cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gottlieb Viehe
Friedrich Wilhelm Gottlieb Viehe (Mennighüffen, nou deel van die stad Löhne, Ravensberg, Duitsland, 27 Maart 1839 – Okahandja, Suidwes-Afrika, 15 Januarie 1901) was ’n Rynse sendeling en kenner van die Hererotaal. Hy het gearbei op Otjimbingwe (1867–'70), Omaruru (1870–'87), weer op Otjimbingwe (1889–'90) en van tie tot sy dood op Okahandja.
Herkoms en opleiding
Viehe het sy jeugjare van 1844 tot 1861 deurgebring in die Amerikaanse deelstaat Indiana, waarheen sy ouers geëmigreer het. Hy keer na Duitsland terug en word in Barmen as sendeling opgelei aan die Rynse Sendinginstituut. Op 16 Augustus 1866 lê hy sy eksamen af, word op 17 Oktober tot sendeling georden en in Desember deur die Rynse Sendinggenootskap na Suidwes-Afrika gestuur.
In Suidwes-Afrika
duimnael|links|300px|Die [[Rynse Sendinggenootskap|Rynse sendingstasie op Omaruru, 1873, drie jaar nadat Viehe dit gestig het.]]
Land Rover Discovery
Die Land Rover Discovery is 'n mediumgrootte luukse SNV, van die Britse motorvervaardiger Land Rover. Daar is vier geslagte van die voertuig, waarvan die eerste in 1989 bekendgestel is. Die huidige Discovery 4 word in Noord-Amerika as die LR4 bemark.
Gottlieb Viehe
In Suidwes-Afrika
duimnael|regs|300px|Die Rynse sendingkerk op Okahandja is in 1870 opgerig.
In Mei 1867 begin Viehe sy loopbaan op Otjimbingwe, waar hy C.H. Hahn aan die opleidingskool die Augustineum bystaan en Herero aanleer. Op 17 Junie 1869 trou hy op Otjimbingwe met Minette Vogt van Gütersloh. Uit dié huwelik is drie kinders gebore: Heinrich (7 Mei 1872), Gottlieb (25 Desember 1874) en Dorothee (13 Junie 1876).
Keri Lynn Pratt
Keri Lynn Pratt (gebore 23 September 1978) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Drive Me Crazy (1999), America's Sweethearts (2001), en A Single Man (2009), en in die televisiereeks Jack & Bobby (2004).
Gottlieb Viehe
In Suidwes-Afrika
In 1870 stig Viehe Okozondje (Omaruru) waar Herero van Otjimbingwe en ander van Otjikango (Gross Barmen) hul in 1868 gevestig het, terwyl die Bergdamara wat eers daar was, na Okombahe moes padgee. Omaruru het 'n sentrum vir baie Europese handelaars en jagters geword, soos A.W. Eriksson. Viehe het hier ook 'n skool vir die Herero gestig, maar die een wat hy vir wit en bruin kinders gestig het, sluit ná ses maande. Nadat Manasse Tjasseseta hom in die Hereroskool kom bystaan het, open Viehe in 1871 'n skooltjie vir agt Sweedse kinders en gee ook lesse in Engels. Sy aandklasse vir seuns en jong mans duur nie lank nie.
Hy preek vir die heidene en elke Sondag is daar 'n diens vir die Herero en een vir die wit bewoners. Die aande wy hy aan studie. Op Omaruru bou Viehe 'n huis en 'n kerk wat in 1874 ingewy word.
Hy gaan in 1887 met verlof na Duitsland en toe hy in 1889 terugkeer, neem hy die Augustineum oor en verskuif dit na Okahandja, waar hy op 14 April 1890 met 12 leerlinge aankom. Hy bou ook 'n huis vir die Augustineum, wat op 14 November 1890 ingewy is. Tot sy dood was hy die praeses van die Rynse Sending onder die Herero.
Breër belangstellings
duimnael|regs|260px|Viehe het op drie nedersettings gestig deur die [[Rynse Sendinggenootskap in sentraal Suidwes-Afrika gewoon en werk: Otjimbingwe, Omaruru (wat hy gestig het) en Okahandja.]] Viehe het hom nie net aan die sending gewy nie, maar stel ook belang in reservaat- en landsprobleme en onderhandel met die Duitse owerheid daaroor. Oor die toekoms van die reservate het Viehe opvattings gehad wat nie met dié van die owerheid gestrook het nie. Hy het byvoorbeeld gemeen dat die sentraal liggende sendingstasies soos Okahandja die sentra van die inboorlinge moet word, terwyl die beleid van die Duitse regering daarop gerig was om die inheemse bevolking na die periferie uit te stoot. Kmdt. Theodor Leutwein, bevelvoerder van die Schutztruppe vanaf 1894, het Viehe per geleentheid daarvan beskuldig dat hy die inboorlinge te toegeeflik behandel.
Viehe was 'n ywerige student en 'n kenner van Herero. Van hom verskyn Some customs ot the Ovaherero met 'n voorwoord van W.C. Palgrave in die eerste uitgawe van die Folk-Lore Journal (Januarie 1879). Onder sy publikasies tel onder meer die tweede druk van P.H. Brincker se gesangboek Omaimburiro oozombongo zovaherero puna Okatechismium katiti (Bielefeld, 1895); Grammatik des Otjiherero nebst Wörterbuch (Lehrbücher des Seminars für orientalischen Sprachen zu Berlin), deel 16 (Stuttgart, 1897); Omambo Uomahihamisiro nongokero ja Muhona Jesus Christus (oor die lydensgeskiedenis) (Kaapstad, s.j.); en Omaitonge uokutjanga nonkulesa otjiherero la ('n spelboekie) (Gütersloh, s.j.).
Viehe het ook P.H. Brincker en C.G. Büttner met die vertaling van die Nuwe Testament in Herero. Volgens McKiernan en H. Schinz, was Viehe 'n besonder aansienlike en opgewekte mens. 'n Portret van hom, saam met sy eerste kwekelinge, verskyn in J. Baumann se werk Van sending tot kerk (125 jaar Rynse sendingwerk in Suidwes-Afrika, 1842–1967) (Karibib, 1967). Daar is ook portrette van hom in A. Schreiber se Fünf Monate in Süd-Afrika (Barmen, 1894) en T. Spiecker se Er führt mich auf rechter Strasse (Gütersloh, 1903).
Aldus die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek het Minette Viehe ná haar man se dood in 1901 met sy sendingwerk voortgegaan en so die eerste "sendingsuster" in Suidwes-Afrika geword, maar volgens die inskripsie op haar grafsteen in Okahandja se Rynse sendingbegraafplaas, is sy op 13 Desember 1894 oorlede, sewe jaar voor haar man.
Vlag van Algerië
Die nasionale vlag van Algerië (Arabies: علم الجزائر, Frans: Drapeau de l’Algérie) is op 3 Julie 1962 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon twee gelyke vertikale bane van groen en wit met die wapenfiguur in die middel wat bestaan uit ’n rooi vyfpuntige ster en ’n Turkse halfmaan.
Simboliek
Die wit kleur stel vrede voor; die groen natuurskoon; die rooi die bloed van gesneuweldes in die stryd om onafhanklikheid in die Algerynse oorlog (1954–1962) en die ster en halfmaan verteenwoordig Islam.
Ontwerp
Die maan en ster is presies in die middel van die vlag, waarby die ster een kwart van die hoogte opneem en die maan die helfte. Die boonste en onderste punt van die ster is op dieselfde hoogte as die uiteinde van die maan.
Kleure
Die kleurskema word hieronder gelys:
Ander vlae
Die vlag is amptelik in gebruik geneem toe Algerië onafhanklikheid van Frankryk verkry het. Dit is soortgelyk aan die vlag wat sedert 1958 deur die Algerynse regering (wat toe in ballingskap was) gebruik is.
Die vlag is sowel geïnspireer deur die 19de eeuse standaard van Adb el-Kader as deur die Turkse vlag. Die standaard van Abd el-Kader het uit twee ewe breë vertikale bane in groen en wit bestaan. Die Turkse vlag was in gebruik toe die noorde van die huidige Algerië tot die Ottomaanse Ryk behoort het.
Tafelberg Uitgewers
Ontstaan
Tydens die Tweede Wêreldoorlog was daar 'n verbod op die stigting van nuwe uitgewerye. Toe dit opgehef is, het talle boekklubs ontstaan om na die groot aanvraag na ligte leesstof te voorsien. Die belangrikste van dié nuwe klubs was Goeie Hoop Uitgewers van Johannesburg. Blaar Coetzee was die stigter en voorsitter van die direksie van dié uitgewery. Op 29 Junie 1951 het Goeie Hoop Uitgewers 'n nuwe filiaal geregistreer: Tafelberg Uitgewers (Edms.) Bpk.
Die maatskappy het op 1 Augustus 1951 tot stand gekom met 'n kapitaaluitleg van £10 000. Die eerste direkteure was Coetzee, S. van der Heever, S.R. Porter, H.F. Hope en E.E.C. le Feuvre. Coetzee het J.D. Pretorius, ten tyde rekenmeester van Coca-Cola in Johannesburg, as bestuurder aangestel. Tafelberg Uitgewers het net soos Goeie Hoop Uitgewers, begin met baie ligte leesstof.
Die boekklubs het boeke wat oorgebly het van vorige drukke gratis weggegee aan nuwe lede. Tafelberg Uitgewers het op die bankrotvendusie van die Unie-Volkspers 'n aantal van die ou boeke vir sowat £5 000 gekoop en gebruik vir sý aanbod van gratis boeke.
Bill Brewer
Bill Brewer was 'n Suid-Afrikaanse akteur, radiopersoonlikheid en 'n kritikus. Brewer het vir die Sunday Times gewerk en het gereeld resensies en rubrieke geskryf. Hy is as een van die invloedryke kritici van die 1950's en 1960's beskou.
Tafelberg Uitgewers
Ontstaan
Die nuwe boekklub is onder meer in Die Huisgenoot se 1951-vakansie-uitgawe aangekondig. Teen 1958 het 182 titels reeds by Tafelberg verskyn. Naas die tydskrif "Fyn Goud" wat Goeie Hoop Uitgewers uitgegee het, het Tafelberg Uitgewers 'n kompeterende tydskrif genaamd "Die Beste" gepubliseer, geskoei op die lesers van Reader's Digest. Dit was egter 'n mislukking en is gestaak voor dit 'n groot verlies kon ly.
Jack Bannon (Engelse akteur)
Jack Bannon is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Imitation Game (2014) en in die televisiereekse Endeavour (2012) en Pennyworth (2019).
Tafelberg Uitgewers
Ontstaan
Onder leiding van J.D. Pretorius, was Tafelberg Uitgewers nietemin so suksesvol, dat die Nasionale Boekhandel, 'n filiaal van Nasionale Pers, dit in 1959 oorgeneem het bloot om Pretorius se dienste vir hul uitgewery te bekom. Die direksie van Nasionale Pers het Coetzee se verkoopsprys van £62 500 op 9 September 1959 aanvaar.
24 Desember
24 Desember is die 358ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (359ste in skrikkeljare). Daar volg nog 7 dae in die res van die jaar.
Bill Brewer
Brewer maak sy teater-debuut in 1955 vir die Johannesburg Reps in Dear Charles. Hy het ook in verskeie rolprente gespeel en is onder andere bekend vir films soos Oupa for Sale en As die Aarde Skeur.
Tafelberg Uitgewers
Publikasies
Van Tafelberg Uitgewers se vroeë bekende publikasies was, onder andere:
Bill Brewer
Hy is in 1984 oorlede.
Tafelberg Uitgewers
Publikasies
--
Hannes Alfvén
Hannes Olof Gösta Alfvén (* 30 Mei 1908, Norrköping, Swede – † 2 April 1995, Djursholm, Swede) was 'n Sweedse plasmafisikus en wenner van die Nobelprys vir fisika in 1970 (saam met Louis Néel) vir sy werk rakende magnetohidrodinamika. Hy is oorspronklik opgelei as 'n swaarstroom elektriese ingenieur, maar het later geskuif na die onderwys en navorsing op die gebied van plasmafisika. Alfvén het vele bydraes tot plasmafisika gelewer, insluitend teorieë wat die gedrag van auroras beskryf, die Van Allen-stralingsgordels, die effek van magnetiese storms op die aarde se magnetiese veld, die aarde se magnetosfeer en die dinamika van plasmas in die melkweg.
Biografie
In 1937 het Alfvén aangevoer dat, as die heelal deurtrek is met plasma, dit elektriese strome behoort te kan dra wat galaktiese magnetiese velde tot gevolg behoort te hê. Nadat hy die Nobelprys vir fisika gewen het vir sy werk in magnetohidrodinamika het hy beklemtoon:
"Ten einde die verskynsels in 'n sekere plasmagebied te verstaan, is dit nodig om nie net die magnetiese velde nie, maar ook die elektriese velde en die elektriese strome uit te lê. Die ruimte is gevul met 'n netwerk strome wat energie en momentum oor groot of baie groot afstande oordra. Die strome word dikwels afgeknyp tot filamentêre of oppervlakstrome. Laasgenoemde sal moontlik aan ruimte, insluitende interstellêre en intergalaktiese ruimte, 'n sellulêre struktuur verleen."
Sy teoretiese werk op veldbelynde elektriese strome in die auroras (gebaseer op vroeëre werk deur Kristian Birkeland) is in 1974 deur sattelietwaarnemings bevestig, wat gelei het tot die ontdekking van die Birkelandstrome.
Onderwys
Alfvén het in 1934 'n doktorsgraad aan die Universiteit van Uppsala verwerf. Sy tesis was getiteld "Ondersoeke van die Ultrakort Elektromagnetiese Golwe".
Vroeë loopbaan
In 1934 het Alfvén fisika doseer aan die Universiteit van Uppsala asook die Nobel-instituut vir Fisika in Stockholm, Swede. In 1940 verkry hy 'n professoraat in elektromagnetiese teorie en elektriese mates aan die Koninklike Instituut vir Tegnologie in Stockholm. In 1945 word hy aangestel as voorsitter van die leerstoel vir Elektronika. In 1963 is sy titel verander na voorsitter vir die leerstoel in Plasmafisika. Tydens 1954-55 was Alfvén 'n Fullbright-beurshouer verbonde aan die Universiteit van Maryland. In 1967 het Alfvén Swede verlaat, 'n tydjie in die Sowjetunie deurgebring en het hy na die Verenigde State verhuis. Alfvén het gewerk by die departement vir elektriese ingenieurswese aan die Universiteit van Suid-Kalifornië sowel as die Universiteit van Kalifornië, San Diego.
Navorsing, toekennings en bydraes
Alfvén se werk is vir baie jare betwis deur 'n leidende figuur in astrofisika, by name die Brits-Amerikaanse geofisikus, Sydney Chapman. Alfvén en Chapman se struwelinge het hoofsaaklik voortgespruit uit probleme met die stelsel van portuurbeoordeling. Alfvén het selde voordeel getrek uit die aanvaarding wat senior wetenskaplikes gewoonlik in wetenskaplike joernale geniet het. Een van sy voorleggings oor magnetiese storms en auroras is deur die Amerikaanse joernaal, "Terrestrial Magnetism and Atmospheric Electricity", afgekeur op grond daarvan dat sy teorieë nie gestrook het met die aanvaarde teoretiese berekeninge en konvensionele fisika op daardie tydstip nie. Baie ficisi het hom beskou as 'n persoon met onortodokse menings in sy veld. R.H. Stuewer het byvoorbeeld opgemerk: "Hy het 'n verbitterde buitestaander gebly en min respek van ander wetenskaplikes ontvang selfs nadat hy die Nobelprys verwerf het." Dit het meegebring dat hy dikwels sy werk noodgedwonge in obskure joernale moes publiseer. Alfvén self het opgemerk:
"Wanneer ek plasmaverskynsels volgens hierdie formules beskryf het, het die meeste keurders nie verstaan wat ek probeer sê nie en my verhandelinge afgekeur. Met die keuringstelsel wat vandag die wetenskap in die VSA oorheers, beteken dit dat my verhandelinge selde aanvaar word deur vooraanstaande joernale in die VSA."
In 1970 is die Nobelprys vir Fisika aan hom toegeken vir sy werk in Magnetohidrodinamika (MHD). In 1988 het die Amerikaanse Geofisiese Vereniging die Bowie-medalje aan Alfvén toegeken vir sy werk rakende komete en plasmas in die sonnestelsel.
Characella agassizi
Die spons behoort tot die genus Characella en tot die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1886 deur Sollas.
Takashi Fukunishi
Takashi Fukunishi (gebore 1 September 1976) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Solaris (bedryfstelsel)
Solaris (of SunOS) is 'n Unix bedryfstelsel wat deur SUN Microsystems ontwikkel en versprei word.
Geskiedenis
Ouder weergawes van SUN se bestuurstelsel, gebaseer op BSD Unix, word SunOS genoem. Met die oorskakeling na 'n System V Unix in SunOS 5 word die bedryfstelsel herdoop na Solaris 2, en ouer weergawes word oorgenommer na Solaris 1.x. Na weergawe 2.6 het SUN die 2 in die weergawenommer uitgehaal. Die mees onlangse weergawes is Solaris 7, die 64-bis Solaris 8, Solaris 9 (vrygestel op 22 Mei 2002) en Solaris 10 (vrygestel op 1 Februarie 2005).
Solaris moes oor die jare op vele terreine terugstaan vir oopbron UNIX-sisteme. In 2004 het SUN sy oopbron-strategie aangepas en ook 'n oopbron weergawe genaamd OpenSolaris beskikbaar gestel.
Kenmerke
Die Solaris "Operating Environment" bestaan uit 'n Unix-basis (nog steeds SunOS genoem) en 'n grafiese gebruikerskoppelvlak. Ouer weergawes van Solaris gebruik OpenWindows hiervoor, opgevolg deur CDE in Solaris 2.6. Vanaf Solaris 9 is daar 'n keuse tussen CDE en die nuwe Java Desktop System, gebaseer op GNOME.
Die basiese werking van Solaris kan vergelyk word met die van bekende oopbron Unix-klone soos Linux en FreeBSD. Omtrent alle Unix-sagteware is ook beskikbaar vir Solaris. Hierdie sagteware word geïnstalleer deur Solaris pakette (<tt>.pkg</tt>-agtervoegsel). SUN se Java programmeertaal word ook saam met Solaris versprei.
Solaris se fokus is meer op kragtige beheerfunksies. Die bedryfstelsel bevat 'n "Service Management Framework" (SMF) wat dienste bewaak en beheer. Uniek vir Solaris is DTrace, wat dit moontlik maak om die bedryfstelselkern en gebruiker-prosesse meer akkuraat te ontfout en te optimaliseer. 'n Verdere belangrike kenmerk van Solaris is die sogenaamde "zones", waardeur meer as een virtuele Solaris-bedieners op 'n rekenaar geloop kan word sonder om werkverrigting in te boet.
Jacques Bessenger
Jacques Bessenger is 'n Suid-Afrikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rol as Renier de Kock in die SAUK2 se drama-reeks, Erfsondes (2009–2012). Hy het ook die rol van Matthew Dekker in die SAUK2 se mini-reeks, Huis van Liefde, in Maart 2008 vertolk.
Filmografie
Rolprente:
TV-optredes:
Garrick Dowhen
Garrick Dowhen (gebore 21 Desember 1945) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Life Is a Bed of Roses (1983) en Land of Doom (1986), en in die televisiereeks Remington Steele (1982).
Strandlopers
Stranslopers kan na een van die volgende verwys:
Peter Vaughan
Peter Vaughan (4 April 1923 – 6 Desember 2016) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Straw Dogs (1971), Time Bandits (1981), Brazil (1985), en Death at a Funeral (2007).
Wankelenjin
Die Wankelenjin is 'n tipe binnebrandenjin wat deur Duitse ingenieur Felix Wankel uitgevind is, en gebruik 'n roterende suier in plaas van resiprokerende suiers. Die ontwerp beloof gladde hoë-omwenteling-per-minuut krag van 'n kompakte, liggewig enjin. Wankelenjins word egter gekritiseer vir swak brandstofverbruik en oormatige uitlaatgasse.
Samuel Taylor Coleridge
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Samuel Taylor Coleridge
Wankelenjin
Die enjin is in die 1960's deur NSU Motorenwerke AG (NSU), wat later deel van Audi geword het, en Mazda bekend gestel. Alhoewel baie vervaardigers die ontwerp gelisensieer het, en Mercedes-Benz dit in hulle C-111 konsepmotor gebruik het, het slegs Mazda groot getalle Wankelenjins vervaardig. Sedert 2005 is die enjin slegs beskikbaar in die Mazda RX-8.
Samuel Taylor Coleridge
Engelse digter, filosoof en literatuurkritikus
Kyla Pratt
Kyla Pratt (gebore 16 September 1986) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Doctor Dolittle (1998) en Dr. Dolittle 2 (2001), en in die televisiereekse The Proud Family (2001) en One on One (2001).
Samuel Taylor Coleridge
Gebore
Wankelenjin
Werking
In die Wankelenjin, word die vier slae van 'n tipiese Otto-siklus-enjin agtereenvolgend rondom 'n ovaal gerangskik in teenstelling met die resiprokerende beweging van 'n suierenjin. In die basiese enkelrotor-Wankelenjin word 'n driesydige rotor (Reuleaux-driehoek) deur 'n enkele ovaal (tegniese term epitrogoïed) vormige omhulsel omring. Die rotor draai en beweeg met 'n wankelende beweging in die omhulsel. Die kante van die rotor seël teen die voor- en agterkant van die omhulsel en die drie hoeke seël teen die binne omtrek van die omhulsel en verdeel dit dan sodoende in drie verbrandingskamers.
Samuel Taylor Coleridge
21 Oktober 1772
in Ottery St Mary, Devon, Engeland
Oorlede
25 Julie 1834
in Highgate, Middlesex, Engeland
William C. Dowlan
William C. Dowlan (21 September 1882 – 6 November 1947) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Richelieu (1914), Drugged Waters (1916), en The Peddler of Lies (1920).
Samuel Taylor Coleridge
Literêre stroming
Romantiek
Wankelenjin
Werking
Wanneer die rotor draai veroorsaak sy beweging en vorm asook die vorm van die omhulsel, dat die elke kant van die rotor op sy beurt nader en verder van die omhulsel se wand beweeg. Dit veroorsaak saampersing en uitsetting van die verbrandingskamers soortgelyk aan die slae van 'n resiprokerende enjin. Die tipiese vierslagsiklus enjin lewer egter net een verbranding- of kragslag vir elke twee omwentelinge, d.w.s. een halwe kragslag per omwenteling per silinder. Elke verbrandingskamer in 'n Wankelenjin lewer een kragslag per omwenteling, d.w.s. drie kragslae per rotoromwenteling. Aangesien die Wankel se leweringsas gerat is om teen drie keer die rotorsnelheid te draai, word dit een verbrandingslag per as omwenteling, wat dubbel die aantal is van die vierslag suierenjin en dieselfde as 'n tweeslagsiklus enjin. Die kraglewering van 'n Wankelenjin is dan ook oor die algemeen hoër as die van 'n vierslagenjin vir dieselfde enjinverplasing met dieselfde mate van verstelling en meer as 'n enjin met dieselfde fisiese grootte. In internasionale motorwedrenne beskou die FIA 'n Wankelenjin as ekwivalent aan 'n vierslag enjin met dubbel die verplasing; terwyl ander sportliggame besluit het op 'n veelvoud van 1.8.
Samuel Taylor Coleridge
The Rime of the Ancient Mariner Kubla Khan Biographia Literaria
Handtekening
Wankelenjin
Voordele
Verder is die vervaardigingskoste laer vanweë die eenvoud en kleiner grootte.
Samuel Taylor Coleridge
Samuel Taylor Coleridge  ([ˈkoʊləˌrɪdʒ]; * 21 Oktober 1772; † 25 Julie 1834) was 'n Engelse digter, literatuurkritikus en filosoof wat saam met sy vriend William Wordsworth as die grondlegger van die Romantiese Beweging in die Engelse literatuur beskou word.
Coleridge, 'n lid van die groep digters na wie na aanleiding van hul woonplekke in die Lake District-streek van Engeland as die Lake Poets verwys is, het bekendheid verwerf met gedigte soos The Rime of the Ancient Mariner en Kubla Khan en sy outobiografiese werk Biographia Literaria. Ewe belangrik was sy literêr-kritiese bydraes, onder meer oor die werk van Shakespeare, en sy rol by die bekendstelling van die idealistiese stroming in die Duitse filosofie aan die Engelssprekende wêreld. Baie van Coleridge se neologismes – vakterme en uitdrukkings – het ingang gevind tot die Engelse woordeskat, waaronder suspension of disbelief. Sy filosofiese gedagtes het beslissende invloed op Ralph Waldo Emerson en Amerikaanse Transendentalisme uitgeoefen.
Wankelenjin
Nadele
Net soos die vorm van die Wankelenjin se verbrandingskamer vroeë ontsteking verhoed, het dit ook onvolledige verbranding van die lug-brandstofmengsel in die hand gewerk, met die koolwaterstowwe wat dan net so onverbrand deur die uitlaatpyp na die atmosfeer vrygelaat is. Terwyl ander suierenjinvervaardigers hulle na duur katalitiese omsetters moes wend om die onverbrande koolwaterstowwe ten volle te oksideer, kon Mazda die probleem oplos deur paradoksaal die mengsel te verryk en dit dan in 'n 'termiese reaktor' (basies net 'n vergrote uitlaatkamer in die uitlaatverdeelpyp) te verbrand. 'n Skoon uitlaat kon dus verkry word ten koste van verhoogde brandstofverbruik.
Samuel Taylor Coleridge
Coleridge het sy hele volwasse lewe lank simptome van ongegronde angs en depressie ervaar wat deur moderne wetenskaplikes as 'n moontlike geval van 'n bipolêre steuring gediagnoseer is – 'n gemoedstoestand wat in Coleridge se tyd nog onbekend was. Daarnaas is ook sy algemene gesondheidstoestand as swak beskryf, moontlik weens 'n reeks siektes waaraan hy in sy kinderjare gely het, soos rumatiese koors. Die simptome daarvan is deur sy geneeshere met laudanum behandel, 'n destyds gewilde opiumpreparaat waaruit sy lewenslange opiumverslawing voortgespruit het.
Wankelenjin
Nadele
Ongelukkig vir Mazda het die bekendstelling van hierdie oplossing saamgeval met 'n baie skerp styging in brandstofpryse wêreldwyd. Die laer brandstofdoeltreffendheid van hulle enjins het veroorsaak dat hulle verkope skerp gedaal het.
Samuel Taylor Coleridge
Eksterne skakels
Literêre toerisme
Wankelenjin
Nadele
'n Verdere nadeel van die Wankelenjin is dat dit moeilik is om meer as twee rotors in 'n enjin te akkommodeer. Die komplekse vorm van die rotor, omhulsel en leweringsas en die manier waarop hulle aanmekaargesit word vereis dat enjins met meer as twee rotors 'n leweringsas het wat uit veelvuldige seksies gemaak moet word. Die tegniek is al suksesvol gebruik met renmotors, maar die voordeel van groter eenvoud en laer koste word daarmee uitgekanselleer.
Geskiedenis
Wankel het eerste die roterende enjin in 1924 bedink en in 1929 uiteindelik 'n patent daarvoor ontvang. Hy het gedurende die 1940's aan verbeteringe in die ontwerp gewerk. Die ontwikkeling van die ontwerp van roterende enjins gedurende die 1950's en 1960's het aansienlike inspanning geverg. Hulle het veral belangstelling gewek vanweë hulle gladde, stil werking en hul betroubaarheid wat 'n gevolg van hul eenvoud was.
In Brittanje, het Norton Motorcycles 'n Wankel- roterende enjin vir motorfietse ontwerp, wat by die Norton Commander ingesluit is; Suzuki het ook 'n produksiemotorfiets met 'n Wankelenjin bekend gestel naamlik die RE-5. John Deere in die V.S.A. het 'n groot navorsingsveldtog van stapel gestuur en het 'n weergawe ontwikkel wat 'n verskeidenheid brandstowwe kon gebruik sonder om die enjin te verander. Die ontwerp is voorgestel as kragbron vir verskeie Amerikaanse Mariene gevegsvoertuie in die laat tagtigs.
Buiten sporadiese gebruik van ander vervaardigers soos NSU met hulle Ro 80 model en Citroën met die M35 en GS Birotor, en mislukte pogings deur General Motors en Mercedes-Benz om Wankelenjin-aangedrewe motorvoertuie te ontwerp, was die Japannese maatskappy Mazda die enigste maatskappy wat die enjin op groot skaal in hul voertuie gebruik het.
Na vele jare se ontwikkeling het Mazda hul eerste motors met Wankelenjins vrygestel in die vroeë 1970's. Kliënte was gaande oor die motors veral oor hul gladde werking. Mazda het later die Wankelenjin uitgelaat uit die meeste van hulle ontwerpe maar dit wel behou in hulle RX-7 sportmotor tot laat in die 1990's. In 2003 het Mazda die roterende enjin hervrygestel met die bekendstelling van die nuwe RX-8. In die wedrenwêreld het Mazda baie sukses behaal met beide hul twee- en vierrotor-enjins. Privaatrenjaers het ook baie sukses behaal met fabrieksvervaardigde asook veranderde Mazda Wankelenjinmotors.
Die Wankel se uitstekende krag-tot-massaverhouding maak dit in besonder geskik vir vliegtuigenjins. Daar was intense belangstelling in die enjins vir hierdie doeleinde in die 1950's toe die ontwerp bekend begin word het, maar terselfdertyd het die industrie begin oorskakel na stralerenjins wat baie mense geglo het die enigste kragbron vir vliegtuie binne 'n dekade sou wees. Toe dit later blyk dat die stralerenjin veels te duur is vir alle toepassings het die lugvaartwêreld heel anders daar uitgesien en was daar baie min geld beskikbaar vir nuwe enjinontwerpe. Belangstelling in die enjins vir vliegtuie het nietemin nog steeds bly voortbestaan.
Wankelenjins het 'n herlewing in die afgelope paar jaar ervaar. Geen van hulle voordele is verloor ten opsigte van ander enjins nie en die ontwikkeling van beter materiale het gehelp om die seëlprobleem op die rotorpunte op te los. Hulle word toenemend aangetref in rolle waar hulle kompaktheid en stille werking belangrik is, soos in onbemande vliegtuie. Die enjins wat aanvanklik vir dié onbemande vliegtuie ontwerp is, vind ook deesdae hul pad na ander toepassings soos persoonlike watervaartuie en nutskragbronne vir vliegtuie.
Buiten vir die gebruik in binnebrandenjins, is die basiese Wankelontwerpe ook al ingespan vir lugkompressors, en aanjaers vir binnebrandenjins, maar in hierdie gevalle is die basiese voordeel van die Wankelontwerp bo dié vierslag-binnebrandenjin nie van toepassing nie.
Roterende verbrandingsmotor teenoor roterende enjins
Die Wankel is 'n spesifieke tipe roterende verbrandingsmotor waarvan daar baie ander ontwerpe al uitgedink is, met elkeen wat 'n konsep bevat oor hoe om die resiprokerende beweging van die suier te vermy. Partymaal word daar verkeerdelik na dié enjins en spesifiek na die Wankelenjin as roterende enjins verwys.
James Vincent
James Vincent (19 Julie 1882 – 12 Julie 1957) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Sins of Men (1916), Love Aflame (1917), A Royal Romance (1917), en Such Is Life (1931).
Characella aspera
Die spons behoort tot die genus Characella en tot die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1886 deur Sollas.
Carl Gotthilf Büttner
Carl Gotthilf Büttner (Koningsberg, Oos-Pruise, 24 Desember 1848 – Berlyn, Duitsland, 14 Desember 1893) was ’n sendeling van die Rynse Sendinggenootskap en ’n Afrikanis. Sy belangrike taalkundige navorsingswerk is bekroon met die toekenning van ’n eredoktorsgraad in die Lettere deur die Universiteit van Koningsberg.
Opleiding en werk in SWA
Büttner het sy teologiese studie aan die Universiteit van Koningsberg voltooi en gaan in 1870 na die Rynse Sendinginstituut in Elberfeld-Barmen, waar hy in die medisyne en taalkunde studeer en deelneem aan die onderwys van kwekelinge van die Rynse Sendinggenootskap.
In 1872 gaan hy saam met eerw. Friedrich Eich na Suidwes-Afrika en word hoof van die Augustineum, die opleidingskool vir swart en bruin onderwysers en evangeliste wat C.H. Hahn in 1866 op Otjimbingwe gestig het.
Terugkeer na Duitsland
Büttner keer in 1880 na Duitsland terug en word predikant in Wormsditt. In hierdie tyd publiseer hy Die Kirche und die Heidenmission (Leipzig, 1883). Gedurende sy verblyf in SWA het Büttner 'n goeie insig in die wese van die inboorlinge gekry en hul tale met gemak leer praat. Hy was ook goed op die hoogte van die interne toestand in die land, soos blyk uit sy belangwekkende werk Das Hinterland von Walfischbai und Angra Pequena: eine Übersicht der Kulturarbeit deutscher Missionare und der seitherigen Entwicklung des deutschen Handels in Südwestafrika (Heidelberg, 1884).
Opnuut in SWA
In 1885 versoek die Duitse regering hom om rykskommissaris dr. H.E. Göring behulpsaam te wees in sy onderhandelinge met die stamhoofde in Damara- en Namaland. Hy was betrokke by die sluiting van beskermingsverdrae met Manasse Noreseb, die hoof van die Rooinasie van Hoachanas, met Hermanus van Wyk, die Basterkaptein van Rehoboth, en op 21 Oktober 1885 met Maharero van Okahandja. Dieselfde jaar verskyn van hom Kolonialpolitik und Christentum betrachtet mit Hinblick auf die deutschen Unternehmungen in Südwestafrika (Heidelberg, 1885).
Oplaas terug in Duitsland
In 1886 keer Büttner na Wormsditt terug, nadat hy by die sluiting van ander verdrae in SWA as raadgewer opgetree het. Enkele maande later word hy inspekteur van die pas gestigte Duits-Oos-Afrikaanse sending en in 1887 word hy lektor in Swahili aan die pas gestigte Seminar fur oriëntalische Sprachen van die Universiteit van Berlyn. Hy behou egter as Afrikanis sy verband met SWA.
Büttner het intussen navorsing gedoen oor Swahili en publiseer sy Wörterbuch der Suaheli-Sprache (Stuttgart, 1890); en daarna Suaheli-Schriftüstcke in arabischer Schrift, mit lateinischer Schrift umschrieben, ubersetzt und erklärt (Stuttgart, 1892) en Anthologie aus der Suaheli Litteratur (1894).
Charles Fourie
Charles J. Fourie is ’n Suid-Afrikaanse dramaturg.
Carl Gotthilf Büttner
Oplaas terug in Duitsland
Hy het heelwat artikels vir tydskrifte geskryf. The Cape Monthly Magazine publiseer van hom "The Berg-Damaras" (reeks II, Jul.–Des. 1878).
Büttner het begin werk aan ’n vergelykende woordeboek van Bantoetale, 'n gebied waarop Carl Meinhof later sou voortbou. Büttner hy sy "Contributions to a comparative dictionary of the Bantu languages" gepubliseer in ''Trans. S.A. Philos. Soc.'' (deel 1, 1880, band 3).
Charles Fourie
Lewe en werk
Charles Johannes Fourie is in 1965 in Potchefstroom gebore as een van drie seuns van ’n mynwerker. Sy broers is André en Pierre. Op Potchefstroom begin hy skoolgaan by die Laerskool Mooirivier. Die gesin verhuis gedurig wanneer sy vader van werk verander en hy gaan by veertien verskillende skole skool. Op laerskool wen hy op Potchefstroom by die Laerskool Mooirivier ’n eerste prys vir sy voordrag van “Mabalêl” en is hy op Randfontein hoofprefek en krieketkaptein. Hy gaan hoërskool toe op Beaufort-Wes en daarna na die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. In standerd nege verlaat hy die skool om op Odendaalsrus en Stilfontein op die myne te gaan werk, en behaal sy matriek deur korrespondensie. Na matriek keer hy terug myne toe, waar hy ’n ingenieurskursus voltooi. In Welkom werk hy ook op die myne en lê ondergrondse verkoelingspype en doen isoleringswerk. Hy sit sy studies op Potchefstroom voort, eers aan die Technikon en dan aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys. Hy studeer aanvanklik onderwys, maar skakel gou oor na drama. Reeds as eerstejaarstudent in 1984 skryf en voer hy sy eerste toneelstuk op in die Windybrow-teater in Hillbrow in Johannesburg, naamlik “Speel-speel”. Die volgende jaar ontvang hy die Henk Wybenga-beurs vir toneelskryf, waarmee hy sy studie aan die PU vir CHO kan voltooi. In 1987 word sy “Grot van die kaalkoppe” met welslae by die Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste (TRUK) se Potpourrifees opgevoer. In 1984, aan die einde van sy eerste jaar op universiteit, trou hy met Isabel Mostert. Hulle skei tydens sy destydse verpligte dienspligjare, en in 1990 trou hy met die choreograaf Marlene Blom wat in 1996 in 'n motorongeluk saam met haar ouers sterf. Hy het ’n gestremde kind uit sy tweede huwelik, en in 2007 word sy seun gebore uit 'n verhouding met die aktrise Christine Truter.
Nadat hy (in 1987) en sy vrou gegradueer het, sluit albei as akteurs aan by die Streeksuitvoerende Raad vir die Kunste van die Oranje-Vrystaat (SUKOVS). Hy word opgeroep vir sy militêre diensplig, waarin hy hoofsaaklik draaiboeke skryf vir opleidingsfilms. Wanneer hy uitpasseer, begin hy voltyds skryf en spits hom grootliks op die teater toe. In 1989 stig hy Kaap Teater Ensemble, ’n onafhanklike ad-hoc produksiehuis wat toneelaanbiedings opvoer by verskeie teaters in Suid-Afrika asook in die buiteland, veral Brittanje. Later verskuif die klem na aanbiedings by kunstefeeste soos die Klein Karoo Nasionale Kunstefees en Aardklop. Met elke produksie word ’n groep akteurs, ’n verhoogteks en regisseur as ensemble byeengebring om ’n gehalte toneelproduksie op die planke te bring. In 1990 stig hy Agterdeur / Backdoor Produksies en in 1992 word hy saam met Asjraf Jamal en André Roothman stigterslede van die teatergroep Network Theatre in Kaapstad, wat ten doel het om die jeug aan ’n teaterkultuur bloot te stel. Die Stigting vir Skeppende Kunste gee hom in 1992 ’n kwartaallikse bedrag om hom in staat te stel om hom vir ’n tyd voltyds op sy skryfwerk toe te spits. Ná sy egskeiding in 1993 vestig hy hom teen Hangklipberg op Pringlebaai. In 1995 gaan hy vir ’n ruk oorsee na Spanje, nadat hy ontmoedig is deur die teateropset in Suid-Afrika.
In 1993 is hy in 'n polemiek betrokke toe Andrew Nel beweer dat Fourie sy drama “Vrygrond” gebaseer het op ’n gelyknamige stuk van Nel wat uit 1979 dateer. Andries Oliphant vind dat dit op die oog af nie lyk asof die drama oorgeneem is nie, hoewel die dieper dramatiese patrone bykans identies is, terwyl Gerrit Olivier bevind dat daar geen wesenlike ooreenkomste tussen die stukke is nie. Die ooreenkomste wat daar wel is kan as niksseggend beskou word, terwyl Olivier aanvoer dat hy ’n lang lys wesenlike verskille kan noem. Die dramatiese situasie is ook in belangrike opsigte heeltemal verskillend.
Sy eie stukke word onder andere opgevoer tydens toneelfeeste en deur die streekrade en in die Markteater, die Nasionale Teater van Namibië en die West Coast Ensemble in Los Angeles in die Verenigde State van Amerika. Hy besoek Engeland in 1996 om sy werk daar bekend te stel, waarna dit onder andere by die Soho-teater opgevoer word. Hy werk vanaf 2001 met die Britse toneelregisseur Jeremy Bond saam aan ’n internasionale teaterprojek, “Stages International”, waarin Suid-Afrikaanse en Britse teater mekaar ontmoet deur voorlesings uit van die voorste Suid-Afrikaanse dramaturge se werk in die Old Vic-teater in Londen. Gedurende 2001 bied hulle die program “A season in South Africa” in die Old Vic-teater aan, onder beskerming van Janet Suzman en die Suid-Afrikaanse Hoë Kommissaris. Gassprekers by hierdie geleentheid was onder andere Sir Antony Sher en John Kani. Tydens hierdie geleentheid word sy drama “The lighthouse keeper’s wife” opgevoer. In 2002 word sy drama “Big boys” opgevoer by die Warehouse-teater in Croydon en in 2006 word ’n produksie van “The parrot woman” by die Finborough-teater in Earl’s Court en in die Burton Taylor Studio in Oxford opgevoer, waarna dit ook na verskeie ander plekke in die Verenigde Koninkryk op toer gaan.
Deur die jare word sy werk deur verskeie instansies geldelik ondersteun, insluitende deur die South African Foundation for Creative Arts, die National Arts Council of South Africa, Business and Arts Africa, Lever Brothers, die Atheneum in Londen, Janet Suzman en die Wes-Kaap Kulturele Kommissie. Hy is ’n gereelde medewerker aan die kunsteblaaie van koerante soos Mail & Guardian, Die Burger en Sunday Independent asook vir LitNet.
Hazop
HAZOP (Afkomstig van engels Hazard and operability studies oftewel Gevaar- en bedryfbaarheidstudies in Afrikaans) is 'n metodologie vir die identifikasie en hantering van potensiële probleme in nywerheidsprosesse, veral dié wat tot 'n gevaarsituasie kan lei of 'n ernstige beperking op die proses kan plaas. Dit staan allerweë as HAZOP bekend. Sommige skrywers verwys daarna as Gevaar- en bedryfbaarheidsanalise. Daar word gereken dat dit die mees gebruikte metode is van gevaaranalise in prosesnywerhede., veral die kern-, chemiese- en petrochemiese nywerhede. Die metode word in verskeie internasionale standaarde genoem en word gelys as 'n “geskikte metode” in die V.S.A se Federale Regulasies
Opsomming
Die metode is van toepassing op bestaande asook beplande prosesse waarvoor daar ontwerpsinligting beskikbaar is. Dit sluit gewoonlik 'n prosesvloeidiagram in, wat ondersoek word in klein dele soos byvoorbeeld 'n indiwiduele stuk toerusting of die pype tussen hulle. Vir elk so 'n onderdeel word 'n ontwerpsdoelwit gespesifiseer. In 'n chemiese aanleg kan die ontwerpsdoelwit van 'n pyp byvoorbeeld wees om 3,2 kg/s 96% swaelsuur by 20°C teen 'n druk van 2 bar vanaf 'n pomp na 'n hitteruiler te vervoer. Die ontwerpsdoelwit van die hitteruiler mag wees om 2,3 kg/s 96% swaelsuur van 20°C tot 80°C te verhit. Die Hazop-span bepaal dan die moontlike betekenisvolle Afwykings van elke doelwit, die moontlike Oorsake en moontlike Gevolge. Hulle kan dan moontlike veranderinge voorstel tot die ontwerp om die risiko van die afwyking te verminder of te verwyder of die gevolge daarvan te verminder. Gewoonlik sal ontwerpers dan hierdie voorstelle oorweeg en 'n aangepaste ontwerp voorlê wat dan weer aan 'n Hazop blootgestel sal word. Die proses kan dan herhaal word totdat geen verdere veranderinge nodig geag word nie.
'n Hazop-vergadering duur gewoonlik sowat 3 ure. Vir 'n medium-grootte chemiese aanleg waar die totale aantal items wat oorweeg moet word sowat 1200 beloop (d.w.s. stukke toerusting en pype en die oordragte tussen hulle) word gewoonlik ongeveer 40 sulke vergaderings benodig.
Charles Fourie
Afrikaans
Hy skryf meer as veertig dramas, waaronder ’n hele aantal komedies asook ernstiger werke. Vir hierdie wyduiteenlopende dramas gebruik hy verskillende teaterstyle. Die individu se strewe na vryheid, selfontdekking, vrede maak met die self en omstandighede en sy voortdurende stryd die toekoms in, ten spyte van persoonlike pyn en verlies, word die spil waarom die dramas draai. Hy maak ook ruim gebruik van postmodernistiese tegnieke, veral deur met intertekstualiteit na ander werke te verwys en deur historiese gebeure nuut te interpreteer en voor te stel. Verskeie werke is klugtig of komedies van aard. Dit is egter sy meer ernstige werke waarmee hy sy grootste sukses behaal, waaronder “Vrygrond”, “Demjanjuk”, “Braaivleis”, “Eiland”, “Vrededorp”, “Ella se perde” en “Agterplaas”. Hierdie dramas behandel feitlik deur die bank kardinale sosio-politiese kwessies op vaardige wyse.
Hazop
Parameters en gidswoorde
Die sleutel kenmerk van 'n Hazop ondersoek is om die geskikte parameters te kies wat betrekking het tot die ontwerpdoelwit. Hierdie is algemene sleutelwoorde soos Vloei, Temperatuur, Druk en Samestelling. In die bostaande voorbeeld kan gesien word dat variasies in hierdie parameters 'n afwyking van die ontwerpdoelwit sal meebring. Ten einde hierdie afwykings te identifiseer sal die studieleier 'n stel gidswoorde op elke parameter op 'n sistematiese wyse toepas vir elke deel van die proses. Die huidige standaard gidswoorde is as volg:
(Let wel dat die laaste vier gidswoorde van toepassing is op lot- en opeenvolgende verwerkings is {engels = Batch and sequential}.) Hierdie woorde word dan gekombineer (bv. GEEN VLOEI, MEER TEMPERATUUR) en as die kombinasies betekenisvol is word dit as 'n moontlike afwyking oorweeg. In hierdie geval sal MINDER SAMESTELLING iets beteken soos minder as 'n 96% swaelsuur-inhoud, terwyl ANDERS AS SAMESTELLING iets meebring soos 'n heel ander stof soos byvoorbeeld olie in die stelsel.
Charles Fourie
Afrikaans
Klugtige en komiese werke sluit in “Die crazer”, “Die eend”, “Don Gxubane onner die boere”, “Skattebol”, “Moerkind” en “Sonde met die biere”. “Die crazer” sit Hans Christian Andersen se naakte keiser in ’n post-apokaliptiese wêreld, waar ’n dwelmverslaafde keiser en sy nar in die laaste dae van die Vyfde Ryk in ’n bunker wegkruip, soos in die laaste dae van Hitler in die Tweede Wêreldoorlog. Hierdie drama word in 1987 in die Staatsteater in Pretoria en in die Windybrow-teater in Hillbrow opgevoer. “Die eend” is ’n tragiese komedie gebaseer op Tsjechof se “Die seemeeu” en Tsjechof se drama en temas word in die verhaallyn geïntegreer, maar getransponeer na hedendaagse Suid-Afrika. Dit speel op ’n plaas af waar die aspirant-dramaturg Janneman hom verbeel hy is Anton Tsjechof. Sy meisie van die naburige plaas, Katrien, is bereid om die besoekende televisie-skrywer, Roy Ruiters, toe te laat om haar bed toe te vat in ’n poging om ’n aktrise te word. Roy se minnares, die reklame-aktrise Anna Omo, is egter nie van plan om dit te laat gebeur nie. Intussen moet Misoes, wat in die tyd van die Groot Droogte gebore is, wegkruip want die swart plaaswerker Gert Garries is verlief op haar. Haar ma, Soekie, gaan deur ’n krisis en word bronstig omdat haar lewe vervelig is. Intussen word Oompie dronk, eet mielies en herleef die slagting van Delville-bos terwyl hy rondstrompel. Die verliefde karakters sit eindelik in ’n boom, terwyl Tsjechof op soek is na sy alter ego, ’n jong dramaturg wat dreig om selfmoord te pleeg. Die drama word ’n satire op die Suid-Afrikaanse vermaaklikheidsbedryf en die moderne mens se beheptheid met kitsoplossings en glanspersoonlikhede. Op grond van “Die eend” is hy in 1991 ’n finalis vir die Amstel-prys as beste dramaturg en die drama debuteer in 1994 in die Staatsteater in Pretoria.
Maria Elizabeth Rothmann
Miemie Rothmann (bekend as M.E.R.; 28 Augustus 1875 – 7 September 1975) was ’n bekroonde Afrikaanse skrywer. Sy is een van die eerste vroue in die land om ’n B.A.-graad te behaal, een van die eerste vroulike Afrikaanse joernaliste, ’n vegter vir vrouestemreg en selfs vir ’n ruk ondervoorsitter van die Kaaplandse Nasionale Party. As skrywer verower sy die Hertzogprys en sy skryf ook kinder- en jeugverhale.
Eileen Brennan
Eileen Brennan (3 September 1932 – 28 Julie 2013) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Sting (1973), Murder by Death (1976), Clue (1985), en Jeepers Creepers (2001).
Maria Elizabeth Rothmann
Lewe en werk
duimnael|links|210px|M.E.R. aan die werk.
Herkoms en vroeë lewe
Maria Elizabeth Charlotte Rothmann is op 28 Augustus 1875 op Swellendam gebore. Sy was die jongste van nege kinders. Daar was vyf seuns in die gesin, naamlik Hendrik Sebastiaan (1856, wat baie jonk oorlede is, waarskynlik by geboorte), Gerhardus Johannes (Gert – 1858), Frederik Lindenberg (Fritz – 1860), Hendrik Benninghof (1863) en Jan Carel (1872, wat ook baie jonk oorlede is); en vier dogters, naamlik Martha Louisa (Martjie – 1862), Aletta Amelia (Lettie – 1866), Anna Wilhelmina (Annie – 1868) en sy self. Sy het ook ’n halfsuster, Christina (Chrissie) Kuhn uit haar pa se eerste huwelik met Maria Christina Kuhn. Maria is in 1854 met die geboorte van Chrissie oorlede en Chrissie word daarna by haar ma se familie groot.
Charles Fourie
Afrikaans
Die komedie “Don Gxubane onner die boere” tree in gesprek met Don Juan (ook Bartho Smit se “Don Juan onder die boere”), Don Quijote en die feëverhaal van “Aspoestertjie”, alles in ’n Afrika omgewing. Die swart Don Gxubane raadpleeg ’n sangoma om sy ware liefde vir hom uit te wys. Dan betree hy ’n plattelandse dorpie waar die verregse Andreas Halgryn die burgemeester is. Andreas se vrou Annemarie probeer selfmoord pleeg deur van hulle huis se dak af te spring, maar Don vang haar in sy sterk arms, waarna die twee blanke vroue, Annemarie en haar dogter Amour, handgemeen raak vir sy liefde. Don moet met hipnose later die dorp van hulle rassisme genees. Hierdie drama word in 1993 bekroon met die SAKRUK-prys vir beste nuwe toneelwerk en word in 1994 by die Kampustoneelfees en in 1995 by die Staatsteater in Pretoria opgevoer. “Skattebol” word in 1996 by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees opgevoer. Dit is ’n verwerking van die verhaal van Johannes die Doper en Salomé en hy noem dit ’n spulse parodie gegrond op die gebeure wat tot die dood van Johannes die Doper gelei het. Die stuk bevat naaktonele van Salomé om die oordadige seksualiteit uit te beeld. “Moerkind” debuteer in 2001 en is absurde teater waarin ’n Kaapse fopdosser wat Marlene Dietrich naboots uitoorlê word deur ’n vrou. In 2013 debuteer “Sonde met die biere” by die KKNK. ’n Plastiese chirurg vra sy prokureursvriend om hom te help bepaal of die nuwe liefde in sy lewe regtig lief is vir hom. Hulle beplan ’n skyndood, met ’n testament waarin die toekomstige bruid niks erf nie. Intussen verdink die prokureur se vrou hom van ’n verhouding met sy buurvrou, waarna dit hoe later hoe kwater gaan.
Maria Elizabeth Rothmann
Herkoms en vroeë lewe
M.E.R se ouers is Gerhardus Johannes Henricus Rothmann (12 November 1833 – 4 April 1876) en Anna Wilhelmina (Annie) Lindenberg (12 Junie 1837 – 13 Julie 1917) en hulle is op 9 Oktober 1855 getroud. Haar pa, ’n wamaker op Swellendam, ly groot skade wanneer ’n paar geboue van die familie in die 1850’s afbrand en die koms van treine die wamaakbedryf nadelig beïnvloed. Hy speel teen die einde van 1860 bankrot en is daarna afhanklik van allerhande los werkies om sy gesin te onderhou. In 1876 is hy op 42-jarige ouderdom op Montagu, waar hy stukwerk gedoen het, aan maagkoors oorlede en hy laat die gesin in armoede agter. M.E.R. was toe slegs nege maande oud en teen die tyd dat sy vyf jaar oud word, is haar oudste broer Gert en oudste suster Martjie ook reeds oorlede, beide aan maagkoors. Deur kleremaak en ongereelde bydraes van die ouer broers en die dorp se mense moet die moeder dan die gesin versorg.