cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Robertson
Ds. Van der Merwe se bediening
Die tweede geval was in verband met die ontsettende dronkenskap onder die bruin mense van die Westelike Provinsie. Hy het geweet dat as hy teen die drankhandel sou optree, hy aanstoot sou gee aan baie van sy gemeentelede wat daarin 'n bedreiging vir hulle bestaan sou sien. Hy het egter nie toegelaat dat die oorweging hom afskrik van wat hy die weg van plig beskou het nie. Hy het sy gemeente die versekering gegee dat hy deur sy houding in verband met hierdie saak nie minder belang in hulle en hulle tydelike voordeel gestel het nie, maar juis daarom het hy homself geroepe geag om op te tree teen 'n openbare sonde wat hulle uiteindelik in hulle hoogste belange sou aantas. Die stryd tussen hom en die wynboere oor Plaaslike Keuse "het soms heftig geword, maar, ten spyte daarvan het hy nooit die vertroue of die liefde van die oorgroot meerderheid verloor nie." Hulle het sy eerlikheid en die opregtheid van sy motiewe nie in twyfel getrek nie.
Tydens sy 22-jarige bediening op Robertson is hy 13 keer beroep, maar het vertel dat hy in al dié jare gevoel het "dat ik 'n enige plaats had in het hart van 'n gemeente door mij begeerd, en was de band die onze harten aan elkander bond, zo hecht dat niets dezelve verscheuren kon". Maar die veertiende beroep, deur die NG gemeente Cradock, het hy aangeneem en op 29 Maart 1925 van Robertson afskeid geneem.
Dr. Van der Merwe veral op Robertson ’n blywende indruk gemaak. Tydens sy 22-jarige bediening is die sierlike kerkgebou en talle skole opgerig en twee dogtergemeentes, Van der Merwe (Bonnievale) en McGregor, asook ’n sendinggemeente afgestig. In sy laaste gemeente, Cradock, het hy net 20 maande gearbei tot hy op 24 Desember 1926 beswyk het aan ’n ongeneeslike kwaal, veroorsaak deur ’n kiem wat hy op besoek aan Europa opgedoen het. Hy het dié reis as moderator van die Kaapse Kerk (van 1924 af) onderneem om deel te neem aan die onthulling van die Delvillebos-gedenkteken in Frankryk.
Latere leraars
Sedertdien het die volgende leraars die gemeente bedien: Di. S.J. Perold (1918–'19), A.S. Cronje (1933–'39), J.G. Muller (1919–'24), T.J. Kotzé (1936–'42), C.V. Nel (1925–'35), E.A. Venter (1939–'44), J.W. Snyman (1926–'32), dr. F.J.M. Potgieter (1943–'46) en dr. D.J. Louw (1946–'49). Kort voor die eeufeesviering was hier drie leraars in die gemeente, naamlik di. S.J.L. Marais (vanaf 1945), H.C. Kinghorn (vanaf 1950) en J.N.F. O'Kennedy (vanaf 1951).
Robertson is die moeder van drie dogtergemeentes, t.w. McGregor (gestig 1902), Vandermerwe (Bonnievale, gestig 1922) en Robertson-Oos. Tydens die stigting van die gemeente Ashton (1949) is ongeveer 200 lidmate van Robertson daar aangesny.
In 1953 het die gemeente sy eeufees gevier. In daardie jaar het die belydende lidmate 2 650 getel en die kerkraadslede 46.
Elopiformes
Elopiformes is 'n vis-orde wat hoort tot die klas Actinopterygii.
Die volgende families is deel van die orde Elopiformes:
Netwerktyd-protokol
Netwerktyd-protokol (Engels: Network Time Protocol; afgekort NTP) is 'n protokol waarmee rekenaars onderling met mekaar in verbinding tree om hul interne horlosies te sinkroniseer. NTP is een van die oudste Internetprotokolle en luister op UDP-poort 123.
NTP is gebaseer op die aanname dat die netwerkvertraging voorspelbaar is. Die rekenaarnetwerk word hiërargies ingedeel, waar rekenaars met die noukeurigste tydbron as "stratum 1" aangedui word. Die rekenaars wat hul tyd van so 'n bediener bekom is per definisie op "stratum 2" of laer.
'n NTP-kliënt kan verskeie NTP-bedieners (bronne) gebruik, waar die NTP-kliënt self besluit welke bron die beste werk. Aan die hand van sekere kriteria kies 'n NTP-kliënt 'n bron en sinkroniseer sy tyd daarmee. Klein verskille in tyd word deur die kliënt opgemaak deur die rekenaar se klok vinniger of stadiger te laat loop. As gevolg hiervan kan die tyd sonder enige spronge reggestel word. Die kliënt bly egter met al sy NTP-beidieners in verbinding, en kies 'n ander bron vir sinchronisasie as dit 'n meer stabiele tyd bied.
Spesiale toestelle is in die handel beskikbaar wat die funksie van 'n DCF77- of GPS-klokontvanger met die van 'n NTP-bediener kombineer.
SNTP
Microsoft gebruik 'n protokol vir Windows wat SNTP genoem word (waar die S vir Simple staan). Die protokol is, hoewel dit ook rekenaars met mekaar kan sinchroniseer, nie met die "regte" NTP vergelykbaar nie. Die aanpassing van tyd is skielik en nie geleidelik nie (met spronge). Dit kan ook nie die betroubaarheid van verskeie tydbronne evalueer nie. Dit kan wel 'n normale NTP-bediener as tydsbron gebruik.
Afrikaanse knorhaan
Die Afrikaanse knorhaan (Trigloporus lastoviza) is 'n vis wat voorkom aan die suidelike kus van KwaZulu-Natal en die kus van die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die African gurnard.
Dumasini
Dumasini is 'n nedersetting in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Volgens die 2011-sensus het die nedersetting 'n bevolking van 1 237 gehad, almal Swartes.
Afrikaanse knorhaan
Identifikasie
Die vis word tot 60cm lank. Die lyf is gevlek met rooi, bruin en wit skakerings. Die pektorale vinne het skouspelagtige blou, helder vlekke op op 'n groen agtergrond. Die bokant van die kop is soms ligpers. Hulle leef in aflandige riwwe en sanderige areas in water wat 25 tot 150m diep is. Die visse is alleenlopers en lê op die bodem en wag om skaaldiere te vang.
Dan Plato
Daniel "Dan" Plato (gebore op 5 Oktober 1960 ) is die uitvoerende burgemeester van Kaapstad, Suid-Afrika, en die voormalige Provinsiale Minister van Gemeenskapsveiligheid in die Wes-Kaap. Hy was betrokke by politieke aktiwiteite sedert sy hoërskooldae, veral in Kaapstad se noordelike voorstede.
Vroeë lewe en politieke aktiwiteite
In 1996 het Plato 'n raadslid en voltydse politikus geword. Hy het twee termyne as voorsitter van Kaapstad se ekonomiese ontwikkeling, toerisme en eiedomsbestuur portefeuljekomitee gedien en tussen 2006 en 2009, het hy die Behuisingsportefeulje in die burgemeesterskomitee gelei. Gedurende hierdie tydperk, as ondervoorsitter van die DA Metro-streek en DA-koukus in Kaapstad, het hy ook as waarnemende uitvoerende burgemeester by verskeie intervalle gedien. Kort voordat hy tot uitvoerende burgemeester in Mei 2009 gekies is, het Plato as die burgemeesterskomiteelid verantwoordelik vir dienslewering en ekonomiese ontwikkeling geword.
Op 30 April 2009 het Helen Zille as burgemeester van Kaapstad bedank om die Premier van die Wes-Kaap te word. 'n Vakature is dus in die posisie geskep. Plato sowel as Ian Neilson en Grant Pascoe het hul kandidatuur vir die pos verklaar. Plato is daarna gekies as die party se voorkeurkandidaat.
Plato is op 12 Mei 2009 burgemeester van Kaapstad verkies. Hy het met een honderd-en-negentig stemme teen die ANC se kandidaat Belinda Landingwe se nege-en-sestig stemme gewen. Ses raadslede het onthou van die stemming af.
In 2011 het Plato verklaar dat hy voornemens is om 'n volle termyn as burgemeester van Kaapstad te beplan voor die komende 2011 munisipale verkiesings. Sy uitdagers vir die pos was die burgemeesterskomiteelid vir Maatskaplike Ontwikkeling, Grant Pascoe, burgemeesterskomiteelid vir Behuising Shehaam Sims, en Leier van die Onafhanklike Demokrate Patricia de Lille. Plato is daarna deur De Lille in 'n interne partyverkiesing verslaan. Hy het op 1 Junie 2011 die pos verlaat.
In Mei 2011 het die Wes-Kaapse Premier, Helen Zille, haar provinsiale kabinet hervorm en aangekondig dat Plato as Provinsiale Minister van Gemeenskapsveiligheid aangewys is.
In Augustus 2018 het Plato aangekondig dat hy 'n kandidaat was om Patricia de Lille as burgemeester van Kaapstad te vervang nadat De Lille aangekondig het dat sy op 31 Oktober 2018 effektief sal bedank.
Op 18 September 2018 het die Demokratiese Alliansie aangekondig dat Plato die Lille sal vervang. Hy het prominente kandidate soos die Speaker van die Wes-Kaapse Provinsiale Parlement, Sharna Fernandez en die adjunkburgemeester van Kaapstad, Ian Neilson, uitgestof.
Plato is op 6 November 2018 tydens 'n spesiale raadsvergadering as burgemeester van Kaapstad verkies. Hy het 146 uit 202 geldige stemme ontvang. Ses stembriewe was bederf. Die stemming is via geheime stemming gehou. Sy hoofuitdagers was Xolani Sotashe van die African National Congress en Grant Haskin van die Afrika Christen-Demokratiese Party. Sotashe het 53 stemme gekry, terwyl Haskin 3 stemme gekry het.
Okeanos
Okeanos (Grieks: Ὠκεανός) was in die Griekse mitologie ’n seegod en Titaan. Hy is die verpersoonliking van die oseaan, wat deur die antieke Grieke beskou is as ’n enorme rivier wat om die plat aarde loop. Okeanos was ook in beheer van die opkoms en ondergang van die hemelliggame: Helios (die son), Selene (die maan) en die sterre.
Volgens sommige geleerdes is Okeanos eers verbind met al die sout watermassas van die aarde, dus ook die Middellandse See. Namate die Grieke se kennis uitgebrei het, is hy al hoe meer beskou as die water ver van Griekeland waarvan min bekend was. Poseidon het volgens hulle oor die Middellandse See geheers.
Voorkoms en oorsprong
Op Griekse uitbeeldings het Okeanos dikwels ’n gespierde bolyf en die onderlyf van ’n slang. Hy het ’n lang baard gehad met een of twee horings op sy kop.
Hy was die oudste van die Titane, die kinders van Uranus en Gaia. Hy en sy suster Tetis het saam 3 000 kinders gehad: die Okeaniede, seenimfe wat die verpersoonliking van alle vorme van water was. Hy was ook die vader van die Potamiede (die riviergode) en die Serkope (twee aapagtige diewe).
Mite
In die meeste weergawes van die mite oor die Titanestryd neem Okeanos (asook Temis en sy neef Prometeus) nie deel aan die gevegte nie. Hy kies nie kant nie en neem nie deel aan die opstand teen sy pa, Uranos, nie. Daardeur het hy afgesonder geraak van sy broers en susters.
Toyota Quantum
Die Toyota Quantum is 'n minibus van die Japannese motorvervaardiger Toyota. Die Quantum is spesiaal ontwerp deur Toyota Suid-Afrika as 'n verbeterde Toyota HiAce vir bemarking aan die taxibedyf, waar dit baie gewild is. Die Quantum en die nuwe Ses'fikile Quantum beklee die eerste plek as die besverkoper mensvervoerder in Suid-Afrika.
Die Quantum is nie in die Verenigde State, Kanada of Europa beskikbaar nie.
Die prys van 'n nuwe Quantum in Suid-Afrika wissel tussen R209 900 en R290 100. Standaardfunksies sluit in die Quantum immobiliseerder, Toyota Care Microdot stelsel, lugversorging, sentrale sluiting, remhulp, sluitweerremme, sitplekgordels vir bestuurder en alle passasiers, radio met CD-speler en verdonkerde kantvensters in die kajuit.
Sandaalwyn
Die sandaalwyn (Aloe hereroensis) is 'n aalwyn wat voorkom in die Noord-Kaap, Vrystaat, Angola, Botswana en Namibië.
Ernst Mach
Ernst Mach (Brno, 18 Februarie 1838 – Vaterstetten, 19 Februarie 1916) was 'n Oostenrykse natuurkundige en filosoof. Hy is bekend vir sy bydraes tot die natuurkunde, soos die Mach-getal en sy studie van skokgolwe. As wetenskapsfilosoof het hy 'n groot invloed op die logiese positivisme. Hy het kritiek op die -abstrakte- absolute ruimte van Isaac Newton en was as ondersteuner van relatiwiteit 'n voorloper van die relatiwiteitsteorie van Albert Einstein.
Lewensloop
Mach studeer in die wiskunde en natuurkunde aan die Universiteit van Wene. Hy werk vanaf 1864 aan die Universiteit van Graz, word in 1867 hoogleraar in eksperimentele natuurkunde in Praag en in 1895 hoogleraar filosofie in Wene.
Mach bewys eksperimenteel die Doppler-effek in liggolwe in 1861 en vloeistofgolwe in 1878. Die metodes van Mach vind toepassing in die astrofisika, waar dit nog steeds gebruik word om via die rooiverskuiwing, die snelheid van hemelliggame ten opsigte van die aarde vas te stel. Ook lewer hy 'n bydrae tot die optika, waar die "lyne van Mach of bande van Mach" gesien kan word op skaduwee rande. Dit is ''n optiese illusie.
Mach doen ook belangrike werk op die gebied van die wetenskapsfilosofie, en skryf oor die geskiedenis van die natuurwetenskappe. Ook skryf hy handboeke vir die natuurkunde.
Die empiriese filosofie van Mach
Mach wil die empiriese wetenskappe suiwer van metafisiese verontreinig en die empiriese inhoud van wetenskaplike kennis ondersoek. Hy probeer wetenskaplike begrippe te herlei tot die psigologiese gewaarwording van mense. Die wêreld bestaan uit ‘n geheel van gewaarwordinge wat saamgestel word uit elemente soos kleur, geluide, warmte, ens. Alle kennis kan gereduseer word tot hierdie gewaarwordinge volgens Mach. Om ons kennis ekonomies in te rig, gebruik ons ook begrippe wat nie regstreeks aansluit by ons gewaarwording nie.
Byvoorbeeld die begrip "stoel" sluit nie aan by die gewaarwording daarvan nie, want daarin tref ons alleen die elemente kleur en hardheid aan. Die begrip "stoel" is volgens Mach dan ook 'n konstruksie, 'n ekonomiese ordening waarin ervarings saamgevat word. Wat vir die begrip stoel geld, gaan volgens Mach ook vir wetenskaplike kennis geld. Wetenskaplike wette is volgens Mach nie anders as ekonomiese samevattinge van gewaarwordinge nie. Uiteindelik word Mach met dieselfde probleme gekonfronteerd as die empiriese psigologie. Waar en hoe word algemene uitsprake (wette) gekonstrueer?
Machiaanse beginsels
Aan Mach word 'n aantal beginsels toegeskryf wat voortspruit uit sy ideaal vir fisika teorievorming, tans genoem machiaanse fisika, naamlik:
Burton Francis
Burton Francis (gebore in Paarl, Suid-Afrika op 2 Januarie 1987) is 'n rugbyspeler wat op losskakel vir Griekwas in die Curriebeker en vir die Cheetahs in Superrugby speel.
Hy het voorheen vir die Bulls, Lions (Superrugbyspan) en Stormers Superrugby en vir die Blou Bulle, Goue Leeus, Westelike Provinsie en SWD Arende op losskakel in die Curriebeker gespeel.
Suid-Afrikaanse Kollege
Die Suid-Afrikaanse Kollege (Eng.: South African College; Ndl.: Zuid-Afrikaansch Athenæum of Zuid-Afrikaansch College) was die eerste instelling in Suid-Afrika wat hoër onderwys gebied het. Dit is op 1 Oktober 1829 gestig en was die voorloper van die hoër- en laerskole SACS, wat van 1874 mettertyd tot 1900 (toe die kollege ook sy matriekklas aan die hoërskool afgestaan het) as afsonderlike instellings ontstaan het en nog tot 1926 as privaat skole regstreeks onder die Universiteit van Kaapstad se beheer was. Die kollege het op 2 April 1918 ophou bestaan (weliswaar net in naam) toe die lank gekoesterde ideaal van universiteitstatus bereik is en die amper 90 jaar oue kollege herdoop is tot die Universiteit van Kaapstad. Dié instelling het sedertdien amper 40-voudig gegroei van 600 studente in 1918 tot amper 24 000.
Ontwikkelings op Kaapse onderwysgebied
In September 1831 is in Kaapstad ’n onderwysinrigting met die naam Tot Nut van 't Algemeen geopen. Ook dié skool, wat mettertyd talle vooraanstaande Afrikaans-Hollandse burgers van Suid-Afrika sou oplewer, het sy ontstaan hoofsaaklik aan die werksaamhede van die NG Kerk te danke. Met bekwame onderwysers aan die hoof en met die ondersteuning van manne soos ds. J.H. Neethling (self op sy dag ’n leerder aan die skool), ds. Johannes Spijker, sir Christoffel Brand en C.J.C. Gie, het dié instelling sy stempel diep op Suid-Afrika afgedruk en het hy destyds, volgens eerw. Andries Dreyer (eerste argivaris van die NG Kerk), "moontlik meer vir die land beteken as enige ander skool". Die meeste van die vroeëre predikante van die Kerk het hul eerste opleiding aan Tot Nut van 't Algemeen ontvang.
Die Zuid-Afrikaansch Athenæum gestig
Byna terselfdertyd as dié skool het die Zuid-Afrikaansch Athenæum ontstaan, merendeels danksy die bemoeiing van NG predikante, want op 14 Oktober 1828 is in die konsistorie van die vorige Groote Kerk ’n byeenkoms van Nederlands- en Engelssprekende Kapenaars onder voorsitterskap van sir John Truter gehou "ten einde in overweging te nemen, of niet in deze Volkplanting, en zoo ja, op welke wijze, op het doelmatigste zou kunnen worden voorzien in de behoefte, zoo algemeen gevoeld, van hooger onderwijs voor de Kaapsche jeugd". By hierdie geleentheid is ’n kommissie benoem, bestaande uit sir John, voorsitter; dr. Abraham Faure; C. Hough, J. Adamson, J.M. van Sateveren (al drie predikante); W.F. Hertzog (landmeter-generaal van die Kaapkolonie); F.L. Mabille; D. Hertzog; sir Christoffel Brand; H. Roos; en J. de Wet (sekretaris). Aan dié kommissie is die taak opgedra om ’n plan op te stel vir die oprigting van ’n "seminarium". Die werk het so ywerig verloop dat toe die kommissie op 4 Junie 1829 verslag doen van sy werk, daar besluit is om ’n inrigting vir hoër onderwys daar te stel wat die naam Het Zuid-Afrikaansch Athenæum sou dra.
As grootste lokaal in die stad was die Hollandse kerk die aangewese plek vir die plegtige opening van die instituut op 1 Oktober 1829 nadat, so is dit genotuleer, "'s smorgens te 9 ure alle de leerlinge, benevens de Directeuren, Professoren, Senatoren en Deelnemers in het gebouw van het Athenæum waren byeengekomen, en in eene processie, met den Pedel aan het hoofd naar de Kerk gegaan". Die kollege het twee doelstellings gehad: om Suid-Afrikaans in die volste sin van die woord te wees en te ontwikkel in 'n universiteit wat met die beste enige plek ter wêreld kon vergelyk. Jare lank sou die kollege egter grotendeels 'n gekombineerde laer- en hoërskool wees met 'n klein universitêre afdeling, want eers nadat die land se rykdom genoegsaam toegeneem het om die groter opvoedkundige las te dra, kon die ZA College die tweede deel van sy oorspronklike ambisie begin verwesenlik.
Van die Kaapse NG kerkraad se 14 benoemde lede vir die eerste bestuursliggaam van die ZA Athenæum, wat op 4 Junie 1829 in die Groote Kerk se konsistorie gekies en is en uit 15 lede sou bestaan, het 11 by die verkiesing die paal gehaal. Dr. Abraham Faure (die gemeente se medeleraar van 1822–1867) het maklik die hoogste getal stemme gekry en van 1829 tot 1873 in die kollegeraad gedien. As lid van die raad sowel as voorsitter van die senaat is hy deur verskeie leraars van die Groote Kerk gevolg. Ook was dr. Faure die eerste in Nederlands aan die kollege; later het dr. S.P. Heyns (medeleraar van 1834–1864) en ds. Gilles van de Wall (medeleraar van 1874–1875) dié stoel gevul.
Die Groote Kerk se ondersteuning het meer as net mannekrag behels, want eers was die kerkraad bereid om £100 aan aandele in die inrigting uit te neem, maar toe die publiek in 1829 gevra word om £2 000 in 200 aandele van £10 elk voor te skiet, het die kerkraad hul vroeëre aanbod met die helfte verminder. Aandeelhouers het die reg verkry om een studente te laat matrikuleer aan die inrigting teen verminderde klasgeld. Die Vrymesselaars sou £50 per jaar bydra en die Openbare Biblioteek, wat nie self geld gehad het nie, het aanbied om boeke uit te leen. 'n Jaar later het die kerkraad onder leiding van di. J.H. von Manger (medeleraar van 1802–1839) en dr. Faure onomwonde ten gunste van godsdiensonderwys binne die mure van die kollege self besluit. Dié besonderse band tussen die gemeente en die SA Kollege is in die destydse inrigting se eeufeesjaar, 1929, in herinnering geroep toe die Universiteit van Kaapstad dr. J.P. van Heerden, die Groote Kerke se medeleraar van 1899–1935, vereer met 'n LL.D. Die kerkraad het sy akademiese toga en hoed voorsien. Ook het die kerkraad graag die gebruik van die Groote Kerk vir 'n eeufeesdiens afgestaan.
Beginjare
Sir John Truter was die eerste voorsitter van die ZA College se beheerraad. Ten einde toegang tot die skool te verkry, moes seuns kon lees en skryf en ’n basiese kennis van rekenkunde hê. Drie onderwysers, bygestaan deur 'n assistent of twee, het hulle onderrig, wat die titel professor gekry en £200 per jaar verdien het (plus £100 wat uit skoolgeld ingesamel sou word). Eerw. E. Judge (Engelse Klassieke), dr. Abraham Faure (Nederlandse Klassieke) en eerw. J. Adamson (wiskunde en wetenskap). Reeds in Augustus 1829 het die drie hoogleraars met drie lede van die raad van 15 saamgekom om die eerste senaat te vorm. Aanvanklik was daar 115 "studente" in die kollege, van wie die meeste laerskoolseuns, maar teen 1841 het dit afgeneem tot net 16 nadat die instelling teëspoed beleef het. Goewerneur sir Benjamin D'Urban het in 1837 'n verordening goedgekeur wat die kollege se bestaande stelsel van administrasie en finansies 'n regtelike en amptelike beslag gegee het.
In die Egiptiese Gebou
In 1841 het die Suid-Afrikaanse Kollege na ’n nuwe tuiste verskuif nadat dit tot dusver ’n nederige bestaan moes voer in ’n gedeelte van die weeshuis aan die bopunt van Langstraat (wat intussen gesloop is, maar waaraan die naam Orphanstraat vandag nog herinner). Die nuwe gebou is opgerig op ’n perseel waar vroeër ’n dieretuin gestaan het en wat die goewerneur, sir Benjamin D'Urban, aan die kollege toegestaan het. Dit was geleë aan die bopunt van Goewermentslaan in die Kompanjiestuin. Die toegang na dié perseel vanuit Goewermentslaan was deur die Leeuepoort, ontwerp deur Louis Thibault en Anton Anreith. Die kollege se eie Engelsprofessor, James Adamson, het ’n rowwe skets gemaak vir die nuwe gebou in die destyds gewilde Neo-Egiptiese of Egiptiese herlewingstyl. Kol. G.G. Lewis van die Koninklike Ingenieurs het dié tema vergroot nadat hy pas die ou militêre hospitaal voltooi het. Toe bouwerk aan die kollege se nuwe gebou begin, was die perseel nog omring van die verlate hokke waarin eens wilde diere vir Kapenaars se vermaak aangehou is. Dit is blykbaar wel afgebreek teen die tyd dat prof. Adamson die kollege in 1841 ingewy het. Die Egiptiese Gebou, geleë op die Oranjestraatse kampus van die Universiteit van Kaapstad, is steeds in die instelling se besit en huisves die Michaelis-kunsskool.
Vanaf 1845 het die kollege geldelik baat begin vind by die verbetering in die Kaapkolonie se ekonomie en veral aangehelp deur sir George. Die vooruitgang op akademiese gebied was in hierdie jare ook indrukwekkend. Twee uitsonderlike hoogleraars, sir Langham Dale (1848–1860) en dr. Roderick Noble (1855–1875) is aangestel. Voorsiening is gemaak vir onderrig in Duits en Frans asook vir tekenklasse onder leiding van Thomas Bowler. Sir George het ’n jong lektor in koloniale reg aangestel, Jan Brand, wat eindelik president van die Oranje-Vrystaat sou word. Met die stigting van ’n eksaminerende liggaam, die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop (voorganger van Unisa), in 1873 het die standaard van die kollege se werk aansienlik verbeter.
SACS skei af
Veel belangriker was die toekenning deur goewerneur Grey van die ou slawelosie aan die kollege, wat van die kollegeperseel geskei is deur ’n stuk grond waarop die UK se Hiddinghsaal later opgerig is. Toe is die kollege in staat gestel om ’n skool tot stand te bring waarvan die leerders natuurlikerwyse na die kollege sou kom sodra hul sekondêre onderwys klaar was. Aangesien dié skool uit die SA Kollege ontstaan het, was die voor hand liggende naam daarvan die Suid-Afrikaanse Kollegeskool (of SACS).
So het SACS in 1874 gestalte gekry as ’n afsonderlike instelling onder sy eerste skoolhoof, dr. J. Shaw, volgens oorlewering ’n streng tugmeester, wat aan die stuur sou bly tot sy onverwagte dood in 1890. Die SA Kollege het steeds beheer oor die skool uitgeoefen en ook die matrikulasieklasse onder sy eie sorg gehou. Dit kan óf wees omdat die hoogleraars nie dié verantwoordelikheid aan die onderwysers wou toevertrou nie óf omdat die kollege nie die inkomste wou verbeur wat hy gekry het uit die klasgeld wat die senior leerders betaal het nie. Dié reëling het tot 1900 voortgeduur toe ook die matriekklas aan SACS oorgedra is. Intussen het van die kollege se kosgangers in die skoolgebou ingewoon, wat dikwels tot wrywing gelei het weens strydende aansprake die gebruik van lokale. Klaarblyklik moes ’n nuwe gebou vir die skool gevind word.
In 1895 het Rosedale, ’n groot eiendom tussen die kollege en Oranjestraat, in die mark gekom en is dit aangekoop. In die volgende jaar is begin met die oprigting van ’n gebou wat van tyd tot tyd vergroot is deur aanbouings namate die skole se leerders toegeneem het, maar wat die tuiste van SACS sou wees vir die daaropvolgende 65 jaar. Die woning op die eiendom het ’n koshuis geword, maar nie juis goed in dié doel voorsien nie. Jare later is dit gesloop en vervang deur ’n gebou wat sir Herbert Baker ontwerp het.
Hoër onderwys vorder
Nadat die laer klasse tot en met st. VII in 1874 van die kollege geskei is, kon die instelling hom eindelik vanaf 1879 toespits op hoër onderwys toe die beheer van die SA Kollege kragtens die Wette op die SA Kollege van 1878–’79 van die aandeelhouers na die Raad oorgedra is wat sou bestaan uit drie lede van die ou raad, drie gekies deur die lewenslange goewerneurs (gewese aandeelhouers en skenkers van minstens £20) en drie wat die goewerneur benoem het. Die nypende tekort aan geld wat die kollege se vooruitgang so lank gestrem het, is in ’n sekere verlig. In die 1870’s het mev. S.B.E. Jamison £5 000 vir ’n beurs geskenk, later £5 000 vir ’n stoel in wetenskap en eindelik ook £1 500 vir ’n laboratorium.
In hierdie stadium was die kollege gelukkig genoeg om die diens van vier bekwame hoogleraars te bekom: P.D. Hahn (1878–1918), C.E. Lewis (1879–1917), W. Ritchie (1882–1930) en J.C. Beattie (later sir Carruthers Beattie) vanaf 1897, wat van 1918 tot 1937 die UK se eerste prinsipaal sou wees. Onder dié professore se leiding is groot vooruitgang getoon: nuwe vakke is ingevoer, vergoeding verbeter en talle skenkings is ontvang. In 1887 is vrouestudente die eerste keer toegelaat. In dieselfde jaar is College House, die eerste manskoshuis, in Bredastraat in gebruik geneem. Eers in 1900 is die laaste skoolklas aan SACS oorgedra is die matrikulasie-eksamen die eerste keer aanvaar as toelatingsvereiste tot die SA Kollege.
In in die twintigste eeu
Vanaf die eeuwending het die kollege vinniger vooruitgang gemaak as voorheen. Dit was danksy die opbou van die kolonie se onderwysstelsel en die ekonomiese herstel landwyd. In die laaste 18 jaar van die SA Kollege se bestaan, het vele ontwikkelings plaasgevind: die skole vir geneeskunde, ingenieurswese en opvoedkunde het ontstaan; Hiddingh Hall met die biblioteek is in gebruik geneem; aandklasse (wat sou uitloop op die stigting van die Kaapse Tegniese Kollege) is ingestel en die studenteraad het sy beslag gekry. In dié tydperk is die kollege se omvang vergroot deur die insluiting van die postmatriekklasse van die Diocesan College (1911) en die onderwysopleidingsklasse van die Normaalskool. In 1923 sou die UK ook nog die Suid-Afrikaanse Musiekkollege absorbeer en in 1925 die Kaapse Skool vir die Skone Kunste en Argitektuur.
Die kollege word ’n universiteit
In die jaar 1918 het die jare lange stryd om universiteitstatus eindelik vrugte afgewerp. Die oktrooi waarvolgens die Suid-Afrikaanse Kollege die Universiteit van Kaapstad geword het, is op 2 April daardie jaar toegestaan. Die eerste taak was om die hoofbeamptes aan te wys: die prins van Wallis as kanselier, die goewerneur-generaal as “Visitor” en prof. J.C. Beattie as visekanselier en prinsipaal. ’n rojale skenking van £500 000 het die bouwerk moontlik gemaak. 'n Groot gedeelte het sir Alfred Beit, ’n vriend van Cecil John Rhodes wat sy fortuin uit die mynbou gemaak het, in sy testament nagelaat. Die res van die halfmiljoen pond het gekom van Beit se broer Otto en sir Julius Wernher. Dit en ander skenkings het die bouwerk moontlik gemaak. Rhodes self het ’n groot gedeelte van die Groote Schuur-landgoed in sy testament aan die universiteit nagelaat waar die eerste fase van die geboue, aanvanklik ontwerp deur die argitek Joseph Solomon, wat sy eie lewe in 1918 geneem het weens die onmoontlike omvang van die projek, in 1932 voltooi is toe Jameson Hall in gebruik geneem is. In 1918 het die pas gestigte universiteit 600 studente gehad, maar die geboue is beplan vir 2 000. Teen 1968 het dit toegeneem tot 6 500 en teen 2016 23 500 sodat nuwe geboue met die jare keer op keer opgerig is.
Tydelike satelliet
’n Tydelike satelliet is ’n voorwerp wat deur ’n planeet aangetrek is en dus ’n tydelike natuurlike satelliet van die planeet word. Anders as onreëlmatige mane van die groter buiteplanete van die Sonnestelsel, sal hulle eindelik óf hulle wentelbaan om die planeet verlaat óf teen die planeet bots. Die enigste voorbeelde wat waargeneem is, is, ’n tydelike satelliet van die Aarde vir nege maande in 2006 en 2007, en , wat in 2020 ontdek is. Sommige uitgediende ruimtetuie en vuurpyle is ook al in tydelike wentelbane waargeneem.
In astrofisika is ’n tydelike satelliet enige liggaam wat die Hill-sfeer van ’n planeet binnegaan – stadig genoeg dat dit vir ’n kort rukkie swaartekraggebonde aan die planeet raak.
Aantrek van satelliete
Die dinamika van die aantrek van asteroïdes deur die Aarde is in simulasies op ’n superrekenaar ondersoek, en die resultate is in 2012 gepubliseer. Van 10 miljoen virtuele naby-aarde-asteroïdes, is 18 000 tydelik in ’n wentelbaan aangetrek. Die Aarde het minstens een tydelike satelliet van 1 m breed op enige gegewe oomblik, maar hulle is te dof om in huidige opnames op te spoor.
Net liggame wat ’n volle wentelbaan om ’n planeet voltooi, word streng gesproke as ’n tydelike satelliet beskou, maar sommige liggame word ook vir ’n korter tyd aangetrek.
Voorbeelde
Tot in 2020 is twee voorwerpe waargeneem terwyl hulle tydelike satelliete was:  en 2020 CD3. Volgens berekenings van sy baan om die Son kan die Aarde elke 20 tot 21 jaar teen ’n stadige spoed verbysteek, en kan in dié tyd ’n tydelike satelliet word.
Irving Allen Lee
Irving Allen Lee (21 November 1948 – 5 September 1992) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Edge of Night (1956), Ryan's Hope (1975), en Family Feud (1976).
Dracula (dubbelsinnig)
Die naam Dracula kan verwys na:
Lettertipe
duimnael|'n Voorbeeld van een stel lettertipes van die ontwerper William Caslon in Chambers se Cyclopaedia (1728).
In tipografie het lettertipe tradisioneel verwys na ’n letter van ’n enkele grootte of tipe, soos 10-pt-Arial. In moderne gebruik beteken lettertipe of font ’n hele letterfamilie, soos Arial, insluitende ekstra simbole. ’n Font kan ook net uit ekstra simbole bestaan, soos dié met wiskundetekens. Gebruiklike fonts in Microsoft Windows is "Arial", "Courier New", "Times New Roman", "Tahoma", "Verdana", ens.
In die tradisionele drukkuns was die font van hout of lood. Die woorde "bokas" vir hoofletters en "onderkas" vir kleinletters word steeds gebruik; dit het ontstaan na aanleiding van in watter letterkas die letters gehou is. Reëlspasiëring word ook steeds in Engels leading genoem, na aanleiding van die dun strokies lood wat tussen reëls ingedruk is om die spasiëring te vergroot. Letterfamilies is in stelle verkoop, maar sommige karakters soos aandagstrepe, spasies en reëlspasieerders het nie tot ’n spesifieke letterfamilie behoort nie en was generiese karakters wat saam met enige lettertipe gebruik kon word.
Vandag bestaan ’n font uit ’n digitale lêer.
Lettervariasies
Soms maak ’n aparte stel letters, soos alternatiewe hoofletters, deel uit van die font of word lettertipes in verskillende vorms gemaak vir verskillende gebruike. Dit kan as aparte fontlêers uitgereik word, of as deel van dieselfde lêer in moderne formate soos OpenType. In "Williams Caslon Text", ’n herontwerp van die 18de-eeuse font "Caslon", het die kursief baie alternatiewe wat met die oorspronklike lettertipe ooreenstem. Dit kan saam "aangeskakel" of "afgeskakel" word.
duimnael|Die eerste twee reëls wys "EB Garamond" se gewone en skoolboekweergawes van "a" en "g". Laasgenoemde kom meer algemeen voor in skreeflose letters, soos in die "Century Gothic" in die derde reël. Dit is algemeen by fonts wat vir kinderboeke gebruik word om eenvoudiger vorms van die kleinletters "a" en "g" (soms ook "y" en "l") te gebruik. Daar word geglo hulle is makliker vir jong kinders om te lees omdat hulle meer soos geskrewe letters lyk. Soms word sulke eenvoudiger letters as ’n aparte toevoeging tot gewilde fonts uitgereik, soos met "Akzidenz-Grotesk" en "Gill Sans". ’n Bekende font wat spesiaal vir kinderboeke ontwerp is, is "Sassoon Sans".
Skreef- en skreeflose letters
Die term "skreef" (Engels: serif) verwys hier na die dwarsstrepies wat by sekere lettertipes soos "Courier New" voorkom. Fonts soos "Arial" het nie dwarsstrepies nie en word "skreeflose letters" (sans serif) genoem.
Syfers
duimnael|regs|"Hoefler Text" gebruik syfers wat nie op dieselfde lyn staan en nie ewe groot is nie.
Fonts kan verskillende soorte syfers hê. Sommige het syfers wat op verskillende hoogtes staan, met ’n "hoofletter"-alternatief wat wel oplyn. Sommige het aparte style vir boskrif- en voetskrifletters (superscript en subscript). Ander gebruik weer syfers wat so hoog soos "klein hoofletters" is.
Fonts soos Adobe se "Acumin" het syfers wat op twee verskillende hoogtes staan: Die een lyk beter saam met kleinletters en die ander saam met hoofletters. Met die OpenType-formaat is dit moontlik om al dié lettertipes in een digitale fontlêer saam te voeg, iets wat nie voorheen moontlik was nie.
Lettertipes met vaste spasiëring
Daar word ook onderskei tussen fonts met vaste spasiëring (soos dié van 'n tikmasjien, waar elke letter dieselfde breedte het - 'n i gebruik hier dieselfde spasie as 'n w). 'n Voorbeeld hiervan is "Courier New":
Lettertipes met veranderlike spasiëring
Lettertipes met veranderlike spasiëring word veral in die boekdruk gebruik. Hier het letters 'n onafhankike breedte - 'n i gebruik dus minder spasie as 'n w. Voorbeelde hiervan is "Arial", "Times New Roman", "Tahoma" en "Verdana":
Gewig
duimnael|Die gewigte van "Helvetica Neue". duimnael|Die vet en gewone weergawes van verskillende fonts.
Die gewig van ’n font is die dikte van die lyne in vergelyking met hul hoogte. ’n Letterfamilie kan in fonts van wisselende gewigte voorkom, van ultralig tot ekstra vet of swart. Vier tot ses gewigte is nie uitsonderlik nie en ’n paar letterfamilies het tot 12. Baie letterfamilies vir kantoor- of webgebruik het net ’n normale en vet weergawe. As daar nie ’n vet weergawe bestaan nie, kan sommige webblaaiers en ontwerpprogramme ’n nagemaakte vet letter vertoon deur die gewone font met ’n effense afwyking twee keer opmekaar te plaas.
Die basiese gewig verskil van font tot font; dit beteken die "gewone" fonts is by sommige letterfamilies vetter en by ander ligter. Letters wat bedoel is om vir plakkate gebruik te word se letters is gewoonlik vetter as dié vir lang tekste. Pogings om ’n reeks gewigte te sistematiseer het gelei tot ’n numeriese klassifikasie wat vir die eerste keer deur Adrian Frutiger gebruik is vir "Univers": 35 Extra Light, 45 Light, 55 Medium of Regular, 65 Bold, 75 Extra Bold, 85 Extra Bold, 95 Ultra Bold of Black. Toevoegings hiertoe is die "6-reeks " (kursief), byvoorbeeld 46 Light Italics, die "7-reeks" (gekondenseerde weergawes), byvoorbeeld 57 Medium Condensed en die "8-reeks" (gekondenseerde kursief), byvoorbeeld 68 Bold Condensed Italics. So is dit makliker om af te lei presies wat ’n font se gewigte is – "Helvetica 67" (HE67) is dus "Helvetica Bold Condensed".
Daar is baie gebruike vir die name van verskillende lettertipes se gewigte, en dit verskil van font tot font of van ontwerper tot ontwerper. Die volgorde is egter meestal dieselfde en lyk gewoonlik min of meer so: dun, ultralig, lig, boek, gewoon, medium, semivet, vet, ekstra vet, swaar/swart en ekstra swaar/swart.
Gobiesociformes
Gobiesociformes is 'n vis-orde wat hoort tot die klas Actinopterygii.
Daar is slegs een familie in die orde Gobiesociformes:
Gideon Brand van Zyl
Gideon Brand van Zyl (3 Junie 1873–1 November 1956 ) was van 1946 tot 1951 die Goewerneur-generaal van die Unie van Suid-Afrika. Hy was die eerste Suid-Afrikaans gebore persoon wat hierdie amp beklee het.
Ekonomie
Ekonomie is die sosiale wetenskap wat die produksie en verbruik van meetbare middele bestudeer. Dit behels die analise van die produksie, verspreiding en verbruik van goedere en dienste. Volkshuishouding is 'n verouderde term vir ekonomie.
Gideon Brand van Zyl
Van Zyl is in Kaapstad as die seun van 'n prominente prokureur gebore. Hy het, na kwalifisering aan die Universiteit van Kaapstad, by sy familie se besigheid gewerk. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog (1899–1902) was hy 'n regsadviseur vir die Britse Oorlogskantoor.
Ekonomie
Ekonomie word "positief" genoem wanneer dit poog om die gevolge van verskillende keuses aan die hand van 'n stel aannames te verduidelik en "normatief" wanneer dit 'n sekere aksie voorskryf.
Gideon Brand van Zyl
In die Eerste Wêreldoorlog (1914–1918) was hy adjunk-direkteur van die oorlogswerwing en het in die Kaapse Skiereiland Garnisoen ('n plaaslike verdedigingseenheid) gedien.
Anki Lidén
Anki Lidén (gebore 5 April 1947) is 'n Sweedse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent I taket lyser stjärnorna (2009) en in die televisiereekse Wallander (2005) en Irene Huss (2007).
Ekonomie
Die onderwerp word breedweg verdeel in twee hoof vertakkings: mikro-ekonomie, wat gemoeid is met indiwiduele instansies, soos huishoudings en ondernemings, en makro-ekonomie, wat die ekonomie as 'n geheel beskou (insluitende inflasie, werkloosheid, industriële produksie en die rol van die regering). Aangeleenthede wat spesifiek aandag in ekonomie geniet is hulpbrontoedeling, produksie, verspreiding, handel en mededinging. Ekonomie kan in beginsel (en word toenemend) aangewend word om probleme wat keuses onder toestande van skaarsheid behels, of met die bepaling van waarde.
Geskiedenis
Ekonomiese aktiwiteite vind al duisende jare lank plaas en handel was reeds in antieke beskawings en vir antieke volke belangrik. Die eerste skrifstelsel van die wêreld het waarskynlik in Mesopotamië ontstaan om rekord te hou van al die handelstransaksies wat plaasgevind het. Wêreldryke (van die bekende wêreld van daardie tyd) soos die Romeinse Ryk se invloed het wyd gestrek en het vrye beweging van mense en goedere gestimuleer, wat verdere uitbreiding van handel meegebring het. Mettertyd het die lande in Europa se eie bruikbare hulpbronne min begin raak en het hulle elders na addisionele hulpbronne begin soek. Eers is daar handel gedryf met lande wat ander of addisionele hulpbronne nodig gehad het, maar toe is daar besluit dat dit baie goedkoper sou wees om eerder sulke lande te koloniseer. Slegs twee lande in Afrika - Ethiopië en Liberië - het kolonisasie vrygespring. Die res is almal deur 'n vreemde moondheid gekoloniseer en in die proses van hul hulpbronne gestroop.
Gideon Brand van Zyl
Van Zyl betree die politiek in 1915 as 'n lid van die Unionisteparty. Hy was 'n lid van die Kaapse Provinsiale Raad (die provinsiale wetgewer) tot 1918, en dan 'n lid van die parlement tot 1942. Hy was adjunkspeaker 1934–1942 (die speaker was dr. Jansen, wat later ook goewerneur-generaal geword het).
Ekonomie
Geskiedenis
Daar word dikwels na Europese lande se motivering om ander lande te koloniseer verwys as die drie G's: godsdiens, goud en gierigheid. Die hoofmotivering was om goud en ander minerale, edelstene en ook produkte soos speserye, tabak en tee te vind en vir die moederlande te verbou. 'n Bymotief was om die kolonies se bevolkings te kersten en op te voed, soos blyk uit die talle sendingstasies en sendingskole wat daar gevestig is. Europese lande meen dat kolonisasie ook vir die geokkupeerde lande voordele ingehou het en wys op die infrastruktuur, mynboubedrywighede en nywerhede wat gevestig is, die landboubedrywighede wat begin is en die tegnologie, kundigheid en opleiding wat die produkte was van hul okkupasie.
Gideon Brand van Zyl
Vanaf 1942 tot 1945 was Van Zyl die administrateur van die Kaapprovinsie. Hy het as goewerneur-generaal van 1945 tot 1950 gedien. Hy is in 1945 tot die geheime raad van die Verenigde Koninkryk aangestel. In 1947 gehuisves hy koning George VI en die Britse Koninklike Familie toe hulle deur Suid-Afrika getoer het.
Van Zyl is in 1900 met Marie Fraser getroud. Hy het in 1956 gesterf.
Ekonomie
Studievelde in die ekonomie
Pogings om hierdie twee vertakkinge saam te versmelt of om die onderskeid tussen hulle te weerlê is belangrike motiverings in heelwat onlangse ekonomiese gedagtes, veral in die laat 1970's en vroeë 1980's. Vandag bestaan eenstemmigheid oor die standpunt dat goeie makro-ekonomie 'n sterk mikro-ekonomiese grondslag moet hê; dit wil sê die uitgangspunte moet 'n teoretiese en bewese ondersteuning in mikro-ekonomie geniet.
Ekonomie kan ook verder onderverdeel word wat nie altyd netjies inskakel by die makro/mikro verdeling nie. By hierdie ondervertakkinge word ingesluit: internasionale ekonomie, arbeidsekonomie, welsynsekonomie, hulpbronekonomie, omgewingsekonomie, bestuursekonomie, finansiële ekonomie, stedelike ekonomie en ekonomiese aardrykskunde.
Daar bestaan ook metodologieë wat deur ekonome gebruik word waarvan die onderliggende teorieë baie belangrik is.
Die velde wat ondersoek word in Ekonomie oorvleuel dus dikwels met ander sosiale wetenskappe insluitend politieke wetenskap en sosiologie. Sien politiese ekonomie vir die studie van ekonomie in die politieke konteks. Die oorheersende politiese ekonomie word losweg kapitalisme genoem.
Vraag en aanbod
In mikro-ekonomiese teorie poog vraag en aanbod om die prys en hoeveelheid goedere wat in kompeterende markte verkoop word te beskryf, verduidelik en te voorspel. Dit is een van die mees fundamentele ekonomiese modelle, wat oraloor gebruik word as 'n basiese bousteen tot 'n wye reeks meer gedetailleerde ekonomiese modelle en teorieë.
Die teorie beweer oor die algemeen dat waar goedere in 'n mark verhandel word teen 'n prys waar verbruikers meer goedere aanvra as wat die ondernemings bereid is om te verskaf, die tekort sal neig om die prys van die goedere op te stoot. Die verbruikers wat bereid is om meer te betaal sal die markprys hoër bie. Teenoorgesteld sal die pryse geneig wees om te val as die hoeveelheid goedere wat aangebied word die vraag daarna oorskry. Hierdie prys/hoeveelheid aanpassingsmeganisme veroorsaak dat die mark 'n ewewigspunt nader, 'n punt waar daar nie meer enige druk vir verandering bestaan nie. Hierdie teoretiese punt van stabiliteit word gedefinieer as die punt waar produsente bereid is om presies dieselfde hoeveelheid goedere te verskaf as wat die verbruikers wil koop.
Die teorie van vraag en aanbod is belangrik in die werking van 'n markgerigte ekonomie in soverre dit die meganisme verduidelik aan die hand waarvan besluite oor hulpbron toewysings gemaak word.
Prys
Ten einde die eb en vloed van vraag en aanbod te meet is 'n meetbare waarde nodig. Die oudste en mees algemeen gebruikte is Prys, of dan die heersende ruilkoers tussen kopers en verkopers in 'n mark. Prysteorie volg die beweging van meetbare hoeveelhede oor tyd na asook die verwantskap tussen prys en ander meetbare hoeveelhede. In Adam Smith se Wealth of Nations is daar verwys na die kompromis tussen prys en gerief. Ekonomiese teorie is tot 'n groot mate gebaseer op die prys en die vraag en aanbod teorie. In ekonomiese teorie vind die mees effektiewe kommunikasie plaas wanneer veranderinge in die ekonomie plaasvind deur middel van prys, waar 'n ooraanbod lei tot laer pryse en 'n te hoë vraag lei tot hoër pryse.
In baie praktiese ekonomiese modelle, word 'n mate van "prysvastheid" by die model ingesluit om voorsiening te maak vir die waarneembare feit dat in baie markte pryse nie vloeibaar is nie. Ekonomiese beleid wentel dikwels rondom argumente oor wat die "ekonomiese wrywing" of prysvastheid veroorsaak, wat op sy beurt die ewewig tussen vraag en aanbod verhoed.
Skaarsheid
Omdat skaarsheid en besluitneming sentrale begrippe is in ekonomiese teorie, is die vraag oor watter die basiese kompromieë is, van kardinale belang. In elke ekonomiese teorie vind daar 'n basiese uitruiling van twee of meer skaars goedere plaas. Adam Smith het dit gedefinieer as die ruil van tyd of gerief vir geld. 'n Persoon kan byvoorbeeld naby 'n dorp bly en meer betaal vir sy huis of verder weg bly en minder betaal maar die met "ongerief betaal" vir die verskil.
Die uitgangspunt dat die primêre kompromie in ekonomie tussen tyd en geld is, het verskeie opponente. Elkeen hiervan baseer hulle standpunt oor skaarsheid op verskillende fundamentele kompromieë. 'n Klein aantal ekonome verkies om ekonomie te definieer as die studie van hoe en waarom mense handel dryf; hierdie definisie impliseer egter relatiewe skaarsheid.
Marginalisme
In marginalistiese ekonomiese teorie word die prysvlakke bepaal deur die marginale koste en marginale gebruikswaarde. Die prys van alle goedere sal die koste wees van die maak van die laaste een wat mense nog sal koop, die prys van alle werkers in 'n onderneming sal die koste wees van die laaste een wat die onderneming benodig. Marginalisme ondersoek besluite gebaseer op die grense, wat die koste van produksie van die volgende eenheid is teenoor hoeveel wins dit sal lewer. Wanneer marginale opbrengs op 'n aksie nul bereik, sal die aksie stopgesit word. Marginale gebruikswaarde is die hoeveelheid genieting of nut 'n indiwidu put uit 'n aankoop van 'n item teenoor die aankoop van een minder daarvan. Marginale beloning is dikwels onderhewig aan verminderende opbrengste, die verkryging van 'n verlaagde beloning uit meer produksie of verbruik – die tiende lekkertjie smaak nie so lekker soos die eerste nie en bring dus 'n verminderde marginale gebruikswaarde mee.
Marginalisme het toenemend belangrikheid in ekonomiese teorie verkry in die laat 19de eeu en is 'n tegniek wat gebruik word om te analiseer hoe ekonomiese stelsels sal reageer. Marginale koste van produksie verdeel die kostes in vaste kostes wat betaal moet word onafhanklik van hoeveel goedere geproduseer word, en veranderlike kostes. Die marginale koste is die veranderlike koste van die laaste eenheid plus die persentasie van die vaste koste. Marginalisme veronderstel dat wanneer die wins uit van die volgende eenheid nul bereik, dat die eenheid nie geproduseer sal word nie.
Waarde
Daar kan beweer word dat onderliggend tot ekonomiese teorie daar 'n teorie oor waarde moet wees. Waarde kan gedefinieer word as die onderliggende aktiwiteite wat ekonomie meet en beskryf.
Adam Smith het arbeid as die onderliggende bron van waarde gedefinieer en die arbeidsteorie van waarde vorm die grondslag van Karl Marx, David Ricardo en vele ander klassieke ekonome se werk. Die arbeidsteorie van waarde voer aan dat goedere of dienste se waarde gemeet kan word aan die arbeid wat dit neem om dit te vervaardig. Hierdie waarde bepaal dan die kommoditeitsprys. Die arbeidsteorie van prys en die naverwante koste-van-produksie teorie van waarde oorheers die werk van die meerderheid klassieke ekonome, maar dit is by verre nie die enigste aanvaarde basis vir waardebepaling nie. Die neo-klassieke ekonome en die Oostenrykse leerskool ekonome verkies die marginale teorie van waarde.