gee hy Nederlands aan die hoërskool in Seepunt in Kaapstad.
Loopbaan
In 1904 begin hy sy joernalistieke loopbaan by die Re-Echo Hierna werk hy by Het Zuid-Westen op Oudtshoorn, waar hy geruime tyd redakteur is en onder andere van Langenhoven se eerste Afrikaanse geskrifte in die koerant plaas. Sy simpatieke houding teenoor genl. J.B.M. Hertzog lei egter tot wrywing met die direksie, wat daarin ’n vyandige gesindheid teenoor die regering inlees By sy gedwonge bedanking aan die begin van 1912 volg C.J. Langenhoven hom op.
Hy werk hierna by Het Westen in Potchefstroom en hier is hy ook redakteur van die tydskrif Werda, wat ongeveer ’n jaar lank bestaan. Met sy halfkroon-fonds samel hy £4 000 in om die boete wat genl. Christiaan de Wet met die Maritz-rebellie op die lyf loop, te betaal. Nadat hy lank in die redaksie dien van Die Volksblad in Bloemfontein (as redakteur van 1914 tot 1916 en weer vanaf 1919 tot 1921, laasgenoemde termyn as waarnemende redakteur), wy hy hom vanaf 1933 aan navorsingswerk in die Vrystaatse Argief. Tydens die veldtog van W.J. Viljoen ten gunste van vereenvoudigde spelling van Nederlands, bepleit hy die saak van Afrikaans in Ons Land onder verskeie skuilname soos Cabo en Bonhomie. As joernalis skryf hy rubrieke onder die naam Oom Fanie. In 1946 tree hy af en skenk sy navorsingslêers aan die destydse Suid-Afrikaanse Openbare Biblioteek in Kaapstad. Hy vestig hom na aftrede op Senekal in die Vrystaat.
Persoonlike lewe en sterfte
Hy is getroud met Louisa Frederika Nel en ses kinders word uit die huwelik gebore. Op 10 Junie 1961 is hy in Pretoria oorlede.