cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fabergé-eier
Geskiedenis
Die eerste Fabergé-eier is gemaak vir tsaar Aleksander III, wat in 1885 besluit het om vir sy vrou, keiserin Maria Fjodorowna, ’n Paaseier te gee, moontlik om die 20ste herdenking van hul troudag te vier. Dié eier, bekend as die Heneier, was van goud gemaak. Sy ondeursigtige, wit emalje-"dop" kan oopgemaak word en binne-in is sy eerste verrassing, ’n mat geelgoud-eiergeel. Dit kan oopgemaak word om ’n veelkleurige goue hen te ontbloot wat ook oopgemaak kan word. Binne-in die hen is ’n piepklein diamantweergawe van die keiserlike kroon met ’n klein robynhangertjie, maar hierdie laaste twee dele het verlore geraak.
Keiserin Maria was so verheug oor die geskenk dat Aleksander Fabergé aangestel het as hofleweransier en hom opdrag gegee het om die volgende jaar weer ’n eier te maak. Daarna kon Fabergé blykbaar self oor die ontwerp van toekomstige Paaseiers besluit, en hul ontwerp het al hoe uitspattiger geraak. Volgens vertellings van die Fabergé-familie het nie eens die tsaar geweet hoe hulle sou lyk nie – die enigste vereiste was dat elkeen ’n verrassing bevat. Sodra Fabergé ’n aanvanklike ontwerp goedgekeur het, het ’n groep vakmanne die werk gedoen.
Ná Aleksander III se dood op 1 November 1894 het sy seun, Nikolaas II, vir sy vrou, keiserin Aleksandra, en sy ma, keiserin Maria, elk ’n Fabergé-eier gegee. Eiers is elke jaar gemaak, buiten in 1904 en 1905 tydens die Russies-Japannese Oorlog.
Die keiserlike eiers het beroemd geword en Fabergé is gevra om soortgelyke eiers vir privaat klante te maak, onder andere die Rothschild- en die Joesoepof-familie.
Lys van keiserlike eiers
Hier volg ’n lys van die eiers wat vir die keiserlike familie gemaak is. Van die datums het intussen verander; volgens ’n vroeëre lys is die Blou Slangklokeier in 1887 gemaak en die eier van 1895 is geïdentifiseer as die Twaalfmonogramme-eier. Die ontdekking van die voorheen verlore Derde Keiserlike Eier bevestig die chronologie van die lys hier onder.
Louis Calvert
Louis Calvert (25 November 1859 – 18 Julie 1923) was 'n Engelse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent David Garrick (1913).
Opel Manta
Die Opel Manta is 'n agterwielaangedrewe sportkoepeemotor wat van 1970 tot 1988 in twee generasies deur die Duitse vervaardiger Opel vervaardig is.
Die Manta was 'n halfsportiewe koepee gebaseer op die Ascona gesinsmotor, soortgelyk aan sy mededingers die Ford Falcon-gebaseerde Mustang en die Ford Capri. Sy naam kom van die Manta-seerog.
Fiela se kind
Storie
Die verhaal speel hom af in die negentiende eeu in die woude van Knysna, Suid-Afrika, en handel oor die ervaringe van 'n Kleurlingvrou en haar gesin wat 'n wit weggooikind aanneem. Nege jaar later word die kind van haar weggeneem en gedwing om by 'n wit houtkappersgesin te woon wat beweer dat hy hul verlore seun is. Ironies genoeg is sy omstandighede by die wit gesin heelwat slegter as by die bruinmense, wat as van 'n laer klas beskou is vanweë hul ras. Die klimaks volg 'n paar jaar later wanneer sy wit "moeder" erken hy is nie haar regte seun nie en hy na sy oorspronklike gesin (Fiela en haar man Selling, nie sy biologiese ouers nie) terugkeer.
Mariner 3
Mariner 3 (saam met Mariner 4 bekend as Mariner–Mars 1964) was een van twee identiese ruimtetuie wat die diepruimte moes verken en is gebou deur die Jet Propulsion Laboratory (JPL) vir NASA se Mariner-Mars 1964 1964 projek. Die doel van die projek was om twee nabyvlugte verby Mars te onderneem om wetenskaplike waarnemings te doen en inligting oor tussen planetêre ruimte en die ruimte rondom Mars terug te stuur na die aarde. Die inligting sou bestaan het uit televisie beelde van Mars se oppervlakte en radio-okkultasie data van die ruimtetuig soos dit geaffekteer word deur Mars se atmosfeer terug na die aarde. Dit was die derde van tien ruimtetuie van die Mariner-program.
Mariner 2 was net 'n veranderde Ranger maan verkenningstuig terwyl Mariner 3 'n nuwe, groter romp met vier sonkragpanele, 'n televisie kamera en bykomende instrumentasie aan boord gehad het. Omrede die tuig nou swaarder was, is die nuwe Agena D fase vuurpyl in stede van die Agena B gebruik. Mariner 3 het ook 'n nuwe en groter glasvesel vrag mantel gehad. Daar was twee lanseer areas vir die Atlas-Agenavuurpyle by Kaap Canaveral, LC-13 het eerste beskikbaar geword nadat die Amerikaanse Lugmag se Vela-satelliet in Julie 1964 gelanseer is. Atlas lanseertuig 289D was op die lanseer area opgerig op 17 Augustus met die bystand Mariner verkenningstuig en vuurpyl (Atlas 288D) opgerig op LC-12 op 28 September.
Mariner 3 is gelanseer om 2.22 NM Oos-Amerikaanse Tyd op 5 November 1964 van Kaap Canaveral Lugmagbasis se LC-13 kompleks. Na 'n suksesvolle eerste fase, het die Agena suksesvol ontbrand om die tuig in 'n baan te plaas na Mars. Een uur na lansering is die eerste telemetrie seine vanaf Mariner 3 ontvang. Die seine het aangedui dat al die wetenskaplike instrumente aan boord korrek gewerk het maar dat die sonkragpanele nie gewerk het nie. Die beheerders in die grondbasis het, onseker van die werklike probleem, 'n beheersein na die tuig gestuur dat die giroskope afskakel om elektrisiteit te spaar terwyl hulle probeer vasstel wat werklik verkeerd is. Uit die telemetrie data het dit gebleik dat of die Agena of die vrag mantel nie ontkoppel het nie, maar 'n onder normale snelheid het aangedui dat die mantel nie ontkoppel het nie. 'n Beheersein was gestuur na Mariner 3 om die mantel te ontkoppel maar niks het gebeur nie. Die beheerders het daaraan gedink om Mariner 3 se vuurpyle af te vuur om die mantel weg te blaas maar hulle het uit tyd het gehardloop want agt ure na lansering het die batterye pap geraak en die sending het amptelik tot 'n einde gekom. Selfs al kon die mantel verwyder word, sou die sending misluk het omrede die lae snelheid tot gevolg sou gehad het dat Mariner 3 Mars met miljoene kilometers sou mis het.
Mercedes-Benz OM615-enjin
Die OM615 was 'n viersilinder-dieselenjin wat deur Mercedes-Benz vervaardig is. Dit was die opvolger van die OM621, wat vroeg in 1968 in twee weergawes aangebied is: die 1988 cc- en 2197 cc-enjins.
Mariner 3
Drie weke later, op 28 November 1964 is Mariner 4 suksesvol gelanseer vir sy 7½-maande tog na Mars.
Instrumente
Die instrumente aanboord van Mariner 3 sluit die volgende in:
Mercedes-Benz OM615-enjin
Variante
Die OM615.940 was 'n 1988 cc-enjin met 'n boor en slag 87x83.6 mm. Die kraglewering was aanvanklik 41 kW (tot in 1979), maar is hierna tot 45 kW verbeter.
Die OM615.941 was 'n 2197 cc-weergawe met dieselfde 87 mm boor maar 'n langer 92.4 mm slag. Die kraglewering was 45 kW met 126 Nm se wringkrag.
Brons
Brons is 'n legering van koper met tin en ander metale. Die legering het 'n groengeel kleur, maar deur korrosie ontstaan daar dikwels 'n duidelike groen oksiedlaag op die oppervlak.
Brons word gebruik om beelde en ander vorme te giet, asook vir die vervaardiging van onderdele wat in die ingenieurswese gebruik word. Voorbeelde hiervan is: ratte, kleppe, klokke, kanonlope, elektriese komponente, ens.
Die hoofkategorieë van brons is:
Brons is die eerste allooi wat deur mense gebruik is. Die eerste volk wat brons gebruik het was die Egiptenare, ongeveer 3500 jaar v.C. Die tydperk word derhalwe die Brons-era genoem.
Tradisioneel word brons gesien as die derde belangrikste eremetaal: 'n Bronsmedalje word aan die persoon wat 'n derde plek in 'n wedstryd behaal het toegeken.
Art Acord
Art Acord (17 April 1890 – 4 Januarie 1931) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Lazy Lightning (1926), Hard Fists (1927), en The White Outlaw (1929).
James Millican
James Millican (17 Februarie 1911 – 24 November 1955) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Let's Live Again (1948), Winchester '73 (1950), I Was a Communist for the F.B.I. (1951), en I Died a Thousand Times (1955).
Opel Monza
Die Opel Monza is 'n sportmotor wat deur Opel, die Duitse filiaal van General Motors, vervaardig is.
Die Monza is beplan as 'n opvolger vir die Commodore Coupé. Teen die laat 70's is die Commodore C-model as 'n 2-deur, maar steeds as 'n sedan, bekendgestel. Bouwerk het in 1976 begin en die eerste Monzas is teen 1978 verkoop. Sy mededingers was die Mercedes-Benz W126 koepee en die BMW 6-reeks se C- (koepee) modelle. Die motor was groot en gemaklik, sonder om luuks te wees. Heelwat ruimte was binne-in die kar beskikbaar en die reuse sitplekke het passasiers met 'n gevoel gelaat dat hulle in 'n veel-luukser motor as 'n Opel sit.
Medalje
duimnael|regs|100px|Medalje van die Orde van die Nederlandse Leeu.
'n Medalje is 'n klein metaalvoorwerp wat uitgereik word aan iemand wat 'n besondere prestasie gelewer het. Die medalje is 'n tasbare simbool van die onderskeiding gelewer wat aan die persoon uitgereik word. Die ontvanger kan sommige medaljes op sy of haar klere vasspeld, maar ander medaljes kan nie gedra word nie.
Medaljes word veral uitgereik aan militariste en sportlui. In die sportwêreld, soos byvoorbeeld tydens die Olimpiese Spele, word 'n goue medalje vir die eerste plek, silwer vir die tweede plek en brons vir 'n derde plek toegeken.
Sien ook
duimnael|links|300px|Drie verskillende [[VSA militêre medaljes.]]
Werner Mölders
Werner Mölders (18 Maart 1913 - 22 November 1941) was 'n Duitse Luftwaffe-vlieënier in die Tweede Wêreldoorlog, vleuelbevelvoerder en die voorste Duitse bobaasvlieënier in die Spaanse Burgeroorlog. Hy het die eerste vlieënier in die lugvaartgeskiedenis geword wat 100 lugoorwinnings behaal het, dit wil sê 100 vliegtuig gevegte wat tot die vernietiging van die vyandelike vliegtuig gelei het, en was baie versier vir sy prestasies. Mölders was instrumenteel in die ontwikkeling van nuwe vegtaktieke wat gelei het tot die vorming van die vinger-vier strategie. Hy is dood in 'n lugongeluk waarin hy 'n passasier was.
Mölders het hom in 1934 by die Luftwaffe, die lugmag van Nazi-Duitsland, aangesluit. In 1938 tree hy vrywillig op vir diens in die Condor Legion, wat in die Spaanse burgeroorlog generaal Francisco Franco se nasionalistiese kant ondersteun het, en 14 vliegtuie neergeskiet. Met die aanvang van die Tweede Wêreldoorlog neem hy deel aan die Phoney War, die Slag om Frankryk en die Slag om Brittanje. Met sy oorwinnings op 68, is Mölders en sy eenheid, die Jagdgeschwader 51 (JG 51), in Junie 1941 na die oostelike front oorgeplaas vir die opening van Operasie Barbarossa, waar hy die teen middel van Julie 1941 101 oorwinnings behaal het.
Die Wehrmacht en die Wes-Duitse Bundeswehr het hom albei vereer deur twee vegvlerke, 'n torpedojaer en kaserne na hom te noem. In 1998 besluit die Duitse parlement dat lede van die Condor Legion, soos Mölders, "nie meer vereer moet word nie". In 2005 besluit die Duitse ministerie van Verdediging om die naam 'Mölders' van die vegvleuel wat steeds sy naam dra, te verwyder.
Hideki Tojo
Hideki Tojo (Japannees: 東條 英機 Tōjō Hideki; Tokio, 30 Desember 1884 - 23 Desember 1948, Tokio) was 'n Japannese militaris en politikus van die Tweede Wêreldoorlog.
Sy lewe tydens die Tweede Wêreldoorlog
Tojo was 'n kunstige generaal in die Japannese weermag. In 1933 is hy tot generaal-majoor bevorder en word die hoof van die Kantoleër in Mantsjoeko. In 1936 is hy tot luitenant-generaal bevorder. Tojo was één van die mense wat Japan in die oorlog betrokke gekry het. Hy was 'n aanhanger van die Groot-Japanse gedagte en het één Asië, gelei deur Japan, voorgestaan. Hy was die oorlogsminister tot 1941. In Oktober 1941 het hy soveel mag verkry nadat hy premier van Japan word, dat hy feitlik 'n diktator geword het.
As leier van Japan
Hoewel Tojo aanvanklik met die Amerikaners wou onderhandel oor hul sanksies teen Japan na die bloedige oorlog met China, was hy wel 'n voorstander van die aanval op Pearl Harbor in Desember 1941. Tojo kon egter nie die absolute mag inpalm nie, en het in 1944 sy bedanking ingedien na verskeie nederlae.
Afrika-longvis
Die Afrika-longvisse (famile Protopteridae) beslaan slegs een genus, Protopterus, wat weer vier spesies het. Soos die naam aandui, kom Afrika-longvisse in varswatergebiede van Afrika voor. Hulle is verwant aan die Suid-Amerikaanse longvis (Lepidosiren paradoxa) en verlangs verwant aan die Australiese longvis (Neoceratodus forsteri). Die visse is bekend daarvoor dat hulle in staat is om 'n gat in die bodem te grawe wanneer die water opdroog, waarin hulle dan vir maande kan estiveer tot tyd en wyl hul habitat weer oorstroom word.
By die Afrika-longvis is die droogteslaap nog verder vervolmaak. Wanneer die moerasse waarin die vis hou, opdroog, krul hy hom in die modder op. 'n Slymerige stof, wat die liggaam heeltemal bedek, word afgeskei om die liggaam teen uitdroging te beskerm.
Die afvalstowwe wat gedurende metabolisme gevorm is, word deur die niere geskei tot ureum en water. Die meeste van die water word dan weer deur die liggaam gesirkuleer, terwyl die ureum in konsentrasies van tot 2 000 keer die van normale vertebrate geberg word. Ureum in hoe konsentrasie is 'n gifstof en geen gewerwelde dier kan so 'n hoë konsentrasie ureum soos die in die liggaam van die longvis verduur nie.
Sodra die eerste reëns na die droogteseisoen begin val, los die longvis se kapsule op en hy begin hom vir paring voorberei. Klein gate en tonnels word in die bodem van die dam gegrawe, waarin die eiers gelê word. Nadat die larwes uitgebroei het, word dit deur die mannetjie opgepas. Eers tussen die ouderdom van 2 tot 5 maande word die larwes toegelaat om die nes te verlaat.
Ervaring met die visse in akwaria het getoon dat die longvis van Afrika meer aggressief is as die Suid-Amerikaanse longvis. Struktureel is die Afrika-Iongvis uitkenbaar aan sy 5 kieusplete, anders as die Amerikaanse vis, wat net 4 het. Protopterus dolloi is 'n maer longvis wat in die Kongo- en die Ogowerivier voorkom en baie na die Amerikaanse longvis lyk. Protopterus aethiopicus kom in ŉ soortgelyke habitat as Protopterus dolloi in die Nylrivier voor. Die oorblywende 2 spesies is die Oos-Afrikaanse longvis Protopterus amphibicus en Protopterus annectans.
Longivsse het verlengde, afgespitste, lywe met draadvormige bors- en buikvinne. Hulle is aggressiewe jagters en vreet klein vissies en paddas.
Die volgende vier spesies kom in die genus Protopterus voor:
Josef (vis)
Die Josef (Callorhinchus capensis) is 'n kraakbeenvis wat endemies aan Suid-Afrika is. Die vis kom voor vanaf Namibië tot by Durban alhoewel dit selde aan die ooskus gesien word. In Namibië staan vis bekend as die Josefvis. Die vis word tot 1.2 m lank en is silwer of brons kleurig. Aan die kante en op die kop en vinne is die kleur donkerder. Die vis verkies sagte seebodems, nie dieper as 374 m nie. Wanneer die vis volwasse is groei daar 'n tentakel uit aan die voorkop wat sy Engelse naam tot gevolg het Elephantfish.
Arlington County, Virginië
Arlington County is 'n distrik in die Statebond van Virginië, dikwels na bloot verwys as Arlington of Arlington, Virginië. In 2016 is die bevolking op 230 050 geskat, wat dit die sesde grootste woongebied in Virginië, of die vierde grootste stad as sodanig maak. Dit is die 5de hoogste inkomste distrik in die VSA volgens die gemiddelde gesinsinkomste, en het die hoogste konsentrasie van enkellopendes in die streek.
Jussie Smollett
Jussie Smollett (gebore 21 Junie 1982) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Mighty Ducks (1992) en Alien: Covenant (2017), en in die televisiereeks Empire (2015).
Eric Campbell (akteur)
Eric Campbell (26 April 1880 – 20 Desember 1917) was 'n Engelse akteur.
Pythagoras se stelling
Pythagoras se Stelling is 'n wiskundige stelling wat vernoem is na die Griekse wiskundige, Pythagoras. Volgens tradisie het Pythagoras die stelling ontdek en bewys, maar die stelling se resultaat was voor Pythagoras se ontdekking aan verskeie antieke bevolkings bekend, waaronder die Egiptenare en die Indiërs.
Die stelling is as volg:
"In enige reghoekige driehoek is die kwadraat van die lengte van die skuinssy gelyk aan die som van die kwadrate van die lengtes van die reghoekige sye."
Dit wil sê, gestel daar is 'n reghoekige driehoek met 'n skuinssy met 'n lengte van c en twee reghoekige sye met die lengtes a en b, dan kan die stelling in as die volgende vergelyking uitgedruk word:
Of, om c op te los:
Hierdie vergelyking bied 'n maklike manier om die onbekende lengte van 'n sy van 'n reghoekige driehoek uit te werk, mits die ander twee reeds bekend is.
Pakhuispas
Die Pakhuispas is 'n bergpas in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die pas dra die R364-streeksroete oor die Pakhuisberge, die noordelike uitlopers van die Sederberg en verbind Clanwilliam met Calvinia. 'n Suidoostelike afdraaipad lei na die Biedouwvallei en Wupperthal. Die pas is 25 km lank, bereik 'n hoogte van 905 m bo seespieël en is met 'n helling van 1:9 besonder steil.
Pythagoras se stelling
Bewys met gelykvormige driehoeke
Vermenigvuldig vir c:
Pakhuispas
Geskiedenis
Die pas is deur Thomas Bain gebou. Dit het hom drie jaar geneem om die pas te voltooi en die pas is in 1877 geopen. In die 1960's is verbeteringe vir die eerste keer aangebring; 'n bewys van Thomas Bain se vakmanskap.
Pythagoras se stelling
Multidimensionele meetkunde
Pythagoras se stelling kan uitgebrei word na multidimensionele meetkunde. As 'n driedimensionele voorbeeld, kyk na die diagram aan die regterkant. Volgens Pythagoras se stelling is die lengte van diagonale 'BD' deur:
Pakhuispas
Geskiedenis
Die pas is gedurende 2009 in sy geheel geteer.
Pythagoras se stelling
Multidimensionele meetkunde
gegee hierdie drie kante 'n regte driehoek vorm. Die horisontale diagonale BD en die vertikale rand AB vorm 'n tweede reghoekige driehoek met AD as sy diagonaal. Volgens Pythagoras se stelling is die lengte van diagonale AD deur:
Pakhuispas
Trivia
Gedurende die konstruksietyd het Thomas Bain verskeie belangrike rotstekeninge van die San in die omgewing ontdek. Sowat 15 km vanaf Clanwilliam gaan die pad verby die graf van C Louis Leipoldt, die bekende Suid-Afrikaanse digter. Daar is ook verskeie staproetes in die omgewing.
Vlug SAAF 647
Gedurende Desember 1946 het 'n Junkers Ju 86 vliegtuig (Vlug SAAF 647) van die Suid-Afrikaanse Lugmag in die 1 077 m hoë Pakhuispiek vasgevlieg. Almal aan boord het gesterf. Die vliegtuig was op pad van Pretoria na Kaapstad met 'n vrag laaghout aan boord, en dit was op die betrokke dag mistig in die omgewing.
Pythagoras se stelling
Multidimensionele meetkunde
gegee.
As dit as 'n enkele stap gedoen word, dan
Hierdie resultaat is die driedimensionele uitdrukking vir die grootte van 'n vektor v (die diagonale AD) in terme van sy ortogonale komponente {vk} ( die drie wedersydse loodregte kante):
Hierdie proses kan uitgebrei word na arbitrêre aantal dimensies.
Victoriadag
Victoriadag (Engels: Victoria Day, Frans: Fête de la Reine) is 'n Kanadese openbare vakansiedag wat op die Maandag op of voor 24 Mei gevier word, ter ere van beide die verjaarsdag van koningin Victoria en dié van die huidige heersende Kanadese monarg.
Dié dag word ook gevier in dele van Skotland, veral in Edinburg en Dundee, waar dit ook 'n openbare vakansiedag is.
Geskiedenis
Sedert 1901 is 24 Mei as datum dwarsdeur die Britse Ryk gevier as Ryksdag. In 1958 is die dag herbenoem na Gemenebesdag en in 1977 is die dag verskuif na die tweede Maandag in Maart, maar die Kanadese het aangehou om Victoriadag in Mei te vier.
Die heersende Kanadese monarg was tot dusver twee keer tevore in Kanada vir die viering van hulle amptelike geboortedag: die eerste keer op 20 Mei 1939, toe koning George VI op 'n Kanada-wye toer in die land was, en die tweede keer toe koningin Elizabeth II in Kanada was van 17 tot 25 Mei 2005, om die eeufeesvieringe van Saskatchewan en Alberta se intrede tot die Konfederasie van Kanada te gedenk.
Feesvierings
Dié dag is een van 'n paar wat in Kanada met vuurwerke gevier mag word. Dit word beskou as die nie-amptelike begin van die somerseisoen in Kanada, en daarom maak die meeste parke en ander besighede wat gedurende die warmer somermaande bedryf word oop op hierdie naweek. Soortgelyk beteken dié langnaweek vir die tuinier in Kanada dat die lente behoorlik daar is, en daar waarskynlik nie weer ryp sal wees voor die volgende winter nie.
26 Mei
26 Mei is die 146ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (147ste in skrikkeljare). Daar volg nog 219 dae.
Aloe calcairophila
Aloe calcairophila is 'n aalwyn wat endemies aan Madagaskar is.
Die storie van Klara Viljee (rolprent)
Die storie van Klara Viljee is 'n Afrikaanse rolprent wat op 31 Januarie 1992 vrygestel is. Dit het R2 483 074 by die loket verdien. Die regisseur was Katinka Heyns.
Genre
Die rolprent is 'n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie, maar ouerleiding word aanbeveel.
Storie
Die fliek speel af in die laat 1950's in 'n klein Suid-Kaapse vissersdorpie waar die hoofkarakter sukkel om haarself van haar verlede te bevry. Nadat sy haar pa en verloofde op die see verloor, besluit sy dat sy nooit weer die see wil sien nie, en bou haar huis agter 'n sandduin. Sy besluit ook om nooit weer vis te eet nie.
Verskeie jare later ontvang sy nuus wat veroorsaak dat sy die duin stukkie vir stukkie begin opgrawe en wegdra. Sy leer dat haar verloofde nog leef, maar na Kaapstad gevlug het nadat hy 'n plaaslike meisie swanger gemaak het. Die dorp se inwoners begin om hulle eie lewe te ondersoek en ondergaan sodoende 'n wonderlike vernuwing.
Mande-tale
Die Mande-tale is 'n groot taalgroep binne die Niger-Kongo-tale wat in Wes-Afrika gebesig word. Volgens Ethnologue is daar 74 Mande-tale, terwyl Encyclopædia Britannica die aantal Mande-tale op 40 skat wat deur sowat 20 miljoen mense gebesig word en die Oxford Research Encyclopedia of Linguistics 60 tot 75 tale gee wat deur tussen 30 en 40 miljoen mense gebesig word. Die Mande-tale word veral in die Wes-Afrikaanse lande Burkina Faso, Mali, Senegal, Gambië, Guinee, Guinee-Bissau, Sierra Leone, Liberië en Ivoorkus gebesig.
Die grootste tale (volgens moedertaalsprekers) is: Bambara (14,1 miljoen) en Dyula (12,5 miljoen). Die Mande-tale word tradisioneel as 'n tak van die Niger-Kongo-taalfamilie beskou, alhoewel hierdie siening deur sommige taalkundiges in twyfel getrek word.
Van die Mande-tale in Sierra Leone en Liberië het eie skrifstelsels, waaronder Vai (wat in 1849 deur S. W. Koelle ontdek is), later ook Mende met hul Mende-skrif, Loma en Kpelle. 'n Nuwe skryfstelsel is die N'Ko-skrif (1949), wat onder andere vir Bambara gebruik word. N'Ko word meer en meer gebruik; van die inskrywings op die Bambara-Wikipedia gebruik die N'Ko-skrif, daar bestaan eie Unicode-tekens en simbole, skole in Guinea én Mali bied al sedert jare onderrig in N'Ko aan.
Qasem Soleimani
Qasem Soleimani (Persies: قاسم سلیمانی‎, uitgespreek [ɢɒːseme solejmɒːniː]; 11 Maart 1957 - 3 Januarie 2020), ook gespel Qassem Suleimani of Qassim Soleimani, was 'n Iranse generaal-majoor in die Islamitiese Revolusionêre Wagkorps (IRGC) en vanaf 1998 tot sy dood bevelvoerder van die Koeds-mag, 'n afdeling wat hoofsaaklik verantwoordelik was vir militêre en klandestiene operasies buite die land.
Soleimani het sy militêre loopbaan begin teen die aanvang van die oorlog tussen Iran en Irak in die 1980's, waartydens hy uiteindelik die 41ste afdeling aangevoer het. Hy was later betrokke by klandestiene operasies en het militêre hulp aan Hezbollah in Libanon verleen. In 2012 het Soleimani die Siriese regering, 'n belangrike Iranse bondgenoot, tydens die Siriese burgeroorlog help versterk, veral in die operasies teen ISIL en sy filiale. Soleimani het ook gehelp met die bevel van die gekombineerde Irakse regering en die Sjia-militêre magte wat in 2014–2015 suksesvol teen ISIL geveg het.
Soleimani is op 3 Januarie 2020 in Bagdad, Irak, dood in 'n Amerikaanse hommeltuig-teikenaanval. Irakse lede van die Volksmobilisasie-magte en die adjunkhoof, Abu Mahdi al-Muhandis, is ook in die aanval dood. Soleimani is dadelik opgevolg deur Esmail Ghaani as bevelvoerder van die Koeds-mag.
Aloe calidophila
Aloe calidophila is 'n aalwyn wat inheems aan Ethiopië en Kenia is.
JoJo (sangeres)
JoJo (gebore 20 Desember 1990) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Shark Tale (2004), Aquamarine (2006), RV (2006), en G.B.F. (2013).
Cité de Carcassonne
Die Cité de Carcassonne is 'n middeleeuse bouwerk in die stad Carcassonne in die department Aude in die suide van Frankryk. Dit is geleë op die regteroewer van die Auderivier, in die suidooste van die hedendaagse stad. Die middeleeuse sitadel, waarvan die oorsprong terugdateer na Gallo-Romeinse tye, se bekendheid is te danke aan die dubbele stadsmuur van byna 3 km met twee-en-vyftig torings wat op skouspelagtige wyse oor die Audevallei uittroon. Die Cité sluit ook 'n graaflike kasteel (die château comtal) en 'n basiliek (die basilique Saint-Nazaire) in.
Nadat dit van vernietiging gered is, is dit in die 19de eeu, op soms omstrede wyse, gerestoureer onder leiding van Eugène Viollet-le-Duc. Die Cité de Carcassonne is in 1997 deur UNESCO aangewys as 'n wêrelderfenisgebied. Die graaflike kasteel, die versterkings, die dwingels (lices) en hulle torings behoort aan die staat en word bestuur deur die sentrum vir nasionale monumente van Frankryk, terwyl die res van die Cité deel van die munisipale owerheid se eiendom is.
Geografiese ligging
Die Cité de Carcassonne is geleë op die regteroewer van die Aude en kyk uit oor die stad Carcassonne wat wes daarvan lê. Die stad bevind hom tussen die Montagne Noire en die Pireneë op die hoofroete tussen die Middellandse See en die Atlantiese Oseaan. Die teenwoordigheid van die twee bergreekse vorm 'n gang waarna gereeld deur klimatoloë verwys word in terme van die wind wat daardeur waai. Die ligging is tewens 'n strategiese plek in die suide van Frankryk waarvandaan die hoofkommunikasie roetes gemonitor kan word: in die noorde die Montagne Noire, in die suide die Corbières, in die weste die Lauragaisvlakte en in die ooste die wynbou vlakte langs die Middellandse See.
Die Cité is gebou bo aan 'n klein plato wat gevorm is deur die wyer wording van die Aude op 'n hoogte van ongeveer 150 meter bo die vallei van die ville basse (onderste stad). Die eerste stadsmuur is deur die Wesgote gebou volgens induikings in die terrein. Die plato, wat los staan van die Corbières van die commune Palaja teen 260 m hoog, gaan deur die Cité op 148 m en eindig in die Aude op 100 m. Aan die weste kant is die helling styl genoeg om moeilike toegang aan aanvallers te bied. In die Ooste is die helling minder styl en laat dit toegang aan handelaars toe, maar ook aan aanvallers. Die belangrikste verdedigingsmeganismes word dus ook aan dié kant van die Cité aangetref.
2500 jaar se geskiedenis
Die Cité was opeenvolgend 'n protohistoriese terrein, 'n Gallo-Romeinse sitadel, 'n Wesgotiese vesting, 'n hertogdom, daarna die setel van 'n burggraaf, en uiteindelik 'n koninklike sénéchaussée. Daar word van elkeen van die stappe tussen die Romeinse tydperk en die einde van die Middeleeue getuig in die geboue waaruit die Cité bestaan.
Van die Gallo-Romeinse tydperk tot die Wesgote
Die oorblyfsels van 'n versterkte oppidum, oppidum Carcaso naby die hedendaagse ligging van die Cité, is deur argeoloë ontdek. Die plek was reeds 'n belangrike handelsentrum soos getuig uit die keramiekskerwe in die styl van Kampanië (streek in Italië) en amfora. In ongeveer die 3de eeu v.C. het die Volques Tectosages besit geneem van die gebied en die oppidum van Carcasso as vesting versterk. Plinius die Ouere noem die oppidum in sy geskrifte onder die naam Carcaso Volcarum Tectosage. Hulle het toe reeds goud gedelf in die myn van Salsigne vir offerandes aan hulle god.
In 122 v.C. het die Romeine die gebied vreedsaam geannekseer en geïtegreer in die Gallia Narbonensis wat in 118 v.C. geskep is. Die Romeine was reeds vir tweehonderd jaar bekend met die gebied deur hulle handelaars se omswerwing in die gebied. Onder die Pax Romana het die klein Gallo-Romeinse sitadel van Carcaso, die hoof nedersetting van die kolonie Julia Carcaso geword, wat sonder twyfel te danke aan wynbou en sy ligging langs die vervoer roetes floreer het: dit is geleë langs die Romeinse heerweg wat van Narbonne na Toulouse gestrek terwyl platbodembote op die Atax aan die voet van die oppidum gevaar het. Laasgenoemde is uitgebrei deur afdamming van die strate en stegies volgens 'n reghoekige plan. Maar, die Cité het geen openbare terrein gehad nie nog 'n monument aan 'n kultus. Verder het daar aan die voet van die oppidum 'n agglomerasie langs die Romeinse pad ontstaan.
In die 3de eeu was die stad, soos die res van die Romeinse Ryk onderworpe aan verskeie aanvalle deur die sogenaamde Barbare wat die inwoners genoodsaak het om hulle te beskerm deur 'n eerste reeks Gallo-Romeinse vestingmure. In 333 n.C. noem die teks van 'n pelgrim die castellum van Carcassonne. Hierdie vestingmure is steeds sigbare in sekere dele van die stadsmure en dien as basis vir die hedendaagse stadsmuur. Die torings Marquière, Samson en Moulin d'Avar is gedeeltelik ongeskonde dele van die primitiewe stadsmure. Hierdie mure het die Cité van aanvallers beskerm en ter selfde tyd toegangsbeheer oor die romeinse pad benede dit toegelaat.
Omstreeks die 5de eeu het die Wesgote, een van die Germaanse stamme, beheer oor van Languedoc bewerkstellig, nadat hulle vir lank in Italië vertoef het. Die versterkte Cité het 'n grensstad aan die noordekant van hulle koninkryk geword, waarskynlik te danke aan die oorwinning van Ataulphe tydens sy opmars na Toulouse. Die Cité het geleidelik 'n relatiewe stand van vrede bereik tot met die heerskappy van Alarik II, soos getuig in 'n groot aantal muntstukke wat die Wesgotiese monarge van die tydperk uitbeeld. In 507 is die Wesgote deur die Franke uit Akwwitanië verdryf maar hulle het daarin gelaag om Septimanië te behou wat die Cité de Carcassonne ingesluit het. In 508 het Clovis 'n onsuksesvolle aanval teen die Wesgote geloods om die Cité de Carcassonne te bekom ,. In 585 het 'n nuwe aanval deur Guntram, koning van die Franke in Boergondië sukses behaal. Maar, die Wesgote het die Cité kort daarna herower en die heerser daarvan gebly tot 713. In die loop van die 6de eeu is Carcassonne saam met Agde en Maguelonne beleër. 'n Wesgotiese katedraal, waarvan die ligging nie bekend is nie, is opgerig.
In 725 het Wali Ambisa Carcassonne ingeneem nadat die Wesgotiese koninkryk van Spanje deur die More verower is. Die Cité het in die hande van die More gebly tot 752, die datum waarop die More deur die Franke onder Pepyn die Korte verdryf is. Dit is dié voorval wat aanleiding gegee het tot die Legende van die Dame van Carcas.
Die feodale tydperk
Die aanvang van die deodale tydperk het gepaardgegaan met die uitbreiding van die stad en sy versterkings. Dit word ook gekenmerk deur die bou van die katedraal vanaf 1096 en die kasteel bouwerk in die 12de eeu. Die graaflike kasteel (château comtal) het bestaan uit twee hoofgeboue waaraan daar in 1150 'n kapel toegevoeg is wat die kasteel 'n U-vorm om die binnehof gegee het. Vanaf 1240 is 'n tweede verdieping aan die kasteel aangebring.
Dit was ook die tydperk van die grawe van Carcassonne. Die eerste graaf wat deur die Karolingers aangestel was, was Bellon wat Oliba II opgevolg is. Die pligte van die graaf het die administrasie van die omgewing as graafskap van die Karolingiese Ryk behels. In die 9de eeu, het die latynse frase Cité de Carcassonne gereeld in die tekste en verdar van amptenare verskyn. In 1082 het die familie Trencavel besit van die stad oorgeneem, tot die verleentheid van die Huis van Barcelona wat die regmatige eienaars was het hulle 'n uitgestrekte gebied wat geloop het van Carcassonne tot by Nîmes geannekseer.
Onder Bernard Aton IV Trencavel, Burggraaf van Albi, Nîmes en Béziers, het die stad vooruitgang gemaak en is talle konstruksieprojekte geloods. Dit is ook in hierdie tydperk wat 'n nuwe geloof, die Katarisme, vastrap plek gekry het in die Languedoc. Die burggraaf van Trencavel het in 1096 toestemming verleen vir die bou van die basiliek Saint-Nazaire waarvan die materiaal deur die Pous Urbanus II geseën is. In 1107 het die Carcassonnais die susereiniteit van Bernard Aton, wat belowe het dat hy die Cité aan sy oorspronklike eienaar Raymond Berengarius III van Barcelona sou terugbesorg, verwerp en het hulle beroep gedoen op die Graaf van Barcelona om hom te verjaag. Maar, met die ondersteuning van Bertrand van Tripoli, Graaf van Toulouse, het Bernard Aton beheer oor die Cité herstel. In 1120 het die Carcassonnais weereens gerebelleer. Bernard Aton het egter na 'n paar jaar die orde herstel. In 1130 het hy die konstruksie van die château comtal (graaflike kasteel) beveel, aangedui onder die term palatium – dus 'n palts – asook die herstel van die Gallo-Romeinse stadsmure. Dus is die Cité de Carcassonne omring deur sy eerste algehele vestingwerk.
In die tydperk was die stad ryk en het die bevolking tussen 3 000 en 4 000 inwoners bedra ingesluit die inwoners van die twee burge wat onder die stadsmure ontstaan het: die burg Saint-Vincent geleë aan die noordekant en die burg Saint-Michel wat suid van die Narbonne Poort geleë was. Die stad het in 1192 'n konsulaat gekry wat bestaan het uit die notables en die bourgeois, gelas met die administrasie van die stad, later in 1229 is 'n charte coutumière (gewoonteregboek) saamgestel.
In 1208 het Pous Innocentius III te staan gekom voor die groeiende katarisme en het hy 'n beroep gedoen op die baronne uit die noorde om die Albigensiese Kruistog uit te voer. Die Graaf van Toulouse, wat van kettery aangekla is, en sy hoofvasal, die burggraaf van Trencavel was die hoofteiken van die aanval. Op 1 Augustus 1209 is die Cité beleër deur die kruismag. Raymond-Rogier Trencavel is spoedig gevangene geneem, op 15 Augustus in ruil vir die lewens van die inwoners. Die burge onder die stadsmure is vernietig. Die burggraaf het waarskynlik aan disenterie beswyk in die tronk van sy eie kasteel op 10 November 1209. Sommige bronne meen dat 'n sluipmoord deur Simon de Montfort georkestreer is, maar dit is nie seker nie. Die Cité het hierna gedien as die hoofkwartier van die kruistog se troepe.
Die gebied is aan Simon de Montfort, hoof van die kruistogleër toegeken. Laasgenoemde is in 1218 tydens die beleg van Toulouse oorlede en sy seun, Amaury VI de Montfort, het besit van die Cité oorgeneem, maar hy was nie in staat om die stad te bestuur nie. Hy het die regte aan die koning Lodewyk VIII van Frankryk toegeken, maar Raymond VII van Toulouse en sy comtes de Foix het teen hom saamgesweer. In 1224 het Raymond II Trencavel besit van die Cité herneem na die vlug van Amaury. 'n Tweede kruistog is deur Lodewyk VIII geloods in 1226 en Raymond Trencavel moes vlug. Die Cité de Carcassonne het nou deel geword van die domein van die Koning van Frankryk en het die setel van 'n sénéchaussée geword. 'n Terreur tydperk het hom binne die stad afgespeel. Die jag na Katare het gelei tot die vermenigvuldiging van teregstellings per brandstapel en wilde verdoemings, met die oprigting van die Inkwisisie waarvan mens tot vandag toe die gebou binne die stadsmure kan besigtig.
Die koninklike tydperk
Lodewyk IX het die konstruksie van die tweede stadsmuur beveel sodat die stad lang beleërings kon weerstaan. In der waarheid was daar in die tydperk talle bedreigings in die omgewing: Raimond Trencavel, vlugteling in Aragon, wou nog altyd sy gebied herwin en die koning van Aragon, Jacobus I die Oorwinnaar, het 'n ernstige bedreiging ingehou vir in die gebied naby die grens van sy koninkryk. Verder het die konstruksie dit moontlik gemaak om die gemoedere van die bevolking te lig en hulle vertroue te wen. Die Cité het deel gevorm van die verdedigingstelsel aan die grens tussen Frankryk en Aragon. Die eerste konstruksie het die château comtal betrek wat oor die westelike muur uitgekyk het. Dié is omring deur mure en torings aan die binnekant van die Cité self om die beskerming van die verteenwoordigers van die koning te verseker. Vervolgens is 'n tweede linie van vestingwerk van ongeveer een en 'n halwe kilometer met veertien torings begin bou. Hierdie muur is gebou met wagtorings aan weerskante wat die toegang van die Aude beheer het.
In 1240 het Raimond Trencavel met die ondersteuning van 'n aantal seigneurs (landhere) gepoog om die Cité te herower. Hy het die burge langs die Auderivier beset en die hulp van die inwoners verkry wat tonnels onder hulle huise gegrawe het om onder deur die stadsmure te kan deur kom. Die dubbele muur het 'n belangrike verdedigingsrol gespeel waardeur Raimond Trencavel vertraag is. Die garnisoen gelei deur die hofmeier Guillaume des Ormes het effektief weerstand gebied. Raimond Trencavel is spoedig gedwing om die beleg op te sê en op die vlug te slaan met versterking van koning Lodewyk IX wat op pad was. In 1247 doen hy voor die koning Lodewyk IX afstand van sy aansprake op die Cité. Die Cité de Carcassonne is hiermee beslissend aan die Koninkryk van Frankryk verbind en dit is van toe af deur die sénéchaux (hofmeiers) regeer.
Van die datum af is die vesting nie weer aangeval nie, selfs nie tydens die Honderdjarige Oorlog. Die verbeterings en vergrotings wat gevolg het kan in drie fases gegroepeer word. Die eerste werk het begin onmiddellik na die laaste aanval op die Cité. Dit het die herstel van die mure, gelyk maak van die dwingels, byvoeging van 'n tweede verdieping aan die kasteel en die bou van die toring van van die geregtigheid. Die tweede konstruksiefase het plaasgevind tydens die bewind van Filip III, volgens Hardi: dit het die konstruksie van die Narbonne Poort, die toring van Trésau, die Saint-Nazaire poort en die dele van die stadsmure, asook herstelwerk aan sekere Gallo-Romeinse toring en die wagtoring van die kasteel. Die burge Saint-Vincent en Saint-Michel se stadsmure is gesloop om te vrehoed dat inwoners met aanvallers saamwerk soos wat die geval was met die laaste aanval. Die derde en laaste fase van die werk het afgespeel tydens die bewind van Filip die Skone en het die modernisering van die vesting behels. Verskeie dele van die stadsmure is herbou volgens meer onlangse verdedigingstegnieke. Die antieke vestingsmure aan die westekant is ook opgeknap.
In 1258 het die Verdrag van Corbeil die grens tussen Frankryk en Aragon naby Carcassonne, in die Corbières gevestig. Lodewyk IX het afstand gedoen van sy soesereiniteit oor Katalonië en Roussillon en in 'n teengebaar het die koning van Aragon afstand gedoen van sy ambisies oor gebiede van die Languedoc. Hierna het die Cité 'n belangrike rol gespeel in die skema vir die verdediging van die grens. Dit het 'n tweede verdedigingslinie verteenwoordig agter die voorposte wat bestaan het uit die kastele Peyrepertuse, Aguilar, Quéribus, Puilaurens en Termes waarna verwys is as die "cinq fils de Carcassonne"; die vyf seuns van Carcassonne. In die 13de eeu was die Cité de Carcassonne een van die vestings wat die beste toegerus was in Frankryk en het dit gedien as reserwe vir die bondgenote. Die Cité is nooit aangeval nie geen opskudding is veroorsaak toe die aantal troepe wat daar gestasioneer was geleidelik verminder is nie. Teen die einde van die 14de eeu was die Cité nie meer in staat om die nuwe leërs met buskruit te weerstaan nie. Nogtans was die sitadel se ligging steeds strategies en is 'n garnisoen in stand gehou. Teen 1418 het die manskappe in die garnisoen oor die algemeen van 'n tweede werk gehad. In die tydperk is 'n nuwe stad, die ville basse (letterlike onderste stad) aan die anderkant van die Aude in die vorm van 'n bastide opgerig.
Weinig beduidende oorlogsgebeure het tydens die koninklike tydperk plaasgevind. In 1272 is die Graaf van Foix, 'n rebel, deur Filip III van Frankryk in die Cité de Carcassonne aangehou. In 1283 is 'n samewerkingsverdrag tussen die Koning van Frankryk en die Koning van Majorka Jacobus I teen Pierre III van Aragon aangegaan. Pous Clemens V het in 1305 en 1309 in Carcassonne vertoef. In 1355 het die Swart Prins van Skotland nie gewaag om die Cité wat te sterk verdedig is aan te val nie en moes hy tevrede wees om die ville basse te plunder. Die Cité het in die 15de eeu 'n staatsgevangenis geword waarin die vyande van die koning soos Jean IV d'Armagnac aangehou is. Die Swart Dood het die inwoners van Carcassonne en die Cité in 1557 swaar getref. In 1585 is die Cité deur die Hugenote aangeval, maar hulle is afgeweer deur die "mortes-payes".
Tussen 1560 en 1630, gedurende die geloofsoorloë het die Cité 'n belangrike militêre vesting vir die Katolieke gebly. Dit het die aanvalle van die Protestante weerstaan. In 1575 het die fils du sire de Villa gepoog om die vesting aan te val. In 1585 het die manskappe van Montmorency dieselfde gedoen maar ook hulle was onsuksesvol.
Die dood van Hendrik III het aanleiding gegee tot 'n konfrontasie tussen die inwoners van die ville basse, wat getrou was aan Hendrik IV, sy regmatige opvolger, en die Hertog van Montmorency, en die Cité wat geweier het om die nuwe koning te erken en by die katolieke Heilige Bond (Sainte Ligue) aangesluit het. Deur die loop van die geweldadige gevegte wat vir byna twee jaar geduur het, is die woonbuurte van die Cité wat buite die Poort van die Aude geleë was vernietig. Laasgenoemde is ommuur en die buurt van Trivalle is afgebrand. In 1592 het die inwoners van die Cité hulle egter by die nuwe koning geskaar.
Die verlating van die Cité
Die 17de eeu het die aanvang van die verlating van die Cité aangedui. In 1657, is die présidial, die jurisdiksie van Carcassonne van die Cité na die ville basse verskuif. In 1659 het die Cité de Carcassonne sy strategiese posisie verloor ná die ondertekening van die Verdrag van die Pireneë wat Roussillon aan Frankryk hertoegeken het en die grens tussen Frankryk en Spanje op sy huidige ligging vasgestel het. Die Cité is stadigaan deur sy welgestelde inwoners verlaat en het 'n arm buurt geword wat bewoon is deur wewers. Die dwingels is geleidelik deur huise opgevul en kelders en solders is in die torings geïnstalleer. Die Cité het vinnig agteruitgegaan.
Die biskoplike setel is ook in 1745 oorgedra en die katedraal Saint-Nazaire binne die Cité na die Saint-Michel-kerk in die ville basse. Die ville basse het floreer as gevolg van die tekstielnywerheid. In 1790 is die chapitre afgeskaf en is die biskoplikee paleis en die klooster verkoop en daarna in 1795 vernietig. In 1794 is die argiewe van die toring Trésau in 'n vuur vernietig. Onder die Ancien Régime en later onder die Rewolusie, is die Cité in militêre opsig gereduseer tot die rol as arsenaal, wapenopslagplek en voedselstoor, tussen 1804 en 1820, is dit geskrap van die lys van oorlogsplekke en verlaat; dit is in 'n sekondêre kategorie geherklassifiseer. Die ville haute het sy munisipale outonomie verloor en 'n quartier van Carcassonne geword. Die kasteel is omskep in 'n tronk. Die leër is teen die tyd reg om afstand te doen van die Cité sodat dit afgebreek kon word en die klip herwin kon word.
Die Cité het nie net maatskaplik agteruitgegaan nie, maar ook demografies. Tussen 1819 en 1846 het die aantal inwoners met ongeveer 30% geval, van 1490 na 1351 inwoners terwyl die bevolking in die selfde tydperk in die ville basse gestyg het.
Die redding van die Cité
Vir die inwoners van Carcassonne het die middeleeuse Cité, geleë op 'n ontoeganklike heuwel met sy stadsmure en nou gangetjie, 'n vervalle buurt oorkant die nuwe stad gevorm deur die bastide Saint-Louis of ville basse verteenwoordig. Die inwoners se afkeur in die Cité het die agteruitgang daarvan versnel. Die torings het verval en meeste is omskep in garages, hangars en ander store. Die dwingels in geleidelik ingeneem deur die konstruksie (van die 14de eeu af, het die owerhede 112 huise hier getel). Die vernietiging van die middeleeuse Cité is dan ook beplan.
Die Cité is van totale vernietiging gered deur Jean-Pierre Cros-Mayrevieille, vername persoon en historikus wat aan die voet van die Cité gewoon het. Vanaf 1835 is hy geroer deur die vernietiging van die wagtoring waarvan die klippe deur plaaslike entrepreneurs geplunder is. Dit is te danke aan hom dat die eerste ware uitgrawings in die katedraal van die Cité plaasgevind het en die graf van die biskop Radulphe ontdek is. Die skrywer Prosper Mérimée, inspekteur-generaal van historiese monumente, het onmiddellik verlief geraak op die monument en perdition. Die argitek Eugène Viollet-le-Duc, wat begin het met die restaurasie van die Saint-Nazaire-kerk, is gelas om 'n studie te onderneem oor die restourasie van die Cité. In 1840 is die Saint-Nazaire-kerk binne die Cité as historiese monument beskerm. Hierdie beskerming is in 1862 tot al die stadsmure uitgebrei.
In 1853 het Napoléon III 'n restourasie projek goedgekeur. Finansiering is 90% deur die staat verskaf en 10% deur die stad en die conseil général van die Aude departement. In 1855 het werk aan die wes/suidwestelike binneste stadsmuur begin, maar dit was op beskeie skaal. In 1857 is dit gevolge deur die torings van die Poort van Narbonne en die hoofingang van die Cité. Die versterkings is hier en daar herstel, maar die meeste van die werk was aan die restourasie van die dakke van die kanteeltorings en die skuttings van die kasteel. Die onteiening en sloping van die geboue wat in die dwingels gebou is, is beveel. In 1864 het Viollet-le-Duc nog befondsing verkry om die poort van porte Saint-Nazaire en die buitenste muur aan die suidekant te restoureer. In 1874 is die toring van Trésau gerestoureer.
Eugène Viollet-le-Duc het talle sketse en ontwerpe van die Cité en sy veranderings agtergelaat. Met sy sterfte in 1879 het sy student Paul Boeswillwald die werk voortgesit en na hom die argitek Henri Nodet. In 1889 is die restourasie van die binneste stadsmuur voltooi. Die restourasiewerk aan die kasteel het in dieselfde jaar begin en in 1902 is die grootste werk voltooi en is die omgewing om die Cité opgeruim en vrygestel. In 1911 is die laaste huise in die dwingels gesloop en die restourasiewerk is as voltooid beskou in 1913.
Slegs 30% van die Cité is restourasiewerk. Gedurende die restourasiewerk van die Cité het die priester Léopold Verguet talle foto's van die geboue en die restourasie geneem. Hierdie foto's verskaf waardevolle getuienis van die konstruksieterrein en die lewe om die Cité in die tydperk. 'n Ander fotograaf, Michel Jordy, historikus en argeoloog, het op soortgelyke wyse bygedra tot die bewaring van die Cité met sy foto's en navorsing. Hy is ook die stigter van die hotel in die Cité.