Alba_Bouwer
Kinder- en jeugverhale
Sy is veral bekend as skrywer van jeugverhale, gebaseer op ’n verbygegane tyd van groot word op die plaas in ’n ou Suid-Afrika. Haar skryfloopbaan begin wanneer sy eie bydraes lewer tot die kinderprogramme van die SAUK. In die vyftigerjare skryf sy op versoek van die redakteur van Die Landbouweekblad ’n paar sketse vir hulle kinderrubriek. Die redakteur van Sarie Marais, die bekende Fred le Roux, kry insae in hierdie sketse en raap dit op vir sy eie tydskrif. Hy gee opdrag aan die Joodse kunstenaar Katrine Harries om die sketse te illustreer en die samewerking tussen Alba en Katrine Harries duur voort tot met Harries se dood in 1978. Die sketse loop uit op die publikasie van “Stories van Rivierplaas”, die eerste van die verhale van die dogter Alie, haar boesemvriend Lulu en die huishulp Ou-Melitie. Hoewel die stories as fiksie aangebied word, is dit kennelik gebaseer op die skrywer se ervaringswêreld as jong kind op ’n plaas in die Vrystaat. Die daaglikse gebeure word op onderhoudende wyse vertel sodat insae verkry word oor ’n leefwyse wat verby gegaan het. Hoewel die stories vir kinders geskryf is, kan grootmense ewe veel genot put uit die nostalgiese herroep van die verlede. Alie en Lulu speel met die Basoetoekinders, haal eiers uit, loer na die melkery saans, trap wol in skeertyd en gaan met hulle leie en griffels na die plaasskooltjie. Die sensitiewe uitbeelding van Alie se kinderpsige is ’n hoogtepunt in die Afrikaanse prosa, met die kinderperspektief wat op indrukwekkende wyse deurgaans eg volgehou word. In “Nuwe stories van Rivierplaas” het Alie die laerskoolkind groot ideale: sy wil kan spog met haar vlegsels, sy wil deur haar voortande kan spoeg en sy verlang na dik bene as kompensasie vir die bynaam Alie Spykerboud. Lulu, Ou-Melitie, ouma van Brakfontein en al die ander grootmense is steeds daar. Reza de Wet gebruik in haar drama “Diepe grond” die gegewe en karakters van “Stories van Rivierplaas”, om sodoende ’n kontras te skep tussen die idilliese Afrikanerdom van die jare vyftig en die disintegrasie van die jare tagtig. Na polemiek is De Wet verplig om die name van die karakters te wysig, maar sy behou die gegewe en die drama word later saam met ander De Wet-dramas met die Hertzogprys bekroon. Alba ontvang die Scheepersprys in 1959 vir “Stories van Rivierplaas” en “Nuwe stories van Rivierplaas”, die eerste vrou wat hierdie toekenning ontvang. F.V. Lategan neem “As die trapmasjien kom” (’n fragment uit “Nuwe stories van Rivierplaas”) op in “Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal”. In “Stories van Ruyswyck” het Alie al begin groot word en is sy reeds dertien jaar oud. Die milieu verskuif ook vanaf die Vrystaat na die Boland en die koshuis van Ruyswyck Meisieskool is nou haar blyplek. In die verloop van vier jaar verander die skaam standerd sewe dogter tot hoofmeisie. In teenstelling met die meer episodiese bou van die voorafgaande bundels sentreer hierdie boek rondom Alie se kennismaking met die raaisel van die liefde. Wat die boek in die proses aan vaart en spanning inboet, wen dit met die indringende weergawe van die adolessent se gevoelslewe. Later word “Stories van Rivierplaas”, “Nuwe stories van Rivierplaas” en “Stories van Ruyswyck” in een band uitgegee onder die titel “Rivierplaas”. Die Scheepersprys word in 1965 toegeken vir “Stories van Ruyswyck”, “Stories van Bergplaas” en “Katrientjie van Keerweder”.