cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
P.J. Philander
Poësie
Vuurklip het as tema hoofsaaklik die geskiedenis van Suidwes-Afrika, wat in ses gedigte weergegee word, voorafgegaan deur ’n Raaisel en afgesluit deur Museum en Epiloog. Die titel van die bundel impliseer dat dit wat lewensloos lyk (die klip), die vermoë het om met lig en krag te ontwaak en die wêreld aan die brand te steek. Die jaar van die wildehonde is uitbeelding van die trek van die Herero’s en vlug voor vyandige magte na die suide in 1830, waarna volg die nomadiese bestaan van Jager Afrikaner wat van Tulbagh oor die Grootrivier trek. Hierna volg die soortgelyke procedé met Die jaar van die huis en Jonker Afrikaner en Die klippe praat en Hendrik Witbooi. So word die mites en heldedom van die bruin mense vir die eerste keer deel van die Afrikaanse poësie na aanleiding van die moorde en skrikbewinde van Jager Afrikaner, Jonker Afrikaner en Hendrik Witbooi in die negentiende eeu. Philander poog om hierdie geskiedenis tot ’n saga met epiese en visioenêre dimensies te verdiep, maar die gedigte mis oor die algemeen diepere besinning oor die betekenis en impak van hierdie mense, ten spyte van mooi beelding in onderdele. Die Departement van Onderwys, Kuns en Wetenskap bekroon in 1961 hierdie bundel as wenner van hulle letterkundige kompetisie.
Die bruin kokon, wat deur die grafiese kunstenaar A.A. Langdown geïllustreer word, bevat kort verse oor die lief en leed van bruin werkers in die Boland wat elke wingerdstok en vrugteboom in hierdie landstreek aangeraak het maar steeds die stiefkind bly. Die kort verse lewer skrynende kommentaar op die lot van die bruin mense, toegespin in sy leed soos ’n “bruin kokon aan die bitterbessieplant”.
Die lang epiese gedig Zimbabwe probeer om ’n grootse visie op die mens en sy lotsbestemming te gee na aanleiding van die trotse afsydigheid van die geskiedkundige Zimbabwe-mense teenoor omringende stamme en die parallel met die blankes en hulle verhouding tot ander rasse in Suid-Afrika. Die lang gedig, bestaande uit 307 kwatryne, is grootliks gebaseer op die teorie dat die Fenisiërs die antieke kompleks gebou het en daar ’n falliese of vrugbaarheidsgodsdiens gevestig het. Hulle ondergang kom dan as gevolg van hierdie seksuele wanpraktyke en die vyandskap met die omringende primitiewe stamme. Die digter sien dan ’n ooreenkoms tussen hierdie “meerderwaardige” ras se opgang en vernietiging en maak dit van toepassing op apartheid Suid-Afrika. As epiese gedig het dit die tekortkoming dat die verhaallyn te ingewikkeld is en die nodige samehang mis.
Konka bevat natuurtekeninge, uitbeeldinge van mense in hulle daaglikse gang en versugtinge van die bruin mense onder apartheid, met die beskrywing van die lyding wat hierdie volk ondergaan. Die sterk eenheid in die bundel is treffend, waar al die gedigte op mekaar ingestem is en wedersyds kommentaar lewer en toelig, met ’n duidelike progressie. Die eerste gedig, Genesis, sien die aanvang van die blanke beskawing aan die Kaap as ’n soort sondeval (met die Eva hier Eva Krotoa, die Khoi-tolk van Jan Van Riebeeck, waarin die Eva van Bybelse tye weerklink), terwyl die laaste gedig, Openbaring, die bloedige einde van hierdie beskawing voorspel. Die motiewe van skemer en dagbreek, lig en donker word herhaaldelik gebruik, asook die motief van vuur wat as simbool van hoop gesien kan word omdat dit vernietig wat waardeloos is. Droë rangskikking is treffend in sy oproep van ’n groter wêreld binne die beperkte ruimte van die gedig. Die gedig Outa lewer sosio-politiese kommentaar, met Squirrel wat onheil vir die land voorspel. Die versetvers Luistervink bevat ook ’n humoristiese element.
Venster getuig van fyn waarnemingsvermoë en bevat naas aktuele verse enkele gedigte oor ’n verbygegane tyd in Suid-Afrika. Die titel verwys na hoe elke ding apart bekyk word deur verskillende vensters, wat dan die fokus en waarneming verdiep, maar suggereer ook ’n soort afstand tussen die kyker en die onderwerp. Die bundel gaan dan ook in ’n groot mate om die verkenning van die mens en sy plek in die wêreld, waarin uitgegryp word na dit wat rondom is. Die kwatryn Alkant selfkant beskryf hoe die digter frases opgetel het by sy mense in die Hantam, maar wanneer hy dit in ’n gedig gebruik hy beskuldig word van beïnvloeding deur Opperman. Aparte geriewe is kommentaar op die apartheidsbeleid waardeur mense selfs in die dood geskei word, met elkeen wat in ’n aparte doodkis rus. Boeretroos maak knap gebruik van die betekenislae van die naam, met die boodskap dat daar in die land slegs vir die Boere troos is, maar nie vir ander nie. Bruin sniphond gee voorkeur aan ’n lewe van ontbering en vryheid teenoor ’n lewe van bevoorregting en verknegting. Hierdie bundel is in 1983 op die kortlys vir die toekenning van die Perskorprys.
Sy laaste digbundel is Trialoog. In hierdie verse tree hy weer op direkte wyse in gesprek met die hedendaagse Suid-Afrika en die titel dui reeds op die drieledige stemme wat in die bundel spreek, naamlik die swart man, die bruin man en die wit man en word drie afdelings dan ook aan hierdie perspektiewe afgestaan. Die afdeling met die perspektief van die bruin man is die mees geslaagde, met veral Genadendal ’n hoogtepunt, waar die plekname simboliese betekenis kry en Sonderendrivier byvoorbeeld kan verwys na die ewigheid. Die bundeltitel verwys ook na die Griekse mitologiese figuur Triptolemus, wat die dubbelganger van die digter word, wie se vrou ook soos die digter s’n dood is en die man en vrou dan ’n derde gespreksgenoot kry, naamlik die dood. Daar is dan ook ’n hele aantal heimweeverse in die bundel. Halfwegstasie met sy verwysings na die verversingstasie aan die Kaap die Goeie Hoop in die ou dae, gee met sy vernuftige aanwending van die letterlike betekenis van bekende plekname ’n wrang kyk op die nietigheid van die mens gemeet teen die geskiedenis en verbygaan van tyd. Verskeie lang epiese verse uit vorige bundels is grondig herskryf en ingekort (en so grootliks verbeter) vir heropname in hierdie bundel. So verskyn Muil uit Konka as Sampie, Onesimus uit Venster as Onesimus en Ostrakon uit Ostrakon as Banneling, laasgenoemde opgedra aan S.V. Petersen. Daar word ook verwys na Petersen se digkuns in Stoksielsaligalleen, waarin daar ook ’n verwysing voorkom na W.E.G. Louw se gedig Ou Flenterkatiera. Ter ere van sy vrou skryf hy na haar dood die ongepubliseerde bundel memoriamverse Altaar.
Daniel Hugo maak in 1996 ’n keur uit sy gedigte wat dan in die bloemlesing P.J. Philander: ’n keur uit sy gedigte gepubliseer word. Hierdie bundel bevat ’n aantal voorheen ongepubliseerde gedigte, waaronder ’n aantal elegiese gedigte vir sy oorlede vrou, met veral Alice wat noemenswaardig is vir sy bondige maar betekenisvolle segging. Van sy gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Digters en digkuns, Uit ons digkuns, Afrikaanse verse, Junior verseboek, Goudaar, Kraaines, Woordpaljas, Verse vir Opperman, My Afrikaanse verseboek, Die goue vreugde, Voorspraak en Nuwe klein verseboek. Sy gedigte word ook vertaal en opgeneem in Engelse en Duitse bloemlesings.
Prosa
Sy kortverhale word gebundel in Hoefyster vir die hart, waarin die dood die sentrale motief is in die weerspieëling van ’n verbygegane, hoofsaaklik kleindorpse, lewe. Die titel verwys na die bewapening van die hart teen die pyn wat emosie kan bring, en hierdie sentiment vind dan ook uiting in die verhale self. Die pyn word veral veroorsaak deur herinnering. Die verhale beskryf op spontane en bekoorlike wyse die herinnering aan die mense en kontrei wat die skrywer geken het. In meer as een van die verhale kom die temas van sy gedigte na vore, veral die verbittering oor die kleurbeleid. ’n Deurlopende tema is die dood, maar die verhale word so aangebied dat dit tog vol lewe en hoop op oorwinning is. Meeste van die verhale speel af in Suid-Afrika, maar die voortreflike ’n Koeël vir ’n klou het Kenia as agtergrond. In hierdie verhaal beïndruk die ekonomiese gebruik van die taal, waar elke waarneming van die jagter die spanning tussen lewe en dood belig en die verhaal onstuitbaar laat voortstu, tot met die verrassende maar gemotiveerde slot wat by die leser en karakter nuwe insigte skep. ’n Vader met sy hart vol wraak wag in die veld om die leeuwyfie te skiet wat sy seun doodgemaak het, maar die wyfie word eindelik tog gered omdat sy drie welpies het wat aan haar drink. Sommige van die ander verhale mis juis hierdie kompaktheid en ly aan te veel onverwerkte materiaal wat die gang van die verhaal versteur. Enklaves het die rassekwessie as tema, met ’n bruin seun wat in sy skool die atmosfeer van haat en venyn teenoor die wit mense ervaar en daardeur beïnvloed word. Hy raak oortuig daarvan dat sy ma verneder word deurdat sy ’n wit oud-soldaat moet versorg. Moeder is ’n sensitiewe verhaal waarin ’n seuntjie se kanarie deur die kat gevang word op dieselfde dag dat sy ma se baba doodgebore word. Sy eie verlies gee vir die seuntjie begrip vir sy moeder se pyn en die moeder en seun reik uit na mekaar, albei gretig om te troos en vertroos te word. Aan die deur is ’n vertelling waarin die seun nie vir sy vader die blou trui wat hy so begeer, wil gee om te gebruik vir die winter nie. Sy vader is siek en word beter en probeer sy bes om voor te gee dat hy gesond is, goed kan sien en gereed is om met die lewe voort te gaan. Na sy dood kry die seun berou dat hy nie die een ding wat sy vader begeer het, aan hom wou gee nie.
Sy kortverhale Miriam: ’n Kersverhaal, Aan die deur en Nomwa word opgeneem in die versamelbundel Geseënd is julle onder redaksie van W.J. Malan en W.H. Vos; ’n Koeël vir ’n klou in Die Afrikaanse kortverhaalboek saamgestel deur Abraham H. de Vries, Slang in die Hantam word opgeneem in die versamelbundel Son op die land en Aan die deur in Bolder onder redaksie van Hennie Aucamp. Ander versamelbundels waarin sy kortverhale verskyn sluit in Drif, Op Afrikaanse werf en Uit die kontreie vandaan. Hy skryf ook die ongepubliseerde Allegaartjie in ’n Kalumet, wat verwys na ’n Rooi Indiaanse vredespyp.
Die roman Rebunie is deels op persoonlike ervarings gegrond tydens sy tyd as skoolhoof in Calvinia en behandel die menslike vooroordele waaraan verhoudings tussen rassegroepe onderworpe is in die tussentyd net na die Tweede Wêreldoorlog en voordat die Nasionale Party aan bewind kom. Die nuutaangestelde onderwyser, Kallie Carelse, begin sy loopbaan geesdriftig deur tuinbouprojekte van stapel te stuur om die hongerlydendes te voed. Algaande raak hy egter verstrengel in die kleindorpse politiek van die plaaslike kerke en skole. Weens sy uitgesproke verset teen die ongeskrewe politieke reëls van sy tyd word hy erg deur die plaaslike sendelingpredikant aangerand. Hy wen ’n siviele eis teen die predikant, maar dit lei tot ’n aanval deur onbekende aanvallers en later sterf hy in ’n ongeluk. Onderliggend aan die verhaal is ook die geskiedenis van die vroeg twintigste-eeuse Kaapse rebel Abraham Esau. Die titel van die roman is ontleen aan die uitgestorwe vulkaniese krater Rebunie in die Calvinia-omgewing, wat simbolies is van die uitbarsting van opgekropte emosies. Saam met S.V. Petersen skryf P.J. Philander ook skoolhandboeke vir Aardrykskunde en Geskiedenis.
Eerbewyse
In 1963 word die erepenning vir Afrikaans deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns aan hom toegeken as erkenning vir sy bydrae tot die Afrikaanse letterkunde. In Desember 1996 saai Radiosondergrense ’n gedenkprogram oor hom uit en die dorp Caledon vereer hom in 1997 met die vryheid van die dorp en vernoem ook ’n straat na hom. By die Caledon-kontreifees van September 2013 word ’n spesiale program aan sy lewe en werk gewy.
Burschenschaft
Die Burschenschaft is 'n Duitse studentekorps (histories-tradisionele vereniging van studente en voormalige studente) in Duitsland, Oostenryk en Chili. Daar is twee groot sambreelorganisasies: Die Duitse Burschenschaft (Duitse naam: Deutsche Burschenschaft of kort DB) en die Nuwe Duitse Burschenschaft (Duitse naam: Neue Deutsche Burschenschaft of kort Neue DB) wat 'n afsondering van die Duitse Burschenschaft uit die jaar 1996 is. Benewens die twee verbande is daar enkele Burschenschaften buite die sambreelorganisasie en enkele Burschenschaften in ander organisasies wat nie vergelykbaar met die Burschenschaften binne die DB is nie. Die Burschenschaften verteenwoordig net 'n minderheid van tussen 15 en 20 persent van alle Duitse studentekorps.
Die DB erken die beginsels van die sogenaamde Urburschenschaft wat in 1815 in Jena gestig ist. Die Urburschenschaft het hom ná die Vryheidsoorloë teen die Napoleontiese Frankryk vir die stigting van 'n vrye nasionale Duitse eenheidstaat beywer.
In Suid-Afrika is daar 'n vereniging van ou Burschenschafter in Pretoria. Die voorsitter is ingenieur Wulf Rüsch.
Kritiek
Alhoewel die Burschenschaften hulle wortels in die demokratiese en sosiale bewegings van die vroeë 19de eeu het, is die korps vanaf die middel van die 19de eeu deur 'n reaksionêre en nasionalistiese ideologie gekenmerk. In die 1930's was talle Burschenschafters aanhangers van die Nazi-bewind.
Die tipiese rituele soos studenteduelle en biersuip weerspieël die tradisionele korpsgees en die hiërargiese struktuur van die Burschenschafter-beweging. Anti-demokratiese, rassistiese en seksistiese houdings is kenmerkend vir die verregse wêreldbeskouing van talle Burschenschaften. Vanweë hul kontakte met verregse Neonazi-partye soos die Nasionaal-Demokratiese Party van Duitsland (NPD) en die Duitse Volksunie (DVU) word die aktiwiteite van enkele studentekorps deur die Binnelandse Veiligheidsdiens van Duitsland (Bundesverfassungsschutz) dopgehou.
Japan Nasionale Roete 299
Japan Nasionale Roete 299 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Erica dominans
Erica dominans is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan KwaZulu-Natal en Lesotho.
Bronne
.
Hooglandgrensbreuk
Die Hooglandgrensbreuk (Engels: Highland Boundary Fault) is ’n geologiese breuk wat Skotland oorkruis van Arran en Helensburgh aan die weskus tot by Stonehaven in die ooste. Dit vorm die grens tussen twee duidelik onderskeibare fisiografiese gebiede: die Skotse Hoogland en die Skotse Laagland, maar op baie plekke is dit slegs herkenbaar as ’n verandering in topografie.
Die breuk loop van suidwes na noordoos, van Lochranza op Arran, deur die Isle of Bute, en deur die suidoostelike dele van die Cowal- en Rosneathskiereiland soos dit in die Firth of Clyde oploop. Dit bereik die kus naby Helensburgh en loop dan verder deur Loch Lomond tot by Aberfoyle, dan Callander, Comrie en Crieff. Dit vorm dan die noordgrens van die Dal van Strathmore en bereik die Noordsee net noord van Stonehaven naby die ruïnes van die Kapel van Sint Marie en Sint Nathalan. Noord en wes van die breuk lê die harde Prekambriese en Kambriese metamorfe gesteentes: mariene neerslae wat metamorfose na skis, filliet en skalies ondergaan het. Suid en oos van die breuk is daar Ou Rooi Sandsteen-konglomerate en sandsteensoorte: sagter afsettingsgesteentes uit die geologiese periodes Devoon en Karboon.
Die Hooglandgrensbreuk was aktief tydens die Caledoniese Orogenese (bergvorming), ’n tektoniese botsings wat van die Middel-Ordovisium tot Middel-Devoon (520 tot 400 miljoen jaar gelede) plaasgevind het tydens die sluiting van die Iapetus-oseaan. Die breuk het veroorsaak dat die Midland Valley met tot 4 000 meter gedaal het, met ’n daaropvolgende vertikale beweging. Die vroeëre vertikale beweging is later vervang met ’n horisontale skuifskeur. ’n Aanvullende breuk, die Southern Upland-breuk, vorm die suidelike grens van die Sentrale Laagland.
Johannesburg City Parks
Johannesburg Stad Parke is 'n Nie-winsgewende maatskappy ingestel kragtens Artikel 21 van die Suid-Afrikaanse maatskappywet en ten volle besit deur die Stad van Johannesburg.
Dit is getaak met die instandhouding van begraafplase, parke, groen gebiede en bome rondom Johannesburg.
Embangweni
Embangweni is 'n nedersetting geleë in die middel van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Emakhazeni Plaaslike Munisipaliteit
Die Emakhazeni Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Nkangala-distriksmunisipaliteit in Mpumalanga, Suid-Afrika.
Marian Winters
Marian Winters (19 April 1924 – 3 November 1978) was 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy was bekend vir haar rolle in die televisiereekse Suspense (1949), Goodyear Playhouse (1951), Play of the Week (1959), en The Defenders (1961).
Land Party
Die Land Party is 'n kommunistiese politieke party wat politieke beleidsbesluite bevorder wat geïnisieer is deur beleidsbesluite gebruik in die ekonomiese ontwikkeling van die Volksrepubliek van China. Die party bepleit kollektiewe boerdery en omgewingsbewustheid. Die party het sy ontstaan te danke aan die grondtoegang- en behuisingsprotesaksies wat in 2018 in Zwelihle, Hermanus voorgekom het.
Die party het aan die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2019 deelgeneem, maar kon geen setels verower nie.
In 'n munisipale tussenverkiesing in Desember 2020 in die Overstrand Plaaslike Munisipaliteit het die Land Party 'n setel van die African National Congress verower.
Pyranometer
'n Pyranometer is 'n soort aktinometer (radiofotometer) wat gebruik word om sonstraling op 'n oppervlak te meet. Dit is 'n sensor wat ontwerp is om die digtheid van die sonstraling te meet (in watts per vierkante meter) oor 'n boog van 180 grade. Die naam pyranometer kom van die Grieks, "pyr" wat beteken "vuur" en "ano" wat "lug" beteken.
Dirck van Santvoort
Dirck Dirckszoon van Santvoort (1610, Amsterdam – 1680, Amsterdam) was ’n Nederlandse Goue Eeuse skilder.
Lewenskets
Dirck van Santvoort is gebore in 1610 in Amsterdam. Hy is die seun van die skilder Dirck Pieterszoon Bontapaert. Hy en sy broers het die van van Santvoort aangeneem.
Volgens die Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie (of RKD) is hy in 1648 in Amsterdam getroud en het ’n seun genaamd Rembrandt gehad. Hy is in 1657 vir ’n tweede keer getroud. Hoewel hy nie as ’n Rembrandtse kunsstudent geregistreer is nie, word hy as ’n lid van Rembrandt se Kunsskool beskou. Hy het gespesialiseer in die skep van portrette wat deur ’n Rembrandtse styl beïnvloed is.
Atorvastatien
Atorvastatien, bemark onder die handelsname Lipitor, Aspavor, Lipogen onder andere, is 'n lid van die medikasieklas bekend as statiene, wat hoofsaaklik gebruik word as 'n lipied-verlagingsmiddel en vir die voorkoming van gebeure wat verband hou met kardiovaskulêre siekte. Soos alle statiene, werk atorvastatien deur die inhibering van HMG-CoA reduktase, 'n ensiem gevind in die lewer weefsel wat 'n belangrike rol speel in die produksie van cholesterol in die liggaam.
Gideon Scheepers
Kommandant Gideon Scheepers (*4 April 1878 – †18 Januarie 1902) was ʼn Boere- militêre leier en heliografis tydens die Tweede Vryheidsoorlog.
Vroeë lewe
Gideon Jacobus Scheepers is gebore op 4 April 1878 te Middelburg in die Zuid-Afrikaansche Republiek as die seun van Jacobus Johannes Scheepers en Sophia Charlotte (née Van der Merwe). Op die ouderdom van 16 jaar word hy heliografis by die ZAR-staatsartillerie. In 1897 word hy bevorder tot korporaal. In Mei 1898 word hy gesekondeer na die Oranje-Vrystaat Artillerie. Hy word bevorder tot sersant.
Atorvastatien
Mediese gebruik
Die primêre gebruik van atorvastatien is vir die voorkoming van kardiovaskulêre siekte en vir die behandeling van dislipidemie (abnormale hoeveelheid lipiede, bv. trigliseriede en cholesterol, in die bloed). Dislipidemie sluit in hipercholesterolemie, familiale hipercholesterolemie, hipertriglseridemie en disbetalipoproteïenemie.
Kardiovaskulêre siekte
Terwyl meeste anti-cholesterolmedikasie met slaaptyd geneem moet word vir optimale effek, kan atorvastatin enige tyd van die dag geneem word, solank as wat dit gereeld een keer per dag op dieselfde tyd gedoseer word.
Ernstig
Tipe 2-diabetes mellitus word by 'n klein aantal pasiënte waargeneem en is 'n ongewone klaseffek van alle statiene. Die voordele van statienterapie om fatale en nie-dodelike beroerte, dodelike koronêre hartsiekte en nie-fatale miokardiale infarksie te voorkom, is egter beduidend. Vir die meeste pasiënte is die voordele van statienterapie veel groter as die risiko om diabetes mellitus te ontwikkel. 'n Meta-analise van 2010 het getoon dat vir elke 255 pasiënte wat 4 jaar lank met 'n statien behandel is, 'n vermindering van 5,4 groot koronêre-gebeure opgelewer het en slegs een nuwe geval van diabetes mellitus veroorsaak het.
Gideon Scheepers
Tweede Vryheidsoorlog
links|duimnael|200px|Kmdt. Gideon Scheepers. Toe die Tweede Vryheidsoorlog uitbreek, vergesel hy die Vrystaatse kommando’s na hul wesgrens. Tydens die beleg van Kimberley skiet hy twee gevange swart mense dood omdat hulle na bewering spioene was. Generaal De Wet het hom as rapportryer gebruik. Later het De Wet hom bevorder tot kaptein en in bevel van sy eie verkennerskorps geplaas.
Bedrywighede in die Kaapkolonie
In Desember 1900 het Scheepers onder aanvoering van kommandant Kritzinger die Kaapkolonie binnegegaan. Binne 8 weke het hul paaie geskei. Kritzinger was terug in die Vrystaat op 29 April 1901. Hy het weer op 16 Mei die Oranjerivier oorgesteek.
Atorvastatien
Ernstig
Spiersiekte (miopatie) en afbreek van skeletspierweefsel (rabdomiolise) is die mees ernstigste newe-effekte, en kom selde voor in 2,3 tot 9,1 per 10 000 persoonjare onder mense wat atorvastatien neem. Atorvastatien gebruik word onmiddellik gestaak as dit voorkom.
Aanhoudende afwykings van lewerensieme is gedokumenteer in 0,5% van die mense wat behandel is met atorvastatine 10 mg - 80 mg eerder as plasebo. As bewyse van ernstige lewerbesering voorkom terwyl iemand atorvastatien gebruik, moet dit gestaak word en nie weer begin word voordat die rede vir die persoon se lewerfunksieprobleem gevind is nie.
Gideon Scheepers
Bedrywighede in die Kaapkolonie
In Julie 1901 het Kritzinger aan Scheepers geskryf en sy spyt uitgespreek oor Scheepers se afbrand van wonings. Hy vertrou dat Scheepers dit sal staak. Kritzinger was gekant teen die afbrand van private wonings want dit het vyandskap tussen die Boere en “Engelsch gesinde Afrikanders” verwek. Generaal Wynand Malan het Scheepers ook gewaarsku dat die afbrand van huise nie hul saak bevorder nie.
Nadat hy Kaapse Rebelle gewerf het, is hy op 22-jarige leeftyd bevorder tot kommandant van ʼn 150-maneenheid, die Witkoppenkommando (na aanleiding van die wit band op hul hoede), wat die Britse troepe die stryd in die Kaapkolonie moet aansê. Die klein kommando het veral sukses om Britse spoor- en telegraafverbindings in die Oos-Kaap te saboteer, terwyl hinderlae die Britse troepe verliese toedien. Hy het ook nie-blankes tereggestel wat hulle aan spioenasie vir die Engelse skuldig gemaak het. In hierdie skermutselinge word Scheepers se heldhaftigheid ten toon gestel. Dit lei daartoe dat Scheepers se teenwoordigheid in die Kaapkolonie meebring dat baie Kapenaars by die Boeremagte aansluit teen Brittanje. Gedurende 1901 is sy kommando hoofsaaklik in distrikte van Graaff-Reinet, Cradock, Murraysburg en Montagu bedrywig.
Atorvastatien
Ander
Daar is getoon dat by 1-10% van die mense wat atorvastatien in kliniese proewe neem kom gewrigspyn, los ontlasting, slegte spysvertering, spierpyn en/of naarheid voor. Hiperglukemie word ook geassosieer met hoë dosisse atorvastatien. 'n Paar gevalle van pankreatitis (ontsteking van die pankreas) word ook geassosieer met atorvastatien.
Gideon Scheepers
Bedrywighede in die Kaapkolonie
Gedurende die eerste helfte van 1901 was Murraysburg ʼn veilige hawe vir die Boerekrygers omdat daar nie genoeg mense uit die dorp bereid was om te help met die beskerming van die dorp nie. Op 27 Junie 1901 het Scheepers vir die burgemeester van Murraysburg gesê dat indien die Britte die dorp nie binne agt dae in garnisoen lê nie, hy alle openbare kantore sou afbrand. Die Britte het nie reageer op die dreigement nie en op 6 Julie is die openbare kantoor, poskantoor, hoofkonstabel se kantoor, die winkel van Herbert Sharwood en Rose-Innes se huis aan die brand gesteek.
Siekte
duimnael|270px|regs|Scheepers en sr. Johnson in Beaufort-Wes hospitaal. Scheepers het reeds vroeg in September 1901 begin siek word. Teen 10 Oktober was hy te siek om voort te gaan en sy kommando het hom op die plaas Kopjes Kraal, digby die huidige Prins Albertwegstasie, agtergelaat. Die Britte het hom daar op 12 Oktober gekry en onmiddellik ’n dokter ontbied. Dr. Mearns se diagnose was onheilspellende obstruksie van die ingewande en blindedermontsteking. Op 8 November 1901 skryf Scheepers aan sy ma dat hy aan ingewandekoors ly. Gedurende die 1930’s het sommige van Scheepers se vorige makkers aangevoer dat hy deur ’n verraaier vergiftig is. Die outeur Shearing spekuleer dat dit moontlik depressie of posttraumatiese stresversteuring kon gewees het.
Aanvanklik word Scheepers gehuisves in ’n hospitaal op Matjiesfontein. Op 19 Oktober word hy geneem na die hospitaal in Beaufort-Wes. Op 14 November verskuif hulle hom na die militêre hospitaal in Naauwpoort. Op 9 Desember 1901 word hy na die tronk in Graaff-Reinet gestuur.
Verhoor
duimnael|regs|270px|Inligtingsbord langs die Gideon Scheepers-gedenkteken aan die grens van die [[Kamdeboo Nasionale Park.]] duimnael|regs|230px|Die Gideon Scheepers-gedenknaald buite Graaff-Reinet.
Scheepers het tereg gestaan op 16 aanklagtes: 7 van moord, 1 van poging tot moord, 1 aanklag dat hy gevangenes in ’n vuurlinie geplaas het, 1 van mishandeling van gevangenes, 3 aanklagtes dat hy mense ’n loesing (met ’n sambok) gegee het, 2 aanklagtes van saakbeskadiging (spoorlyn en trein) en 1 aanklag van brandstigting (wat 15 insidente ingesluit het). Die aanklaer het 52 getuies geroep. Scheepers het sy eie prokureur, Thomas Auret, aangestel om hom te verdedig.
Scheepers is aangekla dat hy Jacob Fillies en Kiedo vermoor het. Hierdie insident het plaasgevind op die plaas Secretariskraal in die Murraysburgdistrik. Die eerste getuie, Sharwood, ’n winkelier, het gesê dat hy Fillies en Kiedo uitgestuur het om te gaan verken. Toe hulle nie terugkeer nie, het hy ander mense uitgestuur en hulle het op Fillies en Kiedo se liggame afgekom. In Maart 1901 het Scheepers weer by Murraysburg aangedoen en hom toe vertel dat hy twee van sy (Sharwood) se verkenners by Secretariskraal doodgeskiet het. In kruisondervraging het hy gesê dat Kritzinger en Fouché ook in dieselfde omgewing was. Later het Scheepers aangevoer dat hy Sharwood gesê het dat hy net gehoor het dat twee van sy spioene doodgeskiet was.
Scheepers is aangekla dat hy skuldig is aan die moord van konstabel Moyewka. Die insident het plaasgevind op 18 Januarie op die plaas Brakwater in die distrik van Willowmore. John David Momberg het getuig dat hy ’n vorige lid van Scheepers se kommando was. Hy het getuig dat Scheepers aan Moyewka gesê het dat hy ’n spioen was en doodgeskiet sou word. Moyewka het toe weggehardloop en hy is geskiet. Scheepers se weergawe was dat toe Moyewka meegedeel is dat hy vrygelaat gaan word, hy weggehardloop het en toe doodgeskiet is.
In hierdie aanklag is beweer dat Scheepers vir Christian Smit vermoor het. Die insident het op 17 Maart op die plaas Uitkomst in die Jansenville-distrik plaasgevind. John Momberg en Johannes Jacobus Marais het getuig dat toe hulle op die plaas aankom het Smit daar vasgebind gelê. Scheepers het opdrag gegee dat hy doodgeskiet moes word. Dit is gedoen. Dick Nylokoka het getuig dat hy Smit se lyk daar gevind het met drie skote deur sy kop. Scheepers het getuig dat hy niks van die insident weet nie.
Die aanklagte was dat Scheepers skuldig is aan die moord van James Madlaila. Die moord was gepleeg op die plaas Rooiklip, Steytlerville op 7 Augustus 1901. Edith Carey het getuig dat sy by die opstal was toe die ongewapende oorledene daar aangejaag kom op ’n perd. Scheepers se manskappe het hom gejaag. Die oorledene het afgespring en op die werf gehardloop. Die manskappe het hom toe in die heup geskiet. Hulle gaan toe na ’n koppie, kom tien minute later terug en skiet hom dood. Scheepers het getuig dat sy manskappe aan hom verslag gedoen het dat die oorledene in ’n geveg doodgeskiet was. Verder weet hy niks van die insident nie.
Scheepers is onskuldig bevind op hierdie aanklag van moord.
Scheepers is daarvan aangekla dat hy op 7 September 1901 te De Fontein, Worcester, vir John Kennedy vermoor het. Die eerste getuie was Johannes David Kriel. Hy het getuig dat Scheepers se manskappe by die plaas opgedaag het met Kennedy as ’n gevangene. Hulle het hom vertel dat Kennedy by hul laer gekom het met ’n witvlag. Scheepers het later opgedaag en die huis binnegegaan. Daarna is Kennedy doodgeskiet. Die eienaar van die plaas, Burger, en ’n vorige lid van Scheepers se kommando, De Beer, het hierdie weergawe bevestig. Scheepers het aangevoer dat Kennedy deur ’n krygsraad skuldig bevind was van spioenasie omdat hy in siviele drag met ’n witvlag na hul laer gekom het.
Hierdie aanklagte het betrekking gehad op die moord van Zederas alias Jacobus Hermanus. Die voorval het by ’n winkel op 26 September plaasgevind. August Abrahams het getuig dat hy deur sy baas na die winkel gestuur is. Scheepers het hom en Zederas daarvan beskuldig dat hulle spioene was. Scheepers het hulle toe gedwing om lootjies te trek. Die verloorder, Zederas, is doodgeskiet en Abrahams is met ’n briefie na die Engelse gestuur. Daarin het Scheepers geskryf dat hy deur sy owerstes beveel is om alle naturelle spioene dood te skiet. Die Engelse moet daarom die skuld dra vir die bloedvergieting. Scheepers het nie hierdie weergawe betwis nie.
Scheepers is aangekla van poging tot moord omdat Scheepers en sy manskappe na bewering op 21 Mei 1900 naby die Marais Sylyn ’n treindrywer, Wassman, geskiet en gewond het. Henry Wassman het getuig dat klippe op die spoor gepak was en die trein het daarteen gebots. Skote is toe afgevuur en hy was gewond. Watson het getuig dat dit ’n passasierstrein was en dat daar ook vrouens en kinders op die trein was. Scheepers-hulle het sigare en perdeskoene verwyder. Scheepers het geen verskoning aangebied waarom Wassman geskiet moes word nie.
Aanklag 10
Die aanklagte was dat ene Swartbooi Goxo ’n loesing toegedien is by Spitskop. Nes die vorige geval het Scheepers aangevoer dat die loesing op Swartbooi se baas se versoek uitgevoer is. Scheepers was gebelg omdat die swartes "vanzelven" sy kommando se teenwoordigheid aan die Engelse verklap het.
Aanklag 11
Aanklagtes 12 en 13
Hierdie aanklag het te doen met die skade aan die trein en is verbind aan aanklag 8.
Aanklag 15
Hierdie aanklag het te doen gehad met die vernietiging van die trein by die Maraissylyn.
Aanklagtes 16 tot 30 Meeste aanklagtes het brandstigting van woonhuise op plase en dorpe behels. Twee aanklagte het betrekking gehad op spoorwegeiendom. Tydens die verhoor het Scheepers erken dat hy verantwoordelik was vir die afbrand van meeste van die geboue maar dat sy luitenant verantwoordelik was vir die res. Hy het valslik getuig dat ’n krygsraad besluit het om Lord Kitchener te dreig dat, indien die afbrand van eiendom nie stopgesit word nie, voortgegaan sou word met die vernietiging van eiendom van mense wat nie vriendelik was teenoor die Republieke nie. Hy het valslik aangevoer dat hy in Maart 1900 ’n skriftelike opdrag, onderteken deur generaal De Wet en president Steyn, ontvang waarin hy aangesê is om dit te doen.
Die hofverrigtinge is afgehandel voor die einde van die jaar. Die oorkonde is toe na die “Judge Advocate General” gestuur vir sy beslissing en na Kitchener vir sy bevestiging. Op 17 Januarie 1902 is Scheepers meegedeel dat hy skuldig bevind is op alle aanklagte behalwe nommer 5 en dat hy ter dood veroordeel is.
Fusillering
Op 18 Januarie 1902 is Scheepers geblinddoek en aan ’n stoel vasgebind in die veld in die Karoo. Hy is gefusilleer en het agteroor te lande gekom langs die graf wat reeds gegrawe was. Die Britte het geweier om sy stoflike oorskot te oorhandig omdat hulle wou voorkom dat ’n held van hom gemaak word; daarom is hy ’n onbekende graf begrawe.
Scheepers verwerf martelaarstatus deur die Britse krygshof se optrede en hy word as een van die helde van die Boeremagte gereken.
Sy teregstelling het groot verontwaardiging in Suid-Afrika en oorsee ontlok. Selfs in die VSA het die Huis van Verteenwoordigers en die Senaat besluite ondersteun dat hy volgens die Geneefse Konvensie behandel moet word, maar hierdie pogings was te laat om sy teregstelling te voorkom. Alhoewel Scheepers op sommige van die aanklagte skuld erken het, het hy deurgaans aangevoer dat hy die bevele van hoër offisiere uitgevoer het. Dit is ook bekend dat selfs Britse offisiere hulle aan dieselfde dade skuldig gemaak het. Dit word ook betwyfel of ’n Britse militêre hof kragtens die internasionale reg bevoeg was om, terwyl die oorlog nog aan die gang was, die doodvonnis uit te spreek oor ’n krygsgevangene wat nie ’n Britse onderdaan was nie. Gideon Scheepers was ’n gebore Transvaler.
Scheepers se ouers het tot met hulle dood (Jacobus in 1934 en Sophia in 1956) na Gideon se oorskot gesoek. S.B. Spies skryf in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, deel II: “Hy is op die plek van teregstelling begrawe en volgens sommige berigte is daar ongebluste kalk oor sy stoflike oorskot gegooi. Dit wil egter voorkom of sy liggaam daardie selfde nag nog deur Britse troepe opgegrawe is uit vrees dat sy kommando dit sou probeer terugkry. Daarna is S. op ’n onbekende plek herbegrawe, moontlik in die bedding van die Sondagsrivier. In 1904 is ’n plaaslike kommissie in die lewe geroep om die stoflike oorskot van Boere wat gedurende die oorlog op Graaff-Reinet tereggestel is, op te spoor. Ondanks navrae gerig aan die Britse regering en die militêre owerheid, was dit onmoontlik om vas te stel waar Scheepers herbegrawe is. ’n Latere kommissie onder die voorsitterskap van J.A. Smith het ewe min sukses gehad. Die feit dat sy stoflike oorskot nooit gevind is nie, het gelei tot die algemene opvatting, wat tot jare na die oorlog geheers het, dat hy nog in die lewe was.”
Kontinentskuiwing
Die verspreiding van land en see oor die aarde was nie altyd dieselfde nie. Aan die begin van die 20e eeu is die eerste moontlik houdbare teorieë opgestel dat die kontinente ten opsigte van mekaar verskuif en daar selfs nuwe oseane gevorm het.
Daar is nou weer deeglik na die verskillende landvorme gekyk en die legkaartpatroon wat die kuste van byvoorbeeld Suid-Amerika en Afrika vorm, het die hipotese laat ontstaan dat die kontinente vroeër in die geologiese geskiedenis teen mekaar gelê het. Baie argumente is ten gunste van die kontinentskuiwingsteorie aangevoer en 'n magdom daarteen. Eers diep in hierdie eeu is kontinentskuiwing onder meer deur paleoklimatologiese en paleomagnetiese waarnemings as feit bewys en deur die meeste wetenskaplikes aanvaar
Argumente
Daar bestaan allerlei feite wat dui op 'n grootskeepse kontinentskuiwing gedurende die loop van die geologiese geskiedenis. Geografiese argumente het aanvanklik veral berus op die ooreenstemmende kuslyne van sommige kontinente, wat nog oortuigender was as die kontinentale platte by die landvorme gereken was. ('n Kontinentale plat is die deel van die kontinent wat onder die seewater lê en gekenmerk word deur die meestal vlak seë daarbo totdat dit met die kontinentale helling na die diepseebodem daal.)
In die geval van Suid-Amerika en Afrika, Noord-Amerika en Groenland, en Antarktika en Australië pas hierdie kontinente nie alleen in mekaar nie, maar ook die geologiese kenmerke soos bepaalde gesteentesoorte en ou gebergtes van die een stem ooreen met die van die ander. Biologiese argumente is gevind in die feit dat bepaalde dieresoorte en plante slegs op enkele kontinente voorgekom het en dat hierdie kontinente tans ver van mekaar verwyder lê.
Hieruit is afgelei dat die kontinente vroeër dig teen mekaar was, sodat die verspreiding van fauna en flora van die een vasteland na die ander moontlik was. Daar is ook belangrike klimatologiese argumente wat die teorie van kontinentskuiwing steun. Die soutlae wat byvoorbeeld in die bodem van Nederland en Suid-Duitsland voorkom, dui op 'n subtropiese klimaat, waartydens hierdie lae waarskynlik meer as 200 miljoen jaar gelede afgeset is. Die sogenaamde marmergroewe in Suid-België is uit fossiele koraalriwwe gekap (uit die Devoon, 400 miljoen jaar gelede).
Koraal groei tans alleen in tropiese see en dat dit vroeër waarskynlik ook die geval was. In die tyd moes Europa dus in die omgewing van die ewenaar gelê het. In die loop van 300 miljoen jaar het die tropiese klimaat van Wes-Europa dus geleidelik gematig geword. Dieselfde proses het in Noord-Amerika plaasgevind. Ook daar was die plantegroei gedurende die Karboon (sowat 300 miljoen jaar gelede) tropies en weelderig. Afsetting van sout en rooi sandsteen, vermoedelik gedurende die Perm en Trias (meer as 200 miljoen jaar gelede), in woestynomgewing gevorm, wys eweneens op die klimaatveranderinge van tropies na gematig.
Daarenteen vind 'n mens in Suid-Amerika en Suid-Afrika gletserskrape in die bodem wat tydens die Onder-Perm (280 miljoen jaar gelede) deur voortskuiwende ysmassas veroorsaak moes gewees het. Hier moes dus toe 'n polêre klimaat geheers het.
Avery Fisher
Avery Robert Fisher (* 4 Maart 1906 in Brooklyn, New York; † 26 Februarie 1994 in New York) was 'n Amerikaanse uitvinder, ondernemer, musiekgeesdriftige en filantroop wat 'n groot bydrae tot die tegniese ontwikkeling van verbeterde lewensgetroue klankweergawe gelewer het. Sy tegniese prestasies in die hoëtroubedryf sluit onder meer getransistoriseerde versterkers en die stereo-radio-platespeler in.
Kontinentskuiwing
Ontwikkeling
Genoemde argumente het die Duitse geofisikus Alfred Wegener (1880- 1930) tot sy teorie oor die oerkontinent Pangea gebring, waarvolgens hy beweer het dat al die bestaande kontinente uit een oerkontinent sou ontstaan het. (Pangea is 'n Griekse woord: pan. beteken "geheel"; gea beteken "aarde") Pangea sou volgens Wegener omring gewees het deur die oersee Panthalassa (thalassa beteken "see"). Wegener het gemeen dat Pangea eers in die laaste fase van die geologiese geskiedenis uitmekaar geskeur het.
Hy het aangevoer dat die kontinente van die Suidpool af noordwaarts beweeg het, moontlik as gevolg van die swaartekraguitwerking wat die uitbulting van die ewenaar tot gevolg sou hê. Hoewel Wegener se verskuiwingsteorie later grootliks as korrek bewys is, was hy tog effens in die duister oor watter meganisme die skuiwings veroorsaak het; trouens, selfs vandag nog word daar in sekere wetenskaplike kringe sterk twyfel uitgespreek oor die sogenaamde konveksieteorie.
Russiese geofisici glo byvoorbeeld dat daar slegs vertikale beweging vanuit die aardmantel moontlik is. Hoe dit ook al sy, Wegener se "swaartekrageffek" sou onmoontlik die enorme verskuiwings kon veroorsaak het. Die Suid-Afrikaanse geoloog Alex L. du Toit (1878- 1948) het van die veronderstelling uitgegaan dat daar twee oerkontinente bestaan het, naamlik Laurasië (bestaande uit die teenswoordige Noord-Amerika, Groenland, Europa en Asië) en Gondwanaland (opgebou uit Suid-Amerika, Afrika, Indië, Australië en Antarktika).
Avery Fisher
Vroeë lewe
In 1937 het hy sy eerste onderneming, Philharmonic Radio, gestig. In 1945 het Fisher hierdie maatskappy verkoop om 'n tweede oudio-onderneming, Fisher Radio, te begin wat produkte van buitegewone gehalte en klankkwaliteit onder die handelsmerk The Fisher bemark het.
Kontinentskuiwing
Ontwikkeling
Die oerkontinente is volgens hom geskei deur die lang, smal Tethyssee, wat van Europa tot by Suidoos-Asië gestrek het. Die floraverspreiding uit die Karboon (tussen 345 tot 280 miljoen jaar gelede) val redelik goed saam met Du Toit se teorie. Die Gondwanakontinente vertoon feitlik uitsluitend 'n Glossopteris-flora uit hierdie era, wat beteken dat daar hier ŉ taamlik droë, koue klimaat geheers het. Laurasië het in dieselfde tyd, volgens die plantegroeipatroon, ŉ vogtige, tropiese klimaat gehad.
Die teorieë van Wegener en Du Toit het lank baie weerstand ondervind omdat dit onmoontlik gelyk het dat die kontinente hulle kon voortbeweeg in die seebodem, wat uit basaltgesteentes bestaan. In die laaste jare is daar egter baie oortuigende argumente ten gunste van hulle teorieë gelewer deur die bestudering van die paleomagnetisme van gesteentes. Sonder om op elke besonderheid van hierdie ingewikkelde maar interessante verskynsel in te gaan, behoort die verskuiwingsbeginsel ter wille van duidelikheid nader ontleed te word.
Avery Fisher
Latere prestasies
In die 1950's het Fisher die getransistoriseerde versterker en die eerste stereo-radio-platespeler ontwikkel. Met hierdie tegniese deurbrake het Fisher opslae in die hoëtroubedryf gemaak en ook groot ekonomiese sukses behaal. Tussen 1959 en 1961 het hy ook belangrike tegniese verbeterings aan die ontwerp van AM-FM-stereo-radio-ontvangers aangebring.
Kontinentskuiwing
Ontwikkeling
Van die belangrikste ontdekkings wat uiteindelik tot die aanvaarding van kontinentskuiwing gelei het. was die feit dat die seebodem relatief baie jonger as die kontinentale kors is: Navorsing het getoon dat die sedimentlaag op die seebodem dun is, sowat 1 km op die dikste plekke, en dat dit bowendien in die rigting van die mid-oseaniese rûe al hoe dunner raak. 'n Logiese afleiding (soos onder andere deur die Amerikaner Harry Hess in 1960) was dat indien die sediment direk bokant die oseaankors 200 miljoen jaar oud is, die kors naastenby net so oud moet wees. In vergelyking hiermee is die ouderdom van die kontinentale kors op 2000 tot 3000 miljoen jaar gestel.
Avery Fisher
Latere prestasies
Fisher het sy lewensukses steeds as weldoener met ander gedeel. Hy was 'n raadslid vir die Philharmonic-Symphony Society of New York en The Chamber Music Society of Lincoln Center.
Avery Fisher is op 26 Februarie 1994 op die ouderdom van 87 in New York oorlede nadat hy 'n beroerte gehad en komplikasies ingetree het.
Nalatenskap
Vandag staan Avery Fisher veral bekend vir die ouditorium in Manhattan se kulturele kompleks Lincoln Center wat sy naam dra. Die Avery Fisher Hall huisves naas 'n verskeidenheid kulturele en musikale ensembles ook die Philharmonic-Symphony Society of New York (kort New York Philharmonic genoem). Die ouditorium is in 1973 na Fisher vernoem nadat hy 'n skenking van VSA-$ 10,5 miljoen aan die New York Philharmonic gemaak het.
Fisher het 'n reputasie vir beskeidenheid gehad. John Mazzola, die bestuurder van die Lincoln Center, moes Fisher eers oorreed om sy toestemming vir die hernoeming van die Philharmonic Hall te verleen. Fisher het opgemerk dat niemand aandag aan sulke dinge sou skenk nie en gevra: "Wie is Major Deegan?" ('n verwysing na die Major Deegan-snelweg).
Kontinentskuiwing
Ontwikkeling
Die enigste verklaring hiervoor was dat die oseaankors hom binne 200 miljoen jaar moes vernuwe het. Dit het gelei tot die teorie van oseaanvloerspreiding. Met moderne eggopeilings en radionavigasie het dit moontlik geword om die seebodem behoorlik te karteer. Dit het geblyk dat die bodem hoegenaamd nie plat is nie. Die reliëf word gekenmerk deur veral die mid-oseaniese rûe of bergkettings met sentrale slenkdale daarin, en diepseetrôe na aan die rand van die kontinente.
Tussen die kontinente en die trôe word die vulkaniese eilandboë aangetref. 'n Verdere belangrike ontdekking was die verskil in warmtevloei tussen die mid-oseaniese rûe en die trôe. By die rûe is die warmte-afgifte hoog, terwyl dit by trôe verbasend laag is. Met hierdie inligting het geofisici soos Hess uiteindelik ŉ moontlike oplossing vir die kwessie van bewegingsmeganisme gevind. Daar is aangeneem dat die rûe gevorm word deur stygende mantelmateriaal en dat hierdie nuwe korsmateriaal na stolling aan weerskante van die rug in die rigting van die trôe wegbeweeg.
Hier geld dan die eenvoudige beginsel dat warm stowwe ligter is as koue stowwe en daarom sal styg, maar ook dat dit met afkoeling digter en swaarder sal word, waardeur dit sal begin daal. Daar is dus konveksiestrome. Wanneer twee soortgelyke bewegings mekaar ontmoet, sal die materiaal, in hierdie geval die korsmateriaal, saam na onder buig en daal. Nuwe oseaanbodem word dus by die mid-oseaniese rûe gevorm, waarna dit in die trogstelsel in die mantel verdwyn en weer gesmelt word. 'n Mens sal nou noodwendig die gevolgtrekking verder moet deurvoer, want die beweging van die kontinente is hiermee glad nie volledig verklaar nie.
Die moontlikheid dat daar konveksiestrominge bestaan waarop die kontinente asof op 'n vervoerband meegevoer word, bied geen oplossing vir die vraagstuk waarom die skynbaar starre korse ten opsigte van mekaar kan beweeg nie. Om hierdie vrae te beantwoord, het wetenskaplikes die teorie van plaattektoniek opgestel. Loodreg met die mid-oseaniese rûe is daar dwarsverskuiwings ontdek waardeur die aardkors in segmente of plate verdeel word. Die plate kan bestaan uit oseaniese kors plus ŉ gedeelte van die mantel (sowat 70 km dik), of met daarby ook nog kontinentale kors (wat die soliede boonste gedeelte sowat 150 km dik maak). Hierdie plate bestaan dus uit die gedeelte wat as die litosfeer bekend is.
Onder die litosfeer is die astenosfeer, 'n plastiese laag waarop die litosferiese plate as 't ware dryf as gevolg van die hoër digtheid van die onderliggende rots. Dit gee terselfdertyd 'n verklaring waarom die astenosfeer relatief min wrywingsweerstand teen die plate bied. Met ŉ effense herformulering kan 'n mens ten minste 'n begrip vorm van hoe die kontinentskuiwing moes plaasgevind het. Die skuiwing is die gevolg van plaatbeweging (moontlik die gevolg van die konveksievervoerband in die astenosfeer), en die feit dat nuwe plaatmateriaal by die mid-oseaniese rûe gevorm word.
Die groeiende plate kan by die mid-oseaniese dwarsverskuiwings vrylik beweeg, maar sal aan die plaatgrense, wanneer dit teen aanliggende plate bots, teen mekaar skuur, of die een onder die ander plaat inbeweeg. Een plaat word dus onder die ander een vernietig, en as gevolg van die botsing word materiaal dikwels uitgedwing, soos byvoorbeeld by die plooiingsgebergtes die Himalaja, die Andes en die Alpe. Dwarsverskuiwings aan die mid-oseaniese rûe kan tot in die kontinente deurloop en een van die duidelikste voorbeelde is die San Andreas-breuk in Kalifornië, waar die plaatbeweging duidelik gemeet kan word.
Moontlik is die bewegingsmeganisme selfs nou nog nie behoorlik geïdentifiseer nie, maar die aardbewingsones wat in groot mate saamhang met die vulkaniese aktiwiteite by die rûe en die sogenaamde aftreksones (waar een plaat onder ŉ ander na die mantel afgedruk word), toon duidelik sekere grensgebiede in die kors (die litosfeer). Bowendien het die gebruik van sensitiewe magnetometers na die Tweede Wêreldoorlog die plaatbeweging duidelik getoon Daar is reeds bewys dat die aarde se magnetiese veld deur die loop van die geologiese geskiedenis dikwels van rigting verander het. Die noordpool het met ander woorde met die suidpool plekke geruil.