cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frans Lion Cachet
Lewe en werk
Ná sy vertrek van Ladysmith word hy op 27 Mei 1865 leraar op Utrecht. In hierdie tyd is die verwarring op kerklike en staatkundige gebied in hierdie geweste groot. Utrecht was ’n nedersetting buite die grense van Natal, maar ook buite die grense van die Transvaalse Republiek. Dit het in 1854 ontstaan, waarna dit in 1858 in die Republiek Lydenburg opgeneem is en in 1860 op sy beurt in die groter Zuid-Afrikaansche Republiek. Na ’n hofsaak beslis die Kaapse Hooggeregshof dat niemand buite die Kaapkolonie woonagtig aan die Sinode van die NG Kerk van die Kaap mag behoort nie, wat meebring dat reeds bestaande lede van die NG Kerk hulle eers in afsonderlike gemeentes moes konstitueer. Nadat Utrecht en Lydenburg deur hierdie uitspraak losgemaak is van die Kaapse Kerk, het hulle onder die Ring van Natal geressorteer. Cachet maak van die verwarring op kerklike gebied gebruik deur vervolgens op sterkte van Lydenburg en Utrecht die Nederduits Gereformeerde Kerk van Transvaal in 1866 te stig. Hierdie NG kerk is onafhanklik van die Staatskerk van die geografiese gebied waarin hierdie gemeentes geleë is, naamlik die Hervormde Kerk en dit in ’n tyd toe kerk en staat in die Transvaal feitlik een was. Cachet is instrumenteel in die stigting van verdere NG gemeentes in die Transvaal, onder andere in Potchefstroom. Sy brosjure wat in 1866 verskyn, getitel ''Aan de leden der Ned. Geref. Kerk in de Zuid-Afrikaansche Republiek'' is ’n kwalik bedekte aanval op die Hervormde Kerk, waarteen ds. Van der Hoff van die Hervormde Kerk hom verweer. Hierna kan daar geen sprake wees van toenadering tussen die twee kerkliggame nie.
Skryfwerk
In 1875 verskyn Vyftien jaren in Zuid-Afrika, wat ’n versameling van briewe aan ’n vriend is en ’n relaas is van sy verblyf in Suid-Afrika. Hierdie publikasie werp veral baie lig op die geskiedenis van die NG Kerk in Natal en Transvaal. Hierop volg Twee Jaren in Holland. Hy is veral bekend vir sy De worstelstrijd der Transvalers aan het Volk van Nederland verhaald, wat die geskiedenis van die Zuid-Afrikaansche Republiek dikwels soos ’n roman vertel. Sy boek Een jaar op reis in dienst der Zending het as tema die reis wat hy in 1891 na die Ooste onderneem het. ’n Bundel van sy Afrikaansche preken word in 1874 gepubliseer. Hy skryf ook ’n biografie oor sy vriend Tyo Soga, Tyo Soga De eerste kafferzendeling, ’n verwerking van Chalmers se Tyo Soga: A page of South African Mission Work. Ander geskrifte van hom sluit in sy referaat Welke plaats behoort de Christelijke zending onder de Heidenen te beslaan in de innige liefde en practische werkzaamheid der koloniale kerk wat as byvoegsel verskyn by Elpis se bundeling van die voordragte wat gehou is by die Christelike Konferensie wat op 16 en 17 Januarie 1861 in Kaapstad gehou is. Aan de leden der Nederduitsch Gereformeerde kerk in de gemeente Ladismidt is ’n omsendbrief wat uit 1864 dateer.
Celina Jade
Celina Jade (gebore 10 Junie 1985) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Legendary Assassin (2008) en The Man with the Iron Fists (2012), en in die televisiereekse Mister French Taste (2010) en Arrow (2012).
Lionel Mapoe
Lionel Mapoe (gebore in Port Elizabeth op 13 Julie 1988) is 'n rugbyspeler wat vir die Goue Leeus in die Curriebeker en die  in Superrugby op vleuel speel.
2018 Curriebeker Premierafdeling
Die 2018 Curriebeker Premierafdeling was ’n top rugbykompetisie wat van 17 Augustus – 27 Oktober 2018 tussen die provinsiale spanne van Suid-Afrika beslis is. Dit was die 80ste seisoen van die kompetisie sedert dit vir die eerste keer in 1889 gespeel is.
Die Westelike Provinsie was die verdedigende kampioen. Hulle het die Natalse Haaie met 33–21 in die 2017 eindstryd in Durban verslaan. Die eindstryd is op 27 Oktober 2018 beslis.
38ste Oscar-toekenningsaand
Die 38ste Oscar-toekenningsaand is op 18 April 1966 deur die Academy of Motion Picture Arts and Sciences in Santa Monica, Kalifornië, gehou om erkenning te gee aan die rolprente van 1965. Die aanbieder was vir die negende keer Bob Hope. Dit is die eerste Oscar-aand wat in kleur op televisie gebeeldsend is.
Twee prente was kop aan kop: The Sound of Music en Doctor Zhivago het elk 10 benoemings gekry en elk 5 Oscars gewen. Die wenner vir beste prent was egter The Sound of Music. Albei prente is onder die mees suksesvolle rolprente wat nog gemaak is en onder die top-10 prente wat die meeste geld gemaak het as inflasie in ag geneem word.
Pryse
Hier volg ’n lys van die belangrikste wenners en benoemdes (die wenners word eerste genoem en is in vet druk):
Periodieke tabel
Die periodieke tabel is 'n voorstelling van die bekende chemiese elemente, gerangskik volgens hul atoomgetal, elektronkonfigurasie en chemiese eienskappe. Elemente word gerangskik volgens toenemende atoomgetal (die getal protone). Die standaardvorm van die tabel bestaan uit ’n rooster van 18 x 7 blokkies, wat die hoofdeel vorm, plus ’n kleiner deel van twee rye onderaan.
Die tabel kan ook verdeel word in vier reghoekige blokke: die s-blok links, die p-blok regs, die d-blok in die middel en die f-blok daaronder. Die rye van die tabel word periodes genoem en die kolomme van die s-, d- en p-blok groepe; sommige van hulle het name soos halogene of edelgasse. Aangesien die periodieke tabel chemiese tendense behels, kan dit gebruik word om die verhouding tussen eienskappe van die elemente af te lei en om die eienskappe van nuwe, nog onontdekte elemente of sinteties vervaardigde elemente te voorspel.
Hoewel periodieke tabelle vantevore bestaan het, word Dmitri Mendelejef oor die algemeen beskou as die vader van die huidige tabel, wat hy in 1869 gepubliseer het. Dit is die eerste een wat algemeen aanvaar is. Hy het die tabel ontwikkel om tendense in die eienskappe van die destyds bekende elemente te illustreer. Hy het ook van die eienskappe van toe nog onbekende elemente voorspel na aanleiding van leë ruimtes in die tabel. Die meeste van sy voorspellings het korrek blyk te wees toe dié elemente later ontdek is. Mendelejef se periodieke tabel is sedertdien uitgebrei en verfyn met die ontdekking of sintetiese vervaardiging van nog nuwe elemente en die ontwikkeling van nuwe teoretiese modelle om chemiese gedrag te verduidelik.
Alle elemente van 1 (waterstof) tot 118 (oganesson) is al ontdek of sinteties vervaardig. Die elemente van 1 tot 98 (kalifornium) bestaan natuurlik, hoewel sommige net in klein hoeveelhede voorkom en aanvanklik ontdek is toe hulle sinteties vervaardig is. Die elemente ná 98 is sinteties vervaardig in laboratoriums. Die vervaardiging van elemente ná oganesson word beplan en voortdurende debatte word gevoer oor hoe die periodieke tabel verander sal moet word as enige sulke elemente bykom.
Uitleg
So lyk die huidige periodieke tabel van bekende chemiese elemente. Elemente waarvan die atoomgetal in rooi aangedui word, is sinteties vervaardig. Die eienskappe van elemente op ’n liggrys agtergrond is onbekend.
Alle weergawes van die periodieke tabel bevat net chemiese elemente, nie samestellings of elementêre deeltjies nie. Elke chemiese element het ’n unieke atoomgetal wat ooreenstem met die getal protone in sy kern. Die meeste elemente het ’n verskillende aantal neutrone in verskillende atome, en dié variasies word isotope genoem. Koolstof het byvoorbeeld drie isotope wat in die natuur voorkom: al sy atome het ses protone en die meeste het ook ses neutrone, maar sowat 1 persent het sewe neutrone en ’n baie klein aantal het agt neutrone. Isotope word nooit apart in periodieke tabelle aangetoon nie; hulle word altyd saam as een element gegroepeer.
In die standaardmodel word die elemente gelys in volgorde van toenemende atoomgetalle. ’n Nuwe periode (ry) begin wanneer ’n nuwe elektronskil sy eerste elektron het. Groepe (kolomme) word bepaal deur die elektronkonfigurasie van die atoom; elemente met dieselfde getal elektrone in ’n spesifieke subskil val in dieselfde kolom (suurstof en seleen is byvoorbeeld in dieselfde kolom omdat albei vier elektrone in die buitenste p-subskil het). Elemente met soortgelyke chemiese eienskappe val gewoonlik in dieselfde groep in die periodieke tabel, hoewel elemente in dieselfde periode in die f-blok, en in ’n mate in die d-blok, geneig is om ook soortgelyke eienskappe te hê. Dit is dus relatief maklik om die chemiese eienskappe van ’n element te voorspel as die eienskappe van die omringende elemente bekend is.
Groepe
’n "Groep" of "familie" is ’n vertikale kolom in die periodieke tabel. Elemente in dieselfde groep het ooreenstemmende chemiese eienskappe. Byvoorbeeld die verbindings met waterstof in kolom 17 het die formule HX: HF, HCl, HBr, HI, terwyl in kolom 16 dit juis  is:, , ,. In een kolom toon van die eienskappe ’n duidelike tendens met die toename van die atoomgetal. In sommige dele van die tabel, soos in die d- en f-blok, kan horisontale ooreenkomste egter net so belangrik of duideliker wees as vertikale ooreenkomste.
Elemente in dieselfde groep neig om patrone te toon in atoomradius, ionisasie-energie en elektronegatiwiteit. Van bo na onder in ’n groep neem die atoomradius van die elemente toe; elektrone kom dus verder van die kern af voor. Van bo na onder neem die ionisasie-energie af, want dit is makliker om ’n elektron te verwyder omdat die atome se verbinding nie so sterk is nie. Net so neem elektronegatiwiteit af van bo na onder. Daar is egter uitsonderings op die reël, soos in groep 11, waar die elektronegatiwiteit verder af in die groep toeneem.
Periodes
’n "Periode" is ’n horisontale ry in die periodieke tabel. Hoewel vertikale ooreenkomste gewoonlik groter is, is daar dele van die tabel waar die horisontale ooreenkomste groter is, soos in die f-blok, waar die lantaniede en aktiniede twee duidelike horisontale reekse elemente is.
Elemente in dieselfde periode toon tendense in die atoomradius, ionisasie-energie en elektronegatiwiteit. Van links na regs in die tabel neem die atoomradius gewoonlik af. Dit gebeur omdat elke opeenvolgende element ’n bykomende proton en elektron het, wat veroorsaak dat die elektron meer deur die kern aangetrek word. Dit veroorsaak dat die ionisasie-energie van links na regs toeneem: hoe meer die elektrone deur die kern aangetrek word, hoe meer energie is nodig om ’n elektron te verwyder. Net so neem elektronegatiwiteit van links na regs toe. Elektronaffiniteit toon ook ’n tendens. Metale (links) het gewoonlik ’n laer elektronaffiniteit as die nie-metale (regs), met die uitsondering van die edelgasse.
Blokke
Vanweë die belangrikheid van die buitenste elektronskil word die verskillende areas van die periodieke tabel soms "blokke" genoem, waarvan die name verwys na die subskil met die "laaste" elektron. Die s-blok bevat die eerste twee groepe (alkalimetale en aardalkalimetale) sowel as waterstof en helium. Die p-blok bevat die laaste ses groepe: van 13 tot 18, onder meer die metalloïdes. Die d-blok bevat groep 3 tot 12, onder meer al die oorgangsmetale. Die f-blok, wat gewoonlik onderaan die res van die tabel aangetoon word, bevat die lantaniede en aktiniede.
Variasies
Die lantaniede en aktiniede word gewoonlik onderaan die res van die periodieke tabel aangetoon, soos heel bo. Dit is bloot om estetiese en praktiese redes. Hulle kan ook deel van die hooftabel vorm en op hul regte plek as deel van die sesde en sewende periode ingevoeg word om ’n breë tabel te vorm, soos onder aangedui:
Stompkophaai
Die stompkophaai (Triaenodon obesus) is 'n haai wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Maputo. In Engels staan die haai bekend as die Blunthead shark.
Voorkoms
Die haai is lank en slank met die eerste dorsale vin wat se punt wit is. Die tweede dorsale vin en die oë is ook groot. Die snoet is breed en kort. Die haai word tot 210 cm groot.
Habitat en gewoontes
Die haai vreet seekatte, krewe en enige vis wat dit op die riwwe kan kry.
Periodieke tabel
Smeltpunt
Veral in die d-blok kan elemente 'm hoë smeltpunt bereik maar die diagonale groep van die metalloïede het ook hoë smeltpunte.
Geskiedenis
Die periodieke tabel is oorspronklik ontwerp sonder kennis van die inwendige bou van die atoom. Die elemente is gerangskik volgens hul atoommassa. Die Duitser Johann Wolfgang Döberreiner was die eerste wat opgemerk het dat daar ’n golfbeweging ontstaan het in die eienskappe. Hy het triade van ooreenkomstige elemente onderskei. Die Engelsman John Alexander Reina Newlands het ontdek daar bestaan ’n reëlmatigheid in elke 8 elemente, maar hy is bespot toe hy die vermoede uitspreek dat dit vergelykbaar met die oktawe in musiek kon wees. Uiteindelik het die Duitser Lothar Meyer en die Rus Dmitri Mendelejef die eerste perodieke tabel gepubliseer. Daarby het hulle die massa van telluur en jodium omgeruil. Dit het die ooreenstemming van tendense verbeter. Ná die koms van die golfmeganika het dit duidelik geword dat hierdie stap geregverdig was.
Tom Sizemore
Tom Sizemore (29 November 1961 ‒ 3 Maart 2023) was 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Heat (1995), Saving Private Ryan (1998), Red Planet (2000), en Black Hawk Down (2001).
Arabiese Liga
Die Arabiese Liga (Arabies: جامعة الدول العربية, dschāmiʿat ad-duwal al-ʿarabiyya, "Liga van die Arabiese Lande") is 'n internasionale organisasie van die Arabiese lande in Noord-Afrika en Suidwes-Asië. Die Arabiese Liga is op 22 Maart 1945 deur Egipte, Irak, Jordanië, Libanon, Saoedi-Arabië en Sirië in Kaïro, Egipte, as gevolg van die Tweede Wêreldoorlog gestig en bestaan uit 22 lidlande. Die hoofkantoor is in Kaïro geleë.
Sekretaris-generaal
Sekretarisse-generaal van die Arabiese Liga sedert 1953:
Marielle Jaffe
Marielle Jaffe (gebore 23 Junie 1989) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Percy Jackson & the Olympians: The Lightning Thief (2010), Scream 4 (2011), en Higher Power (2018).
Richard Briers
Richard Briers (14 Januarie 1934 – 17 Februarie 2013) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Watership Down (1978), Much Ado About Nothing (1993), en Peter Pan (2003), en in die televisiereeks Good Neighbors (1975).
Aloe microdonta
Aloe microdonta is 'n aalwyn wat inheems aan Kenia en Somalië is.
Lars Høy
Lars Høy (gebore 12 November 1946) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Noedebo Vicarage (1974), Violer er blå (1975), Girls at Arms (1975), en It All Adds Up (1976).
Dorte Højsted
Dorte Højsted (gebore 20 Maart 1958) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente I Am William (2017) en Blurred Vision (2019), en in die televisiereekse Doggystyle (2018) en Darkness - Those Who Kill (2019).
Aloe delphinensis
Aloe delphinensis is 'n aalwyn wat endemies aan Madagaskar is.
Tom Skerritt
Tom Skerritt (gebore 25 Augustus 1933) is 'n Amerikaanse akteur wat in meer as 40 rolprente verskyn het. Hy is bekend vir sy rolle in M*A*S*H (1970), Alien (1979), Top Gun (1986), en Contact (1997).
Dey Young
Dey Young (gebore 28 Julie 1955) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Rock 'n' Roll High School (1979), Pretty Woman (1990), en Red Eye (2005), en in die televisiereeks Star Trek: The Next Generation (1987).
Sakina Jaffrey
Sakina Jaffrey (gebore 14 Februarie 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Raising Helen (2004) en in die televisiereekse The Mindy Project (2012), House of Cards (2013), en Mr. Robot (2015).
Soho Manufactory
Soho Manufactory was een van die eerste moderne fabrieke wat tussen 1762 en 1765 deur die Britse ondernemer Matthew Boulton en sy vennoot John Fothergill op Handsworth Heath in Soho, Smethwick (tans 'n stadsdeel van Birmingham, Engeland) opgerig is en tot en met 1842 bestaan het.
Die vervaardiger het enersyds bekendheid verwerf omdat hier vir die eerste keer konsekwent masjiene vir die massavervaardiging van goedere in 'n produksielynstelsel ingespan is, en andersyds vanweë die voorbeeldfunksie wat dit met sy beter werksomstandighede vervul het. In plaas van wandering journeymen of rondreisende ambagsmanne het Boulton voltydse werknemers aangestel. Boulton het vir sy werkers woonhuise op die fabrieksterrein laat oprig, 'n skoon, helder en lugtige werksomgewing geskep, kinderarbeid (volgens destydse maatstawe) vermy en 'n sosiale versekering ingevoer wat op die solidariteitsbeginsel berus het.
Geskiedenis
Boulton was voor die oprigting van sy Soho Manufactory al 'n vervaardiger van handgemaakte sierware soos knope, gordelgespes en tabakdose. Die vervaardigingsproses was volgens die destyds heersende manier georganiseer: die verskillende dele van die werkproses is in ateljees verrig wat in die ambagsmanne se woonhuise gehuisves is. Sodra een stap voltooi was, is die goedere-in-bewerking vir die volgende stap in die werkproses na 'n ander werker se ateljee geneem.
Stigting
Om die nuwe produksiestelsel te kan volg, het Bolton 'n geskikte fabrieksterrein benodig. In 1761 het hy 'n erf van vier hektaar in Handsworth, 'n dorp noord van Birmingham, gekoop. Die erf by Hookley Brook was teen 'n helling geleë, met 'n watermeul en waterregte vir die bedryf daarvan, 'n dam en enkele geboue daarop. Vir £1 000 het Boulton die pagkontrak, wat deur die vorige pagters vir 99 jaar aangegaan is, asook alle geboue gekoop. Die geboue het hy onmiddellik laat afbreek en begin om kleiafsettings op die erf te ontgin, 'n baksteenmakery opgerig en die stene gebruik om nuwe ateljees, woonhuise vir werkers en 'n nuwe watermeul op te rig.
Nog in dieselfde jaar was dit duidelik dat daar 'n behoefte aan bykomende kapitaal was, asook 'n inspekteur om die bedrywighede op die bouterrein te oorsien. Die entrepreneur John Fothergill het as vennoot toegetree en ₤5 394 s16 se kontant in die onderneming belê. Boulton se aandeel het bates ter waarde van ₤6 206 s17 d9 in kontant, materiale, erf en geboue beloop. Fothergill het in Soho House, die herehuis op die terrein, ingetrek wat reeds voltooi was en die boubedrywighede oorsien, terwyl Boulton by sy bestaande vervaardigingsgeriewe in Snow Hill gebly het om daar sake te bestuur.
Tussen 1762 en 1764 het 'n groot deel van die ateljees, werkerswoonhuise en masjiensale op die werksterrein ontstaan. Die geboue was almal helder en goed belug; later het Boulton die werksvloere gereeld laat skoonmaak en die geboue laat verf. Sy doelwit was om 'n gesonde en aangename werkatmosfeer te skep. Hy het bewus Rousseau se ideale van 'n menswaardige bestaan gevolg en sy fabriek as 'n verwesenliking daarvan aan die algemene publiek vertoon. Dit het groot aandag getrek, en hooggeplaaste persoonlikhede wat 'n indruk van die werkmetodes in die nywerheid wou kry, het hier kom besoek afgelê. Die positiewe publisiteit het in elk geval Boulton se sake bevorder en gehelp om uitvoere te verhoog.
Die sentrale hoofgebou met drie verdiepings, wat later 'n simbool van die fabriek sou word, het eers omstreeks 1764 ontstaan. Sy hoofkenmerke was die poort na die binnehof, wat twee verdiepings hoog was, en die agthoekige kloktoring. Die fasadeontwerp het klassisistiese voorbeelde van Andrea Palladio gevolg.
Die twee onderste verdiepings het masjiensale, werkwinkels en ateljees gehuisves, terwyl die boonste verdieping uit woonstelle vir leidende personeel bestaan het. Twee laer vleuels, wat die binnehof omsluit het, het eweneens werkwinkels gehuisves. In die hoofgebou se masjiensale is 'n verskeidenheid masjiene geïnstalleer wat die swaar werk gedoen en tegelykertyd 'n konstante hoë gehalte van produkte verseker het. Die rangskikking van werkwinkels en masjiene is so doeltreffend beplan dat 'n soort produksielyn ontstaan het soos dit tans in moderne fabrieke aangetref word. Die boukoste vir die hoofgebou het van 'n vooraf beplande £2 000 – destyds 'n buitengewoon hoë bedrag vir 'n fabrieksgebou – gestyg tot £10 000 by sy voltooiing. Die grootste deel van dié koste is deur 'n groot lening gedek wat deur die Londense uitgewer Jacob Tonson aan Boulton toegestaan is.
Toe Soho Manufactory sy deure in 1765 geopen het, is volgens Fothergill se gegewens 400 werkers en hul gesinne op die werksterrein gehuisves, terwyl die werkerstal volgens Boulton op 700 gestaan het. Fothergill se syfer word as meer betroubaar beskou. Waarskynlik het Boulton ter wille van positiewe publisiteit oordrewe getalle verstrek.
Swerwer-vlindervis
Die Swerwer-vlindervis (Chaetodon vagabundus) is 'n vlindervis wat voorkom aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot by die Aliwal-bank. In Engels staan die vis bekend as die Vagabond butterflyfish.
Voorkoms
Die vissie word tot 23 cm lank en kom in koraal- en rots riwwe voor, in water wat 5 – 30 m diep is. Die kop en liggaam is wit en die liggaam is bedek met strepe wat in twee rigtings gaan. Daar is ook 'n swart band wat by die dorsale vin begin, oor die oë en om die vis se liggaam gaan tot by die anale vin. Die vis oorleef in akwariums.
Lys van kardinale aangestel deur Pous Pius VII
Pous Pius VII die 251ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1800 tot 1823 het 99 nuwe kardinale aangestel in 19 konsistories.
Robert Merrill
Robert Merrill (4 Junie 1917 – 23 Oktober 2004) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Aria (1987), The Dream Team (1989), How Much Do You Love Me? (2005), en The Immigrant (2013).
Langneus-vlindervis
Die Langneus-vlindervis (Forcipiger flavissimus) is 'n vlindervis wat voorkom aan die ooskus van Suid-Afrika vanaf Margate. Die vis word tot 22 cm lank en kom in koraalriwwe voor, in water van 2 – 114 m diep. Die liggaam, dorsale, anale, bekken vinne is heldergeel. Die boonste helfte van die kop is swart en die onderste helfte is 'n ligte, silwergrys. Daar is 'n swart kol op die anale vin. Die stertvin is gryserig. In Engels staan die vis bekend as die Longnose butterflyfish en kan in akwariums oorleef.
Ihram
duimnael|’n Man in die voorgeskrewe ihram-klere.
Ihram, ihraam of igraam (Arabies: إحرام iḥrām) is in Islam ’n gewyde staat of toestand waarin Moslems gaan om die bedevaarte hadj en oemra te onderneem. Hulle moet reeds daarin wees wanneer hulle die pelgrimsgrens, die mikat, betree en moet die voorgeskrewe klere dra.
Voorskrifte
’n Man in die ihram-staat moenie enige knope of gestikte klere dra nie. Sandale moet ook nie gestik wees nie, en die enkels en agterkant van die voete moet oop wees. Hy mag nie enige reukmiddels aan die lyf of klere dra nie.
Tydens ihram moet vroue se gesig onbedek wees. ’n Boerka of nikab is verbode, maar ’n hijab en doepatta is verpligtend. Daar is geen skeiding tussen die geslagte nie; anders as in moskees, bid mans en vroue saam (nie net in dieselfde gebiede nie, maar ook in dieselfde rye). Dit is om mense daaraan te herinner dat mans en vroue op die Oordeelsdag langs mekaar sal staan.
Gedrag en higiëne
Buiten dat pelgrims net so skoon (rein) moet wees as wanneer hulle bid, mag mans nie hul naels, hare of baard knip of enige reukmiddel dra nie. Laasgenoemde sluit gegeurde seep in. Hulle moet die ihram-drag dra: ’n wit, ongestikte kleed. Baie sal voor die tyd hul hare skeer omdat dit as higiënies beskou word, maar ander wag tot aan die einde van die hadj of oemra omdat dit ’n vereiste is om ihram te verlaat.
Geen seks, rokery of vloekery is toelaatbaar nie. Ander verbode handelinge sluit in die doodmaak van diere, ’n bakleiery en die aflê van ’n eed. Mans mag ook nie vir vroue kyk of onedele gedagtes hê nie. Vroue moet beskeie lyk en mag nie grimering of parfuum dra nie. Pelgrims moet vergeet van studies, besigheid en verhoudings, en op God fokus.
Postmoderne kuns
Postmoderne kuns is 'n groep kunsbewegings wat daarop gerig was om sekere aspekte van modernisme of aspekte wat in die nasleep daarvan ontwikkel het, te betwis. Oor die algemeen word bewegings soos intermedia, installasiekuns, konsepsuele kuns en multimedia as postmodern beskryf.
Venus (dubbelsinnig)
Venus kan na een van die volgende verwys:
Postmoderne kuns
Daar is verskeie eienskappe wat kuns as postmodern kategoriseer; dit sluit in bricolage, die prominente gebruik van woorde as die sentrale kunselement, collage, toeëiening, vereenvoudiging, vertoonkuns, die herwinning van vorige style en temas in 'n hedendaagse konteks, sowel as die afbreek van die skeidsmuur tussen skone en hoë kunste en lae kuns en populêre kultuur.
Gebruik van die term
Die oorwegende term vir kuns wat sedert die 1950's geskep is, is "kontemporêre kuns". Nie alle kuns wat kontemporêr genoem word, is egter postmodern nie, en eersgenoemde sluit kunstenaars in wat steeds in modernistiese en laat modernistiese tradisies werk, sowel as kunstenaars wat postmodernisme om ander redes verwerp. Arthur Danto redeneer dat "kontemporêr" die breër term is, en dat postmoderne voorwerpe 'n "subsektor" van die kontemporêre beweging is. Sommige postmoderne kuns-kunstenaars het meer opvallend van die idees van moderne kuns weggebreek, en daar is nie konsensus oor wat "laatmodern" en "postmodern" is nie. Idees wat deur die moderne estetika verwerp is, is hervestig. Wat skilder betref, het postmoderniste verteenwoordigende kuns laat herleef. Tradisionele tegnieke en onderwerpe het weer in kuns verskyn. Sommige kritici redeneer dat baie van die huidige "postmoderne" kuns steeds as moderne kuns geklassifiseer moet word.
Baie kritici is van mening dat postmoderne kuns uit moderne kuns ontstaan het. Voorgestelde datums vir die verskuiwing van die moderne na die postmoderne sluit 1914 in Europa,  en 1962 of 1968 in Amerika in. Die einde van die postmoderne era is na die einde van die 1980's teruggevoer, toe die woord postmodernisme baie van sy kritieke resonansie verloor het, en kunspraktyke se fokus na die impak van globalisering en nuwe media verskuif het.
Jean Baudrillard het 'n besondere invloed op postmodern-geïnspireerde kuns gehad en het die moontlikhede van nuwe vorms van kreatiwiteit beklemtoon. Die kunstenaar Peter Halley beskryf sy neonkleure as "hiperrealisering van ware kleur" en noem Baudrillard as 'n invloed. Baudrillard self was sedert 1984 taamlik konsekwent in sy siening dat kontemporêre, en veral postmoderne kuns, minderwaardig teenoor die modernistiese kuns van die tydperk ná die Tweede Wêreldoorlog was,  terwyl Jean-François Lyotard kontemporêre kuns besing het en op die evolusie daarvan gewys het. Verder is baie van die vooraanstaande vrouekunstenaars in die twintigste eeu met postmoderne kuns geassosieer.
Soos met alle gebruike van die term postmodern, word die toepassing daarvan ook hier gekritiseer. Kirk Varnedoe het byvoorbeeld gesê dat daar nie iets soos postmodernisme bestaan nie, en dat al die moontlikhede van modernisme nog nie ondersoek is nie. Die teoretiese onderstutting van Postmodernisme as 'n epogale of epistemiese verdeling is vandag nog 'n kontroversiële kwessie.
Definiëring van postmoderne kuns
Postmodernisme beskryf bewegings wat óf uit modernistiese neigings ontstaan het óf 'n teenreaksie of verwerping daarvan is. Spesifieke neigings is formele suiwerheid, mediumspesifisiteit, kuns ter wille van kuns, outentisiteit, universaliteit, oorspronklikheid en revolusionêre of reaksionêre tendense, i.e. die avant-garde. Paradoks is egter waarskynlik die heel belangrikste modernistiese idee waarteen postmodernisme reageer. Paradoks, soos deur Manet ingelui, het 'n sentrale rol in die modernistiese beweging gespeel. Manet se verontagsaming van verteenwoordigende kuns het die veronderstelde wedersydse eksklusiwiteit van realiteit en voorstelling, ontwerp en voorstelling, abstraksie en realiteit beklemtoon.
Die status van die avant-garde is kontroversieel: baie instellings redeneer dat vêrsiendheid, toonaangewendheid en progressiwiteit noodsaaklik vir die uitvoer van hedendaagse kuns is. Postmodernisme verwerp die idee van vooruitgang of vordering in kuns per se, en is dus daarop gerig om die "mite van die avant-garde" omver te werp. Rosalind Krauss was een van die belangrike ondersteuners van die siening dat avant-gardisme verby was, en dat die nuwe kuns-era postliberaal en postvooruitgang was.
Een eienskap van postmoderne kuns is die vermenging van hoë en lae kultuur deur van industriële materiale en beelde uit die popkultuur gebruik te maak. Die gebruik van lae kunsvorms was ook 'n deel van modernistiese eksperimentering. Postmoderne kuns word verder gekenmerk deur die manier waarop dit die onderskeid tussen die sogenaamde skone of hoë kunste en dit wat oor die algemeen as lae of kitsch kuns beskou word, afbreek. Postmoderniste het elemente van kommersialisme en 'n kitsch estetika binne sy artistiese konteks ingevoer; postmodernisme neem style uit vorige tydperke soos die Gotiek, die Renaissance en Barok  en vermeng dit op 'n manier wat hierdie style se oorspronklike gebruik in hulle ooreenstemmende bewegings ignoreer.
Volgens Postmoderne kuns is alle standpunte onstabiel en oneg, en daarom is ironie, parodie en humor die enigste beginsels wat nie deur kunskritiek of historiese revisionisme omvergewerp kan word nie. "Pluralisme en diversiteit" is ander kenmerkende eienskappe.
Neoklassisisme
Postmodernisme is veral gemoeid met die duidelike onderskeid tussen moderne kuns, met sy konstante heruitvindings, en die terugkeer na klassieke skilderkuns en beeldhou. Een van die grootste voorstanders van hierdie aspek van postmodernisme is die Kunsvernuwingsentrum (Art Renewal Center) met sy streng verwerping van alle kuns wat as modern beskou word. Die term klassieke realisme word dikwels gebruik om na hierdie esteties konserwatiewe beweging te verwys.
Konseptuele kuns
Konseptuele kuns se direkte betrokkenheid by die dekonstruksie van dit wat 'n kunswerk "kuns" maak, lei daartoe dat dit soms as postmodern geëtiketteer word. Konseptuele kuns, wat dikwels ontwerp word om die idees van die publiek te konfronteer, beledig of aan te val, word met spesifieke kontroversie beskou.
Installasiekuns
'n Belangrike reeks bewegings in kuns wat deurlopend as postmodern beskryf word, behels installasiekuns en die skepping van artefakte wat konseptueel van aard is. Installasiekuns bepaal dikwels waar museums opgerig word aangesien hierdie ruimtes groot werke moet huisves wat uit reuse collages van vervaardigde en optelgoed saamgestel is. Hierdie installasies en collages is dikwels geëlektrifiseer en het bewegende onderdele en liggies.
Lowbrow-kuns
Lowbrow-kuns, ook bekend as Popsurrealisme, is 'n wydverspreide populistiese kunsbeweging wat sy oorsprong in die underground comix (ondergrondse strokiesprentwêreld), punkmusiek, hot rod-straatkultuur en ander Kaliforniese subkulture gehad het. Ook by Lowbrow-kuns word die onderskeid tussen "hoë" en "lae" kuns ontken.
Digitale kuns
Digitale kuns is 'n algemene term vir 'n verskeidenheid kunswerke en praktyke waar digitale tegnologie as 'n integrale deel van die kreatiewe proses en/of aanbieding gebruik word. Die impak van digitale tegnologie het aktiwiteite soos skilder, teken, beeldhou en musiek/klankkuns getransformeer terwyl nuwe vorms soos netkuns, digitale installasiekuns en virtuele realiteit erkende kunspraktyke geword het.
Toonaangewende kunsteoretici en historici op hierdie terrein sluit in Christiane Paul, Frank Popper, Christine Buci-Glucksmann, Dominique Moulon, Robert C. Morgan, Roy Ascott, Catherine Perret, Margot Lovejoy, Edmond Couchot, Fred Forest en Edward A. Shanken.
Intermedia en multimedia
Nog 'n tendens wat met postmodernisme geassosieer word, is werke wat uit verskillende media saamgestel is. Intermedia, 'n term wat deur Dick Higgins geskep is, verwys na nuwe kunsvorms soos Fluxus, Betonpoësie, Gevindegoed, Vertoonkuns en Rekenaarkuns. Een van die mees algemene vorms van "multimediakuns" is die gebruik van videobande en CRT-monitors, bekend as videokuns.
Telematiese kuns
Telematiese kuns verwys na kunsprojekte wat rekenaarbemiddelde telekommunikasienetwerke as medium gebruik. Roy Ascott beskou die telematiese kunsvorm as die omskepping van die kyker in 'n aktiewe deelnemer aan die skeppingsproses wat gedurende die bestaan van die kunswerk nooit voltooiing bereik nie.
Toeëieningskuns en neokonseptuele kuns
In sy 1980 essay The Allegorical Impulse: Toward a Theory of Postmodernism, identifiseer Craig Owens die terugkeer van 'n allegoriese impuls as 'n eienskap van postmoderne kuns. Hierdie impuls kan in die toeëieningskuns van kunstenaars soso Sherrie Levine en Robert Longo gesien word, want "Allegoriese beelde is toegeëiende beelde." Toeëieningskuns verwerp modernistiese idees van kunssinige genialiteit en oorspronklikheid en is meer ambivalent en strydig as moderne kuns. Ideologieë word gelyktydig aangeneem en omvergewerp; toeëieningskuns is "krities sowel as medepligtig."
Neo-ekspressionisme en skilder
Die terugkeer na die tradisionele kunsvorms van beeldhou en skilder in die laat 1970's en vroeë 1980's wat in die werk van Neo-ekspressionistiese kunstenaars soos Georg Baselitz en Julian Schnabel gesien is, is as 'n postmoderne neiging beskryf. Dit was dan ook een van die eerste koherente bewegings wat in die postmoderne era na vore gekom het. Die beweging se sterk bande met die kommersiële kunsmark het egter vrae laat ontstaan – oor sy status as postmoderne beweging asook die definisie van postmodernisme self. Hal Foster beweer dat neo-ekspressionisme medepligtig aan die konserwatiewe kulturele politiek van die Reagan-Bush-era in die V.S.A. was.
Pers-vlindervis
Die pers-vlindervis (Chaetodon trifasciatus) is 'n vis wat voorkom in die Indiese Oseaan, onder andere aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die suide van die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die Purple butterflyfish.
Identifikasie
Die vis word tot 15 cm lank. Die laer gedeeltes van die sye is liggeel tot oranje en word blou-pers agtertoe op die lyf. Daar is dowwe pers, horisontale strepe op die sye en 'n swart, vertikale streep deur die oog wat beklemtoon word deur geel en pers strepe. Die anale- en stertvinne is rooi-oranje terwyl daar 'n geel streep op die basis van die stertvin is. Die onvolwasse vissies lyk net soos die volwasse visse.
Hulle leef in beskutte koraalryke gebiede in tropiese strandmere en aflandige riwwe wat 2 tot 20 m diep is. Die visse is territoriaal van aard en leef in pare saam. Hulle vreet koraal poliepe.
Aloe deltoideodonta
Aloe deltoideodonta is 'n aalwyn wat endemies aan Madagaskar is. Die spesie het vyf subspesies:
Alex Skuby
Alex Skuby (gebore 27 Desember 1972) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The King of Queens (1998) en The Fosters (2013).
Marcus Brigstocke
Marcus Brigstocke (gebore 8 Mei 1973) is 'n Engelse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Love Actually (2003) en in die televisiereekse We Are History (2000) en Stupid (2004).
OPUL
[[Lêer:OPEC now.svg|duimnael|400px|Huidige situasie van die OPUL:
Groen – Stigterslede
Blou – Ander lidlande
Rooi – Voormalige lede
Geel – Moontlike lidlande]]
Sekretaris-generaal
Sekretarisse-generaal van die OPUL sedert 1961:
George Pauling
George Craig Sanders Pauling (1853 – 1919) was 'n Britse ingenieur en kontrakteur. Hy is in 1853 gebore. Hy help met die bou van vroeë Londense spoorlyne en ander spoorlyn in Brittanje. Hy kom in 1875 na Suid-Afrika as assistent-ingenieur in die Kaapse Staatspoorweë in Oos-Kaapland. Hy begin later sy eie onderneming en van 1882 tot 1885 bou hy die spoorlyn van Sterkstroom na Aliwal-Noord. In 1884 kry hy die kontrak vir die spoorlyn van Beaufort-Wes na Kimberley.
Pierre Laval
Pierre Laval (28 Junie 1883 - 15 Oktober 1945) was 'n Franse politikus en Eerste Minister van Frankryk in die Vichy Frankryk-regering.
Gebore in Châteldon en nadat hy sy graad ontvang het, het hy gewerk as 'n advokaat, in Parys vanaf 1907. As 'n sosialis, was hy verkies tot die Chambre des députés as 'n lid van SFIO in 1903. Hy het nie gedien in die Eerste Wêreldoorlog nie, maar gedurende hierdie tydperk het sy politieke mening verander en hy het meer na regs beweeg. Hy het die eerste na-oorlogse verkiesing verloor, en het burgemeester geword van Aubervillers in 1924 en die linkse Sosialistiese Party verlaat. Hy is verkies tot die Franse Senaat in 1927.
As 'n prominente figuur in 1930 se regering, was hy gereeld in die kabinet en was Eerste Minister vanaf 27 Januarie 1931 tot 6 Februarie 1932 (opvolger van André Tardieu) en weer vanaf 7 Junie 1935. Gedurende sy tweede keer as Eerste Minister in Oktober 1935, saam met die Britse buitelansde minister, Samuel Hoare, het hy 'n oplossing voorgestel vir die Abessinië-krisis. Nadat die realpolitik Hoare-Laval Verdrag in die pers gekom het, was Laval geforseer om te bedank op 22 Januarie 1936.
Pierre Laval was TIME se 1931 Man van die Jaar.
Die oorwinning van die Front Populaire in 1936 het beteken dat Laval weer terug gekeer het in besigheid, en na die Duitse besetting was sy media uitsprake deels verantwoordelik vir die val van die bestaande regering, en die ondersteuning van die nuwe regering van Philippe Pétain. Op 12 Julie 1940 het Laval vise-premier geword.
Laval was pro-Nazi, en sy uitsprake vir 'n Frans-Duitse militêre alliansie het daartoe gelei dat hy afgedank is uit die regering en gearesteer is op 13 Desember, 1940. Die Duitse ambassadeur in Frankryk, Otto Abetz, het hom laat bevry en geskuif na Parys. Hy is beseer in 'n sluipmoordpoging op 27 Augustus 1941, maar het herstel en was weer opgeneem in die Vichy-regering op 18 April 1942, en word hierdie keer self Eerste Minister en volg Admiraal François Darlan op as die leidende figuur in die regering na Pétain. Laval was grootliks geblameer vir die toenemende anti-Joodse aktiwiteite en ook die besluit om Franse werkers na Duitsland te stuur deur la relève en later die Service du Travail Obligatoire. Die stigting van die Vichy Milice, die oorlogtyd se polisie, in Januarie 1943 word ook aan hom toegeskryf.
Na die Geallieerde inval van Frankryk het die regering geskuif vanaf Vichy na Belfort en daarna na Duitsland Sigmaringen in Augustus 1944. In Mei 1945 het Laval gevlug. Hy is gevange gehou in Oostenryk en oorgehandig aan die VSA magte. Op 30 Julie 1945 was hy oorgehandig aan die nuwe Franse regering. Aangekla van samewerking (dws hoogveraad) en die verbreeking van staatssekuriteit was hy verhoor en tot die dood veroordeel. Na 'n mislukte poging van selfmoord was hy om die lewe gebring deur 'n vuurpeloton by die Fresnes-gevangenis, naby Parys.
Sien ook
Laval-dekreet
Berg Arafat
duimnael|220px|Pelgrims op Berg Arafat. duimnael|220px|’n Man bid op die heuwel.
Berg Arafat (Arabies: جبل عرفات Jabal ‘Arafāt) is ’n granietheuwel op die Vlakte van Arafat, sowat 20 km suidoos van Mekka in Saoedi-Arabië. Dit is sowat 70 m hoog en is ook bekend as die Heuwel van Genade (Jabal ar-Rahmah). Volgens die Islamitiese tradisie is dit die plek waar die profeet Mohammed gestaan en sy laaste toespraak gelewer het aan die mense wat hom aan die einde van sy lewe op die hadj vergesel het.
Hadj
Op die 9de dag van Dhu'l Hidjdja, die laaste maand op die Islamitiese kalender, gaan pelgrims van Mina na Arafat vir die belangrikste deel van die hadj. Hulle bring die hele dag op die berg deur en bid saam. Die Arafat-rituele eindig met sonsondergang en pelgrims gaan van daar na Moezdalifa vir die verkorte aand- en naggebed en om te rus.
Leesteken
Punktuasie is die gebruik van leestekens in teks. Leestekens maak dit makliker om 'n bepaalde teks te lees, en is soms noodsaaklik vir die korrekte interpretasie van die teks. Algemene leestekens sluit in: die punt, komma, koppelteken, deelteken, ens. Leestekens is noodsaaklik vir goeie begrip van 'n teks. Te veel leestekens in 'n teks kan egter net so steurend wees soos die weglating van noodsaaklike leestekens.
Hier volg 'n lys van die leestekens:
Leestekens teenoor skryftekens
Leestekens verhoog die leesbaarheid van tekste. Hierteenoor lei skryftekens tot die korrekte spelling van woorde.
Bronne
Afrikaanse woordelys en spelreëls, 2017. Kaapstad: Pharos
Ermland
Die Ermland (Prussies, Pools en Latyns: Warmia) was aanvanklik 'n nedersettingsgebied van die Prusse, en toe na die verowering deur die Duitse Orde in die 13de eeu, 'n bisdom binne die staat van die Duitse Orde, wat onder die naam Prinsbisdom van Ermland van 1466 tot 1772 'n sekere mate van onafhanklikheid onder die Poolse owerheid geniet het. Die belangrikste stede in hierdie streek was Elbing en Braunsberg, en ook die kasteel van Balga. Die grootste gedeelte van Ermland het vir 'n lang tyd aan Oos-Pruise behoort. Ermland is nou deel van die woiwodskap Ermland-Masurië in Pole.
Die eerste gedokumenteerde melding van "Warmia" dateer uit die jaar 1249. Wormyan, warmun beteken "rooi" in Prussies. "Wormeland" is die streek se naam in 1262, en eers in 1299 verskyn die naam "Ermelandt". Dit is die Duitse Naam van die Oud-Pruisiese streek.
Volgens 'n legende, was Warmo, die negende seun van die koning Widowuto, wat die streek langs die Nava (Mariensee) en die Bassora (Passarge) ontvang het. Hy het vir homself 'n vesting gebou wat hy Tolo genoem het. Volgens hierdie legende het die Duitse naam Ermland sy oorsprong in die naam van "Ermia", die vrou van Warmo.
Geografie
Die gebied van die bisdom van Ermland het tot 1945 gestrek van 'n smal kusstrook van die Vistula strandmeer/ Vistula- of Weichsel-haf tussen Frauenburg en Braunsberg (Braniewo) in 'n suidoostelike rigting tot by die Masuriese mere te Allenstein (Olsztyn) en Rößel (Reszel). Dit het die nou Poolse gebiede van Oos-Pruise ingesluit tussen die Pruisiese Oberland in die suidweste, Natangen en Barten in die noorde, sowel as Masurië in die suidooste. Die belangrikste riviere is die Passarge (Pasłęka) en die Alle (Lyna). Die bisdom het 'n oppervlakte van 4249 km² gehad en is van noord tot suid, in die Kammerampte Frauenburg, Braunsberg, Mehlsack, Heilsberg, Wormditt, Guttstadt, Rößel, Seeburg, Wartenburg en Allenstein verdeel.
Bevolking
In die katoliese Ermland het die Prussiese taal egter reeds in die 16de eeu uitgesterf. In die naburige Protestantse Hertogdom Pruise het Albrecht von Brandenburg-Ansbach-Preussen, die Prussiese taal ondersteun en vertalings in Prussies laat maak en het ook pastore in die taal laat oplei.
Die oorloë van die 15de eeu het veral die suidelike gedeelte van Ermland verwoes en 'n groot bevolkingsverliese tot gevolg gehad. As gevolg van die plaaslike toestande (godsdienstige oorloë) in die laat 15de eeu en in die 16de eeu kon skaars enige setlaars uit Duitsland gewen word. Die Ermlandse administrasie het dus immigrante uit die naburige land Pruise, die Poolse Masowië probeer lok. Hierdie immigrante het 'n eie Ermlandse dialek van die Poolse taal ontwikkel, wat die dominante taal in die landelike gebiede in die suidoostelike Ermland en veral die distrik van Allenstein was. Hierdie dialek het self die Nazi-tydperk oorleef. As gevolg van bevolkingsverskuiwings na die einde van die Tweede Wêreldoorlog het hierdie dialek uitgesterf tydens die Volksrepubliek van Pole.
Die minderheid van Pools-sprekende Ermlanders het hulself ná die ondergang van Oudpole in 1795, nie soseer as deel van die Poolse nasie beskou nie, en was lojale onderdane van die prinsbiskop en die Domkapitel van Ermland, en later van die Duitse konings van Pruise. Tydens die referendum van 1920 het 'n oorweldigende meerderheid Poolssprekende Ermlanders daarvoor gestem dat die suidelike Ermland deel van Oos-Pruise sal bly. In die tydperk tussen die twee wêreldoorloë het heelwat Poolssprekende dorpsskole onder die beskerming van die Duitse staat in die suidelike deel van Ermland bestaan. Met die aanval van Nazi-Duitsland op Pole op 1 September 1939 is die Poolssprekende skole egter gesluit en is 'n aantal van die Poolse aktiviste en onderwysers in hegtenis geneem. Baie van hulle is later in die Nasionaal-Sosialistiese konsentrasiekampe gedood. Na die einde van die Tweede Wêreldoorlog in 1945, het baie Poolssprekende Ermlanders hulle by die Duitssprekende bevolking aangesluit wat uit Ermland gevlug het of later onder dwang gedeporteer is na die beide nuwe Duitse state. In die nuwe Poolse Volksrepubliek na 1945 is die hele bevolking van die oorspronklike Duitse streek gedwing om afstand te doen van hulle Duitse burgerskap. Die wat geweier het is geïnterneer en die oorlewendes is later na Duitsland gedeporteer. Die oorspronklike bevolking van Ermland is na 1945 heeltemal vervang deur hoofsaaklik Pole wat weer uit die oostelike Poolse gebiede gevlug het wat deur die Sowjetunie geannekseer is. As gevolg van die deeglike transformasieproses is daar tans min bewyse oor in dat die streek vir amper 700-jaar 'n hoofsaaklik Duitssprekende bevolking gehad het.
Loena-ruimteprogram
Loena is die naam van verskeie ruimtetuie wat die Sowjetunie tussen 1959 en 1976 na die maan gelanseer het. Hulle is soms ook Loenik genoem na aanleiding van die naam van die eerste Sowjet-satelliet, Spoetnik.
Vyftien was suksesvol en het talle eerstes in die ruimte behaal. Talle eksperimente is gedoen: die maan se chemiese samestelling, swaartekrag, temperatuur en bestraling is bestudeer. Altesaam 24 ruimtetuie het die naam Loena gekry, hoewel baie meer gelanseer is. Dié wat nie die ruimte gehaal het nie, is in dié tyd geheim gehou en het nie ’n Loena-nommer gekry nie. Dié wat in ’n wentelbaan om die aarde defek geraak het, het gewoonlik die naam Kosmos gekry. Die beraamde koste van die Loenaprogram was ongeveer $4.5 miljard.
Nog ’n belangrike sending
Loena 15 sou ook grondmonsters van die maan terugbring – dit was op dieselfde tyd in die ruimte as die historiese Apollo 11-sending. Dit was waarskynlik ’n laaste poging om die kollig van die VSA te steel en sou grondmonsters teruggebring het voordat die Amerikaanse ruimtevaarders kon. Neil Armstrong en Buzz Aldrin was egter reeds op die maan toe die Loena 15 die maan nader en dit het teen ’n berg neergestort.
Mislukte sendings
Terwyl die program aan die gang was, het die Sowjetunie geen inligting bekend gemaak oor mislukte sendings nie. Westerse waarnemers het dus hulle eie name aan die sendings gegee, soos Loena E-1 No.1, die eerste mislukte sending van 1958 wat Nasa glo verband gehou het met Luna 1958A.
Nasa het ’n ruimtetuig geïdentifiseer wat hulle glo op 30 April 1966 gelanseer is en wat hulle Luna 1966A genoem het, Luna 1969B wat glo op 15 April 1969 gelanseer is en Luna 1970B op 19 Februarie 1970. Toe besonderhede oor Sowjet-lanserings later bekend gemaak is, was geeneen van dié datums op die lys nie.
Kristian Ibler
Kristian Ibler (gebore 6 Augustus 1975) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Kat (2001) en The Christmas Party (2009), en in die televisiereeks The Killing (2007).
Immuunstelsel
duimnael|220px|’n Mikroskoopbeeld van ’n enkele neutrofil (geel) wat ’n miltsiektebakterie (oranje) verswelg.
Die immuunstelsel is ’n beskermingstelsel wat baie biologiese strukture en prosesse in ’n organisme omvat en dit teen siektes beskerm. Selfs eensellige organismes soos bakterieë het ’n eenvoudige immuunstelsel in die vorm van ensieme wat hulle beskerm teen aanvallende virusse. Immunologie is die studieveld wat alle aspekte van die immuunstelsel insluit.
Werking
Om behoorlik te werk moet die immuunstelsel ’n groot verskeidenheid agense, bekend as patogene, van virusse tot parasitiese wurms, erken en dit onderskei van die organisme se eie, gesonde weefsel. In die mens skei vloeistofbreinversperrings die perifere immuunstelsel van die neuro-immuunstelsel, wat die brein beskerm.