cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suidelike Oseaan
Internasionale ooreenkomste
Die Suidelike Oseaan is onderworpe aan alle internasionale ooreenkomste wat van toepassing is op die wêreld se oseane. Verder is dit onderworpe die volgende ooreenkomste spesifiek tot die gebied: International Whaling Commission (verbied die kommersiële jag van walvisse suid [suid van 60 grade suid tussen 50 garde en 130 grade wes]) Japan erken nie die voorwaarde in terme van die land se walvisjagpermit nie en laat walsvisjag vir wetenskaplike navorsing toe en voer van tyd tot tyd walvisjagtogte in die omgewing uit; Convention for the Conservation of Antarctic Seals (wat robjag beperk); Convention on the Conservation of Antarctic Marine Living Resources (reguleer visvang)
Aangesien die Antarktiese Verdrag die gedeelte van die aardbol suid van sestig grade dek, is alle aansprake op Antarktika en alle eilande in die Suidelike oseaan opgeskort.
Ekonomiese oorsig
Vissery het in 1998–1999 (1 Julie tot 30 Junie) 119 898 ton gevang, waarvan 85% kril en 14% Patagoniese tandvis was. Internasionale ooreenkomste is in laat 1999 aangeneem om onwettige, onaangemelde en ongereguleerde vissery aan bande te lê, wat in die 1998–1999 vyf tot ses keer meer Patagoniese tandvis as die gereguleerde vissery gevang het. In die 1998–1999 Antarktiese somer het 10 013 toeriste die Suidelike Oseaan en Antarktika besoek.
Hawens
Min hawens bestaan aan die suide kant van die Suidelike Oseaan; ystoestande beperk die gebruik van meeste tot kort tydperke in die middel van die somer; selfs dan kan sommige nie sonder ysbreker escort binne gegaan word nie. Meeste Antarktiese hawens word deur regeringsnavorsingstasies bedryf, en is behalwe in noodgevalle nie oop vir gebruik deur kommersiële of private vaartuie nie. Vaartuie in enige hawe suid van 60 grade suid is onderworpe aan inspeksie deur Antarktiese Verdrag waarnemers.
Canon EF 35–350mm lens
Die EF 35–350mm 3.5–5.6 L USM-lens is 'n gestaakte telezoemlens wat deur Canon vervaardig is.
Hierdie lens het 'n EF-tipe passing, wat pas op die Canon EOS-lyn van kameras. Dit is in Januarie 1993 vrygestel. Met die hoogste zoemverhouding (10x) van enige verwisselbare SLR lens destyds, was die lens gewild onder fotojoernaliste. Dit is onlangs vervang deur die Canon EF 28–300mm lens. Wanneer dit gebruik word op 'n digitale EOS kamera met 'n kropfaktor van 1.6x, soos op die Canon EOS 7D, bied dit 'n smal sigveld, wat gelykstaande is aan 'n 56–560mm lens gemonteer op 'n 35mm raamliggaam.
Die lens bevat 21 elemente in 15 groepe. Synde 'n L-reekslens, beskik dit oor twee ultra-lae verstrooiingelemente, en maak gebruik van Canon se ring-USM vir vinnige en geruislose fokus. Dit het 'n stoot-en-trek zoemontwerp met die moontlikheid om die lens op die gewenste brandpunt te sluit. Die lens vertoon sterk loopverwringing en chromatiese afwyking aan sy wye ent. Op 'n APS-C-liggaam, toon die lens amper geen senterverheldering, selfs op sy maksimum diafragma, 5.6, by 350mm.
Rannoch Moor
Rannoch Moor ['rænəx], Skots-Gaelies: Mòinteach Raineach/Raithneach, is 'n uitgestrekte heideveld met 'n oppervlakte van 50 vierkante myl (130 vk km) wes van Loch Rannoch in Skotland. Die gebied - 'n driehoekvormige plato met Loch Rannoch in die ooste, Loch Tulla in die suide en Glen Coe in die weste as sy drie punte, op 'n hoogte van 300 tot 400 m bo seevlak - is ongeskik vir enige landbouaktiwiteit en derhalwe feitlik onbewoon, met die grootpad A82 (wat Glasgow met Fort William in die Skotse Hoogland verbind) in die suidweste en die spoorlyn van die West Highland Line as die enigste noemenswaardige menslike infrastruktuur. Baie van die westelike dele van Rannoch Moor is in die Ben Nevis and Glen Coe National Scenic Area geleë, een van 'n veertigtal nasionale gebiede van besondere natuurskoon in Skotland.
Pous Clemens VIII
Clemens VIII was die 231ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1592 tot 1605. Hy is veral bekend vir sy versoening met Frankryk en die uitbreiding van die Pouslike Staat. Hy het koffie toegelaat as drankie vir Christene, voor sy tyd was dit veral met Arabiere en Moslems geassosieer. Die pous moet nie verwar word met Teenpous Clemens VIII nie.
Withaarbroodboom
Die boom se FSA-nommer is 4.
Pous Clemens VIII
Biografie
Pous Clemens VIII is gebore as Ippolito Aldobrandini op 24 Februarie 1536 in Fano, Pouslike Staat uit 'n adellike geslag van Florence. Sy pa was Silvestro Aldobrandini en sy ma Lisa Donati. Op 15 Mei 1585 word hy pouslike datarius. Op 18 Desember 1585 word hy as kardinaal-priester aangestel deur Pous Gregorius XIII. Op 12 Junie 1586 stel Pous Sixtus V hom aan as hoof van die Apostoliese Penitentiarie (een van die drie regbanke van die Vatikaan) en in 1588 stuur Sixtus hom as pouslike legaat na Pole. Hy plaas homself onder die leiding van Philip Neri, was dertig jaar lank sy biegvader was. Aldobrandini het die guns van die Habsburgs verkry deurdat hy die bevryding van Aartshertog Maximiliaan bewerkstellig het. Op 30 Januarie 1592 volg hy Pous Innocentius IX op en word gekroon op 9 Februarie in die Sixtynse kapel deur kardinaal Alfonso Gesualdo. Hy regeer tot sy dood op 3 Maart 1605 en word opgevolg deur Pous Leo XI. Die naam ‘Clemens’ beteken 'sagmoedige'.
Pontifikaat
Na die dood van Pous Innocentius IX het 'n stormagtige konklaaf gevolg omdat die Italiaanse kardinale, wat in die minderheid was, nie die keuse van koning Philip II van Spanje wou aanvaar nie. Aldobrandini is verkies as die kandidaat vir 'n meer gebalanseerde Europese politiek. Hy neem die naam Clemens VIII aan. Die nuwe pous was 'n harde werker, oplettend en 'n goeie staatsman. Hy het daarna gestrewe om die Kerk onafhanklik van Spanje te maak.
Withaarbroodboom
Verspreiding
Dit kom op 'n hoogte van 700 tot 1 400 m bo seevlak in die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal voor. Die hoofverspreidingsgebied is in die Cathcart- en Komani-distrikte. Kleiner subpopulasies word verder noord gevind, naby Mthatha en in die omgewing van Kokstad op die grens tussen die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal.
Geskiedenis
Encephalartos friderici-guilielmi is in 1834 deur die Duitse botanikus professor Johann Georg Christian Lehmann beskryf, en ter ere van Friedrich Wilhelm, koning van Pruise genoem.
Pous Clemens VIII
Pontifikaat
Pous Clemens het die Kerk versoen met Frankryk deur die toedoen van kardinaal Arnaud d'Ossat. Koning Henri IV het op 25 Julie 1593 weer tot die Katolieke Kerk toegetree en op 17 September 1595 het die pous teen die uitdruklike wil van Spanje, die koning vergewe en sodoende 'n einde gemaak aan die Franse godsdiensoorlog. Frankryk word 'n bondgenoot van die pous. Toe Alfonso II, hertog van Ferrara op 27 Oktober 1597 kinderloos sterf, het die pous die gebiede van die Este familie, waaronder Ferrara by die pouslike staat ingelyf. Op 2 Mei 1598 slaag die pous daarin om Frankryk en Spanje vrede te laat sluit met die Vrede van Vervins. Ook Frankryk en Savoje het op aandrang van die pous, vrede gesluit.
In 1597 probeer hy om die geskil tussen die Dominikane en die Jesuïte oor die wisselwerking tussen genade en vrye wil, by te lê deur die stigting van 'n kongregasie wat die saak sou debatteer. Die kongregasie het die Dominikane min of meer gelyk gegee. Die pous wou nie die Jesuïte veroordeel nie omdat hulle polities te magtig was. In 1611 en weer in 1625 publiseer hy dekrete wat bespreking van die kontroversie verbied het.
Tydens die sinode van Brest in 1595 in Litoue het die Ruteniese kerk weer by Rome aangesluit. Die jaar 1600 was 'n jubileum jaar. Drie miljoen pelgrims het die heilige plekke in Rome en elders besoek.
Wetstoepassing
Soos Pous Sixtus V voor hom, het Pous Clemens hard opgetree teen bandiete in die pouslike staat. Reeds in 1592 die jaar van sy verkiesing het hy verskeie adellike skurke laat teregstel. Die vernaamste was Troio Savelli, lid van 'n magtige Romeinse familie. Hy het ook nie die jeugdige Beatrice Cenci, wat haar pa vermoor het, gespaar nie. Beatrice wat deur haar vader misbruik is, het die heldin van verskeie romans geword, onder andere deur Stendhal, Moravia en Percy Bysshe Shelly.
Die pous het ook baie streng opgetree teen filosowe wat nie die Kerk se leer gevolg het nie. In 1599 het hy die meulenaar Menocchio op die brandstapel laat sterf en op 16 Februarie 1600 het die monnik Giordano Bruno dieselfde lot te beurt geval.
Antisemitisme
Pous Clemens VIII was 'n vurige anti-semiet. Hy het die Jode veral beskuldig van woeker. Op 28 Februarie 1592 vaardig hy die bul "Cum saepe accidere" uit waarin die Jode van Avignon verbied word om met nuwe goedere handel te dryf. Slegs gebruikte goedere was toegelaat. Op 25 Februarie 1593 met die bul "Caeca et Obdurata", bevestig hy die bul van Pous Paulus III wat die Jode van Rome in 'n ghetto saambring. Op 28 Februarie 1593 met die bul "Cum Hebraeorum malitia" verbied hy die lees van die Talmud.
Heiligverklarings
In 1601 het die pous ook die volgende persone salig verklaar: Johannes van Sahagun, Charles Borromeo en Colette Boylet.
Die kollege van kardinale
Pous Clemens VIII hey 53 nuwe kardinale aangestel in ses konsistories. Opmerklik is die aantal familielede van die pous.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Sycon tabulatum
Sycon tabulatum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Sycon en tot die familie Sycettidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1877 deur Schuffner.
Shakira Barrera
Shakira Barrera (gebore 7 Maart 1990) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Armed (2018) en in die televisiereekse Queen of the South (2016), Lethal Weapon (2016), en High & Mighty (2017).
Memnon
thumb|240px|Memnon se vertrek na Troje, omstreeks 550-525 v.C. (Koninklike Museum van Kuns en Geskiedenis, [[Brussel, België).]] Memnon (Grieks: Μέμνων) was in die Griekse mitologie ’n Ethiopiese koning en die seun van Titonos en Eos. As ’n vegter was hy amper in Achilles se klas. Tydens die Trojaanse Oorlog het hy ’n leër na Troje gebring en Antilochos in ’n woeste geveg doodgemaak. Die dood van Memnon is soortgelyk aan dié van Hektor, nog ’n verdediger van Troje wat Achilles doodgemaak het uit wraak vir die moord op Patroklos.
Ná Memnon se dood is Zeus geraak deur Eos se trane en het hy hom onsterflik gemaak. Memnon word in besonderhede gedek in die verlore epiese gedig Aitiopis, wat ná die Ilias geskryf is, omstreeks die 7de eeu v.C. Quintus van Smirna beskryf Memnon se dood in Posthomerika en Philostratos in Beelde.
Dictys Cretensis, ’n Griekse vegter in die Trojaanse Oorlog en die skrywer van ’n skynkroniek oor die oorlog, skryf: "Memnon, die seun van Titonos en Aurora, het gearriveer met ’n groot leër van Indiane en Ethiopiërs, ’n werklik merkwaardige leër wat bestaan het uit duisende en duisende manne met verskeie soorte wapens, en het die hoop en gebede van selfs Priamos oortref."
Memnon in Posthomerika
Memnon was so gewild dat Zeus die ander gode laat belowe het hulle sou nie in die volgende dag se gevegte inmeng nie. Memnon het Nestor se seun, Antilochos, doodgemaak nadat Antilochos Memnon se geliefde kameraad Aisop doodgemaak het. Nestor wou uit wraak teen Memnon veg, maar dié het geweier om teen so ’n ou man te veg.
Nestor het by Achilles gepeit om teen Nestor te veg en Antilochos se dood te wreek. Die twee mans het gebots, terwyl albei goddelike wapenrusting gedra het wat deur Hefaistos gemaak is. Zeus was ten gunste van albei en het gemaak dat hulle nie moeg word nie, sodat die hele slagveld kon kyk hoe hulle as halfgode baklei. Eindelik het Achilles Memnon deur die hart gesteek en dit het gemaak dat die hele leër vlug.
Ter ere van Memnon het die gode al sy druppels bloed versamel en ’n groot rivier daarvan gemaak sodat die rivier elke jaar met die herdenking van Memnon se dood die reuk van menslike vlees sou hê. Die Ethiopiërs wat gebly het om hulle leier te begrawe is in voëls verander (wat nou die "Memnonides" genoem word). Hulle het by sy graftombe gebly om stof wat daarop versamel te verwyder.
Carola Schouten
Cornelia Johanna (Carola) Schouten (gebore 6 Oktober 1977 in 's-Hertogenbosch) is 'n Nederlandse politikus wat aan die ChristenUnie-party behoort.
Schouten het bedryfskunde aan die Erasmus Universiteit Rotterdam gestudeer en by die Nederlandse Ministerie vir Sosiale Sake en Werkgeleenthede, asook vir die ChristenUnie se Tweede Kamer-groep gewerk.
Van Mei 2011 tot Oktober 2017 was sy 'n lid van die Tweede Kamer gewees, waar sy haar met huisvesting, finansies, pensioene en hoër onderwys besig gehou het. Van Oktober 2017 tot Januarie 2022 was sy die minister van Landbou, Natuur en Voedselkwaliteit, asook die derde adjunk-premier in die Rutte III-kabinet gewees.
Van Maart 2021 tot Januarie 2022 was sy opnuut 'n lid van die Tweede Kamer gewees. Vanaf Januarie 2022 is sy die minister vir Armoedebeleid, Deelname en Pensioene en weer eens die derde adjunk-premier in die Rutte IV-kabinet.
Schouten is afkomstig uit die Land van Heusden en Altena, waar sy in die dorpies Waardhuizen en Giessen grootgeword het. Teenswoordig is sy in Rotterdam woonagtig. Sy is nie getroud nie en het een kind. Kerklik behoort sy tot die Gereformeerde Kerke vrygemaak.
Heidelberg, Duitsland
Heidelberg is langs die Neckarrivier geleë waar dit in die Rynvallei invloei en by die Ryn aansluit in Mannheim.
Geografie
Heidelberg is op die linkeroewer van die Neckarrivier geleë, begrens deur die berg Königstuhl (568 m) en Gaisberg (375 m). Aan die regteroewer is die Heiligenberg (445 m). Die Neckar sluit ongeveer 22 km wes aan by die Ryn.
Geskiedenis
Heidelberg is reeds in 1196 die eerste keer beskryf, maar die omgewing was reeds wesenlik langer bewoon: In 1907 is 'n gedeelte van 'n skedel gevind, in Mauer in die omgewing van Heidelberg, van die sogenaamde Homo heidelbergensis wat ongeveer 500 000 jaar oud geskat word. Op die Heiligenberg, wat noord van die Neckar by die stadsdeel Neuenheim geleë is, is tekens van bewoners uit die vroeë steentydperk, die Kelte en die Romeine, gevind.
Breëblaar-geelgrasaalwyn
Die breëblaar-geelgrasaalwyn (Aloe kraussii) is 'n aalwyn wat endemies is aan KwaZulu-Natal waar dit voorkom vanaf Richmond en Greytown, ooswaarts tot by Durban.
Crouch End
Crouch End is 'n middelklasbuurt in die noorde van Londen wat administratief onder die Borough of Haringey val.
Ligging
Crouch End is in 'n vallei geleë, 4,6 myl noord van Charing Cross en 5,1 myl van die City of London af, en grens aan Harringay in die ooste; Hornsey, Muswell Hill en Wood Green in die noorde; Stroud Green, Finsbury Park en Archway in die suide; en Highgate in die weste.
Sycon tenellum
Sycon tenellum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Sycon en tot die familie Sycettidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1891 deur Lendenfeld.
Baden-Württemberg
Baden-Württemberg is 'n deelstaat van die Bondsrepubliek Duitsland. Dit grens aan die deelstate Rynland-Palts, Hesse en Beiere asook aan Switserland en Frankryk.
Baden-Württemberg beslaan die suidweste van Duitsland tussen die Bodenmeer in die suide en die Main-rivier in die noorde, die Ryn-rivier in die weste en die Beierse grens in die ooste.
Baden-Württemberg is ten opsigte van sy bevolking, oppervlak en ekonomie op twee na die grootste deelstaat van Duitsland.
Geskiedenis
Die deelstaat het ontstaan op 25 April 1952 deur die samesmelting van die drie deelstate Baden, Württemberg-Baden en Württemberg-Hohenzollern. In prinsiep sluit dit die gebied van die voormalige Koninkryk Württemberg, die eermalige Groot hertogdom Baden en die voormalige Hohenzollern in.
Geografie
Baden-Württemberg lê in Suid-Duitsland. Noemenswaardige riviere is die Ryn en Neckar. Groot stede is Stuttgart en Mannheim.
Administratiewe distrikte
Die administratiewe distrikte van die deelstaat (Duits: Landkreise) is (die area-afkortings word tussen hakies gegee):
Tot die gebied Konstanz behoort ook die eksklawe Büsingen am Hochrhein (BÜS) wat in sy geheel deur Switserse gebied Kanton Schaffhausen omsluit word.
Selfregerende stede
'n Aantal stede maak nie deel uit van enige administratiewe distrik nie en vorm selfregerende stedelike distrikte:
Munisipaliteite
Baden-Württemberg se administratiewe distrikte word verder onderverdeel in altesaam 1 101 munisipaliteite.
Die 100 stede van Baden-Württemberg het meer as 20 000 inwoners. Dit sluit die 9 stadsgebiede, al 88 groot stadsgebiede en die stede Eislingen/Fils, Rheinstetten en Waldkirch in. Die vernaamste groot stadsareas is:
Politiek
Die Eerste Minister (Duits: Ministerpräsident) is hoof van die Landsregering van Baden-Württemberg, wat uit Ministers en Staatsekretarisse bestaan. Die Ministerpresidente sedert 1952:
Pali-kanon
duimnael|links|’n Standaarduitgawe van die Thaise Pali-kanon.
Die Pali-kanon (Pali: Tipiṭaka) is die standaardversameling geskrifte in die Theravada-Boeddhistiese tradisie, soos bewaar in die taal Pali. Dit is die eerste bekende en volledigste bestaande, vroeg-Boeddhistiese kanon.
Dit is in Noord-Indië saamgestel en mondelings oorgedra totdat dit in 29 v.C. op die Vierde Boeddhisteraad in Sri Lanka op skrif gestel is, sowat 450 jaar ná die dood van Gautama Boeddha.
Die Pali-kanon bestaan uit drie algemene kategorieë, wat piṭaka (van die Pali-woord vir "mandjie") genoem word. As gevolg hiervan is die kanon tradisioneel bekend as die Tipiṭaka ("Drie Mandjies"). Die drie piṭakas is soos volg:
Die Vinaya- en Sutta-pitaka stem baie ooreen met ander Boeddhistiese werke, maar die Abhidhamma-pitaka is ’n tipiese Theravada-versameling wat min gemeen het met werke van ander Boeddhisteskole.
Sycon tuba
Sycon tuba is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Sycon en tot die familie Sycettidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1891 deur Lendenfeld.
Allan Lane
Allan Lane (22 September 1909 – 27 Oktober 1973) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Stowaway (1936), Conspiracy (1939), en King of the Royal Mounted (1940), en in die televisiereeks Mister Ed (1958).
Tlaxcalteke
Die Tlaxcalteke was oorspronklik 'n samelewing van drie verskillende etniese groepe wat Nahuatl, Otomi en Pinome onderskeidelik gepraat het. Uiteindelik het die Nahuatl-sprekers die dominante etniese groep geword. Ten spyte van vroeë pogings deur die Asteke is die Tlaxcalteke nooit deur die Asteekse Driebond oorwin en hul gebied verower nie. Die Asteke het egter toegelaat dat die Tlaxcalteke hul onafhanklikheid bewaar sodat die Asteke die xochiyaoyatl (Blommeoorloë) kon voer om menslike offerande vir die hul gode te eis.
As gevolg van hul bond met die Spaanse kroon tydens die verowering van Meksiko het die Tlaxcalteke privilege geniet wat ander Indiane nie gehad het nie, insluitende die reg om gewere te dra, perde te ry, edele titel te hou en hul nedersettings outonoom te regeer.
Sycon urugamii
Sycon urugamii is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Roxanne Beckford
Roxanne Beckford (gebore 17 November 1969) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Father of the Bride Part II (1995) en Something's Gotta Give (2003), en in die televisiereeks A Different World (1987).
Fort Galle
Fort Galle is 'n fort in die stad Galle in die suide van Sri Lanka, met 'n geskiedenis van meer as 400 jaar. Die eerste beskeie fort by hierdie ligging, is in 1588 deur die Portugese opgerig. In 1541 is 'n kapel in die fort opgerig, wat tans vervalle is. Dit was egter onder die Nederlandse bewind na hul oorname in 1640, wat die fort grootliks ontwikkel is. Fort Galle het as 'n versterkte handelsnedersetting van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie (VOC) gedien, waar Nederlandse handelaars en soldate ingewoon het. In 1796 het die Britte dit oorgeneem, en dit sou tot die einde van die koloniale periode onder hulle voogdyskap bly. Die fort en die vesting is as 'n wêrelderfenisgebied verklaar.
Geskiedenis
Die eerste (veel kleiner) fort is in 1588 deur die Portugese gebou. In 1640 is die fort deur Nederlandse troepe verower, waarna dit aansienlik versterk en uitgebou is. Die vesting het 'n totale oppervlakte van 52 hektaar. Van 1646 tot 1658 was Galle die setel van die Nederlandse regering op Ceylon. In 1656 is Colombo verower en enkele jare later word hierdie stad die setel van die Hollandse regering op Ceylon. In 1775 is die Groote Kerk, 'n nuwe protestantse kerk in barokstyl, daar gebou. Die kerk se oorspronklike orrel kan steeds daar gevind word. In 1796 val die fort in Britse hande. Onderwys in Nederlands is vanaf 1837 verbied, hoewel die taal se invloed steeds daar te bespeur is.
Die fort het nog 'n paar Nederlandse straatname, soos die Moorse Kramerstraat, die Zeeburgstraat, Middelpuntstraat en Kerkstraat. Die ou poort van die stad het die wapen van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie tussen twee leeufigure met die jaar 1669 daaronder. Aan die ander kant van die poort is 'n Engelse wapen.
Die geboue is tydens die Indiese Oseaan-tsoenami van 2004 effens beskadig.
Johann Georg Christian Lehmann
Lehmann is in Haselau, naby Uetersen, Sleeswyk-Holstein gebore. Lehmann studeer geneeskunde in Kopenhagen en Göttingen en behaal 'n doktorsgraad in geneeskunde in 1813 en 'n doktorsgraad in filosofie aan die Friedrich-Schiller-Universität in Jena in 1814. Daarna word hy 'n professor in fisika en natuurwetenskap, asook hoofbibliotekaris, aan die Gimnasium Academicum in Hamburg.
Giessen
Giessen dateer terug tot die Middeleeue en had in die 11de eeu reeds 'n kerkgebou gehad. Tot 1973 was die plek 'n selfstandige munisipaliteit gewees. Sedertdien het die dorpie deel uitgemaak van die munisipale gebied van Woudrichem. Sedert 2019 maak Giessen deel uit van die nuwe munisipaliteit Altena.
Giessen lê links van die Afgedamde Maas-rivier, 'n sytak van die Maas-rivier.
Die groot groentefirma Hak het in die 1920's in hierdie dorpie begin.
Gevegswapen
duimnael|300px|Voorbeeld van 'n wapen
Die ontwikkeling van wapens is deur die eeue heen gestimuleer deur die eise wat gebruikers aan hulle wapens gestel het. Die kennis en bewerking van metale hang ten nouste saam met die ontwikkeling van wapentuig. Eeue gelede was die mens al daartoe in staat om wapens van hoë gehalte uit metaal te vervaardig.
Hierdie wapens was gewoonlik versier en was dan ook statussimbole. Groot kundigheid en vernuf is aan die dag gele, want die bekendstelling van 'n aanvalswapen het telkens tot die uitvinding van ŉ verdedigingsmetode gelei. Die wapenwedloop wat kenmerkend vir die 20e eeu geword het, bring mee dat die ontwikkeling van wapentuig teenswoordig selfs vinniger as tevore geskied. Vuurwapens is alle wapens wat ŉ projektiel deur middel van 'n plofstof kan afvuur.
Konteks
Wapens is hulpmiddels in die geveg tussen individue of groepe mense. Vandag word wapens vir oorlogvoering en verdediging gebruik, maar in die primitiewe tye het mense gewoonlik hulle werktuie as wapens gebruik. 'n Voorbeeld hiervan is die handbyl, wat in die eerste plek nie 'n wapen was nie maar wel as sodanig gebruik is; dit geld ook vandag ook vir die mes en die jaggeweer. Tot in die Laat Middeleeue was Wes-Europa nie baanbrekers op die gebied van wapentuigontwikkeling nie; maar dir het na die koms van vuurwapens verander.
Onderskeid in wapens
Daar word hoofsaaklik tussen aanvals en verdedigingswapens onderskei. Dit blyk uit die geskiedenis van die ontwikkeling van nuwe tipes wapens dat verdedigingswapens meestal moes aanpas by veranderde en verbeterde aanvalswapens. By hierdie beskouing bestaan daar egter die gevaar dat die geskiedenis van wapentuig te maklik aan historiese gebeurtenisse gekoppel word.
Nie-vuurwapens word verdeel in steek-, stoot- (byvoorbeeld die lans) en slaanwapens (of kap- en slaanwapens; byvoorbeeld die swaard). Onder hierdie tipe wapens, wat bedoel is vir handgemene, tel ook primitiewe wapens soos die knuppel, en onbedekte wapens soos die sabel, piek, ensovoorts. Die ander groep staan bekend as afstandwapens.
Prehistorie
Die eerste mense het waarskynlik geen spesifieke wapens geken nie, en die enigste werktuig wat slegs as wapen gedien het, was die knuppel en later die strydbyl - albei was natuurlik van klip gemaak en dus moeilik hanteerbaar. Die spies, pyl en boog, en slinger is ook waarskynlik as wapens gebruik, hoewel dit in die eerste plek vir jag bedoel was.
Die gebruik van metaal, veral brons en yster, het 'n revolusie in die ontwikkeling van wapens ingelui omdat die mes, dolk en swaard toe gemaak kon word. Talle brons- en ysterswaarde uit die prehistoriese tyd is in opgrawings gevind, veral in grafte, want dit was die gebruik dat die wapenrusting saam met die dooie begrawe is. Die helm, skild en harnasdele het daarna ontwikkel omdat die krygsman hom moes beskerm teen die swaard van die vyand; dit is een van die eerste voorbeelde van die aanpassings wat ten opsigte van verdediging teen die verbeterde wapens van die vyand gemaak moes word.
In die brons- en ystertydperk is spiese en lanse van brons- of ysterpunte voorsien. 'n Laaste ontwikkeling was die verdediging van woonplekke. Vandat die mense landbouers geword het en gevolglik vaste woonplekke gehad het, was hulle huise blootgestel aan roof en plundering. Sedert die Bronstydperk is nedersettings dus beskerm deur grondwalle, verskansings en later klipmure. So 'n verskansing het gewoonlik bestaan uit pale wat regop in die grond geplant is. Ten slotte het die perd en strydwa op die toneel verskyn; dit is waarskynlik vir die eerste keer deur Indo-Iraanse stamme in die omgewing van die Kaspiese See gebruik.
Johann Georg Christian Lehmann
Hy was 'n produktiewe wetenkaplike met 'n skynbare bakleierige karakter. Hy was lid van 26 akademiese verenigings en die stigter van die Hamburg Botaniese Tuin, vandag bekend as die Loki-Schmidt-Garten, de:Loki-Schmidt-Garten. Lehmann is in 1860 in Hamburg oorlede.
Gevegswapen
Romeinse tydperk (ca. 100 v.C. - 500 n.C.)
Gedurende die Romeinse tyd is die eerste fase van die ontwikkeling van aanvals- en verdedigingswapens afgerond. Die Grieke het reeds talle nuwe wapens ontwikkel wat later deur die Romeine verbeter is. Die Romeinse legioene het 'n sterk swaard en stootlans met 'n skerp punt gebruik. Laasgenoemde was egter nie geskik in sekere omstandighede (byvoorbeeld gevegte in berge) nie, en is vervang deur 'ŉ pilum, 'n spies van ongeveer 2 m lank wat gegooi is.
Johann Georg Christian Lehmann
Die standaardafkorting Lehm. word gebruik om in botaniese verwysings na hierdie individu as outeur te verwys.
Gevegswapen
Romeinse tydperk (ca. 100 v.C. - 500 n.C.)
'n Soldaat is beskerm deur 'n pantser van metaalringe of -plate, 'n bronshelm, beenskutte en 'n houtskild wat met kalfsvel of linne bedek is. Die legioene is in versterkte barakke gehuisves. Om stede te kon verower, het die Romeine van wapens (wat vir die eerste maal deur die Grieke gebruik is) soos die ballista (waarmee groot klippe na 'n teiken geskiet is), die ram (om mure en poorte oop te breek) en die telenon (waarmee soldate tot op vyandelike mure gehys is) gebruik gemaak.
Johann Georg Christian Lehmann
Sien ook
Lys van botaniste volgens outeursafkorting
Gevegswapen
Romeinse tydperk (ca. 100 v.C. - 500 n.C.)
Op see was die Karthagers die Romeine se meerderes totdat laasgenoemde galeiskepe wat toegerus was met brûe om op vyandelike skepe te kon kom (enterbrue), begin gebruik het. Dit het handgemene gevegte op see moontlik gemaak. Die galeiskip was tot in die 16e eeu 'n belangrike oorlogskip.
Middeleeue
In die Frankiese Ryk (6e - 9e eeu) was daar in Wes-Europa 'n herwaardering van die perd as "wapen". In die slag van Poitiers (732) het Karel Martel die geveg met 'n swaar gewapende ruiterleër beslis. Die wapenrusting van 'n ridder het bestaan uit 'n gooibyl (franciska), 'n breë spies, 'n lang swaard (spatha) en 'n mes (scrama-sax). Later in die Middeleeue het die ysterharnas uit die maliekolder (met sy kenmerkende metaalringe) ontwikkel, en in die 15e eeu het die gepantserde perde op die slagveld verskyn.
In die Frankiese tyd het ook die burg ontstaan, wat later op die lees van kastele (oorspronklik uit die Ooste) geskoei was. Hindernisse, soos water en steil rotse, het dikwels as bykomende beskerming gedien. Stede is beskerm deur mure wat aanvanklik van grond gemaak is en later van klip gebou is. Gedurende die Laat Middeleeue het nog meer maniere ontstaan om die swaar gewapende ridderleërs se bewegings nog moeiliker te maak.
'n Gevreesde taktiek uit hierdie tyd was 'n spesiale afdeling boogskutters wat agtermekaar staan en skiet het. Veral die Engelse het gedurende die Honderdjarige Oorlog (14e - 15e eeu) met die taktiek groot sukses teen Frankryk behaal. Die gebruik van vuurwapens het die einde van die riddertydperk beteken, en was 'n tweede revolusionêre ontwikkeling in die geskiedenis van wapentuig.
Moderne tyd (16e - 19e eeu)
In die 15e en 16e eeu het vuurwapens 'n integrerende deel van die krygskunde geword. Ridderleërs is nou vervang deur goed opgeleide huursoldate. Omdat die vuurwapens egter na een skoot onbruikbaar was, het die tradisionele wapens nog ŉ belangrike plek beklee. Die swaard moes plek maak vir die sabel, wat baie ligter was, en die bajonet, wat op gewere gebruik is. Ou wapens wat in die 15e eeu nog gebruik is, was die hellebaard ('n tipe byl aan ŉ lang handvatsel), spiese en knuppels met ysteruitsteeksels.
Een van die eerste leërs wat aan die eise van die nuwe tyd voldoen het, was die van prins Maurits van die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande aan die einde van die 16e eeu. Hellebaardiers is deur piekeniers vervang, terwyl daar ook 'n hele afdeling goed toegeruste musketiers was. Die ruitery het van pistole (ratslotpistole) gebruik gemaak en elkeen het 'n hele paar pistole byderhand gehad indien een probleme sou gee.
Later is die ratslotkarabyn deur die ruitery gebruik. In die 17e eeu het die bou van vestings baie aandag gekry omdat dit ontwerp moes word om bestand te wees teen vyandelike kanonvuur. Van die geniale bouwerk van die Fransman Sébastien Vauban (1633 - 1707) bestaan daar vandag nog voorbeelde en talle is tot monumente verklaar. Seilskepe is in hierdie tyd ook verander tot oorlogskepe met afsonderlike dekke vir kanonne, en bewapende handelskepe is daarna nie meer vir oorlogvoering gebruik nie.
Ontwikkeling van vuurwapens en kanonne
In die 7e eeu het die Bisantyne oor 'n gedugte wapen beskik, naamlik die sogenaamde Griekse vuur. Die samestelling van hierdie wapen is onbekend, maar volgens oorlewering kon Griekse vuur kon nie eers met water geblus word nie. Griekse vuur was moontlik 'n primitiewe vlamwerper. In die 13e eeu is 'n tipe brandvuurpyl algemeen in Europa gebruik om brand in vyandelike kampe te stig. Buskruit is as dryflading gebruik en die vuurpyl had 'n trefafstand van ongeveer 2 km.
Die Duitse monnik Berthold Schwarz (begin van die 14e eeu) was die eerste persoon wat met behulp van buskruit projektiele afgevuur het; hy het handvuurwapens sowel as die sogenaamde vuurmond, wat 'n primitiewe voorloper van die kanon was, vervaardig. Gedurende die 14e eeu het die vuurwapen 'n belangrike deel van krygstaktiek en -tegniek geword. Die kanon was aanvanklik klein, maar het mettertyd groter en swaarder geword en gelei tot die ontstaan van 'n bombardeerder wat bresse in kasteel- en vestingmure kon skiet.
Die kanonne van die 15de eeu het maar baie min verskil van die wat in die voorafgaande eeue gebruik is. Hulle was nog steeds moeilik om te hanteer. Toe het iemand egter met die skitterende plan gekom om die loop op twee groot wiele te monteer. Om die kanon te laai, het die kanonnier die buskruit in die loop afgestoot met 'n lang stok. Daarna het hy 'n houtskyf in die loop afgedruk om die buskruit en die kanonbal van mekaar te hou. Die bal self is laaste in die loop geplaas.
Dit het dan harde skywe gevorm wat met veiligheid vervoer kon word. Wanneer dit gebruik moes word, is dit dan eenvoudig verpoeier. Tot omstreeks 1420 is klippe as koeëls gebruik. Later is egter yster- en loodballe gebruik, waarin groewe gemaak is om hulle akkurater te laat trek. Dit was egter nog altyd moeilik om kanonne te laai, en die kanonnier was buitendien die hele tyd aan die vuur van die vyand blootgestel.
Die eerste agterlaaier-kanon is in 1380 vervaardig. Die doel hiervan was om die kanonnier- in staat te stel om sy kanon te herlaai sonder om sy gesig vir die vyand te wys. Aan die agterkant van die kanon is 'n stuk van die boonste deel van die loop afgesaag sodat 'n beweegbare slot daarin kon pas. In hierdie slot is die buskruit en kanonkoeël geplaas en daarna dig gesluit. Die laaiery kon dus aan die agterkant van die kanon uitgevoer word, en die kanonnier was betreklik veilig.
Die enigste probleem met hierdie agterlaaier-kanonne was hul uiters lae vuurkrag. Die slot het nooit juis baie dig gesluit nie, sodat die gasse wat die ontploffing veroorsaak het, deur die sluitstuk ontsnap en die krag van die ontploffing baie verminder het. Gevolglik is die kanonne maar nog altyd van voor gelaai, en dit was eers in die 19de eeu dat die agterlaaiers ver genoeg ontwikkel het om die voorlaaiers heeltemal te verdring.
Beroemde kanonne uit hierdie tydperk was die Kriemhilde uit Neurenberg (1388; hierdie kanon het 'n massa van 2,8 ton gehad en 'n koeël van ongeveer 375 kg geskiet), en die Dulle Griet uit Gent (ca. 1450; massa 16 400 kg, lengte 5 m en koeëls van 340 kg). Koeëls is aanvanklik van klip gemaak, maar later is yster gebruik. Een van die eerste handvuurwapens was die haakbus, wat later vir die lontbuks plek moes maak.
Nuwe ontwikkelinge, wat teen ongeveer 1430 die lig gesien het, was die gebruik van 'n korrel, en die musket met ratslot, wat 'n groot verbetering was. Die ratslotgeweer is later deur die pangeweer en vuursteenslot vervang. 'n Laaste toepassing van buskruit in die wapentegniek was die bekende handgranaat, wat in die 17e eeu gebruik is.
Die begin van die 19e eeu is gekenmerk deur revolusionêre tegniese ontwikkeling, ook op die gebied van wapens. Nie alleen het nuwe ontwerpe die lig gesien nie, maar ook beter materiaal (goeie staal) is gebruik. In die ontwikkeling van wapens het die klem nou op vuurwapens geval. In 1808 het ŉ Switser, Pauly, die agterlaaier ontwerp- 'n baie belangrike uitvinding wat later op alle vuurwapens toegepas sou word. Die koeëls was voorsien van 'n hoeveelheid knalkwik wat met behulp van 'n slagpen ontbrand het. Dit het dan ook aanleiding gegee tot die ontstaan van die perkussiegeweer van die Duitser Nikolaus Dreyse (1787-1867) in 1827. Die vervanging van die vuursteenslot deur die perkussiegeweer het ook by die pistool veranderinge beteken.
Behalwe dat die pistool nou kleiner kon wees, het die perkussiestelsel dit moontlik gemaak dat meer skote afgevuur kon word. So 'n pistool, die sogenaamde pepperbox, het in 1836 ontstaan en het 'n aantal lope gehad wat een vir een voor die slagpen gedraai kon word. In 1836 het die eerste Colt (vernoem na Samuel Colt; 1814-1862) op die mark verskyn, wat 'n vaste loop gehad het en 'n silindermagasyn met patrone. Na elke skoot het die magasyn gedraai sodat 'n nuwe koeël voor die loop was. So 'n pistool is 'n rewolwer genoem, en Savage Worth, Joslyn, Allen & Cochran en Remington was die bekendste name in die verband.
In die begin van die 19e eeu is die brandvuurpyl opnuut gebruik. In Engeland het William Congreve (1722- 1828) so 'n wapen van 16 kg met 'n lengte van 1 m en 'n kaliber van 80 mm ontwikkel, wat tydens see- en veldslae (byvoorbeeld Waterloo) gebruik is. Artilleriestukke is meer effektief gemaak deur byvoorbeeld meganismes wat die terugloop kon absorbeer. In 1845 het die Italianer Giovanni Cavalli (1808-1879) die eerste stuk geskut met 'n gegroefde loop en ŉ afsluiter gemaak.
Hierdie tipe loop, met spiraalvormige groewe in die loop om die koeël te stabiliseer, het nog nie heeltemal bevredigend gewerk nie. Die Amerikaner Joseph Whitworth (1803-1887) het verdere proefnemings in die verband gedoen. In 1885 het die Enfieldgeweer met 'n geriffelde loop ŉ omwenteling in krygstegniek teweeggebring. Die geweer kon oor 'n afstand van tot 450 m akkuraat vuur. Omdat die afstand groter was as wat met grofgeskut behaal kon word, het die situasie vir die kanonniers gevaarlik geword.
Die eerste repeteergeweer het in ongeveer 1855 in gebruik gekom; bekende tipes was die Colt, die Le faucheaux en die Spencer. By laasgenoemde was die patrone in 'n buis onder die loop en vir die eerste keer is gebruikte patroondoppe uitgeskiet. In 1861 het Richard John Gatling die eerste masjiengeweer gebou. Die gewere het 6, 8 of 10 lope gehad. Aanvanklik was die vuursnelheid 500 rondtes per minuut, wat later verbeter is tot 1 000. Die Gatling is in 1870 deur die Franse leer aangeskaf, gevolg deur Rusland in die volgende jaar. Gorlof, 'n Russiese generaal, het later die patent bekom en soveel masjiengewere laat vervaardig dat hy uiteindelik vir die uitvinder aangesien is. Vir sy tyd was die Gatling 'n geweldige wapen; dit is tot in 1911 vervaardig. Handgranate is in die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) gebruik.
Aanvanklik is granate van blikke en bottels gemaak, totdat die eerste egte granaat, die Excelsior, op die toneel verskyn het. Tydens dieselfde oorlog is pantserskepe (Monitor en Merrimac) en 'n eksperimentele duikboot (David) suksesvol gebruik. Gedurende die Frans-Duitse Oorlog (1870-1871) het die Franse kanonne gebruik wat van voor gelaai is en heelwat later eers 800 agterlaaiers in gebruik geneem, wat ook deur die Duitsers gebruik is.
Hierdie tipe was van dieselfde kaliber maar kon verder skiet. Die Duitsers het verder ook granate met 'n skokbuis gebruik. Belangrike ontwikkelinge tot aan die einde van die Eerste Wêreldoorlog was die Francaise, 'n Franse masjiengeweer wat 'n salvo van 37 koeëls uit 37 lope kon vuur; die Oostenrykse Mannlicher 1888, die eerste geweer met 'n magasyn, waarop moderne masjiengewere gebaseer is; en die Maxim-masjiengeweer (1884), wat deur die Amerikaner Maxim ontwerp is en deur die Engelse in die Anglo-Boereoorlog (1899-1902) gebruik is.
Eerste Wêreldoorlog
Hierdie oorlog was 'n toetsgeleentheid vir talle nuwe wapens. Benewens die wapens wat reeds genoem is, was die bekendste gewere die Lebel, die Mauser, die Lee-Metford, die Browning-outomaties en die Springfield; die bekendste pistole en rewolwers was die Luger, die Mauser, die Browning, die Colt en die Webley & Scott; en die bekendste masjiengewere die Lewis, die Hotchkiss en die Schwarzlose. Granate wat baie gebruik is, was die Franse suurlemoen- en polsbandgranaat en die Engelse Millshandgranaat.
'n Groot aantal mortiere van verskillende kaliber het in gebruik gekom. Omdat die loopgraafoorlog soveel lewens geëis het, is groot aandag aan persoonlike beskermingstoebehore gegee, byvoorbeeld helmets en gasmaskers. Doringdraad en landmyne is as versperrings teen grootskaalse aanvalle gebruik, terwyl die tenk die produk was van die noodsaaklikheid van beweeglik te wees. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het die vliegtuig baie belangrik geword.
Tweede Wêreldoorlog
Spesiale bomwerpers is vervaardig, wat weer lugafweergeskut, opsporingsmiddele en versperringsballonne tot gevolg gehad het. Op see het die duikboot ŉ gedugte wapen geword, terwyl ŉ betreklik nuwe wapen, die seemyn, talle skepe tot sink gebring het. Tot aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog was verbeteringe aan wapentuig aan die orde van die dag. Onder die nuwe ontwikkelinge tel die terugslaglose vuurpyllanseerder (pantservuis en bazooka) en die vlamwerper.
Die Japanners was die eerste wat biologiese wapens gebruik het. Bekende nuwe vuurwapens was die Thompson, die Schmeisser, die Sten, die Owen, die Amerikaanse M- 3, die Beretta en die Mas 38. Ligte masjiengewere is baie meer as swaar masjiengewere gebruik, en van die bekendste ligte tipes was die Bren, die MG-42, die Browning en die Fiat 35. Sommige moondhede het hulle toevlug geneem tot geheime wapens, onder andere vlieënde bomme en selfmoordvliegtuie, om die verrassingselement by bombardering te behou.
Die Tweede Wêreldoorlog het ook die kernwapen bekend gestel wat die oorlog tot 'n einde gebring het. Die kernwapens, wat verwoesting gesaai het, het 'n nuwe era in die ontwikkeling van wapentuig ingelui. Na die Tweede Wêreldoorlog het die wapentegniek 'n verdere revolusie beleef met die vervaardiging van kontinentale en interkontinentale missiele, en ander tipes missiele wat soms kernwapens dra.
Ingewikkelde lugafweerstelsels word steeds ontwikkel, terwyl die vervaardiging van biologiese en chemiese wapens toeneem. Konvensionele wapens, veral handvuurwapens, is feitlik vervolmaak. Byna alle aanvalsgewere kan nou enkelskote of outomaties vuur, waarvan die modernste tipe die M 16-geweer is wat deur die Amerikaners in Viëtnam gebruik is. Wat submasjiengewere betref, is die Israeliese Uzi 'n bekende voorbeeld. Die harnas of borspantser van vervloë tye het weer verskyn in die vorm van koeëlvaste onderhemde van nylonplate, wat as beskerming teen skrapnel en kleingeweervuur dien.
Kolomenskoje
Kolomenskoje (Russies: Коломенское) is ’n voormalige keiserlike landgoed ’n paar kilometer suidoos van Moskou, op die antieke pad na die dorp Kolomna (vandaar die naam). Die skilderagtige landskap aan die oewers van die Moskwa-rivier het in die 1960's deel van Moskou geword.
Groot Paleis en ander geboue
Aan die ander kant van die kloof vanaf Kolomenskoje kan die Kerk van Johannes die Doper met sy vyf tentdakke uit 1547 gesien word. Die ontstaan van die kerk is onseker, maar sy argitektuur verteenwoordig ’n oorgangsfase tussen Kolomenskoje se Hemelvaartskerk en die Sint Basilius-katedraal in Moskou.
Tsaar Aleksei van Rusland het al die houtgeboue in Kolomenskoje laat afbreek en dit vervang met ’n nuwe houtpaleis, wat bekend is vir sy feëryke dak. Die toekomstige keiserin van Rusland, Elisabeth, is in 1709 daar gebore. Nadat die Russiese hoofstad na Sint Petersburg geskuif het, het die paleis vervalle geraak en Katharina die Grote het geweier om daar te bly wanneer sy in Moskou was. Sy het die paleis in 1768 laat afbreek, maar gelukkig het ’n houtmodel daarvan oorgebly en dit word herbou.
Tydens die bestaan van die Sowjetunie is ou houtgeboue van die Verre-Noorde en ander gebiede na Kolomenskoje geskuif. Sommige daarvan dateer uit die 17de eeu.
Aardwolf
Die aardwolf of maanhaarjakkals (Proteles cristatus) is 'n vleiseter wat tans as 'n hiëna geklassifiseer word. Vroeër was dit as die enigste lid van die Protelidae-familie gegroepeer, en ander kere as 'n hondagtige, in die familie Canidae. Ander meer gewestelike name vir hierdie spesie sluit in: erdwolf, weerwolf, nadroe, naderoe, ghaip, gheip, gheipjakkals, neipjakkals, ghei, ghiep, ghie, ghob en neip. Die laasgenoemdes is 'n verafrikaansing van Khoi /geib en /gib.
Sycon verum
Sycon verum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Aardwolf
Identifikasie
Mannetjies en wyfies is dieselfde grootte en het 'n gemiddelde lengte van 91 cm, met 'n gemiddelde stertlengte van 23 cm. Die gemiddelde aardwolf het 'n skouerhoogte van 50 cm en kan tussen 7.5 en 10 kg weeg.
Die aardwolf lyk soos 'n jakkalsgrootte, kleinergeboude hiëna. Die kop is hondagtig, met 'n breë, pelslose snoet. Die ore staan orent en is swartkleurig aan die agterkant. Die aardwolf se pels het 'n liggeel agtergrond, met vier tot vyf vertikale swart strepe op die lyf en onreëlmatige strepe op die pote. Die pelshare is lank en vorm 'n maanhaar op die nek en die rug. Die stert is geborsel (die Latynse naam vir die spesie beteken inderdaad 'veerbos'), met 'n swart punt. Die voorpoot het vyf en die agterpoot vier tone. Behalwe vir die slagtande, is die res van die aardwolf se gebit onderontwikkel.
Sycon verum
Die spons behoort tot die genus Sycon en tot die familie Sycettidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1931 deur Row & Hozawa.
Aardwolf
Verspreiding
Hulle kom oral in Suider-Afrika voor, behalwe in die ware woestyn en woude. In die res van Afrika word hul aangetref in 'n klein sentrale gebied en ook die oostelike horing van Afrika (noordoostelike Soedan tot by die suide van Tanzanië).
Habitat
Hulle teer op termiete, en verkies grasland of bossieveld, waar miershope voorkom, met 'n jaarlikse reënval tussen 100 en 600 mm.
Gedrag
In die somer is hulle naglewend, aangesien die Trinervitermes-termiete ook veral snags bedrywig is, maar in die winter raak hulle besig van laatmiddag af, aangesien die Hodotermes-termietgroep dan aktief raak. Hulle spoor termiete op met behulp van reuk en klank, en termiete word van die gebreekte miershoop of grondoppervlakte af opgelek met 'n klewerige tong.
Hulle skuil in gate wat oorspronklik deur springhase of erdvarke gemaak is. Alhoewel 'n aardwolfpaartjie dieselfde gebied (van tussen een en vier vierkante kilometer) bewoon, slaap en eet hulle apart. Betreders van hulle gebied word aangeval en weggejaag. Hulle merk hul gebied deur die afskeiding van talg vanuit anuskliere, wat 10 – 20 keer per kilometer geskied. Die dag se aktiwiteite begin deurdat die aardwolf mis en urineer op 'n mishoop wat spesifiek vir daardie doel opgebou word. Tot 10% van die dier se liggaamsmassa kan op 'n slag so uitgeskei word.
Om hulself te beskerm, maak hulle daarop staat dat hulle baie soos hiënas lyk, en hulle kan deur hulle hare op te pof, tot twee keer groter as hulle normale grootte voorkom. Aardwolwe is lomp en stadig, dus word hulle dikwels deur roofdiere gevang. Hulle kleintjies word veral deur rooijakkalse gevang.
Geluide
Kommunikasie vind veral deur hulle merke plaas. As hulle naby aan mekaar is, of onder stres verkeer, kan hulle 'n diep brul, 'n harde blafgeluid, of 'n kloekgeluid uiter.
Kos
Hulle eet hoofsaaklik termiete en miere, asook ander insekte, voëleiers en grondvoëltjies.