cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ranomi Kromowidjojo
Sy het één goudmedalje tydens die Olimpiese Somerspele 2008 en twee tydens die Olimpiese Somerspele 2012 verower.
Michael Fairman
Michael Fairman (gebore 25 Februarie 1934) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Forces of Nature (1999), Thirteen Days (2000), Mulholland Dr. (2001), en Dead Silence (2007).
Florence Rice
Florence Rice (14 Februarie 1907 – 23 Februarie 1974) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Fast Company (1938), At the Circus (1939), Borrowed Hero (1941), en Stand By All Networks (1942).
Nemesia anfracta
Nemesia anfracta is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Hope Clarke
Hope Clarke (gebore 23 Maart 1941) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Angel Heart (1987) en Basquiat (1996), en in die televisiereekse What's Happening!! (1976) en Hart to Hart (1979).
Eurypon cactoides
Eurypon cactoides is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Eurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1932 deur Burton & Rao.
Unión de Rugby de Buenos Aires
Die Unión de Rugby de Buenos Aires (Afr: Buenos Aires Rugbyunie), gewoonlik verwys na as URBA, is die Argentynse beheerliggaam wat rugbyunie in the Buenos Aires-streek organiseer en beheer (insluitende die hoofdistrik, Buenos Aires, en een span vanuit Rosario, Santa Fé). Die oorblywende rugbyklubs uit die provinsie word versprei tussen vier verdere unies: Unión de Rugby del Oeste de Buenos Aires in die weste, Unión de Rugby del Centro de la Provincia de Buenos Aires in die sentrum, Unión de Rugby de Mar del Plata in die ooste en Unión de Rugby del Sur in die suide.
Die unie beheer ook sy verteenwoordigende span, wat die meeste titels van die ontbinde Campeonato Argentino gewen het, met 37 titels.
Geskiedenis
Die "River Plate Rugby Union" (RPRU) is in 1899 in Buenos Aires gestig deur vier klubs, Buenos Aires Football Club, Belgrano Athletic Club, Lomas Athletic Club (Lomas AC) en Club Atlético del Rosario Die liggaam het daardie selfde jaar die eerste Buenos Aires interklubkompetisie gereël, met Lomas AC as die eerste Argentynse kampioen. In 1951 is die naam na "Unión Argentina de Rugby" verander, na 'n versoek deur die Argentynse Olimpiese komitee. Dit het terselfdertyd voortgegaan as 'n plaaslike federasie van Buenos Aires-klubs, en ook as nasionale federasie, wat erken is deur Wêreldrugby.
As gevolg van 'n herstrukturering van Argentynse rugby in 1995 is die "Unión de Rugby de Buenos Aires" geskep, met die doel om kompetisies te organiseer in die stadsdistrik en naaste dorpe soos San Isidro en La Plata, terwyl die oorblywende deel van die Buenos Aires-provinsie (insluitend digbevolkte stede soos Mar del Plata of Tandil) onder ander provinsiale unies gebly het. Daarom is die River Plate Rugby Union-kampioenskap herdoop na "Torneo de la URBA", wat voortgegaan het in dieselfde formaat, terwyl die UAR slegs nasionale spanne oorgeneem het.
Kompetisies
Met ingang 2021 word verskeie kompetisies deur URBA gereël. Die eerste divisie is die Torneo de la URBA (Top 13), wat beding word deur 12 klubs van die Buenos Aires-streek. Dit is ook die oudste rugbykompetisie in Argentinië, met sy eerste kompetisie wat in 1899 plaasgevind het.
Die URBA-ligastelsel word voltooi met Primera A (anders as wat sy naam aandui, is dit die tweede afdeling), Primera B (derde), Primera C (vierde), Segunda (vyfde), Tercera (sesde) en Desarrollo (sewe, die laagste vlak ).
Primera A tot Segunda het 14 spanne wat in elke afdeling meeding, terwyl daar onderskeidelik 12 spanne in Tercera, en 11 spanne in Desarrollo, meeding.
Rugbyunie span
Die Buenos Aires-gebaseerde span, bekend as Las Águilas (Die Arende)– is die mees suksesvolle provinsiale span in Argentinië, met 37 Campeonato Argentino titels.
Internasionale vriendskaplike wedstryde
Die URBA-span het ook verskeie internasionale vriendskaplike wedstryde gespeel teen nasionale spanne op toer deur Argentinië, met verskeie oorwinnings. Hieronder volg 'n lys van dié wedstryde:
Lampranthus hoerleinianus
Lampranthus hoerleinianus is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is inheems aan Namibië en die Noord-Kaap.
Nemesia anisocarpa
Nemesia anisocarpa is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Lampranthus debilis
Lampranthus debilis is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en vorm deel van die fynbos, strandveld en renosterveld. Dit kom voor vanaf die Kaapse Vlakte tot by Bredasdorp. Daar was vyftien subpopulasie bekend maar vyf het verlore gegaan weens ontwikkeling op die Kaapse Vlakte. Die oorblywende tien subpopulasies word bedreig deur indringerplante en gewasverbouing in die Bredasdorp omgewing.
Nemesia arenifera
Nemesia arenifera is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Leila Negra
Leila Negra (gebore 20 Maart 1930) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Toxi (1952), Tanzende Sterne (1952), Die süßesten Früchte (1954), en Der schweigende Engel (1954).
Mintaka
Mintaka, ook bekend as Delta Orionis en 34 Orionis, is ’n veelvoudige ster sowat 1 200 ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Jagter (Orion). Saam met Alnitak en Alnilam vorm dit die Jagter se Belt. Wanneer die Jagter naby die meridiaan is, ’n lyn wat van hemelpool tot hemelpool strek, is Mintaka die heel regterkantse ster van die Belt vir ’n waarnemer in die Noordelike Halfrond wat suid kyk.
Naam
Delta Orionis is die ster se Bayer-naam en 34 Orionis sy Flamsteed-naam. Die naam Mintaka self is afgelei van die Arabiese term vir "belt": منطقة of manṭaqa. In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie ’n werksessie gereël om stername te standaardiseer en katalogiseer. Daar is op die naam Mintaka vir dié ster besluit.
Waarmeningsgeskiedenis
Mintaka is een van die kantsterre van die Jagter se Belt. Dit is maklik met die blote oog sigbaar, want dit is een van die helderste sterre aan die naghemel. Dit is sedert die antieke tyd bekend.
Metings van die radiale snelheid wat in 1900 in Parys deur Henri-Alexandre Deslandres geneem is, het gedui op ’n wisseling in snelheid en dus daarop dat Mintaka ’n spektroskopiese dubbelster is.
Stelsel
Mintaka is ’n veelvoudige ster. Dit bestaan uit ’n ster met ’n skynbare magnitude van 7 wat sowat 52 boogsekondes van die hoofkomponent geleë is, en ’n selfs dowwer ster tussenin. Die hoofkomponent is self ’n driedubbele ster: ’n helder reus met ’n sterreklassifikasie van O9,5, ’n hoofreeksster van Klas B en ’n Klas B-subreus sowat 0,26" weg. Wanneer die sterre voor mekaar verbybeweeg, kan die stelsel se skynbare magnitude met tot 2,35 daal.
Die ster wat ’n magnitude van 7 het, HD 36485, is ’n ongewone Klas B-hoofreeksster en self ’n spektroskopiese dubbelster met ’n dowwe Klas A-metgesel en ’n wentelperiode van 30 dae.
Die dofste ster, met ’n magnitude van 14, is vermoedelik op dieselfde afstand, maar dit is onduidelik of dit fisiek deur die hoofkomponent aangetrek word, en min is daaroor bekend.
Mintaka word omring deur ’n sterreswerm van dowwe sterre, moontlik deel van die swerm om σ Ori.
Arend van der Veen
Arend Johannes van der Veen (14 Januarie 1809 - 23 Februarie 1882 ) was 'n Nederlandsgebore messelaar en voorman van die messelaars met die bou van Kerkplein, Pretoria. 'n Koerantartikel van die 1850s beweer dat hy met die skip "Estafette" in Suid-Afrika aangekom het. . Sy seun, Willem van der Veen, was een van die eerste inwoners in Strubenstraat. Arend was die buite-egtelike seun van Berendina van der Veen. Arend was ook een van die Van der Veen- stamvaders in Suid-Afrika.
Gereformeerde kerk Vryburg
duimnael|links|240px|Die nuwe Gereformeerde kerk Vryburg is op [[20 Januarie 1963 in gebruik geneem toe ds. H.G. Kruger die hoeksteen onthul het. Die bouaannemers was Venter & Du Plessis.]]
duimnael|links|270px|Die tweede kerkgebou van die gemeente is ontwerp deur [[Wynand Louw en in gebruik geneem op 20 Februarie 1926. Dis omstreeks 1960 gesloop.]]
duimnael|regs|170px|Dr. [[Dems van der Merwe|D.C.S. van der Merwe, leraar (in kombinasie) van 1944 tot 1950, sy tweede werkkring.]]
duimnael|regs|170px|Ds. H.G. Kruger, leraar van 1960 tot 1967.
Stigting
Op die Algemene Vergadering van die Oranje-Vrystaat in 1886 is ’n kommissie benoem met die oog op die stigting van ’n gemeente in die Republiek van Stellaland. Nog in Mei daardie jaar is die gemeente Stellaland op die plaas Goudplaas oos van Amalia afgestig. Aan die begin is eredienste gehou op die plase Goudplaas, Brussels en Grasplaas.
In 1887 is besluit om ’n gebou of ’n tentkerk op te rig. Erwe sou gevra word by verskillende regerings om ’n kerkgebou op te rus op Vryburg of Massoustad. In September 1888 het die Transvaalse regering vier erwe op die dorp Mamoesa (Schweizer-Reneke) aan die gemeente Stellaland geskenk en in Junie 1889 het die goewerneur van Brits-Betsjoeanaland twee erwe op Vryburg aan die gemeente gegee. Nadat die gemeente ’n jaar lank gewik en geweeg het, is besluit om die kerk op te bou. Dit sou van sink opgerig word en 24 by 50 voet groot wees. Die mure moes 12 voet hoog wees, met ’n middelmuur, ’n deur voor en agter, vyf vensters en ’n spitsdak met gewels voor en agter.
In Junie 1891 is die gemeente se naam na die Gereformeerde kerk Vryburg verander en ’n jaar later is die gebou in gebruik geneem. In Mei 1899 is die sinkmure deur steen vervang, maar tydens die daaropvolgende Tweede Vryheidsoorlog is hierdie gebou sodanig beskadig dat die kerk opnuut gebou moes word.
Geboue
In 1905 is besluit om ’n steengebou op te rig, maar teen 1922 was die gebou so verswak dat oorweeg is om dit af te breek en ’n klipgebou op te rig. Die diens van ’n bekwame klipdresseerder moes verkry word. Wynand Louw, wat veral bekend is vir sy NG kerke, is as argitek aangestel. Eredienste is voorlopig in die Kongregasionalistiese kerk gehou. Die nuwe kerk is op 20 Februarie 1926 in gebruik geneem. In November 1948 het ’n brand in die gebou ontstaan en die orrel in puin gelê. Teen Maart 1960 het die gemeente besluit om ’n nuwe kerk op te rig. Die boukommissie het na kerke in Rustenburg, Pretoria, Johannesburg en Potchefstroom gaan kyk.
Frances Rich
Frances Rich (8 Januarie 1910 – 14 Oktober 2007) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Thirteenth Guest (1932), Officer Thirteen (1932), Zoo in Budapest (1933), en Pilgrimage (1933).
Eurypon calypsoi
Eurypon calypsoi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Eurypon cinctum
Eurypon cinctum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Eurypon calypsoi
Die spons behoort tot die genus Eurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1958 deur Lévi.
Eurypon cinctum
Die spons behoort tot die genus Eurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1960 deur Sarà.
Juanin Clay
Juanin Clay (26 November 1949 – 12 Maart 1995) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Legend of the Lone Ranger (1981) en WarGames (1983), en in die televisiereeks The Edge of Night (1956).
Donald Faison
Donald Faison (gebore 22 Junie 1974) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Clueless (1995), Remember the Titans (2000), en Skyline (2010), en in die televisiereeks Scrubs (2001).
Carola Neher
Carola Neher (2 November 1900 – 26 Junie 1942) was 'n Duitse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Tenderness (1930) en The 3 Penny Opera (1931).
Nemesia azurea
Nemesia azurea is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Seepsteenspeldekussing
Die seepsteenspeldekussing (Leucospermum gerrardii) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Leucospermum behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant kom voor in Eswatini en Mpumalanga; by Barberton en Carolina. Dit is een van die min speldekussingspesies wat nie in die Wes-Kaap voorkom nie. Die struik word 0,4 m hoog en dra blomme van September tot November.
In Engels staan dit as die Soapstone pincushion bekend.
George Lucas
George Walton Lucas jr. (geb. 14 Mei 1944) is ’n Amerikaanse rolprentregisseur, draaiboekskrywer, vervaardiger en entrepreneur. Hy het Lucasfilm gestig en was voorsitter van die maatskappy voordat hy dit op 30 Oktober 2012 aan die Walt Disney Company verkoop het. Hy is die bekendste as skepper van die Star Wars- en die Indiana Jones-reeks. Lucas is een van die Amerikaanse rolprentbedryf se finansieel suksesvolste rolprentvervaardigers en is vir vier Oscars benoem.
Was
Onder wasse word 'n groot versameling vetterige vastestowwe verstaan, wat gewoonlik uit 'n mengsel van lipiede en/of alkane met 'n taamlik hoë molêre massa bestaan.
Abigail Clayton
Abigail Clayton is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Health Spa (1978), SexWorld (1978), Cave Women (1979), en Maniac (1980).
Was
Wasse het gewoonlik die volgende eienskappe:
Van die wasse is uit die natuur bekend soos byewas.
Lampranthus glaucus
Lampranthus glaucus is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap en vorm deel van die fynbos. Dit kom voor vanaf die Kaapse Vlakte tot by Nieuwoudtville en het 'n voorkomsgebied van 20 000 km². Daar was elf subpopulasies bekend maar vier het verlore gegaan onder andere weens ontwikkeling op die Kaapse Vlakte en gewasverbouing elders. Indringerplante is nou 'n bedreiging en gewasverbouing is steeds 'n bedreiging.
Die plant is ook bekend gestel in Tasmanië, Suid-Australië en Wes-Australië.
Frankie Faison
Frankie Faison (gebore 10 Junie 1949) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Coming to America (1988), Thirteen Conversations About One Thing (2001), White Chicks (2004), en Adam (2009).
Claudia Neidig
Claudia Neidig (gebore 17 Desember 1960) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente National Lampoon's European Vacation (1985), Der Trip (1996), The Year of the First Kiss (2002), en Love Me (2017).
Nemesia bodkinii
Nemesia bodkinii is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Nemesia bicornis
Nemesia bicornis is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Philadelphia Orkes
Die Philadelphia Orkes is 'n Amerikaanse simfonieorkes, gebaseer in Philadelphia, Pennsilvanië.
Dit is een van die "Groot Vyf" Amerikaanse orkeste. Die orkes is gebaseer in die Kimmel Centre for the Performing Arts, waar dit sy inskrywingskonserte, wat jaarliks meer as 130 behels, in Verizon Hall uitvoer.
Vanaf die stigting tot 2001 het die Philadelphia Orkes konserte aangebied by die Academy of Music. Die orkes gaan voort om die Akademie te besit, en keer een week per jaar daarheen terug vir die Akademie vir Musiek se jaarlikse galakonsert en konserte vir skoolkinders. Die somerhuis van die Philadelphia Orkes is die Mann Center for the Performing Arts. Dit het ook somerkoshuise in die Saratoga Performing Arts Centre, en sedert Julie 2007 in die Bravo! Vail Valley-fees in Vail, Colorado. Die orkes voer ook 'n jaarlikse reeks konserte in Carnegie Hall uit. Van die vroegste dae af was die orkes aktief in die opnamestudio en het 'n groot aantal opnames gemaak, hoofsaaklik vir RCA Victor en Columbia Records.
Grysblaarluisieboom
Die grysblaarluisieboom (Leucospermum grandiflorum) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Leucospermum behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap, waar dit voorkom vanaf Paardeberg tot by die Paarl. Die struik word 2,5 m hoog en dra blomme van Julie tot Desember.
In Engels staan dit as die Grey-leaf fountain pincushion bekend.
June Clayworth
June Clayworth (9 Junie 1912 – 1 Januarie 1993) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Good Fairy (1935), Live, Love and Learn (1937), Criminal Court (1946), en Beat the Band (1947).
Nemesia brevicalcarata
Nemesia brevicalcarata is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Olamide Faison
Olamide Faison (gebore 21 Julie 1983) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Seven Songs for Malcolm X (1993) en Naomi and Ely's No Kiss List (2015), en in die televisiereeks Sesame Street (1969).
Loni Nest
Loni Nest (4 Augustus 1915 – 2 Oktober 1990) was 'n Duitse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Ein Erpressertrick (1921), Die Perle des Orients (1921), Schwarze Erde (1923), en Die Heilige und ihr Narr (1928).
Hollywood Roosevelt Hotel
Die Hollywood Roosevelt Hotel is 'n historiese hotel geleë in Hollywood, Los Angeles, Kalifornië. Dit is in 1926 gebou en het op 15 Mei dieselfde jaar geopen. Die hotel is vernoem na president Theodore Roosevelt en was die eerste hotel in Hollywood. Dit was een van die eerste hotelle in die Verenigde State wat lugversorging gehad het. Die hotel het deur sy geskiedenis baie bekende gaste gehuisves, insluitend Clark Gable, Carole Lombard en Marilyn Monroe. Vele bekende geleenthede is hier gehou, insluitend die eerste Oscar-toekenningseremonie in 1929. Die hotel het in 2005 'n groot opknapping ondergaan en funksioneer steeds as 'n luukse hotel.
Irene Rich
Irene Rich (13 Oktober 1891 – 22 April 1988) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente A Lost Lady (1924), Everybody's Hobby (1939), Angel and the Badman (1947), en Fort Apache (1948).
Hollywood Roosevelt Hotel
Spooklegendes
Daar word gesê dat die hotel deur verskeie geeste gespook word. Een van die bekendstes is dié van Montgomery Clift, 'n akteur wat in kamer 928 gebly het terwyl hy die fliek "From Here to Eternity" verfilm het. Gaste het berig dat hulle sy spookagtige figuur in die spieël sien en 'n teenwoordigheid in die kamer voel. Nog 'n spook wat na bewering die hotel spook, is dié van Marilyn Monroe, wat vroeg in haar loopbaan twee jaar in die hotel gewoon het. Gaste en personeel het berig dat hulle haar spookagtige figuur in die gang en in die spieël van die hotel se skoonheidsalon gesien het. Die spook van Conrad Hilton, die hotel se stigter, is glo ook in die hotel opgemerk, asook 'n spookkind en 'n spookhond.
Huidige status
Die Hollywood Roosevelt Hotel is steeds oop en funksioneer as 'n luukse hotel. Dit is steeds 'n gewilde bestemming vir toeriste en bekendes wat Los Angeles besoek. Dit bied gaste 'n verskeidenheid kameropsies, van standaardgastekamers tot suites en bungalows. Die hotel hou ook steeds geleenthede en partytjies, en is 'n gewilde plek vir film- en televisieopnames. In die algemeen bly die Hollywood Roosevelt Hotel 'n noemenswaardige landmerk in Hollywood.
Lephalalarivier
Die Lephalalarivier (ook die Palalarivier genoem) is 'n rivier in die noordweste van Suid-Afrika wat aansluit by die Limpoporivier. Dit is 'n belangrike waterweg in die Waterbergarea van die Limpopoprovinsie. Die rivier dreineer meeste van die Lapalalawildernis en 'n aansienlike bykomende gedeelte wat 'n belangrike habitat vorm vir inheemse wildlewe. Die oorwegend droë bladwisselende bosgemeenskap van die hoogland bo die waterskeiding is die tuiste van baie groot Afrikasoogdiere insluitend blouwildebeeste, koedoes, kameelperde, witrenosters en talle ander wildsbokke.
Vivian Rich
Vivian Rich (26 Mei 1893 – 17 November 1957) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Price of Silence (1917), A World of Folly (1920), en Would You Forgive? (1920).
Nemesia caerulea
Nemesia caerulea is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Lampranthus spectabilis
Lampranthus debilis is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap.
Ystertydperk
Die Ystertydperk is die laaste van die drie tydperke waarin die vroeë geskiedenis van die mens ingedeel is. Dit volg op die Steen- en Bronstydperk en word gekenmerk deur die bewerking van yster en die maak van ystergereedskap. Die begrip is veral van toepassing op Europa, die Antieke Nabye Ooste en ander dele van die Ou Wêreld.
Daar is nie ’n wêreldwye begintyd van die tydperk nie, aangesien mense in verskillende streke op verskillende tye begin het om ystergereedskap te maak. In Griekeland, die Levant en Indië het die Ystertydperk omstreeks 1200 v.C. begin en in Wes-Europa omstreeks 800 v.C.
Van die voorwerpe wat in dié periode van yster gemaak is, sluit wapentuie en gereedskap in omdat die metaal sterker en makliker bewerkbaar was as brons. Brons, wat onbelangriker was, is gebruik vir die maak van versierings en perdetuie.
Die duur van die Ystertydperk wissel ook van streek tot streek. Dit is geskoei op argeologiese konvensie; die blote teenwoordigheid van yster is nie genoeg om op ’n kultuur uit die Ystertydperk te dui nie. Die "Ystertydperk" begin op ’n spesifieke plek wanneer die vervaardiging van yster of staal daar ’n punt bereik het waar ystergereedskap oor die algemeen van ’n beter gehalte was as dié van brons. So kom farao Toetankamen se dolk van meteorietyster uit die Bronstydperk. In die Antieke Nabye Ooste het hierdie hierdie oorgang plaasgevind kort ná die sogenaamde Bronstydperk-verval, in die 12de eeu v.C. Die tegnologie het gou deur die Mediterreense gebied en na Suid-Asië versprei. Dit het stadiger na Sentraal-Asië, Oos-Europa en Sentraal-Europa versprei, en eers teen omstreeks 500 v.C. na Noord-Europa.
Daar word algemeen aanvaar die Ystertydperk het geëindig met die begin van die historiografiese rekord. Dit geld egter nie oral nie; in die Antieke Nabye Ooste word die afsnytyd beskou as die stigting van die Achaemenidiese Ryk omstreeks 550 v.C., en in Sentraal- en Wes-Europa die Romeinse verowerings van die 1ste eeu v.C. Die begin van die Wikingtydperk, omstreeks 800 n.C., word beskou as die einde van die Germaanse Ystertydperk van Skandinawië.
In Suid-Asië (die Indiese subkontinent) word die begin van die Ystertydperk beskou as by die ysterbewerkende "Geverfde Gryskeramiek"-kultuur in die 18de eeu v.C. en die einde as met die bewind van Ashoka die Grote (3de eeu v.C.). Die gebruik van die term "Ystertydperk" in die argeologie van Suid-, Oos- en Suidoos-Asië is meer onlangs en minder algemeen as vir Wes-Eurasië; ten minste in China het die voorgeskiedenis geëindig voordat ysterbewerking begin het, en die term word dus nie algemeen gebruik nie. Die Sahel (Soedanstreek) en Afrika suid van die Sahara val buite die drietydperkstelsel omdat daar geen Bronstydperk was nie, maar die term "Ystertydperk" word soms gebruik in verwysings na vroeë kulture wat yster bewerk het, soos die Nok-kultuur van Nigerië.
Geskiedenis van die begrip
Die drietydperkstelsel is in die eerste helfte van die 19de eeu begin gebruik, in besonder in die argeologie van Europa. Later in dié eeu is die term uitgebrei om ook die Antieke Nabye Ooste in te sluit. Dit verwys na Hesiodus se mitologiese "tydperke van die mens". Christian Jürgensen Thomsen het dit in die 1830's die eerste keer vir Skandinawië gebruik. Teen die 1860's is dit beskou as ’n nuttige verdeling van die "vroegste geskiedenis van die mens" in die algemeen en is dit in Assiriologie aangewend. Die ontwikkeling van die nou algemene tydperkverdeling in die argeologie van die Antieke Nabye Ooste het in die 1920's en 1930's plaasgevind.
Soos die naam aandui, word die tegnologie van die Ystertydperk gekenmerk deur die vervaardiging van gereedskap en wapens van yster of, meer spesifiek, koolstofstaal (staal waarvan die eienskappe hoofsaaklik bepaal word deur die persentasie van die aanwesige koolstof).
Vroeë ysterbewerking
Die vroegste bekende ysterartefakte is nege kraletjies wat van 3200 v.C. dateer. Hulle is in grafte by Gerzeh, Onder-Egipte, ontdek en uitgeken as meteooryster wat deur versigtige hamerslae gevorm is. Meteooryster, ’n kenmerkende ysternikkelallooi, is duisende jare voor die Ystertydperk deur verskeie antieke volke gebruik. Sulke yster het nie die smelting van erts geverg nie.
Gesmelte yster het in die middel van die Bronstydperk sporadies in die argeologiese rekords verskyn. Hoewel aardyster algemeen voorkom, het die hoë smeltpunt daarvan, 1 538 °C, dit buite die bereik geplaas van algemene gebruik tot die einde van die tweede millennium v.C. Vanweë tin se lae smeltpunt van 231,9 °C en koper se relatief gemiddelde smeltpunt van 1 085 °C kon die mense van die Neolitikum daarmee werk – die droogoonde van omstreeks 6000 v.C. kon tot temperature van meer as 900 °C verhit word. Benewens spesiaal vervaardigde smeltoonde, moes ingewikkelde prosedures ontwikkel word om onsuiwerhede uit die yster te verwyder, die bymenging van koolstof te reguleer en ’n nuttige balans tussen hardheid en sterkte in staal te verkry.
Die vroegste tentatiewe bewys van die maak van ystervoorwerpe is ’n klein hoeveelheid ysterfragmente met die regte hoeveelheid koolstof bygevoeg – dit is in die Proto-Hetitiese lae by Kaman-Kalehöyük ontdek en dateer van 2200-2000 v.C. Akanuma (2008) kom tot die volgende gevolgtrekking: "Die kombinasie van koolstofdatering, argeologiese konteks en argeometallurgiese ondersoeke dui aan dit is waarskynlik dat die gebruik van ysterware wat van staal gemaak is, reeds in die derde millennium v.C. in Sentraal-Masedonië begin het". Volgens Souckova-Siegolová (2001) is ystertoerusting omstreeks 1800 v.C. in baie beperkte hoeveelhede in Sentraal-Anatolië gemaak en is dit in die Nuwe Hetitiese Ryk (omstreeks 1400-1200 v.C.) deur elitegroepe gebruik, maar nie deur die algemene publiek nie.
Net so is onlangse argeologiese oorblyfsels van ysterwerke in die Gangesvallei in Indië gedateer uit 1800 v.C. Tewari (2003) lei daaruit af dat "kennis van ystersmelting en die vervaardiging van ysterartefakte goed bekend was in die Oos-Vindhya-bergstreek en yster in gebruik was in die Sentraal-Ganga-vlakte, minstens vanaf die tweede millennium v.C.". Teen die middel van die Bronstydperk het toenemende hoeveelhede voorwerpe van gesmelte yster (wat van meteorietyster onderskei kan word vanweë die gebrek aan nikkel daarin) in die Midde-Ooste, Suidoos-Asië en Suid-Asië begin verskyn – en so vroeg as 2000-1200 v.C. op plekke in Afrika.
Moderne argeologiese bewyse dui aan ysterprodukte is omstreeks 1200 v.C. op groot skaal vervaardig, en dit dui die einde van die Bronstyd aan. Anthony Snodgrass stel voor ’n tekort aan tin as deel van die einde van die Bronstydperk en handelsontwrigtings in die Mediterreense streek omstreeks 1300 v.C. het metaalwerkers gedwing om ’n alternatief vir brons te soek. As ’n bewys is baie bronstoerusting in dié tyd as wapens herwin. Die meer algemene gebruik van yster het gelei tot beter staalvervaardigingstegnieke teen ’n laer koste. Dus is yster as goedkoper, sterker en ligter beskou selfs nadat tin weer beskikbaar geraak het, en die vervaardiging van ysterprodukte het dié van brons permanent vervang.
Antieke Nabye Ooste
Die Ystertydperk in die Antieke Nabye Ooste het vermoedelik begin met die ontdekking van ystersmelting- en smeetegnieke in die laat 2de millennium v.C. (omstreeks 1300 v.C.) in Anatolië of die Kaukasus en die Balkan. Die vroegste laagoondsmelting van yster word aangetref uit omstreeks 930 v.C. (14C-datering), by Tell Hammeh in Jordanië.
Die artefakte uit die vroeë Ystertydperk by Kultepe, Azerbeidjan, wys ystersmelting was voor die 2de millennium v.C. (of reeds die 3de millennium v.C.) in dié streek bekend.
Wes-Asië
In Sumer, Akkadië en Assirië in Mesopotamië strek die gebruik van yster vanaf miskien 3000 v.C. Een van die vroegste aetefakte van gesmelte yster was ’n dolklem wat in ’n Hattiese graf in Anatolië ontdek is en van omstreeks 2500 v.C. dateer. Teen die begin van die 1ste millennium v.C. het die algemene vervanging van bronswapens deur ysterwapens vinnig deur die Nabye Ooste (Noord-Afrika en Suidwes-Asië) versprei.
Die ontwikkeling van ystersmelting is eens toegeskryf aan die Hetiete van Anatolië tydens die laat Bronstydperk. Daar is lank geglo die sukses van die Hetitiese Ryk in dié tyd was danksy die voorsprong wat die "monopolie" op ysterwerk hulle gegee het. Die invallende Seevolke sou dan verantwoordelik gewees het vir die verspreiding van die kennis in die streek. Die siening van so ’n "Hetitiese monopolie" word egter nie meer algemeen deur kenners gehandhaaf nie. Daar is net soveel Bronstydperk-ystervoorwerpe uit dieselfde tyd in Egipte en op ander plekke ontdek as in Anatolië; en min van dié voorwerpe is wapens.
Egipte
Die Ystertydperk in Egiptiese argeologie stem min of meer ooreen met die Derde Oorgangstydperk van Egipte.
Yster is skaars in versamelings Egiptiese oudhede. Brons was daar die belangrikste materiaal tot met die verowering van Egipte deur die Nieu-Assiriese Ryk in 671 v.C. ’n Verduideliking hiervoor kan wees dat Egiptiese artefakte hoofsaaklik voorwerpe is wat in grafte aangetref is of met begrafnisse verband gehou het; omdat die antieke Egiptenare yster as ’n onsuiwer metaal beskou het, het hulle dit nooit vir hierdie en ander godsdienstige doeleindes gebruik nie. Dit is toegedig aan Set, die gees van die bose wat volgens die Egiptiese tradisie oor die sentrale woestyne van Afrika geheers het.
In die Swart Piramide van Aboesir, van voor 2000 v.C., is ’n paar ystervoorwerpe ontdek. Die metaal word in die bragfnisteks van Pepi I genoem. By Oegarit is ’n swaard met die naam van farao Merneptah asook ’n gevegsbyl met ’n ysterlem en goudversierde bronshandvatsel ontdek. ’n Dolk met ’n ysterlem is in Toetankamen se graf uit die 13de eeu v.C. gevind. Uit ondersoeke blyk dit die yster kom van ’n meteoriet.
Europa
thumb|240px|Europa in 700 v.C., tydens die Ystertydperk. thumb|240px|Maiden Castle in Dorset, Engeland. In Brittanje is meer as 2 000 heuwelforte uit die Ystertydperk. In Europa is die Ystertydperk die laaste stadium van prehistoriese Europa en die eerste stadium van die protohistoriese periodes, wat beteken die begin van beskrywings van 'n gebied deur Griekse en Romeinse skrywers. Vir ’n groot deel van Europa het die Ystertydperk tot ’n skielike einde gekom met die verowering van lande deur die Romeine, hoewel ysterbewerking die oorheersende tegnologie gebly het. Op ander plekke kon die tydperk geduur het tot die vroeë eeue n.C. en die verowering van lande deur ander volke.
Ysterbewerking is in die laat 11de eeu v.C. aan Europa bekend gestel, moontlik vanuit die Kaukasus. Oor die volgende 500 jaar het dit geleidelik noord- en weswaarts versprei. Die Ystertydperk het nie begin toe yster die eerste keer in Europa verskyn het nie, maar toe dit brons begin vervang het vir die maak van wapens en gereedskap. Dit het nie oral in Europa op dieselfde tyd gebeur nie; plaaslike kultuurontwikkelings het ’n rol gespeel in die oorang na die Ystertydperk. Die Ystertydperk van die prehistoriese Ierland begin byvoorbeeld omstreeks 500 v.C. (toe die Griekse Ystertydperk al verby was) en het geëindig omstreeks 400 n.C. Die algemene gebruik van die ystertegnologie het tegelykertyd in Europa en Asië ’n aanvang geneem. Die prehistoriese Ystertydperk in Sentraal-Europa kan verdeel word in twee tydperke wat op historiese gebeure gegrond word – die Hallstatt-kultuur (vroeë Ystertydperk) en La Tène-kultuur (laat Ystertydperk). Die materiaalkulture van Hallstatt en La Tène bestaan uit vier fases (A, B, C en D).
Die Ystertydperk in Europa word gekenmerk deur ’n uitgebreide reeks ontwerpe in wapens en toerusting. Hulle is nie meer gegiet nie, maar in die regte vorm gehamer, en versierings was oordadig en kromlynig, en nie meer reglynig nie; die vorms en aard van die versierings op Noord-Europese wapens het in sommige gevalle met dié van Romeinse wapens ooreengestem en was in ander gevalle eiesoortig en verteenwoordigend van noordelike kuns.
Sentraal-Asië
Die Ystertydperk in Sentraal-Asië het begin toe ystervoorwerpe tussen die 10de en 7de eeu v.C. onder die proto-Indo-Europese volke begin verskyn het in die hedendaagse Xinjiang, soos dié wat op ’n begrafnisterrein by Chawuhukou ontdek is.
Mike Faist
Mike Faist (gebore 5 Januarie 1992) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Grief of Others (2015), I Can I Will I Did (2017), en Wildling (2018).
Ystertydperk
Sentraal-Asië
Die Pazirik-kultuur is ’n kultuur uit die Ystertydperk wat van omstreeks die 6de tot 3de eeu v.C. geleef het. Artefakte en gemummifiseerde mense is in die Siberiese ysgrond in die Altaiberge gevind.
Oos-Asië
In China is brons-inskripsies uit omstreeks 1200 v.C. ontdek, van voor die ontwikkeling van ystermetallurgie, wat teen omstreeks die 9de eeu v.C. bekend was. In China het die geskiedenis dus begin min of meer in dieselfde tyd as die gebruik van yster, en daarom word die term "Ystertydperk" nie juis as ’n periode in die Chinese kultuur gebruik nie. Ystermetallurgie het die Yangtzevallei omstreeks die einde van die 6de eeu v.C. bereik. ’n Paar voorwerpe is by Changsha en Nanjing ontdek.
thumb|180px|Wapenrusting van die koninkryk [[Silla (Nasionale Museum van Korea).]] Ystervoorwerpe het die Koreaanse skiereiland in die 4de eeu v.C. bereik danksy handel met kulture in die Geelseegebied, net voordat die Westerse Han-dinastie begin het. In die 2de eeu v.C. het ystervervaardiging begin en boere het in die 1ste eeu v.C. ysterwerktuie in Suid-Korea begin gebruik. Ystergietblokke was belangrike grafitems en het die rydkom of prestige van die oorledene aangedui.
In Japan is wapens, gereedskap en versierings van yster in die laat Yayoi-tydperk (omstreeks 300 v.C.-300 n.C.) gebruik, of andersins in die daaropvolgende Kofun-tydperk (omstreeks 250-538 n.C.), waarskynlik as gevolg van kontak met Korea en China.
Suid-Asië
Yster is in die 3de millennium v.C. in Mundigak gebruik om artikels te vervaardig soos koperklokkies met ’n ysterklepel en ’n koperstaaf met twee dekoratiewe ysterknoppe. Artefakte soos klein messe en lemme is in die Indiese staat Telangana ontdek; dit dateer van omstreeks 2400-1800 v.C. Die geskiedenis van metallurgie op die Indiese subkontinent het voor die 3de millennium v.C. begin. Argeologiese terreine in Indië soos Malhar, Dadupur, Lahuradewa, Kosambi en Jhusi het ysterimplemente opgelewer uit die tydperk 1800-1200 v.C., en die terrein Raja Nala ka tila implemente uit die tydperk 1800/1700 v.C. Daar is bewyse van ystersmelting in Malhar en die omliggende gebied. Dié terrein word beskou as die middelpunt van die laagoondsmelting van yster vanweë sy ligging by die Karamnasa- en Gangarivier. Sekels, spykers, spiespunte en ander artikels is minstens teen 1500 v.C. hier aangetref. ’n Begrafnisterrein uit die Ystertydperk is by Hyderabad opgegrawe.
Aan die begin van die 1ste millennium v.C. was daar groot ontwikkelings in ystermetallurgie in Indië. Vreedsame nedersettings het groot vordering gemaak met dié tegnologie. Een ysterbewerkingsterrein in Oos-Indië dateer van die 1ste millennium v.C. In Suid-Indië (die hedendaagse Mysore) het yster in die 12de tot 11de eeu v.C. al voorgekom; hierdie ontwikkelings was te vroeg vir enige belangrike nabye kontak met die noordweste van die land. Antieke Sanskrittekste noem metallurgie. In minstens omstreeks 300 v.C., en vir seker teen 200 n.C., is staal van ’n hoë gehalte in Suid-Indië vervaardig.
Die protohistoriese vroeë Ystertydperk in Sri Lanka het van 1000-600 v.C. geduur, maar bewyse van ystergebruik is in opgrawings van ’n begrafnisterrein by Haldummulla gevind wat van 2400 v.C. dateer.
Afrika suid van die Sahara
thumb|200px|Vondste uit die Ystertydperk in Oos- en Suider-Afrika – dit stem ooreen met die verspreiding in die 1ste millennium van die [[Bantoevolke.]] In Afrika suid van die Sahara, waar daar geen universele Bronstydperk oor die hele kontinent was nie, het ystergebruik reg op die Steentydperk gevolg. Bewyse van vroeë ystertegnologie op die subkontinent kan gevind word by terreine soos KM2 en KM3 in Noordwes-Tanzanië. Nubië, Egipte en Noord-Afrika was van die relatief min plekke in Afrika wat ’n volhoubare Bronstydperk gehad het.
Baie vroeë bewerkingsterreine vir koper en brons in Niger kan van so vroeg as 1500 v.C. dateer. Daar is ook bewyse van ystermetallurgie in dié tydperk in Termit, Niger. Nubië was ’n groot vervaardiger en uitvoerder van yster ná die uitsetting van die Nubiese dinastie in Egipte deur die Assiriërs in die 7de eeu v.C.
Hoewel daar onsekerheid heers, glo sommige argeoloë ystermetallurgie in Wes-Afrika suid van die Sahara het onafhanklik ontstaan van dié in Eurasië en naburige dele van Noord- en Noordoos-Afrika.
Die bewerking van yster en koper in Afrika suid van die Sahara het suid- en ooswaarts versprei saam met die verspreiding van die Bantoevolke van die omgewing van Kameroen tot by die Groot Mere van Afrika in die 3de eeu v.C. en tot by die Kaap omstreeks 400 n.C. Yster kon egter in die 3de millennium v.C. al in Sentraal-Afrika bewerk gewees het.
Lampranthus sociorum
Lampranthus sociorum is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en vorm deel van die fynbos en renosterveld-plantegroei. Dit kom voor vanaf die Kaapse Vlakte, Swartland tot by die Breederiviervallei. Dit het 'n voorkomsgebied van 4145 km². Die plant het reeds 80% van sy habitat afgestaan aan ontwikkeling en gewasverbouing. Indringerplante begin ook 'n bedreiging raak.
Nemesia calcarata
Nemesia calcarata is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Kathy Coleman
Kathy Coleman (gebore 18 Februarie 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Adam-12 (1968), Dinah! (1974), en Land of the Lost (1974).
Ann Richards (aktrise)
Ann Richards (13 Desember 1917 – 25 Augustus 2006) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Love Letters (1945), Badman's Territory (1946), Love from a Stranger (1947), en Sorry, Wrong Number (1948).
Liemers
Die Liemers is 'n streek in die ooste van die provinsie Gelderland in Nederland.
Die Liemers strek van die rivier die IJssel in die noordweste, die Oude IJssel in die noordooste met die Agterhoek-streek daaragter, die grens met Duitsland in die suide en die Ryn-rivier in die suidweste.
Doesburg, 's-Heerenberg en Zevenaar is bekende stede in die Liemers.
Munisipaliteite
Die volgende 8 Gelderse munisipaliteite lê in die Liemers-streek:
Ricco Fajardo
Ricco Fajardo (gebore 26 Oktober 1983) is 'n Amerikaanse akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Escaflowne: The Movie (2000) en in die televisiereekse The Troubadoors (2012), Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy - Future Arc (2016), en Danganronpa 3: The End of Hope's Peak Academy - Hope Arc (2016).
Eurypon clavatella
Die spons behoort tot die genus Eurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1963 deur Little.
Nemesia chrysolopha
Nemesia chrysolopha is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Mildred Coles (aktrise)
Mildred Coles (18 Julie 1920 – 31 Augustus 1995) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Song of the Drifter (1948), Back Trail (1948), Oklahoma Badlands (1948), en Marshal of Amarillo (1948).
Eurypon clavatum
Eurypon clavatum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Eurypon en tot die familie Raspailiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1866 deur Bowerbank.
Beah Richards
Beah Richards (12 Julie 1920 – 14 September 2000) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente In the Heat of the Night (1967), Guess Who's Coming to Dinner (1967), en Drugstore Cowboy (1989), en in die televisiereeks Sanford and Son (1972).
Nemesia deflexa
Nemesia deflexa is 'n plant wat deel is van die Scrophulariaceae familie.
Jack Falahee
Jack Falahee (gebore 20 Februarie 1989) is 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Hunter (2013) en Blood and Circumstance (2014), en in die televisiereekse Twisted (2013) en How to Get Away with Murder (2014).
Lunar Orbiter 1
Die Lunar Orbiter 1 was 'n onbemande, robotiese ruimtetuig wat die eerste sending van NASA se Maanwentelprogram was met die doelwit om in 'n wentelbaan om die Maan te gaan. Die ruimtetuig is op 10 Augustus 1966 gelanseer. Dit was ontwerp om hoofsaaklik die egaliger kant van die maan se oppervlakte te fotografeer sodat moontlike veilige landingsplekke vir die Surveyor- en Apollo-tuie geïdentifiseer en bevestig kon word. Dit was ook toegerus om maangrond, stralingsintensiteit en mikro-meteoritiese impakdata te versamel.
Grondbeheer het die ruimtetuig eers in 'n parkeer wentelbaan om die Aarde geplaas op 10 Augustus 1966 om 19:31 UTC. Om 20:04 is die enjins ontbrand om die ruimtetuig na die Maan te stuur. Die ruimtetuig het 'n tydelike probleem gehad, dit het sig van die ster Canopus verloor wat benodig is vir navigasie, waarskynlik weens verstrooide sonlig. Die ruimtetuig het ook oorverhit tydens sy reis na die Maan. Die Canopus-probleem is oorkom deur die maan te gebruik as 'n verwysing en die oorverhitting is oorkom deur die tuig 36° weg van die son af te draai om die temperatuur te verlaag.
Lunar Orbiter 1 was in 'n elliptiese wentelbaan geplaas naby die maan se ewenaar 92,1 ure na lansering. Die aanvanklike wentelbaan was 189,1 by 1 866,8 km met 'n periode van 3 uur 37 minute en 'n inklinasie was 12,2 grade. Op 21 Augustus was die perikintion verklein na 58 km en op 25 Augustus na 40,5 km. Die ruimtetuig het fotografiese data versamel van 18 Augustus tot 29 Augustus en sending na die Aarde het tot 14 September 1966 geduur.
Daar was 42 hoëresolusie en 187 mediumresolusie foto's geneem en na die Aarde gestuur; dit het 5 miljoen km² van die Maan se oppervlakte gedek. Dit was 75% van die beplande doelwit, sommige van die eerste foto's was gesmeer. Dit het ook die eerste twee foto's van die Aarde vanaf die Maan geneem. Daar was ook akkurate data vanaf die ander eksperimente regdeur die duur van die sending verkry.
Wentelbaan nasporing van die ruimtetuig het daarop gedui dat die Maan ietwat peervormig was gebaseer op die swaartekrag veld. Geen mikro-meteoroïdise impakt gebiede is gevind nie. Die ruimtetuig is nagespoor totdat dit op die maan se verkant neergestort het by 7 grade N breedtegraad en 161 O lengtegraad op 29 Oktober 1966 tydens sy 577ste omwenteling.
Die vroeë neerstorting van die ruimtetuig was as gevolg van 'n tekort aan posisiebeheergasse en ander verslegtende toestande; dit was so beplan om steurings met die Lunar Orbiter 2 te vermy.
Simfonie no. 5 in C-mineur, op. 67 (Beethoven)
Die Vyfde Simfonie in C-mineur van Ludwig van Beethoven, op. 67, is tussen 1804 en 1808 gekomponeer. Dit is een van die bekendste komposisies in klassieke musiek en een van die simfonieë wat die meeste gespeel word. Dit word allerweë as een van die hoekstene van Westerse kunsmusiek beskou. Die werk is vir die eerste keer in 1808 in Wene se Theatre an der Wien uitgevoer, en het baie vinnig sy wonderlike reputasie verwerf. ETA Hoffmann het die simfonie as een van die belangrikste werke van die tyd beskryf. Soos tipies van simfonieë uit die Klassieke tydperk, het Beethoven se Vyfde Simfonie vier bewegings.
Dit begin met 'n kenmerkende viernoot-kort-kort-kort-lank-motief:
Diophantus
Diophantus van Alexandrië (Grieks: Διόφαντος ὁ Ἀλεξανδρεύς) was 'n Griekse wiskundige van Alexandrië. Wanneer hy geleef het is nie baie duidelik nie, dit moet iewers tussen die 1ste eeu vC. en die 4de eeu nC. gewees het. Die mees waarskynlike datum is die middel van die 3de eeu. Volgens Metrodorus (6de eeu) het hy tot 84 jaar oud geword.
Simfonie no. 5 in C-mineur, op. 67 (Beethoven)
Die simfonie – en veral die viernootopeningsmotief – is wêreldwyd bekend, en die motief word gereeld in populêre musiek gebruik, van disco-weergawes tot rock-werke tot die gebruik daarvan in films en op televisie.
Diophantus
Diophantus beklee 'n spesiale posisie binne die Griekse wiskunde. Terwyl die ander Griekse wiskundiges hulle hoofsaaklik met meetkunde besig gehou het, en die ander aspekte van wiskunde vanuit meetkunde beskou het, het Diophantus met algebra as 'n 'doel op sigself' omgegaan. Hiervoor het hy een van die eerste skryfstelsels vir algebraïese vergelykings ontwerp. Sy metode kon vergelykings gee met alle magte van die onbekende van -6 tot 6, maar het die nadeel gehad dat dit nie met veelvuldige onbekendes kon werk nie. Hy was ook moontlik die eerste wat negatiewe getalle in sy berekeninge gebruik het, hoewel hy dit nie as oplossings vir vergelykings aanvaar het nie.
Sy werk is gemoeid met wat vandag na hom vernoemde Diofantiese vergelykings bekendstaan: polinome met rasionale koëffisiënte, waarvoor rasionale oplossings gesoek word. Diophantus is gekritiseer omdat hy net eenvoudige oplossings gee, al het 'n probleem oneindig baie oplossings, maar hierdie beswaar is slegs gedeeltelik geregverdig: ewekansige getalle word bygevoeg in sy metodes, en deur dit te verander kry mens ook die ander moontlikhede.
Diophantus het sy werk in die Arithmetika neergeskryf. Dit het uit 13 dele bestaan, waarvan net 6 dele (1-3 en 8-10) lank reeds bekend was. Eers in 1982 is nog 4 volumes (4-7) gevind, al is dit Arabiese vertalings. Die laaste 3 dele is velore.
Dit was in die kantlyn van Diophantus se Arithmetika dat Fermat sy beroemde  "laaste" stelling geskryf het.
Simfonie no. 5 in C-mineur, op. 67 (Beethoven)
Ontwikkeling
Beethoven was toe in sy middeldertigs; sy persoonlike lewe is gekwel deur toenemende doofheid. Die bekende wêreld was in die Napoleontiese Oorloë gedompel, daar was politieke onrus in Oostenryk, en in 1805 het Napoleon Wene beset. Die simfonie is gekompneer terwyl hy in die Pasqualati-huis in Wene gewoon het. Die laaste beweging is 'n aanhaling uit 'n revolusionêre lied deur Claude Joseph Rouget de Lisle.
Première
Die Vyfde Simfonie is vir die eerste keer op 22 Desember 1808 tydens 'n maratonkonsert in die Theater an der Wien in Wene uitgevoer. Dié konsert het uitsluitlik uit splinternuwe Beethoven-werke bestaan en Beethoven het elke werk persoonlik gedirigeer. Die konsert het meer as vier ure geduur. Die twee simfonieë het in omgekeerde volgorde op die program verskyn: die Sesde is eerste gespeel, en die Vyfde eers in die tweede helfte van die konsert. Die program was soos volg:
Pouse
Beethoven het die Vyfde Simfonie opgedra aan twee van sy beskermhere, prins Franz Joseph von Lobkowitz en graaf Razumovsky. Dié toewyding het in die eerste gedrukte uitgawe van April 1809 verskyn.