Koos_Prinsloo
Kortverhaalbundels
Die hemel help ons is ’n indrukwekkende opvolgbundel. In hierdie bundel val die gebrek aan kommunikasie en kontak tussen mense op, dikwels uitgebeeld in terme van gay verhoudings. Die verhale is tegelyk onbewoë en klinies asook oorgevoelig en vol emosie. Hierdie effek word verkry deur op vernuftige wyse met ’n onbewoë manier van skryf gevoelens te verswyg, te fokus op onbelangrike besonderhede en belangrike besonderhede te onderbeklemtoon, net om telkens in die slot alles wat voorafgaan te relativeer. Die titelverhaal Die hemel help ons behandel ’n skynbaar doodgewone man wat in die saai roetine van daaglikse sleur ’n storie begin skryf oor die liefdesgeskiedenis van twee mans, Gert en Vincent. Die oënskynlik nietige ervarings in die storie kry algaande meerduidige konnotasies. Wanneer die skrywer sy ou tikmasjien verkoop en ’n woordverwerker koop, begin vreemde tekste die storie binnedring (die program se kodewoord is “hemel”, so dit is die hemel wat hier help). Hierdie tekste verwys na gebeurtenisse tydens die noodtoestand. So word die aktualiteit (feite) so sterk in die storie dat dit die storie self verdring. Volgens die briefdokument aan die slot is die storie egter juis nie fiksie nie. So word daar geïmpliseer dat dit juis nie moontlik is om ’n storie te skryf wat nie verband hou met die omringende werklikheid nie. Werklikheid en fiksie kom dus hier in ’n feitlik ongeëwenaarde verhouding teen mekaar te staan. And our fathers that begat us is ’n vermenging van die persoonlike en die familiegeskiedenis, met afwisseling van die derde persoonsvertelling en die ek van die verhaal, teen die agtergrond van aanhalings uit briewe, dagboekaantekeninge en foto’s. Só word die oupa en pa as mans onder die manne voorgestel, wat teen alle terugslae en hindernisse in volgens tradisie getrou en geboer en gewerk het en kinders groot gemaak het. Op meesterlike wyse word slegs op onderbeklemtoonde wyse gesuggereer dat “die man” van die verhaal nie hierdie lyn van manne kan voortsit nie, weens sy seksuele inklinasie. In Karoonag neem ’n grondbaron etlike plase in die Karoo oor deur verbande daarop uit te neem en dan die boere te onteien sodra daar probleme is met betaling van ’n paaiement. ’n Jong boer wat so sy plaas kwyt is, spreek egter ’n vloek oor sy plaas en die baron se nageslag uit, waarna sy enigste twee seuns albei op onnatuurlike wyse sterf. Die verteller en sy manlike metgesel oornag op die plaas, waar sy metgesel se niggie en haar man die plaas bestuur namens die weduwee van een van die seuns. Daardie nag het die verteller ’n droom van sy pa wat dood is en die lyk later ’n fetus word, waardeur die vloek en die afwesigheid van ’n nageslag vernuftig op die verteller van toepassing gemaak word. Die brief vertel van Rut Naudé se lewenslange toewyding aan ’n man wat nooit sy vrou vir haar wou verlaat nie. Na sy dood stuur sy weduwee aan Rut ’n knipsel oor die boedel, ’n brief wat bestaan uit net een reël, en sy as. Rut trek haar beste aandrok aan en grimeer haar voordat sy die as vat en dit onder een van haar geliefde roosbome begrawe. Die emosionele en fisiese verlatenheid van Rut word op onderbeklemtoonde wyse aangrypend belig. In 1988 ken die beoordelaars die Rapport-prys aan Die hemel help ons toe, maar die direksie van die koerant verwerp hierdie aanbeveling, hoofsaaklik op grond van ’n sin in Grensverhaal wat handel oor P.W. Botha, die destydse Staatspresident. ’n Dienspligtige sê in hierdie sin: “Hierie kamp is P.W. se skuld, die meidenaaier”. Dit is dieselfde sin wat Tafelberg-Uitgewers laat besluit het om hierdie boek nie te publiseer nie (ook HAUM-Uitgewers het publikasie van die manuskrip onder die titel Agt verhale afgekeur). Hierna laat Prinsloo noodgedwonge die bundel by die alternatiewe uitgewer Taurus uitgee, aangesien hy weier om die sin te verander of uit te laat. Die prysgeld vir die Rapport-prys, maar nie die prys nie, word later tog aan hom gegee.