cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gousblom
Algemeen
Meer as 200 genera word in Suid-Afrika aangetref. Hoewel die naam gousblom dikwels gebruik word vir die plantfamilie Asteraceae, word met gousblomme meestal bedoel die kleiner geel, wit en helderoranje veldblomme en daaruit ontstaande en gekweekte hibrides, wat genera soos Arctotis, Dimorphotheca, Gazania, Arctotheca, Gerbera, Helichrysum en Phaenocoma insluit. Kenmerkend vir alle gousblomagtiges is die saamgestelde bloeiwyse.
Die saamgestelde blomme van die meeste van die spesies is op kenmerkende wyse gerangskik. Aan die bokant van elke blomsteel is daar 'n blombodem waaruit 'n groot aantal klein gousblom blommetjies, elk 'n volledige blom, dig langs mekaar groei. Saam vorm hulle die blomhofie. By die madeliefie, byvoorbeeld, is die skyfblommetjies klein, en die vyf kroonblare is vergroei tot 'n dun, buisvormige blomkroon. Die buitenste straalblomme is heelwat groter en hulle kroonblare is vergroei tot lintvormige uitsteeksels en vorm 'n kleurvolle ring om die blomhofie. Elke blom het vyf meeldrade; die helmknoppe voeg rondom die styl saam en elke vrugbeginsel bevat net een saadjie.
Suid-Afrikaanse spesies
Die naam word vir sommige Suid-Afrikaanse inheemse spesies gebruik.
Die sierplant Calendula officinalis
Die naam word ook vir 'n spesie gebruik wat waarskynlik uit Europa stam, Calendula officinalis, waarvan baie kultivars as tuinplante gekweek word.
Markus Aurelius
In die 170s n.C. het die Romeinse keiser Marcus Aurelius twaalf 'boeke' van morele aforismes in Grieks neergepen. Hierdie sogenaamde Meditasies bied 'n uitdaging aan die vertaler weens die onewe aard van die materiaal - soms staccato, soms ietwat warrig; soms filosofies-teoreties, dan weer prakties.
Aurelius se Meditasies is direk uit die Grieks na Afrikaans vertaal deur Francois Bredenkamp, 'n klassikus verbonde aan die TUT, en in 2007 is die boek deur Protea Boekhuis uitgegee.
Kiran Shah
Kiran Shah (gebore 28 September 1956) is 'n Keniaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Legend (1985), The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001), The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe (2005), en Star Wars: The Force Awakens (2015).
Ironie
Ironie, in die breedste sin van die woord, is 'n retoriese middel, literêre tegniek of gebeurtenis waarin dit wat op die oppervlak plaasvind, radikaal verskil van dit wat in werklikheid die geval is. Ironie kan in drie kategorieë verdeel word, naamlik verbaal, dramaties, en situasioneel.
Ander vorms, soos deur die historikus Connop Thirlwall geïdentifiseer, sluit dialektiese en praktiese ironie in.
Definisies
Henry Watson Fowler skryf in The King's English: "Enige definisie van ironie—alhoewel honderde verskaf mag word en net enkeles aanvaar sou word—moet insluit dat die bolangse betekenis en die onderliggende betekenis van dit wat gesê word, nie dieselfde is nie." Verder skryf Eric Partridge in Usage and Abusage dat "ironie daarin bestaan dat die teenoorgestelde gesê word van dit wat bedoel word."
Oorsprong van die term
Volgens Richard Whately het "Aristoteles van die term Eironeia melding gemaak. Dit was nie soseer 'n aanduiding dat die teenoorgestelde gesê word van wat bedoel word nie, maar het eerder na gevalle verwys wanneer daar 'minder gesê is as wat bedoel word.'"
Verbale ironie
"Verbale ironie is 'n stelling waarin die betekenis wat 'n spreker oordra, heeltemal verskil van die betekenis wat oënskynlik uitgedruk word. Die ironiese stelling behels gewoonlik die eksplisiete uitdrukking van een gesindheid of waarneming, maar met aanduidings in die algehele spraaksituasie dat die spreker 'n ander, en dikwels teenoorgestelde betekenis wil oordra."
Verbale ironie word van situasionele en dramatiese ironie onderskei daarin dat dit doelbewus deur sprekers aangewend word.
Ironiese vergelykings is 'n vorm van verbale ironie waar sprekers die teenoorgestelde wil kommunikeer van wat hulle bedoel. Die volgende eksplisiete vergelykings begin byvoorbeeld met 'n misleidende vorm van 'n stelling wat A beteken, maar uiteindelik 'n nie A-betekenis oordra: Die ironie in bogenoemde stellings word slegs duidelik wanneer kennis van die bronkonsepte (m.a.w. dat 'n beton hard is, dat 'n wortelkanaal pynlik is) aangewend word om 'n teenstrydigheid uit te ken.
Verbale ironie en sarkasme
Daar bestaan heelwat verwarring rondom die verhouding tussen verbale ironie en sarkasme.
In Fowler se A Dictionary of Modern English Usage lees ons: Sarkasme behels nie noodwendig ironie nie, en ironie het dikwels nie 'n tikkie sarkasme nie. Die twee konsepte hou dus verband, maar moet afsonderlik bestudeer word.
In die The Psychology of Humour stel die sielkundige Martin dit duidelik: ironie is waar "die letterlike betekenis die teenoorgestelde van die beoogde betekenis is" en sarkasme is "aggressiewe humor wat spot". Hy verskaf die volgende voorbeelde: vir ironie gebruik hy die stelling: "Wat 'n mooi dag" wanneer die reën. Vir sarkasme verwys hy na 'n insident waarin Winston Churchill, nadat Bessie Braddock vir hom gesê het dat hy dronk is, geantwoord het: "Maar ek sal môre nugter wees, en jy sal nog steeds lelik wees". Alhoewel hy sarkasties was, het hy nie die teenoorgestelde gesê van wat hy bedoel het nie.
Verbale ironie en eggoiese toespeling
Eggoiese toespeling is die hoofkomponent in die oordrag van verbaal ironiese betekenis. Dit kan die beste beskryf word as 'n spraakhandeling waardeur die spreker 'n gedagte, oortuiging of idee voorstel, en hierdie idee tegelykertyd implisiet aan iemand anders toeskryf wat verkeerd of mislei is. Op hierdie manier dissosieer die spreker homself van die idee en kommunikeer hy sy onuitgesproke meningsverskil.
Net soos ander vorms van verbale ironie steun eggoiese toespeling op semanties verhelderende leidrade om korrek geïnterpreteer te word. Hierdie leidrade is dikwels in die vorm van paralinguistiese merkers soos prosodie (maat en ritme), stemtoon of toonhoogte,  sowel as nieverbale leidrade soos handgebare, gesigsuitdrukking en oë.
Dramatiese ironie
Byvoorbeeld:
Tragiese ironie
Tragiese ironie is 'n spesiale kategorie van dramatiese ironie. In tragiese ironie word die karakters se woorde en optrede deur die werklike situasie weerspreek, en die kykers is ten volle bewus daarvan. Die Oxford English Dictionary definieer dit as: "die strydigheid wat ontstaan wanneer die (tragiese) betekenis van 'n karakter se woorde of optrede aan die gehoor geopenbaar word, maar onbekend is aan die betrokke karakter, 'n literêre tegniek wat oorspronklik in Griekse tragedies gebruik is."
Antieke Griekse dramas is in die besonder deur tragiese ironie gekarakteriseer, want die gehoor was reeds vertroud met die legendes wat in die meeste dramas gedramatiseer is. Colebrook skryf: Tragiese ironie is by uitstek in antieke dramas aangewend … Die gehoor het die drama sien ontvou, reeds bewus van die voorafbestemde uitkoms … In Sofokles se Oedipus the King, kan "ons" (die gehoor) byvoorbeeld sien waarvoor Oedipus blind is. Die man wat hy vermoor, is sy pa, maar hy weet dit nie.
Situasionele ironie
Dit is 'n relatief moderne gebruik van die term en beskryf 'n teenstrydigheid tussen die verwagte resultaat en werklike resultaat in 'n sekere situasie.
Kosmiese ironie (ironie van die noodlot)
Die uitdrukking kosmiese ironie of "ironie van die noodlot" stam uit die idee dat die gode (of die skikgodinne) hulleself vermaak deur op ironiese wyse doelbewus met mense se koppe smokkel. Baie soos situasionele ironie, ontstaan dit uit skerp kontraste tussen die realiteit en menslike ideale, of tussen menslike bedoelinge en werklike resultate. Die voortspruitende situasie is pynlik teenstrydig met wat verwag of bedoel is.
Historiese ironie
Wanneer daar met moderne oë na die geskiedenis gekyk word, is daar dikwels skerp kontraste tussen die manier waarop historiese figure hulle wêreld se toekoms gesien het, en dit wat uiteindelik gebeur het. Gedurende die 1920's het The New York Times herhaaldelik minagtend oor blokkiesraaisels geskryf. In 1924 betreur die koerant die "verkwisting in die vrugtelose opsoek van woorde waarvan die letters in 'n bepaalde patroon pas." In 1925 het hulle geskryf: "Die vraag of blokkiesraaisels voordelig of nadelig is, vereis nie 'n dringende antwoord nie. Die gier is duidelik vinnig besig om oor te waai." Vandag is die The New York Times by uitstek die koerant wat met blokkiesraaisels geassosieer word.
In 'n meer tragiese voorbeeld van historiese ironie het H.G. Wells die oorlog wat vandag as die Eerste Wêreldoorlog bekendstaan, beskryf as "die oorlog wat alle oorloë sal beëindig". Historiese ironie is dus 'n ondergroep van kosmiese ironie, maar een waarin die element van tyd 'n rol moet speel.
Historiese ironie sluit ook uitvinders in wie se dood uiteindelik deur hulle eie uitvindsels veroorsaak is.
Ander prominente voorbeelde van uitkomste wat terugskouend duidelik in stryd met die verwagting was, sluit in: Historiese ironie is dus 'n ondergroep van kosmiese ironie, maar een waarin die element van tyd 'n rol moet speel.
Wohl dem, der sich auf seinen Gott, BWV 139
Wohl dem, der sich auf seinen Gott, BWV 139, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Margo Harshman
Margo Harshman (gebore 4 Maart 1986) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Keith (2008), Sorority Row (2009), en Fired Up! (2009), en in die televisiereeks Even Stevens (2000).
39
Die jaar 39 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 39ste jaar van die 1ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Baphuon
Die Baphuon (Khmer: ប្រាសាទបាពួន) is ’n tempel uit die Khmer-ryk in Angkor, Kambodja. Dit is in Angkor Thom, noordwes van die Bayon, geleë. Die tempel is in die middel 11de eeu gebou en is ’n tempelberg met drie vlakke wat as ’n staatstempel vir koning Udayadityavarman II gebou is. Dit is aan die Hindoegod Shiva gewy.
Beskrywing
duimnael|280px|links|’n Illustrasie van hoe die tempel in die 11de eeu kon gelyk het, deur Lucien Fournereau (1889).
Die tempel is die argetipe van die Baphuon-styl, met ingewikkelde sneewerk wat elke beskikbare oppervlak bedek. Dit lê aan die koninklike paleis, is 120 x 100 m by sy basis en is sonder sy toring 34 m hoog (moontlik omtrent 50 m saam met die toring).
In die laat 15de eeu is Baphuon in ’n Boeddhistetempel verander. ’n Standbeeld van 9 m hoog en 70 m lank van Boeddha is op die tweede vlak aan die westekant gebou – dit het moontlik vereis dat die toring van 8 m afgebreek moes word, en dit verduidelik die afwesigheid van die toring. Die tempel is gebou op grond wat met sand opgevul is en weens die enorme grootte daarvan was die terrein deur sy hele geskiedenis onstabiel. Groot dele het waarskynlik reeds inmekaargestort teen die tyd dat die Boeddha bygevoeg is.
Teen die 20ste eeu was ’n groot deel van die tempel ruïnes en ’n enorme restourasiepoging is aangewend. ’n Projek om die tempel uitmekaar te haal en die kern te versterk, is laat vaar toe ’n burgeroorlog in 1970 uitbreek. Sowat 300 000 versigtig genommerde en geëtiketteerde blokke was om die tempel versprei, maar die planne wat die stukke geïdentifiseer het, het verlore gegaan in die daaropvolgende dekade van konflik en die Khmer Rouge.
’n Tweede restourasieprojek is in 1996 begin onder toesig van die argitek Pascal Royère van die École française d'Extrême-Orient. Dit het die span 16 jaar geneem om die "grootste 3D-legkaart in die wêreld" te voltooi. In April 2011, ná 51 jaar se werk, is die tempel amptelik heropen. Dit is op 3 Julie dié jaar ingewy.
Madeleine Hicklin
Madeleine Bertine Hicklin (gebore 3 September 1957) is 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die Demokratiese Alliansie. Sy is tans die party se skadu-adjunkminister van openbare werke en infrastruktuur.
Politieke loopbaan
Hicklin is 'n lid van die Demokratiese Alliansie. Sy is in August 2016 as die raadslid vir wyk 112 in die Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit verkies.
Hicklin is tydens die algemene verkiesing van 8 Mei 2019 tot die Nasionale Vergadering verkies. Sy het op 22 Mei 2019 haar amp as LP ingeneem. On 27 Junie 2019 het sy 'n plaasvervangende lid van die portefeuljekomitee vir openbare werke en infrastruktuur geword.
Hicklin is op 5 Desember 2020 as die nuwe skadu-adjunkminister van publieke werke en infrastruktuur aangekondig.
Sea View
Sea View is 'n voorstad van Durban, KwaZulu-Natal, 8 km suidwes van die stadsaal, suid van Rossburgh, suidoos van Bellair en noordoos van Clairwoord. Die naam is blykbaar afgelei daarvan dat dit die eerste plek was waarvandaan 'n reisiger uit die binneland na Port Natal die see kon sien. 'n Kusoord 18 km wes van Skoenmakerskop het dieselfde naam, in welke geval die naam ook verwys na 'n uitsig op die see.
Madeleine Hicklin
Persoonlike lewe
Hicklin is 'n Jood. Sy is ook 'n niggie van die ontslape anti-apartheidsaktivis Denis Goldberg.
Sea View
Vir sensusdoeleindes beslaan Sea View 3,26 km². In 2011 was die voorstad se bevolking 6 972, van wie 56% swart, 27,4% wit en 12,4% Indies was. Amper 43% van die inwoners se huistaal was Engels en 32,2% s'n Zoeloe. Afrikaans was die derde grootste huistaal (10%).
Juno
Juno is 'n swart nedersetting 57 km noordwes van Polokwane, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Lelieagtiges
Lelieagtiges (orde Liliales) is hoofsaaklik kruidagtige, meerjarige plante met parallel-arige blare en bergorgane in die vorm van bolle, knolle of wortelstokke, maar enkele boomvorme kom ook voor. Die verspreidingsgebied van hierdie groep is grotendeels beperk tot die subtropiese gebiede, veral Suidelike Afrika.
Bolplante soos tulpe, narsings en irisse word vandag wêreldwyd in talle variasies verkoop. Daar bestaan nog heelwat onsekerheid oor die klassifikasie van die groep, en tussen 5 en 22 families word onder die Liliales geklassifiseer. Vroeër het die klassifikasie hoofsaaklik op die posisie van die vrugbeginsel, die vorm van die bergorgane en die bou van die blomme berus, maar vandag speel die aantal chromosome, die aanwesigheid van melksapvate en die aanwesigheid van chemiese stowwe soos alkaloïede en saponiene ’n groter rol.
Algemeen
Die Lelieagtiges (orde Liliales) omvat 'n aantal families met meer as 8 000 spesies wat hoofsaaklik in die subtropiese gebiede voorkom. Die groep is veral bekend vanweë die groot aantal soorte wat in tuine gekweek word. Die meeste van die gekweekte soorte is hibrides van die oorspronklike (suiwer) spesies wat in die natuur voorkom.
Bekende voorbeelde is die verskeie soorte lelies, krokusse, narsings en tulpe en die eetbare soorte soos uie, patats en aspersies. Ander ekonomies belangrike soorte is onder meer die Agave-spesies, waaruit sisal en ander vesels verkry word, Colchicum, waaruit die geneesmiddel kolchisine verkry word, en 'n Smilax-spesie, waaruit geurmiddels berei word. Lelieagtiges is eensaadlobbige plante, met ander woorde die sade het net een saadlob, die blare is oor die algemeen lank en smal en die are daarvan parallel met mekaar.
Die blomme het drie kelk- en drie kroonblare, wat dikwels dieselfde vorm en kleur aanneem en dan gesamentlik as die perigoon bekend staan. Die perigoonblare is soms vergroei tot ’n buisvormige struktuur. Twee kranse van drie meeldrade elk kom om die stamper voor; laasgenoemde bestaan uit drie of ses vergroeide vrugblare. Omdat bestuiwing hoofsaaklik deur insekte en voëls bewerkstellig word, het die blomme meestal helder kleure en nektar. Nog 'n kenmerk van die Lelieagtiges is dat die wortels of die ondergrondse stingels normaalweg verdik is.
Vroeër is die klassifikasie gebaseer op die posisie van die vrugbeginsel, die vorm van die bergergane en die bou van die blomme, maar vandag speel die aantal chromosome, die aanwesigheid, al dan nie, van melksapvate en die aanwesigheid of afwesigheid van chemiese stowwe soos alkaloïde en saponiene 'n belangrike rol in die klassifikasie. Die irisfamilie (Iridaceae) word by hierdie bespreking ingesluit, hoewel dit deur baie deskundiges as ’n aparte orde, die Iridales, beskou word.
Liliaceae (leliefamilie)
Hierdie familie is een van die grootste families van die blomplante: dit verteenwoordig ongeveer 250 genera en 3 700 spesies, waarvan meer as 1 000 in Suid-Afrika voorkom. Hulle is grotendeels beperk tot die gematigde en tropiese wêrelddele. Die meeste spesies is meerjarige kruide met bolle of wortelstokke, maar vetplante en selfs boomvorme ('n paar aalwynspesies) word ook aangetref.
Bekende voorbeelde van die familie wat wêreldwyd kommersieel gekweek word, is die tulpe (genus Tulipa) en hiasinte (Hyacinthus orientalis), wat veral in Nederland gekweek en uitgevoer word, verskeie lelies (genus Lilium), en Suid-Afrikaanse spesies soos Agapanthus, Bulbinella, Kniphofia (vuurpyl) en Lachenalia.
Honderde hibrides en variasies van hierdie spesies is reeds in die handel beskikbaar. Die bekendste en grootste genus in Suid-Afrika is die aalwyne (genus Aloe), wat meer as 140 spesies het. Die plante wissel van klein vetplantjies van 'n paar sentimeter hoog tot die groot boomaalwyn (Aloe bainesii), wat tot 18 m hoog kan word. Die bitteraalwyn (Aloe ferox) is bekend vir sy gedroogde blaarsap, wat in poeiervorm verkoop word en as medisyne gebruik word.
Die meeste Ornithogalum-spesies, onder meer die tjienkerientjie (Ornithogalum thyrsoides), is giftig vir vee, maar laasgenoemde is 'n gewilde sierplant en snyblom. Nog ’n giftige spesie met 'n baie mooi blom is die vlamlelie (Gloriosa superba), wat in Sentraal-, Oos- en Suidoos-Afrika natuurlik groei en wêreldwyd 'n gewilde kweekhuisplant is. Die blom kan in heelwat verskillende kleure voorkom. Die blomme van plante van die leliefamilie is normaalweg simmetries of byna simmetries, maar (Daubenya aurea) is 'n uitsondering. Die plant, wat tot die Roggeveldberge in die Wes-Kaap beperk is, se blomme is in 'n hofie gerangskik, maar die buitenste blomme in die hofie is asimmetries (oneweredig) gerangskik.
Amaryllidaceae (amarillisfamilie)
Van hierdie familie, wat wêreldwyd voorkom, kom meer as 250 spesies in Suid-Afrika voor. Kenmerkend vir die familie is 'n onderstandige vrugbeginsel (in teenstelling met die bostandige vrugbeginsel van die Liliaceae) en die skermvormige bloeiwyse. Weereens is heelwat lede van die familie van tuinboukundige belang. Die clivia (Clivia miniata) is 'n goeie voorbeeld wat wêreldwyd 'n gewilde kamerplant is. Die soort groei natuurlik in die inheemse woude in Natal en is een van vier spesies wat in Suid-Afrika voorkom.
Ook die Maartlelie of belladonnalelie (Amaryllis belladonna) groei inheems in Suid-Afrika en wel in die Wes-Kaap, maar is oorsee ook 'n gewilde potplant. Hierdie lelie, soos baie ander lede van die amarillisfamilie, blom gewoonlik net na veldbrande in die natuur; die plante wat gekweek word, blom gelukkig egter meer gereeld. Die bolplante wat normaalweg onder die naam amarillis verkoop word, behoort eintlik tot die genus Hippeastrum, 'n genus wat nie inheems in Suid-Afrika is nie.
Die grootste konsentrasie van Amaryllidaceae in Suid-Afrika kom in Wes-Kaap voor. Bekende voorbeelde is die kandelaarblomrne (Brunsvigia-spesies), die vuurlelies (Cyrtanthus-spesies) en die berglelies (Nerine-spesies). Die meeste van hierdie en ander spesies in die winterreënvalstreek verloor hul bogrondse dele in die somer. In die herfs, soms slegs na veldbrande, kom die blomme te voorskyn, gevolg deur die blare na die eerste winterreëns.
Dit is interessant dat dit vroeër, toe dit nog beleid was om nie fynbosgebiede te brand nie, gelyk het asof sommige van die lelie- en ander spesies uitgesterf het omdat daar geen blomme meer te sien was nie. Toe het dit egter geblyk dat van hierdie spesies in groot getalle geblom het na brande wat per ongeluk voorgekom het. Navorsing het intussen getoon dat vuur in werklikheid noodsaaklik is vir die voortbestaan van fynbos, en vandag word dit met gereelde tussenposes (10 tot 20 jaar) gebrand. In die somerreënvalstreek kom dieselfde verskynsel in mindere mate ook voor, maar die blomme verskyn in die lente en die blare in die somer, na die eerste reëns.
Die gifbol (Boophone disticha) is ’n bekende voorbeeld wat algemeen op die Hoëveld aangetref word. Nog twee bekende Suid-Afrikaanse soorte van die familie is die seeroogblomme (Scadoxus-spesies), wat in woude en savannes onder bome aangetref word, en die vleilelies (Crinum spesies), wat, soos die naam aandui, kenmerkend vir vleie is.
Ray Romano
Ray Romano (gebore 21 Desember 1957) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Ice Age (2002), Ice Age: Dawn of the Dinosaurs (2009), en The Big Sick (2017), en in die televisiereeks Everybody Loves Raymond (1996).
Lelieagtiges
Iridaceae (iris familie)
Die kroonblare is in twee kranse van drie gerangskik en voor die buitenste krans is drie meeldrade. Ongeveer 860 uit 'n totaal van 1 500 spesies van hierdie familie word in Suid-Afrika aangetref, waarvan verreweg die meeste in Wes-Kaap en Namakwaland voorkom. Die grootste genus is die genus Gladiolus, wat ongeveer 150 spesies het. Net soos die voorgemelde twee families het hierdie familie baie verteenwoordigers wat wêreldwyd gekweek word en verbaster is.
Voorbeelde van sulke gewilde plante is gladioli, freesias, crocosmias, ixias en watsonias. Die meeste genera van die familie is bladwisselend. Die plante loop uit en blom in die nat seisoen en sterf dan weer af in die droë seisoen. Van die bekendste genera in Wes-Kaap is Babiana, Geissorhiza, Gladiolus, Heperantha, Homoglossum, Moraea en Romulea. Die genus Watsonia is goed verteenwoordig in die winterreënvalstreek, maar heelwat soorte van die genus kom ook in die somerreënvalstreek (die res van die land) voor.
Watsonias word oor die algemeen deur veldbrande gestimuleer om te blom, en spesies soos Watsonia zeyheri blom slegs nadat die veld gebrand is. Immergroen sowel as bladwisselende soorte kom voor. Ander bekende somerreënvalsoorte is Dierama en Schizostylis op die Oos-Transvaalse en Natalse grasveld, en Dietes in Oos-Kaap. Al drie hierdie genera is gewilde tuinplante. Verskeie Moraea- en Homeria-spesies is giftig vir vee, en veral die sogenaamde Kaapse bloutulp (Moraea polystachya) is berug in die verband.
Die meeste ander genera van die familie het egter eetbare knolle wat veral vroeër 'n belangrike voedselbron vir die primitiewe mense soos die San was. Vandag nog word sekere soorte, soos uintjies (Tulbaghia-spesies), as 'n lekkerny beskou. In die berge van die Wes-Kaap groei twee genera, Nivenia en Witsenia, wat geen knolle het nie en struikagtig groei.
Hypoxidaceae
Die lede van die Hypoxisfamilie word deur verskeie plantkundiges onder die Amaryllidaceae geklassifiseer, maar veral in Suid-Afrika is hulle 'n kenmerkende groep op hul eie. Meer as die helfte van die ongeveer 130 spesies van die familie kom in Suid-Afrika voor. Die bekendste genera is Hypoxis, Rhodohypoxis en Spiloxene, almal bekend as sterretjies. Die lede van die Hypoxidaceae het almal ondergrondse bergorgane in die vorm van knolle of wortelstokke.
Agavaceae
Die lede van hierdie familie is groot plante met 'n wortelstok en 'n roset van dik, vlesige blare. Die familie het oorspronklik hoofsaaklik in Amerika voorgekom, maar van die spesies, soos die honderdjarige aalwyn (Agave americana), het dwarsdeur die tropiese en subtropiese wêrelddele gevestig geraak.
In Suidelike Afrika kom drie inheemse spesies van die genus Dracaena (draakbome) voor, wat in inheemse woude groei. Agave-spesies blom slegs een keer en gaan dan dood. Agave sisalana word op groot skaal aangeplant vir die verkryging van sisal, terwyl soortgelyke vesels uit ander Agave-spesies verkry word. Ander bekende spesies van die familie wat in tuine en elders aangeplant word, is die draakbloedboom (Dracaena draco), die keiserskroon (Yucca filamentosa) en die Cordyline-spesies.
Ander families
Sewentien verdere families kan onder die Lelieagtiges geklassifiseer word, waarvan 6 inheemse verteenwoordigers in Suid-Afrika het. Die Aponogetaceae het slegs een genus, Aponogeten, en ongeveer 25 spesies (vyf in Suid-Afrika). Die bekendste is Aponogeton distachyos, die waterblommetjie. 'n Tradisionele gereg, waterblommetjiebredie, word van die plante gemaak, en die aanvraag daarvoor is so groot dat die blomme nou op groot skaal gekweek, verwerk en ingelê word.
Van die familie Smilacaceae is Smilax kraussiana 'n Suid-Afrikaanse verteenwoordiger. Hierdie plant is 'n geharde, doringagtige rankplant wat as pioniersoort aan die rande van inheemse woude en op versteurde plekke in hoë reënvalgebiede groei. Om deur ’n netwerk ranke van hierdie plant te beweeg, is 'n baie onaangename ondervinding. Uit 'n Suid-Amerikaanse Smilax-spesie word die geurmiddel salsaparilla verkry. Die Smilacaceae sowel as die Asparagaceae word deur sommige taksonme onder die Liliaceae geklassifiseer.
Die familie Dioscoreaceae is ’n kleinerige familie van rank- en klimplante met klein, groen, eenslagtige blomme. Die vrugbeginsel is onderstandig en in teenstelling met die meeste eensaadlobbige plante het die hart- of pylvormige blare netvormige are. Seker een van die bekendstes van die familie is die patat (Dioscorea batatas), waarvan die knolle geëet word. 'n Paar van die Diascorea spesies wat in Suid-Afrika voorkom, het verdikte stingelbasisse, en hierdie soorte staan heel gepas as olifantspoot bekend.
Nog 'n belangrike familie is die Pontederaceae, hoewel dit geen inheemse verteenwoordigers in Suid-Afrika het nie. Tot hierdie familie behoort die waterhiasint (Eicharnia crassipes), wat oorspronklik uit Suid-Amerika kom, maar nou wêreldwyd gevestig geraak het. Veral in Afrika, insluitende Suid-Afrika, is hierdie plant 'n onkruid, wat 'n ernstige bedreiging vir waterbronne inhou omdat dit baie vinnig vermeerder en groot oppervlaktes water binne ’n kort tyd kan bedek. Die water raak dan ongeskik vir hengel en bootry.
Wanneer die plante vernietig word, veroorsaak die verrotting daarvan dat soveel suurstof opgebruik word dat die visse weens 'n suurstoftekort vrek. Die plant is egter 'n potensiële energie- en kunsmisbron, en navorsing word wêreldwyd gedoen om vas te stel of dit ekonomies benut kan word. Hoewel die Pontederaceae almal waterplante is, het hulle ook wortelstokke. Die blomme het ’n vergroeide blomdek, rooipers in die geval van die waterhiasint, en drie lang en drie kort meeldrade.
Die Alliaceae, wat ook soms onder die Liliaceae geklassifiseer word, bevat 'n paar soorte van ekonomiese belang soos die ui (Allium cepa), die prei (Allium porrum) en die knoflook (Allium sativum). Verdere families wat onder die orde Liliales geklassifiseer kan word, maar nie van ekonomiese belang is of in Suid-Afrika voorkom nie, is die Xanthorrhoeceae, die Aphyllanthaceae, die Aistroemeriaceae, die Phileciaceae, die Tecophilaceae, die Cyanastraceae, die Stemonaceae, die Taccaceae en die Phylidraceae.
Charles Bukeko
Charles Bukeko (1962-2020) was 'n Keniaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Malooned (2007) en The Captain of Nakara (2012).
40
Die jaar 40 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 40ste jaar van die 1ste eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Wachet auf, ruft uns die Stimme, BWV 140
Wachet auf, ruft uns die Stimme, BWV 140, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Thorleif Lund
Thorleif Lund (7 Junie 1880 – 30 Junie 1956) was 'n Noorse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Verdens Undergang (Die einde van die wêreld) (1916), Synd skal sones (1917), en Lykketyven (1918).
Mimmy Gondwe
Mimmy Martha Gondwe (gebore op 7 Februarie 1977) is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat sedert Desember 2020 as die skadu-adjunkminister van staatsdiens en administrasie dien. Gondwe is 'n lid van die Demokratiese Alliansie en was van 2019 tot 2020 skadu-adjunkminister van staatsveiligheid. Sy is sedert Mei 2019 'n parlementslid (LP) in die Nasionale Vergadering.
Loopbaan
Gondwe het as parlementêre navorser vir die Gekose Komitee vir versoekskrifte en uitvoerende ondernemings gewerk voordat sy aktief aan politiek begin deelneem het.
In Maart 2019 het die Demokratiese Alliansie hul lys van parlementêre kandidate vir die algemene verkiesing in Mei aangekondig. Gondwe was nommer 12 op die nasionale lys, 'n hoë posisie vir iemand wat nie 'n sittende LP was nie. Sy is gemaklik verkies tot die Nasionale Vergadering.
Op 5 Junie 2019 is Gondwe aangestel as skadu-adjunkminister van staatsveiligheid, onder Dianne Kohler Barnard. Gondwe het ook in die gesamentlike grondwetlike hersieningskomitee en die gesamentlike staande komitee oor intelligensie gedien. Sy dien ook as alternatiewe lid van die ad hoc-komitee om Artikel 25 van die Grondwet te wysig.
Gondwe is op 5 Desember 2020 bevorder tot skadu-adjunkminister vir staatsdiens en -administrasie.
Oorgelewerde Griekse teks
Die Oorgelewerde Griekse teks (Latyn: Textus Receptus) is die naam van die opeenvolgende gedrukte Griekse tekste van die Nuwe Testament wat die vertalingsgrondslae gevorm het vir die oorspronklike Duitse Lutherse Bybel, asook vir die vertaling van die Nuwe Testament in Engels deur William Tyndale, die Koning James-weergawe en meeste ander Nuwe Testamentiese vertalings van die Reformasie-era regdeur Wes- en Sentraal-Europa. Hierdie opeenvolging het ontstaan by die eerste gedrukte Griekse Nuwe Testament om gepubliseer te word, naamlik 'n werk wat in Basel onderneem is deur die Nederlandse Katolieke geleerde en humanis Desiderius Erasmus in 1516, met as grondslag ongeveer ses manuskripte, wat onderling bykans die hele Nuwe Testament omvat het. Die ontbrekende teks is uit die Vulgaat aangevul. Alhoewel hoofsaaklik gebaseer op latere manuskripte van die Bisantynse skrifbewoording, het Erasmus se uitgawe merkbaar verskil van die klassieke teksvorm.
Geskiedenis van die oorgelewerde teks
Terwyl sy doelwitte met die publikasie van 'n vernuwe Latynse vertaling duidelik is, is dit minder begryplik waarom hy die Griekse teks ingesluit het. Alhoewel soms gespekuleer word dat hy die opstel van 'n kritiese Griekse teks beoog het, of die drukdatum van die Complutensiese Veeltalige Bybel wou voorspring, is daar geen getuienis ter stawing nie. 'n Meer klaarblyklike motivering kan aangevoer word: dat hy die Griekse teks ingesluit het om die voortreflikheid van sy Latynse weergawe te eksponeer. Hy skryf, "Daar bly die Nuwe Testament deur my vertaal, met Griekse teenblaaie, en my notas daarop." Hy het die rede vir insluiting van die Griekse teks verder uitgelig in die apologie vir sy werk: "Maar een ding word deur die feite uitgeroep, en dit blyk klinkklaar, soos hulle sê, selfs vir 'n blinde man, dat dikwels deur die vertaler se onbeholpenheid en onbedagsaamheid die Grieks verkeerd weergegee is; dikwels is die ware en egte strofe gekorrupteer deur belangelose skrifstellers, iets wat ons aldag sien gebeur, of aangepas deur skrifstellers wat halfgeleerd en half aan die slaap is."
Erasmus se nuwe werk is in 1516 gepubliseer deur Johann Froben van Basel, wat dan ook die eerste gepubliseerde Griekse Nuwe Testament verteenwoordig, die ''Novum Instrumentum omne, diligenter ab Erasmo Rot. Recognitum et Emendatum''. Erasmus het die 1, 1rK, 2e, 2ap, 4ap, 7 en 817 gebruik. Die tweede uitgawe het onder die meer vertroude term Testamentum instede van Instrumentum bekend gestaan, en sou uiteindelik 'n hoofbron vir Luther se Duitse vertaling word. In die tweede uitgawe van 1519, het Erasmus ook Minuskel 3 aangewend.
Tipografiese foute, miskien toeskryfbaar aan die haas om die werk te voltooi, het mildelik in die gepubliseerde teks voorgekom. Erasmus het verder nie oor 'n volledige kopie van die boek Openbaring beskik nie, en moes noodgedwonge die laaste ses verse uit die Latynse Vulgaat in Grieks vertaal, ten einde sy uitgawe af te handel. Erasmus het die teks in baie plekke aangepas om met strofes van die Vulgaat ooreen te stem, of met aanhalings van die Kerkvaders; gevolglik, alhoewel die Textus Receptus deur geleerdes geklassifiseer word as 'n laat-Bisantynse teks, verskil dit in bykans tweeduisend strofes van die standaardvorm van daardie skrifbewoording, soos weergegee deur die "Meerderheidsteks" van Hodges en Farstad (Wallace 1989). Die oplaag was 'n uitverkoopte kommersiële sukses en is in 1519 herdruk, met meeste — alhoewel nie alle — drukfoute gekorrigeer.
Erasmus het vir jare Griekse Nuwe Testamentiese manuskripte bestudeer, in die Nederlande, Frankryk, Engeland en Switserland, en gelet op hul etlike variante, maar het in Basel slegs ses Griekse manuskripte tot sy onmiddellike beskikking gehad. Hulle het almal van die 12de eeu of later gedateer, en was slegs van buite die hoofstroom-Bisantynse tradisie afkomstig. Om hierdie rede beskou meeste moderne geleerdes sy teks as van twyfelagtige kwaliteit.
Die oorweldigende sukses van Erasmus se Griekse Nuwe Testament het die Latynse teks waarop hy primêr gefokus het, totaal oorskadu. Baie ander uitgewers het hulle eie weergawes van die Griekse Nuwe Testament in die daaropvolgende eeue gepubliseer. Eerder as om hul eie kritiese werk deur te voer, het meeste bloot staatgemaak op die welbekende Erasmiese teks.
Robert Estienne, bekend as Stefanus (1503–1559), 'n drukker van Parys, het die Griekse Nuwe Testament vier keer hersien, naamlik in 1546, 1549, 1550 en 1551, waarvan die laaste te Genève. Die eerste twee is onder die besversorgde Griekse tekste bekend, en staan bekend as die O mirificam; die derde uitgawe is 'n uitsonderlike meesterstuk van tipografiese aanleg. Dit sluit kritiese apparatus in wat manuskripte siteer volgens die teksverwysings. Manuskripte is gemerk deur simbole (van α tot ις). Hy het die Polyglotta Complutensis gebruik (gesimboliseer deur α) asook 15 Griekse manuskripte. Onder hierdie manuskripte tel die Codex Bezae, Codex Regius en minuskels 4, 5, 6, 2817, 8 en 9. Die eerste stappe vir 'n moderne tekskritiek is vervul. Die derde uitgawe staan bekend as die Editio Regia. Die uitgawe van 1551 bevat die Latynse vertaling van Erasmus newens die Vulgaat. Dit besit nie naastenby die verfyndheid van die ander drie nie, en is uitermate skaars. Dit was wel in hierdie uitgawe wat die onderverdeling van die Nuwe Testament in verse vir die eerste keer ingevoer is.
Die derde uitgawe van Estienne is deur Theodore Beza (1519–1605) gebruik, wat dit nege keer tussen 1565 en 1604 hersien het. In die kritiese apparatus van die tweede uitgawe het hy die Codex Claromontanus aangewend, benewens die Siriakiese Nuwe Testament wat in 1569 deur Emmanuel Tremellius gepubliseer is. Codex Bezae is twee keer gesiteer (as Codex Bezae en β' van Estienne).
Die oorsprong van die term "Textus Receptus" is ontleen aan die uitgewer se voorwoord tot die 1633 uitgawe, wat deur Bonaventure en Abraham Elzevir uitgegee is, twee broers en drukkers te Leiden: textum ergo habes, nunc ab omnibus receptum, in quo nihil immulatum aut corruptum damus, wat vertaal kan word as "so hou jy dan die teks, nou oorgelewerd aan almal, waarin niks gekorrupteer is nie." Die twee woorde, textum en receptum, is aangepas van die akkusatiewe na die nominatiewe naamval om as textus receptus weergegee te word. Mettertyd is hierdie term terugwerkend op Erasmus se uitgawes toegepas, en sy werk het gedien as grondslag vir die opvolgende uitgawes.
Tekskritiek en die Oorgelewerde teks
John Mill (1645–1707) het die teksvariante georden met 82 Griekse manuskripte as grondslag. In sy Novum Testamentum Graecum, cum lectionibus variantibus MSS (Oxford 1707) het hy die teks van die Editio Regia onveranderd weergegee, maar wel met die insluiting van 30 000 genommerde teksvariante in sy indeks.
Kort na die verskyning van Mill se weergawe, het dit onder 'n skrobbering van Daniel Whitby (1638–1725) deurgeloop. Hy het beweer dat die brontekste van die Nuwe Testament identies was aan die Oorgelewerde teks, en dat die teks nooit gekorrupteer is nie. Hy was van mening dat die teks van die Heilige Skrif deur die 30 000 variante in Mill se uitgawe in gevaar gestel word. Whitby het aangevoer dat elke deel van die Nuwe Testament teen hierdie variante verdedig moet word.
Johann Jakob Wettstein se apparatus was deegliker as dié van enige vorige redakteur. Hy het die praktyk ingevoer om antieke manuskripte aan te dui deur Romeinse hoofletters, en die latere manuskripte deur Arabiese numering. Sy werk Prolegomena ad Novi Testamenti Graeci van 1731, is in Basel uitgegee.
Voorkomsgebied
Die voorkomsgebied van 'n takson is die gebied waarbinne dit voorkom.
Oorgelewerde Griekse teks
Tekskritiek en die Oorgelewerde teks
J. J. Griesbach (1745–1812) het die beginsels van Bengel en Wettstein saamgevat. Hy het die apparatus vergroot met meer aanhalings van die kerkvaders, benewens verdere weergawes soos die Gotiese, Armeense en die Philoxeniese. Griesbach het onderskei tussen die Westelike, Alexandriese en Bisantynse hersienings. Christian Frederick Matthaei (1744–1811) was 'n opponent van Griesbach.
Karl Lachmann (1793–1851), was die eerste om te breek met die Oorgelewerde teks. Sy doelstelling was om die teks te rekonstrueer tot die vorm waarin dit rondom 380 n.C. in die antieke kerk gelees is. Hiervoor het hy die oudste bekende Griekse en Latynse manuskripte aangewend.
Westcott en Hort, het The New Testament in the Original Greek in 1881 gepubliseer, waarin hulle die Oorgelewerde teks verwerp het. Hul teks is wat die Evangelies betref, hoofsaaklik op die Kodeks Vaticanus gebaseer.
Voorkomsgebied
Die verskil is belangrik omrede die spesie binne sy voorkomsgebied gewoonlik nie orals effens voorkom nie, maar net op bepaalde plekke waar geëiende habitat voorhande is. Indien die habitat bedreig word, kan die voorkomsoppervlak verminder en die voorkomsgebied yler bevolk raak.
Oorgelewerde Griekse teks
Tekskritiek en die Oorgelewerde teks
Die meerderheid skrifkritiese geleerdes sedert die laat 19de eeu, het 'n eklektiese benadering tot die Griekse Nuwe Testament gevolg; met die grootste gewig wat aan die vroegste behoue manuskripte verleen is, wat oorwegend Alexandryns van aard is; met gevolglik 'n eklektiese Griekse teks wat in om en by 6 000 gevalle van die Oorgelewerde teks afwyk. 'n Opsienbare minderheid van teksgeleerdes egter, handhaaf die voorrang van die Bisantynse skrifbewoording; en verkies gevolglik die "Meerderheidsteks". Geen skool in tekstuele geleerdheid is tans apologete vir die voorrang van die Oorgelewerde teks nie; alhoewel hierdie standpunt steeds aanhangers onder die Slegs-Koning-James-beweging het, asook ander Protestantse groepe wat 'n antagonisme jeens die hele skrifkritiese dissipline koester — soos toegepas op die Heilige Skrif; en wantrouig is oor enige afwykings van Reformasietradisies.
Voorkomsgebied
Die grootte van die voorkomsgebied en -oppervlakte is 'n belangrike maat vir die bepaling van die bewaringstatus van 'n spesie.
Oorgelewerde Griekse teks
Ondersteuning vir die Oorgelewerde teks
Frederick von Nolan, 'n 19de eeuse historikus en Griekse en Latynse geleerde, het 28 jaar gewy aan 'n onderneming om die Oorgelewerde teks na apostoliese oorspronge terug te voer. Hy was 'n oortuigde advokaat vir die voorrang van die Oorgelewerde teks bo alle ander uitgawes van die Griekse Nuwe Testament, en het aangevoer dat die eerste redakteurs van die gedrukte Griekse Nuwe Testament hul tekskeuses doelmatig uitgevoer het na gelang van dié tekste se voortreflikheid, terwyl ander tekstipes eweneens verontagsaam is weens hul minderwaardigheid. ''Dis nie te veronderstel dat die oorspronklike redakteurs van die (Griekse) Nuwe Testament ten volle onplanmatig met die seleksie van daardie manuskripte omgegaan het, waaruit die teksvorm van hul gedrukte weergawes ontleen is nie. Uit die vervolg sal dit blyk, dat hulle nie allerweë onkundig oor twee manuskripklasse was nie; een wat die teks bevat wat ons van hulle oorgeneem het; en die ander daardie teks wat deur M. Griesbach aanvaar is.'' Rakende Erasmus het von Nolan gemeld: ''Laat dit verder nie veronderstel word, tot afbreuk van Erasmus se groot onderneming, dat hy danksy 'n gelukskoot reg was nie. Sou hy bloot onderneem het om die oorgelewerde tradisie van die Heilige Skrif te bestendig, sou hy soveel gedoen het as wat van hom verwag kon word, en oorgenoeg om die kleinlike pogings te beskaam van diegene wat vergeefs gearbei het om op sy ontwerp te verbeter. […] Met betrekking tot Manuskripte, is dit onbetwisbaar dat hy vertroud was met elke variëteit wat aan ons bekend is, deur hulle onder te verdeel in twee hoofklasse, waarvan een ooreenstem met die Complutensiese uitgawe, en die ander met die Vatikaanse manuskrip. En hy het die gronde onomwonde uitgelig waarvolgens hy die een geaksepteer en die ander verwerp het.''
Die Oorgelewerde teks is deur John William Burgon verdedig in sy The Revision Revised (1881), en ook deur Edward Miller in A Guide to the Textual Criticism of the New Testament (1886). Burgon het sy argumente aangevul met die mening dat die Kodeks Alexandrinus en Kodeks Ephraemi, ouer was as die Sinaiticus en Vaticanus; en ook dat die Peshitta-vertaling na Siriakies (wat die Bisantynse teks ondersteun), in die 2de eeu ontstaan het. Miller se argumente ten gunste van strofes in die Oorgelewerde teks was van dieselde aard. Nietemin het Burgon sowel as Miller geglo dat, ten spyte van die Oorgelewerde teks se voortreflikheid bo die Alexandrynse teks, dit nogtans by sekere strofes kortgekom het indien die manuskriptradisie van die Bisantynse teks in oorweging geneem word. Op hierdie punt is hulle weer deur Edward F. Hills gekritiseer. Hills voer aan dat die beginsel dat God waarheid handhaaf deur skriftuurlike openbaring, noodwendig impliseer dat God 'n bewaarde transmissie van die korrekte geopenbaarde teks moet verseker, wat tot die bybelvertaling en –drukwerk van die Reformasie-era sou voortduur. Vir Hills, is die doelwit van bybelse geleerdheid om die spesifieke lyn te identifiseer van bewaarde Godsbeskikte transmissie; 'n lyn wat hy identifiseer met die spesifieke opeenvolging van manuskripkopiëring, tekstuele korreksie en drukwerk, wat volvoer is in die Oorgelewerde teks en die Koning James-bybel. Hills voer aan dat die beginsel van bewaarde transmissie deur voorsienigheid borgstaan dat die gedrukte Oorgelewerde teks die naaste teks sal wees aan die Griekse outograwe; gevolglik verwerp hy strofes van die meerderheid Bisantynse teks wat nie deur die Oorgelewerde teks gehandhaaf word nie. Hy kom selfs tot die gevolgtrekking dat Erasmus deur voorsienigheid gelei moes wees toe hy die Latynse Vulgaatstrofes in sy Griekse teks ingevoer het; en argumenteer selfs ten gunste van die outentisiteit van die Comma Johanneum.
Aldus word die ware teks nie slegs gevind in die teks van die meerderheid van Nuwe Testamentiese manuskripte nie, maar meer spesifiek in die Oorgelewerde teks en in getroue vertalings van die Oorgelewerde teks, soos die Koning James-weergawe. In kort verteenwoordig die Oorgelewerde teks die Godsbeskikte weergawe van die meerderheidteks.
Hills was die eerste tekskritikus om die Oorgelewerde teks te verdedig. Alhoewel ander die Oorgelewerde teks per se verdedig het, was hulle òf nié erkende tekskritici nie (bv. Theodore Letis en David Hocking) òf was hul werke nie op 'n geleerde vlak nie (bv. Terence H. Brown of D. A. Waite).
Fort Schanskop
Fort Schanskop (Fort Skanskop) is 'n nalatenskap van die Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) en dateer uit die dae van net voor die Tweede Vryheidsoorlog. Dis is nou deel van die erfenisterrein rondom die Voortrekkermonument.
Ligging
Hierdie fort lê op 'n koppie suidwes van die middestad van Pretoria en 1 km oos van die Voortrekkermonument.
Kwesbaarheid
Die toenemende agitasie van die aangroeiende getal Uitlanders sowel as die staatsgreeppoging bekend as die Jameson-inval het die kwesbaarheid van die ZAR, en veral die hoofstad en die goudvelde blootgelê. Daarom het die regering van die ZAR besluit om die beskerming en bewapening van sy burgers te verbeter en dus om wapentuig en ammunisie aan te koop. 'n Franse ingenieur en voormalige artillerie-offisier, Leon Grunberg, het 'n verdedigingsplan voorgelê waarvolgens agt strategiese plekke vir versterkte militêre poste geïdentifiseer is. Hierdie plan was vir die regering te duur. Twee Duitse ingenieurs, Otto von Dewitz en Heinrich Carl Werner, het 'n alternatiewe en aanvaarbare plan voorgelê waarvolgens vier forte, naamlik Fort Schanskop, Fort Wonderboompoort, Fort Klapperkop en Fort Daspoortrant, in die buitewyke van Pretoria gebou moes word. Fort Schanskop sou aanvalle op die hoofstad vanaf die spoorlyn van Johannesburg en Lourenco Marques en vanaf die pad na Johannesburg voorkom. Dit sou dus die suidelike toegangsroete tot Pretoria teen 'n verrassingsaanval beskerm.
Oprigting
Von Dewitz en Werner van die Duitse firma Friedrich Krupp AG was verantwoordelik vir die tegniese ontwerp en die argitek was die Nederlander Christiaan Kuntz. Die boumeester was die Italianer Celso Giri en die konstruksiewerkers is in Sekoekoenieland in Limpopo en Italië gewerf. Vir die tegniese aspekte van die fort is Duitse en Nederlandse spesialiste gebruik. Reeds op 6 April 1897 kon pres. Paul Kruger die fort in gebruik stel.
Eienskappe van die fort
Die ontwerp en bewapening was uiters modern vir die tyd. Bo-op die vyfkantige vestingwal het kanonne op ronddraaiende onderstelle gestaan om aanvalle van alle kante te kon afslaan. Deur skietgate in die mure kon aanvalle van infanterie afgeweer word. Om die fort was loopgrawe en versperrings met doringdraad. Ook was daar versterkte skuilkelders, 'n wapenmagasyn en kruithuis, kragopwekker, weerligafleiers, heliograaf, telefoon, ondergrondse telegraafverbinding met die ander forte, elektriese ligte en soekligte. Water is uit die Apiesrivier gepomp. Cor Delfos, die baanbreker in die Suid-Afrikaanse yster- en staalbedryf, het gehelp met die installering van die tegniese apparate.
Voor die oorlog
Aanvanklik is die fort gebruik as 'n opleidingsentrum vir die Staatsartillerie Rijdende Artillerie (later Corps Vesting Artillerie). Die garnisoen het bestaan uit 'n 30 man onder luit. A. Carlblom. Tot hulle beskikking was een Long Tom-kanon en twee pompom-snelvuurkanonne.