cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marlene van Niekerk
Skryfwerk
In 2013 word ’n digterlike swye van dertig jaar verbreek met die publikasie van die digbundel “Kaar”, wat deur Marius Crous beskryf word as die poëtiese hoogtepunt van die jaar. Die titel word verklaar in die gedig “Woordverklaring” en kan verwys na ’n skeur in ’n rotswand, ’n kompartement in ’n skip wat met water gevul is en waarin vis vars gehou word of ’n fuikagtige houer wat in water hang en waarin vis lewend bewaar word. Dit is ook die benaming vir die tregtervormige opening in ’n meul waarin graan opgevang word. Dit is in effek dan ’n houer vir ’n verskeidenheid diverse voorwerpe en kan simbolies ook gesien word as geheuebank oor ’n leefwyse wat verby is. Die titel weerspieël die inhoud van die bundel, waarin die digter se indrukke oor ’n groot aantal temas dikwels in fyn besonderhede aangebied word. Dit sluit in die natuur, voëls, diere, die liefde, die vader en sosiale vraagstukke. Waar die titel van die bundel reeds ’n min gebruikte woord bevat, poog die digter doelbewus om die taal te verryk en te verruim met ’n groot aantal woorde wat hulle oorsprong elders het, soos in Middel- en Oud-Nederlands, Angel-Saksies, Noors, Urdu en Sanskrit, wat saam met nuutskeppings gebruik word. Kenmerkend is die aansluiting by die natuur en die voël- en dierelewe, met die mens wat as integrale deel hiervan gesien word, ’n soort mensdier wat nie bo die res verhewe is nie. Telkens kom bedreigde of uitgestorwe lewenssoorte ter sprake, soos die kwagga, brulpadda en die seeperdjie, met die herhaalde verwysings na “wit” wat suggereer dat die wit mens in Afrika as een van die “bedreigde soorte” gereken kan word. ’n Hele afdeling van die bundel word aan liefdesgedigte gewy, met “Eerste risky liefdesliedjie” wat in direkte kontras staan met die res van die liefdesverse wat register en aanslag betref. Aangrypend is ook die verse wat handel oor die siek vader en die vader se verlies van taal, veral ironies omdat die pa die een was wat die digter kleintyd geleer het van die korhaan se roep. Die sewende afdeling van die bundel bevat satiriese verse oor die Suid-Afrikaanse staat en samelewing en sluit lyksange in vir gewone mense soos die mynwerkers van Marikana of onskuldige kinders wat verkrag en vermoor word. Die Nordiese tradisie van skalde of hofdigters wat met hul Oud-Noorse gebruik van anagramme en stafrym hul lesers vermaak het, word ook betrek. Daar is verder etlike gedigte oor die Nederlandse taal en landskap, met “Oujaar Amsterdam 2007” ’n hoogtepunt. Die gedigte tree in gesprek met die werk van verskeie ander digters, insluitende Wilma Stockenström, Wislawa Szymborska, Phillip Larkin, Ingrid Jonker en Seamus Heaney. “Kaar” word in 2014 met die Hertzogprys, die Elisabeth Eybers-prys en die Universiteit van Johannesburg-prys bekroon.
Van haar gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”, “Digters en digkuns”, “Die dye trek die dye aan”, “Liggaamlose taal”, “Kraaines”, “Woordpaljas”, “My Afrikaanse verseboek”, “Die goue vreugde”, “Voorspraak” en “Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte”. In 2020 word elf van haar gedigte in Vers en vrou opgeneem. Die literêre stigting Perdu laat op 10 Desember 2010 in Amsterdam in Nederland die fokus val op haar digkuns, ten spyte daarvan dat sy op daardie stadium slegs twee bundels die lig laat sien het. As vertaler sit sy Seamus Heaney se “The harvest bow” in Afrikaans oor en vertaal ook onder andere Osip Mandelstam se gedigte.
Prosa
Haar prosadebuut is met die kortverhaalbundel “Die vrou wat haar verkyker vergeet het”, waarin onkonvensionele kortverhale met ’n postmodernistiese aanslag gebundel word. Die verhale hierin munt uit in die helder, simboliese taalgebruik, waarmee op satiriese wyse die absurde in gewone situasies raakgesien word, wat veral die verwaandes en selfverhewenes met ’n slag aarde toe bring. Die verhale ondermyn dan die pretensieuse om te herinner aan die feilbaarheid, onvolmaaktheid en onvoorspelbaarheid van mense en situasies. So kom die hooggeagte Minister in “Die laaste noodlottige somer van die hardlywige Minister van Wet en Orde, Pierre M. Labuschagne” byvoorbeeld tot ’n noodlottige en patetiese val, net soos vele ander karakters in die verhale. Die kwessies wat die skrywer aanraak is eietyds en lewer veral kommentaar op die nuttelose teoretiese en intellektuele oplossings wat daarvoor opgedis word. Die verhale maak gebruik van ’n langsame verteltrant met talle klein maar belangrike besonderhede ingehekel in die materiaal van die verhaal. Telkens word droom en werklikheid vervleg, asook ideaal en praktyk, en eindig die verhale in verwoesting en dood. In “Die vrou wat haar verkyker vergeet het” gaan ’n bysiende skryfster na die Laeveld waar sy gaan probeer om haar skrywersblok te oorkom. Sy pak alles in wat sy nodig het, maar vergeet haar verkyker. Só word sy gedwing om te funksioneer in ’n wêreld waarin sy moet ervaar pleks van waarneem en betrokke en intiem gemoeid moet raak met die voëls wat sy op haar vakansie op ’n veilige afstand deur haar verkyker wou bekyk. Sy lok die voëls op allerlei maniere na die tuin, waar sy hulle vang en later begin genot put uit haar heerskappy, hoewel die gevolge daarvan onuitspreeklik wreed is. Eindelik bind sy dooie diere en insekte om haar en bied haarself só aan as lekkerny vir die voëls, wat nie net die kos nie maar haar ook aan flarde pik. Die vrou se geestelike ellende en verval word met ’n tikkie deernis te midde van die wreedheid beskryf. Die verhaal het beide realistiese en surrealistiese elemente en het as metafoor die ontsnapping van ’n rigiede gestruktureerde verbale omgewing na die vryer nieverbale omgewing van die voëls. Die futiliteit van so ’n ideaal word beklemtoon wanneer sy eindelik weer begin skryf. “Die oog van ’n meester” het die Bybelse verhaal van Bileam en sy donkie as agtergrond, terwyl “Die papegaaiplanter” satiriese kommentaar lewer oor die burokrasie aan ’n universiteit. Hierdie bundel word in 1993 genomineer vir die Rapportprys en word in Nederlands vertaal. Haar kortverhale word ook in versamelbundels opgeneem, waaronder “Sewe sondes, nee meer” onder redaksie van Hennie Aucamp, “Vrou: mens” van Corlia Fourie en Annemarie van Niekerk se “Vrouevertellers 1843–1993”.
Marlene ontvang in 2007 by die Kaapse Boekeskou ’n spesiale eretoekenning vir “Memorandum”, die boek met teks deur haar en skilderye van Adriaan van Zyl. Sy skryf die teks as begeleiding vir die skilderye, sodat die skilderye geensins die teks illustreer nie en die twee mediums eerder subtiel aansluiting vind bymekaar, terwyl beide onafhanklik beoordeel kan word. Die gewese stadsbeplanner en kankerlyer, Johannes Frederikus Wiid, is die verteller. Hy maak notas van sy laaste besoek aan die Tygerberg-hospitaal en skets die gesprekke van twee medepasiënte, waarin kritiese vrae gevra word oor die samelewing. Die twee terminale pasiënte is anoniem, X en Y, maar X is ’n ornitoloog (voëlkundige) en Y ’n argitek. Uit die aard van hulle kwalifikasies benader hulle die mens en sy posisie in die heelal vanuit verskillende hoeke, een vanuit die natuur en die ander vanuit die kultuur. Hulle gesprekke is ryk aan verwysings, aanhalings en intertekste en verskeie onderwerpe word aangeraak, dikwels verskuil in tegniese taal. Hierdie gesprekke vind plaas op 5 Oktober 2005, wat later blyk ’n belangrike datum te wees in die antieke stedestigtings waartydens dooies en lewendes kon verbroeder. Na die aanhoor van hierdie gesprekke spandeer Wiid meeste van sy tyd in die Parow biblioteek om die belang van die gesprekke wat hy moes aanhoor te probeer rekonstrueer en uitlê. Hy knoop dan ook ’n vriendskap aan met die hoofbibliotekaris, Jeroen Sterrenberg (“Joop”) Buytendagh, in wie se voorname heiligheid, die hemel en die aarde vernoem is. Wiid ontdek in sy soektog dat die twee vriende onder andere in hulle laaste gesprekke die kern van menswees aangeraak het, naamlik ware gemeenskap met ander, wat juis kortkom in die hedendaagse selfsugtige en materiële samelewing. In aansluiting by die postmoderne gebruik maak die skrywer kwistig gebruik van voetnote, verwysings na ander tekste en addenda om aspekte van veral Wiid se soektog na betekenis te belig en die leser te stimuleer in sy eie soektog na betekenis. Die skilderye van Adriaan van Zyl is hoofsaaklik die binne- en buitekant van ’n hospitaal, waarin nêrens ’n mens te sien is nie en is gemaak kort voor sy dood aan kanker. Hierdie skilderye voer die stillewe-tema tot sy uiterste. Dit aksentueer die sentrale motief van die boek, naamlik dat om te sterf in ons tyd en samelewing ’n mensonwaardige en grootliks eensame onverbiddelikheid is. Hierdie boek word in 2007 benoem vir die Universiteit van Johannesburg-prys.
“Die sneeuslaper” is ’n vierluik wat hoofsaaklik in Nederland afspeel waarin vier uiteenlopende karakters verslag doen van spesifieke verhoudings in hul lewens. Elke verhaal het ’n subtitel wat reflekteer op ’n aspek van die skryfkuns, sodat die verhale eintlik hieroor besin. Die nut van letterkunde word dus gemeet aan die mens se doel en ervarings. ’n Dosent doen in “Die swanefluisteraar – ’n intreerede” voor ’n akademiese gehoor verslag van ’n problematiese student. Hierdie student is Kasper Olwagen, ’n student in kreatiewe skryfkuns, wat bewus raak van ’n boemelaar wat met brabbeltaal die swane uit Amsterdam se kanale roep, op so ’n wyse dat dit lyk asof hy die swane se taal verstaan. “Die swanefluisteraar” word deur Marius Swart in Engels vertaal en in 2015 as “The swan whisperer: an inaugural lecture” uitgegee, geïllustreer deur die wêreldbekende William Kentridge. In die ander verhale doen ’n medewerker in “Die sneeuslaper – ’n veldwerkverslag” aan ’n direkteur verslag oor ’n ondersoek na haweloses; die vriend van ’n ontslape outeur spreek in “Die slagwerker – ’n grafrede” rouklaers op sy begrafnis toe en die vriendin van ’n fotograaf bely in “Die vriend – ’n lesing” haar skuld aan die tragiese verloop van hul vriendskap. Ten spyte van die onafhanklikheid van elke verhaal is daar talle kruisverwysings tussen die verhale na geure en karakters wat in die ander verhale funksioneer. Benewens die verhoudings en gedagtes oor die dood, verlies en verlange wat in die verhale uitgespreek word, dien die verhale ook as ’n soort kunsteoretiese besinning, waarin besin word oor die betekenis, ontstaan en aard van stories en die vertelkuns en die waarde van verhalende tekste. Soos die skrywer die karakters waarneem en die stories versin, verkry die karakters ’n eie lewe wat dan weer die skrywer manipuleer. Die vernuftige gebruik van feite en die onderskeid tussen feit en fiksie vervaag hier op postmodernistiese wyse so deeglik dat die leser diep moet nadink oor wat geloofbaar is en wat fiksie. Hierdie komplekse verhouding tussen die geskryfdes word deurentyd knap hanteer in helder, poëtiese prosa. “Die sneeuslaper” verower in 2011 die Universiteit van Johannesburg-prys en is in dieselfde jaar op die kortlys vir die toekenning van beide die W.A. Hofmeyr-prys en die M-Net-prys.
As vertaler is sy onder andere verantwoordelik vir die Afrikaanse vertaling van Maria Verheij se “Die rooi sirkel”.
Drama
Tydens haar vroeë studentedae skryf en regisseer sy drie dramas vir amateurteater, insluitende “Die duiwel, sy handlanger en die drie ligtekooie”. Met haar manuskripte vir die dramas “Vrolike Frans” en “Die Kersvaders” verower sy in 1977 ’n aanmoedigingsprys van die Departement van Nasionale Opvoeding in ’n landswye dramawedstryd. “Die Kersvaders” word daarna gepubliseer in die November 1978 uitgawe van Tydskrif vir Letterkunde. Vir dertig jaar lewer sy dan geen verdere werk in hierdie genre nie. Haar musiekdrama “Die kortstondige raklewe van Anastasia W” (wat aanvanklik die titel van “Long fuck to freedom” gehad het) debuteer met ’n ouderdomsbeperking van agtien jaar by Aardklop in 2010. Die Anastasia W in die titel verwys na Anestacia Wiese, ’n elfjarige meisie wat in Maart 2007 in Mitchellsplein verkrag en vermoor is. Op pad na die winkel word sy oorval deur iemand wat aan haar bekend was en haar lyk word die volgende dag op die plafon van haar ma se huis gevind. Hierdie voorval dien as bron vir die protes wat die skrywer in hierdie stuk aanteken teen die brutale geweld van die samelewing. Sus en haar broer Daan werk by Avbob saam met Savage en Lovemore. Terwyl Sus op een van haar vele reise na die buiteland is, besluit Savage en Lovemore om Daan se “Dutch wife” (’n houtblok met ’n gat in waarmee Jan van Riebeeck se matrose hulleself op die skepe bevredig het) op groot skaal te produseer. So verskaf hulle ’n lae begroting seksuele ervaring sonder al die bykomstighede van ’n kondoom en gevaar van Vigs of ’n baba. Hulle gee voor daar was ’n inbraak waartydens al die groot, weelderige doodskiste gesteel is en finansier so hulle projek en oorrompel dan vir Daan en onteer vir Sus. In blink pakke klere verskyn hulle dan voor ’n “pompmuur” van die “Dutch wives”. Die teks simboliseer die verdierlike samelewing waarin ons nou woon, met sy vergrype, geweld, seksuele wangedrag by bewindhebbers en wanhoop en moedeloosheid by die mense en lewer ’n sterk politieke aanval op die magshebbers. Aan die ander kant van die spektrum beeld dit die weerloosheid van die gebrutaliseerde mens uit. Gedurende die opvoering word kinders wat vermoor is se naam, ouderdom en oorsaak van dood uitgeroep. Braam du Toit skryf die lirieke vir die musiek wat die teks vergesel. Die AngloGold Ashanti Aardklop Smeltkroesprys vir die beste nuwe teks word by Aardklop vir hierdie werk toegeken, terwyl die Beeld-Aartvarkprys vir grensverskuiwende werk by dieselfde geleentheid aan Braam du Toit vir sy musiek in hierdie stuk toegeken word. So verower hierdie drama die twee belangrikste pryse by Aardklop in 2010. Die drama word in 2011 benoem vir sewe Fiesta-toekennings en is by die KKNK op die kortlys vir die Herrie Kanna toekenning vir kopskuiwende werk.
Eerbewyse
Die Klein Karoo Nasionale Kunstefees vereer Marlene van Niekerk in 2007 met die Afrikaans Onbeperk-prys vir vernuwende denke. In 2009 ken die Universiteit van Tilburg in Nederland ’n eredoktorsgraad aan haar toe, nadat die universiteit se Fakulteit Geesteswetenskappe ook ’n kongres getiteld “De klank van het fragiele” oor haar skryfwerk aangebied het. Sy ontvang in 2011 die PanSALB Multilingual-toekenning vir Afrikaanse letterkunde en die bevordering van Afrikaans en in dieselfde jaar vereer die Staatspresident haar met die Orde van Ikhamanga (silwer) vir haar bydrae tot die letterkunde. In 2015 is sy ’n finalis vir die toekenning van die internasionale Man Booker-prys, ’n prys wat toegeken word aan werk wat buite Engeland in Engels verskyn, hetsy oorspronklik of in vertaling. Die prys word soos die Nobelprys aan ’n skrywer se hele oeuvre toegeken en ’n skrywer kan dit slegs een keer verower.
Van Niekerk is meer bekend vir haar literêre werke en het nog nie veel in die filosofie publiseer nie. Nogtans raak haar werke temas soos armoede, die donker psige van Afrikaner, die mislukkings van apartheid, geslagsrolle, ens, aan. Sy is in 1978 met die Eugène Maraisprys en Ingrid Jonkerpryse bekroon en later met 'n Kanseliersprys van die Universiteit van Stellenbosch bekroon. Vir haar veelbekroonde roman, Triomf, wat wêreldwyd vertaal en gepubliseer is, is sy met 'n M-Net prys en 'n CNA-prys bekroon. Triomf het egter ook onder hewige kritiek deurgeloop omdat Afrikaners daarin op 'n stereotipiese wyse as agterlik uitgebeeld word. Die Hertzogprys word in 2014 aan haar toegeken vir Kaar.
Universiteit van Johannesburg
Die Universiteit van Johannesburg (Johannesburg, Suid-Afrika) het op 1 Januarie 2005 tot stand gekom as gevolg van 'n samesmelting tussen die Technikon Witwatersrand (TWR) en die Randse Afrikaanse Universiteit (RAU). Die Daveyton- en Soweto-kampusse van die voormalige Vista Universiteit is reeds voor die samesmelting as deel van RAU opgeneem. Dit is nie ongewoon vir alumni om steeds na die universiteit as RAU te verwys nie.
SNCF
Die afkorting SNCF verwys na Frankryk se nasionale spoorwegmaatskappy (Société Nationale des Chemins de fer français), wat die grootste deel van die Franse spoorwegnet en onder meer ook die sneltrein TGV, wat in 1981 ingevoer is, beheer. 'n Dogtermaatskappy van SNCF, CFC, beheer die spoorwegnet van die eiland Korsika.
Die maatskappy SNCF is op 1 September 1937 gestig, en vanaf 1 Januarie 1938 vorm die voormalige ses spoorwegmaatskappye nog slegs die régions (spoorlynstreke) Nord, Est, Sud-Est, Sud-Ouest, Ouest en Mediterranée. Met die uitsondering van die laasgenoemde het alle spoorlyne Parys as hulle vertrekpunt.
Op 1 Januarie 1983 verval die ou ooreenkomste van die jaar 1937, en SNCF word vir goed die nasionale spoorwegmaatskappy van Frankryk. Die spoorlyngeriewe word sedert 1997 deur 'n aparte maatskappy, die Réseau Ferré de France (RFF), beheer. Toekomstig sal die spoorwegnet ook deur ander maatskappye benut kan word.
Hyundai ix20
Die Hyundai ix20 is 'n mini MPV wat sedert 2010 deur die Suid-Koreaanse vervaardiger Hyundai in Tsjeggië vervaardig word. Die motortjie word op dieselfde platform as die Hyundai i20, Kia Venga en Kia Soul gebou. Die ix20 maak gebruik van Hyundai se nuwe "Fluidic Sculpture" ontwerptaal.
Dit word tans slegs in Europa verkoop en vervang die Matrix.
Liebster Jesu, mein Verlangen, BWV 32
Liebster Jesu, mein Verlangen, BWV 32, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Eksokomeet
’n Eksokomeet is ’n komeet wat buite ons Sonnestelsel voorkom – dit sluit in interstellêre komete en komete om ander sterre as die Son. Die eerste eksokomeet wat ontdek is, was in 1987 om Beta Pictoris, ’n baie jong tipe A V-ster. Altesaam 10 sulke eksokomeetstelsels is sedertdien waargeneem.
Eksokomete word beskou as ’n belangrike skakel om planeetformasie te verstaan, volgens navorsers. Die sterrekundige Barry Welsh beskryf die skakel soos volg: "Interstellêre stof vorm klonte onder die invloed van swaartekrag, en die klonte word rotse; die rotse smelt saam en word groter goed – planetesimale en komete – en eindelik kry jy planete."
Harry E. Lang
Harry E. Lang (29 Desember 1894 – 3 Augustus 1953) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Bad Boy (1939), Captain Tugboat Annie (1945), en Soldiers Three (1951).
Ali MacGraw
Loopbaan
Van 1960 af het MacGraw ses jaar lank by Harper's Bazaar gewerk as ’n fotografie-assistent en daarna by Vogue as ’n model. Sy was ook ’n ruk lank ’n binneversierder.
Sy het haar toneelspelloopbaan in TV-advertensies begin. Die eerste rolprent waarin sy aandag getrek het, was Goodbye, Columbus (1969), waarvoor sy die Golden Globe vir die mees belowende nuweling gewen het. Sy het egter internasionaal roem behaal met haar rol in 1970 se Love Story teenoor Ryan O'Neal. Sy is vir ’n Oscar benoem en het die Golden Globe vir beste aktrise in ’n drama gewen. Dit was een van die prente wat die meeste geld nog laat inrol het. In 1972 is sy gekies as die top- vroulike loketster in die wêreld.
MacGraw het in 1972 in die misdaadprent The Getaway gespeel en is daarna met haar medester Steve McQueen getroud. Later was sy in die aksiefliek Convoy (1978) en die TV-minireeks The Winds of War (1983). In 1991 het sy haar outobiografie, Moving Pictures, gepubliseer.
Pythagoras
Pythagoras van Samos (Grieks: Ὁ Πυθαγόρας ὁ Σάμιος, O Pūthagoras o Samios, "Pythagoras die Samiaan", of slegs Ὁ Πυθαγόρας; * tussen 580 en 572 v.C.; † tussen 500 en 490 v.C.) was 'n Griekse filosoof, wiskundige, wysgeer en stigter van die religieuse beweging genaamd Pythagorisme. Hy word gewoonlik as 'n groot wiskundige, mistikus en wetenskaplike geëer, alhoewel sommiges die waarde van sy bydrae tot die wiskunde en natuurfilosofie bevraagteken. Herodotos het na hom verwys as "die bekwaamste filosoof onder die Grieke".
Min is werklik bekend van Pythagoras en niks het oorleef wat deur Pythagoras self geskryf is nie. Die biografie van Pythagoras is in die 3de eeu geskryf deur Diogenes Laërtios, en Iamblichus het Die lewe van Pythagoras in 300 n.C. geskryf. Wat wel bekend is, is dat Pythagoras se idees mense oor 'n lang tydperk beïnvloed het en dat hy vandag nog bekend staan as: "Die vader van getalle".
Pythagoras is omstreeks 580 v.C. gebore in 'n ryk familie. Sy vader was Mnesarchos wat handel gedryf het in waardevolle goedere, en sy ma was Pythias. Gedurende sy leeftyd is opvoeding gesien as 'n tipe spirituele inisiasie. Aangesien hy van 'n ryk familie gekom het, het hy onder vele Griekse meesters gestudeer soos by voorbeeld die digter en musikant Hemodamas van Samos, die filosowe Anaximander van Milete en Bias van Priëne, Pherekydes van Syros wat verkondig het dat die siel onsterflik is en Thales van Milete. Op Thales se aanbeveling het Pythagoras na Egipte gegaan vir verdere opleiding by die tempel van Heliopolis. In Egipte is Pythagoras gevange geneem deur die soldate van Cambyses II, die Koning van Persië. Hy is egter vrygelaat en het verder gestudeer in onder ander Klein-Asië en was selfs volgens oorlewering in Indië.
Hy het homself uiteindelik tuisgemaak in Kroton in suid-Italië waar hy 'n skool gestig het. Pythagoras het die mense van Kroton aangemoedig om die goeie aan te gryp. Hy het geleer dat mense sterflik is maar nie hul siel nie. Die mens moes volgens hom streef om 'n suiwer gees te wees en sodoende te verenig met die universele gees waarvan hy deel is. Pythagoras was die eerste persoon wat die term filosoof gebruik het vir 'n liefhebber van kennis. Hy het sy studente aangemoedig tot 'n dissipline van stille oordenking.
Sy skool het uit 'n gemeenskap bestaan van volgelinge wat geglo het in gemene besitreg en in 'n vegetariese leefwyse. Die gemeenskap was in twee verdeel, die Mathemaikoi en die Akousmatikoi. Die eerste groep was die gevorderde voltydse leerlinge en was blootgestel aan dieper leringe. Die tweede groep het met hul eie families geleef en deeltyds aan lesings deelgeneem deur te luister na Pythagoras se lesings. Pythagoras se gemeenskap was uniek vir daardie tyd in die sin dat mans en vroue totaal gelyk behandel was. Die skool het geleer dat getalle die onderliggende saambindende faktor is van alles in die heelal en dat alles vergestalt word deur getalle.
Pythagoras het geleer dat slegs die waarheid gespreek moet word ten alle tye en dat getalle die basis was waarop alles berus. Volgens Pythagoras bring getalle alle dinge in harmonie met mekaar en reguleer getalle die heelal. Pythagoras het geglo in die invloed van sekere harmoniese verhoudings. Hy het mense genees deur bepaalde musiek te speel wat deur hom saamgestel was. Sy studente moes 'n gelofte aflê van geheimhouding en niks van wat hy geleer het is ooit op skrif gestel nie. Sy studente het egter groot respek vir hom gehad en het verskeie dinge aan hom toegedig.
Bronkhorstspruitdam
Die Bronkhorstspruitdam is 'n dam in die Bronkhorstspruit in Gauteng, Suid-Afrika. Die hoofdoel van hierdie dam is om as 'n stuwal teen vloede en 'n reservoir vir water vir die dorp te dien. Die dam is sowat 10 km suid van die dorp Bronkhorstspruit geleë.
Hierdie dam is in 1950 voltooi en het 'n volume van 57 400 000 kubieke meter en 'n oppervlakte van 9,61 vierkante kilometer. Die damwal is 35 meter hoog.
Die dam se oewers huisves verskeie ontspanningsoorde asook eksklusiewe behuisingsprojekte. Dit is 'n mekka vir bootry en watersport soos motorbootski, jetski en seil.
Sekondêre sektor van die ekonomie
Die industriële sektor of sekondêre sektor is die ekonomiese sektor waar produkte vervaardig word uit natuurlike hulpbronne wat deur die primêre sektor ontgin is, met ondernemings wat die grondstowwe van die primêre sektor verwerk. Die produkte word gewoonlik deur die tersiêre sektor aan die verbruiker verkoop.
Die sekondêre sektor staan ook bekend as die industriële sektor. Die ambagte, konstruksiebedryf en ander nie-geïndustrialiseerde nis of gespesialiseerde vervaardigingsbedrywighede word ook in die sekondêre sektor ingesluit.
In die meeste gevalle word dienste wat nywerheidsondernemings vir hulself produseer (byvoorbeeld interne skoonmaakwerksaamhede) as onderdeel van die sekondêre sektor getel, terwyl dit eintlik tot die tersiêre sektor behoort. Wanneer dit uitgekontrakteer word dit wel as deel van die tersiêre sektor beskou, waar hierdie tipe dienste formeel hoort.
Hierdie feit lei tot 'n vooroordeel in die ontwikkeling van die sektore. Juis vanweë die tendens om dienste uit te kontrakteer- welke tendens vanaf die middel van die 1970's sigbaar geword het as gevolg van ondernemings se toespitsing op kern aktiwiteite, is verskeie interne dienste uitgekontrakteer aan gespesialiseerde diensverskaffers. As gevolg hiervan het die gerapporteerde omvang van die sekondêre sektor sneller afgeneem as wat werklik die geval is. Trouens, die sekondêre sektor is deur die jare te omvangryk voorgestel.
Sarah Hagan
Sarah Hagan (gebore 24 Mei 1984) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Jess + Moss (2011) en Sun Choke (2015), en in die televisiereekse Buffy the Vampire Slayer (1996) en Freaks and Geeks (1999).
Sekondêre sektor van die ekonomie
Geskiedenis
In hierdie stadium het die nedersettings gegroei tot groter entiteite, soms selfs stede. Hierdie fase het baie eeue in die Westerse wêreld geduur totdat die Industriële Revolusie in Groot-Brittanje die sekondêre sektor se groei versnel het.
Wanneer 'n ekonomie 'n belangrike oorgang van een fase na 'n ander deurmaak gaan dit dikwels gepaard met maatskaplike onrus. Die arbeidsbewegings het derhalwe ontstaan as gevolg van die industriële revolusie, en vandag sien ons onrus in baie Westerse ekonomieë as gevolg van die klemverskuiwing vanaf die industriële sektor na die dienstesektor.
Bouwer Bosch
Bouwer Bosch (gebore in Pretoria in 1984) is 'n Suid-Afrikaanse sanger-liedjieskrywer, musikant, akteur en entrepreneur. Hy stel sy eerste album Almal maak Voute in 2011 vry, en word vereer met 'n Ghoema-trofee vir beste nuweling vir dié album in 2012. Sy album Hopelik is in 2016 vrygestel.
Loopbaan
Bosch voltooi sy skoolloopbaan in Potchefstroom en verwerf 'n BA-graad in Kommunikasiekunde aan die Noordwes-Universiteit in Potchefstroom in 2009. Hy is ook deel van die musiekgroep Straatligkinders wat in 2006 gestig is. In 2013 maak hy sy debuut as akteur in die film Klein Karoo. Hy was ook te sien in kykNET se Donkerland en Ligte Kamera Liefde.
Sy maatskappy, Bouwer Bosch Films, vervaardig musiekvideo's en hy is ook ambassadeur vir sy eie liefdadigheidsorganisasie, Liefde Wen.
Versoening
In 2017 verduidelik Bosch dat die idee van versoening vir apartheid iets is wat die afgelope twee jaar op sy hart was, en verduidelik dit in 'n |emosionele onderhoud met Phindile Dhlamini. Hy sê dat mense die apartheidskaart in die media speel, by privaat funksies, en oral waar hy homself bevind, maar nêrens kan hy gesprekke oor apartheid vind waar mense eintlik net na mekaar sit en luister in plaas daarvan op mekaar te skree nie.
Afrikaner-aktivis en sanger Steve Hofmeyr sê dat Bosch se verskoning vir swart mense 'n gevaarlike skuldbelydenis is, en sê dat hy misleidend is en die werklikheid verontagsaam in die verskoning vir apartheid.
Helga Bachmann
Helga Bachmann (24 Julie 1931 – 7 Januarie 2011) was 'n Yslandse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Hernámsárin (1967), Atomic Station (1984), en Shadow of the Raven (1988).
Metafisika
Metafisika is die tak van filosofie wat die fundamentele aard van die werklikheid ondersoek, insluitend die verhouding tussen verstand en materie, tussen substansie en attribuut, en tussen potensiaal en aktualiteit. Die woord "metafisika" kom van twee Griekse woorde wat saam letterlik "na of agter of onder [die bestudering van] die natuurlike" beteken. Daar word voorgestel dat die term moontlik geskep is deur 'n redakteur uit die eerste eeu wat verskillende klein keurings van Aristoteles se werke saamgevoeg het in die verhandeling met die naam Metafisika (ta meta ta phusika, 'na die Fisika', een van Aristoteles se ander werke).
Metafisika bestudeer vrae wat verband hou met wat dit is om te bestaan en watter soorte bestaan daar is. Onderwerpe van metafisiese ondersoek behels bestaan, voorwerpe en hul eienskappe, ruimte en tyd, oorsaak en gevolg en moontlikheid.
Epistemologiese grondslag
Metafisiese studie word uitgevoer met behulp van afleiding van die wat a priori bekend is. Soos fundamentele wiskunde (wat soms beskou word as 'n spesiale geval van metafisika wat op die bestaan ​​van getalle toegepas word), probeer dit om 'n samehangende weergawe van die wêreldstruktuur te gee, wat ons alledaagse en wetenskaplike persepsie van die wêreld kan verklaar en vry kan wees van teenstrydighede.
In wiskunde is daar baie maniere om getalle te definieer, en in metafisika is daar op verskillende maniere verskillende voorwerpe, eienskappe, konsepte en ander entiteite wat beweer word dat hulle die wêreld vorm. Terwyl metafisika die entiteite wat deur die fundamentele wetenskap gepostuleer is kan bestudeer, is die kernonderwerp daarvan die versameling kategorieë soos objek, eiendom en oorsaaklikheid wat die wetenskaplike teorieë aanneem. Byvoorbeeld: die stelling dat "elektrone lading het" is, is 'n wetenskaplike teorie; terwyl die ondersoek na wat dit beteken dat elektrone "objekte" is, 'n lading 'n "eienskap" is, en dat beide in 'n topologiese entiteit genaamd "ruimte" bestaan, is dit die taak van die metafisika.
Daar is twee breë standpunte oor wat die "wêreld" wat bestudeer word deur die metafisika eintlik is:
Sommige filosowe, veral Immanuel Kant, bespreek albei hierdie "wêrelde" en wat oor elkeen afgelei kan word. Sommige filosowe, soos die logiese positiviste, en baie wetenskaplikes, verwerp die sterk siening van die metafisika as betekenisloos en nie-verifieerbaar. Ander antwoord dat hierdie kritiek ook van toepassing is op enige soort kennis, insluitend harde wetenskap, wat beweer dat hy iets anders beskryf as die inhoud van die menslike waarneming, en dat die waarnemingswêreld in 'n sekere sin die objektiewe wêreld is. Metafisika self veronderstel dat daar standpunt oor hierdie vrae ingeneem is en dat dit onafhanklik van die keuse kan voortgaan. Hulle glo dat die vraag oor watter standpunt om in te neem, behoort eerder aan 'n ander filosofiese tak, die epistemologie.
Łódź
Toe die destydse tsaristiese "Kongres-Pole" in 1820 besluit om van Łódź die sentrum van die Poolse tekstielbedryf te maak, was dit nog 'n klein markdorpie. Die stad is volgens die vereistes van die nywerheidsomwenteling aangelê en het vinnig tot 'n trekpleister vir duisende boere uit die omgewing asook beleggers uit Pole en die buiteland ontwikkel. Die opheffing van die doeanegrens tussen Pole en Rusland in 1850 het verdere stukrag aan Łódź se florerende nywerhede gegee. In die tweede helfte van die 19de eeu was Łódź reeds die belangrikste tekstielstad ter wêreld en 'n metropool met 'n kosmopolitiese karakter waarna soms as die "Manchester van Pole" verwys is.
In die eerste helfte van die 20ste eeu het sake vir die tekstielbedryf begin versleg. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Łódź deur Duitse troepe beset en die eerste Joodse ghetto in Pole opgerig. Die sowat 260 000 Joodse bewoners, wat hier aangehou is, was reeds deur uithongering bedreig toe hulle na die verdelgingskampe gedeporteer is.
Vandag is Łódź steeds 'n belangrike nywerheidstad en kulturele metropool met 'n verskeidenheid museums en ander instellings. Łódź tree gereeld as gasheerstad vir kultuurfeeste op.
André-Marie Ampère
André-Marie Ampère (20 Januarie 1775 - 10 Junie 1836) was 'n Franse fisikus en word algemeen beskou as een van die hoofontdekkers van elektromagnetisme. Die eenheid van elektriese stroomsterkte, die ampère, en die wet van Ampère is na hom vernoem.
Vroeë dae
Ampère is gebore in Lyon (Frankryk), naby sy vader se landhuis in Poleymieux-au-Mont-d'Or. As 'n jong kind het hy reeds 'n liefde ontwikkel vir kennis, en dit word gesê dat hy groot wiskundige bewerkings gemaak het met klein spoelklippe voor hy nog enige syfers geken het. Sy vader het hom Latyn begin leer, maar daarmee gestaak nadat hy Ampère se groter talente vir wiskundige studies ontdek het. Die jong Ampère het tog gou weer begin Latyn leer wat hom in staat gestel het om die werk van Euler en Bernoulli te bemeester.
Bydrae tot fisika en ander studies
Ampère se roem lê hoofsaaklik in sy bydrae tot die wetenskap met die verhoudings tussen wetenskap en elektromagnetisme, of, soos hy dit genoem het, elektrodinamika. Op 11 September 1820 hoor hy van H. C. Ørsted se ontdekking dat 'n voltaïse 'n reaksie op 'n magnetiese naald veroorsaak. Slegs 'n week later op 18 September lê hy 'n voorstel voor wat 'n veel meer volledige verklaring gee aan hierdie buitengewone gebeurtenis.
Olimpiese Somerspele 1960
Die Olimpiese Somerspele 1960 (Italiaans: Giochi della XVII Olimpiade), amptelik bekend as die Spele van die XVIIde Olimpiade, is tussen 25 Augustus en 11 September 1960 in Rome, Italië, aangebied. Rome is gekies bo Lausanne, Detroit, Boedapest, Brussel, Meksikostad en Tokio. Rome was al in 1908 aangewys om Spele te organiseer. Vanweë die uitbarsting van die Vesuvius het Rome toe die eer aan Londen afgestaan, wat toe die Spele van 1908 georganiseer het.
Die Italiaanse staat en die Italiaanse Olimpiese Komitee het finansieel vir hierdie Spele geborg. Daar word inderdaad geen koste of moeite gespaar nie: Aan die voet van Monte Mario is 'n marmerstadion met 80 000 sitplekke gebou. Nie ver daarvandaan is die swembad uitgelê. Verder probeer die organisasie om die antieke geboue so veel as moontlik by die Spele te betrek. Gimnastiek in die Terme van Caracalla plaasgevind, die stoei in die Basilika van Maxentius en die maraton het aan die voet van die Kapitolyn begin en onder die Triomfboog van Konstantin geëindig.
Die Olimpiese Winterspele 1960 is in Squaw Valley, Verenigde State, aangebied. Die Paralimpiese Somerspele 1960 is tussen 18 en 25 September in Rome gehou.
Toewysing
Rome is op 15 Junie 1955 in Parys deur die Internasionale Olimpiese Komitee gekies as die gasheer vir die Olimpiese Somerspele in 1960. Ander kandidate was: Lausanne, Detroit, Boedapest, Brussel, Meksikostad en Tokio. Tokio sal uiteindelik gasheer vir die volgende Olimpiese Somerspele 1964 en Meksikostad vir die daaropvolgende Olimpiese Somerspele 1968 word.
Stadions
34 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 1960 gebruik:
Kalender
Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, die getal dui op die getal medaljeparades wat die dag gehou is.
Deelnemende nasies
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: • 4
Suid-Afrikaanse deelname
Die Spele was die laaste waaraan Suid-Afrika deelgeneem het voor deelname geweier is as gevolg van die apartheidsbeleid. Die volgende spele waaraan Suid-Afrika deelneem is 32 jaar later in 1992.
Boks
Daniel Wepener Bekker (swaargewig) wen die silwermedalje en William Meyers (veergewig) die bronsmedalje.
Getal medaljes
[[Lêer:1960 Summer Olympic games countries.png|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1960:
Gasheerstad Rome]] Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het:
Arthur Conan Doyle
Arthur Conan Doyle (1859–1930) was 'n Skotse skrywer wat veral bekend is vir sy speurverhale oor Sherlock Holmes en dié se vriend dr. Watson. Hy was 'n bedrywige skrywer en sy werke sluit wetenskapsfiksie, geskiedkundige verhale, tonele, romans, poësie en feiteboeke in. Daar word soms na hom verwys as Conan Doyle – Conan was oorspronklik sy middelnaam, maar hy het dit in later jare as deel van sy van gebruik.
Sy Lewe
Arthur Ignatius Conan Doyle is op 22 Mei 1859 in Edinburgh gebore uit Ierse ouers wat na Skotland geëmigreer het. Op negejarige ouderdom is hy na die Jesuïetiese voorbereidingskool Stonyhurs gestuur. Toe hy die skool in 1875 verlaat, het hy die Christenskap verwerp en 'n agnostikus geword. Van 1876 tot 1881 het hy geneeskunde aan die Edinburgh Universiteit studeer, wat ook 'n tydperk insluit toe hy op die dorp Aston gewerk het. Ná sy studie aan die universiteit het hy as skeepsdokter gewerk op 'n vaart na die Wes-Afrikaanse kus, waarna hy in 1882 'n praktyk in  Plymouth begin het. Hy het in 1885 sy doktoraat verwerf. Sy geneeskundige praktyk was egter onsuksesvol en om die tyd te verwyl terwyl hy vir pasiënte gewag het, het hy verhale begin skryf. Sy eerste literêre blootstelling was met 'n artikel in Chambers se Edinburgh Journal voor hy 20 jaar oud was.
Dit was slegs nadat hy sy praktyk na Southsea verskuif het dat hy met groter ywer begin skryf het. Sy eerste noemenswaardige werk was A Study in Scarlet, wat in Beeton se Christmas Annual van 1887 verskyn het en waarin  Sherlock Holmes vir die eerste keer verskyn het, 'n karakter wat Doyle op een van sy voormalige professore, Joseph Bell, gebaseer het. Terwyl hy in Southsea gewoon het, het hy Portsmouth se sokkerklub help stig en hy was dan ook die klub se heel eerste doelwagter.
In 1885 is hy met Louise Hawkins getroud, wat aan tuberkulose gely en uiteindelik in 1906 daaraan gesterf het. Hy is in 1907 met Jean Leckie getroud. Doyle het vyf kinders gehad, twee by sy eerste vrou (Mary en Kingsley) en drie by sy tweede vrou (Jean, Denis en Adrian).
In 1890 het Doyle die oog in Wene bestudeer. en in 1891 verhuis hy na Londen om 'n praktyk as 'n oogarts te begin. Dit het hom ook meer tyd gegee om te skryf, en in November 1891 het hy aan sy ma geskryf: “Ek dink daaraan om Holmes dood te maak … en vir eens en vir altyd 'n einde aan hom te maak. Hy neem my gedagtes van beter dinge weg.” In Desember 1893 het hy toe ook die daad by die woord gevoeg en Holmes en sy aartsvyand, Professor Moriarty, na hul dood oor 'n waterval laat stort in die verhaal The Final Problem. Die publiek se protes het hom genoop om die karakter terug te bring in die verhaal The Adventure of the Empty House, met die vindingryke verklaring dat dit net Moriarty is wat geval het, maar aangesien Holmes so baie vyande gehad het, hy sy eie tydelike "dood" gefabriseer het. Holmes het uiteindelik in altesaam 56 kortverhale en vier Doyle novelles verskyn (hy is sedertdien ook telkens deur ander skrywers gebruik).
Ná die Tweede Vryheidsoorlog in Suid-Afrika in die begin van die 20ste eeu en die veroordeling van Brittanje se optrede oor die hele wêreld, het Doyle 'n kort pamflet geskryf, The War in South Africa: Its Cause and Conduct, wat in baie tale vertaal is, om Brittanje se rol in dié oorlog te verdedig. Doyle het geglo dat dit hierdie pamflet is wat daartoe gelei het dat hy tot ridder verhef en in 1902 as onderluitenant van Surrey aangestel is. Hy het ook die boek The Great Boer War in 1900 geskryf (die boek is verskeie kere in die daaropvolgende drie jaar deur hom hersien). Hy het hom twee keer as verteenwoordiger van die Liberal Unionist Party verkiesbaar gestel in parlementêre verkiesings, een keer in Edinburgh en een keer in Border Burghs, maar al het hy groot steun gehad, is hy nie verkies nie.
St John's Wood
St John's Wood is 'n distrik in die noordweste van Londen, Engeland, in die City of Westminster, en aan die noordwestelike kant van Regent's Park. Dit is ongeveer 2,5 myl noordwes van Charing Cross geleë.
Arthur Conan Doyle
Sy Lewe
Conan Doyle was betrokke in die veldtog om die Kongo-Vrystaat te hervorm, onder leiding van die joernalis Edmund Dene Morel en die diplomaat Roger Casement. Hy het in 1909 'n pamflet, The Crime of the Congo, geskryf, waarin hy die terreur in die Kongo veroordeel het. Hy het Morel en Casement ontmoet en dié twee as inspirasie gebruik vir sy twee hoofkarakters in die novelle The Lost World (1912). Hy het egter sy bande met albei verbreek met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog, toe Morel ('n linksgesinde) een van die leiers van die pasifistiese beweging geword het en toe Casement Engeland uit hoofde van sy Ierse nasionalisme verraai het. Hy het egter probeer om Casement van die doodstraf te red, deur te argumenteer dat hy kranksinnig was en nie vir sy daad verantwoordelik gehou kon word nie.
St John's Wood
Die poskode NW8 (St. John's Wood) is deur die Forbes-tydskrif as die vyfde duurste poskode in Londen en die Verenigde Koninkryk aangewys. 'n Gemiddelde huis hier kos byna £2 miljoen ($3,5 miljoen). Van die duurste eiendomme ter wêreld kan hier aangetref word.
Die bekende Lord's-krieketstadion is in die distrik geleë. Die distrik is ook bekend vir Abbey Road en die Abbey Road Studios waar die rock-groep The Beatles hulle albums opgeneem het.
Arthur Conan Doyle
Sy Lewe
Doyle was ook 'n ywerige kampvegter vir geregtigheid en het persoonlik twee sake ondersoek wat toe reeds gesluit was. Dit was deels as gevolg van die eerste saak dat die Kriminele Appelhof in 1907 gestig is. Albei beskuldigdes in die twee sake is vrygelaat, grootliks te danke aan sy ingryping. In sy later jare het Doyle betrokke geraak by Spiritualisme, soseer dat hy 'n Professor Challenger-novelle oor dié onderwerp geskryf het, genaamd The Land of Mist.
Richard Milner, 'n Amerikaanse wetenskaplike geskiedkundige, het Doyle daarvan beskuldig dat hy verantwoordelik was vir die Piltdown man-bedrogspul van 1912, toe 'n vals mensagtige fossiel geskep is wat die wetenskaplike wêreld 40 jaar lank geflous het. Milner reken dat Doyle 'n motief gehad het (wraak teenoor die wetenskaplike instellings vir hul ontmaskering van een van sy gunsteling- spiritistiese mediums) en hy beweer dat The Lost World verskeie versteekte leidrade bevat wat aandui dat hy betrokke was by die bedrog.
'n Standbeeld is ter ere van hom opgerig in Crowborough, East Sussex, Engeland, waar hy 23 jaar lank gewoon het. Daar is ook 'n Sherlock Holmes-standbeeld in Picardy Place, Edinburgh, Skotland – naby die huis waar Doyle gebore is.
Urmila Matondkar
Urmila Matondkar (gebore 4 Februarie 1974) is 'n Indiese filmaktrise en model wat in Marathi-, Hindi-, Tamil-, Telugu-, en Malayalamtalige films verskyn. Haar filmrolle het 'n bydra gelewer tot die skepping van 'n nuwe persoonlikheid vir 'n Hindifilmheldin. Sy is veral bekend vir haar intense styl- en dansvaardighede.
Persoonlike lewe
Urmila Matondkar is gebore in Moembaai op 4 Februarie 1974. Haar vader was 'n dosent. Haar moedertaal is Marathi.
Op 3 Maart 2016 trou sy volgens Hindoeïstiese rituele met die Kasjmir-gebaseerde Islamitiese sakeman en model, Mohsin Akhtar Mir.
Raymond Lee (rolprenthistorikus)
Raymond Lee (1910 – 26 Junie 1974) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Ali Baba and the Forty Thieves (1918).
Regeringsetel
Die regeringsetel is die administratiewe stad van 'n land waar die regering (en meestal ook die parlement) gestel is. Die regeringsetel is meestal ook die land se hoofstad, maar dit is nie altyd die geval nie. In Nederland, byvoorbeeld is Amsterdam die hoofstad, maar Den Haag is die regeringsetel. In Suid-Afrika, daarteenoor, is Pretoria beide die hoofstad asook die regeringsetel.
Lande waar die regeringsetel nie die land se hoofstad is nie:
Die Switserland het de jure geen hoofstad en die regeringsetel is de facto Bern.
Geskiedenis
Tydens die Duitse Divisie was Bonn die regeringsetel van Duitsland en Berlyn (Wes) die hoofstad.
Allein zu dir, Herr Jesu Christ, BWV 33
Allein zu dir, Herr Jesu Christ, BWV 33, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Aloe rauhii
Aloe rauhii is 'n aalwyn wat endemies aan Madagaskar is.
Gjerlev
Gjerlev is ’n plek in die Deense Midde-Jutlandstreek in die Randers-munisipaliteit. Daar bly 643 inwoners (2008).
Stefanel
Stefanel S.p.A. is 'n Italiaanse mode-etiket wat in 1959 deur Carlo Stefanel (1925−1987) gevestig is en bekendheid verwerf het met sy breimodes en toebehore vir dames. Tot en met 2011 is ook mode vir mans onder die handelsmerk aangebied. Stefanel, wat sy hoofkwartier in Ponte di Piave in die provinsie Treviso het, beskik oor modewinkels in verskeie Europese lande en Suid-Korea. In die vroeë 21ste eeu het Stefanel, onder meer as gevolg van sterk mededinging deur ander modewinkelkettings soos die Spaanse onderneming Zara, en vanaf 2008, toe die Italiaanse ekonomie deur die internasionale finansiële krisis swaar getref is, verskeie kere in finansiële moeilikhede beland.
Stefanel word deur baie ekonome, analiste, beleggers en bankiers intussen as "zombie-onderneming" geklassifiseer wat slegs deur goedkoop lenings aan die lewe gehou word. In die tienjaarperiode tot 2017 het die onderneming in nege jare verliese gely. In Januarie 2019 is die onderneming deur 'n geregshof in Treviso tyd gegun tot 15 April van dieselfde jaar om 'n plan vir sy herstrukturering voor te lê. Die termyn is intussen met sestig dae verleng.
Geskiedenis
Die onderneming se oorsprong strek terug tot 1947 toe Carlo Stefanel met die vervaardiging en bemarking van sy eie wolmengsel en tekstielstowwe in die omgewing van Treviso begin het. Hiervoor het hy markstalletjies in 'n aantal nedersettings bedryf. Aanvanklik het hy wol en stowwe per fiets vervoer. Kort voor lank het hy genoeg inkomste behaal om 'n klein motor te koop wat hy tot 'n vragwa omgebou het.
Twaalf jaar later het hy vier breimasjiene gekoop, wat hy in sy huis in Oderzo geïnstalleer het, en sy eie mode-onderneming, Maglificio Piave, in Ponte di Piave gevestig, met groothandelars in Italië en ander Europese lande as sy klante. Nadat sy seun Giuseppe in 1970 tot die onderneming toegetree het, is met die ontwerp en bemarking van mode onder die nuutgevestigde Stefanel-handelsmerk begin. Stefanel se modereekse is nou regstreeks aan kleinhandelaars verkoop.
In 1979 het die onderneming sy eie kleinhandelkonsep ontwikkel en die eerste konsessiesake is geopen. Die eerste modewinkel in besit van die onderneming is in die volgende jaar in Siena gevestig, terwyl die onderneming se naam na Stefanel gewysig is. Die eerste boetiek buite Italië is in 1982 in Parys geopen. Een jaar later is die besluit geneem om Stefanel-modereekse uitsluitlik in die onderneming se eie kleinhandel-netwerk te verkoop. Toe Stefanel in 1987 tot die Noord-Amerikaanse mark toegetree het met nuwe winkels in New York en op die Bermuda-eilande, was daar reeds sowat 800 Stefanel-modewinkels en is die onderneming se aandele vir die eerste keer aan die Milaanse effektebeurs genoteer.
Nadat 'n gemeenskaplike onderneming met Onward Kashima gevestig is, het Stefanel tot die Oos-Asiatiese mark toegetree met nuwe boetieke in Japan, Suid-Korea, die Republiek China (Taiwan) en die Volksrepubliek China. Verder is die onderneming Compagnia Finanziaria Moda oorgeneem om met die vervaardiging van modereekse onder lisensie te begin. In 1990 is lisensies vir die jeans-handelsmerke Marithé en François Girbaud verwerf en 'n gemeenskaplike onderneming gevorm om in vennootskap met die Italiaanse modeontwerper Romeo Gigli die nuwe G Gigli-modereeks in die middelpryssegment te loods. Die vennootskap met Gigli het tot 1999 bestaan.