cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koos de la Rey
Modderrivier, 28 November 1899.
De la Rey het besef dat die tradisionele Boeretaktiek van gevegvoering van die hoër gronde hulle blootgestel het aan die Britse artillerie. Dit het daartoe gelei dat hy daarop aangedring het dat sy manskappe, sowel as Prinsloo se Vrystaters, op die oewers van die Modder- en Rietrivier se oewers slote grawe. Dit was die begin van loopgraafoorlogvoering in hierdie oorlog. Die plan was om nie te skiet totdat die Britte naby genoeg was om die Boere se voordeel met gewere te kon benut nie, terwyl dit terselfdertyd dit moeilik sou maak vir die Britte om van hulle volle artillerie gebruik te maak. Tydens die vroeë oggendure het die Britse troepe ongesteurd oor die vlakte beweeg, maar Prinsloo se manskappe het reeds van ver af begin vuur, waarna die Britte skuiling gesoek het en die Boere loopgrawe met die artillerievuur bestook het. 'n Reeks aanvalle deur die Britte het die Vrystaters laat terugval, terwyl die teenaanval van De la Rey die Boere weer in staat gestel om die Britte tot sononder teë te staan. Die Britte het toe teruggeval. De la Rey is gewond en sy seun Adriaan is dood in hierdie slag; hy het Cronjé blameer omdat dié nie ondersteunende magte gestuur het nie.
Magersfontein, 11 Desember 1899.
Nadat die Boere teruggedwing is van die Modderrivier af, het die Britte 'n tydjie geneem om die Modderfonteinbrug te herstel, terwyl De la Rey sy manskappe weer loopgrawe laat grawe het by voet van Magersfontein heuwel. Sy omstrede taktiek is effektief bewys op 10 Desember toe die heuwel gebombardeer is sonder enige effek. Voor sonsopkoms die volgende oggend is die Hooglandse regimente beveel om naby mekaar te loop. Hulle het oor drade gestruikel waaraan blikkies gehang is wat die Boere gewaarsku het van die indringers se teenwoordigheid en hulle is vinnig afgemaai. Na nege ure van lewensverliese, insluitend die brigade kommandeer, Generaal-majoor Wauchope, en geen vordering nie, het die Britte opgebreek en in wanorde teruggeval. Die slag het tot openbare rou in Skotland gelei. Methuen is verplaas en die bevryding van Kimberley is aan Lord Roberts toe vertrou.
Nietemin, Magersfontein en die gebeure by die Tugelarivier was die keerpunt van die Britse veldtog. Daarna, met massiewe versterkings van regoor die Britse Ryk, het hulle stadigaan begin terugveg en veld gewen. By die Paardeberg (1900-02-08), terwyl De la Rey besig was om manskappe bymekaar te kry vir 'n weerstand teen Majoor-generaal French se tog na die Colesberg-area van die Kaap, is die hopelose Cronjé in 'n lokval deur Roberts gevang en is die hele bataljon omsingel. Bloemfontein is op 13 Maart 1900 oorgeneem en Pretoria op die 5de Junie. Kruger het na Portugese Oos-Afrika gevlug en in Europa in bannelingskap gaan woon.
Slegs 'n geharde kerngroep Boere was gewillig om steeds aan te hou veg. De la Rey, Louis Botha en ander bevelvoerders het naby Kroonstad ontmoet en 'n nuwe guerilla-oorlogvoering strategie neergelê. Die Wes-Transvaal is toegedeel aan De la Rey en vir die daaropvolgende twee jaar het hy die mobiele veldtog gevoer, met oorwinnings by Moedwil, Nooitgedacht, Driefontein, Donkerhoek en ander plekke. Hy het groot skade aan goedere en Britse manskappe berokken by Ysterspruit (1902-02-25), waar genoeg ammunisie en voorraad in beslag gelê is om weer lewe te blaas in die Boeremagte. By Tweebosch (1902-03-07) is Methuen en 'n groot deel van sy agterwag gevange geneem. Alhoewel De la Rey se manskappe baie keer honger en verslete was, het hulle oor die vlaktes gery en tienduisende Britte uitoorlê. De la Rey het 'n ongekende talent gehad om lokvalle te vermy en baie het geglo dit was omdat hy raad gekry het by 'n eksentrieke profeet, Siener van Rensburg, wat saam met hom was.
Vrede
Die Britte het op verskeie geleenthede tydens die oorlog vredesvoorstelle gemaak, vernaamlik in Maart 1901. Dit is egter deur Botha verwerp. Op Kitchener se versoek vergader De la Rey op 11 Maart 1902 met hom Klerksdorp met die oog op vredesonderhandelinge. Die twee vyande het 'n vriendskapsband gevorm wat by De la Rey vertroue geskep het in die Britte se erns met die vredesvoorstelle. Diplomatieke pogings om 'n uitweg te vind het voortgeduur en het uiteindelik gelei tot 'n ooreenkoms om vredesamesprekinge by Vereeniging te hou. In die samesprekinge het De la Rey hom vir vrede beywer. Die Vrede van Vereeniging is op 31 Mei 1902 geteken. Die Boere is belowe dat hulle uiteindelik selfregering sou bekom (in onderskeidelik 1906 en 1907 aan die Transvaal en Oranje Vrystaat toegeken) en is £3 000 000 in skadevergoeding toegeken. Die boere moes die soewereiniteit van Koning Edward VII erken.
Na die oorlog het De la Rey saam met Louis Botha en Christiaan de Wet na Europa gereis om fondse in te samel vir die verarmde Boere wie se plase in die verskroeide aarde beleid van die Britte vernietig is. Die Boeregeneraals se hoofoogmerk was om in Londen met die Britse regering samesprekinge te voer oor verhoging van die skadevergoeding. Hulle maak van die geleentheid gebruik om andere lande in Wes-Europa te besoek. In Vlaams-België word hulle met geweldige entoesiasme verwelkom. Hulle besoek Antwerpen (19-20 September 1902), Brussel (6-7 Oktober 1902) en Gent (8 Oktober 1902). Die grootste bydra word gemaak deur die saldo van die ambulancecomité (ambulanskomitee) van Pol de Mont.
In 1903 het hy na Indië en Ceylon gereis om krygsgevangenes te oorreed om die eed van trou te onderneem en na Suid-Afrika terug te keer. Eindelik het hy met sy vrou, Jacoba, en oorlewende kinders na sy eie plaas teruggekeer. Jacoba de la Rey het vir die grootste gedeelte van die oorlog in die veld met haar kinders en 'n paar bediendes rondgetrek. Die gebeure word beskryf in die boek Myne Omzwervingen en Beproevingen Gedurende den Oorlog (1903).
Politieke loopbaan
In 1907 is De la Rey verkies tot die nuwe Transvaal Parlement, en was hy een van die afgevaardigdes na die Nasionale Konvensie wat gelei het tot die daarstel van die Unie van Suid-Afrika in 1910. Hy het 'n senator geword en Louis Botha, die eerste Eerste Minister ondersteun in sy pogings om Boer en Brit te verenig. 'n Teen-faksie gelei deur Hertzog wou so gou as moontlik 'n republikeinse regering vestig en het weerstand gebied teen samewerking met die Britte, en nasionalisme aangemoedig wat later in die Apartheidstelsel voltrek sou word.
Ernstige geweld het in 1914 uitgebreek toe wit mynwerkers aan die Rand met die polisie en troepe gebots het oor die gebruik van swart mynwerkers. De la Rey was in bevel van die regeringstroepe en die stakings is onderdruk, maar 'n plofbare atmosfeer het ontstaan.
Teenkanting teen Suid-Afrika se deelname in die Eerste Wêreldoorlog
Met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog het 'n krisis ontstaan toe Louis Botha ingestem het om troepe te stuur om die Duitse kolonie in Suidwes-Afrika in te val. Baie Boere was gekant daarteen om vir Brittanje te veg teen 'n land wat simpatiek gestaan het teenoor die boere se stryd teen Brittanje. De la Rey se leiding is versoek. In die parlement het hy hom ten gunste van neutraliteit uitgespreek en was hy geheel en al gekant teen oorlog behalwe as Suid-Afrika aangeval sou word. Hy is wel deur Botha en Smuts oortuig om nie enige aksies te onderneem wat tot opstand onder die Boere sou lei nie.
Siener van Rensburg het groot skares gelok met verslae oor sy visioene waarin hy die hele wêreld in oorlog sien verval het en wat sou gelei het tot die einde van die Britse Ryk. Op 2 Augustus het hy vertel van 'n droom waarin hy gesien het hoe Generaal De la Rey tuis gekeer het, sonder hooftooisel in 'n perdekar versier met blomme, terwyl 'n swart wolk met die getal 15 daarop bloed neergestort het. Die opgewonde Boere het dit gesien as 'n teken dat De la Rey triomfantlik sou wees, maar Van Rensburg self het geglo dat dit 'n doodsvoorbode was.
Mislukte staat
'n Mislukte staat (Engels: failed state) is 'n staat wat nie daarin slaag om sy fundamentele funksies as soewereine staat in die moderne wêreldstelsel uit te voer nie. So 'n staat kan nie sy binnelandse orde verseker deur sy gesag uit te oefen nie en het nie meer die monopolie op die gebruik van wettige mag binne sy landsgrense nie.
Koos de la Rey
Dood
Kort na De la Rey se begrafnis het die kortstondige 1914-Rebellie uitgebreek waarin De Wet; Beyers; Generaal Maritz, bevelvoerder van 'n mag op die grens van die Duitse kolonie, Kemp, en ander Boere veterane weer wapens opgeneem, maar die grootste deel van die leër het getrou gebly en die rebellie is vinnig deur Botha en Smuts onderdruk. Die rebelle is twee jaar later deur Botha in die belang van nasionale rekonsiliasie begenadig. Hoewel De la Rey waarskynlik heeltemal in staat daartoe sou wees om op 67 na die slagveld terug te keer, word daar gevoel dat dit onwaarskynlik is dat hy sy belofte sou breek aangesien hy so 'n leidende rol gespeel het in die Vrede van Vereeniging.
Mislukte staat
Die dinamiek wat lei tot die mislukking van 'n staat is baie wyd en kan onder meer veroorsaak en gekenmerk word deur faktore soos roofbewind, die uitbuiting van burokratiese mag, etniese geweld, burgeroorlog of krygsheerskappy. Voorbeelde van mislukte state sluit in Kambodja, Haïti, Rwanda, Liberië, Sierra Leone, die Republiek die Kongo en Somalië.
Koos de la Rey
Erfenis
Daar is baie strate in Suid-Afrika en Nederland wat na De la Rey vernoem is. In Nederland dra altesaam 21 strate sy naam: 12 De la Reystrate, 3 Generaal de la Reystrate, 3 De la Reyweë, 2 De la Reylane en 1 Generaal de la Reylaan. Daar is ook 1 Delareystraat in Antwerpen.
Mislukte staat
Die staatsorde van 'n mislukte staat verkrummel omdat dit nie meer as 'n lewensvatbare politieke eenheid kan funksioneer nie. Dit veroorsaak dat staatsinstellings ineenstort en die samelewing kort daarna.
Koos de la Rey
Erfenis
In Lichtenburg, waar De la Rey begrawe is, staan voor die stadsaal 'n twee keer lewensgrootte standbeeld van hom op sy perd. In Noord-Wes Provinsie is die dorp Delareyville wat na De la Rey vernoem is.
Mislukte staat
Die staat se bestuursvermoë word dus drasties ingeperk wat voorkom dat sy administratiewe en organisatoriese take uitgevoer word asook sy hulpbronne effektief bestuur word. Só 'n staat kan dikwels ook nie meer as 'n lewensvatbare ekonomiese eenheid funksioneer nie omdat dit nie bevoeg is om vir sy landsburgers te sorg nie, dit nie meer oor 'n funksionerende infrastruktuur beskik en nie meer 'n beter lewe en aanvaarbare dienste aan die samelewing kan waarborg nie.
'n Staat wat veronderstel is om as geheel te regeer misluk dan in sy taak en misken op dié manier die sosiale kontrak met sy mense.
Alhoewel min state heeltemal ineenstort, is daar 'n groot hoeveelheid mislukte state wat skaars funksioneer en gevaarlik naby aan ineenstorting is.
Jenna Dewan
Jenna Dewan (gebore 3 Desember 1980) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Tamara (2005), Step Up (2006), Take the Lead (2006), en The Jerk Theory (2009).
Cryptax orygmi
Cryptax orygmi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cryptax en tot die familie Halichondriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1954 deur De Laubenfels.
Rita Angela
Rita Angela (16 Julie 1933 – 17 November 2020) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Bouncer (2003), After the Wedding (2006), en Headhunter (2009), en in die televisiereeks Lykke (2011).
Ongeronde geslote voorklinker
Die ongeronde geslote voorklinker is 'n tipe klinker wat in meeste gesproke tale gebruik word. Die simbool in die Internasionale Fonetiese Alfabet wat die klank voorstel is, en die ekwivalente X-SAMPA simbool is <tt>i</tt>.
Die klinker is baie algemeen en kom fonemies in byna alla tale met drie of meer klinkers voor.
Eienskappe
<!--Onvertaalde teks:
References
-->
Kastrasie
duimnael|250px|’n Mediese illustrasie deur die Persiese hitorikus Sharaf ad-Din van ’n operasie vir kastrasie, omstreeks 1466. duimnael|160px|Kastrasie as ’n straf in die 16de eeu.
Kastrasie (ook genoem sterilisasie, ontmanning, ovariëktomie, ens.) is enige manier – snykundig, chemies of andersins – waardeur ’n manlike mens of dier die funksie van die testikels of ’n vroulike mens of dier die funksie van die eierstokke verloor.
Savo-dialekte
duimnael|Verspredingsgebied van die Savo-Dialekte Die Savo-Dialekte (Fins: savolaismurteet) is 'n groep dialekte van die Finse taal. Te same met die Suidoos-Finse dialekte vorm dit die Oos-Finse dialekte.
Kastrasie
Met snykundige kastrasie word die testikels met chirurgie verwyder en met chemiese kastrasie word die testikels met chemiese middels gedeaktiveer. Kastrasie veroorsaak sterilisasie, wat meebring dat die persoon of dier nie meer kan voortplant nie; dit verminder ook die vervaardiging van sekere hormone soos testosteroon en estrogeen. Die uitwerking van die afname in laasgenoemde is aansienlik dwarsdeur ’n vrou se liggaam.
Savo-dialekte
Die Savo-Dialekte word in 'n groot deel van Oos-Finland gepraat. Benewens die eintlike Savostreek omvat die dialekgebied ook Noord-Karelië, Kainuu, Koillismaa, Noord- en Oos-häme en oostelike Südösterbotten. Die wye verspreiding van die Savo-Dialekte is veral te wyte aan die vestiging van onbewoonde gebiede deur boere van Savo deur kap en brand (Kaskiviljely) tegnieke vanaf die 16de eeu. Die Woudfinne in Värmland in Swede en in Noorweë het ook 'n Savo-dialek gepraat.
Die Savo-Dialekte kan in die onderstaande groepe verdeel word:
Kastrasie
Soms verwys die term "kastrasie" ook na emaskulasie (die verwydering van die penis én testikels). In sommige kulture word geen onderskeid tussen die twee getref nie en dit kan verwarrend wees. By diere help kastrasie voordelige omstandighede skep, soos om oorbevolking te voorkom en die geslagsdrif te verminder. Daar word dikwels gesê die dier is "reggemaak".
Savo-dialekte
Spraakeinskappe
Die verskille tussen die Savo-Dialekte en die Finse standaardtaal is hoofsaaklik fonologies van aard. Verder is die Savo-Dialekte geensins eenvormig. Die belangrikste eienskappe van die Savo-Dialekte is:
Kastrasie
Geskiedenis
Kastrasie is dikwels in sekere kulture in Europa, Afrika en Suid- en Oos-Asië om godsdienstige of sosiale redes gebruik. Sommige volke het ná ’n veldslag die gevangenes of lyke van die verloorders gekastreer om hul oorwinning te simboliseer. Gekastreerde mans (eunugs) is dikwels gebruik as personeel in burokrasieë en paleise, veral in harems.
Virginia Carroll
Virginia Carroll (2 Desember 1913 – 23 Julie 2009) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente A Tenderfoot Goes West (1936), Silent Witness (1943), The Black Widow (1947), en Headline Hunters (1955).
Kastrasie
Geskiedenis
In China het eunugs in baie tydperke soms die mag oorgeneem, veral in die latere Han-, laat Tang- en laat Ming-dinastie.
Savo-dialekte
Spraakeinskappe
Fonologie
Kastrasie
Geskiedenis
In antieke tye is beide die penis en testikels dikwels verwyder. Dit het groot gevaar ingehou aangesien die gekastreerde man hom kon doodbloei of infeksie kon intree. In sommige state soos die Bisantynse Ryk is dit as dieselfde as doodstraf beskou.
Óf Chrurgiese óf chemiese kastrasie word soms in die geval van prostaatkanker uitgevoer. As testoroon afneem, kan dit die groei van kanker vertraag. Dit laat ook die geslagsdrif en seksuele obsessies of gedrag by seksueel afwykendes afneem.
Kastrasie is al in lande soos die Verenigde State gebruik vir seksoortreders.
Europa
duimnael|320px|Die kastrasie van [[Uranos, fresko deur Vasari & Cristofano Gherardi, omstreeks 1560 (Florence).]]
In die Griekse mitologie het Kronos sy pa, Uranos, gekastreer nadat laasgenoemde die siklope en honderdhandiges laat opsluit het.
Edward Gibbon se The History of the Decline and Fall of the Roman Empire vertel hoe die Normandiërs tydens hul invalle in Sisilië en Italië hul vyande gekastreer het.
William Wallace, die Skotse weerstandsleier, is gekastreer as deel van sy teregstelling omdat hy teen die Engelse heerskappy in opstand gekom het.
In 1952 is Alan Turing, die vader van rekenaarwetenskap en die uitvinder van die Turingmasjien, vervolg vir homoseksuele dade en het hy chemiese kastrasie bo gevangenisstraf verkies.
China
Rekords van kastrasie in China dateer uit die Shang-dinastie (omstreeks 1700-1050 v.C.), toe die Shang-konings oorlogsgevangenes laat kastreer het.
Tydens die bewind van Mu van die Zhou-dinastie (10de eeu v.C.) is die wet verander sodat mense makliker gekastreer kon word in die plek van die doodstraf. Nie net die testikels is verwyder nie, maar al die geslagsdele is terselfdertyd met ’n mes afgesny.
Mans is tydens die Qin-dinastie (221-206 v.C.) gekastreer en slawe gemaak om aan projekte soos die Terracottaleër te werk. Die regering het beslag gelê op die eiendom van verkragters wat as straf gekastreer is en hul familielede is slawe gemaak.
Ook mans wat tydens die Han-dinastie met kastrasie gestraf is, is vir slawearbeid gebruik. Kastrasie is as straf vir verskeie oortredings gebruik. Die Chinese historikus Sima Qian is op bevel van die keiser gekastreer weens andersdenkende idees.
In die vroeë tydperk van die Ming-dinastie (1368-1644 v.C.) het China daarop aangedring dat eunugs van Korea af gestuur word as deel van die land se heffings. Sommige het toesig gehou in die harems van die Chinese keiser.
Toe die Chinese die Mongoolse bewind omverwerp, is baie Mongole gekastreer en as eunugs gebruik. Toe die Ming-leër Yunnan eindelik in 1382 van die Mongole afneem, is duisende gevangenes doodgemaak en hul seuns – insluitende Zheng He – is gekastreer soos die gewoonte was.
Aan die einde van die Ming-dinastie was daar sowat 70 000 eunugs in diens van die keiser, sommige in die Verbode Stad.
2015 Aboe Dhabi Grand Prix
Die 2015 Formule Een Aboe Dhabi Grand Prix het op 29 November 2015 op die Yas Marina-renbaan in Aboe Dhabi plaasgevind. Dit was die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Nico Rosberg in sy Mercedes gewen.
Helen Carruthers
Helen Carruthers (1892 – 7 Julie 1925) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rol in die rolprent Tillie's Punctured Romance (1914).
Harry Stratford Caldecott
Lewensloop
Harry Stratford Caldecott is op 27 Mei 1886 in Kimberley gebore. Hy studeer in 1912 aan die Académie Julia in Parys en in 1913 aan die École des Beaux-Arts, onder Gabriel Ferrier, ook in Parys.
Daarna woon en werk hy vir meer as tien jaar in Parys voordat hy hom in 1923 in Suid-Afrika hervestig. Hy het eerstehandse kennis en begrip van Franse Impressionistiese skildertegnieke na Suid-Afrika gebring. Baie van Caldecott se skilderye is egter nie onderteken of gedateer nie.
In 1924 trou hy met die kunstenaar Florence Zerffi. Die egpaar het deur die jare gereeld saam uitgestal, met hul eerste gesamentlike uitstalling in 1925. Hulle style was volkome teenoorgesteld – Zerffi s’n was die resultaat van haar Duitse opleiding, terwyl Caldecott s’n invloede van die Franse skool getoon het.
Caldecott is met kanker gediagnoseer en is op 12 Desember 1929 in Wynberg oorlede. Hy was 43 jaar oud.
Amy Ryan
Amy Ryan (gebore 3 Mei 1969) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Gone Baby Gone (2007), Win Win (2011), Escape Plan (2013), en Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) (2014).
Joyce DeWitt
Joyce DeWitt (gebore 23 April 1949) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Rock Story (2015) en in die televisiereekse Three's Company (1976), The Love Boat (1977), en The Ropers (1979).
Eva-Theresa Jermiin Anker
Eva-Theresa Jermiin Anker (gebore 7 Mei 1997) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rol in die televisiereeks Absalons hemmelighed (2006).
Blanchard Ryan
Blanchard Ryan (gebore 12 Januarie 1967) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Super Troopers (2001), Open Water (2003), Beerfest (2006), en It's Complicated (2009).
Siprofloksasien
Siprofloksasien is 'n tweede-generasie fluorokinoloon antibiotikum. Die spektrum van aktiwiteit sluit in die meeste stamme van bakteriële patogene verantwoordelik vir respiratoriese, urinêre, maag, en abdominale infeksies, insluitend Gram-negatiewe bakteriese patogene. Siprofloksasien en ander fluorokinolone word van waarde geag omrede hul breë spektrum van aktiwiteit, uitstekende weefselbinnedringing en vir hul beskikbaarheid in beide mondelinge en binneaarse formulerings.
Beskikbare doseervorme
Siprofloksasien (Engels: "Ciprofloxacin") is beskikbaar vir sistemiese toediening as onmiddellike vrystellingtablette, ook verlengde vrystelling tablette, as 'n orale suspensie, en as 'n oplossing vir binneaarse infusie. Dit is ook beskikbaar in oog- en oordruppels.
Aasdier
Aasdiere of aasvreters is het beide 'n vleisetende en 'n herbivoorvoedingsgedrag waarin die dier voed op dooie dier- en plantmateriaal wat in sy habitat voorkom. Die eet van aas van dieselfde spesie word na verwys as kannibalisme. Aasdiere speel 'n belangrike rol in die ekosisteem deur die dooie dier en plantmateriaal te gebruik. Ontbinders en detritivore voltooi hierdie proses, deur die oorblyfsels wat deur aasdiere verlaat word, te gebruik.
Sanddikkop
Die Sanddikkop (Psammogobius knysnaensis) is 'n klein vissie wat endemies aan Suid-Afrika is en word aangetref aan die hele kuslyn. Die vis word tot 7 cm groot. Dit het 'n verlengde bruin lyf met wit en bruin vlekke daarop terwyl dit ligter na onder is. Die bekkenvinne is versmelt om 'n halfmaan te vorm. Die vis kom gewoonlik voor in vlak sandbanke in riviermondings. Die vis staan ook bekend as die Knysna-sanddikkop en in Engels as Knysna sandgoby.
Tropiese botvis
Die Tropiese botvis (Bothus mancus) is 'n vis wat slegs aan die ooskus van Suid-Afrika en Mosambiek voorkom. In Engels staan die vis bekend as Tropical flounder.
Voorkoms
Die vis is groenbruin van kleur met baie blou sirkels en vlekke op. Daar is ook twee swart kolle aan die linkerkant. Dit kan tot 3 cm lank word. Kom voor in sandbanke.
Auschwitz-konsentrasiekamp
Die Auschwitz-konsentrasiekamp was 'n netwerk van konsentrasie- en uitwissingskampe wat tydens die Tweede Wêreldoorlog deur Nazi-Duitsland opgerig en bedryf is. Hierdie kampe is naby die Poolse stad Auschwitz (Pools: Oświęcim) geleë. Dit het bestaan uit Auschwitz I (die basiskamp), Auschwitz II-Birkenau ('n uitwissingskamp), Auschwitz III-Monowitz ('n werkskamp) asook 'n aantal subkampe. Meer as 'n miljoen mense, hoofsaaklik Jode, het in die kampe gesterf.
Ongeveer 1,3 miljoen mense is vanaf Mei 1940 na hierdie kampe gedeporteer. In September 1941 is die eerste prisoniers geëkstermineer. Auschwitz II-Birkenau het een van die belangrikste kampe vir die Nazi's se "Finale Oplossing vir die Joodse Vraagstuk" geword. Van vroeg 1942 tot die einde van 1944 het treine Jode van dwarsoor die Duits-besette Europa na die kamp se gaskamers aangery, waar hulle die plaagdoder Zyklon B toegedien is.
Ten minste 1,1 miljoen gevangenes het in Auschwitz omgekom, ongeveer 90 persent van hulle was Jode. Ongeveer 1 uit 6 Jode wat tydens die Sjoa ("Holocaust") omgekom het het hier gesterf. Van die ander groepe wat na Auschwitz gedeporteer is sluit in: 150 000 Pole, 23 000 Roma en Sinti, 15 000 Sowjet-krygsgevangenes, 400 Jehovah se Getuies, en duisende van ander nasionaliteite. Lewensomstandighede was wreed en baie van die wat nie in die gaskamers gesterf het nie is weens honger, dwangarbeid, aansteeklike siektes, individuele teregstellings en mediese eksperimente oorlede.
Omtrent 700 prisoniers het van die verskillende Auschwitz-kampe probeer ontsnap, waarvan ongeveer 300 suksesvol was. Die wagte het die families van die ontsnaptes gevange geneem. Hulle is aan prisoniers vertoon om te keer dat hulle ook ontsnap.
Hierdie kampe is deur die Schutzstaffel onder die direkte bevel van Heinrich Himmler bedryf. Rudolf Höss was tot die somer van 1943 die bevelvoerder. Na hom het Arthur Liebehenschel en later Richard Baer bevel oor die kampe oorgeneem. Johanna Langefeld, Maria Mandel en Elisabeth Volkenrath was in bevel van die vroulike prisoniers. Na afloop van die Tweede Wêreldoorlog beskryf Höss hierdie kampe in sy outobiografie. Hy ontvang die doodstraf en word voor Auschwitz I se krematorium gehang.
Die naam Auschwitz het later simbolies geword vir al die doodskampe wat die Nazi's voor en tydens die Tweede Wêreldoorlog reg oor Europa bedryf het. Miljoene mense, merendeels Jode, maar ook politieke gevangenis en persone van ander etniese minderheidsgroepe het in hierdie kampe omgekom.
Gladiolus caucasicus
Gladiolus caucasicus is 'n meerjarige plant wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is endemies aan Trans-Kaukasië in Azerbeidjan, Georgië en Armenië.
Debby Ryan
Debby Ryan (gebore 13 Mei 1993) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Rip Tide (2017) en in die televisiereekse Jessie (2011), Sing It! (2016), en Insatiable (2018).
Concerto vir fluit, harp, en orkes (Mozart)
Die Concerto vir fluit, harp, en orkes in C-majeur, K. 299/297c, is 'n konsert wat die 22-jarige Wolfgang Amadeus Mozart in 1778 vir die fluit, harp, en orkes gekomponeer het. Dit bestaan uit drie bewegings: (I) Allegro, (II) Andantino, en (III) Rondeau: Allegro.
Dit is een van slegs twee van sy ware dubbelconcerto's—die ander een is Klavierconcerto nr. 10. Dit is ook sy enigste werk wat vir harp geskryf is, en dit is een van sy werke wat hy onder sy bestes geag het.
Dit is 'n gewilde concerto wat gereeld op opnames verskyn wat aan die harp of fluit gewy is.
Geskiedenis
Mozart het hierdie concerto in April 1778 in opdrag van graaf Adrien-Louis de Bonnières, duc de Guînes (1735–1806), 'n fluitspeler, geskryf tydens 'n vertoef van sewe maande in Parys. Die concerto sou vir die gebruik van die graaf en die se dogter, 'n harpspeler en student van Mozart, wees.
Mozart sou die graaf se dogter eers net komposisielesse aanbied, maar tydens een les het hy begin om 'n eenvoudige minuet te skryf en sy student gevra om dit te voltooi. Sy kon nie, waarna hy haar ontslaan het en haar as "dom" en "lui" beskryf het.
Trine Appel
Trine Appel (gebore 12 November 1972) is 'n Deense aktrise, skryfster, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Bølle Bob - Alle tiders helt (2010) en in die televisiereekse At the Faber (2000), Pagten (2009), en Min nye søster (2016).
Concerto vir fluit, harp, en orkes (Mozart)
Geskiedenis
Na verloop van tyd vra die graaf Mozart om musiek vir hom en sy dogter te skryf. Waarskynlik weens sy eie luiheid het Mozart besluit om nie afsonderlike werke vir vader en dogter te skryf nie.
Verenigde Koninkryk van die Nederlande
Die Verenigde Koninkryk van die Nederlande (1815–1830/1839) (Nederlands: Verenigd Koninkrijk der Nederlanden, Frans: Royaume des Pays-Bas) was deur die Kongres van Wene in 1815 gestig. Die Koninkryk bestaan uit Nederland (die voormalige Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande) in die noorde en België (die vroeër Oostenrykse Nederlande) in die suide. Die Koning Willem I (1772–1843) was ook die Groothertog van Luxemburg en Hertog van Limburg, twee lande in die Duitse Bond.
1830 verklaar België naas die Belgiese Rewolusie sy onafhanklikheid en die Koninkryk van die Nederlande is gestig. Nederland erken die Belgiese onafhanklikheid in die Verdrag van Londen in 1839 aan.
Rosemarie DeWitt
Rosemarie DeWitt (gebore 26 Oktober 1974) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Rachel Getting Married (2008), Your Sister's Sister (2011), Promised Land (2012), en Poltergeist (2015).
Huisrok
'n Huisrok is 'n eenvoudige tipe rok wat informeel in die huis gedra word vir huiswerk of vir 'n vinnige kuier of draailoop. Die term het sy oorsprong in die laat negentiende eeu om huisklere te beskryf wat ontwerp is vir maksimum veelsydigheid en gewoonlik gemaak uit wasbare materiaal. Sulke rokke is 'n noodsaaklike deel van die huisvrou se klerekas in die vroeë twintigste eeu, en kan maklik aangekoop word deur middel van posbestelkatalogusse. Die huisrok bly kontemporêre en dikwels gedraagde klere in sommige dele van die wêreld.
Delvillebos
Delvillebos (in Engels, Delville Wood, in Frans, Bois d'Elville) is 'n klein bos by die dorp Longueval in die Sommevallei in Frankryk. Die Suid-Afrikaanse Oorlogsgedenkteken en die Delvillebos-gedenkmuseum ter herinnering aan Suid-Afrikaners, wat aan twee wêreldoorloë, die oorlog in Korea en die Berlynse Lugbrug deelgeneem het, is in 1986 geopen. Die museum is 'n verkleinde weergawe van die Kasteel die Goeie Hoop in Kaapstad.
Slag van Delvillebos
Tydens die Eerste Wêreldoorlog (1914 – 1918), het 121 offisiere en 3 032 manskappe van die Eerste Suid-Afrikaanse Infanteriebrigade op 14 Julie 1916 in 'n hewige geveg gewikkel geraak as deel van die Slag van die Somme. Ses dae later, op 20 Julie is die brigade te hulp gesnel, maar dit was reeds te laat. Slegs 29 offisiere en 751 manskappe het die Slag van Delvillebos oorleef, en van die bos het net 'n enkele booghoutboom na die slag staande gebly.
Ná die verwoesting van die Delvillebos is boompies vanaf Stellenbosch en Franschhoek weer aangeplant, dieselfde eike van die Kaap wat oorspronklik uit Frankryk kom. Die bome vorm nou die lang eikelaning by die begraafplaas van Suid-Afrikaanse gesneuweldes na die ingang van die monument. Op 11 November 1986 het die Staatspresident van Suid-Afrika, P.W. Botha, in Delvillebos ook 'n gedenkmuseum onthul, waar 'n aantal uitstallings aangebring is om Suid-Afrika se deelname aan die Eerste en Tweede Wêreldoorlog en in Korea uit te beeld. Die beeldhouer Danie de Jager het 'n brons reliëf getiteld “Die sesde dag” uitgebeeld. Die reliëf van 8,2 x 3,2 meter beeld gehawende manskappe op die voorgrond uit met die verwoeste oorblyfsels van Delvillebos in die agtergrond.
Die Delvillebos-gedenkteken, ontwerp deur sir Herbert Baker, staan by die Uniegebou in Pretoria. Hierdie kopie van die oorspronklike by Longueval, Frankryk, is in 1929 onthul deur sir Percy Fitzpatrick. Die voetstuk stut hoë pilare waarop 'n koepel rus met 'n lewensgrootte standbeeld van Kastor en Polydeukes wat mekaar die hand gee oor die rug van 'n strydros. Dit simboliseer die Afrikaanse en Engelse taalgroepe wat sy-aan-sy geveg het te Delvillebos. 'n Tweede kopie staan in Kaapstad, en 'n ererol word in 'n kluis in die voetstuk bewaar.
Helena Carter
Helena Carter (24 Augustus 1923 – 11 Januarie 2000) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Time Out of Mind (1947), River Lady (1948), The Fighting O'Flynn (1949), en Invaders from Mars (1953).
Universiteit Twente
Die Universiteit Twente (UT) is 'n Nederlandse universiteit, wat in Enschede gesetel is. Die UT is in 1961 gestig as die Technische Hogeschool Twente en die fokus het altyd op tegniek geval. Die universiteit is die enige in Nederland wat 'n kampus het (op die landgoed Drienerlo, aan die rand van Enschede). Die UT het ongeveer 9000 studente.
Kampus
Die Universiteit Twente is die enige universiteit in Nederland wat 'n kampus het waarop naas universiteitsgeboue ook studentehuise en sportakkommodasie is. Die kampus is gevestig op die landgoed Drienerlo, wat aan die wes-rand van Enschede, naby Hengelo lê. Die kampus het ook sy eie treinstasie: Enschede Drienerlo.
Reuse-koningvis
Dit is 'n groot vis met 'n skuins voorkop. Die vis is silwergrys aan die bokant en wit onder, soms met swart kolle op. Dit het ook 26 - 38 skerp skildplate op die sye agterlangs. Dit kan tot 1,6 m lank word en weeg dan 55 kg. Dit kom voor in aanlandige riwwe en sanderige strande.
Ronéll Erasmus
Ronéll Erasmus is 'n Afrikaanse sangeres was meestal geestelike liedere sing. In 2008 wen haar album, Amen, Huisgenoot se Tempo-toekenning vir die gewildste gospelalbum.
Nastja Arcel
Nastja Arcel (gebore 3 Oktober 1963) is 'n Deense aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente King's Game (2004) en Journal 64 (2018), en in die televisiereeks Mille (2009).
Malkopby
Die naam malkopby of messelby word algemeen gebruik vir byespesies in die genus Osmia. Malkopbye bou hulle neste in amper enige beskikbare gaatjie, hoofsaaklik in hout, maar selfs leë slakdoppe is al gebruik. Die nes word slegs met een materiaal gebou, en die by gebruik modder om afsonderlike kompartemente in sy nes te bou (vandaar die naam "messelby").
Malkopbye word toenemend deur mense aangehou en geteel, vir die bestuiwing van vrugtebloeisels in die vroeë lente. Hulle word soms as 'n alternatief, maar toenemend as 'n aanvulling, vir heuningbye gebruik.
Anders as heuningbye, is malkopbye nie sosiale bye nie: elke wyfie is vrugbaar en bou haar eie nes en daar is geen werkersbye nie. Hulle produseer ook nie heuning of byewas nie.
Hierdie bye kan gelok word deur vlak gate in 'n blok hout te boor. Omrede dat hulle nie heuning het om te beskerm nie, sal hulle mens slegs steek indien hulle voel hulle lewe is in gevaar (byvoorbeeld wanneer 'n by tussen 'n mens se vingers vasgehou en gedruk word). Hulle is dus gewilde tuininsekte, siende dat hulle plante bestuif en nie 'n bedreiging vir kinders of troeteldiere inhou nie.
Malkopbye is gewoonlik 'n metaalgroen of -blou, alhoewel daar baie spesies is wat swarterig is.
Eileen Ryan
Eileen Ryan (16 Oktober 1927 — 9 Oktober 2022) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Parenthood (1989), Benny & Joon (1993), Eight Legged Freaks (2002), en Feast (2005).
Gereformeerde kerk Walvisbaai
duimnael|links|340px|Die Gereformeerde kerk Walvisbaai.
duimnael|links|160px|Ds. Martiens van der Walt was van 1955 tot '58 Walvisbaai/[[Gereformeerde kerk Usakos|Usakos se eerste Gereformeerde predikant (in kombinasie met Otjiwarongo en Grootfontein.)]]
duimnael|links|300px|Louise Vogel saam met haar kinders, Jolandi en Pieter, tydens die ingebruikneming van die kerk se saal op Walvisbaai, [[14 November 2016. Die saal is na haar man, ds. Landman Vogel, genoem wat in 2013 in die amp oorlede is. Terselfdertyd het die gemeente sy 60-jarige bestaan gevier.]]
duimnael|regs|160px|Ds. Tjaart Kruger, leraar van 1975 tot 1982. Hy is in 2000 oorlede en sy vrou, Hannatjie (née Venter), in 2016. Hul dogter Ceresta Delport is getroud met een van die ouderlinge van ds. Kruger se volgende en laaste gemeente, [[Gereformeerde kerk Pongola|Pongola, en dié egpaar se oudste dogter is getroud met 'n Dopperpredikant, ds. Marco le Roux.]]
duimnael|regs|160px|Ds. Fanus Heystek, leraar van 1969 tot 1974.
duimnael|regs|160px|Dr. Deon Lartz, leraar van 1986 tot 1994.
duimnael|regs|160px|Ds. H.W. Schutte, leraar van 1995 tot 2001.
duimnael|regs|200px|Ds. Cobus-Brahm Robinson, 2014 tot 2017, in kombinasie met [[Gereformeerde kerk Hentiesbaai|Hentiesbaai.]]
duimnael|regs|200px|Dr. [[Heinrich Zwemstra spreek die seën uit oor sy nuwe gemeente op die dag van sy bevestiging, 3 Desember 2017.]]
Die Gereformeerde kerk Walvisbaai is ’n Gereformeerde gemeente op die Namibiese dorp Walvisbaai, maar dit sluit ook die nabygeleë Swakopmund in. Die Gereformeerde kerk Hentiesbaai het in 2006 van Walvisbaai afgestig, maar Walvisbaai se leraar is ook vir Hentiesbaai verantwoordelik. Walvisbaai se sieletal was in 2015 267, min of meer gelykop verdeel tussen Walvisbaai en Swakopmund. Eredienste word elke Sondag op albei dorpe gehou.
Walvisbaai was eers ’n wyk van die Gereformeerde kerk Usakos, wat in 1953 afgestig het, waarskynlik van Windhoek. Tot 1955 is dienste op Walvisbaai in die Vrymesselaarslosie gehou en daarna in die Hofsaal, in lidmate se huis en in die Hoogenhout-skoolsaal. Die wyk het twee erwe van die munisipaliteit verkry teen £1 stuks. ’n Boufonds is gestig uit kerkgeld wat van die kerkraad van Usakos afkomstig was. Op 27 Oktober 1956 het Walvisbaai, saam met Swakopmund en Hentiesbaai, as selfstandige gemeente afgestig, met die gevolg dat so min lidmate in die gemeente Usakos oorgebly het, dit moes vier jaar later ontbind.
In 1960 het die jong gemeente Jac H. van Zanten as argitek aangestel en J. Eisenberg as bouaannemer. In 1961 is ’n derde van die kerkgebou voltooi. Ses banke en ’n Nagmaaltafel is gemaak en 40 stoele is aangekoop. Ná geldinsameling en ’n skenking van ene ds. Bos van Nederland, is die gebou in 1970 volgens die oorspronklike plan van die argitek voltooi. Ds. Bos het ook die kanselkleed geskenk.
Die predikant van Walvisbaai was vroeër, benewens die hoofdorp en Swakopmund, ook vir lidmate van die Gereformeerde kerk Hentiesbaai verantwoordelik, maar die gemeente word sedert omstreeks 2017 deur 'n emeritus predikant bedien.
Op 8 November 2009 het die sowat honderd Gereformeerdes op Swakopmund ’n unieke kerkgebou in gebruik geneem. Die Sola Gratia-kerk is bo-op ’n plat vleuel van die plaaslike NG kerk gebou nadat die Gereformeerdes vantevore hul eredienste ná die NG lidmate se verrigtinge in dieselfde kerk moes hou.
Ds. Schutte se dienstyd
Prop. Hendrik Willem (Hennie) Schutte is op 15 Januarie 1995 in sy eerste gemeente, GK Walvisbaai, bevestig nadat hy in 1994 afgestudeer het. Hy is kort voor sy vertrek na Namibië met sy jeugliefde, Sandra Koorsen van Bloemfontein, getroud. Die bediening in die GK Walvisbaai is nogal uniek in soverre daar elke Sondagoggend 2 eredienste plaasvind in die 2 bedieningsareas Walvisbaai en Swakopmund. Dit vind plaas om 09:00 in Walvisbaai en om 11:00 in Swakopmund.
Renault Trafic
250px|duimnael|Renault Trafic Die Renault Trafic Fourgon is 'n afleweringswa van die Franse motorvervaardiger Renault. Daar bestaan weergawes met 4x4 aandrywing, 'n bak agteraan, 'n verhoogde dak en 'n verlengde onderstel.
Gereformeerde kerk Walvisbaai
Ds. Schutte se dienstyd
Dit bring mee dat die predikant ná die erediens in Walvisbaai die 40 km na Swakopmund moet aandurf op die besige B1-roete. Hierdie pad staan ook beken as die “pad van die dood” weens die menigte motorongelukke wat daarop plaasvind.
Op Sondag 21 Mei 1995 het die erediens op Walvisbaai goed afgeloop en het die gemeentelede na die erediens soos gewoonlik ‘n koppie koffie saam met die predikantspaar geniet voordat hulle na Swakopmund vertrek vir die diens daar.
Renault Trafic
Die eerste modelle van die Trafic is in die jare 1980 verkoop. Die voorkoms van die afleweringswa is verskeie kere opgekikker en die enjins is aansienlik verbeter t.o.v. vermoë en brandstofverbruik. Sedert 1997 verkoop Renault die model ook onder die name Opel Arena en Vauxhall Arena (in die Verenigde Koninkryk).
Gereformeerde kerk Walvisbaai
Ds. Schutte se dienstyd
Die gemeentekamp het pas 2 naweke gelede plaasgevind en almal was nog vol opgewondenheid oor die heerlike kamp en hoe mooi die nuwe predikantspaar by die gemeente kom inpas het en sommer vroeg-vroeg diep in die lidmate se harte kom inkruip het.
Renault Trafic
Die huidige model is 'n gesamentlike projek van Renault en General Motors. Die Renault Trafic is daarom ook beskikbaar as 'n Opel Vivaro of 'n Vauxhall Vivaro. Omdat Nissan sedert einde 1999 'n dogtermaatskappy van Renault-Nissan is, is die model ook beskikbaar as die Nissan Primastar.
Die Renault Trafic word deur GMM Luton Vehicles gebou, te Luton in die Verenigde Koninkryk. Deur 'n ooreenkoms met Nissan word die Japannese model in Barcelona, Spanje gebou. Die H2-variante word ook in Spanje gebou, vir alle handelsmerke.
Gereformeerde kerk Walvisbaai
Ds. Schutte se dienstyd
Op Sondag 21 Mei 1995 so rondom 10:25 vertrek hulle na Swakopmund en kwalik 3 km buite Walvisbaai by ‘n area bekend as “die lang draai” kom ‘n voertuig van voor en tref die motor van die Schuttes op die kant waar Sandra sit. Albei die insittendes van die ander motor is op slag dood, maar so ook Sandra.
Ds Hennie is in ‘n kritieke toestand in die plaaslike hospitaal opgeneem en word dan oorgeplaas na intensiewe sorg in Bloemfontein, waar albei sy ouers en sy skoonouers woon en waar hy etlike maande lank bly met die stadige herstel van sy beserings.
Sandra word op 29 Mei 1995 vanuit haar ouers se gemeente, die NG Kerk Berg en Dal, deur ds. Hubrecht van Dalsen ter ruste gelê.
Nadat hy in so ‘n mate herstel het dat hy sy bedieningswerk kon voortsit, keer ds. Hennie laat in 1995 terug na Walvisbaai en bedien die gemeente met baie seën en toewyding tot in 2001, toe hy ‘n beroep na GK Pretoria-Wes aanvaar.
In 2007 aanvaar hy ‘n beroep na GK De Aar/Strydenburg/Oranjerivier waar hy tot in 2010 arbei. Daarna bedien hy GK Noord-Oosrand van 2010 tot 2012 en sedert 2012 is hy by GK Wesrand.
Nissan 300ZX
Die Nissan 300ZX is 'n sportmotor wat bemark was in nie-Japannese markte, identies aan die plaaslike Japannese "Z31" en "Z32" geslagte van die Nissan Z wat vanaf 1983 tot 2000 vervaardig is. Soos met al die ander geslagte van hierdie platform is die motors as die Fairlady Z bemark op die Japannese plaaslike mark.
Op die Japannese mark is dit uitsluitlik deur "Nissan Bluebird Stores" verkoop vanaf 1983 tot die middel 2000 en in die Verenigde State van Amerika van 1984 tot die middel van 1996. Die 300ZX naam volg die numeriese konvensie wat met die Nissan S30 begin is, soos voorgestel deur Yutaka Katayama. Die "X" aanwysing se debuut was met die vorige generasie Z motor, die 280ZX, wat luukse en geriefgeoriënteerde funksies aangedui het. Die Z31 model van 1983-89 was die gewilder model, daar is 100 000 meer eenhede as die latere Z32 verkoop. Die Z31 het voortgegaan in die ou S30 markposisionering as 'n middelprysklas-sportmotor, maar die teikenmark van die Z32-geslag het elke modeljaar verander a.g.v. 'n gedurige hoër prysetiket.
Car and Driver plaas die Z32 op sy tien beste lys vir 7 opeenvolgende jare, dus elke modeljaar van sy beskikbaarheid in die Verenigde State. Motor Trend ken die motor die eer toe as "1990-ingevoerde Motor van die Jaar".
Die Nissan 350Z, amptelik die Z33 generasie Z-motor, het die 300ZX in 2003 opgevolg.
Kryt-Paleogeen-uitwissing
Daar word algemeen geglo die K-Pg-uitwissing is veroorsaak deur ’n groot komeet of asteroïde wat die Aarde getref het en ’n katastrofale uitwerking op die omgewing gehad het, insluitende ’n lang impakwinter (weens stof en as wat die Son se strale afkeer), wat dit vir plante onmoontlik gemaak het om fotosintese uit te voer. Dié teorie is ondersteun deur die ontdekking van die 18 km wye Chicxulub-krater in die laat 1970's in die Golf van Meksiko, wat onteenseglik bewys het dat die K-Pg-grens afval van ’n asteroïde-impak verteenwoordig. Die feit dat die uitwissing op dieselfde tyd plaasgevind het as die impak, is ook ’n bewys dat die uitwissing deur die asteroïde veroorsaak is.
Daar is egter wetenskaplikes wat glo die uitwissing is veroorsaak of vererger deur ander faktore soos vulkaniese uitbarstings, klimaatsveranderings en/of ’n verandering in seevlakke.
’n Groot verskeidenheid spesies het in die K-Pg-uitwissing omgekom. Die bekendste slagoffers was die nievlieënde dinosourusse. Ander organismes is egter ook erg geraak, soos soogdiere, voëls, pterosourusse, akkedisse, insekte, en plante. In die oseane is groot seereptiele, visse, haaie, weekdiere en baie soorte plankton swaar getref. Daar word geraam dat tot 75% van die spesies op Aarde kon verdwyn het.
Patrone van uitwissing
Die K-Pg-uitwissing was ’n wêreldwye gebeurtenis. Dit het al die kontinente oënskynlik terselfdertyd getref. Dinosourusse het byvoorbeeld voorgekom van Noord-Amerika tot Europa, Asië, Afrika, Suid-Amerika en Antarktika, maar word sedert die Kainosoïkum nêrens ter wêreld aangetref nie. Net so het stuifmeelfossiele getoon plante in verafgeleë streke soos Nieu-Meksiko, Alaska, China en Nieu-Seeland is geraak. Die uitwissing het ook beide die see en land gelyktydig getref.
Beter monsters het egter gewys dat groepe wat voorheen vermoedelik geleidelik uitgesterf het, soos dinosourusse, eintlik skielik naby die K-Pg-grens verdwyn het. Wanneer erosie fossiele uit ouer deposito's ontbloot en hulle dan vasgevang word in jonger deposito's, kan dit ook lyk of die uitwissing geleidelik gebeur het. So is dinosourus-fossiele in Montana gevind langs fossiele van soogdiere; dit laat dit voorkom of dinosourusse nog voorgekom het terwyl soogdiere versprei het. Sulke fossiele is egter maklik herkenbaar omdat hulle skaars en dikwels beskadig is. Dié patrone is baie belangrik om die redes vir uitwissings te verstaan.
Die uitwissing was ook baie selektief. Sommige groepe is feitlik nie geraak nie, ander is grootliks verwoes en nog ander is heeltemal uitgewis. Baie spesies alligators, skilpaaie en salamanders het byvoorbeeld oorleef. Soogdiere, voëls en akkedisse is erg geraak. Nievlieënde dinosourusse en die pterosourusse is heeltemal uitgewis.
Spesies wat van fotosintese afhanklik is, het agteruitgegaan of uitgesterf weens stof en as wat die sonlig geblokkeer het. Dit het ’n groot herskommeling teweeggebring in die dominante plantgroepe. Organismes wat fotosinteer, het net soos vandag in die laat-Kryt die basis van die voedselketting gevorm. Plantetende diere het uitgesterf toe die plante waarvan hulle afhanklik was, skaars geraak het. Dit het weer tot gevolg gehad dat roofdiere soos Tyrannosaurus rex ook uitgesterf het.
Mikrobiota
Die K-Pg-grens verteenwoordig een van die mees drastiese skommelings in die fossielrekord vir verskeie kalkagtige nanoplankton, wat die deposito's gevorm het wat aan die Kryt-periode sy naam gee. Dit kan duidelik op spesievlak gesien word. Die K-Pg-grensrekord van sweepdiertjies word nie ewe goed verstaan nie, hoofsaaklik omdat net mikrobiese siste ’n fossielrekord het en nie alle sweepdiertjie-spesies sistvormende stadiums het nie; daarom word hul diversiteit waarskynlik onderskat. Onlangse studies het getoon daar was nie groot veranderings onder sweepdiertjies naby die grens nie.
Straaldiertjies het ’n geologiese rekord gelaat sedert die tyd van die Ordovisium, en hul minerale fossiele kom oor die K-Pg-grens voor. Daar is geen bewyse van ’n massauitwissing nie, maar wel van hoë produktiwiteit tydens die vroeë Paleoseen danksy koeler temperature. Sowat 46% van kristalwier-spesies het die oorgang na die Paleoseen oorleef.