cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johannesburg
Boomaanplantings
In stedelike omgewings sonder bosbedekking gaar geplaveide oppervlakke soos strate en parkeerterreine genoeg sonwarmte op om die lugtemperatuur tot 35 °C te laat styg. Sulke "hitte-eilande" dra daartoe by dat die kwik in beboude stedelike gebiede vyf tot agt grade hoër styg as in die omgewing.
Met meer as tien miljoene bome lyk die Goudstad op satelliet-opnames soos 'n uitgestrekte reënwoud. So maak Johannesburg met trots daarop aanspraak dat dit lankal tot die wêreld se grootste stedelike bosgebied gegroei het. Daar is meer as vier miljoen bome in privaat tuine dwarsoor die voorstede en 'n bykomende 2,5 miljoen in parke, op begraafplase, in natuurreservate, bewaringsgebiede, langs paaie en op sypaadjies. Hul waarde is reeds in 2004 op sowat ZAR13 miljard beraam.
Sommige van Johannesburg se bome is al in die vroeë 1900's geplant toe die destydse munisipale afdeling vir parke begin het om sypaadjies met bome te versier. Boomaanplantings was aanvanklik beperk tot wit woonbuurte, en eers in die 1950's is daarmee begin om ook die lewensgehalte van Soweto se inwoners deur bomaanplantings op sypaadjies te verbeter. Tans geniet die bebossing van voorheen benadeelde woonbuurte voorkeur. So het City Parks in 2006/7 21 653 bome geplant, teenoor net 3 578 in die vorige jaar.
Die Greening Soweto-projek, wat in 2006 met die aanplanting van 6 000 bome geloods is, word as Johannesburg se grootste "groen rewolusie" beskou. Daar word beoog om die Goudstad se grootste swart voorstad deur die aanplanting van 200 000 bome in 'n stedelike bos te omskep.
Suurwater
Vir die ontginning van goud en uraan aan die Witwatersrand is soms twyfelagtige metodes soos byvoorbeeld suurmyndreinering gebruik – ondergrondse water, wat met sure en swaar metale besoedel en soms radioaktief is, is uit die myne gepomp en in groot bekkens gestoor. Daagliks word miljoene liter giftige onbehandelde en ongefiltreerde water vrygestel.
Groot hoeveelhede suurwater was in Augustus 2010 nog sowat 600 meter benede die oppervlak, maar het op hierdie tydstip reeds met tussen 0,6 en 0,9 meter per dag boontoe gestyg. Dit hou 'n bedreiging vir die sentrale sakekern van Johannesburg en die Witwatersrand se watervoorraad in.
Germanicus
Germanicus Julius Caesar (24 Mei 15 v.C. - 10 Oktober 19) was 'n generaal van die Romeinse Ryk. Hy is in Rome, hedendaagse Italië gebore. Hy was Nero Claudius Drusus na sy pa, of Tiberius Claudius Nero na sy oom vernoem. Hy ontvang die titel Germanicus in 9 v.C., nadat dit postuum aan sy pa ter ere van sy oorwinnings in Germanië toegeken is.
Johannesburg
Lughawens
Johannesburg word deur verskeie lughawens bedien, maar slegs een van hulle is binne die stad se munisipale grense. Die grootste een, O.R. Tambo Internasionale Lughawe, is digby Kemptonpark in die Ekurhuleni Metropolitaanse Munisipaliteit. Lanseria Lughawe is noord van Johannesburg en geleë in die Wesrand-distriksmunisipaliteit. Die Randse Lughawe is in Germiston, ook in Ekulhulweni. Grand Central Lughawe is in Midrand in Johannesburg.
Padnetwerk
Johannesburg is baie goed met die res van Suid-Afrika verbind. Die N1, N3, N12, N14 en N17 nasionale paaie is verbind met die stad se paaie; die meeste met die Ringpad. Die Ringpad is 'n snelweg reg rondom Johannesburg en bestaan uit die Westelike Verbypad, die Oostelike Verbypad en die Suidelike Verbypad.
Spoorvervoer
Johannesburg se Parkstasie, die grootste in Afrika, dien as die Goudstad se hoofstasie. Die stasie is in die middestad net noord van die sakekern tussen Braamfontein en Newtown geleë, op 'n straatblok wat deur Rissik-, Wolmarans-, Wanderers- en Noordstraat begrens word. Die stasie, waar sowel plaaslike pendelaars- asook langafstandtreine aandoen, word deur PRASA bedryf en is langs die Witwatersrand se hoofspoorroete geleë wat in oos-westelike rigting vanaf Krugersdorp tot Germiston loop. 'n Afsonderlike ondergrondse stasie dien daarnaas as die suidelike terminus van die Gautreindiens.
Jan Rabie
Kortprosa
Hy volg hierdie kortverhale op met Dakkamer en agterplaas, wat ook in Parys ontstaan het. Die twaalf verhale hierin is egter aansienlik langer, die verteltrant losser en die styl meer realisties en minder intens. Die bundel vind tog aansluiting by 21 deur die temas wat aangeraak word en ook deur die gebruik van blote skildering van ’n situasie, waardeur die betekenis iewers agter die woorde en beeld lê. Hierdie bundel sluit in die verhaal Doodgeld, wat verwant is aan Drie kaalkoppe eet tesame in sy behandeling van gierigheid en implikasie dat die mens mensvreter word deur geld. Hierdie verhaal is reeds in 1947 geskryf en het die skoenmaker-boer Basie Bouwer as hoofkarakter. Sy seun Sampie werk in die patatlandjie langs die rivier wanneer Basie berig ontvang dat sy ander seun in die fabriek in Kaapstad verongeluk het. Basie kry skadevergoeding as gevolg hiervan en verspil hierdie geld op uitspattighede en genot soos partytjies, brasserye en besoeke aan die stad. Wanneer al die geld op is, stel Basie voor dat sy oorlewende seun Sampie met die laaste geld ’n treinkaartjie koop Kaapstad toe om ook daar te gaan werk. Die bundel bevat ook ’n paar politieke of rassetemaverhale (Wit op swart, Jaffie leer) en verhale van individuele stryd (Op die berg – ’n gespanne beskrywing van ’n man se ontbering op ’n bergtop in die sneeu – en Onder die hemel – wat twee mense se hulpeloosheid uitbeeld na ’n motorongeluk terwyl die aasvoëls reeds begin nader kom). Die bed vertel van twee broers (die luidrugtige Groot Kerneels en die sieklike en stiller Hans) wat albei op dieselfde meisie (Hester) verlief is. Hester is te bang om te kies, maar haar pa, ou Tewie, verkies beslis vir Kerneels. Kerneels koop ’n groot dubbelbed op ’n vendusie en beloof vir Hester dat hy nie daarop sal slaap voor hulle troue nie, maar Hester is nie beïndruk nie. Kerneels wil die gebeurtenis vier en hy en sy vriende begin sommer dadelik, vanwaar hulle met moeite die bed na Kerneels se huis vervoer. Die spul stop by ou Tewie se huis om verder te kuier, vanwaar hulle die bed verder per skuit na Kerneels se huis moet neem. Die hele tyd treiter Kerneels vir Hans, maar wanneer die bed afgelaai moet word, sê Hans dat hy dit alleen sal doen. Hy balanseer die swaar bed op sy kop en skouers en spring dan daarmee in die rivier. Kerneels is nie begaan oor sy broer se lot nie en kry eindelik die bed opgehys uit die rivier, met Hans se slymbedekte lyk wat steeds aan die onderkant daarvan vasklou. Kerneels het die bed in sy slaapkamer laat sit, maar Hester het nooit sy vrou geword nie, sodat Hans ten spyte van sy dood tog hier die oorwinning behaal het.
UMhlabuyalingana Plaaslike Munisipaliteit
Die uMhlabuyalingana Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Umkhanyakude-distriksmunisipaliteit in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Jan Rabie
Kortprosa
In Die roos aan die pels oorheers verhale oor die rassebestel in die land, wat hoofsaaklik tussen 1959 en 1965 geskryf is. Die hoogtepunt is Die groot vrot, ’n surrealistiese allegorie en sosiaal-polities betrokke verhaal. Die mense van die dorp word teen die Buitemense gestel. Die aarde is besig om te vrot en die Buitemense (met die kleure van die grond) het reeds weggevlug. Die mense prakseer tegnologiese oplossings om aan die gang te bly in die verrottende wêreld, maar eindelik begin die “hellevaart”, wanneer die huise wegsak in die verrottende aarde, kommunikasie verbreek word en eindelik ook die ligte gedoof word. In Khoib en die see is Khoib ooggetuie van ’n seilskip wat sink in die vroeë dae van seilvaart voor Van Riebeeck en hy red ’n wit vrou wat op die skip was. Sy verwag later sy kind, maar wil slegs teruggaan na haar eie land oorkant die see. Ten einde raad stem Khoib in hom haar soontoe te neem in ’n roeibootjie, al weet hy nie hoe ver dit is nie. Met ’n klein skuit en onvoldoende proviand vaar hulle aan die einde die diep see in op ’n reis wat net een einde kan hê. Khoib is op pad na ’n droomland. Hy is tevrede as hy slegs erkenning kry vir wat hy doen, maar ironies genoeg is dit juis die erkenning wat aanleiding gee tot sy selfvernietiging. ’n Uitgeworpe alkoholis se sielestryd is die tema van God se bobbejaan, terwyl die staatsdiens departementele sekretaris in ’n Koekie seep aktief deelneem aan die opstel en goedkeuring van onderdrukkende beleidsdokumente, maar daarna ’n obsessie het om sy skuld aan hierdie beleidsake met seep weg te was.
Johannesburg
Spoorvervoer
Die oorspronklike stasiegebou – destyds nog Park Halt genoem – het vanaf 1895 in opdrag van die ZAR-regering ontstaan en is deur die Nederlandse argitek Jacob Klinkhammer ontwerp. Die stasie se staaldak is tussen 1896 en 1897 in Rotterdam vervaardig. In 1995 is dit verskuif na die Nelson Mandela-brug in Newtown. In 1930 het 'n nuwe stasiegebou volgens 'n ontwerp van die argitek Gordon Leith ontstaan. Maar eers tussen 1948 en 1965 het die stasie sy huidige gestalte gekry toe dit volledig omgebou is.
Jan Rabie
Kortprosa
Die verhale in al hierdie bundels, asook ’n aantal voorheen ongepubliseerde kortverhale, word in Versamelverhale saamgebundel, ’n huldigingsbundel by geleentheid van sy sestigste verjaarsdag. Die sewe voorheen ongepubliseerde verhale sluit in Papierparade, wat in styl en toon regstreeks by Een-en-twintig aansluit. Winter, Onrusrivier, 1971 en My Strandloper-droom het die omgewing by Onrus as agtergrond. Ossewa by die see verhaal die wedervaringe van ’n onbuigsame Afrikaner, waar die situasies die kleurprobleem beklemtoon, terwyl My broer Louw ’n geestige verhaal is. Rabie self beskou Dies Irae (letterlik “dag van toorn” na aanleiding van die Katolieke oordeelsdaggesang) as goed   Die Beutemans se naweekhuis word ingewy, maar hierdie huis is in die vrugbare onderdorp waar die bruin mense wat vir dekades daar gewoon het, ingevolge apartheidswetgewing onteien is en verskuif is na die onvrugbare bergheuwel. Die huishulp en tuinier van die Beutemans is die vorige bruin eienaars van die huis. Die fees word ’n dag van skuld en toorn en oordeel, met die aangrypende simboliese slot wat ’n komende oordeelsdag aankondig.
Versamelbundels
Van sy kortverhale en sketse word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder Twaalf Afrikaanse Kortverhale, Dekade: Resente Afrikaanse kortverhale, Hoogtepunte in die Afrikaanse verhaalkuns, Vertellers 1 en 2, Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal, Die Afrikaanse kortverhaalboek, Moderne Afrikaanse verhaalkuns Sewe sondes, nee meer, Wys my waar is Timboektoe, Kompas, Mosaïek, Vuurslag, Allegaartjie, Steekbaard, Uit die kontreie vandaan, Kort keur en Borde borde boordevol. Sy vroeë kortverhaal Swart Kersfees word opgeneem in Twaalf Afrikaanse kortverhale en sy jeugherinneringe word onder die titel Rivier van my jeug in Klein koninkryk opgeneem. Rooi is ’n bundel met sketse en essays van prominente skrywers (hoofsaaklik Sestigers) en daar verskyn drie bydraes van hom hierin, naamlik Portret van ’n hond (wat in 1957 deur die SAUK uitgesaai is), Weekdier die Grote (voorheen ongepubliseer) en Die koningsdans (wat in 1947 in Die Huisgenoot verskyn het en later ook opgeneem is in Groen reise as deel van die hoofstuk Die Ngoma Umkosi). Windroos is ’n versameling van die werk van Sestigers en hierin verskyn Die klipblom, waarin hy die ontdekking van skoonheid in die spel van bruin kinders voorstel. Hy publiseer ook kortverhale in verskeie tydskrifte, insluitende Sestiger.
Romans
Sy eerste publikasies is tradisionele romans, wat met die romantiese aard daarvan, opsetlike mooiskrywery en didaktiek nie merkwaardig is nie. Nog skyn die sterre is ’n roman oor die Voortrekkers, waarin hierdie geskiedenis vanaf die vrystelling van die slawe en die grensoorloë in die Oos-Kaap, die lotgevalle in Natal tot die vestiging in Transvaal die agtergrond vorm vir ’n romantiese liefdesdriehoek. Die besinning oor die lot van die Afrikanervolk wil van die roman egter meer maak as slegs ’n liefdesverhaal, terwyl die hoofkarakter Johannes se hoopvolle wag vir ’n nuwe daeraad (waarin die titel van die roman sy beslag kry) die werk goed laat eindig. Karakterbeelding is egter gebrekkig en die roman bevat vele dekoratiewe natuurbeskrywings en doellose persoonsverhoudings wat weinig tot die geheel bydra Die konvensioneel-nasionalistiese aanslag verraai niks van die Rabie wat later voorbrand sal maak vir vreedsame rasse saambestaan nie.
Geen somer is ’n plaasroman met landelike jeugherinneringe as basis. Die verhaal word in drie afdelings verdeel, naamlik Herfs, Winter en Lente, waar die seisoene ook simbolies is van die lotgevalle van die karakters. Die hardvogtige vader Stefaans Rensburg se groot doel in die lewe is om die familieplaas by die Marais’s te herwin, maar sy seun Flip is verlief op een van die Marais-dogters. Die seuns word eindelik verlos van die vader se tirannie. Die tema van die familieplaas wat herwin moet word, die hardvogtige patriargale figuur wat ’n hele gesin tiranniseer en die vloedskade en afbrand van die koringlande sluit ten nouste aan by bekende patrone en motiewe in die Afrikaanse plaasroman van daardie tyd. Dit is nogtans in styl en taalgebruik ’n groot vooruitgang op Rabie se debuut.
Die pad na mekaar is ook ’n liefdesroman. Die roman word in twee dele verdeel, met die idealistiese joernalis en hoofkarakter Herman wat saam met sy broer Louw tydens ’n Desembervakansie ’n staptog onderneem wat groot invloed uitoefen op albei se latere ontwikkeling. Herman se toenadering tot Leda word bemoeilik deur sy eerlikheid en onbeholpenheid. Nie een van hierdie romans gee enige blyke van die impak wat Rabie later op die Afrikaanse letterkunde sou hê nie. Voor sy vertrek uit Suid-Afrika skryf hy ook Die begin, wat hy “’n anderster soort rustelose boek” noem, wat nooit gepubliseer is nie
Sy belangrikste romankuns word in nege werke tussen 1958 en 1985 gepubliseer. Ons, die afgod is ’n baie sterk betrokke politieke roman en vertel van ’n vermoënde bruinman, Jan Herold, wat na jare as seevaarder na sy jeugkontrei terugkeer met die droom om daar ’n stukkie grond te koop. Hy word egter grondbesit en saambestaan geweier deur die wit Afrikaanse gemeenskap in die Boland. Na vele vernederings en nadat hy weggejaag word, vermoor Jan die wit speelmaat van sy kinderjare, Willem Marais, by wie hy die grond wil koop. Verstrengel met hierdie gebeure is die hoofkarakter, die gegriefde jong Afrikaner Frans le Roux, wat dit sy lewenstaak maak om mense soos die bruin Jan Herold te help maar verslaan word deur die bekrompe gemeenskap. Tussendeur hierdie gebeure ontwikkel daar ’n verhouding tussen Frans en Willem se suster, Hermien. Hierdie roman het die probleem van apartheid tussen bruin en wit oopgekloof soos geen ander werk voor dit in Afrikaans nie en pertinent die vrae rondom die houdbaarheid van hierdie politieke beleid gevra. Hoewel dit ’n sterk boodskap het, boet die roman juis hierdeur letterkundige waarde in, aangesien die letterkundige vereistes ondergeskik gestel word aan die doel van die skrywe. Ook die karakterisering ly hieronder, sodat dit eindelik slegs Willem Marais is wat ontwikkel tot ’n volronde mens.
Die eweneens polities geïnspireerde roman Die agitator vind om nagenoeg dieselfde letterkundige redes in 1962 nie ’n uitgewer nie.
Klipwieg is ’n bespiegelende reisroman waarin sewe mense uit vyf nuwe lande van die wêreld, onder aanvoering van die Suid-Afrikaner Ben, ’n pelgrimstog na die mitiese geboortegrot van Zeus onderneem om sodoende geheelperspektief te verkry en geestelike verligting te vind. Hierdie grot is dan die wieg van die Westerse beskawing, wat aan die roman sy titel gee. Die roman gee verhelderende kommentaar op Kreta en sy antieke kultuur, terwyl die Afrikaner se politieke dilemma afstandsperspektief verkry en geskets word nie net teen die eie historiese gebeurtenisse nie, maar ook teen antieke geskiedenis. Die reis word aangebied in sewe hoofstukke, wat benewens die sewe deelnemers ook die heilige getal van die Skepping is en dan ’n ou begin en ’n nuwe begin suggereer. Die deelnemers verteenwoordig elkeen ’n spesifieke neurose of emosionele ingesteldheid, soos die sinikus-masochis, die klassikus, die romantikus, die digteres, die hippie, die nimfomaan en die altruïs. Hulle eindelose filosofiese debatte (oor byvoorbeeld rasseverhoudinge, materialisme en die geloofskrisis) en beheptheid met eie persoonlike probleme lei egter daartoe dat die karakters staties bly of slegs ’n geringe mate van selfstandigheid bereik, hoewel die debatte elkeen dwing tot groter selfinsig en medemenslike begrip. Hulle uiteenlopendheid lei egter tot ’n uiters plofbare situasie wanneer die tog na ’n dwelmsessie in hallusinasie eindig.
Rabie se mees ambisieuse werk is die vyf dele van die Bolandia-reeks. Deur grepe uit die Suid-Afrikaanse geskiedenis te neem, probeer hy sodoende om die werklike oorsprong van die Afrikaner se kultuur en die rassesituasie aan die bod te bring. Hy ondersoek die konflik tussen rasse reeds vanaf die blanke volksplanting en bied die verhaal meermale vanuit die inheemse volkere se standpunt aan, eerder as die normale blanke beskouing.
Eiland voor Afrika (waar die titel verwys na Robbeneiland) is die eerste deel en is ’n historiese novelle gebaseer op gebeure uit Van Riebeeck se Dagregister. Vyf mense van verskillende kleure, kultuurklasse en statusse bevind hulle in die 1650’s noodgedwonge saamgehok op Robbeneiland wat as Kompanjie-skaapkraal en vuurseinende waarskuwingspos vir seevaart dien. Die karakters is die gestrafte Hollandse soldaat Jan Wouters, sy Bengaalse vrou Catarina wat voorheen ’n slavin was, die Javaanse politieke banneling Jasper Duif, die slavin Eva uit Madagaskar en ’n jong Hollander, Thomas Muller, wat daarna streef om Kaapse vryburger te word. Op die eiland is dit hulle taak om die Verenigde Oos-Indiese Compagnie se skape op te pas en vuurseine vir die aankomende skepe af te skiet. Hulle gedwonge saambestaan en onsamehorigheid is voorspel vir die latere rassesituasie in die land. Thomas word die enigste een van hierdie vyftal wat later toegelaat word om vir goed na die vasteland te vertrek. Hy besef dat die mense op die eiland, ten spyte van hulle saamleef, vreemdelinge vir mekaar gebly het en soos eilande vir mekaar was.
Die groot anders-maak kan beskou word as ’n hoogtepunt in Rabie se romankuns. Dit beeld die desintegrasie van die Khoi-nasie uit teen ongeveer 1730, as gevolg van hulle aanraking met wit trekboergesinne waardeur hulle kultuur ondermyn word. Die naam van die roman dui op die Khoi-Khoi se gewoonte om by die nuwemaan te dans om hulleself “anders” te maak, dit wil sê te vernuwe soos die maan. Die grootste vernuwing is egter die ontmoeting en vervlegting van verskillende rasse aan die Kaap, wat aanleiding gee tot ’n nuwe, Afrikaanse ras, en die verbrokkeling van die Khoi-Khoi. Thomas Muller (nasaat van sy naamgenoot in Eiland voor Afrika), trek saam met sowat dertig mense die binneland in op soek na beter weivelde. Muller moes sy erfdeel Mooiplaas aan sy jonger broer afstaan nadat ’n kind uit sy verhouding met die Khoi-vrou Keas gebore is en hy gedwing word om met ’n wit vrou te trou. In die binneland kom sy geselskap kaptein Oasib en die Khoi-Khoi teen, wie se geledere uitgedun is deur koors en pokke en hulle tradisionele waardes beïnvloed is deur die negatiewe uitwerking van tabak en brandewyn. Kaptein Oasib klou krampagtig aan die oorgelewerde leefwyses van sy stam vas. Sy seun Damoeb is verlief op Keas, die Khoi-vrou wat by wit mense grootgeword het en vrugteloos probeer om na die stam en sy gewoontes terug te keer. Sy besef dat die stam en sy leefwyse reeds gedoem is. Damoeb verwerp egter die Khoi-tradisies en beweeg nader aan die blanke leefwyse. Deur die Khoi se verdere verknegting verloor hulle dan hulle stamstelsel en taal en begin Kaaps-Hollands (voorloper van Afrikaans) praat. In hierdie roman word die kulturele konflik, in teenstelling met die fisiese stryd, tussen die Khoi en die blankes die eerste keer die onderwerp van ’n roman en word die gebeure benader vanuit die Khoi se perspektief, eerder as vanuit die trekkerboere se perspektief.
Johannesburg
Spoorvervoer
Tans is treine die goedkoopste openbare vervoermiddel in Johannesburg se stadsgebied en omliggende gebiede in Gauteng, alhoewel die stedelike spoornetwerk hoofsaaklik beperk is tot stadsdele suid van die middestad. Stasies oos van Parkstasie is Doornfontein, Ellispark en Jeppe. Stasies in die weste sluit Braamfontein, Mayfair, Grosvenor en Langlaagte in, terwyl Faraday, Westgate, Booysens, Crown en Village Main suid van Parkstasie geleë is.
Metrorail Gauteng verskaf vervoer aan pendelaars vanaf en na Vereeniging in die suide, Nigel in die ooste, Randfontein en Oberholzer in die weste en Olifantsfontein in die noorde. Daarnaas word roetes na Pretoria bedien.
Shosholoza Meyl se langafstandtreindienste verbind die Goudstad met Kaapstad, Durban, Port Elizabeth, Oos-Londen en Bloemfontein.
Jan Rabie
Romans
Ark speel in 1966 af, waar die skrywer Alewyn Muller deur die Veiligheidspolisie in hegtenis geneem word. Alewyn is weer ’n afstammeling van die Mullers van die vorige Bolandia romans. Tydens sy inkwisisie in die tronk word hy deur sy vriende verlaat en wanneer hy losgelaat word, ly hy aan geheueverlies, simbolies van die Afrikaner se ontkenning van sy ware afkoms. Hy moet die hele Suid-Afrikaanse situasie en homself weer herontdek, ’n taak wat op ’n soektog na eie herkoms en identiteit en uiteindelik ’n nuwe siening van die verlede uitloop. Die boodskap is hier dat die Afrikaner aan amnesie ly aangaande sy herkoms en ware geskiedenis. Met geskrifte en aksie maak Alewyn dan beswaar teen die uitstoot van die bruin mense uit die samelewing. Die skrywer Thomas Vorster word sensitief uitgebeeld as simbool van bruin adel. Die taal Afrikaans, die eiendom van beide groepe, word die ark waarbinne hande gevat kan word. Hierdie roman is egter weer hoofsaaklik rondom die propaganda geskryf en word alles deur ’n politieke bril gesien, wat afbreuk doen aan die karakterontwikkeling.
Rabie sluit die Bolandia-reeks af met En oseaan, die verhaal van die instituut vir melaatses wat in 1817 in die Hemel-en-Aarde-vallei gestig is, terwyl die verhaal self in 1824 afspeel. Hier word die melaatses afgesonder van noemenswaardige kontak met die buitewêreld om sonder hoop op genesing die res van hulle lewens te slyt. Eerwaarde Peter Leitner is die geestelike leier, wat net soos Josef van Nasaret ook ’n skrynwerker is. Die siniese boekhouer Lukas Wahl wil van die godsdiens niks weet nie en gaan uit sy pad om die nuwe jong pasiënt Catharina (afstammeling van Ouma Katryn en Rut, weduwee van Douw Prins in Waar jý sterwe) se geloof af te breek. Die inwoners se vrese, verlangens en ambisies word ’n metafoor vir die jong land Suid-Afrika se mense, met uitbeelding van hoe die slopende siekte alle rasse aanraak en verskille so afbreek. Die oseaan is eindelik die katalisator in die stryd tussen geloof en ongeloof, vandaar die titel.
Johanna se storie is ’n vermaaklike weergawe van die lewe van ’n amptelik bruin, maar op grond van voorkoms wit, jong meisie genaamd Johanna Delarey. Haar wit pa probeer haar op sy plaas Elandmis hou, waar sy en haar bruin ma in afsondering leef. Johanna wil egter uitvind wie sy is en ontsnap en gaan Kaap toe, vermom as ’n man omdat mans kan doen wat hulle wil. Onderweg kom sy vele mense teë, wat almal iets te doen het met die grotere Suid-Afrikaanse politieke en ekonomiese situasie en verteenwoordigend is van die deursnit van die destydse samelewing. Deur hierdie opeenvolgende situasies verkry die roman egter ’n episodiese aanskyn, wat afbreuk doen aan die eenheid daarvan. Die boek belig die absurditeite, onmenslikhede, vernederings en ook lagwekkende eienskappe van die apartheidsbestel. Dit alles geskied deur die onskuldige oë van ’n basies naïewe jongmens wat nog nie afgestomp is deur gewoonte, tradisie en bygeloof nie. Hierdie perspektief gee soms aan die episodes ’n vars uitkyk, maar dit hinder dat dieselfde naïewe hoofkarakter soms groot kennis van die wêreld het en ander kere ontbreek elementêre kennis oor alledaagse sake. Johanna se pelgrimstog neem haar van Elandmis na Kaapstad na Onrusrivier en weer terug huis toe.
Windpomp
'n Windpomp is 'n tipe windmeul waarmee water deur middel van windkrag gepomp word. Dit kan water uit boorgate, putte, fonteine, damme en riviere pomp en kan ook vir die dreinering van moerasse gebruik word. Dit word meestal vir die voorsiening van water vir huishoudelike gebruik, veesuipings en leivoorbesproeiing aangewend. Windpompe word tot vandag toe algemeen op die Suid-Afrikaanse platteland en in buurlande aangetref.
Ruud Gullit
Ruud Gullit was ook 'n afrigter by Chelsea, Newcastle United, Feyenoord, LA Galaxy en Terek Grozny gewees. Slegs by Chelsea kon hy as afrigter tydens FA Cup in 1997 'n prys wen.
Windpomp
Voor- en nadele
Dit is relatief maklik om windpompe te installeer en dis oor die jare bewys dat hulle betroubaar is. Hulle het 'n lang lewensduur en het min instandhouding nodig. Dis 'n groen tegnologie wat geen brandstof gebruik, geen gasse vrystel en nie tot lugbesoedeling bydrae nie. Windpompe is veral geskik vir minder ontwikkelde gebiede waar die plaaslike bevolking self die instandhouding kan behartig. Dit kan ook vir boorgate met 'n lae waterleweringstempo gebruik word.
Die grootste nadeel van windpompe is dat hulle slegs werk as die wind waai. Die wind is egter nie altyd orals ewe sterk en betroubaar nie. In sekere gebiede kan die windkrag te laag wees om 'n windpomp te ondersteun. Windpompe kan nogal lawaai en hulle is ook soms onooglik.
Ruud Gullit
Klubs
Ruud Gullit het 66 keer vir Nederland uitgedraf, waarby hy 17 doelpunte het aangeteken.
Windpomp
Geskiedenis
Die eerste windpompe was van hout, primitief en sonder enige ratte. Selfs die wiele en lemme (skeppers) was van hout. Die lemme was so reguit dat die windpomp slegs met 'n sterk wind aan die gang kon kom. Die wiele was ook baie groot en het maklik omgewaai. Omdat dit duur was om op te rig, het baie boere hulle eie konstruksies aanmekaar getimmer.
Die eerste windpomp in Suid-Afrika was sover bekend 'n Halladay Standard. Dié houtpomp is glo deur 'n boer van Hopetown, 'n mnr. Du Toit, op sy plaas opgerig. 'n Skets van 'n Halladay Standard op 'n volstruisplaas, gedateer 1884, is een van die vroegste illustrasies van windpompe wat in die land bestaan.
Salt Lake City
Salt Lake City (Afrikaans: Soutmeerstad, in Engels dikwels kortweg SLC genoem) is die hoofstad en grootste nedersetting in die Amerikaanse deelstaat Utah, geleë in die sentrale noordelike gedeelte van die deelstaat en 15 myl (24 km) oos van die naamgewende Groot Soutmeer (Great Salt Lake). Die stad se oorspronklike naam, Great Salt Lake City, was 'n verwysing na dié uitgestrekte soutmeer en is in 1868 verkort tot Salt Lake City. Sy bevolking is op 1 Julie 2019 beraam op 200 567. In die sensus van 2010 is dit bepaal as 186 440.
Windpomp
Geskiedenis
In 1888 het die Aeromotormaatskappy in die VSA windpompe met staalwiele begin maak. In 1893 is dié soort windpompe na Suid-Afrika ingevoer. Hulle het gebuigde lemme gehad wat meer krag kon ontwikkel. Die windpompe het tussen R50 en R300 gekos en kon water 30 tot 90 meter hoog lig en daagliks tot 177 m3 water lewer.
Johannesburg
Metrobus
Die openbare busdiens Metrobus is in 2000 gestig en word deur die Stad Johannesburg besit. Met 'n vloot van 532 busse wat dienste op 80 geskeduleerde roetes en 130 skoolroetes verskaf, is Metrobus die tweede grootste munisipale busdiens in die land. Ses busse voorsien in die besondere behoeftes van rolstoelpassasiers.
Biblioteke
Johannesburg se openbare biblioteke is 'n spilpunt van opleiding aangesien hulle vir die publiek nie net toegang tot boeke, tydskrifte en oudio-visuele materiaal bied nie, maar ook lesings, uitstallings, onderhoude, programme vir jeugdiges en bejaardes en geletterdheidsklasse aanbied. 'n Tagtigtal stasionêre biblioteke in Johannesburg se sewe streke (met enkele nuwes in aanbou) word aangevul deur mobiele satelliet-biblioteke wat dienste aan die bevolking van afgeleë gebiede verskaf. Hoewel die getal Johannesburgers, wat biblioteekgeriewe gebruik, aan die toeneem is, gebruik kinders en jongmense dit meestal om te studeer, navorsing te doen of vir internettoegang wat in 2015 deur 67 van altesaam 87 biblioteke in die Goudstad verskaf is.
Die Biblioteek Johannesburg, wat in Markstraat in die middestad geleë is, dien as die Goudstad se hoofbiblioteek, met 'n kwartmiljoen lede en meer as 1,5 miljoen boeke, tydskrifte, oudio-visuele en ander materiaal in sy versameling. Sy sentrale afdeling huisves Africana in die Harold Strange-versameling (insluitende navorsingsmateriaal oor die geskiedenis van Johannesburg en mynbou in Suid-Afrika), die Michaelis-kunsversameling, die versameling vir uitvoerende kunste, die dagblad- en beeldversameling en die kinderboekeversameling.
Die huidige biblioteek, wat vanaf 1931 volgens 'n ontwerp van die Kaapstadse argitek John Perry (1875–1943) in die Italianate-boustyl ontstaan het, het sy deure in 1935 as opvolger van twee ouer geboue geopen – die Ou Kerkgebou wat die biblioteek tussen 1893 en 1898 gehuisves het (met die doel om vir jong mans 'n alternatief tot kroegbesoeke te bied) en die Kerkstraatbiblioteek wat in 1898 opgerig is. Sy versameling was destyds net vir lede toeganklik wat op die biblioteek ingeteken en lidgeld betaal het. Ondanks die ferm opposisie van sommige lede het 'n biblioteeksvergadering in 1923 besluit om die biblioteek aan die stadsrad oor te dra. Vervolgens is dit as een van Suid-Afrika se eerste groot uitleenbiblioteke bedryf. In 1974 het dit nog eens geskiedenis geskryf as die eerste openbare biblioteek in Suid-Afrika wat sy deure vir alle belangstellendes, ongeag hul velkleur, geopen het.
Johannesburgse Kunsmuseum
Die Johannesburgse Kunsmuseum (Johannesburg Art Gallery, dikwels kort JAG genoem), wat in die sentrale stadsdeel Joubertpark op die hoek van Klein en Koning George-straat geleë is, is die grootste van sy soort in Suider-Afrika, met kunswerke van wêreldfaam en versamelings wat omvangryker is as dié van die Suid-Afrikaanse Nasionale Kunsgalery in Kaapstad – so omvangryk dat slegs sowat 'n tiende daarvan tegelykertyd in die galery se vyftien vertoonsale en beeldhoutuine vertoon kan word. Die museumgebou is deur die befaamde Britse argitek en boumeester van Nieu-Delhi in Indië, Edwin Lutyens, ontwerp.
Kunswerke, wat in die JAG vertoon word, sluit skilderye van 17de-eeuse Nederlandse meesterskilders, 18de- en 19de-eeuse Britse en vastelandse Europese kuns (met werke van Rodin, Dante, Gabriel Rossetti, Pablo Picasso, Claude Monet, Camille Pissarro, Edgar Degas en Henry Moore), 19de-eeuse Suid-Afrikaanse kunswerke, 'n groot versameling van plaaslike en internasionale 20ste-eeuse kuns, en 'n prentkabinet met werke vanaf die 15de eeu tot hede in. Die Suid-Afrikaanse versameling behels werke van onder meer Gerard Sekoto, Alexis Preller, Maud Sumner, Sydney Kumalo en Ezrom Legae.
Die oorspronklike kunsversameling is deur sir Hugh Lane saamgestel en in 1910 in Londen vertoon voordat dit na Suid-Afrika geneem is. Florence Lady Phillips, 'n kunsversamelaar en die eggenote van die mynboumagnaat Lionel Phillips, het die eerste plaaslike versameling vir die kunsgalery met fondse saamgestel wat deur haar eggenoot geskenk is. Terwyl Lady Phillips haar kantwerk-versameling aan die galery geskenk het, het sy haar eggenoot oorreed om sewe olieskilderye en een Rodin-beeldhouwerk beskikbaar te stel.
Die kunsversameling is vanaf 1910 vertoon, nog voordat die museumgebou opgerig is, en tydelik in geboue van die Universiteit van die Witwatersrand gehuisves. Die latere museumgebou is van 'n ingang by die suidfasade voorsien, maar anders as deur die argitek beplan is geen voorsiening gemaak vir natuurlike beligting van die vertoonsale deur sonlig nie. Die kunsgalery het sy deure in 1915, kort ná die uitbreek van die Groot Oorlog, sonder enige plegtigheid vir die publiek geopen. Dit is later, in die veertigerjare, uitgebrei met oos-westelike vleuels langs die suidelike galerye, soos deur Lutyens beplan. Die huidige noordfasade met sy galrye het tydens die uitbreiding in 1986/1987 ontstaan.
Die huidige versamelings is so omvangryk dat slegs sowat tien persent daarvan op 'n gegewe tydstip vertoon kan word, terwyl die res gestoor word. Danksy skenkings van groot ondernemings en die Stad Johannesburg, asook 'n aansienlike eie fondse, word die versamelings voortdurend deur die aankoop van nuwe werke uitgebrei.
Meer onlangs het die galery begin om meer werke van eietydse Suid-Afrikaanse kunstenaars te vertoon, insluitende tradisionele Afrikakuns, maar ook kunswerke wat van stene, hout, motorbande, draad, sement, klei, keramiek, brons en ander metale gemaak is.
Bensusan-museum vir Fotografie
[[Lêer:King Moshoeshoe of the Basotho with his ministers.jpg|duimnael|Historiese fotodokumente uit Suider-Afrika: Koning Moshoeshoe van die Basotho-volk in Lesotho met sy ministers.
Die Bensusan-museum is een van slegs drie fotografiese museums wêreldwyd en genoem na sy stigter, dr. Arthur Bensusan, 'n voormalige burgemeester van Johannesburg en geesdriftige amateurfotograaf. In 1968 het Bensusan sy privaat versameling van 400 historiese kameras, 5 000 foto's en 2 000 boeke oor fotografie, wat hy oor 'n tydperk van drie dekades saamgestel het, aan die museum geskenk.
Hoogtepunte van Bensusan se versameling is 'n kamera wat vroeër aan Winston Churchill behoort het; een van die eerste dokumentêre oorlogsfoto's wat in 1854 gedurende die Krimoorlog geneem is; 19de-eeuse kameras wat vir spioenasiedoeleindes gebruik en as horlosies, boeke en verkykers gekamoefleer is; en die eerste fotonegatief wat ooit gemaak is. Die fotograaf was William Henry Fox Talbot (1800–1877) wat algemeen as die uitvinder van fotografie beskou word. Die negatief, wat enkele sentimeter groot is, beeld 'n venster in die Lacock-abdy in Engeland uit. Die negatief is in Oktober 1970 vir R860 deur die Stad Johannesburg van Bensusan gekoop.
Die negatief is een van slegs vier wat bewaar gebly het. Die ander drie maak deel uit van versamelings in onderskeidelik die Verenigde Koninkryk (twee) en Rusland (een).
James Hall-vervoermuseum
Die James Hall-vervoermuseum huisves die grootste en omvattendste versameling van landvoertuie in Suid-Afrika. Die museum is in Februarie 1964 deur wyle Jimmie Hall in samewerking met die Stad Johannesburg gestig en behandel die geskiedenis van landvervoer vanaf die 19de eeu tot hede.
In die museum se vertoonsale kan besoekers na honderde geskiedkundige voertuie kyk, waaronder 19de eeuse koetse; kakebeenwaens wat gedurende die Groot Trek tussen 1835 en 1845 gebruik is; 'n riksja wat in 1893 deur Japanse immigrante ingevoer is; die befaamde Ford Model T van 1908; die eerste township-taxi, 'n Valiant, wat teen 1968 'n bekende gesig op Suid-Afrikaanse paaie was; naas motorfietse, ou brandweerwaens, dubbeldekbusse en klassieke motors soos die Alfa Romeo Spider.
Daar is ook seldsame skatte soos 'n houtslee wat Afrika-stamme in die 17de eeu gebruik het om goedere soos mielies te vervoer.
Suid-Afrikaanse Museum van Militêre Geskiedenis
Die Ditsong Nasionale Museum van Militêre Geskiedenis is langs die Johannesburgse Dieretuin in Saxonwold geleë. Dit word deur die nasionale Departement van Kuns en Kultuur bestuur. Genl. Jan Smuts, toentertyd die eerste minister, het die Suid-Afrikaanse Nasionale Oorlogsmuseum geopen op 29 Augustus 1947.
In die opelug is daar 'n versameling kanonne van een soortgelyk aan "de oude Grietje" tot by 'n G6. Die vliegtuie strek van dubbelvlerk De Havilland Tiger Moth tipe tuie tot 'n North American F-86 Sabre, Blackburn Buccaneer en Mirage. Die eerste spuitaangedrewe vegvliegtuig, die Messerschmitt Me 262 is ook daar te sien. Mens kan selfs by 'n tweemanduikboot inloer. Die versameling handwapens begin by die oudste voorlaaiers. Verder is daar ook duisende uniforms en medaljes.
Die biblioteek bevat duisende boeke oor oorlogvoering. Daar is selfs meer foto's in hul argief. Die museum huisves die kantore van die SA Legioen asook die redaksie van die Military History Journal, wat deur die museum uitgegee word. Verskeie militêre belanggroepe vergader by die museum, waar daar soms praatjies gehou word. In 2016 is daar 'n uitstalling van Springbokrugbyspelers wat ook soldate was.
Fietas-museum
Vrededorp was jare lank 'n mengelmoes van rasse en klasse. Meer gegoede Afrikaners van die noordelike voorstede het die arm wit mense van Vrededorp fietas genoem. Die Etimologiewoordeboek verklaar die woord in geselstaal as 'n agterlike, slordige persoon. Met verloop van tyd is Vrededorp sommer Fietas genoem. Maar Fietas het ook die winkels van vooraanstaande handelaars soos die Surtee-familie gehuisves. Hierdie winkels was veral in Veertiendestraat gehuisves. Dames van Aasvoëlkop tot Yeoville het hul Crimplene en dies meer daar gaan koop. In die sewentigerjare van die twintigste eeu het die regering besluit om 'n einde te maak aan hierdie saamwonery. Die plan was om die Indiërs na Lenasia te stuur en wie weet waar die ander. Die buurt sou platgeslaan word om subekonomiese huise vir wit mense te bou, maar dié plan het ook nie gewerk nie.
Die Fietas-museum herdenk die gloriedae van Veertiendestraat se winkels. Die museum het 'n goeie versameling foto's deur die bekroonde David Goldblatt.
Geologie-museum
Die Geologie-museum met sy meer as 17 000 rots-en mineralemonsters is ook deel van die Museum Afrika.
Uitvoerende kunste en vermaak
In 1895 het Johannesburg mediageskiedenis geskryf as die eerste stad in Suid-Afrika (en die hele vasteland van Afrika) waar 'n rolprent vertoon is. Nadat okkerneute en wyn aan 'n privaat Engelssprekende gehoor voorgesit is, het hulle in die Grand National-hotel 'n hanegeveg, 'n toneel met Buffalo Bill tydens 'n Wilde Weste-skietgeveg en 'n rokdans, wat deur die Spaanse danseres Carmencita uitgevoer is, op die silwerdoek gekyk.
Saam met die stroom Europese immigrante het in die laat 1890's ook die nuutste rolprenttegnologie uit die Verenigde State en Europa ingang by stedelike Suid-Afrikaanse gehore gevind. Dit was veral rondtrekkende buitelandse rolprentvertoners waardeur belangstellendes in groot stede soos Johannesburg en Kaapstad in aanraking gekom het met nuwe rolprentproduksies uit oorsese lande.
Die sosiaal-politieke werklikhede van die Suid-Afrikaanse samelewing het diep ingegryp op die verdere ontwikkeling van filmkuns in die land. Terwyl dit enersyds net die moderne voortsetting van bestaande vermaakgenres soos rondtrekkende teatergeselskappe, sirkusse, marionetteaters, waspop- en towenaarvertonings en tableaux vivant (lewende prente) was, het die toenemende politieke spanninge tussen Boere en Britte, wat in 1899 uiteindelik op die Tweede Vryheidsoorlog sou uitloop, die nuwe medium se potensiaal vir politieke en ideologiese mobilisering getoon. Die Britse oorlogsverslaggewers, wat na Suid-Afrika gestroom het (onder wie Winston Churchill), het die militêre gebeure met geskrewe verslae, foto's en rolprentopnames gedokumenteer.
Die Boere se guerilla-taktiek in die laaste fase van die oorlog het realistiese opnames vir gehore in die Verenigde Koninkryk bemoeilik, en so het rolprentvervaardigers begin om gevegstonele op 'n onrealistiese en oordrewe manier uit te beeld.
'n Tweede ontwikkelingslyn was sogenaamde "koloniale filmspanne" wat rolprente vir inheemse swart gehore vervaardig het, ter wille van opvoeding of vir propaganda-doeleindes. So het eerwaarde Ray Phillips as lid van die Amerikaanse Board of Missions in 1919/20 'n filmspan in Johannesburg gevestig wat 'n reeks van rolprente in sterk gesensureerde vorm aan gehore van swart mynwerkers vertoon het. Die Kamer van Mynwese en die munisipale Departement van Naturellesake het sulke vertonings verwelkom aangesien hulle, soos destyds geglo is, "potensiële misdaadtendense" sou voorkom, swart werkers uit politieke aktiwiteite in hul vrye tyd sou weghou en hulle sou opvoed.
Rolprente was veral aan sensuur onderworpe om geweldtonele daaruit te verwyder – daar is immers geglo dat swart gehore enige geweldpleging op die silwerdoek moontlik sou naboots. So is daar ook veronderstel dat hulle nie in staat sou wees om tussen die gebeure op die silwerdoek en die realiteit te onderskei nie. Wit gehore het egter self byvoorbeeld uit hul sitplekke gespring wanneer 'n trein in die gewilde rolprent Blue Diamond Express genader het.
Terwyl in die 1920's enkele permanente rolprentteaters vir verstedelikte swart gehore in Johannesburg geopen is, was lae loonvlakke en wit mense se besorgdheid oor moontlike kriminaliserende effekte van rolprentvertonings remskoene wat die toegang tot rolprente vir swart stadsbewoners bemoeilik het.
Interessant genoeg het die Britse koloniale owerheid, ongeag die aandag wat aan rolprente as politieke medium gedurende die Anglo-Boereoorlog geskenk is, die rolprentbedryf, net soos ander kulturele instellings, nie as deel van die kolonialiseringsproses beskou nie en hulle beperk tot politieke en ekonomiese oorheersing. So het ook die Suid-Afrikaanse regerings in die laaste dekades voor die regeringsoorname deur die Nasionale Party in 1948 ruimte gelaat vir 'n onafhanklike swart stroming in die filmbedryf.
Dit was Solomon T. Plaatje (1876–1932) wat in die 1920's as swart rolprentmaker 'n nuwe rigting ingeslaan het wat as voorloper van moderne Suid-Afrikaanse filmkuns beskou kan word. Sy tradisie van filmkuns, die Nuwe Afrikabeweging, het die modernisering van die swart kulturele lewe ten doel gehad en swart Suid-Afrikaners bewus gemaak van hul gelykwaardige rol in die samelewing, veral teen die agtergrond van die Afrikaners se politieke bemagtigingsproses.
Jan Rabie
Romans
In die negentigerjare voltooi Jan die manuskrip van ’n roman wat hy Luk geluk noem, maar die uitgewers Human & Rousseau aan wie hy dit voorlê, keur publikasie af. Hulle versoek hom om die roman in ’n jeugverhaal te verander, maar Jan weier. Daarna sou hy nie weer skryf nie.
Wetenskapfiksie
In sy tyd by die SAUK skryf Jan Rabie drie wetenskapfiksieboeke wat as vervolgverhale oor die radio uitgesaai word. ’n Besondere verdienste van hierdie verhale is die eenvoud daarvan, waar  hy daarin slaag om die wetenskaplike agtergrond geloofbaar te maak en die spanning vol te hou. Voor publikasie van hierdie werke was daar weinige wetenskapfiksieboeke in Afrikaans, sodat hierdie werke ook op hulle gebied baanbrekend was.
In Swart ster oor die Karoo bewerkstellig wesens van die dooie Swart Ster Nos (Latyn vir “ons”) ’n rotasie-stilstand van die aarde omdat die mensdom met sy kernkrag arsenaal ’n gevaar vir homself en die heelal geword het. Hierdie stilstand lei daartoe dat Suid-Afrika aan die donkerkant van die aarde in sneeu en ys gehul is, terwyl die mense aan die sonkant in die ewige hitte vergaan. By die navorsingstasie Saakni in die Karoo probeer wetenskaplikes ’n oplossing vind vir die koue deur kunsmatige voedsel te kweek, terwyl die professor in sterrekunde saam met ander wetenskaplikes en die buite-aardse wese dr. Stellaris op ’n ruimtereis vertrek om die probleem te probeer oplos. Die ruimtevaarders keer terug met die kennis van hoe om die mensdom te red en met ’n wil om die verskrikking van die kernkragbomme uit te wis.
Die groen planeet beskryf ’n proefplan om totale uitwissing van die aarde te voorkom deur die stigting van ’n kolonie op Mars. Hierdie plan word deur die lede van die Grootraad van die aarde (Terra) se eerste wêreldregering goedgekeur en die stigting van die kolonie heet Operasie Feniks. Die eerste proefkonyne op Mars het ’n worstelstryd om te oorleef op hierdie dorre planeet en twee lede van die geselskap beswyk. Die ander besluit egter om op Mars aan te bly, selfs nadat hulle die geleentheid kry om terug te keer aarde toe. So word die boodskap gegee dat die mens in staat is om hom by buitengewone omstandighede aan te pas en te oorleef. Rabie baseer sy verhaal op die destyds beperkte wetenskaplike kennis oor Mars en oor die ruimtevaart, met sy eie projeksies waar die wetenskap nog geen antwoorde het nie.
Die hemelblom vertel van die Galaktiese Raad wat “hemelblomme” op die reddeloos besoedelde en uitgebuite aarde afgooi, wat dan die aarde bedek en alle ander lewe verdring. So word dit ’n vroeë waarskuwing oor die gevare wat besoedeling vir die aarde en sy inwoners inhou. Die hemelblomme sal verskrompel sodra hulle die hele aarde bedek het, waarna dit die aarde skoon maar sonder mense sal agterlaat. Die wetenskaplikes wat diens doen in Kaap 2, die ruimte-waarnemingspos aan die Karoo-kant van die Bolandse kusberge, is verwonderd oor die verskyning van die hemelblom. Hulle is die bevelvoerder Francois Korsten, die ingenieurstudent Bill Murray en die plantkundige Piet Jordaan. Dan word hulle in ’n vlieënde piering ontvoer, maar slaag daarin om na die aarde terug te keer met ’n oplossing vir die noodtoestand.
Reisverhale
Hy skryf ook reis- en verblyfboeke. Groen reise vertel van ’n verkenningstog deur Natal op ’n stap- en rytoer in 1947–1948. Hier besoek en beskryf hy plekke soos St. Lucia, die Drakensberge en Mont-aux-Sources, Howick en die kusgebiede. Die skrywer openbaar hom hier as iemand wat intensief waarneem en op sy eie manier interpreteer. Interessant vir lesers meer as sestig jaar nadat Rabie die boek geskryf het, is sy beskrywing van sy besoek aan Nkandhla waar hy die betekenis van die naam Nkandhla probeer ontrafel: “Mnr. Carl Birkby skrywe in sy uitstekende Zulu Journey dat dit ‘plek van vrede’ is, maar kenners van Zoeloe ontken dit” Hierdie woorde verkry simboliese waarde wanneer storms baie jare later rondom hierdie naam uitbreek. Hersiene gedeeltes uit die reisverhaal word later opgeneem in die bundel Rooi (1965) en Tuinprovinsie Natal (1977), laasgenoemde onder redaksie van C.J.M. Nienaber. ’n Haan vir Eloúnda vertel van Jan en Marjorie se verblyf van dertig maande in die dorpie Eloúnda op die Griekse eiland Kreta, waar die Westerse beskawing sy vroegste ontstaan gehad het. In die boek word die mense en gewoontes van die dorp beskryf teen die agtergrond van die historiese en geografiese geheel van die streek. Veral knap is die manier waarop ’n ewewig gehandhaaf word tussen besonderhede oor persoonlike belewenis en inligting oor die eiland en sy mense en geskiedenis. Die boek word dus ervaar as die waarnemings van iemand wat nie as toeris of buitestaander inligting deurgee nie en dus van buite af binnetoe kyk nie, maar as iemand wat deel is van die omgewing en dus van binne af as deel van die omgewing beskryf wat daar gebeur. Die titel verwys na Sokrates se doodsoffer as dank vir die dood se genesing van die lewe (ná hy die gifbeker gedrink het, sê hy “Kriton, ons skuld ’n haan aan Asklepios”) en so word die boek dan as geheel ’n haan of dankoffer vir Eloúnda.
Later vertaal Jan Ioannes Kondulakis se Patoegas (’n soort Griekse Ampie) en Ilias Venezis se Verlange na die hartland, waardeur hy ook werke uit die Griekse letterkunde aan die Afrikaanse leser bekendstel.