cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ninlil
Ninlil het saam met haar gesin in Dilmun gewoon. Sy is deur haar man, Enlil, verkrag en met water swanger gemaak. Sy het ’n seun, Sin, gehad wat die maangod sou word. As straf is Enlil na die onderwêreld verban waar Ninlil by hom aangesluit het. Enlil, vermom as die poortwagter, het haar weer swanger gemaak en sy het daarna die lewe geskenk aan Nergal, die god van die dood. Op ’n soortgelyke manier het sy die lewe geskenk aan Ninazu, die god van die onderwêreld, nadat Enlil haar swanger gemaak het vermom as die "man van die rivier van die onderwêreld". Later het Enlil hom vermom as "die man van die boot" en haar swanger gemaak met hul vierde kind, Enbilulu, die god van riviere en kanale. In sommige tekste is Ninlil ook die ma van Ninurta, die heroïese god wat die demoon Asag verslaan het.
Ná haar dood het sy die godin van die wind geword, nes Enlil. Sy kon die godin van die suidewind geword het waarna in die mite oor Adapa verwys word, want Enlil is verbind met die noordewind van die winter.
Ferdie Aston
Fitzmaurice Thomas Drake Aston (18 September 1871, Cheltenham, VK - 15 Oktober, 1926, Durban) was 'n Springbokrugbyspeler en Suid-Afrika se vierde Springbokkaptein.
Rasmus Bjerg
Rasmus Bjerg (gebore 28 Julie 1976) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Flame & Citron (2008) en The Way to Mandalay (2018), en in die televisiereeks Jul i verdensrummet (2006).
Kuito
Kuito of Cuito (voorheen Silva Porto) is die hoofstad van die Bié-provinsie in Angola. Die stad is nog steeds erg beskadig as gevolg van die burgeroorlog maar het 'n bevolking van 185 302 in 2010 gehad.
Alfred Ernest Trollip
Alfred Ernest Gray Trollip (16 Julie 1895 - 12 Maart 1972) was 'n Suid-Afrikaanse advokaat en politikus.
Mosesetjane
Mosesetjane is 'n nedersetting in Mogalakwena Plaaslike Munisipaliteit, Waterberg-distriksmunisipaliteit in die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika
Alfred Ernest Trollip
Hy was vanaf 1938 lid van die Verenigde Party totdat hy in 1961 by die Nasionale Party aangesluit het. Hy was 'n lid van die Transvaalse Provinsiale Raad en 'n LV vir die kiesafdeling Brakpan (1938–1953) en kiesafdeling Bezuidenhout (1953–1958).
Hy was die administrateur van die provinsie Natal van 1958 tot 1961. Vanaf 1961 was hy 'n lid van die Senaat van die Unie van Suid-Afrika vir die Nasionale Party. In die Tweede kabinet van Hendrik Verwoerd was Trollip minister van immigrasie en indiensneming (1961–1966) en minister van immigrasie en Indiërsake (1966–1968) in die kabinet van John Vorster.
Lewensloop
In die algemene verkiesing van 15 April 1953 word hy herkies as parlementslid in die kiesafdeling Bezuidenhout, wat hy verteenwoordig het tot die algemene verkiesing op 16 April 1958. Daarna volg hy Denis Gem Shepstone op as Administrateur van die provinsie Natal in 1958 en beklee hierdie amp tot November 1961, waarna Theo Gerdener hom opvolg.
Kabinetsminister
In 1961 verlaat Trollip die Verenigde Party en sluit aan by die Nasionale Party (NP) as lid van die Senaat. Tussen 8 Oktober 1961 en 30 Maart 1966 beklee hy die pos as Minister van Arbeid in die Verwoerd I-kabinet. Sy aanstelling, asook Frank Waring s'n as Minister van Inligting, word vertolk as 'n toenadering van premier Hendrik Verwoerd tot die Engelssprekende bevolking. In die volgende kabinet, Verwoerd II, dien hy van 1 April 1966 tot 6 September 1966 as Minister van Immigrasie en Minister van Indiërsake. Hy neem ook hierdie funksie oor in die Vorster I-kabinet wat gevorm is na die sluipmoord op Verwoerd op 13 September 1966. Na 'n kabinetskommeling word hy in 1968 deur Connie Mulder as minister van immigrasie vervang, terwyl Frank Waring hom opgevolg het as minister van Indiërsake.
Brulsand
Brulsand is 'n merkwaardige natuurverskynsel wat op die suidelike hellings op die suidelike duine van die Witsand-natuurreservaat aangetref word. 'n "Brul"-geluid kan op warm, winderige dae ver gehoor word as iemand oor die gladde sandkorrels stap.
Sodra die sandkorrels deur die werking van die windkragte gelyk en glad geskuur is, is die raakvlakke tussen die korrels groot en is die wrywing ook groter. Hierdie korrels kom dan tot trilling wat in die duin uitkring. Selfs 'n sterk droë wind in die duine kan snags 'n spookagtige geluid veroorsaak.
Nita Bieber
Nita Bieber (18 Julie 1926 – 4 Februarie 2019) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Little Miss Broadway (1947), Kilroy Was Here (1947), Summer Stock (1950), en The Prince Who Was a Thief (1951).
Richard Hale
Richard Hale (16 November 1892 – 18 Mei 1981) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Miracle of Our Lady of Fatima (1952), Scaramouche (1952), en To Kill a Mockingbird (1962), en in die televisiereeks Star Trek (1966).
Cahora Bassa-dam
Die Cahora Bassa-dam, vroeër ook Cabora Bassa genoem, is 'n mensgemaakte studam en stumeer in die Tete-provinsie van Mosambiek. Die dam is tussen 1969 en 1974 as een van die grootste studamme ter wêreld gebou.
Cahora Bassa is die vierde grootste dam in Afrika. Slegs die Karibameer, Voltameer in Ghana en die Nassermeer (Aswandam) in Egipte se wateroppervlak is groter as Cahora Bassa s'n.
Damwal
Die wal is 'n dubbelgeboë betonontwerp. Die 165 meter hoë (bokant fondasie) studam lê in die Zambezirivier ongeveer 700 km van sy monding in die Indiese Oseaan. Dit is deur Suid-Afrikaanse, Italiaanse, Franse, Portugese en Duitse maatskappye gebou. Die wal se kruin is 331 m bo seevlak en die maksimum wydte van die fondasie is 21.5 m. Die wal is 303 m lank. Daar is 450 000 m3 beton gebruik om die wal te bou en 210 000m3 uitgrawings is gedoen vir die fondasie. Die oorloop se vermoë is 350m3/sekonde. Daar is ook agt sluise in die wal wat elk 1 650 m3/sekonde kan deurlaat.
Daar is ook een kruinsluis aangebring om die bedreiging van die watervaring (Salvinia molesta), wat 'n plaag was in die Karibadam, die hoof te bied.
Tydens die besigste tyd van die projek was daar 7 000 mense werksaam.
Meer
Die meer is ongeveer 250 km lank, 2 800 km² groot en het 'n inhoud van 65 miljard m³. Dit is 30 km wyd op sy breedste punt en 157 m diep op sy maksimum diepte.
Geskiedenis
Die anti-koloniale bevrydingsbeweging, Frelimo, verset hulle teen die bou van die dam en elektrisiteitsproduksie word ook tydens die burgeroorlog vanaf 1981 gesaboteer. Slegs in 1998 kon die opwekking hervat word, opnuut onder Portugese leiding. In November 2005 gee president Armando Guebuza te kenne dat die land die beheer wil oorneem en in Oktober 2006 verhoog Mosambiek sy aandeel in Hidroeléctrica de Cahora Bassa van 18 tot 85 persent; Portugal verminder sy aandeel van 82 tot 15 persent en ontvang 950 miljoen dollar daarvoor.
Hidroëlektrisiteit
Daar is vyf hidroëlektriese kragopwekkers aan die suidekant van die damwal met 'n vermoë van 480 MVA elk. Hierdie krag word teen 220 kV na die Songo gelykrigterstasie 6 km verder gestuur. Hier word die krag omgeskakel na ±533kV gelykstroom (GS). 'n Groot gedeelte van die krag - 1920 MW - word na Suid-Afrika gestuur via die gelykstroom transmissielyn van 1 414 kilometer. Die gelykstroomlyn sluit by Apollo-distribusiestasie aan waar die gelykstroom omgeskakel word na wisselstroom en gekoppel is aan Eskom se netwerk.
Turbines en generators
Die Francis (vertikale) tipe turbine is geïnstalleer. Hulle handhaaf 107,1 o.p.m. en verbruik dan water teen 452 m3/sek elk. Die turbines se vermoë is 415 MW elk. Elke turbine dryf 'n wisselstroomgenerator, met 'n vermoë van 480 MVA, aan met 'n as. Die generators se rotordeursnee is 13 m en weeg 950 ton. Die generators se uitsette is verbind aan transformators wat 220 kV lewer.
Kraglyn
Die kraglyn bestaan uit ongeveer 7000 torings. Daar is twee roetes, een vir die negatiewe polariteit en een vir die positiewe polariteit. Die twee roetes is tussen 1 tot 2 km uitmekaar. Die gemiddelde spanlengte is 425 m tussen die torings en die torings is 40 m hoog. Daar is vier staalbedekte aluminium geleiers op elke roete van die Zambezi-tipe. Die kraglyn loop diagonaal deur die noorde van die Krugerwildtuin en kruis ook die N4 nasionale pad net oos van Pretoria.
Konsortium
Drie konsortiums het tenders ingedien vir die projek:
Op daardie stadium was R1 = 32 Escudo. Die projek is toegeken aan ZAMCO wat bestaan het uit:
São Gonçalo (skip)
Die stranding van die São Gonçalo by Plettenbergbaai in 1630 het die eerste vestiging deur blankes in Suider-Afrika tot gevolg gehad.
Uit die dagboek van 'n passasier, die monnik Francisco dos Santos, het belangrike inligting oor die ramp sowel as oor die lewenswyse van die Khoi, die plantegroei en dierelewe bekend geword.
Vroeg in Maart 1630 het die São Gonçalo in konvooi met twee ander skepe die hawe van Goa in Indië op pad na Portugal verlaat. In 'n storm verloor die São Gonçalo kontak met die ander twee skepe, maar begin kwaai lek. Die skip bereik veilig die kus by die beskutte Formosabaai (“mooi baai” en vandag bekend as Plettenbergbaai) aan die mond van die Piesangrivier. 'n Honderd mense verlaat die skip en 130 bly op die skip agter terwyl die noodsaaklike herstelwerk gedoen word.
In 1979 is die terrein van die vestiging toevallig deur Johan Jerling ontdek toe hy op wierook en 17de eeuse breekware waaronder Ming-porselein afgekom het. Die wrak is nog nie opgespoor nie en lê waarskynlik diep onder sand begrawe.
Concord, New Hampshire
Concord is die hoofstad en die derde grootste stad van die deelstaat van New Hampshire in die Verenigde State van Amerika. Dit het 'n bevolking van sowat 42 392 (2007) mense. Dit is ook die administratiewe sentrum van Merrimack County. Concord is aan beide kante van die Merrimack-rivier geleë.
Coelocarteria
Coelocarteria is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Jefferson City
Jefferson City is die hoofstad van die deelstaat Missouri. Die stad is geleë op die oewers van die Missouririvier en is 108 myl wes van St. Louis. Dit was in 1821 aangewys as die hoofstad van die deelstaat en is in 1826 amptelik ingewy as 'n dorp. In 1939 het dit stadstatus verkry. Die stadshuis het in 1837 en in 1911 afgebrand. Die stad was onder beheer van die Konfederasie tydens die Amerikaanse Burgeroorlog.
Eksotermies
In termodinamika, word die term eksotermies beskryf as 'n proses of reaksie wat energie vrystel, gewoonlik in die vorm van hitte, maar ook in die vorm van lig (bv 'n vonk, 'n vlam, of flits), elektrisiteit (bv 'n battery), of klank (soos byvoorbeeld die ontploffing gehoor wanneer waterstof brand). Eksotermies is die teenoorgestelde van endotermies. Die woord vind sy oorsprong in die Griekse woorde exo, ("buite") en thermasi, (verhit).
Bob Snedden
Robert Campbell Ditchburn Snedden (20 Maart 1867, Kirkgate, Dunfermline – 3 April 1931) was ’n Springbokrugbyspeler en Suid-Afrika se tweede Springbokkaptein. Hy was kaptein in een toets.
Chris Pine
Chris Pine (gebore te Los Angeles, Kalifornië, op 26 Augustus 1980) is 'n Amerikaanse akteur.
Kamov Ka-27
Die Kamov Ka-27 (NAVO naam 'Helix') is 'n militêre helikopter van dieselfde klas as die Ka-50 wat vir die Sowjetvloot ontwikkel is. Tans word die helikopter deur Rusland, Oekraïne, Vietnam, Suid-Korea, China en Indië gebruik. Daar bestaan variasies soos die Ka-28 (uitvoermodel), Ka-29 militêre vervoer (16 troepe), die Ka-31 verkenner, en Ka-32 siviele vervoermodel. duimnael|regs|400px|Ka-27 gebruikers Die helikopter is ontwerp vir 'n teen-[[duikbootrol en om troepe te vervoer. Die ontwerpwerk het in 1970 begin en die eerste prototipe het in 1974 gevlieg. Die bedoeling was om die Kamov Ka-25 Hormone, wat toe reeds 10 jaar oud was, met die Ka-27 te vervang. Die helikopter lyk ook baie soos sy voorganger aangesien dit in dieselfde loodsruimte as sy voorganger  op 'n skip moes pas. Soos die ander Kamovhelikopters is die Ka-27 ook sonder 'n stertrotor, omrede die ko-aksiale rotors 'n stertrotor oorbodig maak.
Trivia
'n Paar Ka-27's word gebruik in die rolprent No Escape (1994), met Ray Liotta.
Eksterne inligting
[1] ANGKASA No.07 Edisi April 2007 (p. 17)
Dorie-snapper
Die Dorie-snapper (Lutjanus fulviflamma) is 'n vis wat voorkom in die Indies-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf die Persiese Golf tot by Oos-Londen. In Engels staan die vis bekend as die Dory snapper.
Habitat
Die vis leef in koraal- en rotsriwwe in water wat 3–35 m diep is en word ook gevind oor modderige bodems. Die onvolwasse visse leef in wortelboom moerasse, strandmere en seegras. Hulle vreet vis en skaaldiere en leef in skole saam. Die vis broei gedurende Augustus tot Desember oor die riwwe.
Die vis lyk baie soos die swartkol-snapper (Lutjanus ehrenbergii).
Georg Ostrogorsky
Lewe
Gedurende die Russiese Oktoberrewolusie het Ostrogorsky se gesin na Finland geëmigreer. Hy het in Frankryk en Duitsland gestudeer, aan die Universiteit van Heidelberg gepromoveer en Duitse burgerskap verwerf. Vanaf 1928 was hy as dosent aan die Universiteit van Breslau werksaam, maar is in 1933 ontslaan. Hy het hom in Praag gevestig en is as leier van die Seminarium Kondakovianum aangestel wat na Belgrado verskuif is.
Ostrogorsky het vervolgens die leerstoel in bisantinistiek aan die Universiteit van Belgrado oorgeneem en in 1948 die Instituut vir Bisantinistiek van die Serwiese Akademie van Wetenskappe en Kunste gestig. Ostrogorsky het as voorsitter van dié instituut gefungeer wat naas Parys, München en Dumbarton Oaks as een van die leidende navorsingsinstellings van sy soort beskou word. Sy hoofwerk oor die "Geskiedenis van die Bisantynse staat" is in 'n groot verskeidenheid tale vertaal en is oor 'n lang tydperk as een van die standaardwerke geag. Intussen is dit egter in baie opsigte verouderd. Ostrogorsky, wat as een van die beduidendste bisantiniste beskou word, is in 1966 met die lidmaatskap in die Pour le Mérite-orde vir Wetenskappe en Kunste vereer. Hy was daarnaas korresponderende lid van die Akademie van Wetenskappe te Athene en die Oostenrykse Akademie van Wetenskappe in Wene.
Sterkwater
Sterkwater (ook bekend as Ga-Pila) is 'n nedersetting in Mogalakwena Plaaslike Munisipaliteit, Waterberg-distriksmunisipaliteit in die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika
Cliothosa tylostrongylata
Cliothosa tylostrongylata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cliothosa en tot die familie Clionaidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2011 deur Cruz-Barraza, Carballo, Bautista-Guerrero & Nava.
Hartford
Hartford is die hoofstad van die deelstaat Connecticut en is reeds in 1636 gestig. 'n Groep Puriteinse setlaars uit Engeland onder die leiding van Thomas Hooker het hulle in 1636 hier gevestig. Die stad het in 1875 die hoofstad van Connecticut geword en is geleë in 'n vallei tussen die Connecticutrivier en die Talcottberge.
Shamika Cotton
Shamika Cotton is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Pariah (2011) en Frank the Bastard (2013), en in die televisiereekse The Wire (2002) en Gotham (2014).
Enkidu
duimnael|170px|links|’n Moontlike voorstelling van Enkidu.
Enkidu (wigskrif: EN.KI.DU3,, "Enki se skepping") is ’n sentrale figuur in die Mesopotamiese Heldedig van Gilgamesj.
Heldedig
Enkidu word deur Aruru uit klei en spoeg geskep om Gilgamesj, die koning van Uruk, se onderdrukking van sy volk stop te sit. In die verhaal is hy ’n wilde man wat deur diere grootgemaak is en nie die beskawing ken nie, totdat hy met die tempelprostituut Shamhat seks het. Daarna maak ’n paar wisselwerkings met mense en menslike gedrag hom meer beskaafd. Dit lei tot ’n stoeigeveg met Gilgamesj. Hoewel Enkidu net so sterk soos Gilgamesj is, verteenwoordig hy die ongerepte en natuurlike wêreld en is hy eintlik die teenpool van die opgevoede en beskaafde koning.
Enkidu word Gilgamesj se metgesel en vriend totdat hy deur die gode ter dood veroordeel word en sterf. Die treurende Gilgamesj vertrek hierna op ’n reis om die ewige lewe te soek. Daar is ’n groeiende beweging wat meen Gilgamesj en Enkidu het ’n erotiese verhouding gehad.
Ouer bronne translitereer sy naam soms as Enkimdu, Eabani of Enkita. Enkidu is ’n moderne vorm.
Morganatiese huwelik
Morganatiese huwelike het bestaan in lande waar vereis is dat koninklikes met maats van gelyke rang trou. Dit is dikwels aangegaan omdat ’n koninklike amptelike status wou verleen aan ’n verhouding met sy minnares of, in die geval van ’n regerende monarg wat reeds kinders by sy eerste, koninklike vrou het, om ’n tweede keer te trou met wie hy wou. Ook mense wat ’n baie klein kans gehad het om die troon te bestyg het sulke huwelike aangegaan.
Die Latynse term is afgelei van die Germaanse woord morgangeba ("môregeskenk" of "oggendgeskenk"). Dit is die geskenk wat die bruidegom die dag ná die huwelik aan sy bruid gegee het. Omdat die vrou en kinders van so ’n huwelik nie enige aanspraak op die man se titels, regte of besittings gehad het nie, was dié "geskenk" al wat hulle ná sy dood oorgehou het as finansiële steun.
Wettige gevolge
Morganatiese huwelike het nie al die wettige voordele van ’n gewone huwelik gehad nie, hoewel dit deur die staat en kerk erken is. Die kinders was wettig en het soms hoë status geniet. Hulle het egter die titel en regte van die ouer met die laagste rang gekry, dus meestal die ma. Hulle het gewoonlik niks geërf nie en was (indien van toepassing) uitgesluit van troonopvolging. Die ma het wel dikwels ’n hoër titel gekry as voor die troue.
Carsten Bjørnlund
Carsten Bjørnlund (gebore 28 Junie 1973) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Ticket to Romance (2008) en The Thing (2011), en in die televisiereekse Rita (2012) en The Legacy (2014).
Jack Haley
Jack Haley (10 Augustus 1898 – 6 Junie 1979) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Wizard of Oz (1939), One Body Too Many (1944), Sing Your Way Home (1945), en People Are Funny (1946).
BHP Billiton
BHP Billiton is die wêreld se grootste mynboumaatskappy. Die maatskappy het ontstaan na 'n samesmelting in 2001 tussen Australië se Broken Hill Proprietary Company (BHP) en die Verenigde Koninkryk se Billiton, wat 'n Nederlandse en Suid-Afrikaanse agtergrond het. Die gevolg is 'n dubbelgenoteerde maatskappy met hoofkantore in Melbourne en in Londen. BHP Billiton Limited, wat die meerderheidsaandeelhouer in die dubbelgenoteerde struktuur is, is op die Australiese aandelebeurs gelys. BHP Billiton Plc is op die Londenbeurs genoteer en is deel van die FTSE 100 indeks.
Broken Hill Proprietary Company
Die Broken Hill Proprietary Company of BHP is in 1885 gestig en het 'n silwer- en loodmyn te Broken Hill in Nieu-Suid-Wallis bedryf. In 1915 het die maatskappy ook die staalvervaardigingsbedryf betree met dié bedrywe hoofsaaklik in Newcastle geleë. Die maatskappy se korporatiewe kantore is in Melbourne, Victoria. Die maatskappy staan ook onder die bynaam "the Big Australian" bekend. Die maatskappy het met ru-olie eksplorasie in die 1960's begin en is ontdekkings in Bass Strait gemaak en het toe 'n aktiwiteit met toenemende fokus vir die maatskappy geword.
Die ondoeltreffendheid van die Newcastle myn, wat teen wêreldstandaarde 'n klein vervaardiger was, het uiteindelik die myn ingehaal en is die myn in 1999 gesluit. Die "lang produkte" staalbesigheid is afgestig om OneSteel in 2000 te vorm.
In 2001 het BHP met die Billiton mynboumaatskappy saamgesmelt om BHP Billiton, die grootste mynmaatskappy in die wêreld te vorm. In 2002 is die "plat produkte" afgestig om BHP Steel te vorm. In 2003 het BHP Steel sy naam verander na BlueScope Steel.
Billiton
Billiton was 'n mynmaatskappy wat so ver terug as 29 September 1860 sy ontstaan gehad het toe die 'n raad van aandeelhouers die reëls van assosiasie in die Groot Keizerhof hotel in Den Haag, Nederland goedgekeur het. Twee maande later het die maatskappy die minerale regte verkry tot die tinryke eilande Banka en Billiton in die Indonesiese argipel aan die ooskus van Sumatra. Billiton se aanvanklike besigheidspogings het tin en loodsmelterye in Nederland ingesluit en is in die 1940's opgevolg deur bauxiet-ontginning in Indonesië en Suriname. In 1970 het Royal Dutch Shell Billiton oorgekoop en het die pas en omvang van sy vooruitgang vinnig versnel. Die tin- en loodsmelter in Arnhem, Nederland is in die 1980's gesluit.
In 1994 het Gencor die mynbou-afdeling van Billiton aangekoop met die afstroom metaalverwerkingsbesigheid uitgesluit. Billiton is toe weer van Gencor geskei in 1997. In 1997 het Billiton Plc 'n deel van die FTSE 100 indeks geword.
Tydens die 1990's en daarna het Billiton Plc ongekende groei beleef. Die maatskappy se portfolio het aluminiumsmelters in Suid-Afrika en Mosambiek ingesluit, nikkelverwerking in Australië en Colombia, basismetale in Suid-Amerika, Kanada en Suid-Afrika, steenkoolmyne in Australië, Kolombië en Suid-Afrika asook verskeie belange in bedrywe in Brasilië, Suriname, Australië (aluminium) en Suid-Afrika (titaan minerale, staal en ysterlegerings). In 2001 het Billiton Plc met Broken Hill Proprietary Company (BHP) saamgesmelt om BHP Billiton te vorm.
BHP Billiton Samesmeltings en Oornames
In Maart 2005 het BHP Billiton aangekondig dat hulle 'n VSA$7,3 miljard aanbod gemaak het vir 'n ander mynmaatskappy genaamd WMC Resources, die eienaars van die Olympic Dam uraanmyn in Suid-Australië, nikkelwerke in Wes-Australië en Queensland asook 'n kunsmisaanleg in Queensland. Die oorname het 'n 90%-aanvaarding behaal op 17 Junie 2005 en 'n 100%-eienaarskap is op 2 Augustus 2005 aangekonding met die verpligte aankoop van die oorblywende 10% se aandele.
Op 8 November 2007 het BHP Billiton aangekondig dat dit hulle mikpunt is om die Rio Tinto groep aan te koop. Die aanvanklike aanbod van 3,34 BHP Billiton aandele vir elke Rio Tinto aandeel is deur Rio Tinto se raad verwerp, omdat dit die maatskappy volgens hulle onderwaardeer het. 'n Formele vyandige bod van 3,4 BHP Billiton aandele vir elke Rio Tinto aandeel is op 6 Februarie 2008 aangekondig. Die aanbod is egter op 25 November teruggetrek vanweë die ekonomiese krisis van 2008.
Op 14 Mei 2008 het BHP Billiton-aandele rekordhoogtes van AU$ 48,90 bereik na gerugte dat die Sjinese mynmaatskappy Chinalco dit oorweeg het om 'n groot aandeel te koop.
Richie McCaw
Richard Hugh "Richie" McCaw (gebore 31 Desember 1980 in Oamaru, Noord-Otago) is 'n voormalige Nieu-Seelandse rugbyspeler. Hy het as linkerflank in die rugbyspanne van die All Blacks, Crusaders en Canterbury gespeel. McCaw word as een van die beste rugbyspelers in sy posisie beskou. Hy het tydens die Rugbywêreldbeker 2003, Rugbywêreldbeker 2007, Rugbywêreldbeker 2011 en Rugbywêreldbeker 2015 vir die All Blacks uitgedraf, waarvan Nieu-Seeland die laaste twee gewen het.
Hy speel sy 100ste toetswedstryd tydens die Rugbywêreldbeker 2011 op 24 September 2011 teen Frankryk, die eerste All Black wat die eer te beurt val.
Op 19 November 2015 het Richie McCaw sy uittreding uit rugby aangekondig. Met sy internasionale uittrede in November 2015 hou hy die volgende wêreldrekords:
Loggia
'n Loggia is 'n oop ruimte of galery wat deur stutte of pilare gedra word. Die loggia is soms voorsien van 'n borswering of balustrade.
Die loggia kan deel van 'n gebou wees of selfs losstaande voorkom. 'n Moderne variant hiervan is 'n balkon wat binne die (skuins) dakvlak lê.
Die loggia was hoog in die mode tydens die Renaissance. In die besonder in Florence, Italië is die loggia heelwat gebruik, dikwels op hoeke van huise of op die boonste verdieping, direk onder die dak. 'n Beroemde voorbeeld is die Loggia dei Lanzi.
Zamość
Zamość [ˈzamɔɕt͡ɕ] (Duits ook Zamosch) is 'n stad in die Suidoos-Poolse woiwodskap Lublin, sowat 240 kilometer suidoos van Warskou en 110 kilometer noordwes van die Oekraïense stad Lwif (Lemberg) in die Roztocze-streek geleë.
Zamość as "ideale stad"
Zamość is as "ideale stad" beplan - 'n stad waar sosiale aspekte en estetiese voorkoms gekombineer sou word. Die idee van 'n sodanige "ideale stad" is reeds deur antieke Griekse filosowe soos Plato en Aristoteles in hul werke beskryf.
Gedurende die Renaissance-tydperk het geleerdes en boumeesters soos Leonardo da Vinci en Alberti "ideale stede" ontwerp, maar slegs in enkele gevalle (soos byvoorbeeld Palmanova naby Udine of Sabbioneta naby Mantua, albei in Italië) is hierdie planne verwesenlik. Zamość is volgens die voorbeeld van Italiaanse handelstede beplan en gee steeds 'n perfekte indruk van 'n laat 16de eeuse Renaissance-stad met die Zamoyski-paleis as argitektoniese hoogtepunt. Die oorspronklike stadsuitleg met die uitgestrekte markplein het net soos die versterkings bewaar gebly, terwyl 'n groot aantal van Zamość se geboue as 'n geslaagde vermenging van Italiaanse en Sentraal-Europese boukuns beskou word.
Stigting
Die terrein is in die volgende dekade drooggelê, en naas die versterkings het ook die eerste woonhuise vir Armeense koopmans (vanaf 1585) en Jode (vanaf 1588) ontstaan. Morando het ook toesig gehou oor die bou van die plaaslike raadsaal en sakrale geboue vir die verskillende godsdienste van Zamość se bewoners, wat naas Pole, Armeniërs en Sefardiese Jode ook Duitsers, Grieke en Skotte ingesluit het. Die Akademia Zamojska, wat in 1594 gestig is, het van Zamość ook 'n sentrum van wetenskap gemaak.
Volgens Zamoyski se planne is die geestelike, opvoedkundige en handelsbuurte van Zamość suiwer van mekaar geskei. So is sakrale en opvoedkundige geboue buite die middestad opgerig, terwyl raadsaal, burgerhuise en sakegeboue rondom die Groot Markplein en langs kleiner systrate gekonsentreer is. Kleiner markpleine soos die water- en soutmark is naby die stadsentrum aangelê.
Zamość se vesting
Jan Zamoyski het as stigter en eienaar van die stad groot aandag aan sy versterkings geskenk - dit was immers in 'n gebied geleë waar mense rekening moes hou met moontlike Tatare-aanvalle of ander militêre bedreigings uit die ooste. In die stigtingsdokument het Zamoyski derhalwe belowe om sy stad van borswerings en 'n grag te voorsien. Die plaaslike vesting sou as toevlugsoord vir die bewoners van bedreigde gebiede in die omgewing dien.
Teen die eeuwisseling in 1600 was Zamość dan ook een van die indrukwekkendste vestingstede in die Pools-Litause Gemenebes. Rondom die stad was daar magtige versterkings en gragte. Die defensiewe strukture se militêre waarde is nog verhoog deur sy natuurlike omgewing aangesien die stad langs die Łabuńka-rivier en sy takrivier Topornica aangelê is en deur 'n uitgestrekte vallei met moeraslande omring was. Die versterkings is vir die eerste keer in 1648 op die proef gestel toe Kosakke-magte onder die bevel van Bohdan Chmelnitski Zamość gedurende hul opstand teen die Pools-Litause Gemenebes, wat tot 1654 sou voortduur, tevergeefs beleër het. In 1655, toe Sweedse magte groot dele van Pole-Litaue verwoes het, was Zamość naas Częstochowa, Gdańsk en Lemberg een van slegs vier stede wat nie deur die Skandinawiërs ingeneem is nie. Eers gedurende die Groot Nordiese Oorlog is Zamość deur vreemde magte - Swede en Saksers - ingeneem.
Die tydperk tussen die 17de en 19de eeu
In die 17de eeu het Zamość sy langste bloeitydperk beleef. Dit was 'n periode van vinnige groei en vooruitgang waartydens immigrante uit verskillende lande hulle in die stad gevestig het. Eers in die laat 18de eeu het Zamość as gevolg van die Poolse Delinge onder Oostenrykse bewind gekom en het tussen 1772 en 1809 deel van die provinsie Galisië gevorm. Dit is vervolgens by die Napoleontiese Hertogdom van Warskou ingesluit en het - ná die Franse keiser se val - volgens die besluite van die Weense Kongres 'n deel van die Koninkryk Pole (ook Kongres-Pole genoem) geword, 'n monargie wat deur die Russiese Ryk oorheers is.
Nadat Zamość, wat tot en met 1821 'n privaat besit van die Zamoyski-gesin was, deur die koninklike regering gekoop is, is met die modernisering van die vesting begin. Hierdie boubedrywighede het met die herkonstruksie van talle historiese geboue gepaard gegaan waardeur die oorspronklike vorm en boustyl verander is. Die gemoderniseerde vesting het tydens die Poolse November-opstand in 1830 en 1831 'n beduidende militêre rol gespeel, en dit was die laaste fort wat oorgegee het. Dit is uiteindelik in 1866 vernietig om plek te maak vir die vinnige uitbreiding van nuwe stadsdele.
Die 20ste eeu
In 1916 is Zamość se spoorverbinding voltooi. Twee jaar later het Pole weer 'n onafhanklike staat geword, 'n gebeurtenis wat 'n kort tyd later tot 'n kommunistiese rebellie in Zamość sou lei. Die opstand is deur Poolse troepe onder die bevel van majoor Leopold Lis-Kula onderdruk. In 1920 het Sowjet-troepe die stad gedurende die Pools-Sowjetrussiese Oorlog omsingel, maar nie daarin geslaag om dit in te neem nie.
In die dekades tussen die twee wêreldoorloe het Zamość se stadsgebied verder uitgebrei, terwyl 'n groter aantal nuwe kulturele en opvoedkundige instellings gestig is. Ná die Duitse inval van Pole en die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog is Zamość deur Duitse troepe beset. Die Nazi's het kort daarna begin om 'n verdelgingskamp op te rig waarin uiteindelik meer as 8 000 mense vermoor sou word - bewoners van die omgewing wat deur die Duitsers uit hul huise verdryf is net soos Sowjet-Russiese krygsgevangenes.
Die gebied van Zamość is deur die Nazi's in 1942 vanweë sy vrugbare grond as geskik geag om volgens die sogenaamde Generalplan Ost, 'n plan vir die onderdrukking van die inheemse Poolse bevolking en "germanisering" van die "Generaal-goewerment", deur Duitse setlaars gekoloniseer te word. Zamość se naam sou volgens Duitse planne aanvanklik na Himmlerstadt, later na Pflugstadt ("Ploegstad") gewysig word.
"Reichsführer" Heinrich Himmler het in Augustus 1942 'n besoek aan die stad afgelê en bevel gegee om die historiese stadskern onmiddellik af te breek om plek te maak vir 'n "Duitse stad". Die plaaslike Duitse administrateur was meer positief gesind teenoor Zamość se Renaissance-boukuns en het vir tyd gespeel - so het hy byvoorbeeld gevra watter soort Duitse argitektuur benodig sou word. Toe die Duitsers uiteindelik voor die Rooi Leër gevlug het, was die spanne van beplanners en argitekte steeds oneens.
Onderwys
In die 16de eeu het 'n aantal sekondêre skole in Pole-Litaue ontstaan wat geleidelik hoër onderwys van akademiese sou bied. Zamość se akademie is in 1594 deur die destydse kroonkanselier Jan Zamoyski as vierde tersiêre onderwysinstelling in die Pools-Litause Gemenebes gestig en het tot 1784 bestaan.
Die Akademia Zamojska is op 15 Maart 1595 plegtig geopen. Jan Zamoyski het sy beroemde oproep tot Poolse burgers gedoen om aan akademiese instellings te studeer en die waarde van wetenskaplike opleiding uitgelig. Studente aan Zamość se akademie kon doktorsgrade in wysbegeerte en regte verwerf. Ná die afsterwe van Jan Zamoyski kon die akademie sy uitstekende reputasie nie langer handhaaf nie en is in 1784 afgeskaal tot net 'n liseum.
Die akademie se gebou is 'n voortreflike voorbeeld van vroeë barok-boukuns en 17de eeuse skoolargitektuur, soos uit sy reëlmatige, streng simmetriese ontwerp blyk. Die historiese gebou huisves tans die Jan Zamoyski-gimnasium.
Francelia Billington
Francelia Billington (1 Februarie 1895 – 24 November 1934) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Blind Husbands (1919) en The Day She Paid (1919).
Coelocarteria agglomerans
Coelocarteria agglomerans is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Coelocarteria en tot die familie Isodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2007 deur Azzini, Calcinai & Pansini.
Waterbok
Die waterbok (Kobus ellipsiprymnus) is 'n wildsbok wat in Wes-Afrika, Sentraal-Afrika, Oos-Afrika en Suider-Afrika voorkom.
Die dier is by sy skouers omtrent 100 tot 130 cm hoog en weeg tussen 160 en 240 kilogram. Die vel is rooibruin, maar word donkerder met ouderdom. 'n Wit "borslap" is kenmerkend onder die keel asook 'n wit ring om die boude. Net die bulle dra horings.
Waterbokke kom in bos- en savanne-gebiede voor, met 'n dieet bestaande uit gras. Ondanks die naam waterbok is hulle nie lief om in water te gaan nie, maar word altyd naby oop water aangetref. Koeie kom soms in troppe van twee tot ses voor. Bulle is territoriaal, met gebiede van tot 1,2 km². Bulle verloor gewoonlik hul gebied voor die ouderdom van tien jaar.
Die Defassa-waterbok is 'n subspesie (Kobus ellipsiprymnus defassa). Die ring op hulle boude is solied wit.
Die waterbok (Kobus ellisiprymnus) is een van die grootste wildsbokke wat in Suid-Afrika aangetref word. Die bul kan 'n skouerhoogte van meer as 130 cm bereik en sowat 250 kg weeg, terwyl sy geboe en geriffelde horings bykans 1 m lank kan word.
Die koei is kleiner as die bul en het geen horings nie. Waterbokke se liggame is met lang, growwe hare bedek wat oor die algemeen grysbruin van kleur is. Aan die kop en nek kom wit vlekke voor, maar die opvallendste kenmerk is die helderwit kring om die stert. Om hierdie rede is die waterbok vroeër dikwels ook kringgat genoem. Waterbokke is kuddediere wat in troppe van 20 of meer hou.
Hulle vreet hoofsaaklik gras en word nooit ver van water af aangetref nie. Wanneer hulle aangeval word, vlug hulle dikwels water toe en verdedig hulle dan vanuit die water. Daarby is waterbokke ook sterk swemmers. Die diere skei 'n muskusagtige reuk af en daar word beweer dat dit krokodille afskrik. Dit is egter nie 'n algemeen aanvaarde feit nie en sommige dierkundiges meen dat die reuk eerder verhoed dat insekte die bokke lastig val.
Waterbokkoeie is sowat 8 maande lank dragtig en een rooibruin kalf word gewoonlik in Januarie of Februarie gebore. In Oos- en Sentraal-Afrika word 'n soortgelyke spesie, die Defassa-waterbok of tropiese waterbok (Kobus defassa) aangetref.
Hy verskil van die gewone waterbok hoofsaaklik daarin dat hy 'n wit vlek in plaas van 'n wit kring om die stert het.
Bloubaard
Bloubaard was ’n gewelddadige edelman in ’n ou Franse volksverhaal. Hy is etlike kere getroud en het telkens sy vrou om die lewe gebring. Die verhaal is deur Charles Perrault in sy boek Die mooiste sprokies van moeder gans (1697) opgeteken.
Storie
Bloubaard is 'n ryk, maar skrikwekkende man met 'n groot blou baard. Al die jong meisies is doodbang vir hom. Hy is al 'n paar keer getroud, maar niemand weet wat van sy vorige vroue geword het nie. Hy bevriend twee jong susters in die buurt, maar nie een wil met hom trou nie. Hy trakteer hulle in oorvloed by sy herehuis, waarna die jonger suster ingee en besluit om hom as man te vat. Kort na die troue (en voordat hy na 'n ver land op besigheid reis) gee Bloubaard sy vrou die sleutels van sy huis. Een van die sleutels is vir 'n geheime kamer in die kelder, maar hy verbied haar om binne te gaan.
Met sy terugkeer ontdek Bloubaard die bebloede sleutel en weet sy vrou het sy opdrag verontagsaam. Hy vertel haar dat sy haar plek tussen die dooies sal inneem, en gee haar 'n paar minute om te bid. Sy roep haar suster Anne en vra haar om op die toring te klim en te kyk of haar broers op pad is. Ná 'n paar gespanne oomblikke, rapporteer Anne dat sy die mans kan sien.
Bloubaard lig se swaard om haar te onthoof. Haar broers bars net betyds die kamer in en steek Bloubaard dood. Hulle suster is uiteindelik veilig.
Interpretasie
Die storie kan op verskillende maniere geïnterpreteer word. Bloubaard word dikwels as 'n reeksmoordenaar voorgestel, 'n soort monster. Soms word die jong vrou vir haar nuuskierigheid en inmenging veroordeel, wat haar lewe in gevaar stel.
Die ruimtelike aspek van die sprokie is egter van groot belang. Die geslote kamer is 'n simbool vir die geheime, leuens ens. wat binne elke verhouding bestaan, selfs tussen 'n man en vrou.
Endotermies
In termodinamika word die term endotermies gebruik om 'n proses of reaksie in die stelsel te beskryf wat energie van die omgewing absorbeer in die vorm van hitte. Endotermies is die teenoorgestelde van eksotermies. Die woord vind sy oorsprong in die Griekse woorde endon, ("binne") en thermasi, ("verhit").
Lawra
Lawra (Grieks: Λαύρα; Russies: Ла́вра) het oorspronklik in Oosters-Ortodokse Kerke en sekere ander Oosters-Christelike gemeenskappe ’n groep selle of grotte vir kluisenaar-monnike beteken, met ’n kerk en soms ’n eetsaal as kern. Die woord kom van Grieks, waar dit "gang" beteken.
Van die grootste en belangrikste kloosters in Rusland is lawras genoem, soos die Drie-eenheid-klooster van Sint Sergei en die Aleksander Nefski-klooster.
Mercedes-Benz M166 enjin
Die M166 is 'n reeks inlynviersilinderenjins wat van 1997 tot 2005 deur Mercedes-Benz vervaardig is, voordat dit vanaf 2004 deur die M266-enjin opgevolg is.
Gespikkelde snapper
Die Gespikkelde snapper (Lutjanus rivulatus) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf die Oman tot by Kasouga naby Port Alfred. In Engels staan die vis bekend as die Speckled snapper.
Voorkoms
Die vis se lyf is bruin aan die bokant en silwerbruin aan die onderkant met 1-4 blouerige kolletjies op die skubbe. Die kop is geel-bruin en bedek met golwende blou lyne. Die vinne is dof met geel rante. Die onvolwasse visse het 3-8 vertikale donker dowwe strepe oor die lyf en 'n wit kol op die sylyn in die middel van die lyf. Die vis word tot 80 cm lank en weeg tot 11 kg.
Habitat
Die vis leef in koraal- en rotsriwwe in water wat 5–100 m diep is. Hulle vreet vis, skaaldiere, koppotiges, seekastaiings en rooiaas. Hulle is alleenlopers, en bly gewoonlik in grotte of onder oorhange. Die vis bereik volwassenheid wanneer dit 45–50 cm lank word en broei in die somer.
902
Die jaar 902 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 2de jaar van die 10de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
H. B. Halicki
H. B. Halicki (18 Oktober 1940 – 20 Augustus 1989) was 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Gone in 60 Seconds (1974), The Junkman (1982), Deadline Auto Theft (1983), en Gone in Sixty Seconds (2000).
Aarverkalking
Chroniese hipertensie (hoë bloeddruk) is 'n siekte as gevolg van 'n Westerse leefstyl, en kan lei tot verskeie verdere kwale of siektes. Een van hierdie siektes is aterosklerose, wat weer die begin is van aarverkalking, ook bekend as arteriosklerose.
Aterosklerose is 'n degeneratiewe siekte van arteriële wande waarin die normaalweg gladde intima (binnewand) deur aanpaksels van vetterige weefsel vanuit die bloedstroom verdik word. Die growwe, geel, vettige plake word aterome genoem. Dit veroorsaak 'n vernouing van die arterieë, wat normale bloedvloei daardeur vesteur. Dit dien ook as vashouplek vir trombose (bloedklonte) en kan 'n arterie heeltemal blokkeer.
Simptome
Ongelukkig verskyn die simptome van arteriosklerose/aterosklerose nie totdat die skade aan die arterieë reeds ernstig genoeg is om bloedvloei te verhoed nie. Die volgende kan egter wel as waarskuwingstekens en/of simptome geklassifiseer word: Die simptome word bepaal deur die ligging van die arteriosklerose, m.a.w. die liggaamdeel wat verminderde bloedvloei ontvang:
Hoekom word arteriosklerose as Westers beskou?
Arteriosklerose word as Westers beskou na aanleiding van die oorsake van hierdie toestand. Van hierdie aanleidende oorsake:
Verdere oorsake en Westerse lewenstylgewoontes word onder “predisposisie” bespreek.
Predisposisie: die kans om arteriosklerose op te doen
Risikofaktore om arteriosklerose (of aterosklerose) op te doen:
Niamey
Niamey is die hoofstad en grootste stad in Niger met 'n oppervlakte 239,30 km². Die stad is langs die Nigerrivier. Die stad het 'n bevolking van 774 235 in 2006 en meer as 90% van die bevolking is Moslems.
Aarverkalking
Predisposisie: die kans om arteriosklerose op te doen
Ander risikofaktore word onder die afdeling “Hoekom word arteriosklerose as Westers beskou” genoem.
Prognose indien arteriosklerose opgedoen word
In die geval van arteriosklerose, waar die arterieë verhard en verkalk, kan die are nie weer herstel nie. Gevolge van arteriosklerose, soos bv. seniele demensie en 'n beroerte, kan ook nie genees word nie. Indien 'n beroerte oorleef word, kan dit steeds ernstige gevolge oorhou bv. lamheid en sintuiglike belemmering. Hipertensie, 'n oorsaak van aterosklerose/arteriosklerose, wat klein skeurtjies in die endoteel van die bloedvate veroorsaak, verminder die bloedvloei na die brein en niere. Dit veroorsaak ook permanente skade aan die brein en niere. Volgens De Milto, (2006; ), kan aterosklerose/arteriosklerose, alhoewel dit nie genees kan word nie, wel vertraag, gestop of selfs omgekeer word. Dokters kan ook nou arteriosklerose/aterosklerose teen 'n vroeë stadium bespeur, wat vroeëre behandeling moontlik maak om die ernstigste komplikasies en gevolge te verhoed. Nuwe tegnologie en chirurgiese prosedures het al menige mense, wat normaalweg sou sterf, se lewens verleng. Vandag duur die navorsing voort.
Antihipertensiewe (bloeddrukverlagende) en cholesterolverlagende middels kan wel geneem word om die bloedvate te verwyd en beroertes en hartaanvalle te voorkom. Siektes wat arteriële abnormaliteite vererger, soos bv. diabetes, word meestal ook behandel, asook beroertes en hartaanvalle. Chirurgie, soos byvoorbeeld 'n hartomleiding, word ook uitgevoer; asook 'n angioplastiek, wat die nou en geblokkeerde arterieë verwyd. Hierdie behandeling is egter meestal nie permanent nie, aangesien die plake weer terugkeer. (SCOGNA: 2008; )
Deur 'n korrekte lewenstyl te handhaaf kan verdere skade aan die arterieë en die res van die liggaam egter voorkom word (sien “voorkoming”).
Slot
'n Verbeterde leefstyl bly dus die antwoord. Dit is goedkoop en daar is boonop ’n toename in die algemene lewensgehalte.
Messier 74
Messier 74 of M74 (ook bekend as NGC 628) is ’n spiraalsterrestelsel sowat 32 miljoen ligjare van die Aarde af in die sterrebeeld Visse. Dit is in 1780 deur Pierre Méchain ontdek en Charles Messier het dit daarna in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.
Die sterrestelsel het twee duidelik afgebakende spiraalarms. Die lae oppervlakhelderheid maak dit die moeilikste Messier-voorwerp vir amateur-sterrekykers om te sien. M74 huisves na raming sowat 100 miljard sterre.
Supernovas
Twee supernovas is al in M74 waargeneem: SN 2002ap en SN 2003gd. SN 2002ap het besondere belangstelling gewek omdat dit een van die min tipe Ic-supernovas (of hipernovas) is wat in onlangse jare binne 10 miljoen parsek van die Aarde af gesien is.
SN 2003gd is a Tipe II-P-supernova. Tipe II-supernovas het bekende helderhede en hul afstande kan dus akkuraat gemeet word. Deur SN 2003gd te gebruik, kan die afstand na M74 bepaal word as 9,6 ± 2,8 megaparsek, of 31,9 miljoen ligjare.
Moontlike swartkolk
Op 22 Maart 2005 is aangekondig dat die X-straal-ruimtesterrewag Chandra ’n ultrahelder X-straalbron in M74 waargeneem het wat meer X-straalkrag uitstraal as ’n neutronster – met intervalle van sowat twee uur. Dit het ’n geraamde massa van sowat 10 000 sonmassas. Dit dui op ’n swartkolk van mediumgrootte. Dit is ’n ongewone soort swartkolk, iewers tussen die grootte van gewone stellêre swartkolke en massiewe swartkolke wat teoreties voorkom in die middel van die meeste sterrestelsels. Die X-straalbron is geïdentifiseer as CXOU J013651.1+154547.
Consolidated PBY Catalina
Die Consolidated PBY Catalina is 'n vliegboot wat onder andere as 'n bomwerper en patrollievliegtuig gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Dit was ook gebruik om duikbote te soek en te kelder. Die PB beteken Patrol Bomber en die Y is die kode wat toegeken is aan Consolidated Aircraft.
Ontwikkeling
Die eerste prototipe, XP3Y-1 het op 21 Maart 1935 sy nooiensvlug onderneem. Die Consolidated Aircraft model-28 was die eerste vliegboot met kantelbalkvlerke. 'n Bestelling is geplaas vir sestig PBY-1 soos die eerste produksievliegtuig bekendgestaan het. Die eerste vliegtuie is in Oktober 1936 afgelewer. 'n Volgende bestelling van 50 is in 1937/8 afgelewer. Gedurende 1938 is drie PBY-3 en 'n vervaardigingslisensie aan die USSR verkoop. Die USSR model, hernoem na GST, was toegerus met M-62 motore.
Verdere bestellings vir 66 PBY-3's en 33 PBY-4's is aan die Amerikaanse Vloot afgelewer. Laasgenoemde model bevat die observasieborrels aan die kante van die vliegtuig wat kenmerkend van die meeste modelle daarna was.
Die Britse Lugmag het een evaluasiemodel 28-5 in Julie 1939 ontvang, wat hulle opgevolg het met 'n bestelling van 50 vliegtuie soortgelyk aan die Amerikaanse Vloot model PBY-5. Die Britse naam vir die vliegtuig, Catalina, is daarna ook deur die Amerikaanse Vloot gebruik. Gedurende 1940 het die Britse Lugmag sy bestelling verdubbel. Bestellings is ook ontvang van Australië (18), Kanada (50), Frankryk (30) en Nederlands Oos-Indië (36).
Van die Amerikaanse Vloot se oorspronklike bestelling vir 200 PBY-5's, is die laaste 35 afgelewer as PBY-5A (amfibiese vliegtuie) en 'n addisionele bestelling vir 134 was ook geplaas vir PBY-5A. Twaalf van hulle is oorgeplaas na die Britse Lugmag as Catalina's III en twaalf meer was ingesluit in die Nederlands Oos-Indië- bestelling.
Entropie
In eenvoudige terme meet entropie die hoeveelheid wanorde in 'n sisteem.
Entropie neig altyd om toe te neem:
Clausius
Die konsep het sy oorsprong in teorie van die termodinamika. Die eerste wet van die termodinamika sê dat wanneer 'n sisteem warmte (q) en arbeid (w) uitwissel met sy omgewing (die res van die heelal) dat die som van warmte en arbeid, die interne energie U van die heelal nie verander nie.
Maar daar is 'n balangrike verskil tussen w en q aan die een kant en U aan die ander kant. U is 'n toestandsfunksie wat nie van die pad van die proses afhang, maar net van die begin- en eindpunt. Dit is nie waar vir q en w nie. Warmte en arbeid is padafhanklik.
Wanneer mens egter 'n pad definieer wat omkeerbaar ("reversible") is, kan 'n nuwe funksie gedefinieer word wat die entropie S genoem word en wat weer 'n toestandsfunksie is:
Vir 'n infinitesimale verandering: Vir 'n eindige verandering kan ons \Delta S bepaal deur integrasie, byvoorbeeld vir 'n temperatuurverandering:
Bemerk gerus dat vir veranderings van toestandsfunksies soos U, S en T gewoonlik \Delta en d gebruik word, maar vir pasfunksies gewoonlik \delta
Lunsriem
'n Lunsriem is 'n riempie wat deur die onderpunt van die luns gesteek word om te verhoed dat dit uitval. Die luns is 'n ysterpen wat deur die punt van 'n wa-as gesteek word. Dit is gewoonlik vol ghries, daarom word daar ook soms na 'n vuil, smerige persoon as 'n lunsriem verwys.
Entropie
Omkeerbaarheid
'n Omkeerbare pad is 'n pad wat deur 'n reeks van toestande van rus gevoer word. Wat dit in praktyk eintlik beteken is dat die veranderings stadig genoeg deurgevoer word dat die sisteem in staat is hom vlekkeloos daarby aan te pas. Die reaksie van die sisteem is dus vinniger as die tydskaal van die aksie.