cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pfizer
Vroeë geskiedenis
Die Eerste Wêreldoorlog het 'n tekort aan kalsiumsitraat veroorsaak, wat Pfizer uit Italië ingevoer het vir die vervaardiging van sitroensuur, en die onderneming het na 'n alternatiewe aanbod begin soek. Chemici van Pfizer het 'n swam wat suiker tot sitroensuur fermenteer bestudeer en hulle kon in 1919 die produksie van sitroensuur uit hierdie bron begin kommersialiseer. Gevolglik het die onderneming kundigheid in fermentasietegnologie ontwikkel. Hierdie vaardighede is tydens die Tweede Wêreldoorlog toegepas in die massaproduksie van penisillien, 'n antibiotikum, in reaksie op die behoefte om gewonde Geallieerde soldate te behandel.
Protonering
Protonering is die toevoeging van 'n proton, oftewel die kern van 'n waterstof atoom (H+) tot 'n atoom, molekuul, of ioon, wat daardeur die gekonjugeerde suur vorm. 'n Paar voorbeelde sluit in Protonering is 'n fundamentele chemiese reaksie en is 'n stap in baie stoigiometriese en katalitiese prosesse. Sommige ione en molekules kan meer as eenkeer geprotoneer word, en staan dus as "polibasies" bekend, soos die geval is by baie biologiese makromolekules. Protonering en deprotonering (verwydering van 'n proton) kom in die meeste suur-basis reaksies voor; dit is trouens die kern van meeste suur-basis-reaksie teorieë. 'n Brønsted–Lowry suur word gedefinieer as'n chemiese stof wat 'n ander stof protoneer. Wanneer 'n substraat geprotoneer word, verhoog sy massa en sy lading elk met een eenheid, wat dit 'n noodsaaklike stap maak in sekere analitiese prosedures soos byvoorbeeld elektrosproei massaspektrometrie. Protonering of deprotonering van 'n molekuul of ioon kan baie ander chemiese eienskappe verander, nie net die lading en massa nie, byvoorbeeld hydrofiele karakter, reduksiepotensiaal en optiese eienskappe kan almal verander.
Snelheid van protonering en deprotonering
Protoneringsreaksies is dikwels vinnige, gedeeltelik as gevolg van die hoë mobiliteit van protone in baie oplosmiddels. Die snelheid van protonering hou verband met die sterkte van die protonerende suur: protonering deur swak sure is stadiger as protonering van die dieselfde basis deur sterk sure. Die snelheid van protonering en deprotonering kan stadig wees wanneer protonering beduidende strukturele veranderinge veroorsaak.
Omkeerbaarheid en katalise
Normaalweg is protonering omkeerbaar, en die gekonjugeerde basis is onveranderd deur die protonering. In sommige gevalle veroorsaak protonering egter isomerisasie. cis-Alkene kan byvoorbeeld met behulp van 'n katalitiese hoeveelheid van 'n protoneringsreagent omgeskakel word na trans-alkene. Die meganismes van baie ensieme, byvoorbeeld die serien hydrolases, behels omkeerbare protonering van substrate.
Dnister
Die Dnister (Oekraïens: Дністер; Roemeens: Nistru; Russies: Днестр, Dnestr) is 'n rivier in Oos-Europa wat deur Oekraïne en Moldowa vloei. Die rivier, wat deur die antieke Grieke Tyras genoem is, ontspring in die Karpate, net oos van die grens tot Pole en mond in die Swartsee uit. Die rivier het 'n lengte van 1 352 km, terwyl die stroomgebied 72 100 km² beloop. Die Dnister is na die Dnjepr die tweede grootste rivier in Oekraïne en die grootste in Moldowa. Die Dnister vorm die westelike grens van die wegbreek-republiek Transnistrië in Moldowa. Transnistrië is na die Roemeense naam van die rivier (Nistru) genoem, en beteken dus letterlik "oorkant die Nistru", vergelyk Transkei. Transnistrië se hoofstad en grootste stad Tiraspol is langs die Dnister geleë.
Oorspronklik het die Dnister uitsluitlik deur Oekraïnse gebied gevloei. Eers nadat Roemeenssprekendes hulle vanaf die laat 14de eeu in die gebiede oos van die Karpate-bergreeks en in Bessarabië gevestig het, het die Dnister tussen Mohyliv-Podiskyi en sy monding (wat gelykstaan aan sowat 'n derde van sy totale lengte) die etniese grens tussen Oekraïens- en Roemeenssprekende gebiede begin vorm. Rivieraf van Rybnica het Roemeenssprekende gebiede selfs tot die Dnister se linkeroewer gestrek. Sodoende is byna 'n kwart van die Dnisterbekken buite Oekraïenssprekende gebiede en buite die huidige grense van Oekraïne geleë. Van 1918 tot 1940 was die helfte van die rivier (vanaf Chotyn) die grens tussen Roemenië en die Sowjetunie.
Die Dnister is die belangrikste rivier in Galisië, en so word na dié streek soms ook as Naddnistriansjtsjina (Land aan die Dnister) verwys. Die rivier se historiese en etnografiese betekenis as die simbool van die vorstedom Galisië-Wolhinië was ook ná sy ondergang sterk genoeg dat skrywers soos die Wes-Oekraïense romantici Markian Sjasjekewitsj en Joeri Fedkowitsj dit in hul werke met 'n soort vroomheid beskryf het. In die name van Galisiese instellings en organisasies word dikwels na die Dnister verwys.
Halichondria prostrata
Halichondria prostrata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Halichondria en tot die familie Halichondriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1905 deur Thiele.
Mabel Taliaferro
Mabel Taliaferro (21 Mei 1887 – 24 Januarie 1979) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Three of Us (1914) en A Wife by Proxy (1917).
Susan Richardson
Susan Richardson (gebore 11 Maart 1952) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent American Graffiti (1973) en in die televisiereekse The Streets of San Francisco (1972), Eight Is Enough (1977), en Fantasy Island (1977).
James Villiers
James Villiers (29 September 1933 – 18 Januarie 1998) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Murder at the Gallop (1963), Repulsion (1965), Some Girls Do (1969), en For Your Eyes Only (1981).
Donets
Die Siwerski Donets (Oekraïens: Сіверський Донець; Russies: Северский Донец, Sewerski Donets) is 'n rivier in Rusland en Oekraïne wat in die groter Donrivier invloei. Die rivier het sy oorsprong in die Sentraal-Russiese Heuwelland in die suidweste van Rusland by die stad Belgorod. Die rivier vloei deur die Russiese Belgorod-oblast, oor die grens en verder deur die Oekraïense oblaste Charkif, Donetsk en Loehansk in die suidooste van Oekraïne, en steek opnuut die grens na Rusland oor, waar dit deur die Rostof-oblast loop en in die Don invloei. Die rivier is altesaam 1 053 km lank.
Die rivier se naam is afgelei van die Slawiese stam Sewerjane. Die etimologie daarvan is onseker. Die naam "Donets" beteken "klein Don". Die landstreek die Donbas, oftewel die Donetsbekken, en die stede Donetsk en Sjewjerodonetsk is na die Siwerski Donets genoem.
Saskia Rosendahl
Saskia Rosendahl (gebore 9 Julie 1993) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Lore (2012) en The Taste of Apple Seeds (2013).
Halichondria punctata
Halichondria punctata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Halichondria en tot die familie Halichondriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1970 deur Bergquist.
Ricky Paull Goldin
Ricky Paull Goldin (gebore 5 Januarie 1965) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Hidden Heroes (2015) en Project Dad (2016).
Laure Duthilleul
Laure Duthilleul (gebore 14 Januarie 1959) is 'n Franse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Diva (1981), Le destin de Juliette (1983), en À ce soir (2004), en in die televisiereeks Maigret (1991).
Freida Lock
Freida Lock (1902 - 1962) was 'n Britsgebore Suid-Afrikaanse kunstenaar. Sy is in Cheadle Hume, Engeland gebore en het in 1921 saam met haar ouers na Suid-Afrika geëmigreer; hulle het op 'n vrugteplaas in Stellenbosch gewoon.
Sy studeer in die vroeëre 1930s aan die Heatherley School of Art en Central School of Art in Londen. Hier ontmoet sy Gregoire Boonzaier en Terence McCaw en tesame met Lippy Lipshitz, Walter Battiss, Alexis Preller en haarself begin hulle Die Nuwe Groep in 1938 in Kaapstad. Sy het ook van 1947-49 in Zanzibar deurgebring waar sy baie sketse en portrette voltooi het. Sy is bekend vir haar stillewes.
Jeff Goldblum
Jeff Goldblum (gebore 22 Oktober 1952) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger van Joodse afkoms. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Fly (1986), Jurassic Park (1993), Independence Day (1996), en The Grand Budapest Hotel (2014).
Vroeë lewe
Goldblum is gebore en opgevoed in West Homestead, Pennsylvanië, 'n voorstad van Pittsburgh. Sy ma, Shirley Jane Goldblum (Temeles); (30 Oktober 1926 - 9 Januarie 2012), was 'n radio-uitsaaier wat later 'n kombuis toerusting en toestelle verkope firma gehad het, en sy pa, Harold Leonard Goldblum (25 April 1920 - 23 Februarie 1983), was 'n mediese dokter en majoor in die Amerikaanse leër tydens die Tweede Wêreldoorlog.
Lydia Schamschula
Lydia Schamschula (gebore 20 Maart 1981) is 'n Duitse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Salto (2012) en A Step Without Feet (2018), en in die televisiereekse A Case for Two (1981) en Verbotene Liebe (1995).
Louis Tregardt-gedenktuin
Die Louis Tregardt-gedenktuin is in Avenida Josina Machel (Josina Machel-laan) in die middestad van Maputo in Mosambiek.
Twintig lede van die trekgeselskap gelei deur Louis Tregardt, onder andere Tregardt self en sy vrou, is in 1838 in Lourenço Marques (tans Maputo) oorlede. Die 28 oorlewendes is in Julie 1839 na Port Natal gerepatrieer. In 1895 is Carolus Trichardt per trein na Lourenco Marques om die grafte van sy ouers en die ander Voortrekkers aan sy kinders en kleinkinders te wys.
In 1953 het dr. Willem Punt die Genootskap Louis Trichardt gestig en begin geld insamel vir 'n gedenktuin. Die monument is 'n ontwerp deur Johan de Ridder en bestaan uit 'n indrukwekkende fries, 'n mosaïekroetekaart, afbeeldings van hoofmanne en San met pyl en boog en 'n ronde vywer. Op 12 Oktober 1968 is dit deur minister Jan de Klerk (vader van F.W. de Klerk) geopen en 25 jaar later op 20 Oktober 1993 het min. Pik Botha 'n kranslegging hier waargeneem. Dit is merkwaardig dat die monument die Mosambiekse burgeroorlog deurstaan het. Pres. Samora Machel het na Frelimo aan die bewind gekom het, die opdrag gegee dat die monument bewaar moet bly. Hierdie gedenkwaardigheid word sedert 1 Desember 2008 deur die Erfenisstigting vir die Genootskap Louis Trichardt bestuur. Die Stigting en die Genootskap is nie die eienaars van die grond nie en die voortbestaan van die monument hang af van die plaaslike owerheid se behoefte aan grond in die middestad vir ander doeleindes.
Sidney Vivian
Sidney Vivian (18 April 1908 – Desember 1984) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente No Trace (1950), The Secret Partner (1961), en Hide and Seek (1964), en in die televisiereeks Great Expectations (1967).
Shirley Jean Rickert
Shirley Jean Rickert (25 Maart 1926 – 6 Februarie 2009) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rol in die rolprent 'Neath the Arizona Skies (1934).
Disa walleri
Disa walleri is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Disa behoort. Die plant is inheems aan Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe.
Marie Epstein
Marie Epstein (14 Augustus 1899 – 24 April 1995) was 'n Franse aktrise, assistentregisseuse, skryfster, en regisseuse. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Faithful Heart (1923), Coeur de Paris (1932), Children of Montmartre (1933), en Itto (1934).
Mara Scherzinger
Mara Scherzinger (gebore 23 September 1989) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente V/H/S/2 (2013), The Monuments Men (2014), Übers Wasser (2018), en Night Out (2018).
Snowdrop
Snowdrop (Koreaans: 설강화; Hanja: 雪降花; RR: Seolganghwa) is 'n Suid-Koreaanse televisiereeks met Jung Hae-in, Jisoo, Yoo In-na, Jang Seung-jo, Yoon Se-ah, Kim Hye-yoon en Jung Yoo-jin. Dit word elke Saterdag en Sondag om 22:30 op JTBC uitgesaai vanaf 18 Desember 2021. Die reeks is beskikbaar op Disney+ in geselekteerde streke.
Edward Said
Edward Wadie Said, ook genoem Saïd (Arabies: دوارد سعيد, Idwārd Wadī'sa'īd) (Jerusalem, 1 November 1935 – New York Stad, 25 September 2003) was 'n Palestynse-Amerikaanse literêre geleerde en voorvegter van die Palestynse saak.
Frederick Volpe
Frederick Volpe (31 Julie 1865 – 7 Maart 1932) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Les cloches de Corneville (1917), The Adventures of Mr. Pickwick (1921), en Lord Richard in the Pantry (1930).
Edward Said
Lewe
Said is in 'n Protestantse familie gebore, en het grootgeword in die Mandaatgebied van Palestina, Egipte en Libanon. Sy ouers het hom na 'n koshuisskool in New England gestuur. Vanaf 1963 het hy Engels aan die Columbia Universiteit gedoseer. Said was getroud en het twee kinders gehad.
Werk
Said is bekend om sy kritiek teen die Westerse persepsie van die Ooste, en veral van die Arabiese wêreld. Hy verafsku veral Oriëntalisme en die post-kolonialisme. Said het baie geskryf oor kultuur, mag en politiek, maar sy mees gewilde, dikwels aangehaalde, maar ook baie gekritiseerde boek, is Orientalism van 1978. Hierin skets Said oriëntalisme as 'n invloedryke, effektiewe, Europees-ideologiese skepping, waarvan die wortels selfs teruggetrek kan word tot antieke tye. Skrywers, filosowe en koloniale administrateurs plaas die beeld van die 'Ander' van die Oosterse kultuur, van die gewoontes en godsdienstige oortuigings, in diens van mag.
Disa walteri
Disa walteri is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Disa behoort. Die plant is endemies aan Tanzanië.
Edward Said
Werk
Said se idees bly die onderwerp van bespreking; sy bekendste werk Orientalism (1978) verkoop steeds goed in die Arabiese wêreld en selfs beter in die Weste. Uiteenlopende kritiek is ook op sy werk gelewer.
Kritiek
Prof. Herbert Berg het gesê dat Said se werk "gelei het tot 'n vrees om pynlike vrae te vra en te beantwoord wat sensitief vir Moslems kan wees." Die Britse Arabierkenner Robert Irwin het in 2006 'n lywige boek gepubliseer genaamd Lust for knowing, ter verdediging van Oosterse studies as akademiese dissipline, waarvan Said 'n baie selektiewe en slordige prentjie sou gegee het.
Smarag
Smarag is a edelsteen en 'n verskeidenheid van die beril mineraal (Be3Al2(SiO3)6) wat groen gekleur word deur klein hoeveelhede van chroom of soms vanadium. Beryl het 'n hardheid van 7,5–8 op die Mohs-skaal. Die meeste smaragde is hoogs ingesluit, dus word hul duursaamheid (weerstand teen breek) as algemeen swak geklassifiseer. Smarag is 'n siklosilikaat.
Aspalathus intricata
Die plant het drie subspesies:
Halichondria renieroides
Halichondria renieroides is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Halichondria en tot die familie Halichondriidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1887 deur Fristedt.
Petra Schmidt-Schaller
Petra Schmidt-Schaller (gebore 28 Augustus 1980) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Runaway Horse (2007), Balkan Traffic - Übermorgen nirgendwo (2008), en Unknown (2011).
Rama I
Leeftyd
Rama I was 'n afstammeling deur die manlike lyn van die Mon-volk en was 'n agterkleinseun van Kosa Pan, 'n groot Thaise diplomaat. Sy pa het aan die hof van die Ayutthaya-koninkryk gedien; hy het vir koning Taksin deelgeneem aan oorloë teen die Birmane en het Siam help verenig. Hy was in sy leeftyd Siam se magtigste militêre leier en die eerste Somdet Chao Phraya, die heel hoogste adellike rang. In 1782 het Rama beheer oor Siam oorgeneem en homself as koning gekroon. Die bekendste gebeurtenis tydens sy bewind was die Birmaans–Siamese Oorlog van 1785-'86, die laaste groot Birmaanse aanval op Siam.
Naam
Nes ander figure van Siam met hoë range, het Rama I se naam tydens sy leeftyd, en selfs ná sy dood, verskeie kere verander na gelang van sy posisie. Sy geboortenaam was Thongduang (ook gespel Thong Duang, ทองด้วง). Vanne het nog nie in dié tyd in Thailand bestaan nie.
Toe Thongduang op 'n tyd ondergoewerneur van die provinsie Ratchaburi was, was sy titel Luang. Onder koning Taksin het hy verskeie belangrike posisies beklee, soos Phra Ratcharin Chao Krom Phra Tamruat (hoof van die departement van polisie), Phraya Aphaironnarit, Phraya Yommarat, Phraya Chakri en Chaophraya Chakri (minister van die noordelike provinsies). Eindelik het Taksin vir hom die titel Somdet Chaophraya Maha Kasatsuek geskep, wat hom feitlik gelyk aan 'n koninklike gestel het.
Toe hy in 1782 die troon bestyg, het hy die naam Ramathibodi aangeneem, nes die stigter van die Koninkryk Ayutthaya. Sy volle naam was veel langer: Phra Borommarachathirat Ramathibodi Sisin Borommaha Chakkraphat Rachathibodin, ens.
Ná sy dood het mense bloot na hom verwys as Phaendin Ton ("die eerste bewind") en na sy seun as Phaendin Klang ("die middelste bewind"). Sy kleinseun, Rama III, sou dus as "die laaste bewind" bekend gewees het, maar hy het die stelsel verander. Hy het twee Boeddhabeelde geskenk wat weerskante van die Smarag Boeddha in die Wat Phra Kaew geplaas is. Dit was aan sy pa en oupa opgedra en hy het gelas dat die name van die twee beelde vir sy twee voorgangers gebruik word. Die een wat aan sy oupa opgedra is, is genoem Phra Phutthayotfa Chulalok ("die Boeddha in die hoogste lug en die kroon van die wêrelde"). Vandag nog word in Thaise geskiedenisboeke so na Rama I verwys.
Yvette Etiévant
Yvette Etiévant (30 Desember 1922 – 17 Maart 2003) was 'n Franse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente War of the Buttons (1962), The Day and the Hour (1963), Je t'aime, je t'aime (1968), en State of Siege (1972).
Kikuyu
Kikuyu of Gikuyu (Gĩkũyũ, [ɣēkōjó]) is 'n Bantoetaal in Oos-Afrika wat deur sowat 6,6 miljoen mense gepraat word. Dit word hoofsaaklik deur die Kikuyu in die drie lande Kenia, Tanzanië en Uganda gepraat. Kikuyu is ná Swahili en nog voor Engels die tweede mees gesproke taal in Kenia en word veral in die sentrale provinsie tussen die stede Nyeri en Nairobi gebesig. Die Kikuyu vorm ook die grootste etniese groep in Kenia, met sowat 4,4 miljoen mense.
Jonathan Goldstein (akteur)
Jonathan Goldstein (gebore 4 Desember 1964) is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Game Night (2018) en in die televisiereekse Drake & Josh (2004) en Eleventh Hour (2008).
Drimiopsis
Die nedersetting het twee skole, die Primêre Skool Drimiopsis en die Sekondêre Skool Mokganedi Tlhabanello, wat in 2008 onderskeidelik 489 en 590 leerlinge gehad het. In 2012 het die hoërskool 453 leerlinge gehad.
Bill Waddington
Bill Waddington (10 Junie 1916 – 9 September 2000) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Coronation Street (1960), The Man in Room 17 (1965), Pardon the Expression (1965), en House of Caradus (1978).
Stettynsberge
Die Stettynsberge is 'n bergreeks in die Boland, in die omgewing van Worcester en Villiersdorp.
Hy loop oop
Hy loop oop is die tweede ateljeealbum van Afrikaanse popsanger Brendan Peyper. Hy loop oop sit Peyper se countryklanke en akoestiese ondertoon voort, maar bied meer elektro-elemente. Sy kenmerkende klanke van kitaar, tromme, klawers, banjo, en bekfluitjie word ook op Hy loop oop verteenwoordig.
Stettynsberge
Vliegramp
In 1963 het ‘n Avro Shackleton van die Suid-Afrikaanse Lugmag in hierdie berge neergestort met ‘n lewensverlies van 13.
Hastings Ndlovu
Hastings Ndlovu (1961 – 16 Junie 1976) was 'n skoolseun wat in die Soweto-opstand van 1976 doodgeskiet is.
Op 16 Junie 1976 het die polisie van die Orlando-polisiestasie onder leiding van kolonel Kleingeld op studente in Soweto losgebrand. Hulle het teen 'n regeringsbesluit dat beide Afrikaans en Engels op 'n 50-50 basis as voertale in die Bantoe-onderwys gebruik moet word betoog. Ndlovu was die eerste persoon wat in die oproer geskiet is. Sy dood het egter nie soveel aandag getrek nie, aangesien dit nie soos Hector Pieterson se dood op film vasgelê is nie. Volgens kolonel Kleingeld se getuienis tydens die Cillié-kommissie was Ndlovu regstreeks by die aanhitsing van die skare betrokke.
Patrick Waddington
Patrick Waddington (9 Augustus 1903 – 4 Februarie 1987) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Loyalties (1933), The Black Tulip (1937), en A Night to Remember (1958), en in die televisiereeks Department S (1969).
Hastings Ndlovu
Hoewel Ndlovu eerste geskiet is, is dit onseker wie eerste gesterf het. Hector Pieterson is met sy aankoms by die kliniek dood verklaar, terwyl Ndlovu eers 'n rukkie nadat hy in die kliniek opgeneem is, gesterf het. Ndlovu het in 'n koma gegaan en het nie weer herstel nie. Dit is dus nie duidelik wie eerste gesterf het nie, maar Pieterson was waarskynlik die eerste slagoffer van die dag se gebeure.
Hastings Ndlovu is deur sy ouers, drie susters en 'n broer oorleef. Sy susters verlaat die land na die gebeure, maar het 'n paar jaar later na Johannesburg teruggekeer.
Ndlovu is saam met Hector Pieterson by die Avalon-begraafplaas in Soweto begrawe. 'n Blou gedenkplaat is op 16 Junie 2012 by sy huis te Thabetestraat 7235, Soweto, Johannesburg aangebring om sy dood te gedenk.
Chrysocoma candelabrum
Chrysocoma candelabrum is 'n meerjarige struik wat deel is van die Asteraceae familie. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Wes-Kaap voor.
Karoline Schuch
Karoline Schuch (gebore 19 Oktober 1981) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente 7 Dwarves: The Forest Is Not Enough (2006) en Hanna's Journey (2013), en in die televisiereeks Tatort (1970).
Margaret Tallichet
Margaret Tallichet (13 Maart 1914 – 3 Mei 1991) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Girls' School (1938), Stranger on the Third Floor (1940), It Started with Eve (1941), en The Devil Pays Off (1941).
Kunsrolprent
’n Kunsrolprent of kunsfliek is gewoonlik ’n ernstige, onafhanklike prent wat op ’n uitgelese groep gemik is, eerder as op ’n massagehoor. Dit is bedoel "om ’n ernstige kunswerk te wees, dikwels eksperimenteel en nie vir die algemene smaak nie"; hulle word "hoofsaaklik om estetiese redes gemaak eerder as vir wins", en hulle bevat "onkonvensionele of hoogs simboliese inhoud".
Sulke prente kan elemente soos sosiale realisme, klem op die uitdrukkingsbehoeftes van die regisseur en ’n fokus op die denke, drome en motivering van die karakters bevat, in teenstelling met die duidelike, doelgerigte storielyn van gewilder prente. Die rolprentkenner David Bordwell beskryf kunsflieks as "’n rolprentgenre met sy eie, afsonderlike konvensies".
Die vervaardigers van kunsflieks stel gewoonlik hul prente in spesialiteits- of kunsteaters en op rolprentfeeste bekend. Omdat hulle op ’n kleiner gehoor gemik is, kry hulle selde die finansiële steun van groter produksies en is daar minder spesiale effekte, duur akteurs en advertensieveldtogte by betrokke. Gewoonlik word meer onbekende akteurs en eenvoudiger filmstelle gebruik om geld te bespaar.
’n Sekere mate van kennis en ondervinding is gewoonlik nodig om sulke prente ten volle te verstaan en waardeer. Vir reklame steun kunsflieks op die publisiteit wat deur rolprentresensente verskaf word, besprekings deur kunsrubriekskrywers en bloggers, asook mondelinge aanbeveling deur mense wat dit gesien het. Omdat hulle gewoonlik min kos, hoef hulle minder geld te maak om winsgewend te wees.
Geskiedenis
Die voorlopers van kunsflieks sluit in D.W. Griffith se Intolerance (1916) en die werk van Sergei Eisenstein. Albei het die ontwikkeling van die Europese rolprentbedryf vir jare beïnvloed.
Die Russiese regisseur Eisenstein se The Battleship Potemkin (1925) was ’n revolusionêre propagandaprent wat hy gebruik het om sy teorie te toets dat hy montage op so ’n manier kon gebruik dat dit die grootste emosionele reaksie by die gehoor ontlok. Die internasionale aansien wat die prent hom besorg het, het hom in staat gestel om die regisseur te wees van October: Ten Days That Shook the World as deel van ’n groot tienjaarviering van die Oktober-rewolusie van 1917, en daarna The General Line (ook bekend as Old and New). Internasionale resensente het die prente lof toegeswaai. In Rusland het Eisenstein se fokus op strukturele kwessies soos kamerahoeke, skarebewegings en montage hom en ander wat soos hy gedink het, soos Vsevolod Pudovkin en Alexander Dovzhenko, egter in onguns gebring by die Sowjet-rolprentgemeenskap.
Ook prente van Spaanse avant-garde-regisseurs soos Luis Buñuel en Salvador Dalí (bv. L'Age d'Or van 1930) en die Franse draaiboekskrywer en vervaardiger Jean Cocteau (bv. The Blood of a Poet, ook van 1930) het ook kunsflieks beïnvloed. In die 1920's het rolprentverenigings die idee begin voorstaan dat rolprente verdeel kon word in "...vermaak wat op ’n massagehoor gemik is en ’n ernstige rolprentbedryf vir ’n intellektuele gehoor". In Engeland het Alfred Hitchcock en Ivor Montagu ’n rolprentvereniging gestig wat dié prente ingevoer het wat hulle geglo het "kunstige prestasies" was.
duimnael|links|160px|Die Amerikaanse [[fotograaf en rolprentmaker Man Ray (hier in 1934) was deel van die Dadaïstiese Cinéma Pur-rolprentbeweging.]]
Cinéma Pur, ’n Franse avant-garde-rolprentbeweging van die 1920's en 1930's, het ook die idee van kunsflieks bevorder. Die beweging het Dadaïsme-kunstenaars ingesluit soos Man Ray (Emak-Bakia, Return to Reason), René Clair (Entr'acte) en Marcel Duchamp (Anemic Cinema). Die Dadaïste het destydse rolprentkonvensies, bourgeois tradisies en konvensionele Aristoteliaanse idees oor tyd en ruimte geïgnoreer.
In die 1930's en 1940's kon Hollywood-rolprente verdeel word in kunstige rolprentaanpassings van letterkundige werke soos John Ford se The Informer (1935) en Eugene O'Neill se The Long Voyage Home (1940), en die winsgewende, "gewilde" prente soos rampokkerflieks.
In die laat 1940's is die idee in Amerika dat ernstige Italiaanse en ander Europese prente verskil van die Hollywood-hoofstroomflieks, versterk deur die ontwikkeling van "kunsbioskope" in groot stede. Ná die Tweede Wêreldoorlog was baie Amerikaners moeg vir die gewone Hollywood-prente en het hulle eerder na dié nuwe kunsbioskope gegaan. Rolprente wat daar vertoon is, het ingesluit Britse en anderstalige prente, asook onafhanklike Amerikaanse en dokumentêre prente. Flieks soos Roberto Rossellini se Open City en Alexander Mackendrick se Whisky Galore!, Bicycle Thieves en The Red Shoes het groot gehore gelok.
In die laat 1950's het Franse rolprentmakers prente begin vervaardig wat beïnvloed is deur Italiaanse neorealisme en klassieke Hollywood-prente, ’n styl wat resensente die Franse New Wave genoem het. Hoewel hulle nooit ’n amptelike beweging was nie, is New Wave-rolprentmakers verbind deur hul doelbewuste verwerping van klassieke rolprentvorme en hul gees van jeugdige ikonoklasme. Baie het ook die sosiale en politieke kwessies van die tydperk in hul werk behandel en radikale eksperimente gedoen met redigering en met hul visuele en vertelstyl. Van die vernaamste pioniers onder hulle sluit in François Truffaut, Jean-Luc Godard, Éric Rohmer, Claude Chabrol en Jacques Rivette. Volgens die "auteur"-teorie is die regisseur die "skrywer" van sy rolprent en het hy ’n handtekening wat van een rolprent tot ’n volgende herkenbaar is.
Halichondria ridleyi
Halichondria ridleyi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Kunsrolprent
Geskiedenis
In die 1960's is die term kunsfliek in Amerika meer algemeen gebruik as in Europa. Dit het losweg anderstalige, "auteur"-, onafhanklike, eksperimentele, dokumentêre en kortprente ingesluit.
Teen die 1980's en 1990's het ’n paar maatskappy onafhanklike prente versprei wat nie byval by die algemene publiek sou vind nie. Toe groot ateljees besef daar is ’n mark vir sulke prente, het hulle afdelings op die been gebring wat daarop gekonsentreer het, soos Twentieth Century Fox se Fox Searchlight Pictures, Universal Studios se Focus Features, Sony Pictures Entertainment se Sony Pictures Classics en Paramount Pictures se Paramount Vantage. Resensente verskil oor of sulke prente werklik as onafhanklike flieks beskou kan word omdat hulle deur groot studio's gefinansier is.
Volgens die regisseur en vervaardiger Roger Corman het die belangrikheid van kunsflieks ná die 1960's afgeneem omdat Hollywood by Europese prente geleer en hul tegnieke begin gebruik het. Volgens hom kan kykers iets van die essensie van die Europese kunsflieks sien in die Hollywood-prente van die 1970's. Dié tegnieke het dus wêreldwyd algemeen geraak. Daar is egter steeds rolprente wat vanweë hul besonderse inhoud of styl uitstaan en veral deur kunsfliekliefhebbers waardeer word.
Noemenswaardige rolprente
Die prente wat hieronder bespreek word, is ’n paar van die "kunsflieks" deur die dekades heen om ’n idee te gee van wat die term behels. Dié prente het een of meer van die eienskappe van kunsflieks: ’n ernstige, niekommersiële of onafhanklike fliek wat nie op die massagehoor gemik is nie. Van dié flieks word ook beskou as "auteur"- of eksperimente prente. Soms verskil resensente oor of ’n fliek ’n hoofstroomprent is of nie. Terwyl sommige resensente byvoorbeeld Gus van Sant se My Own Private Idaho (1991) ’n "oefening in eksperimentering" van "hoogs kunstige gehalte" beskryf, noem die Washington Post dit ’n ambisieuse hoofstroomfliek.
Sommige van die prente hieronder het die meeste van die genoemde eienskappe; ander is kommersiële prente wat deur hoofstroomateljees gemaak is, maar die kenmerk van ’n regisseur se "auteur"-styl of ’n eksperimentele karakter het. Die flieks is noemenswaardig óf omdat hulle groot pryse of lof van invloedryke resensente ingepalm het óf omdat hulle ’n innoverende vertelstyl of filmtegniek het.
1920's tot 1940's
In die 1920's en 1930's het vervaardigers nie ten doel gehad om kunsflieks te maak nie en resensente het nie die term gebruik nie. Daar was egter prente wat meer gesofistikeerde estetiese oogmerke gehad het, soos Carl Theodor Dreyer se The Passion of Joan of Arc (1928) en Vampyr (1932), surrealistiese prente soos Luis Buñuel se Un chien andalou (1929) en L'Âge d'Or (1930), of selfs prente wat oor politieke of aktuele onderwerpe gehandel het, soos Sergei Eisenstein se bekende en invloedryke meesterstuk Battleship Potemkin. Die Amerikaanse fliek Sunrise: A Song of Two Humans (1927) deur die Duitse Ekspressionistiese regisseur F.W. Murnau gebruik verwronge kunsontwerp en grondverskuiwende kinematografie om ’n oordrewe, feëagtige wêreld vol simboliek en beeldspraak te skep. Jean Renoir se prent The Rules of the Game (1939) was ’n restourasiekomedie wat verby die konvensies van die restourasiekomedie-genre beweeg het deur ’n skerp en tragiese satire te skep oor die Franse hoër stand in die jare voor die Tweede Wêreldoorlog; in ’n opname onder resensente van die Britse Rolprentinstituut is dit aangewys as die derde beste rolprent nog, naas Citizen Kane en Vertigo.
Sommige van hierdie kunsgeoriënteerde films is deur ryk individue gefinansier eerder as deur rolprentmaatskappye, veral as die inhoud omstrede was of waarskynlik nie groot gehore sou lok nie. In die laat 1940's het die Britse regisseur Michael Powell en Emeric Pressburger The Red Shoes (1948) gemaak, ’n prent oor ballet wat uitgestaan het bo die hoofstroomprente van dié tyd. In 1945 het David Lean Brief Encounter geregisseer, wat geskoei was op Noël Coward se toneelstuk Still Life en gegaan het oor ’n passievolle liefdesverhouding tussen ’n man uit die hoër stand en ’n middelklasvrou te midde van die sosiale en ekonomiese kwessies wat Brittanje in dié tyd in die gesig gestaar het.
1950's
Van die bekende artistieke prente van die 1950's sluit in La Strada (1954), ’n prent oor ’n jong vrou wat gedwing word om vir ’n wrede en onmenslike sirkuskunstenaar te gaan werk om haar gesin te onderhou, en uiteindelik haar situasie aanvaar; Carl Theodor Dreyer se Ordet (1955), wat sentreer om ’n gesin wie se geloof nie sterk is nie, maar ’n seun het wat glo hy is Jesus Christus en oortuig is daarvan dat hy wonderwerke kan verrig; Federico Fellini se Nights of Cabiria (1957), oor ’n prostituut se mislukte pogings om liefde te vind asook haar lyding en verwerpings; Wild Strawberries (1957), ’n prent deur Ingmar Bergman wat die verhaal vertel van ’n ouer geneesheer en professor wie se nagmerries daartoe lei dat hy sy lewe in heroënskou neem; en The 400 Blows (1959) deur François Truffaut waarvan die hoofkarakter ’n jong man is wat probeer grootword ondanks mishandeling deur sy ouers, onderwysers en die gemeenskap in die algemeen. In Pole het die Chroesjtsjof-ontdooiing ’n verslapping in die regering se politieke beleidsrigtings meegebring, en produksies soos A Generation, Kanal, Ashes and Diamonds, Lotna (1954–1959), almal met Andrzej Wajda as regisseur, was ’n voorbeeld van die styl van die Poolse Rolprentskool.
Asië
Japannese rolprentmakers het ’n paar prente vervaardig wat die konvensies verbreek het. Akira Kurosawa se Rashomon (1950), die eerste Japannese prent wat algemeen in die Weste vertoon is, beeld vier getuies se botsende weergawes van ’n verkragting en moord uit. In 1952 was Kurosawa die regisseur van Ikiru, oor ’n burokraat van Tokio wat sukkel om uit te vind wat die doel van sy lewe is. Tokyo Story (1953) deur Yasujirō Ozu verken sosiale veranderings van die era deur die verhaal te vertel van ’n ouer paartjie wat na Tokio reis om hul volwasse kinders te besoek, maar uitvind die kinders is te besig met hul eie lewe om baie aandag aan hulle te gee. Seven Samurai (1954) deur Kurosawa gaan oor ’n plattelandse dorpie wat sewe samoerais huur om rowers in toom te hou. Fires on the Plain (1959) deur Kon Ichikawa verken die Japannese ervaring van WOII deur ’n siek soldaat uit te beeld wat veg om aan die lewe te bly. Ugetsu (1953) deur Kenji Mizoguchi is ’n spookstorie wat in die laat 16de eeu afspeel en gaan oor boere wie se dorpie in die pad van die naderende weermag is. ’n Jaar later was Mizoguchi die regisseur van Sansho the Bailiff (1954), wat die storie vertel van twee kinders van die aristokrasie wat as slawe verkoop word; benewens die behandeling van ernstige temas soos die verlies van vryheid, bevat die prent ook pragtige tonele en lang, ingewikkelde skote.
1960's
Die 1960's was ’n belangrike tydperk in die geskiedenis van kunsflieks. Die uitreiking van verskeie grondverskuiwende rolprente het gelei tot die totstandkoming van die Europese kunsbioskoop. Jean-Luc Godard se À bout de souffle (Ademloos, 1960) het innoverende visuele en redigeringstegnieke gebruik soos kameras wat in die hand vasgehou is. Godard, ’n toonaangewende figuur in die Franse New Wave, het reg deur die dekade innoverende flieks gemaak en ’n heel nuwe rolprentstyl geskep. Jules et Jim deur François Truffaut ondersoek die ingewikkelde verhouding tussen drie individue deur middel van innoverende skryfwerk, redigering en kamerategnieke.
Die Italiaanse regisseur Michelangelo Antonioni het gehelp om ’n omwenteling in die filmbedryf teweeg te bring met prente soos La Notte (1961), ’n komplekse ondersoek na ’n mislukte huwelik wat kwessies soos wetteloosheid en steriliteit behandel het; Eclipse (1962), oor ’n jong vrou wat nie ’n standvastige verhouding met haar kêrel kan aanknoop nie weens sy materialistiese aard; Red Desert (1964), sy eerste kleurprent, wat gaan oor die noodsaaklikheid om by die moderne lewe aan te pas; en Blowup (1966), sy eerste Engelse prent, wat kwessies ondersoek soos persepsie en werklikheid terwyl dit ’n jong fotograaf se poging volg om uit te vind of hy ’n moord afgeneem het.
duimnael|220px|links|Die Italiaanse regisseur [[Federico Fellini.]]
Die Sweedse regisseur Ingmar Bergman het die 1960's begin met kamerstukke soos Winter Light (1963) en The Silence (1963), wat temas soos emosionele isolasie en ’n gebrek aan kommunikasie aanraak. Sy prente van die laaste helfte van die dekade soos Persona (1966), Shame (1968) en A Passion (1969) het te doen met die idee van rolprente as ’n vaardigheid. Die intellektuele en visueel uitdrukkingsvolle flieks van Tadeusz Konwicki, soos All Souls' Day (Zaduszki, 1961) en veral Salto (1962), het besprekings oor oorlog ontlok en eksistensiële vrae gevra.
Federico Fellini se La Dolce Vita (1960) beeld ’n week in Rome uit in die lewe van ’n siniese joernalis. In 1963 het Fellini 8½ gemaak, ’n verkenning van skeppings-, huweliks- en spirituele probleme wat in swart-wit geskiet is deur die kinematograaf Gianni di Venanzo. Die 1961-prent Last Year at Marienbad deur die regisseur Alain Resnais ondersoek persepsie en werklikheid en gebruik kameras wat die akteurs volg, ’n tegniek wat daarna algemeen gewild geraak het.
Robert Bresson se Au Hasard Balthazar (1966) en Mouchette (1967) is merkwaardig vir hul naturalistiese, elliptiese styl. Die Spaanse regisseur Luis Buñuel het ook baie bygedra tot kunsfilms met sy skokkende, surrealistiese satires soos Viridiana (1961) en The Exterminating Angel (1962).
Die Russiese regisseur Andrei Tarkovsky se rolprent Andrei Rublev (1966) is ’n portretstudie van ’n Middeleeuse Russiese ikoonverwer met dieselfde naam. Dit gaan ook oor artistieke vryheid en die moontlikheid en noodsaaklikheid om kuns te skep vir, en ten spyte van, ’n onderdrukkende owerheid. ’n Verkorte weergawe van die fliek is vertoon op 1969 se Cannes-rolprentfees en het die Fipresci-prys gewen.
Aan die einde van die dekade het Stanley Kubrick se 2001: A Space Odyssey (1968) gehore oorrompel met sy wetenskaplike realisme, spesiale effekte en ongewone beelde. In Armenië in die Sowjetunie is Sergei Parajanov se The Color of Pomegranates, waarin die Georgiese aktrise Sofiko Chiaureli vyf verskillende karakters vertolk en wat deur die Sowjet-owerheid verbied is, deur die resensent Mikhail Vartanov geprys as "revolusionêr". In die vroeë 1980's het die Franse rolprenttydskrif Les Cahiers du Cinéma die prent op sy top-10-lys geplaas. In 1967 het die invloedryke Georgiese regisseur Tengiz Abuladze Vedreba geregisseer; dit was geskoei op die motiewe in Vaja-Pshavela se literêre werk en die storie is vertel in ’n poëtiese styl, vol simboliese tonele met filosofiese betekenis.
In Iran het Dariush Mehrjui se Gaav (Die Koei, 1969), oor ’n man wat waansinnig raak ná die dood van sy geliefde koei, die New Wave in die Iranse rolprentbedryf ingelui.
1970's
In die vroeë 1970's het regisseurs gehore geskok met gewelddadige rolprente soos A Clockwork Orange (1971), Stanley Kubrick se wrede verhaal van futuristiese jeugbendes, en Last Tango in Paris (1972), Bernardo Bertolucci se seksueel eksplisiete, omstrede prent waarmee hy taboes verbreek het. Ander regisseurs se werk was meer introspektief, soos Andrei Tarkovsky se peinsende wetenskapsfiksieprent Solaris (1972), wat blykbaar bedoel was as ’n Sowjet-antwoord op 2001. In 1975 en 1979 onderskeidelik het Tarkovsky twee prente geregisseer wat oorsee lof ingepalm het, The Mirror en Stalker. Terrence Malick, die regisseur van Badlands (1973) en Days of Heaven (1978), het baie dieselfde tegnieke as Tarkovsky gebruik, soos lang, talmende skote van die natuurskoon, evokatiewe beelde en ’n poëtiese vertelstyl.
Nog ’n eienskap van kunsflieks in die 1970's is die terugkeer van bisarre karakters en beelde, soos die gefolterde, behepte karakter in die Duitse New Wave-regisseur Werner Herzog se Aguirre, the Wrath of God (1973) en in kultusflieks soos Alejandro Jodorowsky se psigedeliese The Holy Mountain (1973) oor ’n voetlose, handlose dwerg en ’n alchemis wat die mitiese Lotus-eiland soek. Die prent Taxi Driver (1976) deur Martin Scorsese het die tema voortgesit wat A Clockwork Orange verken het: ’n vervreemde bevolking wat in ’n gewelddadige, vervallende gemeenskap woon. Die growwe geweld en siedende woede van Scorsese se rolprent was in kontras met ander flieks wat in dié tyd uitgereik is, soos David Lynch se dromerige, surrealistiese Eraserhead (1977). In 1974 het John Cassavetes skerp kommentaar op die Amerikaanse blouboordjielewe gelewer in A Woman Under the Influence, oor ’n eksentrieke huisvrou wat stadigaan in waansin verval.
1980's
duimnael|250px|Terwyl duur stelle eerder verbind word met hoofstroomprente as met kunsflieks, het die Japannese regisseur Akira Kurosawa baie stelle vir sy 1985-prent Ran laat bou, onder meer dié herskepping van ’n Middeleeuse poort.
In die middel van die dekade het die Japannese regisseur Akira Kurosawa realisme gebruik om die wrede, bloedige geweld van 16de-eeuse samoerai-gevegte uit te beeld in Ran (1985). Dit volg die storielyn van King Lear, waarin ’n ouer koning deur sy kinders verraai word. Sergio Leone het ook brute geweld met emosionale substansie gekontrasteer in sy epiese verhaal van ’n rampokker se lewe in Once Upon a Time in America.
Ander regisseurs se prente in die 1980's was meer intellektueel en het filosofiese en etiese kwessies ondersoek. Andrzej Wajda se Man of Iron (1981) is ’n werk van kritiek teen die Poolse Kommunistiese regering; dit het in 1981 die Palme d'Or gewen op die Cannes-rolprentfees. Krzysztof Kieślowski, nog ’n Poolse regisseur, het in 1988 The Decalogue vir televisie gemaak. Dit was ’n grootliks melancholiese fliekreeks wat etiese kwessies en morele vraagstukke verken het. Twee van die prente in die reeks is in teaters uitgereik as A Short Film About Love en A Short Film About Killing. In 1989 het Woody Allen, in die The New York Times-resensent Vincent Canby se woorde, "ongetwyfeld sy ernstigste en snaaksste rolprent nog" gemaak: Crimes and Misdemeanors. Dit bestaan uit verskeie verhale van mense wat probeer om ’n morele en geestelike eenvoud in die lewe te vind te midde van die onaangename gevolge van hul keuses. Die Franse regisseur Louis Malle het ’n ander morele kwessie verken met die dramatisering van sy eie ondervindings tydens sy kinderjare in Au revoir, les enfants, ’n uitbeelding van die Nazi's se deportasie van Franse Jode na konsentrasiekampe tydens die Tweede Wêreldoorlog.
Kieślowski was nie die enigste regisseur wat tussen rolprente en televisie beweeg het nie: Ingmar Bergman se Fanny and Alexander (1982) is in ’n vyf uur lange sessie op TV vertoon. In Brittanje het Channel 4, ’n nuwe TV-kanaal, baie teaterrolprente heeltemal of gedeeltelik gefinansier deur sy Film 4-dogtermaatskapp.
Wim Wenders het ’n ander benadering tot die lewe, vanuit ’n spirituele standpunt, ondersoek in sy 1987-prent Wings of Desire, oor ’n "gevalle engel" wat tussen mense woon. Daarvoor het hy op die Cannes-rolprentfees die prys vir beste regisseur gewen. In 1982 het die eksperimentele regisseur Godfrey Reggio Koyaanisqatsi uitgereik, ’n prent sonder dialoog met die klem op kinematografie en filosofiese ideologie. Dit bestaan hoofsaaklik uit skote in stadige beweging van stede en natuurlandskappe wat ’n soort visuele simfoniese gedig vorm.
Nog ’n benadering van regisseurs van die 1980's was om bisarre, surrealistiese alternatiewe wêrelde te skep. Martin Scorsese se After Hours (1985) is ’n komedieriller wat ’n man se verbysterende avonture uitbeeld in ’n surrealistiese nagwêreld van toevallige ontmoetings met geheimsinnige karakters. David Lynch se Blue Velvet (1986) is ’n raaiselprent-riller in ’n film noir-styl vol simboliek en metafore oor gepolariseerde wêrelde wat bewoon word deur verwronge karakters in die donker onderwêreld van ’n klein dorpie. Dit was verbasend susesvol as die hoogs ontstellende onderwerp in ag geneem word. Peter Greenaway se The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover (1989) is ’n vreemde fantasieprent / swart komedie oor kannibalisme en ekstreme geweld met ’n intellektuele tema: kritiek op die "elitekultuur" in Brittanje gedurende Margaret Thatcher se bewind.
1990's
Ander regisseurs van die 1990's het filosofiese kwessies en temas soos identiteit, toeval, die dood en eksistensialisme ondersoek. Gus van Sant se My Own Private Idaho (1991) was ’n onafhanklike fliek oor twee jong manlike prostitute met ’n soeke na huis en identiteit. Roger Ebert, ’n Amerikaanse resensent en draaiboekskrywer, het geskryf: "The achievement of this film is that it wants to evoke that state of drifting need, and it does. There is no mechanical plot that has to grind to a Hollywood conclusion, and no contrived test for the heroes to pass." Die resensent Jake Euler het dit ’n "strak, poëtiese mymering" genoem.
Wong Kar-wai se Chungking Express (1994) verken die temas identiteit, diskonneksie, eensaamheid en afsondering in die "metaforiese betonoerwoud " van die moderne Hongkong. Dit gebruik ’n visuele styl wat aan musiekvideo's herinner en toon ook ooreenkomste met die Franse New Wave. Terwyl die Britse Rolprentinstituut dit "een van die beste Asiatiese prente van die moderne rolprentbedryf" genoem het, word dit meestal beskou as hoofsaaklik vir fliekvlooie, want dit is "in ’n groot mate ’n serebrale ondervinding" wat jy geniet "danksy wat jy weet van rolprente".
Daryush Shokof se Seven Servants (1996) is ’n baie oorspronklike kunsprent oor ’n man wat tot die dood toe die wêreld se rasse wil "verenig". Dit bly ’n verbasend dromerige ervaring in vorm en konsep vir enigiemand wat dit vir die eerste keer sien. ’n Jaar later vertel Abbas Kiarostami se Taste of Cherry (1997), wat die Palme d'Or gewen het, ’n soortgelyke verhaal met ’n ander kinkel. Dit gaan oor ’n man wat iemand probeer huur wat hom ná sy selfmoord kan begrawe. Dit is in ’n minimalistiese styl gemaak, met lang skote, ’n gemaklike pas en lang tye van stilte. Dit het ook skote van ver en van bo af, wat ’n gevoel van afstand skep tussen die kyker en die karakters.
Verskeie prente van dié dekade het eksistensialisme-verwante temas verken wat verband hou met die lewe, toeval en dood. Robert Altman se Short Cuts (1993) verken toeval, die dood en ontrouheid deur middel van 10 parallelle en verweefde stories. Die prent, wat die Goue Leeu en die Volpi-beker op die Venesiese Rolprentfees gewen het, is deur die Chicago Tribune-resensent Michael Wilmington ’n "many-sided, many mooded, dazzlingly structured eclectic jazz mural" genoem. Krzysztof Kieślowski se The Double Life of Véronique (1991) is ’n drama oor identiteit en ’n politieke allegorie oor die Oos/Wes-verdeling in Europa; dit gebruik gestileerde kinematografie, ’n eteriese atmosfeer en, sonder verduideliking, boaardse elemente.
Darren Aronofsky se Pi (1998) is ’n dromerige, komplekse prent met "beide ongelooflike styl en substansie" oor ’n paranoïese wiskundegenie se soeke na vrede. Dit skep ’n "David Lynch-geïnspireerde, grillerige Eraserhead-agtige wêreld" wat in swart-wit geskiet is. Die prent ondersoek kwessies soos "metafisika en spiritualiteit". Matthew Barney se The Cremaster Cycle (1994–2002) is ’n siklus van vyf simboliese, allegoriese prente wat ’n selfgeslote, estetiese stelsel vorm wat die skeppingsproses verken. Die prente is vol sinspelings van voortplantingsorgane en seksuele ontwikkeling, en gebruik ’n vertelstyl wat herinner aan biografie, mitologie en geologie.
In 1997 het Terrence Malick ná ’n afwesigheid van 20 jaar ’n terugkeer gemaak met The Thin Red Line, ’n oorlogsprent wat poësie en die natuur gebruik om dit te onderskei van ander oorlogsprente. Dit is vir sewe Oscars benoem, waaronder vir beste prent en beste regisseur.