cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Metaan
Chemie
Metaan kan ook met swaweltrioksied reageer en metielsulfonsuur vorm:
Titaan
Metaan is 'n belangrike komponent van die atmosfeer van Saturnus se maan Titaan en daar is op die oppervlakte mere wat uit metaan, etaan en stikstof bestaan. Die molfraksie van die gas in die atmosfeer is deur die Huygens gaschromatagraaf-massaspektrometer (GCMS) bepaal. Van 'n 32-146 km hoogte is dit op 'n uniforme 0,014 ± 0,0007 vasgestel. Nader aan die maan setroposfeer neem dit toe tot 0,049±0.00025 op 'n hoogte van 8 km en dit bly so tot by die oppervlak. Teen 'n hoogte van 16-14 km is die meting dalk versteur deur 'n druppeltjie vloeibare (of vaste) metaan wat die GCMS bereik het. Op hierdie hoogte bestaan dalk 'n metaannewel.
Kate Berlant
Kate Berlant (gebore 16 Julie 1987) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Little Bitches (2018) en in die televisiereekse Lizzie McGuire (2001) en The Characters (2016).
Harry Kuitert
Lewensloop
Kuitert was predikant in Scharendijk (Schouwen-Duiveland, provinsie Zeeland) en studentepredikant in Amsterdam. In 1961 het hy aan die "Agtien" behoort, 'n groep van hervormde en gereformeerde predikante wat oproepe gedoen het tot die herstel van die skeurings in protestantse geledere in Nederland. In die jare 1967–1989 was hy hoogleraar in etiek en Inleiding tot Dogmatiek aan die Amsterdamse Vrye Universiteit.
Denke
Kuitert was 'n voorstander van die moderne teologie. In sy werk het hy van die stelling uitgegaan dat alles wat van God kom, tot ons deur die mens kom. Hiermee huldig hy eerder 'n sosiologiese as 'n teologiese beginsel dat godsdiens ook die Christelike geloof ’n menslike konstruksie is. Die Christendom word daarmee vir hom 'n tradisie waarbinne, met behulp van simbole, betekenis aan die lewe gegee word. Sodanige antropologiese teologie beskou dan ook die verskillende godsdienste as gelykwaardig aan mekaar.
Die oorspronklike omlyning van die Christelike geloof, soos dit vasgestel word deur die eerste konsilies en Kerkvaders, het vir Kuitert geen afdwingbare betekenis ingehou nie. Die kern van die Christelike boodskap in die Nuwe Testament, naamlik die lyding, sterwe en die opstanding van Jesus, was volgens Kuitert nie krities vir Christen-wees nie.
Hy het die ortodokse Christene (Oosters-Ortodoks, Rooms-Katoliek en Protestant) daarvan beskuldig dat hulle begrip van die Bybel oudmodies en uitgedien is, die kerke in Europa laat leegloop en die jeug hul rug op God laat draai. Hy het sy teologie by die denkende mens begin en nie by die sprekende God nie. Daarin was hy die groot teenpool van die Switserse teoloog Karl Barth.
Kuitert het nié geglo dat alles wat in die Die Bybel staan betekenisloos was nie, maar wel dat dit nié gestolde waarhede of feite of geskiedenis bevat het nie. Dit sou die mites, verhale en verbeelding wees van mense wat sin probeer maak het uit 'n lewe van chaos. Die groot fout wat Bybellesers sou maak, is om voorstellings as stellings te aanvaar.
Volgens Kluitert word mense aangespreek deur ander mense (in nood). Hierdie universele empatie en medelye, is die eintlike woord van God. 'n Ander dogma, wat deur Kuitert voorgestaan is, was die persoonlike God. God sou iets goddeliks word, 'n onbepaalde en vrymakende mag.
Zain Eckleton
Zain Eckleton is ’n Afrikaanse skrywer.
Lewe en werk
Hy word in die laat vyftigerjare as die oudste van drie kinders in Goodwood in Kaapstad gebore. Hy is gebore met die oorerflike oogsiekte retinitis pigmentosa. Sy ma was ’n skoonmaker by ’n haarsalon en sy pa ’n ongeletterde nutsman wat los werkies gedoen het. Die gesin verhuis gereeld op die Kaapse Vlakte, waar hulle meestal in sinkhutjies in agterplase woon. Hy gaan skool in Elsiesrivier by ’n skool vir normale kinders, waar hy ten spyte van sy gebrek gereeld eerste staan in sy klas. Van standerd ses af maak sy oogsiekte dit egter al moeiliker vir hom om by te hou met skoolwerk. Boonop los sy pa die gesin toe hy dertien jaar oud is en hy is verplig om die skool te verlaat en te werk om te help met die onderhoud van die gesin. Later los sy ma haar werk ook, omdat sy as diabeet te veel sukkel. In hierdie jare het hy slegs sowat 4% sig. Hy doen hoofsaaklik fabriekwerk, onder andere vir CNA se sentrale stoorkamer, waar hy die pakke boeke moet vang en uitpak. Dit raak te moeilik en hy moet as enigste broodwinner hierdie werk laat vaar. Hierna reageer hy op ’n advertensie op Springbok Radio en kom so in aanraking met die League of Friends of the Blind (Lofob) in Grassy Park. Hulle leer hom hoe om in sy skaduwêreld te leef. Op dertigjarige ouderdom gaan bly hy in 1987 by Lofob, tot 1993. In hierdie tyd rehabiliteer hulle hom en kan hy sy studies hervat. Bedags leer hy hoe om mandjies te vleg by die Vereniging vir Blindes in Soutrivier en snags leer hy. Hy voltooi standerd agt en kry daarna tegniese opleiding by die Optima-Kollege in Pretoria, waarna hy as maatskaplike hulpwerker kwalifiseer. Intussen leer hy hoe om blinde rolbal te speel en verwerf sy nasionale kleure in hierdie sport. By die Wêreldrolbalbyeenkoms vir blindes in Johannesburg wen Suid-Afrika die toernooi en verwerf hy ’n goue medalje in die pare en brons in die enkels.
By die Vereniging vir Blindes in Soutrivier ontmoet hy vir Gadiya, terwyl hy as maatskaplike hulpwerker daar diens doen. Sy het sowat 10% sig en is boonop hardhorend en ’n diabeet. Sy vaste besluit was om nooit te trou nie, omdat sy kinders sy oogtoestand sou erf. Hy en Gadiya raak egter verlief en trou. Sy twee dogters het elkeen spesiale behoeftes. Soraya het sowat 80% sig, maar die jongste dogter, Tazneem, kan slegs 10% sien. Hy werk as telefonis by die Kuilsrivier polisiestasie, waar hy met behulp van gespesialiseerde rekenaartoerusting duisende oproepe in ’n verdonkerde vertrek kanaliseer. Gadiya is op 13 Oktober 2010 aan ’n hartaanval oorlede, ’n week nadat die uitgewer hom bel om te sê sy roman “Die rolbalspeler” is aanvaar vir publikasie. Hy woon in Hannoverstraat in Highbury Park in Kuilsrivier naby Kaapstad saam met sy twee dogters, Soraya en Tazneem.
Skryfwerk
Hy begin skryf om ’n meer uitgebreide weergawe van die bruin kultuur te gee as dié wat in blanke skrywers of die werk van byvoorbeeld Adam Small voorkom. Sy eerste kortverhaal verskyn in 1986 in Huisgenoot. In 1998 is hy ’n finalis in die jaarlikse Radiosondergrense radiodramakompetisie. Hierna wend hy hom tot langer prosa, maar aanvanklik word sy manuskripte afgekeur omdat keurders die meer stereotipiese weergawe van die bruin taalgebruik en humor bo sy meer ernstige werk verkies. In “Die rolbalspeler” is Hans Meintjes die hoofkarakter. Hy is ’n jong man van Bishop Lavis met slegs 2% sig en vleg rottangmandjies om vir sy sieklike ma en bedorwe jonger broer te sorg. In sy uitsiglose bestaan ontmoet hy dan die blonde maatskaplike werker Erika, wat hom aan rolbal vir blindes bekendstel en sy afrigter en vriendin word. Erika se verhouding met haar ouers is problematies en daar is ook ander geraamtes in haar kas. Geleidelik verander hulle verhouding tot ’n meer ernstige een, met die ligging en dinamika van rolbalballe wat metafoor word vir menslike verhoudings en motiverings. Met hierdie boek slaag die skrywer daarin om die leser in die verhaal in te trek en bewus te maak van die ervarings van blindes. Hierdie roman word vir die verhoog verwerk deur Saartjie Botha en onder andere in 2014 by die KKNK opgevoer.
Şehrazat
Biografie
Sy het gegradueer van die Internasionale Skool vir Choueifat, in Beiroet, Libanon, wat behoort tot 'n versameling van internasionale privaatskole, bestuur deur die SABIS van die Britse skoolstelsel in verskillende Midde-Oosterse lande. Dit was haar ouers se wil dat sy dit bywoon vir 'n beter opvoeding. Sy is Turks, Arabies, Frans en Engels magtig. Haar pa Siham Kemali Söylemezoğlu (kleinkind van Ali Kemali Pasha – een van die voormalige goewerneurs van Konya-stad) was 'n bekende sakeman wat beskou word as die eerste mynboumagnaat van Turkye. Haar ma Sevinç Tevs was die dogter van die Turkse ambassadeur van Albanië.
Sy is die eerste internasionaalbekende jazzsangeres van Turkye, en word deur die owerhede beskryf as "een van die mees wonderbaarlike stemme van die 20ste eeu". Sy was 'n diva wat die wennerstitel van die 1948 Miami Jazz Festival voor Sarah Vaughan (die naaswenner) weggeraap het, met die liedjie For You, wat saamgestel is deur hul familievriend, die wêreldwydbekende Turkse musiekprodusent en 12-keer Grammy-wenner, Arif Mardin. Şehrazat word as enigste kind en 'n dame uit 'n ryk familie, 'n groot hoeveelheid publisiteit verleen deur die Turkse media, wat dikwels fokus op haar rykdom en lewenstyl.
Hüsrev Gerede, 'n belangrike bondgenoot van Atatürk in die Turkse Onafhanklikheidsoorlog, lid van die parlement en diplomaat, is Şehrazat se oom. Şehrazat se oupagrootjie, Hammamizade İsmail Dede Efendi, is die mees wyderkende komponis van Turkse klassieke musiek. Een van haar ooms is die argitek van Anıtkabir & Taşkışla (die hoofkampus van die Istanbul Tegniese Universiteit – saam met Skotse argitek James Smith) en haar ander oom is Cevdet Çağla, eweneens 'n bekende komponis van Turkse musiek.
Joernalis Mithat Perin (voorganger van Abdi İpekçi) en politikus Selim Sarper is ook haar naasbestaandes. Haar neef is die voormalige doelwagter van Galatasaray-sokkerklub Turgay Şeren en haar niggie is Hülya Koçyiğit, 'n bekende Turkse filmaktrise in leidende rolle. Almal in haar familie het gegradueer van Galatasaray Lisesi (Lycee de Galatasaray), die mees invloedryke skool in Turkye.
Musiekloopbaan
Şehrazat is verantwoordelik vir honderde Turkse trefferliedjies. Haar se eerste treffer-liedjie was "Yaz Yaz Yaz", gesing deur die Turkse superster Ajda Pekkan. Hierdie liedjie het 'n omwenteling in Turkse popmusiek meegebring. Şehrazat se onlangse werke is "Kocaman Öpüyorum" en "Sırada Sen Varsın", ook treffers saamgestel deur haar, gesing deur die bekende sangeres Bengu. Demet Sağıroğlu se primêre projek "Kınalı Bebek", was ook 'n gewilde lied deur Şehrazat. Selfs al het sy 'n rare, wonderlike stem soos haar ma, is sy onlangs wydbekend om haar musiekproduksies en komposisies. Sezen Aksu, ook bekend as die "Koningin van Turkse Pop", of Minik Serçe, die "Klein Mossie", 'n Turkse popmusieksangeres, liedjie-skryfster en produsent, wat meer as 40 miljoen albums wêreldwyd verkoop het, is in werklikheid ook Şehrazat se nouste kollega. Şehrazat is verder die regisseur van diva Ajda Pekkan, voormalige Eurovision Song Contest deelnemer Sibel Tüzün, asook Band AF.
Lærdal-tonnel
Die Lærdal-tonnel (Noors: Lærdalstunnelen) is 'n lang pad tonnel, wat Lærdal en Aurland verbind in Sogn og Fjordane, Noorweë en is geleë ongeveer 175-200 km noord-oos van Bergen. Dit is die langste pad tonnel ter wêreld, langer as die Switserse Gotthard-padtonnel. Die tonnel dra twee bane van die Europese Roete E16 en verteenwoordig die finale skakel op die nuwe hoof snelweg wat Oslo en Bergen verbind sonder pont-verbindings en moeilike berg kruisings gedurende die winter.
In 1975, het die Parlement van Noorweë besluit dat die hoofpad tussen Oslo en Bergen sou loop via Filefjell. In 1992, het die Parlement die besluit bevestig, en het die verdere besluit geneem dat die pad moet deur middel van 'n tonnel loop tussen Lærdal en Aurland, en het wetgewing geslaag om die tonnel te bou. Konstruksie het in 1995 begin en die tonnel was  in 2000 geopen. Dit het 1.082 miljard noorse krone ($113.1 M USD) gekos.
Lug kwaliteit
Hoë lug kwaliteit in die tonnel word bereik op twee maniere: ventilasie en suiwering. Groot waaiers trek die lug in van beide ingange, en besoedelde lug word uitgelaat deur die ventilasie tonnel na Tynjadalen. Die Lærdal-tonnel is die eerste tonnel in die wêreld met lug behandeling toerusting, geleë in 'n wye grot  noordwes van Aurlandsvangen. Die toerusting verwyder beide stof en stikstofdioksied uit die tonnel se lug. Twee groot waaiers trek die lug deur die behandelingsaanleg, waar stof en roet verwyder word deur 'n elektrostatiese filter. Dan word die lug getrek deur 'n groot koolstof-filter wat die stikstofdioksied verwyder.
Kepler-452
Kepler-452 is ’n G-tipe-hoofreeksster, nes die Son, sowat 1 400 ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Swaan. Dit het byna dieselfde temperatuur as die Son, maar is 20% helderder, 10% groter en het ’n 4% groter massa. Dit is ook 1,5 miljard jaar ouer as die Son, dus sowat 6 miljard jaar oud.
Die eksoplaneet Kepler-452b, wat in die bewoonbare sone van die ster voorkom, is in Julie 2015 deur die Kepler-ruimteteleskoop ontdek.
Logiese hek
'n Logiese hek voer logiese bewerkings uit op een of meer logiese toevoere en lewer 'n enkele logiese afvoer. Die logika wat gewoonlik uitgevoer word is Boolse logika en word algemeen aangetref in digitale stroombane. Logiese hekke word hoofsaaklik elektronies met behulp van diodes of transistors aanmekaargesit, maar kan ook gebou word met relês, hidroliese, optiese of selfs meganiese elemente.
Logiese toestande
'n Boolse logiese toevoer of afvoer kan altyd slegs een van twee toestande aanneem. Hierdie logiese toestande kan 'n verskeidenheid name hê insluitende: aan / af, hoog (H) / laag (L), een (1) / nul (0), waar (W) / Vals (V), positief (+) / negatief (-), positief / grond, oop stroom/ geslote stroom, potensiaalverskil / geen verskil.
Om konsekwent te wees word die name 1 en 0 hieronder gebruik.
Logiese hek
'n Logiese hek neem een of meer logiese-toestand toevoere en lewer 'n enkele logiese-toestand afvoer. Omdat die afvoer ook 'n logiese toestand is, kan die afvoer van een logiese hek verbind word aan die toevoer van ander (een of meer) logiese hekke. Twee afvoere kan egter nie aanmekaar verbind word nie, aangesien hulle moontlik kan probeer om verskillende logiese toestande te lewer. In elektroniese logiese hekke, sal dit lei tot 'n kortsluiting. Met elektroniese logika, word 'n logiese toestand verteenwoordig deur 'n sekere spanning (wat sal afhang van die soort logika wat gebruik word). Elke logiese hek vereis elektriese krag om die elektriese strome te manipuleer om die korrekte afvoerspannings te lewer. In logiese stroombaandiagramme word die elektriese krag nie aangetoon nie, maar in volledige elektroniese tekeninge moet die kragverbindings aangetoon word.
Basiese logiese hekke en hul meganiese eweknieë
Alhoewel halfgeleier elektroniese logika vir die meeste toepassings verkies word, word relês en ander soorte skakelaars steeds in sommige nywerheidstoepassings asook vir opvoedkundige doeleindes aangewend.
Relê-logika was geskiedkundig belangrik vir outomatisering in nywerhede. In relê-logika is die twee logiese toestande 'oop stroombaan' en 'geslote stroombaan'. Die elektriese sein is ekstra en kan enige spanning of stroom hê en in enige rigting vloei.
In elektroniese stroombane, word die spannings van die logiese toestande vasgestel. Dit is nie moontlik om enige ander sein deur die hekke te stuur nie, aangesien die logiese toestande die enigste moontlike spannings is. Vir meer inligting oor hoe moderne halfgeleier logiese hekke werk, sien CMOS.
Die drie belangrikste logiese hekke is die EN-, die OF- en die NIE-hekke. Met dié drie kan enige denkbare Boolse vergelyking gebou word. Vir gerief word die afgeleide soorte, naamlik die NEN, NOF, XOF en XNOF ook gebruik, wat dikwels minder stroombaanelemente vir 'n gegewe vergelyking vereis as 'n implementering wat uitsluitlik op die EN-, OF- en NIE-hekke gebaseer is. Die NEN-hek het inderwaarheid die laagste komponenttelling van enige hek buiten die NIE-hek wanneer dit met moderne halfgeleiertegnieke aanmekaargesit word en aangesien 'n NEN beide 'n NIE en, deur die toepassing van De Morgan se wet, 'n OF-funksie kan implementeer kan hierdie enkele hek effektief die EN-, OF- en NIE-hekke vervang wat dit die enigste hek maak wat werklik in 'n stelsel benodig word. Programmeerbare logiese matrikse sal dikwels niks anders as NEN-hekke bevat nie om sodoende hulle interne ontwerp te vereenvoudig.
EN-hekke
Die eerste voorbeeld is die EN-hek, waarvoor die waarheidstabel hieronder links aangedui word. Die afvoer is 1 as beide toevoer A en toevoer B 1 is. In alle ander gevalle is die afvoer 0.
In geskakelde stroombaan, is die stroombaan geslote wanneer beide A en B skakelaars aan is, anders is die stroombaan oop.
OF-hekke
'n Ander belangrike samestelling is die OF-hek, waarvan die waarheidstabel hieronder links vertoon word. Die afvoer is 1 wanneer die toevoer A of toevoer B 1 is. Die afvoer is ook 1 as beide toevoere 1 is.
In die skakelaarstroombaan, is die stroombaan geslote wanneer skakelaar A of skakelaar B (of beide) aangeskakel word, andersins is die stroombaan oop.
NIE-hekke
'n Eenvoudiger samestelling is die NIE-hek, waarvan die waarheidstabel hier langsaan vertoon word. In die NIE-hek is die afvoer die logiese teenoorgestelde van die toevoer. Dit beteken dat as die toevoer 1 is, dat die afvoer 0 gaan wees en as die toevoer 0 is dat die afvoer 1 gaan wees.
In die skakelaarstroombaan word 'n skakelaar gebruik wat normaalweg aangeskakel is om 'n geslote stroombaan te lewer. As die skakelaar gedruk word verander die stroom in 'n oop stroombaan.
NEN-hekke
Die NEN-hek is die NIE van 'n EN-hek. Dit wil sê die afvoer is 1 wanneer A en B nie 1 is nie, soos gesien kan word in dié waarheidstabel.
XOF- en XNOF-hekke
Daar bestaan nog twee 'basiese' hekke – XOF (eksklusiewe OF) en XNOF (eksklusiewe NOF).
XOF is 'n 'strenger' weergawe van die OF-hek. In plaas van dat die afvoer 1 is wanneer enige van die toevoere 1 is, het die XOF-hek 'n 1 as afvoer wanneer slegs een van die toevoere 1 is, soos gesien kan word in die onderstaande waarheidstabel. In die geval van 'n meervoudige toevoer XOF-hek sal die afvoer 1 wees wanneer daar 'n onewe getal 1'e as toevoer is.
XNOF is 'n omgekeerde weergawe van die XOF-hek, soos gesien kan word in die onderstaande waarheidstabel. Dit kan ook gesien word as 'n 1 afvoer wanneer die toevoere gelyk is.
Die voorafgaande eenvoudige logiese hekke kan gekombineer word om meer komplekse Boolse logikastroombane te vorm. Logiese stroombane word gereeld geklassifiseer in twee groepe: kombinasie logika, waar die intrees kontinue-tyd funksies van die toevoere is, en sekwensiële logika, waar die afvoere afhanklik is van die inligting gestoor deur die stroombane sowel as die toevoere.
<!-- Moet nog vertaal word
Background
For small-scale logic, designers now use prefabricated logic gates from families of devices such as the TTL 7400 series invented by Texas Instruments and the CMOS 4000 series invented by RCA, and their more recent descendants. These devices usually contain transistors with multiple emitters, used to implement the AND function, which are not available as separate components. Increasingly, these fixed-function logic gates are being replaced by programmable logic devices, which allow designers to pack a huge number of mixed logic gates into a single integrated circuit. The field-programmable nature of programmable logic devices such as FPGAs has removed the 'hard' property of hardware; it is now possible to change the logic design of a hardware system by reprogramming some of its components, thus allowing the features or function of a hardware implementation of a logic system to be changed.
Electronic logic gates differ significantly from their relay-and-switch equivalents. They are much faster, consume much less power, and are much smaller (all by a factor of a million or more in most cases). Also, there is a fundamental structural difference. The switch circuit creates a continuous metallic path for current to flow (in either direction) between its input and its output. The semiconductor logic gate, on the other hand, acts as a high-gain voltage amplifier, which sinks a tiny current at its input and produces a low-impedance voltage at its output. It is not possible for current to flow between the output and the input of a semiconductor logic gate.
Another important advantage of standardised semiconductor logic gates, such as the 7400 and 4000 families, is that they are cascadable. This means that the output of one gate can be wired to the inputs of one or several other gates, and so on ad infinitum, enabling the construction of circuits of arbitrary complexity without requiring the designer to understand the internal workings of the gates.
In practice, the output of one gate can only drive a finite number of inputs to other gates, a number called the 'fanout limit', but this limit is rarely reached in the newer CMOS logic circuits, as compared to TTL circuits. Also, there is always a delay, called the 'propagation delay', from a change in input of a gate to the corresponding change in its output. When gates are cascaded, the total propagation delay is approximately the sum of the individual delays, an effect which can become a problem in high-speed circuits.
Electronic Logic levels
The two logic levels in binary logic circuits can be described as two voltage ranges, "zero" and "one", or "high" and "low". Each technology has its own requirements for the voltages used to represent the two logic levels, to ensure that the output of any device can reliably drive the input of the next device. Usually, two non-overlapping voltage ranges, one for each level, are defined. The difference between the high and low levels ranges from 0.7 volts in ECL logic to around 28 volts in relay logic.
Logic gates and hardware
NAND and NOR logic gates are the two pillars of logic, in that all other types of Boolean logic gates (i.e., AND, OR, NOT, XOR, XNOR) can be created from a suitable network of just NAND or just NOR gate(s). They can be built from relays or transistors, or any other technology that can create an inverter and a two-input AND or OR gate.
Logic gates are a vital part of many digital circuits, and as such, every kind is available as an IC. For examples, see the 4000 series of CMOS logic chips.
Symbols
There are two sets of symbols in common use, both now defined by ANSI/IEEE Std 91-1984 and its supplement ANSI/IEEE Std 91a-1991. The "distinctive shape" set, based on traditional schematics, is used for simple drawings and is quicker to draw by hand. It is sometimes unofficially described as "military", reflecting its origin if not its modern usage. The "rectangular shape" set, based on IEC 60617-12, has rectangular outlines for all types of gate, and allows representation of a much wider range of devices than is possible with the traditional symbols. The IEC's system has been adopted by other standards, such as EN 60617-12:1999 in Europe and BS EN 60617-12:1999 in the United Kingdom.
DeMorgan equivalent symbols
By use of De Morgan's theorem, an AND gate can be turned into an OR gate by inverting the sense of the logic at its inputs and outputs. This leads to a separate set of symbols with inverted inputs and the opposite core symbol. These symbols can make circuit diagrams for circuits using active low signals much clearer and help to show accidental connection of an active high output to an active low input or vice-versa.
Storage of bits
Related to the concept of logic gates (and also built from them) is the idea of storing a bit of information. The gates discussed up to here cannot store a value: when the inputs change, the outputs immediately react. It is possible to make a storage element either through a capacitor (which stores charge due to its physical properties) or by feedback. Connecting the output of a gate to the input causes it to be put through the logic again, and choosing the feedback correctly allows it to be preserved or modified through the use of other inputs. A set of gates arranged in this fashion is known as a "latch", and more complicated designs that utilise clocks (signals that oscillate with a known period) and change only on the rising edge are called edge-triggered "flip-flops". The combination of multiple flip-flops in parallel, to store a multiple-bit value, is known as a register.
These registers or capacitor-based circuits are known as computer memory. They vary in performance, based on factors of speed, complexity, and reliability of storage, and many different types of designs are used based on the application.
Three-state logic gates
Three-state, or 3-state, logic gates have three states of the output:  high (H), low (L) and high-impedance (Z). The high-impedance state plays no role in the logic, which remains strictly binary. These devices are used on buses to allow multiple chips to send data. A group of three-states driving a line with a suitable control circuit is basically equivalent to a multiplexer, which may be physically distributed over separate devices or plug-in cards.
'Tri-state', a widely-used synonym of 'three-state', is a trademark of the National Semiconductor Corporation.
Miscellaneous
In reversible logic, Toffoli gates are used.
History and development
The earliest logic gates were made mechanically. Charles Babbage, around 1837, devised the Analytical Engine. His logic gates relied on mechanical gearing to perform operations. Electromagnetic relays were later used for logic gates. In 1891, Almon Strowger patented a device containing a logic gate switch circuit. Strowger's patent was not in widespread use until the 1920s. Starting in 1898, Nikola Tesla filed for patents of devices containing logic gate circuits (see List of Tesla patents). Eventually, vacuum tubes replaced relays for logic operations. Lee De Forest's modification, in 1907, of the Fleming valve can be used as AND logic gate. Claude E. Shannon introduced the use of Boolean algebra in the analysis and design of switching circuits in 1937. Walther Bothe, inventor of the coincidence circuit, got part of the 1954 Nobel Prize in physics, for the first modern electronic AND gate in 1924. Active research is taking place in molecular logic gates.
Common Basic Logic ICs
For more CMOS logic ICs, including gates with more than two inputs, see 4000 series.
Sien ook
-->
Jerry Fodor
Jerry Alan Fodor (* 22 April 1935 in New York Stad; † 29 November 2017) was 'n filosoof aan die Rutgers-universiteit, New Jersey in die Verenigde State. Hy was die skrywer van verskeie baanbrekerboeke oor die velde van die geestesfilosofie sowel as die kognitiewe wetenskap, waarin hy die grondwerk vir sienings oor die modulêriteit van die gees (modularity of mind) en die teorie van taal en van denke uiteengesit het. Fodor was ook 'n groot voorstander van die funksionalisme. Hy was getroud met die taalkundige Janet Dean Fodor.
Biografie
Een van Fodor se bekendste voormalige kollegas, die "Nuwe Misterianisme" filosoof Colin McGinn, beskryf Fodor as "'n sagte man in 'n robuuste liggaam, geneig tot 'n nog robuuster vorm van argumenteer. Hy is tergelykertyd verleë en welsprekend, 'n formidabele polomikus belas met 'n sensitiewe siel. Die een wat verskil van hom oor filosofiese onderwerpe, wat na sy hart lê, kan 'n geeselende ervaring hê. Sy vinnige gees, inovasie en geslypte getuienis is nie vir diegene wat nog nie wakker is nie. Fodor se toetreede tot die Rutgers-universiteit het hierdie universiteit op die kaart plaas, deur Fodor se reputasies as die wêreld se voorste verteenwoordiger van die filosofie van die gees."
Fodor was lid van die gerespekteerde "Phi Beta Kappa Society" en van die American Academy of Arts and Sciences. Hy het baie pryse en onderskeidinge ontvang, waaronder die New York State Regent's Fellow, die Woodrow Wilson Fellow (Princeton-universiteit), die Kanselier Greene Fellow (Princeton-universiteitn), die Fulbright Fellow (Oxford-universiteit), en as eerste die Jean Nicod-prys in 1993. Hy is verder mede lid aan die Center for Advanced Study in the Behavioral Sciences, en 'n Guggenheim-genoot.
Hy is in 2017 op 82-jarige ouderdom oorlede.
Filosofie
Fodor is aktief op die gebied van die filosofie van die gees en die kognitiewe wetenskap, waarin hy onder meer die hipoteses van die " modulêriteit van die gees" en die "taal van die gedagtes" het. (language of thought (LOT)).
Volgens Fodor is geestelike toestande, soos geloof en verlange, 'n verhouding tussen die individu en geestelike verteenwoordiging. Hy beweer dat hierdie verteenwoordiging slegs korrek verklaar kan word in terme van 'n sogenaamde "taal van die gedagtes" in die gees. Verder is hierdie "taal van die gedagtes" 'n werklike bestaande ding, wat gekodifiseer is deur die gees, en nie net bruikbaar as 'n verklaringsmodel nie. Fodor hou vas aan 'n vorm van funksionalisme in die filosofie van die gees, en hou vol dat denke en ander geestelike prosesse primêr bestaan uit berekeningsoperasies op die sintaksis van die verteenwoordiging, waaruit die "taal van die gedagtes" bestaan.
Volgens Fodor is betekenisvolle dele van die gees, soos die waarneming en taalkundige prosesse, gestruktureer in terme van die modulêriteit van die gees, ofwel "organe", wat gedefinieer word deur hul oorsaaklikheid en funksionele rol. Hierdie modules is relatief onafhanklik van mekaar en van die sentrale verwerkingsgedeelte van die gees, wat 'n meer globale en minder "domein spesifieke" - karakter het. Fodor suggereer verder dat die karakter van hierdie modules die moontlikheid van kousale betrekkinge met eksterne voorwerpe moontlik maak. Aan die ander kant maak dit vir die geestelike toestande moontlik om inhoud te hê oor dinge in die wêreld. Die sentrale verwerking gedeelte, aan die ander kant, sorg vir die logiese verhouding tussen die verskillende inhoude en die insette en uitsette.
Alhoewel Fodor oorspronklik die idee afwys, dat geestelike toestande bepalende oorsaaklike eksterne faktore moet hê, het hy in die laaste jare baie van sy skryfwerk gewy aan die taalfilosofie, net deur die probleem met die betekenis en verwysing van geestelike inhoud. Sy bydraes op hierdie gebied sluit die sogenaamde "asimmetriese kousale teorie van verwysings" en verder vele argumente teen die semantiese holisme. Fodor is ook sterk gekant teen die reduksionele aansprake oor die gees. Hy argumenteer dat die geestelike toestande meervoudig realiseerbaar is en dat daar 'n hierargie van verklarende vlakke in die wetenskap is, soos die algemene en die wetgewing van 'n hoër vlak teorie van die sielkunde of die linguistiek, byvoorbeeld, wat die laer-vlak verklarings van die gedrag van neurone en sinapse nie kan bevat nie.
Hitoshi Imamura
Hitoshi Imamura (今村 均, Imamura Hitoshi, 28 Junie 1886 - 4 Oktober 1968) was 'n generaal wat tydens die Tweede Wêreldoorlog in die Imperiale Japanse Leër diens gedoen het.
Volkswagen Golf
Die Volkswagen Golf is 'n kompakte motor wat deur die Duitse vervaardiger Volkswagen vervaardig word sedert 1974, en wêreldwyd bemark is oor sewe geslagte. Dit het reeds in verskeie bakkonfigurasies en onder verskillende naamplate verskyn - soos die Volkswagen Rabbit in die Verenigde State en Kanada (Mk1 en Mk5), en die Volkswagen Caribe in Meksiko (Mk1).
Die oorspronklike Golf Mk1 was 'n voorenjin, voorwielaangedrewe plaasvervanger vir die lugverkoelde, agterenjin, agterwielaangedrewe Volkswagen Beetle. Histories is die Golf Volkswagen se topverkopermodel en die wêreld se tweede beste verkoopsmodel, met meer as 29 miljoen eenhede gebou teen 2012. Die Volkswagen Golf se ontwerp is deur die Italiaanse motorontwerper Giorgetto Giugiaro se ateljee Italdesign behartig.
Die grootste deel van die Golfproduksie was aanvanklik in die 3-deur luikrugstyl. Ander variante sluit in 'n 5-deur luikrug, stasiewa ("Variant" van 1993), afslaankap (Cabriolet en Cabrio, 1979-2002, 2011-hede), en 'n Golf-afgeleide knoprugsedan, onder andere Volkswagen Jetta, Volkswagen Vento (vanaf 1992) of Volkswagen Bora (vanaf 1999) genoem. Die motors het vele marksegmente gevul, van basiese persoonlike motors, tot hoëverrigting luikrue ("hot hatches").
Die Volkswagen Golf het deur sy geskiedenis talryke toekennings ontvang. Die Volkswagen Golf Mk6 het die "Wêreldmotor van die Jaar" in 2009 gewen en in 2013 die Volkswagen Golf Mk7. Elke geslag van die Golf was reeds 'n naaswenner in die Europese Motor van die Jaar-toekennings. Die Golf is een van slegs twee motors - die ander is die Renault Clio - wat tweekeer "Europese Motor van die Jaar" was, in 1992 en 2013. Die Volkswagen Golf het die "Car and Driver" se jaarlikse 10 Beste-lys meer as een keer gehaal.
Europese wielewaal
Die Europese wielewaal is 'n voël en 'n redelik algemene tot skaars somerbesoeker aan Suid-Afrika.
Identifikasie
Die mannetjie se swart vlerke onderskei hom van die Afrikaanse Wielewaal se mannetjie; die wyfies en jonges lyk eenders. Daar is altyd meer wyfies en jonges as mannetjies.
Die voël bereik 24 cm in lengte.
Habitat
Hulle hou een-een in breëblaar-boomveld, gemengde bosveld, oewerbos en verskeie ander dig beboste habitats, insluitend uitheemse bome.
Verspreiding
Kom yl versprei oor groot dele van die binneland voor.
Geluid
Uiter 'n welluidende "wieela-wioee", wat selde gehoor word, asook die skor alarmroep van al die wielewale.
George Rex
George Rex (Londen, Engeland, 29 Augustus 1765 – Melkhoutkraal, Knysna, Kaapkolonie, 3 April 1839) was ’n handelaar en grondeienaar, en die grondlegger van die dorp Knysna in die Wes-Kaap.
Rex was die oudste van die vier kinders van John Rex (oorlede 1788), 'n welvarende brouer van Whitechapel, en sy eggenote, Sarah. Nadat hy besluit het om 'n wetsloopbaan te volg, is tydens sy studiejare aansienlike bedrae geld deur sy vader aan hom voorgeskiet, wat ongetwyfeld bygedra het tot sy rykdom later aan die Kaap. Op 11 November 1786 ontvang hy van die Doctors Commons in Londen 'n vergunning om as notaris te praktiseer. Met die eerste Britse besetting van die Kaap in 1795, is 'n vise-admiraliteitshof in die lewe geroep waarin Rex in Januarie 1797 as balju aangestel word.
Na die Kaap
Met sy aankoms in Oktober het hy ook publieke notaris van die goewerneur van die Kaap geword. Die volgende vyf jaar was Rex verdiep in sy amptelike pligte, veral as staatsadvokaat in etlike belangrike krygsrade. In Oktober 1800 het hy die landgoed en huis Schoonder Zigt (ook Schoonderzicht geskryf) in Kaapstad van die weduwee Freislich gekoop en hier het hy saam met sy minnares, Johanna Rosina Ungerer, en haar kinders huis opgesit. Johanna Ungerer (wat blykbaar van Bengaalse afkoms was) word in sekere bronne beskryf as 'n weduwee en in 'n doopregister van 1807 as Johanna Rosina van de Caap. Daar kan geen familieverband vasgestel word tussen haar en die enigste twee volwassenes (twee broers) met die naam Ungerer wat voor 1800 aan die Kaap was nie. Daar bestaan geen Kaapse rekord van haar huwelik of die geboorte van haar kinders nie. Blykbaar was daar vyf: Emmerentia (later met ene Van Wyngaard getroud), Hendrik Christiaan, Carolina Margaretha, Anna en Christina (Maria?), later vermoedelik met ene Newell getroud.
Eerste vier kinders
In Schoonder Zigt is die eerste van Rex se vier kinders uit hierdie verbintenis gebore. Die kinders was: Edward Rex (1801–1879), boer by Knysna, ongetroud oorlede; John Rex (1802–12 Augustus (of Julie) 1858), boer en sakeassistent van sy vader, in Kaapstad getroud (12 Augustus 1845) met Susanna Margaretha Muller (1813–1893); Elizabeth Caroline (Betsy) Rex (22 Februarie 1804–1877), gedoop in die NG kerk Swellendam op 25 Desember 1807, ongetroud oorlede; Jacob Govert Rex (1805–1882), boer van Woodbounie, Knysna, in 1849 in Knysna se Anglikaanse kerk getroud met Frances Augusta Wentworth.
Op Knysna
Die eerste setlaars van die Knysna-gebied is almal daarheen gelok deur die natuurlike skoonheid, maar wanneer hulle eers daar was, het die moeilikhede gou begin. Die byna onmoontlik kommunikasielyne met die buitewêreld het dit makliker laat lyk om in die gebied te kom as daar uit. Net ’n Suid-Afrikaans vervaardigde ossewa, gemaak van die hardehout in die plaaslike woud, kon die uitdagende trek van George na Knysna destyds baasraak. Die eerste nedersetters – Van Huysteen, Van Rooyen, Jerling, Read, Meeding, Weyer, Barnard, Vosloo, Terblans en enkele ander uit die dae van die Nederlandse bewind, het almal vir hulself uitstekende plase uitgesoek. Van dié plase was Melkhoutkraal ongetwyfeld die beste. Dis oorspronklik in 1770 aan Stephanus Terblans toegeken en het die hele kom wat die Knysna-strandmeer bevat het, ingesluit. Ná Terblans se dood het sy weduwee die plaas in 1796 aan haar tweede man, Johan van Lindenbaum, verkoop. Hy het dit aan die handelaar Richard Holiday verkoop, maar dié is in 1802 oorlede.
Toe die Kaap in 1803 aan die Bataafse Republiek teruggegee word, is die betrekkings wat Rex beklee het, afgeskaf. Hy begin toe boer om 'n bestaan te maak. In Februarie 1804 word Schoonder Zigt verkoop en twee maande later het hy die plaas Melkhoutkraal gekoop. In Augustus ken die Bataafse Republiek is 4 000 acres oos van Melkhoutkraal aan Rex toe en teen November 1804 kon hy rapporteer dat daar reeds "33 slawe aan die werk is". Om dié plaas te bereik, het Rex ’n koetsrit op ’n deftige skaal onderneem. Sy gesellin en hul vier kinders het saam met hom in die koets gery wat deur ses voortreflike perde getrek is en waarop ’n embleem aangebring is. Saam met dié koets het ’n geselskap vriende en werknemers gereis. Mense langs die pad het dié amper koninklike optog verwonderd gadegeslaan en selfs die naam George Rex het hulle laat wonder of dit nie dalk ’n adellike op reis was nie. Sy leefstyl en deftige houding het die inwoners van die Kaap, veral op Knysna, oortuig dat hulle met iemand van koninklike afkoms te doen gehad het en baie uitgelese besoekers het by hom aan huis gekom.
In 1814 het William Burchell Melkhoutkraal besoek en 'n nuwe plantsoort, Streptocarpus rexia, na sy gasheer genoem. Rex het hom beywer vir die ontwikkeling van die plaaslike bronne van die Knysna-gebied, veral die houtnywerheid. In 1817 is die vlootowerheid oorreed om die strandmeer vir skepe oop te stel en al strand die eerste skip wat dit binnevaar, die HMS Emu, het skepe voortaan dikwels daar aangedoen om timmerhout in te skeep vir die vlootwerf by Simonstad. Die jaar daarop is 'n loods by die lagune gestasioneer. Rex se eie skip van 80 t (127 t volgens ’n ander bron), die stinkhoutbrik Knysna, wat gebou is by Westford aan die Knysnarivier, is in 1831 te water gelaat as aanvullende vaartuig vir die toenemende kushandel, wat die lagune meer as 'n eeu lank 'n florerende hawe sou maak tot die dorp per spoor met die binneland verbind is en die hawe in onbruik verval het.
In November 1836, terwyl dit deur die regering bevrag is, het die Knysna die eerste skip geword wat die monding van die Buffelsrivier besoek, waar Rex se tweede seun, John, land en vrag inskeep. In 1837 is die plek Port Rex gedoop, maar tien jaar later word dit deur die goewerneur, sir Harry Smith, na Oos-Londen verander. Vyftig jaar nadat hy te water gelaat is, het die Knysna steeds diens gedoen waar hy steenkool aan die kus van Engeland vervoer het.
Die ontwikkeling van Knysna-hawe
Knysna as ’n hawe sou blykbaar ’n oplossing bied vir die probleem van vervoer tussen die nedersetting en die buitewêreld. James Callander het die opmeting behartig. Daar is bevind die projek is uitvoerbaar en op 11 Februarie 1817 het die vlootvervoerbrik die HMS Emu ’n poging aangewend om die strandmeer binne te vaar. Die vaartuig het ongelukkig ’n versonke rots getref terwyl dit die koppe binnegvaar het en is so erg beskadig dit op die strand moes laat loop word binne-in die ingang. Niemand het verdrink nie. ’n Twee vlootvaartuig is inderhaas van die Kaap gestuur om die bemanning en vrag te red. Kaptein Wallis van die Podargus het sending suksesvol voltooi en in en uit by die strandmeer gevaar. Hy het daarna so gunstig berig oor die hawe en die reusewoude dat die vloot besluit het om hier met skeepsbou te begin. Rex het dadelik 16 ha grond geskenk wat aan die strandmeer front. Op dié plek, wat Melville genoem is, is hard gewerk om ’n groot brik te bou van plaaslike hout. Ongelukkig het ’n brand die boeg beskadig toe dit nog op sy skeepsboustellasie gestaan het en dié onderneming is laat vaar. Knysna se hawe het sy beslag gekry ondanks dié terugslag. Tot sy dood op 3 April 1839 het 162 skepe by Knysna aangedoen, waarvan net vier skipbreuk gely het.
Entrepreneur
Rex is op Melkhoutkraal oorlede en is begrawe in 'n eenvoudige graf op die landgoed, 'n kwartmyl wes van sy ou opstal. Ooreenkomstig sy testament is die landgoed verkoop en die opbrengs onder sy familielede verdeel. Rex was nooit getroud nie.
Kinders by tweede houvrou
Ná die dood van sy eerste minnares, Johanna Rosina, omstreeks 1807, het hy as tweede geneem 'n dogter van die eerste, Carolina Margaretha Ungerer, toe sowat 15 jaar oud, en waarskynlik (omstreeks 1793) in die Ooste gebore is en op 17 April 1866 op Knysna oorlede is. Uit hierdie verbintenis, wat vermoedelik van 1808 af dateer, is die volgende nege kinders gebore, wat almal op George gedoop is:
Waardering
Hoewel, sover bekend, daar geen portret van Rex bestaan nie, was hy glo kort en geset met 'n blosende gelaatskleur. Hy was 'n hartlike, joviale gasheer, aan wie talle reisigers in hul geskrifte hulde gebring het. Hy word ook beskryf as iemand met ’n voortreflike voorkoms, goed opgevoed, suksesvol en intelligent, maar uiters swygsaam. Reeds gedurende sy leeftyd was daar gerugte, wat tot vandag toe die ronde doen as deel van die familieverhaal, dat Rex die oudste seun was van George III van Engeland se morganatiese huwelik (’n huwelik tussen ’n adellike man en ’n vrou van laer stand wat haar stand behou en wie se kinders geen rang of besittings van die vader erf nie) met die Kwaker Hannah Lightfoot. Vir hierdie gerugte is daar tot nog toe geen enkele aanvaarbare bewys aangevoer nie, hoewel daar meermale pogings aangewend is om dokumentêre bewyse te vind vir hierdie skilderagtige familielegende; genetiese toetse het dié bewering in 2004 wel weerlê.
John Davidson (akteur)
John Davidson (25 Desember 1886 – 16 Januarie 1968) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Dinner at Eight (1933), Perils of Pauline (1933), Dick Tracy vs. Crime, Inc. (1941), en Adventures of Captain Marvel (1941).
Iwane Matsui
Iwane Matsui (松井 石根, Matsui Iwane, 27 Julie 1878 - 23 Desember 1948) was 'n generaal in die Keiserlike Japanse Leër en die bevelvoerder van die ekspedisie-mag wat in 1937 na China gestuur is. Hy is skuldig bevind aan oorlogsmisdade en is deur die Geallieerdes tereggestel vir sy betrokkenheid by die Nanjing-slagting.
Matsui het in 1935 uit die diens getree, maar is in Augustus 1937 aan die begin van die Tweede Chinees-Japannese Oorlog weer in gebruik geneem om die Japannese magte te lei wat betrokke was by die Slag van Sjanghai. Na die oorwinning van die geveg het Matsui daarin geslaag om Japan se hoë opdrag om na die Chinese hoofstad Nanjing te vorder, te oortuig. Die troepe onder sy bevel wat Nanjing op 13 Desember gevange geneem het, was verantwoordelik vir die berugte Nanjing-slagting.
Matsui het uiteindelik uit die leër in 1938 onttrek. Na die nederlaag van Japan in die Tweede Wêreldoorlog is hy skuldig bevind aan oorlogsmisdade by die Internasionale Militêre Tribunaal vir die Verre Ooste (IMTFE) en tereggestel. Hy en ander veroordeelde oorlogsmisdadigers is in 1978 by die Yasukuni-heiligdom vasgelê, 'n daad wat kontroversie ontlok het.
Eufraat
Die Eufraat (Sumeries: 𒌓𒄒𒉣, Buranuna; Akkadies: 𒌓𒄒𒉣, Purattu; Arabies: الفرات‎, al-Furāt; Siries: ̇ܦܪܬ, Pǝrāt; Armeens: Եփրատ, Yeprat; Hebreeus: פרת‎, Perat; Turks: Fırat; Koerdies: Firat‎) is die westerse een van die twee groot riviere wat Mesopotamië begrens. Die ander een is die Tigrisrivier, wat oor die berge van Anatolië deur Irak vloei. (Trouens, die naam "Mesopotamië" is 'n Griekse vertaling uit die Ou-Persies Mîânrûdân, wat "die Land tussen die Riviere" beteken. Die Siriese naam vir die gebied is Beth Nahrain).
Die oorspronklike Sumeriese naam was idigna of idigina, wat vertaal kan word as "die vinnig vloeiende rivier, die rivier wat vloei", teenoor sy eweknie, die Eufraat, wat stadiger vloei sodat dit meer slik laat opbou en 'n hoër stroombed het as die Tigris. In Pahlavi beteken tigr "pyl" (in dieselfde taalfamilie as Ou-Persies tigra-, hedendaagse Persies têz, "skerp"). Dit is blykbaar nie die oorspronklike naam van die rivier nie, maar (soos die Semitiese vorme van die naam) 'n nabootsing van die inheemse Sumeriese naam.
Die Eufraat is ongeveer 2 736 km lank en ontspring in die Taurus-berge van Oos-Turkye en vloei meestal in 'n suidoostelike rigting totdat dit naby Al-Kurna in Suid-Irak by die Tigris aansluit. Die twee riviere vorm saam die Sjatt al-Arab-waterweg, wat in die Persiese Golf uitmond.
Baie sytakke sluit by die rivier aan, onder meer die Dijala en die Bo- sowel as die Onder-Zab-rivier.
Die Eufraat is al lank 'n belangrike vervoerroete in 'n land wat hoofsaaklik uit 'n woestyn bestaan.
Funny Stone-stroom
Die Funny Stone-stroom is 'n klein sytak van die Joggemspruit naby Wartrail in die verre-noorde van die Oos-Kaap.
Pax Mongolica
Die Pax Mongolica (Latyn vir "Mongoolse Vrede"; ook soms genoem Pax Tatarica) is ’n historiese term wat geskoei is op die oorspronklike frase, Pax Romana, en verwys na die stabiliserende uitwerking wat die Mongoolse Ryk se verowerings gehad het op die sosiale, kulturele en ekonomiese lewe van die inwoners van die uitgestrekte Eurasiese gebied wat die Mongole in die 13de en 14de eeu oorgeneem het. Dit beskryf die verbeterde kommunikasie en handel wat die verenigde administrasie help skep het en die tydperk van relatiewe vrede wat daarop gevolg het.
Die verowerings van Djengis Khan en sy opvolgers van Suidoos-Asië tot Oos-Europa het die westerse en die oosterse wêreld verbind. Die Syroete, wat handelsentrums oor Asië en Europa heen verbind het, is eindelik deur die Mongole beheer. Die einde van die Pax Mongolica is ingelui deur politieke verbrokkeling in die Mongoolse Ryk en die uitbreek van die Swart Dood in Asië, wat met die handelsroetes langs na die grootste deel van die wêreld versprei het.
Johan Engelbrecht
Johan Engelbrecht is ’n Afrikaanse akteur, skrywer en dramaturg.