cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oneirologie
Navorsing oor drome sluit in die verkenning van die meganismes van droom, die invloede op droom en steurings wat met droom te doen het. Dit oorvleuel met neurologie en kan wissel van die bepaling van hoe dikwels ’n mens droom en ’n ontleding van die breingolwe tydens drome tot die bestudering van die uitwerking van dwelmmiddels en senuoordraers op slaap of droom. Hoewel die debat oor die doel en oorsprong van drome voortduur, kan baie geleer word uit die bestudering van drome as ’n funksie van breinaktiwiteit. So kan kennis op dié gebied bydra tot die behandeling van sekere geestesteurings.
Droommeganismes
Drome kom veral gedurende REM-slaap voor, en breinskanderings het getoon daar is in dié tyd groot aktiwiteit in die limbiese stelsel en die amigdala. Hoewel huidige navorsing die mite weerlê het dat drome net gedurende REM-slaap voorkom, het dit ook gewys drome gedurende nie-REM-slaap (NREM) en REM-slaap verskil in gehalte en hoeveelheid. Dit dui op verskillende meganismes wat drome in die twee fases beheer.
Definisie van droom
Die definisie van droom word in vier basiese komponente verdeel: 1) ’n denkvorm wat met minimum beheer deur die brein voorkom, eksterne stimulusse word blokkeer en die deel van die brein wat die self erken, skakel af; 2) ’n vorm van ondervinding wat ons glo ons deur ons sintuie ondervind; 3) iets onvergeetliks; 4) om ’n vertolking te hê van ondervinding deur die self. Opsommend kan ’n droom gedefinieer word in die woode van Bill Domhoff en Adam Schneider: "’n verslag van ’n herinnering aan ’n kognitiewe ondervinding wat voorkom onder die soort omstandighede wat meestal geskep word in ’n toestand wat 'slaap' genoem word."
Outentieke drome
Outentieke drome word gedefinieer aan die hand van hulle neiging om "binne die gebied van ondervinding" voor te kom en werklike herinneringe of ondervindings weerspieël waarmee die dromer hom kan vereenselwig. Daar word geglo dit is ’n newe-effek van sinaptiese werksaamheidsverfrissings wat sonder foute plaasvind. Navorsing dui daarop dat breinstimulasie gedurende outentieke drome belangrik is in die versterking van neurologiese roetes, en dat dit dien as ’n metode waarmee die brein sekere dinge gedurende slaap kan "repeteer".
Denkbeeldige drome
Denkbeeldige drome word gedefinieer as drome met onmoontlike, onsamehangende of bisarre inhoud. Die hipotese is dat dit voorkom as gevolg van geheuekringlope wat werksaamheidsafwykings ophoop. In teorie het ou herinneringe talle kere deur ’n mens se lewe sinaptiese werksaamheidsverfrissings ondergaan, en dit lei tot die ophoping van afwykings wat as denkbeeldige drome geopenbaar word wanneer dit gestimuleer word. Eienskappe van denkbeeldige drome is al verbind met waanbeelde wat in geestesteurings waargeneem word.
Intervoorwerp
Intervoorwerpe is ’n algemene bisarre verskynsel in drome. Dit is nuwe voorwerpe wat in drome geskep word en nie in die werklike lewe voorkom nie. Dit het ’n vae struktuur wat beskryf kan word as "iets tussen ’n X en ’n y".
Invloede op droom
Een van die aspekte van droom wat bestudeer word, is die vermoë om die inhoud van drome ekstern met stimulusse te beïnvloed. Een suksesvolle verband wat ontdek is, is die reuksin wat droomemosies vanweë ’n eksterne stimulus beïnvloed het. In die navorsing is bewys ’n positiewe reuk (soos rose) het positiewe drome tot gevolg gehad, terwyl negatiewe reuke (vrot eiers) negatiewe drome veroorsaak het.
Herinneringe en ondervindings
Hoewel die debat voortduur oor die doel van droom, behels ’n belangrike teorie die konsolidasie van herinneringe en ondervindings wat gedurende REM-slaap voorkom. Die elektriese onwillekeurige stimulus wat die brein gedurende slaap ervaar, is vermoedelik die basis van ’n groot deel van droom.
Die skakel tussen geheue, slaap en droom is belangrik in studies wat geheuekonsolidasie gedurende slaap ontleed. In navorsing is bewys NREM-slaap is verantwoordelik vir die konsolidasie van feite en episodes en REM-slaap vir die konsolidasie van aspekte van die geheue wat meer met emosies te doen het. Die verband tussen REM-slaap en emosionele konsolidasie kan vertolk word as die rede hoekom drome van so ’n emosionele aard is en sulke sterk reaksies by mense ontlok.
Interpersoonlike verhoudings
Benewens die rol van herinneringe en ondervindings, kan onbewuste faktore soos die bestendigheid van verhoudings die drome beïnvloed wat die brein skep. Van die mense wat ondervra is, het dié met "wankelrige verhoudings" meer dikwels gedroom en helderder drome gehad as dié met "stewige verhoudings".
Dwelmmiddels
’n Verband tussen die gebruik van dwelmmiddels en droom is ook al aangeteken, veral tussen die gebruik van kalmeermiddels en die onderdrukking van drome as gevolg van die bedwelmende uitwerking op die siklusse en fases van slaap terwyl die slaper nie die REM-fase kan bereik nie. Middels wat vir hulle stimulerende uitwerking gebruik word (soos kokaïen, metamfetamien en ecstasy) verminder ook die herstellende eienskappe en duur van REM-slaap.
R515 (Suid-Afrika)
Die R515 is 'n streeksroete wat die R25-provinsiale pad tussen Bapsfontein en Bronkhorstspruit met die R513-streeksroete in Cullinan verbind. Die roete begin waar dit van die R25 aftak en noord gaan. Dit kruis die N4-nasionale pad, die R104, gaan verby Rayton tot in Cullinan waar dit by die R513 aansluit en eindig.
Sheila Kelley (Amerikaanse aktrise)
Sheila Kelley (gebore 9 Oktober 1961) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente One Fine Day (1996), Matchstick Men (2003), en The Guest (2014), en in die televisiereeks Lost (2004).
Veenendaal
Veenendaal is 'n stad en munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Utrecht. Veenendaal is sentraal in Nederland geleë aan die Utrechtse Heuwelrug en die Gelderse-vallei. Die stad tel 63 017 inwoners (1 November 2012, bron: CBS) en het 'n oppervlakte van 19,81 km² (waarvan 2,30 km² water is). Veenendaal het baie Protestantse (hoofsaaklik Gereformeerde) denominasies.
Veenendaal werk nou saam met die munispaliteite van Rhenen, Wageningen, Ede, Barneveld, Nijkerk, Scherpenzeel en Renswoude in streeksverband as "Regio FoodValley".
Wêrelderfenisgebiede in Suid-Afrika
Daar is tans 1 091 Wêrelderfenisgebiede op aarde wat beskerm word om hulle natuurlike skoonheid of kulturele en geskiedkundige belangrikheid te bewaar. Plekke wat as wêrelderfenisgebiede aangewys is kry nasionale en internasionale erkenning en is 'n belangrike faktor vir toerisme.
Tien plekke in Suid-Afrika is deur die Verenigde Nasies se Opvoedkundige, Wetenskaplike en Kulturele Organisasie (Unesco) tot Wêrelderfenisgebiede verklaar. Hulle is:
Robbeneiland
Die geskiedkundige belangrikheid van Robbeneiland het in 1999 gelei tot die erkenning daarvan as Wêrelderfenisgebied. Robbeneiland is die afgelope vyf eeue as tronk, hospitaal en militêre basis gebruik. Talle van die geboue weerspieël die geskiedenis van die eiland as maksimumsekuriteitgevangenis en simboliseer só die triomf van die menslike gees, van vryheid en demokrasie oor onderdrukking.
iSimangaliso-vleilandpark
Die iSimangaliso-vleilandpark bevat 'n verskeidenheid landskappe, wat koraalriwwe, lang sandstrande, kusduine, merestelsels, moerasse en uitgebreide riet- en papirusvleilande insluit. Die geografiese verskeidenheid van die vleilande en hulle wisselwerking met klimaatelemente het 'n besondere spesiediversiteit tot gevolg. Die mosaïek van grondvorms en habitattipes skep ook gewilde uitsigte.
Mantenga-waterval
Die Mantenga-waterval is in die Klein-Usuturivier in Eswatini (voorheen Swaziland).
Dit lê oos van Mhlambanyati, in die Mantenga-natuurreservaat en by nagenoeg 26° 25′ suid en 31° 10′ oos. Vyftien kilometer stroomop is die Lupholodam waar elektrisiteit opgewek word. By die val is braai- en piekniekplekke en wandelpaaie.
Wêrelderfenisgebiede in Suid-Afrika
Wieg van die Mensdom
Fossiel Hominide: Plekke soos Sterkfontein, Swartkrans, Kromdraai en die omliggende gebiede het oorvloedige wetenskaplike inligting opgelewer oor die evolusie van die menslike wese oor die afgelope 3,5 miljoen jaar, hulle lewenswyse en die diere waarmee hulle saamgeleef en wat hulle geëet het. Die landskap bewaar ook talle kenmerke van daardie oertyd.
Die Sterkfonteingebied bevat 'n besondere groot en wetenskaplikbelangrike groep plekke wat lig werp op die vroegste voorouers van die mensdom. Dit vorm ook 'n uitgebreide spens van wetenskaplike inligting, waarvan die potensiaal amper onbeperk is.
uKhahlamba-Drakensbergpark
Die manjifieke geografiese kenmerke van die Drakensberge en die groot konsentrasie rotstekeninge in die gebied het gelei tot die uKhahlamba-Drakensbergpark se erkenning as Wêrelderfenisgebied.
Die gebied besit 'n uitsonderlike natuurskoon, met basaltiese rotsformasies wat uittroon, dramatiese valleie, goue sandsteenkranse, uitgestrekte hoogliggende grasvelde, ongerepte diep rivierklowe en rotsagtige skeure. Die verskeidenheid van habitats beskerm 'n hoë vlak van inheemse en wêreldbedreigde spesies, veral voëls en plante.
Mapungubwe
As 'n gebied wat op die noordelike grens van Suid-Afrika geleë is, waar dit by Zimbabwe en Botswana aansluit, was Mapungubwe die grootste koninkryk op die subkontinent, voordat dit in die 14de eeu verlaat is. Die oorblywende paleis- en nedersettinggebiede, sowel as twee vroeëre hoofstadgebiede, bied 'n ongeëwenaarde blik op die ontwikkeling van maatskaplike en politieke strukture oor sowat 400 jaar.
Die Mapungubwe kulturele landskap bevat bewyse van 'n belangrike wisselwerking in menslike waardes wat gelei het tot verreikende kulturele en maatskaplike verandering in Suider-Afrika tussen 900 en 1300 v.C. Die oorblyfsels is 'n merkwaardig volledige getuigskrif en 'n grafiese uitbeelding van die uitwerking van klimaatverandering en beeld die groei en daaropvolgende agteruitgang van die koninkryk van Mapungubwe uit.
Die Kaapse floraryk
Die fynbosstreek van die Wes- en Oos-Kaap is in 2004 weens die natuurlike skoonheid en wetenskaplike belangrikheid daarvan tot Wêrelderfenisgebied verklaar. Die gebied bestaan uit agt beskermde gebiede, wat die Kirstenbosch Nasionale Tuin en die De Hoop-natuurreservaat insluit. In totaal dek die gebied 553 000 hektaar grond wat besonder ryk is aan plantspesies, wat byna 20 persent van Afrika se flora verteenwoordig.
Die unieke flora van die streek is van besondere belang vir die wetenskap omdat 'n reuse verskeidenheid en digtheid van fynbosspesies op 'n relatief klein gebied voorkom. Die spesiedigtheid in die Kaapse floraryk is ook van die hoogste ter wêreld en dit word erken as een van die wêreld se 18 biodiversiteitbrandpunte.
Vredefortkoepel
Die Vredefortkoepel is die grootste en diepste impakkrater op aarde en is geleë in die Vrystaatprovinsie, ongeveer 120 km suidwes van Johannesburg. Die krater is ongeveer 2023 miljoen jaar oud en is die oudste impakkrater wat nog op die aarde gevind is. Die krater is noodsaaklik vir die bestudering van die evolusie van die aarde, aangesien dit bewyse van die planeet se geologiese geskiedenis lewer.
Richtersveld
Die 160 000 ha Richtersveld Kulturele en Botaniese Landskap van bergagtige woestyn in die noordweste van Suid-Afrika is 'n kulturele landskap wat gemeenskaplik besit en bestuur word. Die Nama-volk voer al vir meer as twee eeue 'n semi-nomadiese bestaan in hierdie gebied.
Barberton Makhonjwa-Berge
Die Makhonjwa-Berge is 'n reeks van klein berge en heuwels naby die grens tussen Suid-Afrika en Eswatini geleë.
Hyundai Matrix
Die Hyundai Matrix was 'n veeldoelige voertuig (MPV) wat van 2001 tot 2010 deur die Suid-Koreaanse vervaardiger Hyundai gebou is. Dit is bemark in Europa en Suidoos-Asië, en as die Hyundai Lavita in Australië. Dit hou meganies verband met die Hyundai Elantra (XD) en is ontwerp deur die Italiaanse maatskappy Pininfarina. In die vroeë 2011 is dit vervang deur die Hyundai ix20.
Pitcho Womba Konga
Pitcho Womba Konga (gebore 11 Desember 1975) is 'n Belgiese akteur.
Phnom Kulen
Phnom Kulen is ’n bergreeks in die provinsie Siem Reap, Kambodja.
Geografie
Phnom Kulen is ’n geïsoleerde reeks klein bergplato's van gemiddelde hoogte. Dit strek sowat 40 km ver in ’n wesnoordwestelike tot ’n oossuidoostelike rigting en lê sowat 48 km noord van die stad Siem Reap. Die hoogste punt is 487 m hoog en die hoogte is redelik eenvormig, met ’n gemiddeld van 400 m.
Beskrywing
Die Phnom Kulen-bergreeks lê 30 km noord van Angkor Wat. Die naam beteken "Berg van die Lietsjies". Bo-op die bergreeks is ’n heilige terrein en die berg self word in Kambodja as heilig beskou. Hindoes en Boeddhiste onderneem bedevaarte daarheen.
Die water van Phnom Kulen word ook as heilig beskou, want Jayavarman II het hier geswem. Hy het ook die rivier laat herlei sodat graverings in die klipbodem gemaak kon word. Graverings sluit in uitbeeldings van die Hindoegod Vishnu wat op sy slang, Ananta, lê met sy vrou Lakshmi aan sy voete. ’n Lotusblom met die god Brahma steek uit sy maag.
Naby die bergreeks is Preah Ang Thom, ’n 16de-eeuse Boeddhisteklooster wat bekend is vir sy reusebeeld van ’n rustende Boeddha, die grootste in die land.
Die Khmer Rouge het die ligging as ’n laaste vesting gebruik toe hul regime in 1979 tot ’n einde gekom het.
Ernie Morrison
Ernie Morrison (20 Desember 1912 – 24 Julie 1989) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Boys of the City (1940), That Gang of Mine (1940), Spooks Run Wild (1941), en Bowery Blitzkrieg (1941).
Shadoe Stevens
Shadoe Stevens (gebore 3 November 1947) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Late Late Show with Craig Ferguson (2005), The Weekly Show (2015), Afternoon Delight Live on Hollywood and Vine (2015), en The Rich & the Ruthless (2017).
NG gemeente Fordsburg
Die NG gemeente Fordsburg was van 6 November 1896 tot 1988 ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk aan die westelike kant van die Johannesburgse middestad in die gelyknamige voorstad.
Aanvoorwerk
Die Kaaplandse Vrouesendingbond (VSB) is in 1889 op Wellington gestig om vroue uit te stuur na verskeie velde om sending- en opheffingswerk te doen. In 1893 kon die VSB sy eerste werksters, onder wie mej. Maria Kloppers, na Johannesburg en na Fordsburg stuur. Die werk aan die Rand was besonder moeilik, veral in die “Brickyards” waar baie Afrikaanssprekendes in die allertreurigste omstandighede gewoon het. Hier het hulle bakstene gemaak wat gebruik is om die toenemende aantal geboue in die ontluikende Johannesburg op te rig. Die werksters moes dikwels eers die huise skoonmaak voordat hulle enige ernstige gesprek met die inwoners kon aanknoop.
Mej. Ferguson besoek die werksters in 1895 (toe daar reeds vyf was) in Johannesburg en Fordsburg. Sy het diep onder die indruk gekom van die selfopofferende en veeleisende werk wat hulle daar gedoen het, want behalwe huisbesoek, bidure, Sondagskole en Kinderkranse, moes hulle gedurig siekes verpleeg, elke dag die siekes en armes van kos voorsien en ook nog werkgeleentheid vir baie soek.
Tierpoortdam
Die Tierpoortdam is 'n besproeiingsdam in die suidooste van die Vrystaat.
NG gemeente Fordsburg
Aanvoorwerk
Later jare sou Kloppers vertel: “Toe ek in Johannesburg kom, was dit die eerste geslag van die Afrikanervolk wat gesink het.” Die agterbuurtes was die geboorteplek van die geweldige vraagstuk waarmee Afrikaners later moes worstel en wat honderdduisende rand gekos het, naamlik die armblankes, later armlastiges genoem en nog later minderbevoorregtes. Fordsburg was die middelpunt van die werkkring, want hier het die meeste van die arbeiders gewoon en hulle huise het gestrek tot by die baksteengroewe (“Brickfields” of “Brickyards”) waar die armste en mees verwaarloosde Afrikaners gewoon het. Hier was die huishuur klein en die lewenswyse goedkoop. Honderde en honderde het al dieper in ellende gesak. Die lone was klein en die lewensmiddele onbetaalbaar duur. Binne die grense van wat later die gemeentes Fordsburg en Vrededorp sou word, is die Armblankevraagstuk gebore. Kloppers was wakker en skerpsinnig en het alles in haar vermoë gedoen om die insinking te keer, maar die nood was te groot en die werkers te min. Die aantal gesinne wat in die diepste ellende verkeer, het steeds aangegroei.
Tierpoortdam
Hierdie dam in die Tierpoortrivier is 32 km suid van Bloemfontein, noord van Edenburg en Reddersburg en by die ruitverwysing 29° 24′  46″  suid en 26°  8′  3″  oos.
NG gemeente Fordsburg
Aanvoorwerk
In Fordsburg het blankes, bruines en swartes deurmekaar in armoede geleef. In dié toestand het die sendingwerksters met almal in aanraking gekom. Kloppers sien talle onversorgde kinders raak en bring hulle na die sendinghuis, waaruit later die Maria Kloppers-kinderhawe in Observatory sou ontstaan.
Tierpoortdam
Die aanvanklike wal is gebou in 1923 met 'n lengte van 114 m en 'n hoogte van 19.8m wat 'n bakmaat opgelewer het van 36 miljoen m³. Met 'n kanaalstelsel van 50 km in lengte is meer as 'n 1000 ha landbougrond besproei. In 1988 het die grondwal verspoel en is in 1990 herstel. Nou is die wallengte 180 m, die maksimum volume van die stumeer 34.5 miljoen m³ en die maksimum area van die meer 9.1km². Die Tierpoort-besproeiingsraad is die eienaar van die dam.
Ook word die dam vir watersport en visvang benut. Die oewers is ryk aan voëllewe.
NG gemeente Fordsburg
Ramp
links|340px|duimnael|'n Foto van Fordsburg se eerste kerkie ná die ontploffing.
Fordsburg is in 1896 van Langlaagte afgestig met ds. A.P. Kriel as konsulent. Kort voor die afstigting het hy geld byeen gekry om ’n eenvoudige maar netjiese kerk in dié buurt te laat bou. Dit is Desember 1895 ingewy. Vir Kriel was dit ’n plesier om daar te gaan preek en die opkoms was altyd goed. Hy het gereken dat die kerkbesoek op Fordsburg die beste aan die Rand was.
Maria Kloppers, indertyd ’n werkster van die Vrouesendingbond in Fordsburg en later stigter van die Kinderhawe in Observatory, Johannesburg, was net besig in die nuwe kerk om haar voor te berei op die biduur om drieuur toe daar ’n geweldige skok was en “die dak sak op my toe. Ek sukkel om uit te kom. ’n Wonder dat iemand lewendig kon uitkom! Die deure en balke onder die vloer uitgedruk. Iemand roep: ‘Mej. Kloppers, leef jy nog? Ag, kom tog hierheen!’ Verwoesting, geklaag, geween, gejammer!”
Lyke het oral rondgelê, in baie gevalle so erg vermink dat hulle heeltemal onherkenbaar was. Van die beseerdes was ook onherkenbaar, maar kon darem hulle naasbestaandes herken. In ’n skoolgebou het ’n ry van hoofde van kinders en grootmense gelê om geëien te word. Onder die puin was onder andere ook ’n menigte lede van die VSB se Sondagskool begrawe. Vier en twintig uur na die ontploffing is klein Francina (2) in ’n holte onder die puin van hul huis gevind, waar sy met ’n emmertjie gespeel het met die geraamte van ’n stoof oor haar. Sy was die eerste van dertien kinders wat na die VSB se sendinghuis gebring is. Hieruit is later die Kinderhawe in Observatory gebore.
Gou was ds. P. Meiring en eerw. Daneel op die plekke waar die verwoesting gesaai is. Die tentoonstellingsterrein is ingerig vir die gehawende mense waar hulle in een groot saal geëet het.
Kriel het tydens die eerste begrafnisdag 127 lyke begrawe. Kiste is op muilwaens aangery. In tien van die kiste was net stukkies van menseliggame. Tientalle het aan hulle beserings beswyk en daar was gedurig ’n begrafnisstoet op pad na die kerkhof. Die dag ná die eerste begrafnis het ds. Kriel in die studeerkamer van ds. J.N. Martins van Johannesburg vooroor gesit en soos ’n kind gesnik.
Eerste kerk herbou
duimnael|links|302px|Fordsburg het in 1940 afskeid geneem van dié kerkgebou, hier afgeneem in 1917.
Kriel spring egter dadelik aan die werk, skryf lyste uit en gee dit aan betroubare persone sodat hulle geld kan insamel. Binne 'n kort tyd het die insamelaars £32 000 bymekaar gebring. Gratis reiskaartjies is aan mense voorsien wat na familie elders wou wegkom. Kriel kon staatmaak op die publiek se welwillendheid omdat lidmate hulle eie huis met uiterste moeite moes herstel – en selfs dít kon baie nie eens doen nie. Daarom kon die konsulent met vrymoedigheid by ander aanklop, nie net in Johannesburg nie, maar selfs so ver as Harrismith, waar hy in die kerk van ’n ou vriend gekollekteer het. In een van die dienste lê hy die saak uit. Onder die kollekte begin die orrelis speel, maar Kriel vra dat hy dit nie doen nie, sodat hy die gemeente verder oor die ramp kan inlig. En terwyl die gawes in die bordjies val, skets hy in lewende kleure wat alles op Fordsburg gebeur het.
Die geld is gevind, die kerk herbou en terselfdertyd vergroot. Eers op Sondag 28 April 1940 het die gemeente van dié gebou afskeid geneem en na Mayfair verhuis.
Vrededorp stig af
duimnael|regs|170px|Ds. Johannes Stephanus Marais, die leraar van 1920 tot 1925, toe hy uit die bediening tree. Reeds tydens die dienstyd van ds. J.S. Marais, leraar van 1920 tot 1925, het lidmate van Vrededorp en Brixton druk op die kerkraad van die moedergemeente begin uitoefen om hierdie wyke óf af te stig óf ’n hulpprediker aan te stel om hulle beter te bedien. Die kerkraad was geruime tyd sterk daarteen gekant. In 1921 het die skriba van die Ring van Johannesburg aan die kerkraad geskryf en hom versoek om die eerste stappe te doen tot die afstigting van Vrededorp. Die kerkraad het egter vasgeskop en aan die skriba laat weet “dat die kerkraad van Fordsburg weier om een enkel lid van sy gemeente af te staan” (Kerkraadsnotule, Februarie 1922).
Die Ring was egter vasberade dat Fordsburg te groot was vir 'n enkele predikant en het laat weet as die kerkraad nie bereid was om Vrededorp af te staan nie, moes hy minstens onderneem om ’n medewerker vir die plaaslike predikant aan te stel. Die kerkraad het meer geneig in die rigting van ’n hulpprediker, maar hulle was destyds uiters skaars, sodat ene ds. Venter eers aan die begin van 1924 kon begin werk en ook net uiteindelik drie maande lank. Daarna moes die gemeente weer enkele maande lank aansukkel tot ds. D.J.J. Rossouw as hulpprediker, veral met die oog op Vrededorp en Brixton, aangestel kon word. Hy het egter na ses maande vertrek en toe kon die kerkraad weer niks doen met betrekking tot die intensiewer bearbeiding van Vrededorp en Brixton nie. Ná ds. J.S. Marais gedwing is om te bedank, ds. J.C. Pauw bevestig is en die gemeente se sake reggeruk is, het die Ring weer die beter bearbeiding van die twee wyke onder die kerkraad se aandag gebring. Dit was veral in die lig van uitsprake deur die Transvaalse Sinode en Ringe ten gunste van kleiner gemeentes. Hulle het aangevoer ’n gemeente moes nie meer as duisend lidmate tel nie, waarna ’n hulpprediker aangestel of, nog beter, ’n gedeelte moes afgestig word.
In 1926 blyk dit op die sitting van die Ring van Johannesburg op Waterval dat Fordsburg tussen 1 500 en 1 600 lidmate tel en het die Ring die Ringskommissie gelas om weereens die kerkraad van Fordsburg te pols oor die afstigting van ’n deel van die gemeente of so nie die verkryging van ’n hulpprediker. Die Ringskommissie het die kerkraad in Oktober daardie jaar ontmoet en die saak broederlik met hom bespreek. Uiteindelik het Fordsburg se kerkraad ná ’n uitvoerige bespreking op ’n daaropvolgende vergadering ingestem om dié deel van Vrededorp wat aan die gemeente behoort, af te stig, veral vanweë die ervaring met hulppredikers. Die kerkraad het Vrederus se kerkraad toe genader om sy gedeelte van Vrededorp ook af te staan, sodat die hele voorstad as een enkele gemeente sou kon afstig. So stig die Ringskommissie Vrededorp op 26 Augustus 1927 af van Fordsburg én Vrederus, waarvan die naam toe Melville geword het om verwarring te voorkom.
Fordsburg weier afstigting
duimnael|links|270px|'n Begrafnis uit die ou kerk, iewers in die 1930's.
Skaars is Vrededorp afgestig of die Ringskommissie skryf weer aan Fordsburg dat die gemeente steeds te groot is vir een predikant en dat hy die kerkraad oor ’n verdere afstigting wil spreek. Die kerkraad het egter gevoel die kommissie is veels te haastig. Daarom moes Fordsburg se skriba die Ringskommissie inlig “dat daar onlangs ’n afstigting plaasgevind het en dat die kerkraad besig is (om) aan die nuutgestigte gemeente Vrededorp £7 10s. per maand te betaal vir twee jaar. Voordat daardie saak nie afgehandel is nie, sien die kerkraad nie kans om tot verdere afstigting oor te gaan nie” (Kerkraadsnotule, April 1928).
Eiendom in Brixton aangekoop
Die kerkraad het nie kans gesien om weereens ’n hulpprediker aan te stel nie en so het die oortuiging al hoe meer posgevat dat Brixton en omstreke liewer afgestig moes word. Ter voorbereiding hiervoor het die kerkraad aan die einde van 1935 die Masonic-saal (met die aangrensende twee erwe) in Brixton teen £775 aangekoop. Hoewel dié saal meer met die oog op bidure, basaars en Sondagskoolbehoeftes as die hou van wyksdienste aangekoop is, het dit tog groot stukrag aan die afstigting van Brixton gegee. Trouens, die saal was skaars twee maande in gebruik toe die afstigting van Brixton en Mayfair-Wes in Fordsburg se kerkraadsvergadering ter sprake kom. In Februarie 1937 verwys die kerkraad dan ook die saak na ’n spesiale kommissie wat uit sy geledere aangestel is.
Brixton uiteindelik selfstandig
Tydens die kerkraadsvergadering van 27 April 1937 doen die kommissie verslag dat daar in Brixton en Mayfair-Wes 855 lidmate woon en beveel hy die afstigting van dié wyke aan. Die kerkraad aanvaar nou die aanbeveling en kom ooreen oor die moontlike grense van die te stigte gemeente. Op sy vergadering die maand daarna kom die kerkraad ook ooreen om die saal in Brixton en £750 aan die dogtergemeente te skenk indien tot afstigting oorgegaan sou word. Ds. Pauw word ongelukkig kort daarna ernstig siek en toe hy met siekteverlof gaan, moes die kerkraad die verdere voorbereiding op Brixton se afstigting staak.
Ná die leraar se dood in November 1937 het die kerkraad egter die afstigting hervat en op voorstel van ouderling De Kock besluit om die voltooide waarborglyste na die Ringskommissie deur te stuur, met die versoek dat die afstigting van Brixton (met Mayfair-Wes en Crosby) so gou moontlik deurgevoer moes word. Met die afstigting hangende, besluit die kerkraad ook om te wag met die beroep van ’n nuwe leraar totdat dit ’n voldonge feit was.
Nadat die kerkraad van Langlaagte ingestem het om die blok tussen St. Fillans- en St. Gothardlaan aan die te stigte gemeente af te staan, het die Ringskommissie op 20 April 1938 die afstigting deurgevoer en Brixton tot selfstandige gemeente verklaar.
Saal en pastorie in Mayfair
Met die oog op die vinnige uitbreiding in die rigting van Mayfair, het die kerkraad reeds in April 1927 besluit om om agt erwe in daardie wyk aan te koop. Tydens sy vergadering van Augustus 1928 besluit die kerkraad op aanbeveling van ds. Pauw om ’n spesiale kommissie aan te stel wat ondersoek moes instel na die bou van ’n nuwe saal en pastorie op dié erwe in Mayfair. Ná ’n grondige ondersoek lê hulle in Oktober daardie jaar hulle bevindings en aanbevelings voor die kerkraad, naamlik die bou van ’n saal van sowat £1200 en ’n pastorie van sowat £2000. Die kerkraad besluit om tot dié stap oor te gaan sodra die gemeente dit aanvaar op ’n algemene vergadering, wat dan ook die geval was op 13 November.
Die bouaannemer, ene Labuschagne, het die fondament in Mei 1929 begin lê en op 16 November daardie jaar is die nuwe saal en pastorie in Mayfair tydens ’n gemeentelike geselligheid feestelik ingewy. Die grond het £1 275 gekos en as ’n mens die koste van die rioolstelsel, wat in die jaar daarna aangelê is inreken, het die hele onderneming die gemeente £4 056 gekos. Hierna is die pastorie in Fordsburg self aan die koster verhuur, sodat ds. en mev. Pauw na Mayfair kon verhuis as eerste bewoners van die nuwe pastorie.
Kerkgebou ook uit Fordsburg na Mayfair
duimnael|regs|220px|Die kerkgebou in 2017 nadat dit jare tevore reeds in 'n moskee omskep is.
Ds. Pauw is op 14 November 1937 in die Johannesburgse Algemene Hospitaal oorlede aan die gevolge van ’n akute nierkwaal en twee dae later uit die kerkgebou, waarin hy amper twaalf jaar lank die boodskap verkondig het, begrawe. Die kerk was so vol dat die verrigtinge per luidspreker na die groot menigte buite die kerk uitgesaai moes word. ’n Lang stoet van sowat 280 motors en twee munisipale busse het sy oorskot tot by die Brixtonse begraafplaas gevolg waar die skare om sy graf 19 leraars ingesluit het.
Tydens die daaropvolgende vakature het prop. C.J. Herold die gemeente tot Mei 1938 bly bedien. Die eerste en enigste beroep is op 23 April daardie jaar op prop. J.J. Louw van Benoni uitgebring en op 30 Junie bevestig die konsulent van die gemeente, ds. J.D. van Niekerk van Langlaagte, hom as vyfde predikant van die gemeente. Sy dienstyd was die korste van al die predikante tot op daardie tydstip, want reeds op 30 Maart 1941 neem hy afskeid om ’n beroep na Springs-Oos te aanvaar.
Hasso von Manteuffel
Hasso Eccard von Manteuffel (14 Januarie 1897 - 24 September 1978) was 'n Duitse generaal tydens die Tweede Wêreldoorlog, in bevel van die 5de Panzer-leër. Hy het Nazi-Duitsland se Ysterkruis met eikeblare, swaarde en diamante ontvang.
Christina Kelly
Christina Kelly (gebore 13 November 1991) is 'n Amerikaanse aktrise.
Everest
Everest (Nepalees: सगरमाथा Sagarmāthā; Chinees: 珠穆朗玛峰 Zhūmùlǎngmǎ Fēng; Tibettaans: ཇོ་མོ་གླང་མ Chomolungma) is 'n berg in die Himalajagebergte wat op die grens tussen Nepal en Tibet geleë is. Met sy hoogte van 8 848,86 meter is dit die hoogste berg op land. Everest is egter nie die hoogste berg op aarde nie; Mauna Kea (Hawaii) is vanaf die seebodem gemeet die hoogste. Die berg is genoem na die Britse geoloog sir George Everest. Everest se amptelike hoogte is in 2020 deur sowel Chinese as Nepalese gesaghebbendes op 8 848,86 meter (sneeuhoogte) bepaal. Die Chinees-Nepalese grens verloop op die bergpiek.
Die berg wat op ’n kaart ontdek is
Op hierdie wyse is Everest meer as 'n eeu gelede gevind. Voor daardie tyd is die berg slegs van 'n groot afstand gesien, en aangesien dit deur talle ander hoë bergpieke omring word, kon niemand eintlik besef wat die ware hoogte van die berg is nie.
Dit kon slegs bereken word van die gegewens op 'n kaart – en so het dit gebeur dat die hoogste berg ter wêreld eintlik agter 'n lessenaar ontdek is. Die landmeter-generaal in daardie stadium was sir Andrew Waugh.
Hy het onmiddellik met Londen in verbinding getree en voorgestel dat die bergpiek na sy voorganger, sir George Everest, genoem word. Onder sir George se leiding is 'n opname van die belangrikste pieke in die Himalaja deur 'n reeks waarnemings en metings van verafgeleë Indiese vlaktes en heuwels gedoen.
Hoe lyk Everest?
Everest is nie 'n geïsoleerde bergpiek wat bo ander bergpieke uittoring nie. Trouens, dit lyk eerder asof Everest die hoogste van 'n hele gesin reuse is. Die hoofspits is deel van 'n reusagtige “perdehoef" wat deur drie kolossale pieke, Nuptse (7 700 m), Lhotse (8 545 m, op drie na die hoogste bergpiek ter wêreld), en Everest gevorm word.
Hierdie drie reuse staan aan die bopunt van die Khomboe-gletser, waarlangs die eerste mense geklim het wat Everest oorwin het. Wanneer ons na die afbeelding van hierdie reuse-bergmassa kyk, kan ons maklik verstaan waarom die bergklimmer Mallory, die eerste persoon wat die westekant van Everest gesien het, die Khomboe-gletser en die kranse wat dit omring, beskryf het as “een van die ontsagwekkendste en mees afskrikwekkende tonele wat nog ooit deur 'n mens aanskou is".
Hoe en wanneer is Everest gevorm?
Die Himalaja-bergreeks is gevorm in die Tersiêre Periode van die aarde se vorming, in dieselfde tyd as die Alpe, die Andes en ander groot bergreekse. Die “fondament" van die Himalajas is 'n reusagtige boog van baie harde graniet, waarop dik lae afsettingsgesteentes rus. Gedurende die tydperk waarin die Himalaja-gebergte gevorm is, is die aardkors verplooi en het die graniet die afsettingsgesteentes opwaarts gedruk, sodat ’n enorme piramied gevorm is. Hierdie piramied is met verloop van miljoene jare deur winde en woeste storms verweer om Everest te vorm.
Arieh Worthalter
Arieh Worthalter (gebore 25 Maart 1985) is 'n Belgiese akteur.
Santali
Santali (ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ, সাঁওতালি) is 'n Austro-Asiatiese taal wat deur sowat 7,6 miljoen mense in Oos-Indië, Bangladesj, Nepal en Bhoetan gepraat word. Santali is een van die amptelike tale van Indië naas Engels en Hindi. Santali word, afhangende van die gebied, met die Ol Chiki-alfabet, Devanagari, die Oostelike Nagari-skrif, die Latynse alfabet of die Odia-alfabet geskryf.
Santali is ná Viëtnamees en Khmer die derde mees gesproke Austro-Asiatiese taal en by verre die belangrikste van dié taalfamilie in Suid-Asië. Dit is verwant aan Ho en Moendari, al drie vorm die amptelike tale van die Indiese deelstaat Jharkhand. Daarbenewens word Santali in die Indiese deelstate Orissa en Wes-Bengale gepraat.
NG gemeente Fordsburg
Kerkgebou ook uit Fordsburg na Mayfair
Die Registrateur van Aktes het die kerkraad ingelig dat die besluit van die Uitvoerende Raad eers gewysig sou moes word. Die kerkraad het dan ook dié wysiging aangevra en verkry, waarna die kerkraad in Junie 1939 besluit het om die ou pastorie en kerk in Fordsburg te verkoop en die nuwe kerkgebou in Mayfair op te rig teen £10 000.
Nuwe kerk gebou
duimnael|regs|160px|Ds. J.N. Botha was leraar hier van 1950 tot sy aftrede in 1976.
Die boukommissie is in Julie 1939 onder voorsitterskap van ds. Louw saamgestel, het ’n plan deur die argitekte Geers en Geers laat optrek en daarna tenders aangevra. Vroeg in Januarie 1940 is dié plan van George Beckett aanvaar.
Ds. Louw het die hoeksteen van die nuwe kerkgebou in Vierdelaan, Mayfair, op 2 Maart 1940, gelê. Sowat 250 belangstellendes, onder wie ds. Pauw se weduwee, besoekende predikante en stadsraadslede, het die geleentheid bygewoon. Louw se toespraak was na aanleiding van die steenskrif: “Hierdie klip sal ’n getuie teen ons wees” (Josua 24:27). Ná nog enkele toesprake het ’n offerlegging op die steen die bedrag van £60 opgelewer.
Die bouery het fluks gevorder en reeds op Maandag 29 April 1940 is die kerkgebou ingewy. Prof. dr. D.J. Keet van die Teologiese Fakulteit aan die Universiteit van Pretoria het die wydingsrede uitgespreek. Die kerk het 600 sitplekke gebied en het, orrel, horlosie, klok, meubels ens. ingesluit, £7 712 6s. 6d. gekos.
Veral bejaarde lidmate het swaar afskeid geneem van die kerkgebou en pastorie in Sentraalweg, Fordsburg, waar die gemeente meer as 40 jaar lank aanbid het. Die amptelike afskeid was op Sondag 28 April 1940, die dag voor die inwyding van die nuwe kerkgebou. Vir die laaste maal is die Nagmaal in die ou kerk gevier en die aand om seweuur is die plegtige afskeid gehou. Al was die weer ongunstig, was die ou kerk vir oulaas stampvol. Ds. A.P. Smit skryf: “Die atmosfeer was somber. Selfs opgewekte koorliedere kon die stemming nie verander nie. Meer as een traan is in stilte gestort, veral toe die koor onder die uitgaan van die kerkgangers aan die einde van die diens, met aangrypende erns die lied, Moet ek gaan met leë hande, gesing het.
“En so het die ou kerk en pastorie in vreemde hande oorgegaan. Dit is later gesloop en besigheidsplekke is daar opgerig.”
Latere ontwikkelings
Die NG gemeente Mayfair (in die suidelike deel van die voorstad) het in 1953 van Fordsburg afgestig, maar is reeds in die sewentigerjare by die moedergemeente ingelyf.
Die gemeente se naam is in die tagtigerjare na Goudstad verander, waarna dit in 1988 ingelyf is by NG gemeente Langlaagte en dié saamgestelde gemeente se naam toe ’n kort rukkie Goudlaagte was. Voor die drie-in-een-gemeente ingelyf is by NG gemeente Vergesig (wat op sigself uit drie dele bestaan het en waarby Crosby-Wes ook later ingelyf is), is sy naam terug verander na Langlaagte. Fordsburg se toringkerk is na die gemeente se inlywing by Langlaagte omskep in die hoofkantoor van die Islamitiese Sultan Bahu-sentrum.
Bitter min lidmate van die NG kerk bly oor in die gedeelte van die Vergesig-gemeente wat voorheen binne die grense van Fordsburg geval het.
Ligging
Die kerkgebou, nou ’n moskee, was geleë by Vierdelaan 44 in Fordsburg.
Everest
Opwaarts na die Kruin
Klimmers moet deur 'n lang akklimatiseringsproses gaan, wat behels om stelselmatig hoër teen die berg uit te klim, dan weer af tot 'n laer gedeelte, om hulle liggame tyd te gee om aan te pas.
Die onvoorspelbare weersomstandighede hoog teen die berg veroorsaak dikwels probleme, en die tydsberekening van 'n aanslag op die kruin het 'n groot invloed op die sukses daarvan.
Internasionale bergklimmers
Die Britse ekspedisie van 1922 was die eerste wat geloods is met die uitsluitlike doel om die kruin van Everest te bereik. Dit was wel voorafgegaan deur nog 'n Britse ekspedisie in 1921, wat ten doel gehad het om moontlike roetes na die piek te identifiseer. Die 1922 ekspedisie het met 3 afsonderlike pogings om die kruin via die noordelike hang van die berg te bereik misluk. Tydens die derde poging lei 'n sneeustorting tot die dood van 7 draers, en beëindig die ekspedisie. Dit was die eerste aangetekende sterfgevalle op Everest.
In 1924 loods die Britte weer 'n ekspedisie om die kruin van Everest te probeer bereik. Weereens is daar twee mislukte pogings voordat George Mallory (wat lid was van al die Britse ekspedisies na Everest in die 1920's) saam met die onervare klimmer Andrew Irvine 'n finale aanslag op die kruin maak.
Irvine en Mallory word nie weer lewend gesien nie, en hulle lot is tot vandag toe nog in onsekerheid gehul. Die ontdekking van Mallory se lyk teen die noordelike hang van Everest in 1999 kon ongelukkig nie die tergendste vraag in hierdie berg se geskiedenis antwoord nie: was Mallory en Irvine die eerste mense op die kruin van Everest?
Die volgende 9 ekspedisies (vyf in die 1930's, een in 1947 en drie in die vroeë 1950's), het almal misluk.
Uiteindelik, op 29 Mei 1953, word die Brit Edmund Hillary en die Sherpa Tenzing Norgay amptelik die eerste mense om Everest suksesvol uit te klim, en wel via die suidelike roete.
Op 8 Mei 1978 word Reinhold Messner en Peter Habeler die eerste klimmers om die kruin van Everest sonder die gebruik van ekstra suurstof te bereik.
BTW
Enige onderneming (ondernemer) wat in twaalf maande se tyd 'n omset van meer as R1 000 000 het, moet by die Suid-Afrikaanse Inkomstediens (SAID) geregistreer word. Enige onderneming met 'n omset kleiner as R1 000 000 kan ook aansoek doen om registrasie. Indien die jaarlikse omset kleiner is as R50 000, mag die onderneming nie registreer nie.
Everest
Suid-Afrikaanse bergklimmers
Die eerste Suid-Afrikaner, wat Everest uitgeklim het, was 'n vrou – Cathy O'Dowd. Sy het die "bopunt van die wêreld" op 23 April 1996 bereik. In 2003 het Sibusiso Vilane, 'n Suid-Afrikaanse wildbewaarder en boorling van Swaziland, die kruin van Everest as eerste swart Afrikaan bereik. In dieselfde jaar het die rolprentvervaardiger Sean Wisedale ook die piek as derde Suid-Afrikaner uitgeklim.
Kommersiële ekspedisies
Everest is 'n groot trekpleister vir klimmers, en kommersiële ekspedisies na die piek word al vir dekades onderneem.
BTW
Alle BTW-geregistreerde ondernemings (ondernemers) wat goedere en dienste lewer, moet BTW hef.
Everest
Kommersiële ekspedisies
Die grootste skadu oor hierdie praktyk het tydens die 1996-klimseisoen geval, toe 'n katastrofale sneeustorm op die aand van 10 Mei tot die dood van 8 mense tydens hulle aanslag op die kruin gelei het. In totaal sterf 12 mense in 1996 teen die hange van Everest.
BTW
BTW word gelewer op die meeste goedere en dienste met uitsondering:
Toegevoegde Waarde bestaan uit die uitgawes aangegaan om produkte of dienste vir verkoop gereed te kry plus die wins wat die handelaar byvoeg.
Everest
Kommersiële ekspedisies
Die kommersialisering van Everest bly 'n omstrede onderwerp. Die lyke van gestorwe klimmers lê gesaai teen die berg omdat dit onmoontlik is om hulle op daardie ekstreme hoogtes te herwin, en die versameling van menslike afval en rommel teen die berg word 'n groot probleem. Tot op hede het meer as 250 klimmers op Everest gesterf.
BTW
BTW is 'n stelsel van belasting waar belasting gehef word op elke stap in die verskaffing van goedere en dienste - van die verskaffing van die grondstowwe tot by die verkope by die eindpunt.
'n Onderneming betaal belasting op alle goedere wat dit aankoop en dienste wat dit van die ander ondernemings ontvang. Dit word insetbelasting genoem.
BTW mag nie in die volgende gevalle as insetbelasting geëis word nie:
Wanneer die onderneming op sy beurt die goedere en dienste aan die volgende onderneming of verbruiker verkoop, hef dit weer belasting. Dit word uitsetbelasting genoem.
BTW word teen 'n staandaardkoers van 15% (voor April 2018: 14%) en 'n nulkoers (0%) gehef.
Standaardkoerslewering (15%): Alle goedere en dienste is onderworpe aan die Standaardkoers, behalwe as dit spesifiek nulkoers is of vrygestel is.
Nulkoerslewering (0%): Goedere en dienste waarop BTW teen 'n nulkoers gehef word, byvoorbeeld bruinbrood, eiers, mieliemeel, groente, ensovoorts. Let wel: BTW word wél gehef, maar net teen 'n nulkoers.
'n Onderneming kan die insetbelasting bereken en dit van die uitsetbelasting aftrek. Die verskil tussen die twee bedrae is die BTW wat aan die SAID betaal word.
Wanneer die insetbelasting die uitsetbelasting oorskry, word 'n terugbetaling deur die SAID gedoen.
'n Belastingfaktuur word uitgereik om belasbare lewerings te verreken. Die BTW-koers en die BTW-bedrag word duidelik aangedui.
Die opgawevorm om BTW te verreken word die BTW 201 genoem.
Voedselketting
'n Voedselketting is 'n oordrag of vloei van energie van die bron af deur groen plante en 'n reeks ander organismes, wat hulself voed en self weer as voedsel vir ander dien. Stralingsenergie van die son word gedurende fotosintese in groen plante (produseerders) in die vorm van chemiese potensiële energie in die koolhidrate geberg.
Die herbivore, oftewel primêre verbruikers, verkry hul energie deur die plante te vreet. Predatore of sekondêre verbruikers vreet weer die primêre verbruikers en/of ander sekondêre verbruikers om energie te verkry. Die hele kringloop eindig waar die produseerders en die verbruikers uiteindelik deur die ontbinders ontbind word om weer eens abiotiese stowwe te vorm. Daar is dus 'n vloei van energie van die son af deur die verskillende organismes en eindelik terug na die atmosfeer.
Voorbeelde van 'n ekostelsel is 'n bos, 'n boom en 'n sloot. Binne 'n spesifieke ekostelsel vorm abiotiese (nie-lewende) en biotiese komponente gesamentlik 'n bepaalde lewensgemeenskap (biosenose) wat deur onderlinge afhanklikheid 'n inwendige stabiliteit vertoon. Sonligenergie word deur fotosintese vasgelê en deur 'n aantal stappe geheel of gedeeltelik afgegee.
Die organismes van enige ekostelsel kan in twee duidelike kategorieë verdeel word, naamlik outotrofe en heterotrofe organismes. Die outotrofe organismes (oor die algemeen die groen plante) kan danksy die aanwesigheid van groen pigmente in hul selle organiese stowwe vervaardig uit koolsuurgas, water en opgeneemde soute.
Enkele bakteriumsoorte oksideer bepaalde anorganiese stowwe in hul milieu en verkry daaruit die nodige energie om organiese stowwe op te bou (chemo-outotrofie). Die outotrofe organismes word daarom die primêre produsente genoem. Heterotrofe organismes (waaronder diere en die mens val) moet organiese stowwe saam met hulle voedsel opneem en word daarom die verbruikers genoem.
Planteters (herbivore), wat hul voedsel regstreeks by die produsente verkry, word verbruikers van die eerste orde genoem; vleiseters (karnivore) vorm die verbruikers van die tweede orde, en as kleiner vleiseters deur groter vleiseters opgeëet word, vorm laasgenoemde die verbruikers van die derde orde. Die grootste roofdiere staan aan die einde van die voedselketting.
Meestal is daar nie meer as 4 of 5 skakels in die voedselketting nie. Alle organismes wat van dieselfde tipe voedsel lewe of hul voedsel via dieselfde skakels van die voedselketting verkry, vorm saam 'n  bepaalde voedselvlak. Op land vorm die groen plante die eerste voedsel- vlak (trofievlak) en in die water vorm die fitoplankton (drywende of swewende klein plantaardige organismes) hierdie vlak.
Die term voedselketting is afkomstig van die ekoloog Charles Elton, wat dit gebruik het om die lineêre voedingsverhoudinge (A eet B, B eet C, C eet D, ensovoorts) tussen die verskillende soorte van die lewensgemeenskap aan te dui. Die onderlinge verhoudinge tussen die verskillende organismes is meestal egter te ingewikkeld om dit so eenvoudig weer te gee. 'n Lineêre verhouding sou slegs moontlik gewees het as alle organismes totale voedselspesialiste was, dit wil sê as hulle net een bepaalde tipe voedsel sou eet.
In werklikheid eet die meeste soorte 'n verskeidenheid voedsel en dikwels het 'n diersoort gedurende die verskillende stadia van sy lewe verskillende plekke in die voedselketting of skakel hy van tyd tot tyd onder invloed van die omstandighede oor na 'n ander voedsel. Saadetende voëls byvoorbeeld voer hul kleintjies met insekte. Meestal is die verskillende voedselkettings op talryke wyses met mekaar verbind tot 'n voedselnet of -web.
'n Lewensgemeenskap wat baie ryk is aan plantsoorte, sal ook ŉ groot aantal verbruikersoorte kan onderhou. In 'n dergelike "ryk" stelsel is die voedselkettings ten nouste met mekaar verweef. Benewens voedselkettings van die tipe groenplant-plantvreter → vleisvreter → ander vleisvreter (dit wil sê 'n predatorketting) kom daar nog parasietkettings en saprofiet-kettings voor. By 'n parasietketting vorm die parasiet (meestal 'n kleiner organisme as die gasheer) die verbruiker van die hoogste orde.
Parasietkettings kan ook baie ingewikkeld wees, want soms word 'n parasiet op sy beurt geparasiteer deur ŉ ander parasiet of vind daar gasheerwisseling plaas tydens die ontwikkeling van die parasiet. In ŉ saprofiet-ketting speel skimmels en bakterieë 'n belangrike rol. 'n Baie belangrike skakel word deur die aaseters, afvaleters en humuseters op land en deur die detrituseters in die water gevorm.
Al hierdie organismes eet dooie plante en diere en bring die voedingstowwe uit die kadawers terug in die kringloop, aangesien hulle self weer as voedsel dien vir ander verbruikers (soos visse). Die opruimers (bakterieë en skimmels) is wel vir ŉ deel van die afbraak van dooie organiese materiaal verantwoordelik, maar dit geskied stadig.