cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kus
Kusbeskerming
Aan die meeste kuste is die landgedeelte agter die kus egter vanself heelwat hoër as die seevlak en die kanse op oorstroming gering. Die kuste staan wel bloot aan die eroderende werking van golwe en strome, maar kan met eenvoudige golfbrekers of betonwalle beskerm word.
Beverly Adams
Beverly Adams (gebore 7 November 1940) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente How to Stuff a Wild Bikini (1965), Murderers' Row (1966), The Silencers (1966), en The Ambushers (1967).
Fly
Die Fly (Engels: Fly River, Tok Pisin: wara Flai) is met 'n lengte van 1 100 km (700 myl) een van die langste riviere op die eiland Nieu-Guinee, van die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee, asook van die kontinent Oseanië.
Maagslang
In die mediese vakterminologie verwys maagslang na 'n rubberpyp wat tot in pasiënt se maag gesteek word om maaginhoud vir ondersoek op te suig. 'n Maagslang kan ook gebruik word om pasiënte te voed wat byvoorbeeld in hoësorg is.
Jacobus Arnoldus Graaff
Sir Jacobus Arnoldus Graaff was 'n Suid-Afrikaanse kabinetsminister en senator.
Fly
Die Fly ontspring in die Viktor Emmanuel-bergreeks in Sentraal-Nieu-Guinee, net suid van die Sepik se bron in die Westelike provinsie van Papoea-Nieu-Guinee. Aansluitend vloei dié rivier in 'n suidwestelike rigting en raak die grens tot Indonesië. Vanaf hier vloei die Fly in 'n suidoostelike rigting en mond by Daru in 'n wye delta in die Koraalsee uit.
Jacobus Arnoldus Graaff
Graaff is in 1863 op Villiersdorp gebore as jonger broer van sir David Pieter de Villiers Graaff. Hy sluit later aan by die firma van sy oom, J. Anthony Brink, waar hy in vennootskap met sy broer was.
In 1903 word hy verkies tot die Kaapse Parlement as kandidaat van die Afrikanerbond en word in 1913 lid van genl. Louis Botha se kabinet as minister sonder portefeulje. Hy het hom veral beywer vir die uitbouing van nywerheid in Suid-Afrika.
Hy is in 1927 oorlede.
1219
Die jaar 1219 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 19de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Fly
Die Fly se omgewing is gekenmerk deur moerasse, reënwoud en berge. Dié rivier se delta is in 1842 deur die Brit Francis P. Blackwood vir Europa ontdek en ná sy skip, die HMS Fly genoem.
Suid-Yorkshire
Suid-Yorkshire (Engels: South Yorkshire) is 'n metropolitaanse graafskap in die noorde van Engeland (Verenigde Koninkryk). Die graafskap sluit die stede Sheffield, Doncaster, Rotherham en Barnsley in.
Suid-Yorkshire het 'n geskatte bevolking van 1 393 400 in 2017 gehad en is dus die 10de grootste graafskap in Engeland.
Tshipise (dorpie)
Tshipise is 'n dorpie in Vhembe-distriksmunisipaliteit in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Die dorpie is geleë noord van die Soutpansberg en net suid van die R525-streekspad na die Pafuri-hek, die mees-noordelike ingang na die Krugerwildtuin en die Pafuri-grenspos, 21 km verder oos.
Die vakansieoord, 'n ent hiervandaan (sowat 66 km suidoos van Musina en 84 km noordoos van Louis Trichardt), is sedert 1936 ontwikkel. Die naam is voorheen as Chipise gespel, wat blykbaar afgelei is van chia fisu, wat ‘brand’ of ‘warm wees’ beteken, verwysend na die minerale bronne van 65 °C.
Rapulana Seiphemo
Rapulana Seiphemo (gebore 4 November 1967) is 'n Suid-Afrikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Tsotsi (2005) en Gangster's Paradise: Jerusalema (2008), en in die televisiereeks Laugh Out Loud (2011).
Clathria rubens
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1888 deur Lendenfeld.
1218
Die jaar 1218 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 18de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Hova
duimnael|200px|’n Hova-man, of vry burger, van die [[Merinavolk in 1896.]]
Die hovas, of vrye burgers, was een van die drie hoofkastes in die Koninkryk Imerina van Madagaskar. Die ander twee was die andriana (adellikes) en andevo (slawe).
Die term Hova het oorspronklik verwys na alle lede van ’n Malgassiese clan (moontlik die Zafiraminia-volk) wat omstreeks die 15de eeu van die suidooskus na die sentrale plato van die eiland migreer en die destydse Vazimba-volk geabsorbeer het. Koning Andriamanelo (1540-1575) het die mag van die Hova gekonsolideer toe hy die Hova-hoofskappe om Antananarivo onder sy bewind verenig het. Die term is in die 20ste eeu nog gebruik, hoewel die woord Ankova sedert die 19de eeu al hoe meer gebruik word.
Vlag van die Johnston-atol
Die nie-amptelike vlag van die Johnston-atol is op 2001 in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n horisontale tweekleur in blou, wit en blou met vier blou vyfpuntige sterre en ’n gestileerde geel voël in die wit baan met die woorde “Johnston Atoll” in geel in die onderste blou baan.
Simboliek
Die vier sterre in die wit baan stel die vier eilande van die atol, nl. Akau, Hikina, Sand en Johnston, voor.
Ander vlae
Die amptelike vlag van die atol is die vlag van die Verenigde State.
Ernest A. Douglas
Ernest A. Douglas is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Matt (1918), The Master of Gray (1918), Rock of Ages (1918), en Hurricane Hutch in Many Adventures (1924).
Laetemperatuurfisika
Die term lae temperature word in die laetemperatuurfisika gebruik om die laagste moontlike temperature, dit wil sê temperature baie naby aan die absolute nulpunt (0 K), aan te dui. By sulke lae temperature verskil die gedrag van 'n stof (as 'n fisies stelsel) heelwat van die gedrag daarvan by kamertemperatuur.
By die absolute nulpunt is daar veral twee interessante verskynsels wat maar eers aan die begin van die 20e eeu ontdek is, naamlik die supergeleiding van warmte en elektriese stroom in metale en die wrywinglose vloei (supervloeibaarheid) van vloeibare helium. Hoewel die kwantummeganika heelwat daartoe bydra om hierdie verskynsels te verklaar, kan geen volledige verklaring nog daarvoor gegee word nie.
Teorie
Die meeste eienskappe van gasse kan verklaar word deur aan te neem dat 'n gas uit willekeurig bewegende molekules bestaan wat dikwels teen mekaar bots en kinetiese energie besit. In die geval van 'n ideale gas (waarin daar geen interaksie tussen die molekules plaasvind nie) is die temperatuur (T) eweredig aan die kwadraat van die gemiddelde snelheid van die molekules en word daar verwag dat die snelheid van die molekules nul (zero) sal wees wanneer T = O.
Na aanleiding hiervan sal die gasdeeltjies dan in rus wees as dit by die absolute nulpunt in temperatuur verkeer. Daar vind egter steeds sekere fisiese prosesse plaas in gasse, vloeistowwe en vaste stowwe wat naby die absolute nulpunt verkeer, en die molekules vibreer (nulpuntsenergie) omdat geen deeltjie volgens die kwantummeganika gelyktydig absolute waardes van posisie en beweging kan hê nie.
Bose-Einstein-kondensasie
Die fisikus Albert Einstein het in 1924 op die gedagte gekom dat 'n ideale gas (byvoorbeeld Bose se gas) nie bloot sou kondenseer as die temperatuur daarvan verlaag word nie, maar dat die gasdeeltjies hulle by die oorgangstemperatuur (T0) sou ophoop in 'n toestand met impuls (energie) gelyk aan zero (nul).
Voordat die deeltjies tot stilstand kom, beweeg dit met verskillende snelhede, en die posisie wat elke deeltjie op 'n gegewe oomblik inneem, sal eweredig aan daardie snelheid wees. Fritz London het in 1938 eksperimente met vloeibare helium begin doen. (Hoewel helium nie ŉ ideale gas is nie, is die kragtewerking tussen die gasdeeltjies uitsonderlik laag.) London het die oorgangstemperatuur vir helium op 3, 14 K bereken, maar die gemete oorgangstemperatuur was 2,18 K en dit kan verklaar word deur die feit dat die heliummolekules tog kragte op mekaar uitoefen en nulpuntsenergie besit.
Tweevloeistofmodel
Deur die frekwensie (aantal trillings per sekonde) van die ossillasies te varieer, het hy waargeneem hoe die een komponent afneem terwyl die ander een toeneem, en dit tot 'n verhoging in temperatuur lei (en die helium hittegolwe afgegee het).
Supergeleiding
Die wetenskaplikes Gorteren Casimir het in 1934, met die Bose-Einstein-kondensasie as grondslag, van die veronderstelling uitgegaan dat daar by supergeleiers 'n soort kondensasie van elektrone plaasvind en dat daar dus ook sprake van normale en supergeleidende elektrone is. Die kondensasie van elektrone sou beteken dat (net soos by die Bose-Einstein-kondensasie) die supergeleidende elektrone hulle in die toestand van impuls = 0 bevind en geen interaksie met die atome in 'n geleier sal ondervind nie.
BCS-teorie
In 1957 is die fundamentele teorie vir supergeleiding ontwikkel en die grondleggers daarvan, John Bardeen (gebore 1908), Leon N. Cooper (gebore 1930) en John R. Schriffer (gebore 1931), het in 1972 die Nobelprys daarvoor ontvang, Volgens die BCS-teorie is daar in geleiers elektronpare wat ŉ teenoorgestelde spin ten opsigte van mekaar uitvoer (dit is bekend dat elektrone nie alleen om ŉ atoomkern nie maar ook in 'n spinbeweging om hulle eie as roteer.)
Hierdeur word die afstotende krag tussen die negatief gelaaide elektrone opgehef. Die elektronpare (Cooper-pare) vorm dan die supergeleidende elektrone, terwyl die onverbonde elektrone die normaal geleidende elektrone is.
Eksperimente
Die begrip "absolute nulpunt" kom ook by die bestudering van die gaswette ter sprake. Volgens die volumewet van Gay-Lussac is die volume van 'n gas by 'n konstante druk van die temperatuur afhanklik en neem die volume reëlmatig af namate die temperatuur afneem. Die temperatuur waarby die volume tot nul daal (altans teoreties), word die absolute nulpunt genoem, wat by - 273,15 °C lê. Die aantal grade bokant die absolute nulpunt word die absolute temperatuur genoem en in Kelvin (K) uitgedruk.
Vloeibare helium
Werklik lae temperature word vereis om gasse vloeibaar te maak. In 1877 is daar vir die eerste keer daarin geslaag om suurstof vloeibaar te maak (kookpunt by 1 at, 90 K). In 1895 het lug (77 K) en in 1900 waterstof (20,6 K) aan die beurt gekom. In 1908 het Heike K. Onnes uiteindelik daarin geslaag om helium by 4,2 K vloeibaar te maak en met die geredelik beskikbare vloeibare helium kon enige gewenste materiaal tot hierdie uiters lae temperatuur afgekoel word.
Hoewel dit in 1911 tot die ontdekking van supergeleiding gelei het, het helium self ook merkwaardige eienskappe getoon. Dit is egter grotendeels oor die hoof gesien, klaarblyklik omdat helium in ondeursigtige (metaal) vate bewaar is, en dit het dertig jaar geduur voordat die afwykende stromingseienskappe van helium (by 2,18 K) ontdek is. Onnes het wel ontdek dat die digtheid van vloeibare helium by ŉ lae temperatuur skerp toeneem, terwyl Willem H. Keesom en Wolfke dieselfde gedrag ten opsigte van die relatiewe permitiwiteit (diëlektriese konstante of vermoë om 'n elektriese lading op te gaar) daarvan waargeneem en tot die gevolgtrekking gekom het dat helium in 'n afwykende fase (toestand) verkeer.
Die temperatuur waarby die oorgang in die afwykende fase plaasvind (by normale druk). Word die lambdapunt (Tλ) genoem en vloeibare helium bo Tλ is helium I terwyl dit onder Tλ helium II is.
Warmtegeleiding
In 1932 het McLennan, Smith en Wilhelm in Toronto (waar glashouers gebruik is) 'n merkwaardige verandering in die uiterlike voorkoms van helium benede Tλ opgemerk. Bokant Tλ het die vloeistof hewig met die geringste warmtetoevoer gekook, maar nie onder Tλ nie. Hierna het ontdekkings mekaar snel opgevolg en in 1937 het Allen, Peierls en Uddin byvoorbeeld gevind dat warmtegeleiding in helium II nie eweredig aan temperatuurverskille is nie, en boonop abnormaal hoog is.
Dit verklaar dan ook die afwesigheid van die kookverskynsel, want deur die uitstekende warmtegeleiding het die vloeistof in die geheel dieselfde temperatuur gehad en kon daar nie borrels daarbinne ontstaan nie.
Supervloeibaarheid
In 1930 het Keesom, saam met Van de Ende, ook reeds per toeval ontdek dat helium II met verbasende gemak deur 'n baie klein opening kon ontsnap terwyl dit (as gas) by hoër temperature hoegenaamd nie deur dieselfde opening kan kom nie.
Allen, Misener en, onafhanklik van hulle, Kapitza, het in 1938 gevind dat die viskositeit van helium II onmeetbaar klein is en die verskynsel waarby vloeistofbeweging nie met merkbare wrywing gepaard gaan nie, superfluïditeit of supervloeibaarheid genoem. Dit is vergelykbaar met supergeleiding waarby 'n elektriese stroom ŉ onmeetbaar klein elektriese weerstand ondervind.
Filmstroom
Onnes het reeds in 1922 vasgestel dat helium (tot sy ergernis) as ‘n dun film teen die wand van 'n beker boon toe gekruip en weggestroom het. Dit op sigself is nie uniek nie, maar Rollin het in 1936 ontdek dat hierdie filmstroom plotseling sterk toeneem (Rollin-film) as die temperatuur onder Tλ daal. Die filmstroom blyk ook onafhanklik van die verskil in heliumvlakke binne en buite die houer, maar sterk afhanklik van die temperatuur te wees. Die dikte van so 'n film is ongeveer 300 x 10¯10m (‘n laag van slegs enkele honderde atome), terwyl die stroomsnelheid (by 1 ,5 K) tussen 0,2 en 0,4 m/s is.
Supergeleiding
Met vloeibare helium beskikbaar, het Heike Onnes allerhande materiale daarmee verkoel en in 1911 vasgestel dat wanneer kwik tot benede 4,2 K afgekoel word, die elektriese weerstand daarvan prakties tot nul gedaal het. Normaalweg het ŉ geleier (soos kwik of koper) ŉ meetbare elektriese weerstand en sal daar slegs 'n stroom daarin vloei as daar 'n spanningsverskil tussen die punte van die geleier is.
Sodra die spanning wegval (wat byvoorbeeld met 'n battery aangebring is en die battery dan verwyder word), sal die wrywing wat die weerstand meebring, veroorsaak dat die elektriese stroom ophou vloei. By 'n supergeleier soos die sterk verkoelde kwik sal 'n stroom egter aanhou vloei as die spanningsbron verwyder word, mits die geleier ŉ ononderbroke kring vorm. Dit is dan (teoreties) moontlik dat 'n elektriese stroom feitlik onbepaald kan bly voortvloei sonder dat bykomende energie vereis word.
Magneetveld
Dit het spoedig geblyk dat die supergeleidende eienskappe verlore gaan as 'n supergeleier in ŉ magneetveld geplaas word. Hoe laer die temperatuur van die geleiers, hoe sterker veld word vereis. Die invloed van 'n magneetveld bring onder meer die interessante verskynsel mee dat 'n supergeleier 'n kritiese punt bereik waarby die stroom wat daarin vloei, die supergeleier in 'n gewone geleier sal laat oorgaan.
Kriotron
Die verandering van die eienskappe van 'n supergeleier onder die invloed van 'n magneetveld kan in 'n skakelaar toepassing vind. 'n Kriotron is byvoorbeeld so 'n skakelaar wat uit 'n dun film (op 'n nie-geleidende laag) temperatuurgevoelige metaal bestaan. Die metaalfilm het 'n klein deursnee en 'n hoë weerstand en staan normaalweg "oop". As die temperatuur van die film drasties verlaag word, word die film supergeleidend (die skakelaar word gesluit) en kan dit 'n groot stroom deurlaat. Net so kan die skakelaar by die uiters lae temperatuur normaalweg "aan" wees en met ŉ sterk elektromagneet "af"- geskakel word.
Ander gebruike
Die weerstand van 'n normale stroomgeleidende kabel is eweredig aan die lengte van die kabel, en al is die weerstand by ŉ goeie geleier weglaatbaar klein, moet dit by baie lang kabels tog in berekening gebring word, aangesien dit verliese van tot 5% in die kabel kan meebring. Met ondergrondse supergeleidende kabels kan nie alleen die verliese verminder word nie, maar ook dunner kabels gebruik word.
Die feit dat 'n elektriese stroom geen weerstand in 'n supergeleier ondervind en daar dus geen warmteverlies is nie, bring mee dat dit baie geskik is vir groot elektromagnete. Enige (normale) geleier wat spiraalvormig (in 'n spoel) gewikkel is, ontwikkel warmte en by die enorme elektromagnete wat byvoorbeeld by deeltjieversnellers gebruik word, kan dit veroorsaak dat die spoele selfs kan smelt (deeltjieversnellers word onder meer in kerninstallasies gebruik om atoomdeeltjies mee te versnel).
'n Supergeleidende spoel skakel nie alleen die warmte uit nie, maar het ook die voordeel dat die stroom daarin nie veel energie vereis am te bly vloei nie. Supergeleidende elektromagneetspoele word ook by magneetkussingtreine gebruik om die veld op te wek waarop die trein moet "sweet". Hierdie metode, MAGLEV (magnetic levitation), vereis ŉ geweldige sterk magneetveld om die trein met sy groot gewig bokant die spoor te hou, en 'n gewone spoel sou, al kon dit dieselfde veldsterkte opbou, oorverhit het.
Toekoms
Die warmte sowel as die vertragings in ŉ rekenaar is die gevolg van die wrywing wat die elektrone in die geleiers en halfgeleiers ondervind, en aangesien daar geen wrywing in supergeleiers is nie, word sulke probleme dan oorkom.
Erik van Pommere
Erik van Pommere (1381 of 1382 – 3 Mei 1459) was koning van Noorweë (1389–1442), Denemarke (1396–1439) en Swede (1396–1439). Hy was die eerste koning van die Kalmarunie en het sy aanneemma, Margrethe I van Denemarke, opgevolg.
Hy is later soms Erik XIII van Swede genoem deur terug te tel vanaf Erik XIV (1560–'68). Dit is egter onbekend hoeveel konings van Swede voor hom Erik genoem is, want dit strek terug tot voor die historiese tydperk, en nie een van hulle het getalle agteraan hul naam gebruik nie.
Vroeë lewe
Erik was die seun van Wratislaw VII, Hertog van Pommere en Maria van Mecklenburg-Schwerin. Hy is in 1382 gebore. Hy is aanvanklik Boguslaw genoem en was die seun van die enigste oorlewende kleindogter van Waldemar IV van Denemarke en ook ’n afstammeling van Magnus III van Swede en Haakon V van Noorweë. Sy aanspraak op die troon kom van ’n grootoom, Magnus IV van Swede, wat deur die Sweedse adellikes gedwing is om te abdikeer.
Verskeie adellikes het aan Margrethe I van Denemarke geskryf dat as sy hulle help om van Albrecht ontslae te raak, sy regent van Swede sou word. Sy het nie gras onder haar voete laat groei nie en dadelik ’n leër op die been gebring om Swede binne te val. In Maart 1388 het die Swede al Margrethe se voorwaardes aanvaar en het sy die "almagtige dame van Swede" geword – nadat sy ’n jaar vroeër as Denemarke se "almagtige dame, meesteres en regent" en daarna as Noorweë se "heersende koningin" gekies is.
Sy wou hê die drie koninkryke waaroor sy regeer het, moes ná haar dood verenig en vreedsaam wees, en sy het Boguslaw, die seun van haar pa se enigste kleindogter, as haar erfgenaam gekies.
Die jong Boguslaw was die kleinseun van Margrethe se suster. In 1389 is hy na Denemarke geneem om deur die koningin grootgemaak te word. Sy naam is na Erik verander. Op 8 September 1389 is hy gekies as koning van Noorweë. In 1396 is hy eers as koning van Denemarke en toe van Swede gekies. Op 17 Junie 1397 is hy as koning van die drie Skandinawiese lande gekroon. Terselfdertyd is ’n verdrag opgestel waarin die stigting in die vooruitsig gestel is van wat as die Kalmarunie bekend sou staan. Margrethe was egter die de facto-heerser van die drie koninkryke tot met haar dood in 1412.
Huwelik
In 1402 het koningin Margrethe met koning Hendrik IV van Engeland onderhandel oor die moontlikheid van ’n verbond tussen Engeland en die Kalmarunie. Engeland het ’n dubbele huwelik voorgestel, dié tussen Erik en Hendrik se dogter, Philippa, en Hendrik se seun, die toekomstige Hendrik V, met Erik se suster, Katharina.
Margrethe wou agter nie betrokke raak by bindende verbonde nie en het die Engelse voorstel verwerp. Daar is egter ooreenkom oor Erik se huwelik met Philippa en op 26 Oktober 1406 is hy met die 13-jarige prinses getroud.
Bewind
Erik was oënskynlik intelligent, energiek en standvastig. Hy was egter ook hardkoppig en het ’n vinnige humeur en gebrek aan diplomatieke sin gehad. Feitlik sy hele alleenbewind is gekenmerk deur sy lang oorlog om die hele Suid-Jutland in te palm, maar hy het eindelik ook die dele verloor wat reeds onder sy bewind was. Die oorlog het die Deense ekonomie en eenheid in die noorde geskaad.
In die 1430's het die koning se beleid verbrokkel. In 1434 het die boere en mynwerkers ’n rebellie begin wat gou deur die Sweedse adel gebruik is om die mag van die koning in te kort. Ook in Noorweë is ’n rebellie begin. Toe die Deense adel sy bewind teenstaan en weier om sy keuse van hertog Bugislaw van Pommere as die volgende koning te bekragtig, het hy Denemarke verlaat en in sy kasteel in Gotland gaan bly in ’n oënskynlike "koninklike staking". Dit het gelei tot sy afsetting in 1439 in Denemarke en Swede. Die Noorweegse adel het lojaal aan hom gebly, maar ook hulle het hom eindelik in 1440 van die troon gesit. Hy is deur sy nefie Christoffel van Beiere opgevolg.
Erik het tien jaar lank in Gotland gewoon en geld gemaak uit seerowery in die Baltiese See. Die Dene het hom eindelik uit Gotland gedwing en hy het na Pommere teruggekeer.
Hawaiki
Naam
Die Maori-naam Hawaiki word aangetref in legendes oor die aankoms van die Maori in Aotearoa (Nieu-Seeland). Dieselfde begrip kom voor in ander Polinesiese kulture en word op verskillende maniere gespel, hoewel Hawaiki een van die mees algemene spellings is. Selfs al glo Samoane nie hul oorprong lê elders nie, toon die naam van hul grootste eiland, Savaii, ’n verwantskap aan die naam Hawaiki, so ook die naam van die Polinesiese eilande Hawaii (die okina dui ’n glottale sluitklank aan en vervang die "k" in sommige Polinesiese tale).
Op verskeie eilandgroepe, insluitende Nieu-Seeland en die Marquesaseilande, word die naam verbind met die onderwêreld en die dood. Die Engelse sendeling William Wyatt Gill het die legendes oor 'Avaiki as die onderwêreld of Hades van Mangaia op die Cookeilande volledig bespreek.
Daar is ook ander verwante woorde in die Polinesiese tale, soos sauali'i ("geeste" in Samoaans) en hou'eiki ("hoofmanne" in Tongaans). Dit lei tot die hipotese van sommige geleerdes dat die naam Hawaiki, en dus ook Savaii en Hawaii, dalk nie na ’n geografiese plek verwys nie, maar na hoofman-voorouers en die sosiale struktuur wat om hoofmanne gebou is wat voor die kolonisasietydperk algemeen in Polinesië voorgekom het (Taumoefolau 1996).
Op Paaseiland is die naam van die mitiese land van oorsprong "Hiva". Volgens Thor Heyerdahl lê Hiva moontlik oos van die eiland, terwyl die Duitse priester Sebastian Englert meen dit lê wes van Paaseiland. Die naam "Hiva" kom ook op die Marquesaseilande voor in die name van verskeie eilande: Nuku Hiva, Hiva Oa en Fatu Hiva. In Hawaii word die land van die voorouers Kahiki genoem (wat verwant is aan Tahiti, waarvandaan minstens ’n deel van die bevolking kom).
Legendes
Volgens verskeie oorlewerings het die Polinesiërs van Hawaiki na die eilande van die Stille Oseaan migreer in oop kano's, soortgelyk aan die tradisionele vlerkproue wat steeds in Polinesië aangetref word. Die Maori van Nieu-Seeland spoor hul voorouers terug na groepe mense wat na berig word in 40 kano's (waka) van Hawaiki af getrek het.
Volgens die Polinesiese oorlewering keer die siele van afgestorwenes terug na Hawaiki. In Nieu-Seeland vind sulke terugreise plaas vanaf die verre noorde van Noordeiland — wat miskien ’n aanduiding is van die rigting waarin Hawaiki lê.
Moderne teorieë en ondersoeke
duimnael|240px|Moontlike migrasieroetes van die Polinesiërs.
DNS-toetse asook taal-, botaniese en argeologiese navorsing dui egter daarop dat die Austronesiessprekende volke (insluitende die Polinesiërs) waarskynlik van eilande in Oos-Asië, moontlik Taiwan, af gekom en suid- en ooswaarts oor die suidelike Stille Oseaan getrek het. Die gemeenskaplike oorsprong van alle Austronesiese tale, waarvan die Polinesiese tale ’n groot subgroep vorm, sowel as die Austronesiese taalfamilies behalwe Maleis-Polinesies wat net in Taiwan bestaan, steun dié teorie.
Die patat, wat oorspronklik van Suid-Amerika af kom, word algemeen in Polinesië verbou en dui daarop dat die een of ander wisselwerking tussen dié twee gebiede voorgekom het. Geen Polinesiese gewasse kom egter in die Amerikas voor nie, en daar is geen tekens dat Polinesiërs daarheen migreer het nie. Dit kan ’n aanduiding daarvan wees dat minstens ’n deel van die migrasie plaasgevind het deur gebruik te maak van heersende winde. Austronesiese en Polinesiese seevaarders het dalk besef daar is eilande in die gebied deur die migrasiepatrone van voëls dop te hou.
Wadda van die Woestyn
duimnael|regs|Voorblad van Wadda van die woestyn
Wadda van die Woestyn is Afrikaanse boek wat deur Cor Dirks geskryf is. Die eerste uitgawe is in Augustus 1950 gepubliseer, en die tweede druk volg in Augustus 1951. Hy het die boek aan sy vader en moeder opgedra.
Wadda, die woestynkind, is as driejarige seuntjie deur sy Boesman-pleegouers ná 'n skipbreuk op die strand in die Namibwoestyn gevind. Die lewe saam met die Boesmans het van hom 'n ware natuurkind gemaak, wat sy baasskap oor die voëls, slange en selfs ou Maanhaar, die leeu, bewys het.
As jongman tree hy op as redder van blankes wat hulle daaraan waag om die geheime van die Makarikari-moeras te probeer blootlê. En dan 'n keuse – sy liefde vir die eerste blanke meisie wat hy aanskou het, of trou aan sy Boesmanvolgelinge.
Die boek bied spanning en avontuur en speel in 'n kontrei met 'n wonderlike atmosfeer af.
Sophia Myles
Sophia Myles (gebore 18 Maart 1980) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Underworld (2003), Tristan + Isolde (2006), Outlander (2008), en Transformers: Age of Extinction (2014).
Mianmar
Mianmar (Birmaans: မြန်မာ, [mjəmà]), amptelik die Republiek van die Unie van Mianmar (Birmaans: ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌, Pyidaunzu Thanmăda Myăma Nainngandaw, [pjìdàʊɴzṵ θàɴməda̰ mjəmà nàɪɴŋàɴdɔ̀]), is die land in die vastelandgedeelte van Suidoos-Asië met die grootste oppervlak. Dit staan ook as Birma bekend. Mianmar het op 4 Januarie 1948 as die "Unie van Birma" onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk ontvang. Dit het die "Sosialistiese Republiek van die Unie van Birma" geword op 4 Januarie 1974, voor dit weer die "Unie van Birma" geword het op 23 September 1988. Op 18 Junie 1989 het die State Law and Order Restoration Council die naam "Unie van Mianmar" aangeneem.
Mianmar strek oor 'n afstand van 2 050 km van die Himalaja-uitlopers in die noorde tot die Maleisiese Skiereiland in die suide, en oor 'n afstand van 935 km van die Golf van Bengale in die weste tot die Mekong in die ooste. Die land deel sy grense met vyf ander state – die Volksrepubliek China begrens dit in die noorde, Laos in die ooste, Thailand in die suidooste, Bangladesj in die weste en Indië in die noordweste. Mianmar word begrens deur die Andamanse See in die suide en die Golf van Bengale in die suidweste. Een derde van Mianmar se totale omtrek van 1 930 kilometer vorm 'n ononderbroke kuslyn. Mianmar het 'n oppervlakte van 676 578 km² en 'n bevolking van sowat 54 miljoen. Die grootste stedelike nedersettings is Yangon met meer as vyf, Mandalay met meer as een miljoen en die regeringsetel Naypidaw met sowat een miljoen inwoners.
Die land se kuns en kultuur, wat heelwat deur sy buurlande beïnvloed is, is gegrond op Theravada-Boeddhisme gemeng met plaaslike elemente. Dikwels word na Mianmar verwys as die «Land van Pagodes». Mianmar se diverse bevolking met 135 amptelik erkende etniese groepe het 'n groot rol gespeel in die definisie van die land se moderne politiek, geskiedenis en demografie. Die land se politieke stelsel bly onder streng beheer van die State Peace and Development Council, die militêre regering wat, sedert 1992, by die diktator Senior Generaal Than Shwe oorgeneem het. Die Birmaanse militêre gesag het die regering reeds oorheers sedert Generaal Ne Win 'n staatsgreep in 1962 gelei het waarin die burgelike regering van U Nu omver gewerp is.
Onder die militêre bewind het die land 'n eenpartystelsel ontwikkel, met die "Party van die Birmaanse Pad tot Sosialisme" as oorheersende politieke organisasie. Volgens die grondwet van 1974 was Mianmar 'n Sosialistiese republiek. Die inheemse Sosialisme, wat reeds in die vyftigerjare van die 20ste eeu ontwikkel is, het 'n aantal Marxistiese elemente met Boeddhistiese beginsels en nasionalistiese leuses vermeng. Die eerste stap op pad na 'n Sosialistiese stelsel was dan ook die onteiening van die Indiese minderheid. Daarnaas het die Birmaanse bewind steeds bekend gestaan vir sy kritiese houding teenoor buitelandse beleggings en ontwikkelingshulp, asook sy onvermoë om die etniese minderhede van Mianmar se berggebiede te integreer, alhoewel hulle 'n beperkte selfregerende status het.
'n Bekende Birmaanse politikus was U Thant wat tussen 1961 en 1971 as sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies (VN) gedien het. Sy beleid was gemik op die dekolonisasie en selfstandigheid – en dus ook VN-lidmaatskap – van selfs die kleinste en mins-lewensvatbare eilandnasies waardeur hy die funksionaliteit van dié organisasie nouliks bevorder het.
Mianmar was tot 1948 deel van die Britse Ryk en kon sedert onafhanklikheid nie daarin slaag om etniese konflik in die land te besleg nie. Die mense van Mianmar is betrokke by 'n stryd om vryheid teen die militêre regering wat die land die afgelope dekade en 'n half met 'n ysterhand regeer. Aung San Suu Kyi word in die stryd as die mees prominente leier van 'n nie-geweldadige beweging vir menseregte en demokrasie in Mianmar beskou. Hiervoor ontvang sy die 1991 Nobelprys vir Vrede.
Mianmar is ryk aan natuurlike hulpbronne en strategies geleë by die kruispunt van drie groot geografiese streke – China, Indië en Suidoos-Asië. Die land se ekonomiese potensiaal is onskatbaar danksy groot aardgas- en koperreserwes, waardevolle inheemse houtsoorte soos teak en edelstene. Die land se waterkrag- en landboupotensiaal bied verdere moontlikhede vir ontwikkeling.
Geografie
Volgens sy oppervlakte is Mianmar is die tweede grootste land in Suidoos-Asië na Indonesië. Die land kan rofweg in drie groot geografiese sones verdeel word: die berggebiede in die weste, die uitgestrekte sentrale vlakte en die oostelike bergkettings. Die bergreekse langs die grense vorm 'n magtige natuurlike versperring. Uitlopers van die magtige Himalaja strek tot in die uiterste noorde van Mianmar, met die hoogste bergpiek van Suidoos-Asië naby die grens met die Chinese streek Tibet, die Hkakabo Razi (5 881 m bo seevlak). Die bergreekse strek verder suidwaarts en gaan oor in die Westelike Yoma wat uit die Naga. en Chin-berge en die Rakhine Noma bestaan.
Die rivierlope van die Ayeyarwady (ook bekend as Irrawaddy) en sy takriviere oorheers die vlakte in Mianmar se hartland.
Binnelandse beleid
Die deelstaat Rakhine met 'n groot persentasie Islamitiese bewoners is een van die gebiede in Mianmar wat deur etniese en godsdienstige spanninge geteister word. In September 2016 het die regering van Mianmar 'n kommissie onder voorsitterskap van die vroeëre sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies, Kofi Annan, aangestel om vreedsame oplossings vir die streek se konflikte te vind en sy ekonomiese ontwikkeling te bevorder. Die kommissie het sy voorstelle op 24 Augustus 2017 gepubliseer. Die regering van Mianmar het hierdie voorstelle verwelkom en onmiddellik aanvaar. Net een dag later is dertig poste van Mianmar se strydmag in Noord-Rakhine deur lede van die Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA), 'n gewapende groepering van die sogenaamde Rohingia, aangeval.
Buitelandse beleid
Tradisioneel fokus Mianmar se buitelandse beleid op die bewaring van die land se politieke en ekonomiese onafhanklikheid asook die beginsels van onsydigheid. Die verhoudinge met Asiatiese lande staan sentraal in Mianmar se buitelandse betrekkinge. So word noue ekonomiese en politieke bande met die Volksrepubliek China, Indië, Japan en die ASEAN-lidlande (Association of Southeast Asian Nations) gehandhaaf. Politieke hervormings en die opening van die Mianmarese binnemark word deur die regering as 'n kans gesien om verhoudinge met die internasionale gemeenskap te verbeter.
Geloof en gebruike
Die inheemse bevolking is oorwegend Boeddhiste van die Theravada-Hinayana-rigting en godsdiens speel 'n belangrike rol in hul lewe. So was die nasionale vernuwingsbeweging ná die einde van die Britse koloniale bewind onlosmaaklik verbind aan die Boeddhistiese geloof. Boeddhisme oefen steeds 'n betreklik groot invloed op die sosiale lewe en mentaliteit van die inheemse bevolking uit. Die geestelike hoof van elke dorp is die pongyi of monnik en die monnikeklooster staan as die pongyi kyaniang bekend.
Ten spyte van die streng religieuse voorskrifte, word godsdienstige geleenthede uitbundig gevier.
Benewens die Boeddhistiese geloof is daar in Mianmar ook onder meer Moslems, Hindoes en Rooms-Katolieke. Die twee eersgenoemde groepe word dikwels met die proses van ekonomiese en godsdienstige oorvreemding gedurende die koloniale tydperk verbind. So is ná die onafhanklikwording min stappe onderneem om hulle in die nuwe land te integreer en was die land se polisie- en strydmag voortdurend in konflikte verwikkel wat uit separistiese neigings van minderhede voortgespruit het.
Literatuur
Groot dele van die omvangryke Birmaanse literatuur is steeds nie ontsluit nie. Die oudste oorlewerings dateer uit die tydperk tussen die 5de en 6de eeu AJ en is in Pali geskryf, die sakrale taal van Suid-Indiese Boeddhisme wat deur taalkundiges as Middel-Indies geklassifiseer word. 'n Inskrif van 1113 AJ, wat in die tydperk van die Pagan-dinastie val, word tans as die oudste teks in Birmaans beskou. Nadat die Pagan-heersers onder die aanvalle van Mongole moes swig, het Birmaans in die volgende Ava-periode (1364–1555) die status van algemene skryf en literêre taal behaal. Opvallend is die rykdom aan poësie met 'n vyftigtal verskillende vorme. Naas leergedigte met religieuse inhoud het genres soos historiese ballades, prysliedere (wat vir 'n groot verskeidenheid geleenthede geskryf en gesing is) asook natuur- en liefdesliriek gefloreer.
Birmane het tradisioneel groot belangstelling in toneelkuns getoon. Pantomimiese tonele uit die lewe van Gautama Boeddha is met groot passie opgevoer en het hul hoogtepunt as kunsvorm ná die verowering van Siam (die latere Thailand) onder die heerskappy van die Alaungpaja-dinastie met opvoeringe van die Ramayana-heldedig bereik. Die musiek, kostuums en coulisses hiervoor is uit Siam oorgeneem.
Prosa het 'n ondergeskikte rol in die literêre lewe gespeel. Eers ná die inlywing van Birma in die Britse Ryk het onder die koloniale bewind in die 19de eeu westerse genres soos romans en novelles ingang tot die Birmaanse literatuur gevind. Hierdie proses is deur die oorname van westerse druktegnologie omstreeks 1870 bevorder. Die moderne literatuur het ná die land se onafhanklikwording daarna gestrewe om buitelandse invloede af te skud. Birmaanse outeurs het aanvanklik op sosiaal-kritiese werke gefokus. Van die meer onlangse werke, wat in westerse tale vertaal is, gee 'n indruk van Mianmar se historiese en politieke konteks soos die historikus en vroeëre presidensiële raadgewer Thant Myint-U (* 1966) se persoonlike verhaal The River of Lost Footsteps: A Personal History of Burma en sy werk oor die moderne geskiedenis van Mianmar, The Making of Modern Burma (2000).
Belangrike buitelandse werke met 'n Birmaanse fokus sluit George Orwell se Burmese Days (1934) in, 'n kritiese beskrywing van die daaglikse lewe van koloniale Britse elites in Birma, wat as deel van Brits-Indië destyds vanuit Delhi bestuur is, tussen die twee wêreldoorloë – met al sy minagting vir Boeddhistiese Birma se kulturele en godsdienstige konteks, en korrupsie en rassisme as algemene verskynsels. Die roman se protagonis, die Britse jonggesel John Flory, word deur Orwell, 'n boorling van Brits-Indië, beskryf as «the lone and lacking individual trapped within a bigger system that is undermining the better side of human nature».
Thule
regs|duimnael|’n Seël van [[Groenland uit 1936, met die naam “Thule”.]]
Thule (Grieks: Θούλη, Thoúlē; Latyn: Thule, Tile) was die heel noordelikste plek en is genoem in antieke Griekse en Romeinse letterkunde en kartografie.
In klassieke en Middeleeuse letterkunde het ultima Thule (Latyn vir "verste Thule") ’n metaforiese betekenis gekry van enige verafgeleë plek “buite die grense van die bekende wêreld”.
Anale kanker
Anale kanker is gewoonlik ’n plaveiselselkarsinoom wat dikwels met infeksie deur die menslike papilloomvirus (MPV) verbind word.
Tekens en simptome
Simptome van anale kanker kan insluit pyn of druk die anus of rektum, ’n verandering in opelyfgewoontes, ’n knop naby die anus, rektale bloeding, ’n gejeuk of afskeiding. Bloeding kan erg wees.
Risikofaktore
Die stadiums van anale kanker is:
Behandeling
Anale kanker is voorheen met chirurgie behandel. Die probleem daarmee was dat die interne en eksterne anale sluitspier verwyder moes word en pasiënte daarna inkontinent was. Baie moes ná hul operasies permanente kolostomieë dra.
Tans word chemoterapie en bestraling dikwels gebruik om die noodsaaklikheid van chirurgie uit te skakel. Die sluitspier kan dan ongeskonde bly en die pasiënt se lewe is ná behandeling van ’n hoër gehalte as vroeër. Die kans op heling en oorlewing is uitstekend en baie pasiënte se sluitspier is daarna nog in ’n werkende toestand. Sommige pasiënte kan egter ná ’n kombinasie van chemoterapie en bestraling inkontinent wees.
Metastatiese of terugkerende siektes
Sowat 10 tot 20 persent van pasiënte wat vir anale kanker behandel is, sal daarna ’n metastatiese siekte ontwikkel (waar die siekte na ’n ander deel van die liggaam verplaas word). Metastatiese of terugkerende anale kanker is moeilik om te behandel en vereis gewoonlik chemoterapie. Bestraling kan ook gebruik word vir spesifieke dele van die liggaam wat probleme ondervind.
1220
Die jaar 1220 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 20ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Klaviersonate nr. 16 (Mozart)
'''Klaviersonate nr. 16 in C-majeur, K. 545 (ook bekend as Sonata facile of Sonata semplice''') is 'n klaviersonate deur Wolfgang Amadeus Mozart. Mozart het hierdie sonate in sy eie katalogus onder die titel Eine kleine klavier Sonate für anfänger ('n Klein klaviersonate vir beginners) ingesluit.
Sepik
Die Sepik (Engels: Sepik River, vroeër Duits: Keiserin Augusta-rivier ) is met 'n lengte van 1 100 km (700 myl) een van die langste riviere op die eiland Nieu-Guinee, van die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee, asook van die kontinent Oseanië.
Die Sepik ontspring in die Viktor Emmanuel-bergreeks in Sentraal-Nieu-Guinee, net noord van die Fly se bron in die Westelike provinsie van Papoea-Nieu-Guinee. Aansluitend vloei dié rivier in 'n noordwestelike rigting en raak die grens tot Indonesië. Vanaf hier vloei die Sepik in 'n noordoostelike rigting en mond sonder delta in die Bismarcksee uit.
Die Sepik se omgewing is gekenmerk deur moerasse, reënwoud en berge. Dié rivier is in 1885 deur Duitsers vir Europa ontdek en ná keiserin Augusta, die vrou van die destydse keiser Wilhelm I van die Duitse Keiserryk genoem.
1221
Die jaar 1221 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 21ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Holly Country
Holly Country, tot 1996 bekend as die Coalbrookmyndorp, is 'n dorp in die verre noorde van die Vrystaat, in Suid-Afrika. Die nedersetting, geleë sowat 5 km van Sasolburg, is 'n voormalige steenkoolmyn en is waarskynlik oorspronklik genoem na Coalbrookdale in Engeland. Dit was die toneel van die Coalbrookmynramp op 21 Januarie 1960 toe 435 werkers lewend begrawe is toe die myn in duie gestort het.
Richard Hse, 'n Taiwanese sakeman, het die ou myndorpie uitgekoop in Oktober 1996. Hy het dit herdoop en die plek omskep in 'n hele aantal fabrieke insluitend klere-, skoene-, stoof-, hout- en papierfabrieke en 'n gholfbaan.
2013 Curriebeker Premierafdeling
Die 2013 Absa Curriebeker was ’n rugbykompetisie wat in 2013 tussen provinsiale spanne in Suid-Afrika uitgespook is. Dit was die 75ste seisoen van die kompetisie sedert dit vir die eerste keer in 1889 gespeel is.
Die Westelike Provinsie is die verdedigende kampioene. Hulle het die Natalse Haaie met 25–18 in die 2012 eindstryd op Kings Park verslaan. Die eindstryd is hierdie jaar op 26 Oktober 2013 in Kaapstad beslis.
Arendshoogte
Geografie
Die land rondom Arendshoogte is maar plat. Die hoogste punt in die omgewing is Langberg, 280 meter bo seespieël, 2 km suid van Arendshoogte. Minder as 2 mense per vk kilometer bewoon Arendshoogte. Die gebied rondom Arendshoogte is byna heeltemal bedek met kusbos.
Klimaat
Die klimaat is koud. Die gemiddelde temperatuur is 22 °C. Die warmste maand is Januarie, op 29 °C, en die koudste Julie, op 14 °C. Die gemiddelde reënval is 214 mm per jaar. Die natste maand is Augustus, met 38 mm reën, en die droogste Februarie, met 4 mm.
Glencore
Produksie
Glencore verskaf die volgende metale en minerale aan die nywerheid: aluminium, sink, koper, lood, ferrochroom, goud, silwer, nikkel, en kobalt. Die brandstowwe wat gelewer word, is steenkool, ruolie, natuurlike gas en verwante olieprodukte. Die belangrikste landbouproduk is graan. In 2010 het die maatskappy wêreldwyd 60% van die mark in sink en 50% van die mark in koper beheer. Hierdie produkte word gelewer aan klante in die motorvervaardigings-, elektrisiteitsopwekkings-, staalvervaardigings- en voedselverwerkingsbedrywe.
Fabrieke en kantore
Glencore het fabrieke in 'n 30-tal lande en handelskantore in 40 lande.
Aandele
Aandele in Glencore word vanaf 2011 op die Londense effektebeurs verhandel en sedert 2013 op die JSE. Die grootste aandeelhouer is die staatsbeleggingsmaatskappy van Katar, genaamd Qatar Holdings. Ander groot aandeellhouers is Ivan Glasenberg en Black Rock, Inc. Tans is Glencore op vyf na die grootse firma wat op die JSE genoteer is.
Induktansie
Induktansie het die volgende verhouding: waar
Streng gesproke is hierdie vergelyking slegs vir self-induktansie geldig aangesien die magnetiese veld deur dieselfde geleier geskep word wat die stroom dra.
waar
Cecily Adams
Cecily Adams (6 Februarie 1958 – 3 Maart 2004) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent Sweet Revenge (1987) en in die televisiereekse Simon & Simon (1981), The Equalizer (1985), en Star Trek: Deep Space Nine (1993).
Clathria sarai
Clathria sarai is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Hooper.
Vientiane
Vientiane (uitgespreek /vjɛnˈtjɑːn/, Laosiaans: ວຽງຈັນ, Vieng Chang of Viang Chan) is die hoofstad en grootste stad van Laos. in 2009 'n bevolking van 350 000 gehad. Die stad lê in die Vientiane-distrik (Kamphaeng Nakhon Wieng Chan). Vientiane het ongeveer 400 000 inwoners. Die stad is aan die noordoewer geleë in 'n draai van die Mekongrivier. Die naam Wieng Chan kom van Wieng (stad of plek met mure) en Chan (die Lao-vervorming van die Sanskrit-woord Chandana wat sandelhout beteken). Die Franse het die spel na Vientiane geromaniseer. Vientiane word saam met Phnom Penh in Kambodja en Saigon (Ho Chi Minh-stad) in Vietnam beskou as die drie klassieke Franse indochinese stede. Dit hou verband met die klassieke koloniale Europese argitektuur.
Geskiedenis
Die stad het 'n lang geskiedenis en het verskeie heersers gehad (insluitend Birmaans, Sukhothai, Viëtnamees en Khmer) voordat koning Fa Ngum dit verower het en tot die koninkryk Lan Xang gevoeg het. Die hoofstad van Lan Xang is in 1533 van Luang Prabang na Vientiane verskuif. In 1707 word die stad onafhanklik nadat 'n burgeroorlog vir Lan Xang trooopvolging plaasgevind het. In 1828 is die stad deur koning Rama III van Siam vernietig nadat hy 'n belangrike veldslag verloor het. Die stad is ontvolk. Toe Laos onder Franse heerskappy kom, word Vientiane weer die hoofstad van Laos. Die konings het egter in Luang Prabang gebly, ook na onafhanklikheid tot die kommunistiese oorname van die mag in 1975.
Bestuur
Vientiane is ook die hoofstad van die Vientiane-prefektuur (kampheng nakhon Vientiane). Daar is ook 'n Vientiane-provinsie - die prefektuur word in 1989 van die provinsie geskei.
Die stad Vientiane bestaan uit die volgende distrikte:
Suster stede
Vientiane is suster stede met:
Tiamien difosokinase
In ensimologie is 'n tiamien difosfokinase (EC nommer 2.7.6.2) 'n ensiem wat die volgende chemiese reaksie kataliseer:
Met ander woorde, die twee substrate van hierdie ensiem is ATP en tiamien, terwyl sy twee produkte AMP en tiamien difosfaat is.
Hierdie ensiem behoort aan die transferase ensiemgroepering, spesifiek diegene wat twee fosfor-bevattende groepe op eenmaal oodra (difosfotransferases). Die sistematiese naam van hierdie ensiem klas is ATP:tiamien difosfotransferase. Ander name in algemene gebruik sluit tiamien kinase, tiamien pirofosfokinase, ATP:tiamien pirofosfotransferase, tiamien pirofosfokinase, tiamien pirofosfotransferase, tiaminokinase, tiamien:ATP pirofosfotransferase, en TPTase. Hierdie ensiem neem deel aan tiamien metabolisme.
Strukturele studies
Teen die einde van 2007, was 6 strukture vir hierdie klas van ensieme ontleed, met PDB kodes |1IG0 1IG0, |1IG3 1IG3, |2F17 2F17, |2G9Z 2G9Z, |2HH9 2HH9, en |2OMK 2OMK.
FC Viktoria 09 Urberach
FC Viktoria 09 Urberach  is 'n sportklub in Rödermark in die deelstaat Hesse in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Urberach is 'n stadswyk van Rödermark wat tot in 1977 'n onafhanklike dorp was. Naas sokker het die klub ook afdelings vir tennis en dames-gimnastiek.
Die klub is op 24 Desember 1909 gestig, maar het eers in 1914 aan amptelike kompetisies begin deelneem. In 1930 het die klub sy hoogtepunt bereik toe hulle na die Bezirksliga Main-Hessen gepromoveer is, die hoogste vlak van die destydse Duitse sokkerstruktuur, waar daar met klubs soos FSV Mainz 05 en Wormatia Worms meegeding is. Viktoria het op die hoogste vlak bly meeding tot in 1933, maar kon nie die nuwe Gauliga Südwest/Mainhessen haal met die instelling daarvan nie.
Die klub het sy grootste prestasie in 1958 behaal toe hulle die Hessen Pokal (Hesse-uitklopbeker) ingepalm het.
Brandenburger SC Suid 05
Brandenburger SC Suid 05 is 'n sportklub uit Brandenburg an der Havel in die deelstaat Brandenburg in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Benewens sokker het die klub ook onder meer afdelings vir kegelbal, kanovaart, fietsry, swem en vlugbal.
1222
Die jaar 1222 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 22ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.