cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ralph Waldo Emerson
Literêre loopbaan en transendentalisme
In Februarie 1852 het Emerson, James Freeman Clarke en William Henry Channing 'n uitgawe van die werke en briewe van Margaret Fuller geredigeer, wie in 1850 oorlede is. Binne 'n week na haar dood het haar New Yorkse redaktrise, Horace Greeley, aan Emerson voorgestel dat 'n biografie van Fuller, om Margaret and Her Friends genoem te word, vinnig voorberei word "voor die belangstelling wat opgewek is deur haar verdrietige en hartseer dood verbygaan". Dit is gepubliseer onder die titel Die Memoirs van Margaret Fuller Ossoli, en Fuller se woorde was kwaai gesensor of herskryf. Die drie redakteure was nie besorg oor akkuraatheid nie; hulle het geglo dat publieke belangstelling in Fuller van tydelike aard was, en dat sy nie sou oorleef as 'n geskiedkundige figuur nie. Dit was nogtans die besverkoper biografie van die dekade en dertien uitgawes is voor die einde van die eeu gepubliseer.
Walt Whitman het in 1855 die innoverende digbundel Leaves of Grass gepubliseer en 'n afskrif aan Emerson vir sy mening gestuur. Emerson het op positiewe wyse gereageer en in reaksie aan Whitman 'n vleiende brief van vyf bladsye gestuur. Emerson se goedkeuring het die eerste uitgawe gehelp en aansienlike belangstelling daaroor opgewek en Whitman oortuig om kort daarna 'n tweede uitgawe uit te reik. Hierdie uitgawe het 'n frase uit Emerson se brief aangehaal, wat in goueblaarmetaal gedruk is op die bedekking: "Ek groet Jou aan die Begin van 'n Groot Loopbaan". Emerson het egter aanstoot geneem dat die brief geopenbaar is en was later meer krities van die werk.
Filosofiekamp by Follensbee Pond in die Adirondack-gebergte
Ralph Waldo Emerson sou tydens die somer van 1858 in die groot wildernis van "upstate" New York opgaan.
By hom was nege van die mees roemryke intellektuele wat ooit sou uitkamp in die Adirondack-gebergte, ten einde te konnekteer met die natuur.
Mitsubishi Lancer
Die Mitsubishi Lancer is 'n kompakte motor wat sedert 1973 deur die Japannese vervaardiger Mitsubishi Motors vervaardig word. Dit staan ook bekend as die Colt Lancer, Dodge/Plymouth Colt, Chrysler Valiant Lancer, Chrysler Lancer, Eagle Summit, Hindustan Lancer, Soueast Lioncel en Mitsubishi Mirage in verskeie lande op verskillende tye, en word as die Mitsubishi Galant Fortis bemark in Japan sedert 2007. Dit is ook in Taiwan beskikbaar as die Mitsubishi Lancer Fortis, met 'n verskillende opkikkering as die Galant Fortis. In Japan word dit deur 'n spesifieke kleinhandelketting, genaamd Car Plaza, bemark.
Ralph Waldo Emerson
Filosofiekamp by Follensbee Pond in die Adirondack-gebergte
Hierdie sosiale klub was meestal 'n literêre lidmaatskap groep wat ontmoet het op die laaste Saterdag van die maand by die Boston Parker House Hotel. William James Stillman was 'n skilder en stigter-redakteur van 'n kunsjoernaal genaamd die Crayon. Stillman is gebore en het grootgeword in Schenectady - welke suid geleë was van die Adirondack-gebergte. Hy sou later daarheen reis om die landskap te skilder en om vis te vang en te jag. Hy sou sy ondervindinge van die wildernis deel met die lede van die Saterdagklub en sodoende hul belangstelling in diè onbekende streek stimuleer.
Mitsubishi Lancer
Meer as ses miljoen eenhede is sedert sy bekendstelling in 1973 en tot 2008 verkoop. Volgens Mitsubishi is daar reeds nege geslagte ontwikkel.
Robert Karnes
Robert Karnes (19 Junie 1917 – 4 Desember 1979) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Road House (1948) en He Ran All the Way (1951), en in die televisiereekse Rocky King, Detective (1950) en Police Story (1973).
Ralph Waldo Emerson
Filosofiekamp by Follensbee Pond in die Adirondack-gebergte
James Russell Lowell en William Stillman sou die poging lei om die uitstappie na die Adirondack-gebergte te reel. Hulle sou hulle reis op 2 Augustus 1858 begin, en per trein, stoomboot, en kanoes reis. Stories dat hierdie gekultiveerde mans soos "Sacs en Sioux" in the wildernis geleef het het in koerante regoor Amerika verskyn. Die uitstappie sou bekend word as die "Filosowekamp "
Hierdie geleentheid was 'n draaipunt in die 19de eeuse intellektuele beweging, en het die natuur met die kuns en literatuur verbind.
Alhoewel daar oor die jare baie oor Emerson se lewe geskryf is deur geleerdes en biograwe, is min geskryf van wat bekend sou word as die "filosowekamp". Tog lees Emerson se epiese gedig, "Adirondac", soos 'n joernaal van sy dag-tot-dag beskrywings van avonture in die wildernis saam met die mede lede van die Saterdagklub. Hierdie tweeweek-lange uitstappie het hom in die aangesig gebring van die ware wildernis (1858 in die Adirondack-gebergte), iets waarvan hy gepraat het in sy essay Natuur. wat in 1836 gepubliseer is. Hy het gesê dat hy "in die wildernis iets meer dierbaar en aangebore gevind het as in strate of dorpies".
Oorlogsjare
Emerson was sterk gekant teen slawerny, maar hy het nie daarvan gehou om in die publieke kalklig te wees nie, en was dus huiwerig om lesing te gee oor die onderwerp. Hy het egter so vroeg as November 1837 'n aantal lesings gedurende die vooroorlogse (burgeroorlog) tyd gegee. 'n Aantal van sy vriende en familielede was in die begin meer aktief as hy, maar van 1844 af het hy 'n meer aktiewe rol gespeel in die opposisie van slawerny. Hy het 'n aantal lesinge en redevoerings gegee, en baie opmerklik was sy verwelkoming van John Brown, die berugte slawe-afskaffer, aan't huis gedurende Brown se besoeke aan Concord. Hy het vir Abraham Lincoln gestem in 1860, maar Emerson was teleurgesteld dat Lincoln meer besorgd was om die Unie te behou as om slawerny heeltemal te verban. Toe die Amerikaanse Burgeroorlog eers uitgebreek het het Emerson dit duidelik gemaak dat hy in die onmiddellike emansipasie van die slawe geglo het.
Emerson het om en by die tyd sy The Conduct of Life, gepubliseer, wat sy sewende versameling essays was. In sy boek het Emerson "geworstel met sommige van die moeilikste kwessies van die tyd," en "sy ondervinding in die geledere van die afskaffingsgroep is 'n opmerklike invloed in sy gevolgtrekkings." In hierdie essays het Emerson die idee van oorlog omhels as 'n wyse om die nasionale hergeboorte van Amerika teweeg te bring: "Burgeroorlog, nasionale bankrotskap, of rewolusie, [is] meer ryk in die sentrale tone as slapgeworde jare van voortvarendheid en voorspoed."
Isotope van rutherfordium
Die chemiese element rutherfordium (Rf), met ’n atoommassa van ongeveer 262 u, het geen stabiele isotope nie en word dus as ’n radioaktiewe element geklassifiseer. Die 15 isotope is onstabiel en het ’n relatief kort halfleeftyd (die meeste minder as ’n sekonde). Van dié isotope is die bestaan van 266Rf en 268Rf nog nie bevestig nie.
Ralph Waldo Emerson
Oorlogsjare
Emerson het Washington, D.C aan die einde van Januarie 1862 besoek. Hy het 'n openbare lesing by die Smithsonian op 31 Januarie 1862 gegee, en verklaar:, "Die Suide noem slawerny 'n institusie...Ek noem dit armoede...Emansipasie is die eis van beskawing". Die volgende dag, 1 Februarie, het sy vriend Charles Sumner hom geneem om Lincoln by die Withuis te ontmoet. Lincoln was bekend met Emerson se werk, aangesien hy van tevore van sy lesings bygewoon het. Emerson se bedenkinge oor Lincoln het na die ontmoeting begin versag. In 1865 het hy gepraat tydens 'n gedenkdiens wat vir Lincoln gehou is in Concord: "So oud soos die geskiedenis is, en so baie soos wat sy tragedies is, twyfel ek of enige dood al so baie pyn veroorsaak het as hierdie dood, of sou veroorsaak het, by die aankondiging daarvan." Emerson het ook 'n aantal hooggeplaaste regeringsbeamptes ontmoet, ondermeer Salmon P. Chase, die sekretaris van die tesourie; Edward Bates, die Prokureur-Generaal; Edwin M. Stanton, die sekretaris van oorlog; Gideon Welles, die sekretaris van die vloot; en William Seward, die Sekretaris van die Staat.
Isotope van rutherfordium
In die natuur kom geen rutherfordium voor nie; alle isotope is sinteties in ’n laboratorium berei. Die eerste sintetiese isotoop was 259Rf, in 1966.
Ralph Waldo Emerson
Oorlogsjare
Op 6 Mei 1862 het Emerson se protégé, Henry David Thoreau, op die ouderdom van 44 beswyk aan tuberkulose. Emerson het sy huldeblyk gelewer. Hy het dikwels na Thoreau verwys as sy beste vriend, ten spyte van 'n onderonsie wat in 1849 begin het nadat Thoreau A Week on the Concord and Merrimack Rivers gepubliseer het. 'n Ander vriend, Nathaniel Hawthorne, het ook gesterf, twee jaar na Thoreau, in 1864. Emerson het as draer van die doodskis opgetree toe Hawthorne begrawe was in Concord in omstandighede wat, soos Emerson geskryf het, "in die prag van sonskyn plaasgevind het".
Hy was in 1864 verkies tot 'n Genoot van die Amerikaanse Akademie van Kuns en Wetenskap.
Laaste jare en afsterwe
In die begin van 1867 het Emerson se gesondheid begin versleg, en hy het baie minder in sy joernale geskryf. In die begin van die somer van 1871 of in die lente van 1872 het hy geheueprobleme begin ondervind en begin ly aan Afasie. Teen die einde van die dekade het hy by tye sy eie naam vergeet en wanneer enigiemand gevra het hoe hy voel het hy gereageer deur te sê, "Baie goed, Ek het my geestelike fakulteite verloor; maar ek voel baie goed".
In die lente van 1871 het Emerson 'n uitstappie geneem op die eerste transkontinentale spoorweg, byna twee jaar na voltooiing daarvan. Op weg en in Kalifornië het hy 'n aantal hoogwaardigheidsbekleërs ontmoet, insluitende Brigham Young gedurende 'n stop in Salt Lake City. 'n Deel van sy Kalifornië besoek het 'n uitstappie na Yosemite ingesluit, en terwyl hy daar was het hy 'n jong en onbekende John Muir ontmoet, welke 'n sleutelgebeurtenis in Muir se loopbaan was.
Op 24 Julie 1872 het 'n brand in Emerson se huis in Concord ontstaan. Hy het om hulp by bure geskree, en toe hulle opgegee het om die vlamme te blus, het hulle almal soveel as moontlike voorwerpe probeer red. Die vuur was geblus deur Ephraim Bull jr., die een-arm seun van Ephraim Wales Bull. Emerson se vriende het skenkings vanaf vriende gekollekteer om die Emersons te help om te herbou, insluitende $5,000 wat versamel was deur Francis Cabot Lowell (regter), $10,000 wat versamel is deur LeBaron Russell Briggs, en 'n persoonlike skenking van $1,000 deur George Bancroft. Ondersteuning en onderdak was ook aangebied, alhoewel die Emersons opgeëindig het om saam met familie te bly by die Old Manse. Uitnodigings vir onderdak het ook gekom van Anne Lynch Botta, James Elliot Cabot, James Thomas Fields en Annie Adams Fields. Die brand het 'n einde gemaak aan Emerson se ernstige doseerloopbaan, en van daarvan af aan sou hy slegs op spesiale geleenthede doseer en ook net voor bekende gehore.
Terwyl die huis herbou is het Emerson na Engeland gereis, kontinentale Europa en Egipte gereis. Hy het op 23 Oktober 1872 vertrek saam met sy dogter Ellen terwyl sy vrou Lidian (Lydia) tyd spandeer het by die Old Manse en saam met vriende. Emerson en sy dogter het op 15 April 1873 saam met hul vriende Charles Eliot Norton teruggereis na die V.S.A. Emerson se terugkoms na Concord was gevier deur die dorp en skool was gekanselleer vir die dag.
Aan die einde van 1874, het Emerson 'n bundel gedigte genaamd Parnassus, gepubliseer wat gedigte ingesluit het deur Anna Laetitia Barbauld, Julia Caroline Dorr, Jean Ingelow, Lucy Larcom, Jones Very, sowel as Thoreau en verskeie andere. Die bundel was oorspronklik voorberei in die herfs van 1871 maar was vertraag toe die uitgewers gevra het vir hersienings.
Die probleme met sy geheue het weldra 'n verleentheid vir Emerson geword en hy het sy openbare optredes teen 1879 gestaak. Soos Holmes geskryf het, "Emerson is bang om homself in die samelewing te vertrou, te wyte aan die mislukking van sy geheue en die groot ingewikkeldheid wat hy ondervind in die verkryging van die woorde wat hy wil gebruik. Dis is by tye pynlik om sy verleentheid gade te slaan". Op 21 April 1882 was dit ontdek dat Emerson aan longontsteking ly. Hy het ses dae daarna gesterf. Emerson is begrawe in die Sleepy Hollow Begraafplaas, Concord, Massachusetts. Hy was in sy kis geplaas met 'n wit kleed aan, wat aan hom gegee was deur die Amerikaanse beeldhouer Daniel Chester French.
Nalatenis
As 'n lektor/dosent en orator het Emerson, wat die bynaam die Wyse van Concord gekry het, die leidende stem van intellektuele kultuur in die VSA geword. Die redakteur van die Atlantic Monthly en die North American Review, James Russell Lowell het in sy boek My Study Windows (1871), die kommentaar uitgespreek dat Emerson nie net een van die mees konsekwent gewilde dosente in Amerika was nie, maar ook een van die pioniers van die lesingstelsel in Amerika was. Herman Melville, wat Emerson in 1849 ontmoet het, het oorspronklik gedink dat hy "'n tekortkoming in die streek van die hart" gehad het, en 'n "self-verwaandheid van so 'n intens-intellektuele aard dat mens op eerste oogopslag huiwer om dit op sy regte naam te noem", alhoewel hy later erken het dat 'n Emerson 'n grootse man was. Theodore Parker, 'n dominee en transendentalis, het kennis geneem van veral Emerson se vermoë om andere te beïnvloed en te inspireer: "die briljante genialiteit van Emerson het in die winteraande sy verskyning gemaak, en oor Boston gehang, en in die proses die belangstelling getrek van naïewe jong mense, sodat hulle opgekyk het na daardie groot nuwe ster, 'n skoonheid en 'n raaisel, wat oombliklik betower het, maar ook langdurige inspirasie gebied het, aangesien dit hulle op nuwe paaie geneem het, en vorentoe, na nuwe hoop".
Emerson se werk het nie net medeskrywers en tydgenote soos Walt Whitman en Henry David Thoreau beïnvloed nie, maar sou voortgaan om skrywers en denkers in die V.S.A. en oor die hele wêreld, te beïnvloed, selfs tot in die teenswoordige tyd. Noemenswaardige denkers wat Emerson se invloed erken het sluit Friedrich Nietzsche, en William James, Emerson se peetseun, in. Daar is min meningsverskil oor die stelling dat Emerson die mees invloedrykste skrywer van 19de eeuse Amerika was, alhoewel hy deesdae grootliks die onderwerp van geleerdes en skolastici vorm. Walt Whitman, Henry David Thoreau en William James was almal positiewe Emersoniane, terwyl Herman Melville, Nathaniel Hawthorne en Henry James Emersoniane in ontkenning was — terwyl hulle hulself in teenkanting teen die Wyse geplaas het, was daar absoluut geen ontsnapping van sy invloed nie-. Vir T. S. Eliot was Emerson se essays 'n "beslommernis".
Waldo die Wyse se ster was vanaf was verduister en uitgedoof vanaf 1914 tot 1965; toe hy egter met 'n vaart teruggekom het om weereens sy helder lig te skyn en met 'n knal te herleef in die werke van groot Amerikaanse digters soos Robert Frost, Wallace Stevens en Hart Crane.
In sy boek The American Religion, verwys Harold Bloom herhaaldelik na Emerson as "Die Profeet van die Amerikaanse Geloof"; wat in die konteks van die boek verwys na inheemse gelowe soos die van die Mormone en Christelike Wetenskap wat grootliks in Emerson se leeftyd herrys het; maar ook na hoofstroom Protestantisme kerke wat Bloom van mening is in die Verenigde State van Amerika meer Gnosties geword het as hulle Europese eweknie. In The Western Canon vergelyk Bloom Emerson aan Michel de Montaigne: "Die enigste homologiese leeservaring wat ek van weet is om aanhoudend die notaboeke en joernale van Ralph Waldo Emerson te lees, synde dat hy die Amerikaanse weergawe van Montaigne is." Verskeie van Emerson se gedigte was ingesluit in Bloom se Die Beste Gedigte van die Engelse Taal, alhoewel hy geskryf het dat geeneen van die gedigte so goed as die beste van Emerson se essays is nie, wat Bloom gelys het as "Self-Reliance", "Circles", "Experience", en "byna alles van Conduct of Life ". In sy oortuiging dat lynlengtes, ritmes, en frases bepaal word deur omvang en breedte, het Emerson se poësie die teorieë van Charles Olson vooruitgeloop.
Geselekteerde werke
Versamelings
Indiwiduele essays
Gedigte
Briewe
Carl von Ossietzky
Carl von Ossietzky (Hamburg, 3 Oktober 1889 - Berlyn, 4 Mei 1938) was 'n Duitse joernalis, pasifis en demokraat en 'n prominente verset figuur teen Adolf Hitler. Hy is in 1935 met die Nobelprys vir Vrede bekroon "...(vir sy) stryd teen Duitsland se herwapening"
Jeug
Carl von Ossietzky is op 3 Oktober 1889 in Hamburg gebore as die seun van 'n Protestantse vader en Katolieke moeder. Sy pa is oorlede toe Carl twee jaar oud was. Hy het nie akademies gepresteer nie en hy het op 17-jarige ouderdom die Realschule verlaat sonder 'n diploma om as staatsamptenaar te werk.
Vervolging
Vanweë sy uitgesproke pasifistiese opinies het von Ossietzky gereeld met die gevestigde belange gebots. In 1913, in 'n artikel, het hy sterk kritiek op 'n pro-militêre uitspraak van die Erfurt-hof gemaak. Dit het gelei tot die beskuldiging dat hy die geregstelsel beledig het. Hierdie klagte het geen verdere gevolg gehad nie danksy 'n skikking wat sy vrou met die hof bereik het. In 1927 het die koerant Die Weltbühne, waarvan von Ossietzky destyds hoofredakteur was, 'n artikel gepubliseer oor die verskuilde Duitse herbewapening, wat teen die bepalings van die Verdrag van Versailles van 1919 was. Hierdie keer is von Ossietzky skuldig bevind aan laster en het hy 'n maand in die tronk gegaan. Twee jaar later, in Augustus 1929, is hy 'n tweede keer skuldig bevind aan soortgelyke aanklagtes. Hierdie keer was die vonnis 18 maande gevangenisstraf. Uit die 18 maande is hy uiteindelik deur 'n amnestiewet gedwing om slegs sewe maande uit te dien. Die opkoms van die Nasionaal-Sosialistiese Duitse Arbeidersparty aan die einde van die 1920's, 'n baie nasionalistiese ideologie, het die pasifistiese ideologie nog meer na vore gebring. Dit het uiteindelik tot die inhegtenisneming van von Ossietzky in 1933 gelei. Hy is na die Esterwegen-konsentrasiekamp gestuur waar hy erg mishandel is. Hy sou uiteindelik in 1938 sterf aan die gevolge van hierdie mishandeling.
Erkenning
Von Ossietzky het die Nobelprys vir Vrede in 1935 ontvang. Die toekenning was 'n hupstoot vir die internasionale veldtog om hom vry te laat. Hy mag nie sy prys in Swede ontvang nie, sodat dit nie toegeken kon word nie. Die regulasies het destyds bepaal dat die pryswenner of sy gesin die prys in Stockholm moet ontvang. Van toe af het die Nazi's elke Duitser verbied om die Nobelprys in ontvangs te neem om die prys sodanig te delegitimeer. Na 'n lang debat is die universiteit in Oldenburg in 1992 na Carl von Ossietzky vernoem. Die universiteit het hierdie versetvegter gekies weens sy internering in die nabygeleë kamp Esterwegen.
Afsterwe
Von Ossietzky het in 1938 siek geword. Hy het aan 'n terminale vorm van tuberkulose gely. Von Ossietzky is op 4 Mei 1938 in die hospitaal oorlede.
Neutrino
’n Neutrino is ’n elektries neutrale, swak wisselwerkende elementêre deeltjie met ’n halftallige spin. Die neutrino (Italiaans vir "neutrale enetjie") word aangedui met die Griekse letter "ν" (nu). Alle bewyse dui daarop dat hulle massa besit, maar hul massa is baie klein selfs gemeet aan deeltjie-standaarde. Hul massa is nog nooit akkuraat bepaal nie.
Neutrino's het nie ’n elektriese lading nie, wat beteken hulle word nie beïnvloed deur die elektromagnetiese kragte wat op ander, gelaaide deeltjies soos elektrone en protone inwerk nie. Hulle word net beïnvloed deur die swak subatomiese krag en swaartekrag, wat baie klein is. Daarom beweeg neutrino's onverhinderd deur normale materie.
Die meeste neutrino's wat deur die Aarde beweeg, is van die Son afkomstig. Sowat 65 miljard sonneutrino's per sekonde beweeg deur elke vierkante sentimeter loodreg tot die rigting van die Son in die omgewing van die Aarde.
Geskiedenis
Hoewel die energie van α- en γ-straling diskreet is – die straling wat ’n bepaalde proses vrystel, het een bepaalde energie – het James Chadwick in 1914 gewys dat dit nie die geval met β-straling is nie. Die energie kan wissel en vorm ’n breë spektrum, pleks van ’n skerp lyn. Aanvanklik het dit gelyk of die wet van behoud van energie hiermee oortree word, maar in 1930 stel Wolfgang Pauli voor dat saam met die elektron ’n ander neutrale deeltjie, die "neutrino", vrygestel word wat ’n deel van die energie opneem en min wisselwerkings toon. Enrico Fermi het hierdie begrip in 1934 in die eerste suksesvolle teoretiese beskrywing van β-verval opgeneem, maar dit was eers in 1956 dat Reines en Cowan bewys het neutrino's bestaan werklik. Hulle het ’n detektor gebou van 200 liter water gelaai met  wat hulle naby die Savannahrivier-kernreaktor geplaas het.
Pariteit
Pariteit is ’n begrip wat vergelyk kan word met die verskil tussen ’n linker- en ’n regterhand. Sommige deeltjies het ’n positiewe en ander ’n negatiewe pariteit. Tot in die 1950's het geleerdes aangeneem die totale pariteit bly in alle prosesse dieselfde, maar in reaksies wat die swak kernkrag betref, is dit nie die geval nie. In 1958 het Maurice Goldhaber gewys alle neutrino's wat in die verval van Eu na Sm* vrygestel word, is linkshandig deur die polarisasie van die fotone te meet. In die Standaardmodel (SM) word "aangeneem" die neutrino het geen (rus)massa nie en dat die swak wisselwerking maksimaal pariteit-skendend is. Dit wil sê dat die neutrino altyd linkshandig is en sy antideeltjie, die antineutrino, regshandig.
Aromas wat wissel
In prosesse met muone en taudeeltjies kom ook neutrino's voor. Muonneutrino's is in 1962 deur Lederman, Schwartz en Steinberger ontdek. Die tauweergawe het in 2000 gevolg. Die verskille word gewoonlik met die begrip aroma (flavor) aangedui. In die Standaardmodel word hulle as drie verskillende deetjies beskou, hoewel dit moontlik is dat ’n neutrino wat met ’n kwark bots van aroma verander.
In die 1960's het John Bahcall en Ray Davis ’n groot vat met ’n chloorhoudende vloeistof in die Homestake-myn in Suid-Dakota geplaas om die elektronneutrino's te meet wat die son vrystel.
Neutrino's ondergaan baie min wisselwerking, maar soms kan hulle met chloor-37 reageer volgens:
Hierdie eksperiment het geslaag, maar ’n verrassende resultaat opgelewer: Die aantal neutrino's wat waargeneem is, is net ’n derde van wat teoreties verwag word op grond van die Standaardmodel. Hierdie resultaat is later bevestig met Ga as teiken. ’n Verklaring hiervoor is dat neutrino's spontaan van aroma kan verander en dus net ’n derde van hulle vir reaksies met chloor of gallium beskikbaar is. Indien dit so is, moet die neutrino egter ’n rusmassa besit wat nie nul is nie.
Knut Hamsun
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Knut Hamsun
Skrywer, digter en dramatikus
Literêre stroming
Nuwe Romantiek, Nuwe Realisme
Toekennings
Nobelprys vir Letterkunde in 1920
Knut Hamsun (* 4 Augustus 1859 op die Garmostredet-landgoed in Vågå as Knud Pedersen; † 19 Februarie 1952 op die Nørholm-landgoed in Grimstad) was 'n Noorse skrywer van internasionale statuur. Naas Henrik Ibsen word hy as die beduidendste Noorse skrywer beskou en ook op internasionale vlak onder die invloedrykste outeurs van die 20ste eeu gereken. Daarnaas word hy deur baie as die vader van die moderne roman beskou. Hamsun se literêre werk is in 1920 met die Nobelprys vir Letterkunde bekroon.
Hamsun se literêre loopbaan strek oor meer as sewe dekades, met variasies in sy onderwerpe, standpunte en agtergrond. Sy werk sluit meer as twintig romans, die digbundel Det vilde Kor, novellas, enkele weinig opgevoerde toneelspele, 'n reisverhaal en 'n aantal essays en opinie-artikels in dagblaaie in.
Hamsun se literêre deurbraak het met die roman Sult in 1890 gekom – 'n werk waarmee hy volgens letterkundiges die 20ste eeuse literatuur ingelui het. Die roman Markens Grøde (1917) is met die Nobelprys vir Letterkunde bekroon.
Reeds as 'n jong skrywer het hy heersende literêre stromings soos realisme en naturalisme geopponeer en vir 'n skryfkuns gepleit wat aandag aan die onvoorsienbare en irrasionele sou skenk. Sy bekendste werke uit die 1890's – waaronder Sult, Mysterier, Pan en Victoria – word by die Noorse Nuwe Romantiek gereken. In sy latere werk het Hamsun nader aan die Nuwe Realisme beweeg, met 'n ironiese styl wat in sy sogenaamde "Nordlandromans" ook breedvoerige beskrywings van die volkslewe gee.
In ideologiese opsig het Hamsun aanvanklik 'n simpatieke houding teenoor anargistiese gedagtes ingeneem, maar later 'n steeds meer konserwatiewe rigting begin inslaan wat dikwels ook as reaksionêr beskryf word. Hy het daarvan gehou om spottende kommentaar op die modernisering van die samelewing en demokratiese ideale te lewer en vir die terugkeer na 'n patriargale lewenswyse gepleit.
Vanweë sy politieke opvattings was hy gedurende die laaste jare van sy lewe omstrede. Sy lewensgevoel het hom onder meer kwesbaar gemaak vir die Nasionaal-Sosialistiese ideologie se bloed-en-bodem-slagspreuke, en Hamsun het selfs gedurf om die Duitse besetting van Noorweë in 1940 openlik te verwelkom. Ná die Tweede Wêreldoorlog is hy tot die betaling van 'n groot geldboete veroordeel en enkele jare lank onder huisarres geplaas.
Reekse
Die Wanderer Trilogie
Benoni en Rosa
Kinders van die Tye en Die dorp Segelfoss
Die Augustus Trilogie
Ander romans
Die Nobelpryswenner Isaac Bashevis Singer het ook sommige van sy werke vertaal.
Paleoseen
Die Paleoseen is 'n tydperk in die geologiese tydskaal tussen 65,5 ± 0,3 tot 55,8 ± 0,2 miljoen jaar gelede. Die Paleoseen kom na die Laat-Kryt en voor die Eoseen.
Die woord is van Grieks afgelei: παλαιός (palaiós) = oud; καινός (kainós) = onlangs; oftewel die oudste van die nuwe.
Die epog Paleoseen word in drie tydsnedes verdeel: die Danium, die Selandium en die Tanetium
Federale deelgebiede van Rusland
Rusland is ’n federasie wat bestaan uit verskeie federale deelgebiede (Russies: субъект(ы); soebjekt(i)). Sedert 18 Maart 2014 is daar 85 federale deelgebiede, hoewel die twee mees onlangse gebiede wat bygevoeg is, internasionaal as deel van die Oekraïne beskou word. Rusland se deelgebiede het gelyke verteenwoordiging in die staatsdoema (2 afgevaardigdes per deelgebied), maar verskil in outonomie. Dit moet nie verwar word met Russiese federale distrikte nie.
Leucetta chagosensis
Die spons behoort tot die genus Leucetta en tot die familie Leucettidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1913 deur Dendy.
Federale deelgebiede van Rusland
Ses kategorieë
Rusland onderskei die volgende ses kategorieë (soos op 18 Maart 2014): {{legend|#73eb00;|Republieke}} {{legend|#eeeba8;|Krais }} {{legend|#cec784;|Oblaste}} {{legend|#ff0084;|Federale stede}} {{legend|#9ca6ff;|Outonome oblast}} {{legend|#ffcb31;|Outonome okroegs}}
Federale deelgebiede
In die onderstaande tabel is al die federale deelgebiede met hul hoofstad, federale distrik en ekonomiese streek. Hulle is in dieselfde volgorde as in die Grondwet van die Russiese Federasie: republieke, krais, oblaste, federale stede, outonome oblast en outonome okroegs. In dié kategorieë word elke deelgebied alfabeties gerangskik volgens hul Russiese name in die Cyrilliese alfabet.
Republieke
22 republieke:
Charles Darter
Op 18 Maart 1902 was hy met 'n verkenningstog vanaf sy basis in Garies te perd op pad in die rigting van Kamieskroon toe hy deur 'n Boere-skerpskutter in Brandewynkopkloof suid van Kamieskroon doodgeskiet is. Hy is op die plek waar hy geskiet is begrawe en 'n gewilde storie oor die gebeure wou dit hê dat die gebied rondom die graf aan Brittanje sou behoort en die kleinste stukkie Britse grondgebied in die wêreld is.
Federale deelgebiede van Rusland
Oblaste
46 oblaste:
Charles Darter
Die betrokke stukkie grond waarop die graf vandag te sien is, is egter op 3 November 1906 deur die Suid-Afrikaanse regering van die destydse eienaar onteien en behoort dus aan die staat. Dit was destyds ongeveer 128 vierkante meter groot en kan dus moontlik die kleinste stukkie Suid-Afrikaanse grond met sy eie titelakte wees.
Eindhoven
Eindhoven is 'n stad en munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Noord-Brabant. Die munisipale gebied het sowat 238 000 inwoners (2022) en 'n oppervlakte van 89 km². Eindhoven is die grootste stad in hierdie provinsie en die vyfde grootste stad van Nederland.
Charles Darter
Die hoef van die perd waarop luitenant Darter gery het en wat saam met hom doodgeskiet is, is vandag op uitstalling in die bekende Springbok Kafee op Springbok.
Federale deelgebiede van Rusland
Federale stede
3 federale stede:
Eindhoven
Eindhoven lê in die Suidoos-Brabant-regio en in die Kempen-streek.
2004 Australiese Grand Prix
Die 2004 Formule Een Australiese Grand Prix is op 7 Maart 2004 in Melbourne, Australië, gehou. Dit was die eerste wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in 'n Ferrari gewen.
Erik Laubscher
Frederik Bester Howard (Erik) Laubscher (1927 – 22 Mei 2013) was ’n Suid-Afrikaanse skilder. Hy is in Tulbagh in die Wes-Kaap gebore. Nadat hy in 1945 aan Queen’s College op Queenstown gematrikuleer het, het hy ’n jaar lank kunsonderrig van Maurice van Essche in Kaapstad ontvang. In 1947 is hy na Londen, waar hy onder Frank Slater aan die Slade-kunsskool in die portretkuns gestudeer het. Van 1949 tot 1951 het hy aan verskeie kunsinrigtings en onder verskeie leermeesters in die skilderkuns studeer.
Eindhoven
Geskiedenis
Eindhoven het in 1232 al stadsregte gekry. Die stad het veral begin groei toe Philips (gloeilampe) daar gevestig is. Ná die Tweede Wêreldoorlog het die motorfabriek DAF ook begin groei en dit het ook die groei van Eindhoven beïnvloed.
Erik Laubscher
Laubscher het eers aan die Anglo-Franse kunssentrum studeer, en daarna aan die Montmartre-Akademie in Parys onder Fernand Leger. Hy het aan verskeie uitstallings in die buiteland deelgeneem, maar het in dié tyd vir ’n paar maande na Suid-Afrika teruggekeer om sy eerste eenmanuitstalling in Kaapstad aan te bied.
Eindhoven
Distrikte
Van al die Eindhoven-distrikte is die historiese sentrum verreweg die kleinste in grootte en bevolking, en het in 2006 slegs 5 419 inwoners. Woensel-Noord is die grootste, en dit was die grootste uitbreidingsgebied van die stad in 'n aantal dekades.
Erik Laubscher
Erik Laubscher was ook voorsitter of ondervoorsitter van verskeie kunsverenigings, hy was medestigter (saam met Marjorie Wallace) van die jaarlikse Cape Salon en was die eerste Suid-Afrikaanse kunstenaar wat die Carnegie-beurs vir verdere studie in die VSA ontvang het (1966). Sedert 1973 was hy ook kunsresensent van die tydskrif To The Point.
Eindhoven
Distrikte
Die stad is tans verdeel in sewe distrikte:
Yellowstonerivier
Die Yellowstonerivier (Engels: Yellowstone River) is 'n groot noordoos-vloeiende rivier in die Westelike Verenigde State. Die Yellowstonerivier het 'n lengte van 1 114 km en vloei deur die Amerikaanse deelstate Wyoming, Montana en Noord-Dakota. Die Yellowstonerivier is een van die grootste sytakke van die Missouririvier, op sy beurt 'n sytak van die Mississippirivier. Die Yellowstonerivier is veral bekend vir die Yellowstone Nasionale Park.
Die Yellowstonerivier ontstaan deur die saamvloei van die Noord- en Suid-Forks-riviere in die Absarokabergreeks Wyoming. Daarna vloei die rivier in 'n noordoostelike rigting deur die bekende Yellowstone Nasionale Park, deurkruis die Yellowstone Nasionale Park, vloei deur drie watervalle en vorm die Grand Canyon van die Yellowstone. Verder noordoos mond die Yellowstonerivier in McKenzie County, naby Buford, Noord-Dakota, in die Missouririvier uit.
Paleoseen
Geografie
In die Paleoseen het altwee die helfte van Pangea: Laurasië en Gondwana verder verbrokkel.
Yellowstonerivier
Die Hidatsa-Indiane het die rivier weens die gesteentes se geel kleur Mi tse a-da-zi genoem, wat die eerste Franse pelsjagters as Rivière des Roches Jaunes vertaal het en die Kanadese ontdekkingsreisiger David Thompson as Yellow Stone.
Die Yellowstonerivier is in 1806 deur William Clark tydens sy terugkeer van die Lewis-en-Clark-ekspedisie verken. Reeds voorheen was die Yellowstonerivier 'n belangrike vervoerpad vir die Indiane. Gedurende die 19de eeu het die rivier ook vir die blanke setlaars belangrik geword. In Montana is die rivier op 'n groot skaal vir besproeiing gebruik.
Eindhoven
Kultuur
Eindhoven het twee groot teaters: Muziekcentrum Frits Philips en Parktheater. Die bekendste museum in die stad is die Van Abbe Museum (moderne kuns).
Sport
Eindhoven is die tuiste van die sokkerspanne PSV Eindhoven en FC Eindhoven en die hokkiespan Oranje Zwart.
Universiteite
In Eindhoven is daar twee instansies in die hoëronderwys-stelsel: Technische Universiteit Eindhoven en Fontys Hogeschool. (Die Nederlandse 'hogeschool' is wel 'n tersiêre opleidingsentrum en kan nie vergelyk word met die Suid-Afrikaanse 'hoërskool' nie.)
Internasionale betrekkinge
Eindhoven is verenig met:
Paleoseen
Geografie
Afrika, Indië en Madagaskar was aan die begin van hierdie tydperk geïsoleer maar Suid-Amerika en Australië-Antarktika het nog kontak gehad.
Die noorde bestaan uit Noord-Amerika, Asië en 'n argipel van brokstukke wat nou Europa vorm.
Daar was moontlik 'n eilandboog tussen Noord-Amerika en Suid-Amerika.
Die verbrokkeling beteken dat op verskeie kontinente ook eie endemiese landdiere kan ontstaan. Hoe hulle verspreid het is nie altyd duidelik nie, hoewel die kennis daaroor groei.
Federale deelgebiede van Rusland
Outonome oblast
1 outonome oblast, die Joodse Outonome Oblast:
Paleoseen
Geskiedenis
Die klimaat het aan die eind van hierdie tydperk vogtiger en warmer geword en die vlak van die oseane het gestyg wat groot stukke land het laat onderloop. Die oorgang na die Eoseen word deur die PETM-voorval gekenmerk wat tot uitwissing van 35-50% van die diepsee se foraminifera gelei het.
Federale deelgebiede van Rusland
Outonome okroegs
4 outonome okroegs:
Paleoseen
Non-theria
Een groep wat in hierdie tydperk sy hoogtepunt bereik is die ou multituberkulate. Hulle kan oorals op die noordelike kontinente, die brokstukke van Laurasië aangetref word. Op die suidelike kontinente, veral Suid-Amerika word hulle newe die Gondwanatheria aangetref. Hier het ook ander ou groepe oorleef, soos die Dryolestoidea en die monotreme wat nou nog steeds in Australië gevind word, soos die eendbekdier.
Senzangakhona kaJama
Senzangakhona kaJama (ongeveer 1762–1816) was 'n Zoeloekoning. Hy volg sy pa, Jama kaNdaba op. Hy is veral bekend as die vader van Shaka Zulu. Sy naam is afgelei van die Zoeloe woord wat beteken: hy wat optree met goeie rede.
Paleoseen
Metatheria
In die Kryt het die Metatheria, wat die groep is waaruit die buideldiere ontstaan het, in Noord-Amerika 'n bloeityd beleef, maar ook hulle het in die uitwissing amper uitgesterf. Daar is net een groep wat vorms soos Peradectes insluit wat steeds tot in die Eoseen voortleef en dan ook uitsterf.
Senzangakhona kaJama
Senzangakhona het ten minste sestien vroue gehad by wie hy veertien seuns gehad het. Dogters is nie getel nie.
Sy derde vrou, Nandi kaBhebhe eLangeni (Nandi, die dogter van Bhebhe, vanaf die Langeni-distrik), het sy eerste seun, Shaka buite die eg gebaar. Die verhouding was potensieel bloedskande, want Senzangakhona se ma was 'n vrou wat vanaf eLangeni afkomstig was. Nandi kon daarom nie as die hoofvrou erken word nie.
Paleoseen
Metatheria
Die buideldiere het ook Antarktika en Australië bereik, maar dit is dalk eers in die Eoseen.
Senzangakhona kaJama
Een van sy ander vroue het geboorte geskenk aan Sigujana, wat Senzangakhona sou opvolg. Sigujana is egter dood voor Shaka teruggekeer het om as koning gekroon te word.
Paleoseen
Eutheria
Die groep wat die grootste bloei vertoon is die Eutheria en veral hulle kroongroep, die Plasentalia. Daar is plasentalia in die noorde, die Boreoeutheria en in die suide die Atlantogenata. Hierdie groepe het n gesplits in die Laurasiatheria, veral in Noord-Amerika, die Euarchontoglires veral in Europa, die Xenarthra in Suid-Amerika en die Afrotheria in Afrika. Die vier groepe het waarskynlik al voor die K/Pg-grens bestaan.
Senzangakhona kaJama
Sy sesde vrou, Mpikase kaMlilela Ngobese, baar Dingaan, wat die koningskap oorneem nadat hy sy halfbroer Shaka in 1828 (by die hedendaagse Stanger) om die lewe bring.
Paleoseen
Eutheria
Hierdie verdeling is nogtans die resultaat van genetiese navorsing aan lewende diere, nie van morfologiese ontleding van fossiele reste nie. Talle fossiele uit hierdie tydperk lyk soos eenvoudige insektivore soogdiere en die morfologie is baie vergelykbaar. Van groepe wat vandag uitgestorwe is, is dit nie altyd eenvoudig om te bepaal tot watter lyn hulle behoort het nie.
Senzangakhona kaJama
Sy negende vrou, Songiya kaNgotsha Hlabisa, baar Mpande, wat oorneem toe Dingaan in 1840 vermoor is. Mpande was die enigste seun wat vir hom kleinseuns kon gee, deur die intervensie van Ndlela kaSompisi. Mpande se seun Cetshwayo was in alle aspekte die laaste groot Zoeloekoning gewees.
Paleoseen
Cimolesta
In die noorde word talle spesies van die (vandag uitgestorwe) orde Cimolesta gevind wat subordes soos Didelphidonta, Pantodonta, Pantolesta, Taeniodonta en Tillodontia bevat. Van die Cimolesta is reeds in die Kryt bekend soos Cimolestes self.
Die Pantodonta is die eerste groep wat groot herbivore oplewer onder die soogdiere en die eerste groot Synapsida sedert die Perm. Coryphodon wat in die late Paleoseen verskyn is 'n goeie voorbeeld. Die Taeniodonta het ook skielik (binne 0,5 miljoen jaar) groter spesies opgelewer. 'n Onlangse ontleding van 177 soogdierspesies (Halliday 2015) dui nogtans aan dat hierdie groepe nie 'n monofiletiese orde vorm nie, maar 'n asbliktakson. Die vroeë spesies soos Cimolestes val buite die kroon-Plasentalia. Die Pantodonta val binne die Laurasiatheria in 'n groep wat ook die Carnivora, Pholidota en die Chiroptera bevat.
Creodonta, Carnivora, Mesonychia
In Suid-Amerika ontwikkel 'n tak van die buideldiere tot die dominante vleiseters: die Sparassodonta.
"Proteutheria"
J.P. Hunter en Janis het in 2006 'n paar groepe primitiewe Eutheria wat in die Paleoseen aangetref word onder die naam "Proteutheria" saamgevat. Hulle taksonomiese posisie is nie duidelik nie, hoewel daar gedink word dat hulle dalk aan die Eulipotyphla (skeerbekmuise, krimpvarke) verwant is. Die Proteutheria bevat volgens hulle:
Dit was klein tot middegroot diere wat insekte, wurms, klein soogdiertjies, vissies, slakke ensomeer gevreet het.
Pleistoseen
Die Pleistoseen is 'n tydperk in die geologiese tydskaal tussen 2,588 miljoen tot 11,56 duisend jaar gelede. Die Pleistoseen kom na die Plioseen en voor die Holoseen.
Tomme de Savoie
Tomme de Savoie is 'n variant van Tomme-kaas wat in die Savoie-gebied (départements Savoie en Haut-Savoie) van die Franse Alpe gemaak word. Dit is 'n milde, halfharde kaas met 'n beige kleur in sy binneste en 'n dik grys kors. Die Tomme de Savoie is die bekendste van die verskillende Alpynse en Savoiardiese Tomme-bergkaassoorte.
Pleistoseen
Die pleistoseen was 'n tydperk van globale afkoeling wat in die gematigde sones van die planeet tot 'n afwisseling van ystye en interglasiale tye gelei het.
Tomme de Savoie
Net soos ander Tomme-variante word Tomme de Savoie gewoonlik van afgeroomde koeimelk gemaak (die room word vir botter of ander kaassoorte gebruik) en het derhalwe 'n relatief lae vetgehalte van tussen 20 en 45 persent. Die kaas word dwarsdeur die jaar gemaak en ontwikkel sy karakter na gelang van die koeie se voedsel wat saam met die seisoene van somergras na winterhooi wissel.
Pleistoseen
Die flora en fauna het soos die huidige gelyk, behalwe dat daar steeds talle opvallende groot diere geleef het wat nou uigestorwe is. Van die diere was die mammoet en die mastodonte, die langhoringbison, die sabeltandkat, die reuseluiaard en die Amerikaanse perde en kamele. Daar was ook reusevoëls in die Amerikas, van die genus Teratornis. Al hierdie vorme het aan die einde van die laaste ystyd verdwyn en daar is baie debat oor die oorsake van hierdie uitsterwingsgolf, wat Kwartêre Uitwissing genoem word. Een van die teorieë is dat die mens Homo sapiens en sy verbeterde jagtegnieke die oorsaak was.
Tomme de Savoie
Die kaas word gewoonlik in skywe met 'n deursnee van sowat 18 sentimeter, 'n dikte van 5 tot 8 sentimeter en 'n gewig tussen 1 en 2 kilogram vervaardig. Dit word eers gepers en word daarna vir rypwording enkele maande lank in 'n tradisonele kelder gestoor. Hierdeur kry die kaas sy tipiese dik kors en dikwels ook 'n sagte "kaaskelder"-smaak.
Mbhashe Plaaslike Munisipaliteit
Die Mbhashe Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Amathole-distriksmunisipaliteit in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.
Liv Tyler
Liv Tyler (gebore 1 Julie 1977) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Armageddon (1998), The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring (2001), The Lord of the Rings: The Return of the King (2003), en The Strangers (2008).
Koppiesdam
Koppiesdam is 'n dam in die Renosterrivier, by Koppies, Vrystaatprovinsie van Suid-Afrika. Dit is in 1911 gebou en sy hoofdoel is vir landboubesproeiing en huishoudelike gebruik.
David Rasche
David Rasche (gebore 7 Augustus 1944) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente United 93 (2006), Burn After Reading (2008), In the Loop (2009), en Men in Black 3 (2012).
Mazeppabaai
Mazeppabaai is 'n vakansiedorpie, geleë aan die Indiese Oseaankus 175 km noordoos van Oos-Londen in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.
Leucetta floridana
Leucetta floridana is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Leucetta en tot die familie Leucettidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1872 deur Haeckel.
Ilana Glazer
Ilana Glazer (gebore 12 April 1987) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Night Before (2015) en Rough Night (2017), en in die televisiereekse Broad City (2010) en Broad City (2014).
Ykboson
’n Ykboson (Engels: gauge boson) is in deeltjiefisika ’n boson wat dien as draer van een van die basiese natuurkragte. Elementêre deeltjies oefen kragte op mekaar uit deur die uitruiling van ykbosone, meestal as virtuele deeltjies. Hulle kry hul naam van die teorieë wat dié kragte beskryf, bekend as die ykteorieë; die ykbosone is die kwantums van die ykveld.
Standaardmodel
Die Standaardmodel bevat drie soorte ykbosone:
Hierdie artikel is vertaal uit die Nederlandse Wikipedia
Muon
Die muon is ’n onstabiele subatomiese deeltjie met ’n gemiddelde leeftyd van 2.2 mus (mikrosekonde). Hierdie relatief lang vervaltyd (die tweede langste bekend) is aan die swak wisselwerking te danke. Muonverval vervaardig minstens drie ligter deeltjies, en dit moet ’n elektron insluit met dieselfde lading as die muon, plus twee verskillende soorte neutrino's. Muons reageer ook soos klein staafmagnete in 'n magneetveld waarin hulle soos soos 'n top wankel. Die wankeltempo word deur die muon se magnetiese moment bepaal, wat fisici as g afkort, en waarvan die waarde tans 'n belangrike studieveld is.
Nes alle elementêre deeltjies het muons ’n ooreenstemmende antideeltjie van teenoorgestelde lading (+1), maar dieselfde massa en spin. Dit word ’n antimuon of positiewe muon genoem. Muons het ’n massa van 105.7 MeV/c2, wat sowat 200 keer dié van ’n elektron is. Aangesien die muon se wisselwerking baie soos dié van die elektron is, kan daaraan gedink word as ’n baie swaarder weergawe van die elektron.
Eksperimentele fisika
Een van etlike maniere waarop navorsers die Standaardmodel beproef en nuwe fisikabeginsels probeer onthul, is die bestudering van muone. Dit word naamlik veronderstel dat die muon sensitief is vir alle deeltjies, selfs dié waarvan wetenskaplikes nog onbewus is, sodat dit 'n nuttige instrument is in die soeke na nuwe soorte materie en energie waaruit die heelal saamgestel mag wees.
Teoreties is die muon se onversteurde magnetiese moment g presies gelyk aan 2. "Kwantumbruising" van virtuele deeltjies wat in en uit die niet ontpop veroorsaak egter 'n afwyking, g-2 genaamd, weens hierdie vlugtig-verskynende deeltjies se impak op die muon se wankeltempo. Deur bestek te neem van alle reeds bekende kragte en deeltjies in die Standaardmodel, kan fisici voorspel hoedanig g geïmpakteer moet word. Eksperimenteel word g-2 met toenemende akkuraatheid bepaal, en in 2023 is 'n waarde van 0,00233184110 te Fermilab verkry deur 'n bundel van 40 biljoen muone deur 'n torusvormige magneet te stuur en hul wankeltempo met detektors vanuit die torusrand waar te neem. Hierdie resultaat kon nog nie met die Standaardmodel vereenselwig word nie, weens die verskillende wyses (teoreties en eksperimenteel) waarop die sterk krag, wat protone en neutrone binne kerne saambind, verreken word. 'n Teoretiese tegniek wat superrekenaars inspan om die heelal as vierdimensionele rooster van ruimte-tydpunte te modelleer, bevestig egter die waarde van g-2 wat in 2023 verkry is.
Roscoe Karns
Roscoe Karns (7 September 1891 – 6 Februarie 1970) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente It Happened One Night (1934), His Girl Friday (1940), They Drive by Night (1940), en Woman of the Year (1942).
American Atheists
American Atheists is 'n Amerikaanse organisasie wat hom vir die verdediging van die burgerlike vryheide van ateïste beywer en vir die volledige skeiding van kerk en staat pleit. Die organisasie verskaf sprekers wat by kolleges, universiteite, klubs en die nuusmedia optree en gee ook boeke en die maandelikse tydskrif American Atheist Magazine uit. Die organisasie het tans sowat 2 200 lede, en sy hoofkwartier is in Cranford (deelstaat New Jersey).
Oorsprong en vroeë geregtelike stappe
Die organisasie is oorspronklik in 1963 deur Madalyn Murray O'Hair as die Society of Separationists gestig. 'n Aantal regsake oor verpligte skoolgebede in openbare skole het die aanleiding tot die stigting van American Atheists gegee. Die organisasie het oor die jare talle klagte teen openbare instellings ingedien wat na bewering die amptelike skeiding tussen kerk en staat - 'n grondwetlike beginsel in die VSA - verbreek het.
In 1959 het Murray 'n klag namens haar seun William J. Murray ingedien wat gedwing is om Bybellesse op skool by te woon en deur onderwysers en skooladministrateurs gepla is nadat hy geweier het om deel te neem aan die Bybelklasse. Die saak is in Amerikaanse Hooggeregshof aangehoor, en die regters het in hul uitspraak op 17 Junie 1963 met 'n meerderheid van 8 teen 1 stem verpligte skoolgebede en gemeenskaplike Bybellesse in openbare skole as 'n skending van die Establishment Clause in die Eerste Wysiging van die Amerikaanse Grondwet beskou.
In haar openingstoespraak het Murray gesê: An atheist loves himself and his fellow man instead of a god. An atheist thinks that heaven is something for which we should work for now — here on earth — for all men together to enjoy.
Gespikkelde koraalskuiler
Die Gespikkelde koraalskuiler (Caracanthus madagascariensis) is 'n vis wat voorkom in die westelike Indiese Oseaan; ook aan die kus van Afrika suidwaarts tot by die noorde van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Spotted croucher.