cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
België
Demografie
Die laïque grondwet maak voorsiening vir geloofsvryheid, en die regering respekteer dit in die algemeen in praktyk. Volgens die 2001 Opname en Studie van Geloof, identifiseer omtrent 47% van die bevolking hulleself as behorende tot die Katolieke kerk. Volgens die syfers is die Moslembevolking die tweede grootste geloofsgemeenskap teen 3,5%. Sedert onafhanklikheid het Katolisisme, met sterk vryedenke en veral vrymesselaarbewegings as teengewig, 'n belangrike rol gespeel in België se politieke lewe, in besonder deur die Christen vakunie (CSC/ACV) en die Christen Demokrate partye (CD&V, CDH).
Die oorgrote meerderheid van Belge is Vlaams en Waals. Saam verteenwoordig hulle 'n bietjie meer as 85%. Daar is baie ander Europese bevolkings wat 'n groot en groeiende deel vorm soos Italiaanse, Franse, en Duitse, wat ongeveer 11,1% beslaan. Arabiese immigrante, meestal uit Marokko en Algerië, saam met immigrante uit Turkye tel sowat 3% van die totale bevolking.
98% van die volwasse bevolking is geletterd. Onderwys is verpligtend van die ouderdom van ses tot 18, maar baie Belge hou aan studeer tot die ouderdom van omtrent 23. In 1999 het België teen 42% in verhouding die derde hoogste aantal 18–21-jariges onder die OESO-lande gehad wat vir na-sekondêre opvoeding geregistreer was. Nogtans styg kommer in die afgelope aantal jare oor seker vorm van ongeletterdheid soos funksionele ongeletterdheid. In die tydperk 1994–98, ontbreek 18,4% van die bevolking funksionele geletterdheidvermoëens. In 'n spieëlbeeld van die historiese politiese konflikte tussen die vryedenke en Katolieke segmente van die bevolking is die Belgiese onderwysstelsel verdeel in 'n laïque tak wat deur die gemeenskappe, die provinsies en die munisipaliteite beheer word en 'n gesubsidieerde godsdienstige – meestal Katolieke – tak wat deur beide die gemeenskappe en die godsdienstige owerhede beheer word – gewoonlik die bisdomme. Daar moet daarop gelet word dat – ten minste vir die Katolieke skole – die godsdienstige owerhede baie beperkte mag oor die skole het.
Natuurlike bevolkingsaanwas
Geboortekoers in 2014:
Tale
Met die verowering van Antwerpen in 1585 is 'n politieke en kulturele proses ingelei waardeur die status van Nederlands in die Suidelike Nederlande beperk was tot sy rol as omgangstaal van die laer klasse van die bevolking, terwyl die hoogs opgeleide bourgeoisie die voorkeur aan die wêreldtaal Frans gegee het. Alhoewel die Vlaminge reeds in 1830, die jaar waarin die huidige Koninkryk België as 'n selfstandige staat gestig is, die meerderheid gevorm het, het hulle vanweë die sterk verfransing van die openbare politieke en kulturele lewe tot by die 19de en 20ste eeu 'n sosiologiese minderheid gebly. Frans is in 1830 ook tot die amptelike taal van België verklaar.
As 'n literêre taal was Suid-Nederlands, wat uit die Vlaams-Brabantse skryftaal van die 16de eeu ontwikkel het, slegs gebruiklik vir minder hoogstaande genres soos die volksliteratuur en het naas plaaslike dialekte veral onder die sterk invloed van die Franse kultuurtaal gekom, waardeur sy woordeskat en sinsbou duidelik van dié van Noord-Nederlands, die amptelike taal van Nederland, verskil het.
Vanaf omtrent 1850 het egter 'n nuwe literêre taal begin ontwikkel wat Noord-Nederlands as sy voorbeeld geneem het, en dit het van 'n onvolkome Vlaamse streeksvariant gedurende die 20ste eeu uiteindelik tot 'n gelykwaardige Nederlands verander, wat behalwe vir klein leksikale en sintaktiese verskille grootliks met die taal van Nederland ooreenkom.
Vandag is omtrent 60% van die land Nederlandssprekend, 40% Franssprekend en 1% Duitssprekend. Brussel is amptelik Frans-Nederlands tweetalig, maar meestal Franssprekend; dit het van 'n Nederlandsprekende plek ontwikkel tot 'n tans oorheersend Franse karakter.
Beide die Nederlands wat in België gepraat word en die Belgiese Frans verskil effens in woordeskat en semantiese klem van die variëteite wat in Frankryk en Nederland gepraat word. Baie mense praat nog steeds dialekte van Vlaams en Waals. Die dialekte, saam met ander soos Pikardies of Limburgs, word nie in die openbare lewe gebruik nie.
Sport
Sedert die 1970's word sportklubs en -federasies in België deur die Taalgemeenskappe apart georganiseer. Sokker is die gewildste sportsoort in albei dele van België; fietsry, tennis, swem, judo en basketbal is ook gewild. Onder die bekende fietsryers het Eddy Merckx die Tour de France vyf keer gewen en Tom Boonen een keer. België het ook twee huidige vroue-tenniskampioene: Kim Clijsters en Justine Henin. 'n Ander bekende voormalige Belgiese atleet is Jacques Rogge, die agste President van die Internasionale Olimpiese Komitee tussen 2001 en 2013.
Rugby word ook in België gespeel, maar die Belgiese nasionale rugbyspan kon tot dusver nog nie vir 'n rugbywêreldbekertoernooi kwalifiseer nie. Hulle ding in die Europese Rugbykampioenskap met ander opkomende rugbyspanne mee.
België het al verskeie groot sportgeleenthede soos die Olimpiese Somerspele 1920, die UEFA Europa-beker in 1972 en die UEFA Europa-beker in 2000 (saam met Nederland) gehuisves. Sedert 1925 word die Belgiese Grand Prix op die Circuit de Spa-Francorchamps aangebied.
Kultuur
Die Belgiese kultuurlewe neig om binne elkeen van die gemeenskappe gefokus te wees. Gedeelte elemente is minder belangrik aangesien daar geen tweetalige universiteite is nie, behalwe die koninklike militêre akademie, geen gemene media, en geen enkele groot gemene kulturele of wetenskaplike organisasie waar beide hoofgemeenskappe verteenwoordig is nie. België is wel bekend vir die land se skone kunste en argitektuur.
Die gebied wat ooreenkom met vandag se België het die vooruitgang van belangrike kunsbewegings wat 'n reuse invloed op Europese kuns gehad het ondervind. Die Mosankuns, die vroeë Nederlandse skilderkuns, die Vlaamse Renaissance- en Barokskilderkuns, en belangrike voorbeelde van Romaanse, Gotiese, Renaissance- en Barokargitektuur, en die Vlaamse polifonie het in die suidelike deel van die Lae Lande ontwikkel en is mylpale in kunsgeskiedenis.
Die ryk kuns-uitset, baie keer in geheel na verwys as Vlaamse kuns, het in die tweede helfte van die 17de eeu geleidelik agteruitgegaan. Baie oorspronklike kunstenaars het egter gedurende die 19de- en 20ste eeue te voorskyn gekom. In musiek het Adolphe Sax die saxofoon in 1846 uitgevind. Eugène Ysaÿe was 'n belangrike 19de- en 20ste eeuse Belgiese violis. In argitektuur was Victor Horta 'n belangrike inisieerder van die Art Nouveau-styl. België het beroemde vorms van romantieke, ekspressionistiese en surrealistiese skilders opgelewer; dit sluit Egide Wappers, James Ensor, Constant Permeke en René Magritte in. Op 8 November 1948 het die Belgiese skrywers Christian Dotremont en Joseph Noiret die stigting van die vereniging van skilders en literatore genaamd "CoBrA", na die naam van die 3 nasionale hoofstede van die lande waaruit die aanvanklik betrokke kunstenaars kom: Copenhagen, Brussel, Amsterdam) gelei. Dotremont en Noiret het later ook die skrywers Marcel Havrenne en Hugo Claus en die skilders Pol Bury, Pierre Alechinsky, Louis Van Lint, die etnoloog Luc de Heusch en die musikant Jacques Calonne in Brussel by die beweging betrek.
In letterkunde het België verskeie bekende outeurs opgelewer soos die digters Emile Verhaeren, Guido Gezelle, Herman de Coninck, Myriam Vanhee, Tom Lannoye, Jacques Brel en roman skrywer Hendrik Conscience, Willem Elsschot en Georges Simenon. Die digter en toneelskrywer Maurice Maeterlinck het die Nobelprys vir Letterkunde in 1911 ontvang. Die bekendste Frans-Belgiese strokiesverhale is Die avonture van Kuifie deur Hergé maar baie ander belangrike outeurs van strokiesverhale is Belgies, insluitend Edgar P. Jacobs, Marc Sleen, Willy Vandersteen en André Franquin.
Meer onlangs het vername filmregisseurs verskyn, meeste van hulle sterk beïnvloed deur Franse filmkuns. Die gebrek aan 'n groot Belgiese filmmaatskappy het hulle gedwing om te emigreer of in lae-begroting produksies deel te neem. Belgiese regisseurs sluit Stijn Coninx, Luc en Jean-Pierre Dardenne in; akteurs sluit Jan Decleir, Veerle Baetens en Marie Gillain in. Films sluit in Man Bites Dog en The Alzheimer Affair. In die 1980's het Antwerpen se Koninklike Akademie van die Skone Kunste belangrike mode toonaangewers, die Antwerpse Ses opgelewer.
België het ook bygedra tot die ontwikkeling van wetenskap en tegnologie. Die wiskundige Simon Stevin, die anatomis Andreas Vesalius en die kartograaf Gerardus Mercator is onder die meer invloedryke wetenskaplikes uit die begin van die Vroeë Modernisme in die Lae Lande. Meer onlangs, teen die einde van die 19de eeu, in toegepaste wetenskap, het die chemikus Ernest Solvay en die ingenieur Zenobe Gramme die Solvayproses en die Grammedinamo uitgevind. Georges Lemaître is 'n beroemde Belgiese kosmoloog aan wie die voorstel van die oerknalteorie van die begin van die heelal in 1927 toegeskryf word. Drie Nobelpryse vir Fisiologie of Geneeskunde is aan Belge toegeken: Jules Bordet in 1919, Corneille Heymans in 1938 en Albert Claude en Christian De Duve in 1974. Ilya Prigogine is in 1977 die Nobelprys vir Chemie toegeken.
Op 1 Desember 2005 is Vader Damien deur die Vlaminge as die Grootste Belg van alle tye gekies terwyl die Wale Jacques Brel gekies het.
'n Mens kan nie België se kultuurlewe verstaan sonder om die volksfeeste in ag te neem nie. Voorbeelde sluit die Karnaval van Binche, die Ducasse van Ath, die optog van die Heilige Bloed in Brugge, die 15de-Augustusfees in Liège, en die Waalse fees in Namur in. 'n Belangrike nie-amptelike feesdag is Sint Nicholasdag op 6 Desember, wat die fees vir kinders herdenk en in Liège van die studente.
Baie hoogsaangeskrewe restaurante kan in hoë-impak gastronomiese gidse soos die Michelingids aangetref word. Belgiese sjokolade handelsmerke soos Neuhaus, is wêreldbekend en word wyd verkoop; selfs die goedkoopste en gewildste handelsmerk, Leonidas, het 'n reputasie verwerf vir hulle kwaliteit.
België produseer meer as 500 bier (alebiere, pils) variëteite). Belge het 'n reputasie vir 'n voorliefde vir wafels en pommes frites (Belgiese aartappelskyfies), beide oorspronklik uit België; die nasionale kos is biefstuk of mossels met skyfies.
N11 (Suid-Afrika)
Die N11 is een van Suid-Afrika se 17 nasionale paaie. Hierdie nasionale pad gaan deur drie provinsies: KwaZulu-Natal, Mpumalanga en Limpopo. Daar is baie besienswaardighede op die roete. Dit verbind die N3, KwaZulu-Natal met die Groblersbrug grenspos op die Botswanagrens.
KwaZulu-Natal
Die N11 begin in KwaZulu-Natal waar dit aftak van die N3 nasionale pad 15 km suid van die Tugela-tolhek in ’n oostelike rigting. Na 19 km gaan die pad deur Ladysmith en swaai dan noordoos. Die N11 gaan dan verby die Elandslaagte-slagveld, verby Biggarsberg en Fort Mistake en na 57 km word die afdraai van die R68-provinsiale pad bereik. Die R68 gaan na Glencoe en Dundee. Na ’n verdere 64 km word die afdraai van die R34-provinsiale pad bereik nadat daar eers verby die Ntshingwayodam en die afdraai na Newcastle gery is. Die pad na Volksrust is 40 km noord. Daar word op die pad deur die Laingsnekpas gery, dan verby die berg en slagveld van Majuba en deur Charlestown gery. Volksrust is in Mpumalanga.
Mpumalanga
Van Volksrust hou die pad steeds noord vir 41 km tot by Amersfoort. Ermelo is 59 km verder noord. Ongeveer 35 km voor Ermelo word die Vaalrivier gekruis. By Ermelo word die N17 nasionale pad gekruis terwyl die N2 nasionale pad ook hier begin. Die N11 swaai nou noordwes en 50 km verder is Hendrina. Die N4 nasionale pad word 43 km verder gekruis en na nog 9 km word Middelburg teëgekom. Groblersdal is 92 km verder; halfpad word verby die Loskopdam gery en Limpopo binne gegaan.
Limpopo
Dit is 27 km van Groblersdal na Marble Hall. Dit is dan nog 51 km tot by Roedtan nadat die Elandsrivier gekruis is. Die N1 nasionale pad is 37 km verder. Na die N1-kruising is dit 12 km tot by Mokopane (Potgietersrus). Die N11 hou steeds noordwes en na 92 km word daar verby Uitzicht gery waar die Steenbokskeerkring gekruis word. Baltimore is 37 km verder. Die grenspos by Groblersbrug is 60 km verder nadat eers by twee nedersettings Marnitz en Tom Burke verby gery is. By die grenspos eindig die N11.
Bergpatrys
Die bergpatrys (Scleroptila africanus) is 'n endemiese, algemene standvoël en kom slegs in die Wes- en Oos-Kaap-berge en Drakensberg voor. Die voël is 30 – 33 cm groot en weeg 370 - 520 gram en kom in groepe van 3 - 8 voor. In Engels staan die voël bekend as grey-winged francolin.
Eilande in die Oranjerivier
Die eilandjies in die Oranjerivier word hier gegee ongeveer in die volgorde stroomopwaarts, dus van die mond van die rivier tot by sy oorsprong.
Eilande tussen die 20°-oosterlengtelyn en Kakamas
Let wel: ongeveer in die volgorde wes na oos.
Mattan
Mattan is ´n voorvader van Josef.
Verwysing in die Bybel
Mattheus 1: 15
Aka terebrans
Aka terebrans is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Aka en tot die familie Phloeodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Schmidt.
Dannii Minogue
Dannii Minogue (gebore 20 Oktober 1971) is 'n Australiese aktrise en komponis. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Secrets (1992) en Head On (1998), en in die televisiereeks Home and Away (1988).
De Havilland Venom
Die De Havilland Venom was 'n straalvliegtuig wat deur de Havilland in Brittanje gebou was as 'n vervanging van die De Havilland Vampire. Die vliegtuig was 'n vegter/bomwerper. Dit was eers die Vampire FB.8 genoem maar moes wesenlik verander word om die nuwe Ghostmotor te kon gebruik en was sodoende die Venom genoem.
Dannii Minogue
Sy is die suster van die sangeres Kylie Minogue.
De Havilland Venom
Die eerste produksie eenheid, die FB.1, is in Desember 1951 afgelewer aan die Britse Lugmag. Daar is 'n uitskietstoel toegevoeg en dié model staan as die FB.4 bekend. Daar was op die ou einde 19 eskaders van die Britse Lugmag toegerus met die vliegtuig. Die vliegtuig het in Duitsland, Indië en die Verre Ooste diens gedoen. Die vliegtuie gebaseer in Duitsland was deel van die Weste se verdediging strategie tydens die Koue Oorlog.
Van die vliegtuie was in Switserland gebou onder lisensie waar van hulle diens gedoen het tot in die 1980's. Brits-vervaardigde modell is uitgevoer na Irak en Venezuela.
'n Tweesitplek nagvegter is ook gebou wat toegerus was met radar wat in enige weer gebruik kon word. Dié model, die NF.2, is in 1953 in die Britse Lugmag in diens gestel. Die nagvegter het egter nie oor uitskietstoele beskik nie omrede die radar toerusting soveel spasie in beslag geneem het. Die kajuit se dak was swaar, het met skarniere gewerk en was moeilik om oop te maak. Model NF.3 was toegerus met 'n Amerikaanse radar en 'n kajuit dak wat vinnig kon oopmaak.
Reiki
Reiki (霊 気) is 'n Japannese vorm van alternatiewe medisyne wat energiegenesing genoem word. Reiki-praktisyns gebruik 'n tegniek genaamd palmgenesing of "hande-op"-genesing waardeur "universele energie" na bewering deur die handpalms na die pasiënt oorgedra word om emosionele of fisiese genesing aan te moedig.
Reiki is 'n pseudowetenskap, en word gebruik as illustratiewe voorbeeld van pseudowetenskap in wetenskaplike tekste en akademiese tydskrifartikels. Dit is gebaseer op "qi" (of "chi"), wat volgens beoefenaars 'n universele lewenskrag is, hoewel daar geen empiriese bewyse bestaan ​​dat so 'n lewenskrag bestaan ​​nie. In 2008 het 'n sistematiese oorsig van navorsing oor reiki tot die gevolgtrekking gekom dat "Die meeste proewe het aan metodologiese foute gely soos klein steekproefgrootte, onvoldoende studie-ontwerp en swak rekordhouding .... Ten slotte is die bewyse onvoldoende om aan te dui dat reiki 'n effektiewe behandeling vir enige toestand is. Daarom is die waarde van reiki onbewys."
Kliniese navorsing toon nie dat reiki effektief is as behandeling vir enige mediese toestand nie, insluitend kanker, diabetiese neuropatie, of angs en depressie, en daarom moet dit nie konvensionele mediese behandeling vervang nie. Daar is geen bewys van die effektiwiteit van reiki-terapie in vergelyking met plasebo nie. Studies wat positiewe effekte aanmeld, het metodologiese probleme.
Bewyse kwaliteit
In 'n sistematiese oorsig van 2008 van nege ewekansige kliniese toetse is daar verskeie tekortkominge in die literatuur op reiki gevind. Afhangend van die instrumente wat gebruik word om depressie en angs te meet, het die resultate gewissel en was dit nie betroubaar of geldig nie. Verder kon die wetenskaplike gemeenskap nie die bevindings van studies wat reiki ondersteun herhaal nie. Die oorsig het ook probleme in die verslagdoeningsmetodologie in sommige van die literatuur gevind, omdat daar dikwels dele volledig weggelaat is of nie duidelik beskryf is nie. In hierdie studies is monstergroottes gereeld nie bereken nie en is voldoende toewysing en dubbelblinde prosedures nie gevolg nie. Die oorsig het ook gerapporteer dat sulke studies die effektiwiteit van die behandeling oordryf en dat daar geen beheer was vir die verskille in ervaring van reiki-praktisyns of selfs dieselfde praktisyn wat soms verskillende resultate opgelewer het nie. Geen van die studies in die oorsig verskaf 'n rede vir die duur van die behandeling nie en geen studie het nadelige gevolge gerapporteer nie.
Datagebrekkig
’n Datagebrekkige spesie is een waaroor te min inligting volgens die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN) bestaan vir ’n behoorlike waardering van sy bewaringstatus. Dit beteken nie noodwendig dat die spesie nie baie goed bestudeer is nie, maar dat min inligting bekend is oor die getalle en verspreiding van die spesie.
Dié kategorie is een van nege van die IUCN oor die gevaar van die globale uitsterwing van spesies. Die kategorieë strek van "uitgestorwe" tot "minste kommer". Die kategorieë "datagebrekkig" en "ongevalueer" is nie in die spektrum nie, want dit dui op spesies wat nog nie genoeg waardeer is om in ’n karegorie ingedeel te word nie.
Die IUCN beveel aan dat spesies nie onnodig as "datagebrekkig" geklassifiseer word indien die afwesigheid van rekords daarop dui dat hulle getalle gevaarlik laag is nie. "As die omvang van die takson vermoedelik relatief omskrewe is, as ’n aansienlike tydperk verloop het sedert die laaste rekord van die takson, kan ’n bedreigde status wel geregverdig wees."
Håkon Solem
Håkon Solem (10 Julie 1908 – 7 Desember 1993) was 'n Noorse matroos. Hy is gebore in Kristiania. Hy het deelgeneem aan die 1948 olimpiese Spele in Londen, waar hy vierde geplaas is in die 6-meter-klas, saam met Magnus Konow, Ragnar Hargreaves, Anders Evensen en Lars Musæus.
Sokkerklubwêreldkampioene
Interkontinentale Beker
Die Beker het informeel, tot die eerste FIFA-klubbeker in 2000 gehou was, bekend gestaan as die Wêreldklubkampioenskap. Dit is gespeel deur die verteenwoordigende verenigings van die meeste ontwikkelde vastelande in die sokkerwêreld (veral in daardie jare).
Vanaf 2005 is die Interkontinentale Beker vervang deur die FIFA Klubwêreldbeker (FIFA Club World Cup). Die FIFA Klubwêreldbeker sluit ook die Noord-Amerikaanse, Asiatiese, Afrika en Oseaniese wenners in. In 2017 het FIFA almal erken as klub amptelike wêreldkampioene met dieselfde status as die Wenners van die Klubwêreldbeker dit is FIFA club world champions.
FIFA Klubwêreldbeker
Die FIFA Klubwêreldbeker-toernooi is 'n kompetisie waaraan die voorste sokkerklubs van die onderskeie FIFA streeksbeheerliggame of kontinentale liggame deelneem. FIFA organiseer elke jaar die toernooi. Die toernooi ken die wêreldtitel amptelik toe. Dit word gewoonlik betwis tussen die kampioene van elke kontinent en die kampioen van die gasheerland.
Karima Brown
Karima Brown (1967 ‒ 4 Maart 2021) was 'n Suid-Afrikaanse joernalis.
Vroeë lewe en opleiding
Brown is in Kaapstad gebore en het skoolgegaan aan die Hoërskool Soutrivier. Brown was die dogter van Achmat Semaar, 'n gemeenskapsleier in Mitchell's Plain en 'n ANC-aktivis. Sy volg hom na politieke aktivisme toe sy by die Cape Youth Congress en die South African Students Congress aansluit terwyl sy aan die Universiteit van Wes-Kaap studeer. Sy was later lid van die United Democratic Front.
Loopbaan
Gedurende haar loopbaan as 'n gerespekteerde Suid-Afrikaanse joernalis was sy die politieke redakteur van Business Day, het sy die Karima Brown-program op Radio 702 aangebied, was groepredakteur by Independent Newspapers en het Forbes Women Africa geloods. Voor haar afsterwe het sy 'n aktualiteitsprogram op eNCA aangebied, genaamd The Fix.
As lid van die ANC sowel as joernalis het sy af en toe kontroversie ontlok. In Oktober 2006 stem 'n interne kommissie by die SAUK met die veteraanjoernalis John Perlman saam dat die uitsaaikorporasie 'n arbitrêre swartlys met politieke kommentators het. Die kommissie van ondersoek onder leiding van Zwelakhe Sisulu en Gilbert Marcus, het bevind dat Brown saam met Aubrey Matshiqi, William Gumede, Paula Slier, Sipho Seepe, Moeletsi Mbeki, Elinor Sisulu en Trevor Ncube op die swartlys geplaas was. Sy het in 2019 'n hofsaak teen die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF) gewen, nadat sy hulle gedagvaar het oor dreigende boodskappe wat sy ontvang het toe Julius Malema haar selfoonnommer op die sosiale media gepubliseer het. Die hooggeregshof in Johannesburg het bevind dat die party die kieswet oortree, en Brown verwelkom die uitspraak as 'n “oorwinning vir mediavryheid, 'n oorwinning teen seksisme, en ['n] oorwinning vir vroue in die joernalistiek en beskerming en vryheid van die media".
Afsterwe
Sy sterf as 'n gevolg van komplikasies van die Koronavirussiekte-2019 op 54-jarige ouderdom. Die Suid-Afrikaanse regering het haar hulde gebring en gesê dat "haar bydrae tot die joernalistieke beroep en vreesloosheid in die uitvoering van haar werk, baie gemis sal word."
Ron Randell
Ron Randell (8 Oktober 1918 – 11 Junie 2005) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Bulldog Drummond Strikes Back (1947), Kiss Me Kate (1953), King of Kings (1961), en The Longest Day (1962).
Timothy Brown (akteur)
Timothy Brown (24 Mei 1937 - 4 April 2020) was 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente MASH (1970), Nashville (1975), en Frequency (2000), en in die televisiereeks Remington Steele (1982).
1999
Die jaar 1999 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 99ste jaar van die 20ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Aka trachys
Aka trachys is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Aka en tot die familie Phloeodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1954 deur De Laubenfels.
Joey Batey
Joey Batey (gebore 1988) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Riot Club (2014) en in die televisiereekse C.B. Strike (2017) en Knightfall (2017).
Maria de Wet
duimnael|regs|200px|Maria de Wet.
duimnael|regs|340px|Dr. C.J.H, en mev. M.M. de Wet en kinders buite die [[pastorie op Steynsburg.]]
Maria Magdalena de Wet (née Wentzel, onbekend – 19 Maart 1943) was tussen 1917 en 1925 predikantsvrou in twee gemeentes van die Gereformeerde Kerk, waarna haar man tot sy bedanking in 1946 hoogleraar aan die Teologiese Skool op Potchefstroom was.
Klankgreep
Daar is 'n verskil tussen lettergrepe en klankgrepe. Klankgrepe het te doen met klanke van verdeelbare woorde wat saam in een asem gespreek word. Die klankgreepverdeling van hartjie is har-kie en die lettergreepverdeling van hartjie is har-tjie. Klankgrepe hou dus verband met hoe jy die klanke spreek, instede van hoe jy dit spel.
Maria de Wet
Maria Wentzel, van Boshof in die Vrystaat, was die tweede oudste van agt kinders. Haar moeder en die kinders het die hele Tweede Vryheidsoorlog deur gevlug met ’n ossewa en is eers kort voor die vredesluiting gevang. So het die moeder en haar kinders die konsentrasiekamp vrygespring. Sy was 'n weduwee Wessels met een seuntjie uit haar eerste huwelik toe sy en ds. (later dr.) C.J.H. de Wet tydens sy studiejare op 14 Desember 1914 getroud is. Haar broers was Lodewyk en Jannie Wentzel, agtereenvolgens Volksraadslid vir Christiana. Haar man was eers van plan om vir predikant in die NG Kerk te studeer, maar het hom in 1912 laat inskryf as student aan die Gereformeerde Kerk se Teologiese Skool terwyl hy ook in daardie na dié kerkverband oorgegaan het. Uit hul huwelik is vir haar moontlik nog vier seuns en ’n dogter gebore, hoewel bronne verskil. Dit is wel bekend dr. De Wet is in 1956 oorleef deur drie seuns, onder wie uit sy eerste huwelik prof. J.M. de Wet, rektor van die Universiteit van Fort Hare en vroeër professor in wiskundige statistiek aan die PU vir CHO. Nog ’n seun uit sy eerste huwelik was prof. C.L. de Wet, hoogleraar in wiskunde aan die Universiteit van Pretoria en vroeër aan die Militêre Akademie op Saldanha. ’n Dogter uit sy eerste huwelik het hom ook oorleef. Ná Maria de Wet se dood is haar man getroud met mej. A.S.M. Erasmus, onderwyseres en leidster van die Christelike Studentevereniging, wat hom oorleef het.
Die De Wets het tot 1915 op Potchefstroom gewoon terwyl hy sy teologiese opleiding deurloop het. As proponent is hy na Steynsburg beroep waar hy in 1916 in die amp bevestig is en die opvolger was van die ontslape ds. P.C. Snyman. In 1919 is ds. De Wet met toestemming van sy kerkraad saam met sy gesin na Europa vir verdere studie en in 1921 het hy die doktorsgraad verwerf met 'n proefskrif oor: Die Kollegiale Kerkreg. Gedurende die afwesigheid van dr. en mev. De Wet is 'n nuwe pastorie gebou sodat ná hulle terugkoms dié gebou betrek het. In 1923 het die gesin na die Vrystaatse hoofstad verhuis nadat dr. De Wet die beroep na die Gereformeerde kerk Bloemfontein aangeneem het. Reeds in 1925 verhuis die gesin weer, dié keer na Potchefstroom nadat dr. De Wet benoem is tot professor aan die Teologiese Skool. Mev. De Wet het studente altyd baie gasvry ontvang en menige gesellige aand is deur studente aan die De Wets se huis deurgebring. Haar man het aangebly as professor tot hy in 1946 weens 'n leergeding teen hom sy bedanking ingedien het as professor en ook as lidmaat van die Gereformeerde Kerk.
Maria de Wet het haar laaste agt lewensjare aan suikersiekte gely, waaraan sy ook op betreklik jong leeftyd oorlede is, naamlik 54 jaar.
Vatnajökull
Vatnajökull (Yslands: [ˈvahtnaˌjœːkʏtl], letterlik: "Watergletser") is die grootste gletser van Ysland en in die suidooste van die eiland geleë. Met 'n oppervlakte van 8 100 vierkante kilometer bedek Vatnajökull meer as agt persent van Ysland wat van hom die tweede grootste gletser in Europa ná die Austfonna op die eiland Nordaustlandet in die Noorse besitting Svalbard maak. Sy ysmassa het 'n gemiddelde dikte van 400 meter, met uiterstes van 1 000 meter, en oortref met 'n totale inhoud van 3 000 kubieke meter selfs dié van Austfonna. Albei gletsers behoort tot die sogenaamde yskap-tipe.
Die vulkaan Hvannadalshnúkur, die hoogste bergspits van Ysland (2 119 meter) is naby die Nasionale Skaftafellpark aan die suidelike rand van Vatnajökull geleë. Ná die uitbreiding van die nasionale park op 12 September 2005 behels dit meer as die helfte van die Vatnajökull-gebied.
Net soos by talle ander Yslandse gletsers lê ook onder die Vatnajökull 'n aantal vulkane, waarvan sommige by die aktiefstes op die eiland gereken word. Die vulkane word deur 'n vallei met 'n diepte van tussen 500 en 800 meter van mekaar geskei. Die vulkaanmere, waaronder Grímsvötn, was in 1996 die oorsprong van 'n grootskaalse gletserloop, terwyl die vulkaan, wat regstreeks onder die mere geleë is, in November 2004 'n kortstondige, maar nogtans hewige uitbarsting veroorsaak het. Tydens die laaste koue periode van die huidige Ystydperk was daar talle vulkaniese uitbarstings onder die gletser.
Teen die begin van die 21ste eeu het Vatnajökull se oppervlakte duidelik begin krimp, moontlik as gevolg van klimaatsverandering en onlangse vulkaniese aktiwiteit.
Vulkaniese aktiwiteit
Naas Hvannadalshnúkur is daar nog 'n aantal ander vulkaniese sentra onder die gletser geleë, waaronder Grímsvötn in die weste, Bárðarbunga en Kverkfjöll in die noorde, en Breiðabunga, Esjufjöll en Öræfajökull in die suide. Die Bárðabunga het vir die laaste keer in September en Oktober 1996 uitgebars, maar die bekendste vulkane is dié van Grímsvötn wat ook die Skeiðará gletserloop van 1996 veroorsaak het.
Ongeëvalueer
’n Ongeëvalueer spesie is een waarvan die bewaringstatus nog nie deur die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN) bepaal is nie.
Vatnajökull
Vulkaniese aktiwiteit
Op 1 November 2004 het die vulkaan Gjálp in die Grímsvötn-stelsel uitgebars en 'n oorstroming op die Skeiðarársandur veroorsaak wat met 'n maksimale versnelling van 2 000 kubieke meter per sekonde aansienlik kleiner was as die vloed van die jaar 1996. Die gebied moes derhalwe gedurende hierdie uitbarsting nie ontruim word nie. Klein partikels vulkaanas is reeds op 3 November in Finland ontdek.
Russ Brown (akteur)
Russ Brown (30 Mei 1892 – 19 Oktober 1964) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente South Pacific (1958), Damn Yankees (1958), Anatomy of a Murder (1959), en The Cardinal (1963).
Vatnajökull
Ontstaan en groei
Net soos baie ander gletsers in Ysland het Vatnajökull sowat 2 500 jaar gelede ontstaan. Die gletser was tydens die kolonisasie van Ysland in die 9de eeu n.C. aansienlik kleiner as vandag. Die Esjufjöll, wat tans in die middel van die gletser geleë is, het destyds nog nie deel uitgemaak van Vatnajökull nie.
Ongeëvalueer
Dié kategorie is een van nege van die IUCN oor die gevaar van die globale uitsterwing van spesies. Die kategorieë strek van "uitgestorwe" tot "minste kommer". Die kategorieë "datagebrekkig" en "ongevalueer" is nie in die spektrum nie, want dit dui op spesies wat nog nie genoeg waardeer is om in ’n karegorie ingedeel te word nie.
Vatnajökull
Ontstaan en groei
In die 15de eeu het die sogenaamde Klein Ystydperk begin wat in Ysland tot omstreeks in 1890 voortgeduur het; die Vatnajökull het in hierdie periode uitgebrei.
Ongeëvalueer
Die kategorie "ongeëvalueer" dui nie daarop dat ’n spesie nie gevaar loop om uit te sterf nie, maar eenvoudig dat die spesie nog nie genoeg bestudeer is dat enige risiko gepubliseer kan word nie. Die IUCN beveel aan spesies wat as "ongeëvalueer" beskryf word, moenie beskou word as dat hulle nié bedreig is nie. Dit kan nodig wees om aan hulle dieselfde aandag te gee as aan bedreigde taksons – "ten minste totdat hulle status bepaal kan word".
Vatnajökull
Krimping van die ysoppervlakte
In die vroeë 21ste eeu het Vatnajökull net soos baie ander gletsers begin krimp. Wetenskaplikes neem aan dat die globale klimaatsverandering (kweekhuiseffek) en die vulkaniese aktiwiteite van die afgelope jare die hoofoorsake van die afsmeltingsproses is.
Ook die landopheffing word as 'n moontlike oorsaak aangevoer. Die gewig van die Yslandse yskap het duidelik verminder en sodoende die landopheffing bevorder. Volgens wetenskaplike beramings het die landmassa in die sentrum van Vatnajökull in die laaste honderd jaar met sowat honderd meter, die randgebiede met vyftig, die gebied van Höfn met twintig en gebiede teen 'n afstand van sowat vyftig kilometer van die gletser af met sowat vyf meter opgehef.
Aka xamaycaensis
Aka xamaycaensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Aka en tot die familie Phloeodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1986 deur Pulitzer-Finali.
Transparansie (optika)
Transparansie in optika en andere materiale kan rofweg in twee soorte verdeel word:
By die afwesigheid van transparansie word daar gepraat van opaak of onderskynend. In hierdie geval word die lig deur die buitenste vlakke teruggekaats.
Sommige minerale wat in groot stukke opaak is, blyk in baie dunne splinters (kleiner as 0,1 mm) om deurskynend te wees.
Anders Randolf
Anders Randolf (18 Desember 1870 – 2 Julie 1930) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Third Degree (1919), Buried Treasure (1921), The Streets of New York (1922), en The Viking (1928).
Alectona
Alectona is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Slimmerd (sagteware)
'n Slimmerd of assistent (Engels: wizard of assistant) is 'n interaktiewe rekenaarprogram wat die gebruiker help met die uitvoer van moeilike take, soos die installering van sagteware. Die gebruiker word stap vir stap gehelp met die stel van voorkeure en word voortdurend op hoogte gehou van vordering, byvoorbeeld watter persentasie van die taak reeds voltooi is. 'n Webwerf wat mense help om 'n vliegtuigkaartjie aanlyn te bespreek is 'n voorbeeld van 'n slimmerd.
Oorsprong en vertaling van die woord
Die Engelse woord "wizard" is aanvanklik deur Microsoft in hulle Windows-bedryfstelsel bekendgestel, alhoewel "assistant" ook algemeen in programme gebruik word.
Die Nederlanders het die woord "wizard" onvertaald in hulle taal opgeneem terwyl die Duitsers die woord na "assistent" vertaal.
Chartreux
Die Chartreux is ’n kortharige katras van Frankryk wat deur verskeie verenigings wêreldwyd erken word. Dit word egter nie deur die Governing Council of the Cat Fancy in Brittanje erken nie omdat dit te na aan die Britse korthaarkat is. Een van dié kat se kleure is blou-grys.
Geskiedenis
Daar is ’n legende dat die Chartreux afstam van katte wat na Frankryk gebring is deur Kartuiser-monnike om in die orde se hoofklooster, die Grande Chartreuse in die Chartreuse-berge, te gaan woon. Maar in 1972 het die kloostervoog van die Grande Chartreuse ontken dat die klooster se argiewe enige rekords het van ’n katras wat soos die Chartreux lyk. ’n Ander legende lui dat die Chartreux afstammelinge is van wilde katte in die hedendaagse Sirië en dat hulle in die 13de eeu na Frankryk gebring is deur Kruisvaarders, van wie baie by die Kartuiser-monnike-orde aangesluit het.
Die eerste aangetekende vermelding van die ras was in die 18de eeu deur ’n Franse naturalis. Ná die Tweede Wêreldoorlog was min van hulle oor en het telers ’n gesamentlike poging aangewend om te keer dat hulle uitsterf. Die eerste Chartreux is in 1971 na die VSA gebring en in 1987 het dié land se Cat Fanciers' Association kampioenskapstatus aan die ras verleen.
Beskrywing
Die Chartreux is groot en gespierd met relatief kort ledemate. Hulle is bekend vir hul blou-grys waterbestande dubbelpelse, wat dikwels ’n wollerige tekstuur het, en hul oranje- of koperkleurige oë. Vanweë die bou van hul kop en snoet lyk dit dikwels asof hulle glimlag. Hulle is goeie jagters en word hoog aangeskryf deur boere.
Die eerste letter van ’n Chartreux se amptelike naam dui op die jaar van sy geboorte. Alle katte wat in dieselfde jaar gebore is, se name begin met die dieselfde letter. ’n Chartreux wat in 2011 gebore is, se naam sal byvoorbeeld met die letter "G" begin.
Die Chartreux is gewoonlik stil, maak selde ’n geluid en sommige is stom. Hulle is oplettend en intelligent. Hulle is spelerig en kom goed oor die weg met kinders en ander diere. Hulle is liefdevol, goeie reisigers en gewoonlik baie gesond. Hulle smee dikwels hegte bande met een mens in ’n huishouding en hou daarvan om naby hulle te wees.
Sien ook
Lys van katrasse
Dorpsrivier
Dorpsrivier kan na een van die volgende spruite of riviere verwys:
2012 Kanadese Grand Prix
Die 2012 Formule Een Kanadese Grand Prix is op 10 Junie 2012 op die Gilles Villeneuve-renbaan Renbaan in Montreal, Kanada gehou. Dit was die sewende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Lewis Hamilton in sy McLaren-Mercedes gewen.
Bieszczady
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Bieszczady
Poolse Woudkarpate
Maak deel uit van die
Oostelike Beskiede
Karpate
Strek oor
Ligging in Pole
Hoogste bergpieke
Tarnica in Pole (1 346 m)
Vaalknopbos
Die Vaalknopbos (Leucadendron cinereum) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Leucadendron behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom vanaf Hopefield en op die Kaapse Vlakte vanaf die Bergriviermond tot by Kraaifontein.
Bieszczady
Pikoei in Oekraïne (1 405 m) Die Bieszczady [bʲɛ'ʃtʃadɨ] is 'n afgeleë en yl bevolkte berglandskap in die suidooste van Pole en aangrensende gebiede in Slowakye en Oekraïne. In sy nouer betekenis verwys die naam na 'n deel van die Oostelike Beskiede-bergreeks in Pole en Slowakye (Pools: Bieszczady, Slowaaks: Bukovské vrchy).
3200 Phaethon
3200 Phaethon is 'n hemelliggaam wat gewoonlik as asteroïde geklassifiseer word, hoewel sy herkoms onseker is. Dit is in 1983 ontdek.
Phaethon het 'n seldsame blou kleur, 'n lae albedo (0,07) en 'n sterk elliptiese wentelbaan wat van digby die son tot buite Mars se wentelbaan strek. Hierdie baan lyk soos 'n komeet s'n, maar in teenstelling met komete vorm Phaethon geen koma, 'n wolk van stof en gas, nie. Phaethon kan ook tot naby die Aarde kom. Dit het in 1974 gebeur en weer op 16 Desember 2017, toe dit 10,3 miljoen kilometer van ons planeet af verbygeskeer het. Die blou kleur is waarskynlik die gevolg van die hoë temperatuur (800 oC) waaraan Phaethon in die nabyheid van die son blootgestel word. Phaethon se wentelbaan kom ooreen met die bane van die Geminides, wat in Desember altyd vir 'n meteoorreën sorg. Daar word vermoed dat Phaethon dit veroorsaak.
Japannese sending
Die Japannese ruimtevaartorganisasie JAXA het planne vir 'n sending in 2022 om die DESTINY+-ruimtetuig by Phaethon te laat verbyvlieg.
BioShock
BioShock is 'n eerste persoon skieter videospeletjie van 2K Boston/2K Australia (voorheen bekend as Irrational Games) vir die Xbox 360 en Windows-platform. Dit is op 21 Augustus 2007 in die Verenigde State vrygestel, en op 24 Augustus 2007 in die EU en Suid-Afrika. Die spel is gepubliseer deur 2K Games.
In die spel ontdek die speler die distopie van Rapture, 'n onderwaterstad in 'n alternatiewe geskiedkundige 1960. Daar woon gemuteerde wesens en meganiese robotte. Die argitektuur en samelewing van Rapture is sterk gebaseer op die werk van Ayn Rand, veral haar werk Atlas Shrugged. In die spel is een van die karakters se naam Andrew Ryan.
Die spel word deur sy ontwikkelaars beskryf as die geestelike opvolger van die spel System Shock 2.
Navajo
Die Navajo of Navaho (Navajo: Diné of Naabeehó) is 'n inheemse etniese groep wat in die hedendaagse Amerikaanse deelstate Arizona, Colorado, Nieu-Meksiko en Utah woon. Hulle vorm die tweede grootste groep Indiane ná die Cherokee en bly in hul Navajonasie in die suidweste van die Verenigde State net noord van die grens tot Meksiko.
Sowat die helfte van die Navajo bly in die Navajonasie wat oor die deelstate Arizona, Colorado, Nieu-Meksiko en Utah streek. Dit vorm sowel volgens oppervlak as bevolking die grootste van die Verenigde State se Indianereservate. Die Navajonasie sluit die bekende Four Corners in, dié punt waar die vier genoemde Amerikaanse deelstate op één punt ontmoet.
Die Navajo praat veral Navajo as moedertaal. Dit behoort saam met Tlingit en ander kleiner tale tot die Na-Dené-tale, een van die primêre taalfamilies van die wêreld. Die meeste Navajo gebruik Engels as tweede taal.
Manhattan-projek
Die Manhattan-projek was 'n navorsings- en ontwikkelingsonderneming gedurende Tweede Wêreldoorlog wat die eerste kernwapen vervaardig het. Dit is gelei deur die Verenigde State met die steun van die Verenigde Koninkryk en Kanada. Van 1942 tot 1946 was die projek onder leiding van generaal-majoor Leslie Groves van die US Army Corps of Engineers. Kernfisikus Robert Oppenheimer was die direkteur van die Los Alamos-laboratorium wat die kernwapens ontwerp het. Die weermagkomponent van die projek was eers as die Manhattan District bekend; Manhattan het geleidelik die amptelike kodenaam, Development of Substitute Materials vir die hele projek vervang. Later het die vroeëre Britse eweknie, "Tube Alloys" ook deel van die projek geword. Die Manhattan-projek het in klein begin in 1939, maar het gegroei totdat meer as 130 000 mense in diens geneem was en het bykans VS$2 miljard gekos. Meer as 90 persent van die koste was om fabrieke te bou en splytbare materiaal te vervaardig, met minder as 10 persent vir die ontwikkeling en vervaardiging van die wapens. Navorsing en produksie het op meer as dertig terreine in die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk en Kanada plaasgevind.
Twee tipes atoombomme is gelyktydig tydens die oorlog ontwikkel: 'n betreklik eenvoudige kanonloop-tipe en 'n meer ingewikkelde ineenploftipe kernwapen. Die Thin Man-kanonloop-ontwerp was onprakties om saam met plutonium te gebruik, en daarom is 'n eenvoudiger kanonloop-tipe genaamd Little Boy ontwikkel wat uraan-235 gebruik, 'n isotoop wat slegs 0,7 persent van natuurlike uraan uitmaak. Aangesien dit chemies identies is aan die algemeenste isotoop, uraan-238, en byna dieselfde massa het, is dit moeilik om die twee te skei. Drie metodes is gebruik vir uraanverryking: elektromagneties, gasvormig en termies. Die meeste van hierdie werk is in die Clinton Engineer Works in Oak Ridge, Tennessee, uitgevoer.
Parallel met die werk aan uraan was die poging om plutonium te vervaardig, 'n proses wat in 1940 aan die Universiteit van Kalifornië ontdek is. Die haalbaarheid van die wêreld se eerste kunsmatige kernreaktor, die Chicago Pile-1, is in 1942 by die Metallurgical Laboratory gedemonstreer. By die Universiteit van Chicago het die projek die X-10 Grafietreaktor by Oak Ridge ontwerp en die produksiereaktore op die Hanford-terrein in Washington, waarin uraan bestraal en omgeskakel is na plutonium. Die plutonium is toe chemies van die uraan geskei met behulp van die bismutfosfaatproses. Die Fat Man-plutonium-ineenploftipe wapen is ontwikkel in 'n gesamentlike ontwerp- en ontwikkelingspoging deur die Los Alamos-laboratorium.
Die projek was ook verantwoordelik vir die insameling van intelligensie oor die Duitse kernwapenprogram. Deur Operasie Alsos het personeel van Manhattan-projek in Europa gedien, soms agter vyandelike lyne, waar hulle kernmateriaal en dokumente versamel het en Duitse wetenskaplikes gewerf het. Ondanks die streng sekuriteit van die Manhattan-projek, het die Sowjet-atoomspioene die program suksesvol binnegedring. Die eerste kerntoestel wat ooit ontplof is, was 'n bomontploffing tydens die Trinity-kernwapentoets wat op 16 Julie 1945 by die Alamogordo Bombing and Gunnery Range in Nieu-Meksiko uitgevoer is. Little Boy en Fat Man bomme is 'n maand later as kernwapens in onderskeidelik Hiroshima en Nagasaki gebruik met personeel van Manhattan-projek wat as bommonteringtegnikuste en as wapentegnikuste op die bomwerpers gedien het. In die onmiddellike naoorlogse jare het die Manhattan-projek wapentoetse by die Bikini-ringeiland uitgevoer as deel van Operation Crossroads, nuwe wapens ontwikkel, die ontwikkeling van die netwerk van nasionale laboratoriums bevorder, mediese navorsing oor radiologie gesteun en die grondslag gelê vir die kernvloot. Dit het beheer oor Amerikaanse navorsing en produksie van kernwapens behou tot die stigting van die Amerikaanse atoomenergiekommissie in Januarie 1947.
Oorsprong
Die ontdekking van kernsplyting deur die Duitse chemici Otto Hahn en Fritz Strassmann in 1938, en die teoretiese verklaring daarvan deur Lise Meitner en Otto Frisch, maak die ontwikkeling van 'n atoombom 'n teoretiese moontlikheid. Die vrees was dat 'n Duitse atoombomprojek sou kon ontwikkel, veral onder wetenskaplikes wat vlugtelinge uit Nazi-Duitsland en ander fascistiese lande was. In Augustus 1939 het die Hongaars-gebore fisici Leó Szilárd en Eugene Wigner die Einstein-Szilárd-brief opgestel, waarin gewaarsku word oor die potensiële ontwikkeling van "uiters kragtige bomme van 'n nuwe soort". Dit het die Verenigde State aangespoor om stappe te neem om 'n voorraad uraanerts te bekom en die navorsing van Enrico Fermi en ander oor kernkettingreaksies te versnel. Die brief is deur Albert Einstein onderteken en by president Franklin D. Roosevelt afgelewer. Roosevelt het 'n beroep op Lyman Briggs van die National Bureau of Standards gedoen om as die hoof van die Advieskomitee oor Uranium ondersoek in te stel na die kwessies wat deur die brief geopper is. Briggs het op 21 Oktober 1939 'n vergadering gehou wat deur Szilárd, Wigner en Edward Teller bygewoon is. Die komitee het in November aan Roosevelt gerapporteer dat uraan "'n moontlike bron van bomme met 'n vernietiging sou gee wat baie groter is as wat nou bekend is."
Die Amerikaanse Vloot het VS$6 000 aan die Columbia-universiteit toegeken, waarvan die meeste spandeer is vir die aankoop van grafiet deur Enrico Fermi en Szilard. 'n Span professore in Columbia, waaronder Fermi, Szilard, Eugene T. Booth en John Dunning, het die eerste kernsplitsingsreaksie in die Amerikas geskep, wat die werk van Hahn en Strassmann bevestig het. Dieselfde span het 'n reeks prototipe kernreaktors (of 'stapels' soos Fermi hulle genoem het) in Pupin Hall in Columbia gebou, maar kon nog nie 'n kettingreaksie bewerkstellig nie. Die Advieskomitee vir Uraan het die National Defense Research Committee (NDRC) on Uranium geword toe die organisasie op 27 Junie 1940 gestig is. Briggs het voorgestel om $167 000 te bestee aan uraan, veral die uraan-235-isotoop, en plutonium, wat in 1940 ontdek is by die Universiteit van Kalifornië. Op 28 Junie 1941 onderteken Roosevelt die Uitvoerende Bevel 8807, wat die Office of Scientific Research and Development (OSRD) tot stand gebring het, met Vannevar Bush as direkteur. Die kantoor is bemagtig om benewens navorsing, ook groot ingenieursprojekte te bestuur. Die NDRC-komitee oor uraan het die S-1-afdeling van die OSRD geword; om veiligheidsredes is die woord "uraan" uitgehaal.
In Brittanje het Frisch en Rudolf Peierls aan die Universiteit van Birmingham 'n deurbraak gemaak in Junie 1939 gedurende hul ondersoek na die kritieke massa van uraan-235. Hulle berekeninge het daarop gedui dat kritieke massa teen 'n orde van 10 kilogram (22 pond) geaktiveer sou kon word, wat daarop dui dat so 'n toestel in 'n bomwerper van daardie tyd gedra sou kon word. Hulle Frisch–Peierls-memorandum in Maart 1940 het die Britse atoombomprojek en die MAUD-komitee van stapel gestuur, wat eenparig aanbeveel het dat die ontwikkeling van 'n atoombom voortgesit word. In Julie 1940 het Brittanje aangebied om die Verenigde State toegang tot sy wetenskaplike navorsing te gee, en die Tizard Missie se John Tuckcroft het Amerikaanse wetenskaplikes ingelig oor die Britse ontwikkelinge. Hy het ontdek dat die Amerikaanse projek kleiner was as die Britse projek en ook nie so ver gevorderd was nie.
Sarie du Toit
duimnael|regs|200px|Sarie du Toit, omstreeks 1958.
Sara Aletta Petronella (Sarie) du Toit (née Scheepers, 1907, Vrystaat – 1978) was van haar huwelik in 1931 tot 1935 ’n predikantsvrou in die Gereformeerde Kerk, waarna hulle na Potchefstroom verhuis het toe haar man aangestel is as hoogleraar aan dié kerk se Teologiese Skool.