cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gawie Cillié
Kultuurleier
duimnael|links|320px|Die FAK-Musiekkommissie van 1956 hersien die FAK-Sangbundel. Van links is [[Dirkie de Villiers (ondervoorsitter), Stephen Eyssen, Tommy Meyer (hulpsekretaris), prof. Gawie Cillié, J. Heynecke (notulehouer), Ivan Lombard (lid van die uitvoerende komitee), dr. Anton Hartman (voorsitter), Hartman van Niekerk (hoofsekretaris).]] regs|300px|duimnael|Die [[Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge|FAK het in 1959 die "Wonder van Afrikaans" landwyd en selfs tot in Kenia gevier nadat dié gedagte by dr. M.S. du Buisson van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns ontstaan het. Dit het saamgeval met die viering van die Akademie se 50-jarige bestaan. Cillié (agter tweede van links) het destyds in die FAK se hoofbestuur gedien. Sy medebestuurslede is voor: dr. C.F. Visser, I.M. Lombard, prof. H.B. Thom (voorsitter) en ds. Hendrik Snijders, en agter: dr. Du Buisson van die Akademie, T.W.S. Meyer (hoofsekretaris), ds. G.J.J. Boshoff, W.S.J. Grobler (organiserende sekretaris) en Douglas Fuchs van die SAUK wat die program in die amfiteater van die Voortrekkermonument saamgestel het.]]
As dirigent van twee kore, as raadgewer, as stimulerende voorbeeld, maar ook as verwerker van Afrikaanse volksliedere en ander musiek vir die groeiende aanvraag, was Cillié jare lank die spil waarom Afrikaanse koorsang gedraai het. As lid van die FAK se musiekkommissie vanaf 1946 kon hy skeppend meewerk aan die hersiening van die FAK-sangbundel (1961-uitgawe). Hy was ook jare lank mede-uitgewer van die Koraalboek, die begeleiersboek vir Afrikaanse Psalms en Gesange.
Gawie Cillié was van 1946 betrokke by die FAK toe hy lid word van die musiekkommissie. In 1954, toe hy in sy vroeë veertigerjare was, word hy lid van die FAK se hoofbestuur as opvolger van sy vader. In Julie 1972 het die FAK-Hoofbestuur hom as ondervoorsitter aangewys en in 1979, met die uittrede van die voorsitter, prof. Benedictus Kok, het die hoofbestuur hom tot voorsitter verkies. In dié amp wy hy hom aan kulturele samewerking tussen Afrikaners en dien tot 1984. Hy het geglo "die geheim van oorlewing van die Afrikaner-kultuur lê nie in geweld of in die opsweping van mense oor ons land se roemryke verlede nie, maar in die uitbreiding van ons kultuur na ons mede-Afrikaners".
Sy bydraes tot die Suid-Afrikaanse musiek is op 28 April 1965 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns by wyse van 'n erepenning erken.
Op Vrydag 19 Augustus 1994 is sy Afrikaanse liederwysies: 'n Verdwynende Kultuurskat tydens 'n middaggeselligheid tydens die 21ste jaarkongres van die Musikologiese Vereniging van Suider-Afrika bekendgestel. Dis moontlik gemaak deur 'n borgskap van Samro, by die bekendstelling verteenwoordig deur die organisasie se jare lange president, dr. Gideon Roos. Prof. Cillié was by die kongres een van die vier spesiaal genooide gassprekers, waartydens hy sy werk toegelig het. Dit is 'n aanvulling by die standaardwerk van Van Warmelo oor wysies wat vir Afrikaanse kerkliedere, veral die psalms, gebruik is, en wat in die loop van vele jare opgeteken en eindelik bewaar is. Daarin het hy oorspronge aangetoon, wat wissel van die offisiële wysies tot uit die Duitse en Engelse kerkliederskat, asook wêreldse wysies. Die meeste van die opgetekende wysies is vir die psalms.
Motorongeluk
Op Sondagmiddag 22 Maart 1998 het die 87-jarige Gawie Cillié 'n longbesering opgedoen, nege ribbes gebreek en moes hy weens inwendige bloeding 'n bloedoortapping kry nadat sy Toyota Corolla verskeie kere op die Koelenhof-pad buite Stellenbosch gerol en teen 'n boom tot stilstand gekom het. Geen ander voertuie was betrokke nie. Reddingswerkers het 20 minute gespook om hom met meganiese kake uit die motor te bevry. Cillié was onderweg na sy seun in Durbanville toe die ongeluk gebeur het.
Sy dood
Cillié het die laaste twee jaar van sy lewe in die Odeon Towers-versorgingsoord in die Strand gewoon. Hy is op 15 Junie 2000 in die Strand oorlede en is oorleef deur twee seuns, Gawie en Pieter, en vyf kleinseuns. Sy vrou, Hettie, is reeds in 1990 oorlede.
Werke
duimnael|regs|200px|Gawie Cillié se handtekening.
Rugby Australia
Rugby Australia (Rugby AU), tot 2017 bekend as die Australiese Rugbyunie (Engels: Australia Rugby Union, afgekort “ARU”), is die beheerliggaam van rugby in Australië. Rugby AU is by Wêreldrugby geaffilieer en organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend Australië se nasionale seniormansrugbyspan (die Wallabies), vroue en jeug. Hulle bestuur saam met die Argentynse Rugbyunie, Nieu-Seeland Rugby en die Suid-Afrikaanse Rugbyunie as ’n gesamentlike onderneming SANZAAR, die beheerliggaam van beide Superrugby en Die Rugbykampioenskap, die vernaamste rugbytoernooie in die Suidelike Halfrond. Rugby AU hou ook toesig oor Sewesrugby in Australië en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Australiese Nasionale Olimpiese Komitee saam. Rugby Australia het reeds belangrike toernooie soos die Rugbywêreldbeker 1987 (saam met Nieu-Seeland) en die Rugbywêreldbeker 2003 (op sy eie) aangebied. Hulle sal ook die Rugbywêreldbeker 2027 aanbied.
Die ARU is in 1949 gestig en het dieselfde jaar by die Internasionale Rugbyraad (IRR, nou Wêreldrugby) aangesluit. Rugby Australia bestaan uit agt plaaslike beheerliggame, wat elkeen ’n deelstaat of gebied verteenwoordig. Die belangrikste rugbyliga in Australië is die Nasionale Rugbykampioenskap, waaraan sewe Australiese spanne en een uit Fidji deelneem.
Naas die amptelike nasionale span roep Rugby Australia ook ander keurspanne byeen. Die Junior Wallabies is die o/20-nasionale span en hulle neem aan die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deel. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hul met hul afrigting. Australië beskik oor ’n nasionale span vir skoliere, die Australian Schoolboys, wat as ’n voorbereiding op die Australiese nasionale rugbyspan dien.
Bo die nasionale kampioenskap word jaarliks saam met spanne uit Nieu-Seeland, Suid-Afrika en Argentinië die internasionale Superrugbytoernooi uitgespeel. Aangesien die seisoene min oorvleuel word talle spelers in albei professionele ligas ingespan.
Geskiedenis
In 1874 is die Suidelike Rugbyunie gestig wat vanuit Twickenham in Engeland beheer is. In 1881 is die administrasie aan Nieu-Suid-Wallis oorhandig en in 1892 het die Suidelike Rugbyunie van Nieu-Suid-Wallis en die Noordelike Rugbyunie van Queensland (gestig in 1883) die Nieu-Suid-Wallis Rugbyunie en die Queensland Rugbyunie geword.
Omdat Nieu-Suid-Wallis die ouer unie was, was hy ook verantwoordelik vir die administrasie van alle toere en vir die verteenwoordiging van Australië op die Internasionale Rugbyraad (IRR), nou Wêreldrugby. In 1947 het die staatsunies ooreengekom dat dit beter vir die toekoms van rugby in Australië sou wees om deur een administratiewe liggaam beheer te word. In 1948 het die Internasionale Rugbyraad ’n uitnodiging aan Australië gerig (eerder as aan ’n verteenwoordiger van Nieu-Suid-Wallis) om ’n setel op die raad in te neem.
Die eerste vergadering van die Australiese Rugbyvoetbalunie is gehou op 25 November 1949 met 11 afgevaardigdes van Nieu-Suid-Wallis, Queensland, Suid-Australië, Wes-Australië, Tasmanië en Victoria. In 1972 het die Australiese Hoofstadgebied ’n lid geword en in 1978 het Noord-Australië ’n buitengewone lid geword. In 2004 het die AHG-unie sy naam verander na die AHG en Suidelike NSW Rugbyunie nadat twee streeksunies in suidelike Nieu-Suid-Wallis ’n verbintenis met die AHG aangegaan het.
In 1985 is die Australiese Rugbyvoetbalunie as ’n maatskappy geïnkorporeer en in 1997 het die naam verander na Die Australiese Rugbyunie Bpk. Die naam het in 2017 weer verander na Rugby Australia Ltd. (Rugby Australië Bpk.)
Bestuur
Die bestuurstrukture van die ARU is in Desember 2012 hersien na ’n oorsig van die voormalige federale senator en Minister van Sport, Mark Arbib.
Lidmaatskap
Die lede van die ARU (aandeelhouers) sluit die unies in wat Australië se deelstate en gebiede verteenwoordig, tesame met die Superrugbykonsessies in dié land, en die Rugbyuniespelersvereniging (RUPA). Lede oefen hul stemreg uit op die ARU se jaarlikse algemene vergadering. Volgens die grondwet wat in 2012 aanvaar is, het elk van die agt bestaande lidunies en RUPA ’n afgevaardigde met een toegewese stem. Daarnaas het elke Superrugbykonsessie ’n afgevaardigde met een stem. Soos dit tans staan word slegs die Rebels en die Waratahs onafhanklik geadministreer, wat beteken dat die stemme van die ander drie spanne effektief deur die onderskeie lidunies wat die spanne besit, bepaal. Laastens kry lidunies met meer as 50 000 geregistreerde spelers ’n bykomende stem. Slegs Nieu-Suid-Wallis en Queensland voldoen aan hierdie vereiste. Dit bring die totale aantal stemme op sestien. Die ARU het ook ’n aantal geaffilieerde groepe wat nie stemreg het nie.
Nota: Die Australiese Rugbyskeidsregtersvereniging en Australiese Universiteiterugbyunie was vroeër, tot 2005 en 2014 onderskeidelik, nie-semgeregtigde lede.
Heldesaal
Die Rugby AU het ’n heldesaal. Elke jaar word twee of meer noemenswaardige Australiese rugbyspelers van alle eras van die internasionale spel in die Wallaby-heldesaal ingelyf. Ingelyfdes kom uit alle toetsspanne sedert die Wallabies vir die eerste keer in 1899 gespeel het. Oorweging word geskenk aan spelers se rugbyloopbaan maar inlywing rus nie alleen op statistiese prestasies nie.
Lede van die Heldesaal
• 4
Flamsteed-naam
Die Flamsteed-naam van sterre stem ooreen met die Bayer-naam, maar syfers word gebruik in plaas van Griekse letters.
Formaat en gebruik
Elke ster het ’n syfer, gevolg deur die genitief van die Latynse naam van die sterrebeeld waarin dit lê. Daar is 2 554 sterre met Flamsteed-name.
Die nommers is aanvanklik toegeken volgens die sterre se regte klimming, maar vanweë die invloed van presessie is hulle nie meer heeltemal in die regte volgorde nie. Dié metode van naamgewing het die eerste keer voorgekom in John Flamsteed se Historia Coelestis Britannica, wat in 1712 sonder sy toestemming gepubliseer is deur Edmond Halley en Isaac Newton. Die finale weergawe van die Flamsteed-katalogus is in 1725 ná sy dood gepubliseer sonder enige nommers.
Die Flamsteed-name het in die 18de eeu gewild geraak en word nou algemeen gebruik wanneer die ster nie ’n Bayer-naam het nie; wanneer daar egter wel ’n Bayer-naam is, word dié feitlik uitsluitlik gebruik. Voorbeelde van sterre waarvan die Flamsteed-naam gewoonlik gebruik word, is 51 Pegasi en 61 Cygni. Wanneer ’n Bayer-naam egter ’n ekstra letter het, word die Flamsteed-naam dikwels eerder gebruik, soos 55 Cancri in plaas van Rho-1 Cancri.
Die Flamsteed-katalogus bevat net sterre wat van Groot-Brittanje af sigbaar is en daarom het sterre in die verre suidelike lugruim nie Flamsteed-name nie. Nes in ander sterrekundige katalogusse is daar ’n paar foute: Flamsteed het Uranus in 1690 gesien, maar nie besef dit is ’n planeet nie. Dit is in sy katalogus opgeneem as ’n ster met die naam 34 Tauri.
Sterrebeelde met Flamsteed-stername
• 5
Malin Åkerman
Malin Maria Åkerman (gebore 12 Mei 1978) is 'n Sweeds-Kanadese aktrise, model en sangeres.
Avaí Futebol Clube
Avaí Futebol Clube is 'n Brasiliaanse sokkerklub in die stad Florianópolis. Avaí is in 1902 gestig.
Euramerika
Euramerika (ook bekend as Laurussia) was ’n klein superkontinent wat in die Devoon-periode ontstaan het ná ’n botsing tussen die kratons Laurentia, Baltica en Avalonia.
In die Laat Karboon, sowat 300 miljoen jaar gelede, het tropiese reënwoude oor die ewenaar van Euramerika gestrek. ’n Groot, skielike verandering in die plantegroei het plaasgevind toe die klimaat droër word. Die woud het verdeel en die plantfilum Lycopodiophyta, wat die gebied oorheers het, het verminder en is deur varings vervang. Daar was ook ’n groot verlies aan amfibiese verskeidenheid en terselfdertyd ’n toename in reptielvorme.
Euramerika het in die Perm deel van die groot superkontinent Pangea geword. In die Jura, toe Pangea verdeel het in twee kontinente, Gondwana en Laurasië, was Euramerika deel van Laurasië.
Joe Foster
Joe Paul-Foster (gebore Johan Vorster) is 'n Suid-Afrikaanse liedjieskrywer, sanger en akteur. Hy is 'n voormalige lid van die mansgroep ADAM. Hy het verskeie trefferliedjies soos "Gebore om jou lief te hê", "Hartklop" en "Hart se volkslied" geskryf. Hy tree gereeld by musiekfeeste op en het onder andere by die Huisgenoot-Skouspel opgetree.
Vroeë lewe en uitbeelding
Hy matrikuleer aan die Hoërskool Florida in Gauteng.
Loopbaan
Foster het reeds op agtjarige ouderdom in musiek begin belangstel. Op 13 skryf hy sy eerste liedjie en op 19 is sy eerste album, Invisble Destiny opgeneem (nie meer beskikbaar is nie). Na die opname van Invisble Destiny het hy 'n kwalifikasie in musiekvervaardiging en klankingenieurswese aan die SAE Technology College in Amsterdam in die Nederland verwerf. Met sy terugkeer het hy sy eie ateljee en platemaatskappy begin en het voltyds as 'n musiekvervaardiger gewerk, onder andere aan albums soos die van Karen Wessels se Hoe durf jy.
In 2010 sluit hy as 'n voltydse lid van die groep ADAM aan. In November 2013 stel hy sy debuut-enkelsnit met die naam, "Pad na jou hart" vry. Dit is die temalied van die gelyknamige rolprent, Pad na jou hart, waarin hy ook as akteur verskyn.
Persoonlike lewe
Foster is gay en is getroud met Ziechfried Paul-Foster. Foster ly aan alopesie.
Carl XVI Gustaf van Swede
Carl XVI Gustaf (Carl Gustaf Folke Hubertus; gebore op 30 April 1946) het op 15 September 1973 ná die afsterwe van sy oupa koning Gustaf VI Adolf die Sweedse troon bestyg. As koning van Swede dien hy ook as die land se konstitusionele staatshoof. Hy is die sewende koning van die Huis van Bernadotte op die Sweedse troon.
Hy is die jongste kind en enigste seun van prins Gustaf Adolf, hertog van Västerbotten, en prinses Sibylla van Sakse-Koburg en Gotha. Sy vader is op 26 Januarie 1947 in 'n vliegtuigongeluk in Denemarke oorlede toe Carl Gustaf nege maande oud was. Hy het die tweede aanspraakmaker op die troon geword ná sy oupa, toe kroonprins Gustaf Adolf. Ná die dood van sy oupagrootjie koning Gustaf V in 1950 het Gustaf Adolf die troon bestyg en het Carl Gustaf op vierjarige ouderdom Swede se nuwe kroonprins geword.
Kort nadat Carl XVI Gustaf in 1973 koning geword het, het nuwe wette van krag geword wat hom van sy oorblywende uitvoerende mag gestroop het. Hy voer dus nie meer baie van die pligte uit wat verbind word met 'n staatshoof nie, soos die amptelike aanstelling van die premier, die ondertekening van wette en om bevelvoerder van die weermag te wees nie. Die nuwe wetgewing beperk hom tot seremoniële pligte en om gereeld oor staatsake ingelig te word. As hoof van die Huis van Bernadotte neem Carl Gustaf ook sekere besluite oor die titels en posisies van die lede daarvan.
Nadat 'n nuwe wet op 1 Januarie 1980 aanvaar is waarvolgens afstand gedoen word van opvolging volgens manlike eersgeboortereg, is die koning se regmatige opvolger Victoria, die oudste dogter van hom en sy vrou, koningin Silvia. Voor die aanvaarding van dié wet was prinses Victoria se jongste broer, prins Carl Philip, ná sy geboorte in Mei 1979 kortliks die regmatige troonopvolger.
Carl XVI Gustaf is die koning in die Sweede geskiedenis wat die langste regeer, nadat hy op 26 April 2018 koning Magnus IV se bewind van 44 jaar en 222 dae verbygesteek het.
Die goddelose stad
Die Goddelose Stad is 'n Afrikaanse rolprent wat in 1958 vrygestel is.
Genre
Die rolprent is 'n drama.
Barend du Plessis
Barend Jacobus du Plessis (19 Januarie 1940, Johannesburg, Suid-Afrika) is ’n Suid-Afrikaanse oud-politikus en oud-lid van die Nasionale Party, asook eertydse Minister van Finansies vanaf 1984 tot 1992.
Sy ouers was Jan Hendrik en Martie du Plessis. Hy was met Antoinette (née Van den Berg) getroud, maar is later geskei, hulle het saam vier kinders. Die sakeleier Attie du Plessis is sy broer.
Skolastiese opleiding
Hy word groot in Boksburg waar hy sy skolastiese opleiding begin aan die Laerskool Baanbreker en matrikuleer in 1956 aan die Hoërskool Voortrekker. Hy verwerf die graad B.Sc. in 1960 aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys en voltooi ook sy Transvaalse Hoëronderwysdiploma in 1961. Gedurende sy studies het hy ’n aktiewe rol gespeel in die Transvaalse Onderwysopleidingskollege-unie. Alhoewel die organisasie hoofsaaklik handel oor studente- en opleidingsaangeleenthede, kan dit gesien word as sy eerste treë in die politieke arena. Hy word verkies as voorsitter van die studenteraad, wat hom in staat gestel het om oorsee te reis na lande soos Holland, Duitsland en België waar hy ander studenteleiers ontmoet het.
Van onderwys tot finansies
In 1962 begin hy as wiskundeonderwyser by die Hoër Seunskool Helpmekaar in Johannesburg, asook die Johannesburg Tegniese Kollege. Later word hy aangestel as administratiewe beampte van die Hoofingenieur by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK). Hy word bevorder na die nuwe dataverwerkingseenheid waar hy opleiding ontvang in rekenaartegnologie. Hy word verder bevorder en verplaas na die kantoor van die Direkteur-generaal as administratiewe sekretaris. Na sy bedanking by die SAUK in 1968, werk hy by die internasionale rekenaarmaatskappy IBM tot 1974. Hier ontvang hy opleiding in banksake en finansies. Hy studeer ook by die IBM Gegradueerde Skool in Banksake in Princeton in die Verenigde State van Amerika.
Politieke loopbaan
Du Plessis se vader was ’n aktiewe lid van die Nasionale Party en politieke belangstelling was deel van sy lewe van jongs af. Hy werk vir die Nasionale Party gedurende verkiesings en die Republiek-referendum. In 1966 word hy ’n amptelike lid van die Nasionale Party. Nadat hy sy eerste stap in gemeenskapsdiens betree in 1972 as verkose beampte tot die Roodepoort Stadsraad, gaan hy met rasse skrede vooruit en word in 1974 as onderburgemeester verkies. Hy staan as NP-kandidaat in Florida in dieselfde jaar en raap die setel weg van die Verenigde Party. Gedurende hierdie tydperk bly hy ’n werknemer by IBM.
In sy hoedanigheid as kabinetsminister dien hy as lid van die Verkose Komitee oor Openbare Rekeninge vanaf 1976 tot 1981. Hy word ook verkies tot sekretaris van die Nasionale Party se Studiegroep oor Finansies van 1979 tot 1981. Hy was ook die inligtingsbeampte vir die Nasionale Party vanaf 1977 en 1981. In 1982 word hy verkies tot voorsitter van die komitee wat die Suid-Afrikaanse Uitsaaiwese bestudeer het, maar hy bly geïnteresseerd in finansies en ekonomie en word uiteindelik verkies tot adjunkminister van Buitelandse sake en Inligting. Tot en met hierdie aanstelling het hy as direkteur van 12 maatskappye gedien.
As adjunkminister was hy gemoeid met die Regering se verhouding met die pers. In sy eerste paar weke maak hy 'n kontroversiële stelling aangaande die SAUK se uitsaai van Konserwatiewe Party-propaganda en die te kort verslagdoening oor regeringsake. Hy was ook teenwoordig, tesame met minister Pik Botha, die minister van Buitelandse Sake, tydens die onderhandelinge met Angolese leiers te Ilha do Sal.
Op 23 November 1983 word hy aangestel as die Minister van Opvoeding en Opleiding. Hier het hy te doen gekry met die skoolboikotte in Atteridgeville, Pretoria waar hy persoonlik met die studenteleiers onderhandel het om na hulle probleme te luister. In ’n poging om die spanning te verlig na die dood van ’n leerling gedurende polisieaksie, het hy met Biskop Desmond Tutu beraadslaag maar teen Mei 1984 is ses skole van Atteridgeville en Saulsville gesluit. Hy poog om die rol van die swart gemeenskap by skole te herorganiseer en wys daarop dat enige ouer of student ’n direkte kommunikasie met hom as Minister het.
In 1984, gedurende die begrotingsrede van sy departement in die Parlement het senior swart onderwysers die debat bygewoon. Hy verklaar dan ook dat daar voortaan geen rassebeperkings in die Departement van Onderwys sal wees nie.
Barend du Plessis word aangestel as die Minister van Finansies in Augustus 1984. Hy volg dr. Owen Horwood op en neem die uiters komplekse portfolio op. Suid-Afrika was in finansiële moeilikheid as gevolg van verskeie faktore waaronder die daling in die goudprys. Die rand/dollar-wisselkoers was ook op ’n laagtepunt en die land was in ’n algemene droogte gehul. Uitvoere was besig om te daal. In 1985 sit hy met die dilemma om Suid-Afrikaanse internasionale krediet te herstruktureer aangesien buitelandse banke hulle korttermynkrediet aan Suid-Afrika ingetrek het. Hy dien as Minister van Finansies in die laaste deel van P.W. Botha se kabinet en in die eerste deel van F.W. de Klerk se administrasie. Hy word later die voorsitter van die Nasionale Party se Federale Inligtingskomitee en lid van die Uitvoerende Komitee van die Nasionale Party in Transvaal.
Tronk
'n Tronk of gevangenis is 'n gebou of kompleks van geboue waar mense opgesluit word. Mense wat in 'n tronk aangehou word, word gevangenes of prisoniers genoem. Die personeel wat die tronk beman en bedryf word tronkbewaarders genoem. Mans, vrouens en jeugdiges word apart aangehou.
In die moderne samelewing word tronke algemeen as deel van die regstelsel ingespan om verhoorafwagtendes en veroordeelde misdadigers aan te hou. Na arrestasie word verhoorafwagtende gevangenes aangehou sodat hulle voor 'n hof gebring kan word. As hulle 'n vaste adres het en nie 'n vlugrisiko inhou nie, kan hulle op borgtog vrygelaat word. Daarteenoor word veroordeelde kriminele vir 'n spesifieke periode gevangenisstraf opgelê. Dit dien as 'n vorm van straf, maar ook om hulle te rehabiliteer, of as dit nie moontlik is nie, uit die vrye samelewing te verwyder. Sulke gevangenes word soms vroeër, onder streng voorwaardes, op parool vrygelaat.
Outoritêre regimes gebruik soms ook tronke as 'n instrument vir politieke onderdrukking, waar politieke andersdenkendes aangehou word. Dié gebruik is egter onwettig in terme van internasionale reg. Ten tye van oorlog of konflik, kan gevangenes ook in militêre tronke (soos konsentrasiekampe) geïnterneer word.
Tronke word ook soms vir teregstellings gebruik. In lande waar die doodstraf toegepas word, word mense in tronke aangehou tot hulle tereggestel word.
Tronke word gewoonlik deur hoë mure, hekke en uitkykposte omring. Streng toegangsbeheer word toegepas om te verseker dat prisoniers nie ontsnap nie. Selfs binne die tronk is daar gewoonlik verskeie hekke om die beweging van die aangehoudenes te beheer. Die gevangenes slaap in klein geslote kamers wat selle genoem word. 'n Tipiese sel het 'n bed, toilet en 'n wasbak. Gevangenes word daagliks vir 'n beperkte tyd uit hulle selle (maar nogsteeds binne die tronk) gelaat om te eet, te oefen of sekere take te verrig (soos kosmaak en skoonmaak).
Besoekers word sommige dae vir kort periodes in 'n aparte besoekersarea toegelaat. Afhangende van die klassifikasie van 'n gevangene mag hy 'n publieke telefoon gebruik, sport beoefen of televisie kyk. Die administratiewe kantoor en gesondheidskliniek kan gewoonlik ook daagliks besoek word.
In Suid-Afrika word tronke meestal deur die Suid-Afrikaanse Departement van Korrektiewe Dienste bestuur. Voorbeelde hiervan is die Kgosi Mampuru II-beheergebied in Pretoria en die Drakenstein-gevangenis in die Paarl. Die Mangaung-gevangenis in Bloemfontein is 'n voorbeeld van 'n privaatbestuurde tronk.
Uranometria
Uranometria is die kort titel van ’n steratlas deur Johann Bayer. Dit is in 1603 in Augsburg, Duitsland, gepubliseer deur Christophorus Mangus onder die titel Uranometria : omnium asterismorum continens schemata, nova methodo delineata, aereis laminis expressa ("Uranometria, wat kaarte bevat van al die sterrebeelde, geteken volgens ’n nuwe metode en gegraveer op koperplate").
Beskrywing
Die atlas is genoem na Urania, die Griekse muse van sterrekunde, en Uranos, die Griekse god van die lug en hemel. ’n Letterlike vertaling van "Uranometria" is "meting van die lug" (nes geometrie, "geometria" in Grieks, letterlik beteken "meting van die aarde").
Dit was die eerste atlas wat die hele lugruim gedek het. Dit het 51 koperplate bevat. Die eerste 48 bladsye is van die 48 sterrebeelde van Ptolemaeus. Die 49ste bladsy stel 12 nuwe sterrebeelde bekend in die verre suidelike hemelruim wat onbekend was aan Ptolemaeus. Die laaste twee kaarte is hemelkaarte met die name Synopsis coeli superioris borea en Synopsis coeli inferioris austrina, of rofweg "Oorsig van die noordelike halfrond" en "Oorsig van die suidelike halfrond".
Elke plaat sluit ’n ruitnet in waarmee die presiese posisie van elke ster bepaal kan word. Altesaam 1 200 sterre word aangegee. Elke sterrebeeld se sterre word aangedui op ’n gegraveerde beeld van dit waarna die sterrebeeld genoem is. Om ’n onbekende rede is baie van die menslike sterrebeelde se figure van agter af geteken, terwyl hulle tradisioneel uitgebeeld is met hul gesig na die aarde. Dit het tot taamlike verwarring gelei, aangesien baie sterre se name verwys na spesifieke liggaamsdele soos "regterskouer", wat verkeerd sou gewees het volgens Uranometria se illustrasies.
In die atlas is die Bayer-benamingstelsel ook ingestel. Dit word vandag steeds gebruik.
Titelblad
Die gegraveerde titelblad van Uranometria het ’n argitektuurmotief met die volle titel in die middel. Op voetstukke weerskante staan Atlas en Hercules. Inskrywings op die voetstukke lees "Atlanti uetustiss astronom magistro" ("Atlas, die eerste sterrekunde-onderwyser") en "Herculi uetustiss astronom discipulo" ("Hercules, die eerste sterrekundestudent"). Boaan die blad is nog figure. Links bo is Apollo, wat die son verpersoonlik. In die middel is die aardgodin Kibele met ’n kroon van sterre en twee leeus aan leibande. Regs bo is Diana, wat die maan verpersoonlik, met ’n kraag van sterre. Onder die titel is die Steenbok en daaronder ’n uitbeelding van Augsburg.
Heuning
Heuning is 'n soet voedsel wat deur heuningbye vervaardig word wat nektar versamel wat afkomstig is van blomme. Die soort heuning waarna mees algemeen verwys word, is dié heuning wat gemaak word deur die heuningby (in die Apis-genus), wat deur byeboere ingesamel word en deur mense verbruik word. Heuning word ook deur hommelbye, mokkabye en ander vliesvlerkige insekte vervaardig, maar die kwaliteit is gewoonlik laer en die eienskappe verskil van apisheuning.
Agtergrond
Heuning is 'n soet stroop en kan as plaasvervanger vir suiker gebruik word. In die Bybel kom die eerste vermelding van heuning in Eksodus voor. Dit word algemeen met aangename dinge, soos die "land van melk en heuning", geassosieer.
Myxus
Myxusis 'n genus van visse wat aan die familie Mugilidae behoort. Verskeie spesies hoort tot die genus maar slegs een kom in Suider-Afrika voor.
Heuning
Versameling
Heuning kan versamel word van wilde kolonies of van makgemaakte bye se korwe. Wilde bye se korwe word soms opgespoor met behulp van die heuningwyservoël. Die heuningkoek word eers uit die korf verwyder waarna die heuning dan onttrek word deur dit uit te pers of met ‘n heuningslingermasjien.
Myxus
Spesie
Spesies wat hoort tot die genus en voorkom in Suider-Afrika:
Heuning
Vervaardiging van heuning
Wanneer bye die korf verlaat, versamel hulle nektar wat ryk is aan suiker. Met hul terugkeer na die korf, word die heuning in hul “heuningmagies” opgeneem en herhaaldelik opgebring totdat dit gedeeltelik verteer is. Bye se verteringsensieme (invertase, amilase en diastase) en maagsuur begin om die sukrose te hidroliseer na ‘n mengsel van glukose en fruktose. Die bye werk as 'n groep saam tydens hierdie verteringsproses totdat die produk ‘n kwaliteit bereik waarteen dit gestoor kan word. Terwyl die produk se waterinhoud en natuurlike gis nog hoog is, word dit in die heuningkoekselle gestoor, maar nie verseël nie, aangesien die gis beheer moet word om te verhoed dat die suikers in die nuwe heuning begin fermenteer. Die korf se bye fladder hul vlerke voortdurend om lug te laat sirkuleer en die water uit die heuning te laat verdamp tot ‘n inhoudsmaat van 18% - dit verhoog die suikerkonsentrasie en verhoed dat die heuning fermenteer. Die bye bedek dan die selle met was om dit te seël.
Myxus
Spesie
Van die ander spesies sluit in:
Heuning
Fisiese en chemiese eienskappe
Die fisiese eienskappe van heuning verskil na gelang van die waterinhoud, die tipe flora wat gebruik is om die heuning te vervaardig, temperatuur en die verhouding tussen die suikers wat dit bevat. Vars heuning is 'n superversadigde vloeistof wat meer suiker bevat as wat in water kan oplos by die omgewingstemperatuur. Teen kamertemperatuur is heuning ‘n oorverkoelde vloeistof waarin die glukose sal afsak om soliede korrels te vorm. Dit vorm ‘n semi-soliede oplossing van afgesakte glukosekristalle in ‘n oplossing van fruktose en ander bestanddele.
Heuning bestaan uit sowat 200 verskillende bestanddele, afhangende van die soort. Die belangrikste bestanddele is vrugtesuiker (fruktose, 27 tot 44 %), druiwesuiker (22 tot 41 %) en water (omstreeks 18 %), naas ander suikersoorte, stuifmeel, mineraalstowwe, proteïene, ensieme, aminosure, vitamiene, kleur- en geurstowwe. Heuning kan vloeibaar of verroom (gekristalliseer) wees, afhangende van die verhouding van vrugte- en druiwesuiker, asook die verwerkings- en stoormetodes.
Klassifikasie tydens verpakking en verwerking
Heuning word gewoonlik in vloeibare vorm gebottel. Dit word egter ook in ander vorme verkoop en kan aan 'n verskeidenheid van verwerkingsmetodes onderwerp word.
Kraton
’n Kraton is ’n ou, stabiele deel van die kontinentale kors. Dit is dikwels deur siklusse van samesmelting en verbrokkeling van kontinente gevorm en word gewoonlik in die binnekant van tektoniese plate aangetref. Hulle bestaan meestal uit ouer fondamentrots, wat deur jonger afsettingsgesteentes bedek word. Hulle het ’n dik kors en diep basisse wat tot verskeie honderde kilometers in die Aarde se mantel kan strek. Die meeste het in die Argeïkum ontstaan.
Heuning
Kwaliteitsaanwysers
Hoë-kwaliteit heuning kan van ander onderskei word op grond van geur, smaak en dikte. Ryp, vars, hoë-kwaliteit heuning moet teen 20˚C van 'n mes afloop in 'n reguit stroom sonder om in kleiner druppeltjies op te breek. Wanneer heuning geskink word moet dit klein, tydelike lagies vorm wat taamlik vinnig verdwyn en ‘n aanduider is van vloeitraagheid. As dit nie gebeur nie, is dit ‘n aanduiding van oormatige waterinhoud (meer as 20%) wat dit nie geskik maak vir lang-termyn preservering nie.
Kraton
Voorbeelde van kratons is die Kanadese Skild, die Siberiese kraton en -in Suid-Afrika- die Kaapvaal-kraton.
Heuning
Kwaliteitsaanwysers
Gebottelde heuning moet as 'n suiwer, konsistente vloeistof vertoon en moet nie harde lagies vorm nie. Talle variëteite van heuning verander binne weke of 'n paar maande in 'n roomkleurige vastestof. Oorverhitting kan bepaal word met die Schade- of die Phadebas-metodes.
Voedingswaarde en suikerprofiel
'n Porsie van 100g heuning voorsien 304 kalorieë met geen noodsaaklike voedingstowwe nie. Dit is saamgestel uit 17% water en 82% koolhidrate en is laag in vet, dieëtvesel en proteïen.
As 'n mengsel van suikers en ander koolhidrate, is heuning hoofsaaklik fruktose (omtrent 38 – 55%) en glukose (omtrent 31%), met die oorblywende suikers wat maltose, sukrose en ander komplekse koolhidrate insluit. Heuning se glukemiese indeks wissel van 32 tot 78 afhangende van die variëteit. Die spesifieke samestelling, kleur, geur en smaak van enige lot heuning berus op die blomme waar die bye, wat die heuning gemaak het, gewei het.
Wonde en brandwonde
Heuning bevat klein hoeveelhede van verbindings wat in voorlopige studies aangedui is om oor wondgenesingseienskappe te beskik, soos waterstofperoksied en metielglioksaal.
Voortgesette navorsing vind plaas na die medisinale gebruike van heuning, veral gesien in die lig van antimikrobiese weerstandigheid teen moderne antibiotika.
Hoesmiddels
‘n Cochrane-oorsig kon geen bewyse vind ten gunste of teen die gebruik van heuning in die behandeling van chroniese hoes of akute hoes nie. Vir die behandeling van kinders, het die studie bevind dat heuning moontlik meer help as wanneer geen behandeling toegepas word nie.
Ander
Daar is geen bewyse wat daarop dui dat die gebruik van heuning voordelig is om kanker te behandel nie. Heuning kan egter nuttig wees om die newe-effekte van bestralingsterapie en chemoterapie te beheer.
Die gebruik van heuning word soms aanbeveel as ‘n behandeling vir seisoensverwante allergieë wat deur stuifmeel veroorsaak word. Daar bestaan egter nie voldoende wetenskaplike bewyse om hierdie aanspraak te ondersteun nie. Heuning word oor die algemeen nie as doeltreffend geag vir die behandeling van allergiese konjunktivitis nie.
Gesondheidsgevare
Persone met 'n verswakte immuunsisteem behoort nie heuning te eet nie, weens die gevaar van bakteriële- of swaminfeksies. Daar is aanduidings dat heuning 'n effektiewe behandeling kan wees in sekere siektes en ander mediese toestande soos brandwonde en seerplekke. Daar is egter nog nie afdoende bewyse hiervoor gevind nie.
Newe-effekte
Dit is oor die algemeen veilig om heuning te gebruik, maar daar kan potensieël ongunstige effekte of interaksies wees in kombinasie met oormatige gebruik, bestaande siekte toestande en ander medikasie of dwelms.
Sommige blomme, soos asaleas en rhododendron, verleen giftige eienskappe aan die heuning, wat skadelik is vir mense, maar nie die bye beïnvloed nie. Dit veroorsaak 'n soortgelyke gevoel as hallusinogene, wat tot onvoorspelbare en onbeheersde gedrag lei.
Voedselvergiftiging
Jong kinders kan voedselvergiftiging opdoen wanneer hulle heuning eet wat besmet is met Clostridium botulinum endospore.
Ronnie Cooke
Ronnie Cooke (gebore in Pretoria, 5 April 1984) is ’n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat vir die Luiperds, Griekwas en Oostelike Provinsie in die Curriebeker- en Vodacombekerreekse gespeel het en vir die Cheetahs en die Kings in die Superrugbykompetisie.
Cooke was ook ’n lid van die Suid-Afrikaanse span wat die 2005 Onder-21 Rugbywêreldbeker gewen het.
Handré Pollard
Pollard maak op 28 Junie 2014 sy Springbokdebuut teen Skotland in Port Elizabeth en teken 13 punte met die stewel aan. Hy was ook deel van Suid-Afrika se span tydens die Rugbywêreldbeker 2015 en die Rugbywêreldbeker 2019.
John Flamsteed
John Flamsteed (19 Augustus 1646 – 31 Desember 1719) was ’n Engelse sterrekundige en die eerste koninklike sterrekundige (Engels: Astronomer Royal). Hy het meer as 3 000 sterre aangeteken.
Lewe
Flamsteed is in 1646 in Denby, Derbyshire, Engeland, gebore. In ’n tyd toe hy sy studies moes staak weens siekte, het hy ’n belangstelling ontwikkel in wiskunde en sterrekunde. Op 12 September 1662 het hy sy eerste gedeeltelike sonsverduistering gesien. Hy het ook verskeie boeke gelees wat sy belangstelling in verskeie aspekte van sterrekunde geprikkel het. In Augustus 1665 het hy op 19-jarige leeftyd sy eerste sterrekunde-artikel, Mathematical Essays, geskryf oor die ontwerp, gebruik en bou van ’n sterrekundige hoekmeter.
Op 4 Maart 1675 is hy deur koning Karel II aangestel as die eerste koninklike sterrekundige. In Junie 1675 is die stigting van die koninklike Greenwich-sterrewag gelas. In Februarie 1676 het hy ’n fellow van die Royal Society geword en in Julie het hy in die sterrewag ingetrek, waar hy tot in 1684 gewoon het toe hy as priester in Burstow, Surrey, aangestel is. Hy was ’n priester en die koninklike sterrekundige tot met sy dood.
Wetenskaplike werk
As koninklike sterrekundige het Flamsteed sowat 40 jaar bestee aan die bestudering van sterre vir sy katalogus, waarin die inskrywings in Tycho Brahe se lugatlas eindelik verdriedubbel is. Hy wou nie sy werk bekend stel met ongeverifieerde data nie en daarom het hy sy onvolledige rekords in Greenwich toegesluit. In 1712 het Isaac Newton, toe president van die Royal Society, en Edmund Halley die data verkry en ’n katalogus gepubliseer. Flamsteed het 300 van die 400 gedrukte eksemplare in die hande gekry en hulle verbrand.
Die krater Flamsteed op die maan is na hom genoem, asook die asteroïde (4987) Flamsteed en verskeie skole en kolleges in Derbyshire.
Moord in Kompartement 1001E
Moord in Kompartement 1001E is 'n Afrikaanse rolprent wat op 7 Augustus 1961 vrygestel is. DIe rolprent is gebaseer op Mikro (die skuilnaam van Christoffel Hermanus Kühn) se speurverhaal Kompartement 1001E (ISBN 9789000030323).
Genre
Die rolprent is 'n misdaaddrama.
Storielyn
Die rolprent handel oor 'n kondukteur wat moorde op 'n trein pleeg.
Lina Spies
Lina Spies (*6 Maart 1939 – ) is ’n Afrikaanse skrywer, digter en vertaler. Sy het die Eugène Maraisprys en die Ingrid Jonkerprys in 1972 vir haar publikasie, Digby Vergenoeg gewen. Sy het ook Anne Frank se dagboek, bekend as Die Agterhuis, in Afrikaans vertaal wat aan haar die Nedbank-Akademieprys vir Vertaalde Werk-prys besorg het. Spies het die grootste deel van haar loopbaan Afrikaanse en Nederlandse letterkunde gedoseer. Haar laaste betrekking was by die Universiteit van Stellenbosch.
Vroeë lewe en herkoms
Carellina Pieternella Spies is op 6 Maart 1939 op Harrismith in die Vrystaat gebore. Sy is die oudste van drie dogters en haar jonger sussies Elmien en Cornelia is onderskeidelik ses en tien jaar jonger as sy. Haar vader is Joachim Frederik (Joggie) Spies, hoof van die plaaslike laerskool en self digter van kinderrympies, en haar moeder is Cornelia Jacoba (Babsie) de Jager. Toe sy drie jaar oud is, gaan die gesin vir twee jaar na Stellenbosch, waar haar pa verder gaan studeer.
Opleiding
Lina gaan skool op haar geboortedorp en matrikuleer in 1957 aan die Hoërskool Harrismith. Van 1958 tot 1962 studeer sy verder aan die Universiteit van Stellenbosch en behaal in 1960 die B.A.-graad en in 1961 die B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands. In 1962 behaal sy die M.A.-graad in met ’n verhandeling oor Die bewerende en beeldende vers in die poësie van Elisabeth Eybers. By Stellenbosch speel D.J. Opperman ’n groot rol in haar besluit om haar nagraadse studies nie in Filosofie nie, maar wel in Afrikaans en Nederlands, voort te sit. Sy is dan ook lid van die heel eerste klas van Opperman se letterkundige laboratorium en is in 1962 Opperman se persoonlike assistent. In 1963 verwerf sy die Universiteits Onderwysdiploma (U.O.D.) aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat.
Akademiese loopbaan
Sy hou hierna vir twee jaar (1964 en 1965) skool aan die Sentrale Hoërskool in Bloemfontein en van 1966 tot einde 1967 is sy lektrise in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die Universiteit van Port Elizabeth. Sy onderbreek haar betrekking en studeer vir twee jaar aan die Vrije Universiteit van Amsterdam (1968 tot 1970) en lê die doktorale eksamen in die Nederlandse taal- en letterkunde in November 1970 af met ’n proefskrif oor Die religieuse moment in die poësie van Martinus Nijhoff met spesiale verwysing na sy sonnette-siklus ‘Voor dag en dauw’. Terug in Suid-Afrika hervat sy in 1971 haar betrekking by die Universiteit van Port Elizabeth en word dan in 1972 aangestel as lektrise in die Afrikaanse letterkunde aan die Universiteit van Stellenbosch.
Sy is lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en van die Nederlandse Kultuurhistoriese Instituut aan die Universiteit van Pretoria. In Januarie 1982 word sy bevorder tot senior lektrise en in April 1982 behaal sy haar D.Litt.-graad aan die Universiteit van Pretoria onder leiding van A.P. Grové met ’n studie oor die werk van D.J. Opperman. Hierdie proefskrif, oorspronklik getitel Weefsel en web: ‘Heilige beeste’, ‘Negester oor Ninevé’ en ‘Komas uit ’n bamboesstok’ van D.J. Opperman binne die verband van sy oeuvre, word later onder die titel Kolonnade gepubliseer. Ook in 1982 word sy tot diaken van die NG Gemeente Stellenbosch verkies. In Julie 1983 sluit sy haar as senior lektrise by die Universiteit van Pretoria aan en word medeprofessor op 1 Januarie 1986. Op 1 Julie 1987 word sy aangestel as hoogleraar in die Afrikaanse letterkunde by die Universiteit van Stellenbosch, ’n posisie wat sy tot met haar aftrede in 1999 beklee.
Sy is verantwoordelik vir die omdigting van enkele Psalms en Gesange wat in die nuwe Liedboek van die Kerk opgeneem word. In Maart 2006 word sy verkies tot lid van die Raad van die Universiteit van Stellenbosch. Sy publiseer gereelde resensies en artikels oor die Afrikaanse en Nederlandse poësie.
In 1990 onderneem sy ’n uitgebreide reis deur Nederland en Amerika en bring ook onder andere besoek aan Amherst in New England, waar Emily Dickinson gebly het. Wanneer die Afrikaanse Skrywersgilde in 1990 ’n kulturele boikot bepleit met die doel om die aftakeling van apartheid te bespoedig, bedank sy uit protes uit hierdie liggaam omdat “selfs sy skrywers en literatore nóg hul land, nóg hul moedertaal, nóg hul letterkunde in wêreldkonteks sien” en nie verstaan nie dat ’n kulturele boikot meer skade sal doen as goed en mure afbreek eerder as opbou.
As pleitbesorger vir die vrou se posisie in die poësie vra sy in 1982 tydens die Universiteit van Stellenbosch se Herfsskool of spesifieke norme vir die geslag van die digter gebruik word vir beoordeling van hulle gedigte. By die Hoofkongres van die Afrikaanse Letterkundevereniging in Bloemfontein in 1996 betoog sy dat die inherente eienskappe van die verskillende geslagte neerslag vind in hulle poësie. Verskeie kere tree sy in die openbaar op om lesings te gee of haar gedigte voor te lees. By die Versindaba van 2007 op Stellenbosch lewer sy die Dana Mouton-gedenklesing oor Wat is poësie?
Sy dien op die kerklike kommissie vir die omdigting van die Psalms. In 2013 bedank sy egter in ’n openbare brief uit die NG Kerk, waarin sy haar jarelange geloofsreis uiteensit en die redes waarom sy haar nie langer binne hierdie gemeenskap tuis voel nie.
Sy is nooit getroud nie, maar haar liefde en bewondering vir katte is byna legendaries.
Poësie
Wanneer sy tien jaar oud is, word haar eerste gediggies in Die Kinderstem, die skoolkoerant van die Noordoos-Vrystaat, gepubliseer. Haar eerste volwaardige gedig is Vir Anne Frank van Het Achterhuis, wat in Inset verskyn. Haar gedigte word gereeld in Standpunte gepubliseer en ook in ander letterkundige tydskrifte soos Tydskrif vir Letterkunde, Sestiger en Kol, van wie sy in 1969 die Politiekprys vir Letterkunde ontvang vir haar gedig Widmung – Breyten Breytenbach. Hierdie gedig is geskryf na aanleiding van die toekenning van die Reina Prinsen Geerligsprys aan Breytenbach en word later in haar debuutbundel opgeneem. In 1965 word van haar gedigte deur D.J. Opperman en Fred le Roux in Stiebeuel 2 opgeneem.
Haar debuutbundel Digby vergenoeg skep die indruk van persoonlike ervarings (in hierdie geval van ’n verblyf in Holland en ’n liefdeservaring) en ontgin op voortreflike wyse die moontlikhede van die kinderlike, die godsdienstige en die ironie in die poësie. Ook haar kinderjare in die Vrystaat vind neerslag in van die verse. Die gedigte word in vyf ongetitelde afdelings verdeel. Die bundel verwerf in 1972 die Eugène Marais-prys en in 1973 die Ingrid Jonker-prys.
Winterhawe is anders van aard as haar indrukwekkende debuut, wat haar een van die min digters maak wat so vroeg in hulle loopbaan bewys lewer van die vermoë tot selfvernuwing. Hierdie bundel bevat by uitstek liefdesverse waarin daar oop-oog gevaar word maar met die begeerte na ’n plek om vas te meer en te oorwinter. Hierdie bundel toon ’n verstegniese vooruitgang op haar debuut en die gedigte word oor die algemeen weergegee met ’n groter strakheid en soberheid.
Dagreis ontgin die moontlikhede van ’n reis vanaf die self na verskillende bestemmings soos die religieuse, die liefde en die kuns. Soos die titel aandui, is dit nie ’n reis te ver die vreemde in nie, maar ’n naby reis wat onderneem word in die lig, voor die donker kom. Die vertrekpunt is die self en die terugkeer dieselfde, sodat die impak van wat ondersoek word eindelik aan die self gemeet word. Die bundel is in drie tematiese afdelings verdeel.
Oorstaanson ontgin reeds bekende temas in haar werk verder en kom die reismotief, die eggo van die self in ander en die eggo van die Bybelse in die alledaagse in fyn gekonstrueerde gedigte aan die bod. Ander kunsvorme (veral musiek en skilderkuns) en hulle invloed op die poësie en die lewe en die liefde word ook as tema ontgin.
Van sjofar tot sjalom beskryf die spanning tussen vernietiging en vergaan (die sjofar of ramshoring wat vernietiging oor die mure van Jerigo afroep) en vrede en welbehae (die sjalom) en verwoord dit onder andere deur Pretoria en Stellenbosch teen mekaar af te speel. Die bundel bevat ’n aantal liefdesgedigte en bekende sprokies word gereeld betrek as verdigtingsraamwerk, terwyl ook die godsdiens in party gedigte aangeraak word. Hierdie bundel is in 1989 op die kortlys vir die Ou Mutual-prys vir die digkuns.
Gaffie du Toit
Gaffie du Toit (* 24 Maart 1976, Kuilsrivier) is ’n uitgetrede Springbokrugbyspeler wat vir die Griekwas, Natalse Haaie, Westelike Provinsie, Vrystaat Cheetahs en die SWD Arende in die Curriebeker- en Vodacombekerreekse gespeel het. Hy het ook vir die Cats, Sharks, Stormers en Cheetahs in die Superrugbykompetisie uitgedraf.
Lina Spies
Poësie
Die skaduwee van die son gaan oor die wonder van die lewe en oor die dood, waar dit juis die verganklikheid en die herfs van die lewe is wat dit kosbaar en dus vreugdevol maak. Die oorheersende tema van lyding en dood word so aangebied dat die vreugde, lig en helder kleure nie agterweë bly nie. Reeds die titel stel hierdie tema van verganklikheid en afskeid aan die bod. Die bundel is in vyf afdelings gerangskik.
Gaffie du Toit
Du Toit het in 1997 vir die Westelike Provinsie se o/21-span in die Curriebeker se o/21-reeks en vir die Universiteit Stellenbosch se eerste rugbyspan in die Supersport Klubkampioenskap gespeel. Hy is daarna na Griekwaland-Wes vanwaar hy ’n Springbok geword het. Hy het ook vir Natal, die Westelike Provinsie en die Vrystaat gespeel voordat hy sy loopbaan in 2006 in Frankryk voortgesit het om vir Stade Toulousain te speel.
Lina Spies
Poësie
Tydelose gety verras deur die opneem van verse waarin sy ’n nuutgevonde liefde verklaar, teenstrydig met die fase van die lewe waarin sy haar bevind. Teenstrydighede, soos ook vervat in die titel, vorm ’n belangrike onderdeel van gedigte in hierdie bundel, waarmee sy slaag om spanning in die gedigte te bewerkstellig. Die bundel bestaan uit vier afdelings, waarvan die eerste ’n verwoording van die seisoene is as agtergrond vir die liefdestema wat met die ouerwordende liggaam gekontrasteer word. Die tweede afdeling bevat gedigte oor persoonlike houdings, waarin ’n liefde vir Afrikaans en die land duidelik blyk. Rouverse is die sentrale fokus van die derde afdeling, waarin bekende persoonlikhede gehuldig word met wie die spreker ’n verbintenis gehad het, soos Elisabeth Eybers en Audrey Blignault. Die laaste afdeling bevat gedigte oor die religie en figure soos die Joodse skrywers Anne Frank en Paul Celan, vir wie sy haar bewondering en geestelike verbintenis uitspreek. Die bundel bevat ’n treffende perspektief op oudword, wat hierdie aftakeling beleef sonder om in ontnugtering en verbittering te verval.