cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Patricia de Lille
Patricia de Lille (* 17 Februarie 1951 in Beaufort-Wes) was die leier van die Onafhanklike Demokrate (OD), 'n Suid-Afrikaanse politieke party wat deur haar in 2003 gestig is. Sy was ook voorheen 'n lid van die Pan Africanist Congress (PAC). In 2011 word sy burgemeester van Kaapstad nadat sy by die Demokratiese Alliansie (DA) aangesluit het. Sy is op 8 Mei 2018 deur die DA herroep, maar die Wes-Kaapse Appèlhof het haar op 15 Mei 2018 opnuut aangestel. Sy het egter haar bedanking en uittrede uit die Demokratiese Alliansie vir 31 Oktober 2018 aangekondig. en is op 1 November 2018 deur Dan Plato opgevolg. Op 2 Desember 2018 het De Lille die vorming van die "GOOD" politieke party in Houghton Estate, 'n voorstad van Johannesburg, aangekondig. . Op 29 Mei 2019 het pres. Cyril Ramaphosa haar by sy kabinet ingesluit as minister van openbare werke en infrastruktuur.
Loopbaan
In 1990 is sy tot die nasionale uitvoerende komitee van die PAC verkies en neem as sulks deel van die grondwetlike onderhandelings (KODESA) wat tot die eerste demokratiese verkiesing op 27 April 1994 aanleiding gegee het. Van 1994 tot 1999 was sy voorsitter van die staande komitee op vervoer en ook hoofsweep van die PAC.
In die SABC3-program "Top 100 Great South Africans" is sy as nommer 22 aangewys.
Cortina d'Ampezzo
Cortina d’Ampezzo (Ladinies: Anpëz of Anpezo; historiese Duitse naam: Hayden) is 'n stad en munisipaliteit in die Italiaanse provinsie Belluno (administratiewe gewes Veneto) met 'n bevolking van 5 669.
Die stad lê teen 'n hoogte van 1 211 meter bo seevlak in die Dolomiete-reeks (Ampezzaanse Alpe) en is die grootste nedersetting in Ladinia. As 'n bekende wintersportsentrum het Cortina d'Ampezzo as gasheerstad van die VIIde Olimpiese Winterspele van die jaar 1956 asook die Alpynse wêreldbekertoernooie van die jare 1932 en 1941 opgetree. Saam met Milaan sal Cortina d'Ampezzo tussen 6 en 22 Februarie 2026 ook die gasheerstad van die Olimpiese Winterspele 2026 wees. Die stad word in ekonomiese en kulturele opsig deur die toerisme oorheers.
Engelsman
Die engelsman (Chrysoblephus anglicus) is 'n vis wat endemies is aan Suid-Afrika en voorkom van Algoabaai tot by Mosambiek. Die vis is silwerkleurig met 'n blou kol op die dorsale skubbe en 4 rooi vertikale strepe oor die liggaam. Die vis word 90 cm lank en weeg dan 7 kg. In Engels staan die vis ook bekend as Englishman.
Die vis kom in koraal- en rotsriwwe voor in water wat 15 – 120 m diep is. Dit is ook 'n gewilde eetvis.
Charles Coulomb
Charles-Augustin de Coulomb (14 Junie 1736 – 23 Augustus 1806), was 'n Franse wetenskaplike, uitvinder en militêre ingenieur.
Hy het by die ingenieurswese skool van Mezieres gestudeer. Hierdie was die eerste instansie van sy soort. Hy is bekend vir die formulasie van Coulomb se wet. Hierdie wet definieer die krag tussen twee elektriese ladings - een van die mees belangrike kragte wat in atoomreaksies 'n rol speel. Coulomb het breedvoerig navorsing gedoen oor wrywing in masjinerie en windmeulens sowel as die rekbaarheid van metaal en sy vesels.
Regsubjek
'n Regsubjek word gedefinieer as die houer van subjektiewe regte ten opsigte van regsobjekte. Elkeen is ook draers van regte en verpligtinge. Regsubjekte word ingedeel in natuurlike persone (mense) en regspersone soos Maatskappye en Beslote Korporasies en Trusts. 'n Regspersoon ontleen sy status aan 'n Wet of doelgeskrewe grondwet of stigtingsakte, terwyl 'n natuurlike persoon sy status deur geboorte verwerf. Die regstatus van 'n natuurlike persoon word gerig deur burgerskap.
Julia Jones
Julia Jones (gebore 23 Januarie 1981) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Twilight Saga: Breaking Dawn - Part 1 (2011), The Ridiculous 6 (2015), en Wind River (2017), en in die televisiereeks Westworld (2016).
Pous Pius VIII
Pius VIII was die 253ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk vir 1 jaar en 8 maande, van 1829 tot 1830.
Biografie
Pous Pius VIII is gebore as Francesco Saverio Castiglioni op 20 November 1761 in Cingoli, Kerklike Staat, die derde van agt kinders van graaf Ottavio Castiglioni en sy vrou Sanzia Ghislieri. Sy doopname was Francesco Saverio Maria Felice. Hy studeer teologie aan die Collegio Campana in Osimo en die Collegio Montalto in Bologna. In 1785 verkry hy 'n doktorsgraad in kanonieke reg. Op 17 Desember 1785 word hy tot priester gewy. In Rome word hy sekretaris van die kommissie wat die besluite van die sinode van Pistoia goedkeur. Pous Pius VII benoem Castiglioni op 10 Oktober 1800 tot biskop van Montalto. Omdat hy hom nie wou onderwerp aan Napoleon Bonaparte nie neem die Franse troepe hom gevange op 29 Julie 1808. Op 10 November 1813 word hy na Turyn geneem en terug na Milaan op 18 November 1813. Eers na die terugtrekking van die Franse troepe in keer hy terug na Montalto op 16 Junie 1814. Op 8 Maart 1816 word hy kardinaal-priester met die titelkerk S. Maria in Traspontina en biskop van Cesena. Op 4 Augustus 1821 word hy groot-penitentiarius van die Kurie en ook biskop van Frascati. Na die dood van Pous Pius VII was hy 'n belangrike kandidaat vir die pousskap, maar konflikte tussen die gematigdes en die konserwatiewes het sy verkiesing verhinder. As gevolg van die konklaaf het hy nie goed oor die weg gekom met Pous Leo XII nie. Op 31 Maart 1829 volg hy Pous Leo XII op en word gekroon op 5 April 1829 deur kardinaal Giuseppe Albani. Hy regeer tot sy dood op 30 November 1830 en word opgevolg deur Pous Gregorius XVI. Die naam ‘Pius’ beteken 'die vrome'.
Die kollege van kardinale
Pous Pius VIII het 6 nuwe kardinale aangestel in 3 konsistories.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Tertia Botha
Tertia Botha (21 April 1925 – 25 Julie 2013) was ’n lektor in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Natal en ’n Afrikaanse skrywer van jeugverhale wat die ATKV-Kinderboekprys vir haar skryfwerk verower het.
Lewe en werk
Tertia Botha is op 21 April 1925 gebore. Sy matrikuleer aan die Hoërskool Hugenote in Springs. Na skool studeer sy verder aan die Universiteit van Pretoria, waar sy die B.A.-graad behaal. Later sit sy haar studies voort aan die Universiteit van Natal in Durban, waar sy die B.A. Honneurs-graad met lof en die M.A.-graad in 1970 met lof verwerf, laasgenoemde met ’n verhandeling oor “’n Ondersoek na enkele struktuuraspekte van Sewe dae by die Silbersteins (Etienne Leroux)”. Eers is sy onderwyseres in Afrikaans aan die Hoër Volkskool Heidelberg in Transvaal en dan aan die Hoërskool Port Natal in Durban. Dan word sy dosent aan die Durbanse Onderwyskollege en daarna senior lektrise vir Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van Natal. Vir bykans twintig jaar is sy verbonde aan laasgenoemde universiteit en sy is hier hoofsaaklik gemoeid met die doseer van Afrikaanse en Nederlandse drama en Nederlandse poësie. Sy is ’n lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Sy is getroud met professor T.J.R. Botha en hulle woon in Durban. Die egpaar het ’n seun, Theuns, en ’n dogter, Selma. Op 25 Julie 2013 is sy in Durban oorlede.
Skryfwerk
Sy skryf jeugverhale. In “Rebel” is die titel ’n akroniem vir Red en Bewaar en Lewe, ’n aksiegroep wat hom beywer vir omgewingsbewaring. Die leier Robbie Roux word vir sy rol op die planeet Kiron voorberei vir sy taak en keer dan terug na die aarde om bose besoedelaars die stryd aan te sê. Dit is veral Vleis Verster, eienaar van ’n vleisfabriek wat afval in die rivier stort, wat saam met sy seuns (die tweeling Spek en Ham) die lewe vir Robbie probeer moeilik maak. In 1994 ontvang “Rebel” die Bronstoekenning van die Sanlam-prys vir Jeuglektuur en in 1995 kry dit die ATKV Kinderboekprys vir ouderdomsgroep 10-12 jaar. Die boek word ook in Engels vertaal. “Waterkind” vertel die verhaal van Kati Bruwer, ’n dertienjarige skoolmeisie, wat deur haar swemlesse verskeie mense ontmoet en vir die eerste keer verlief raak, op die aantreklike sweminstrukteur Steve. Haar ouma neem ’n swart baba aan en al hierdie gebeure veroorsaak dat sy gou moet volwasse raak. Eindelik styg sy uit bo persoonlike terugslae en emosionele krisisse. “Waterkind” is in 1999 die naaswenner van die ATKV-kinderboek-prys vir ouderdomsgroep 10-12 jaar.
Nick Adams (akteur, gebore 1931)
Nick Adams (10 Julie 1931 – 7 Februarie 1968) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Mister Roberts (1955), No Time for Sergeants (1958), Teacher's Pet (1958), en Invasion of Astro-Monster (1965).
Skiepertjie
'n Skiepertjie (Nederlands: Schipperke) is 'n klein Belgiese hondjie met 'n oorsprong in die vroeë 16de eeu.
Beskrywing
duimnael|280px|'n Skiepertjie toon die dik rol rondom sy nekgedeelte. Skiepertjies is klein hondjies met 'n dubbelpels van sagte dons aan die onderkant en growwer, langer hare aan die bokant. Die ras het 'n langhaarmaan, wat met 'n punt hang teen die rug af, tot by die kruis. Hoewel hul meesal swart van kleur is, kom hul somtyds ook in ligbruin voor.
Die hondjies is bekend vir hulle stoute, nuuskierige en somtyds hardkoppige temperament. Skiepertjies is baie energiek en benodig gereëlde oefening en kan veeleisend wees vir eienaars aangesien hulle nie altyd gehoorsaam is nie. Hulle is verder bekend vir hulle wakker geblaf as hulle van indringers bewus raak en is dus goeie waghonde.
Agtergrond
Die naam skiepertjie, kom van die Nederlands ""Schipperke"" wat "klein kapteintjie" beteken. Die hondjies het hul naam gekry aangesien hulle in België en Nederland op kanaalbote gewerk het, ondermeer as waghonde en muisvangers.
Skiepertjies in kuns en kultuur
Beatrix Potter se kinderverhaal The Pie and the Patty-Pan bevat verwysings na 'n Skiepertjie genaamd "Duchess".
Saint-Lô
Saint-Lô is die prefektuur (administratiewe setel) en - ná Cherbourg-Octeville - tweede grootste stedelike nedersetting van die Normandiese département Manche in die noordweste van Frankryk. Sy bevolking is in 2017 op 19 116 beraam. Na die inwoners word in Frans as Saint-Lois(es) verwys. Die oorspronge van Saint-Lô strek terug tot in die Gallo-Romeinse en Wiking-tydperk. Aanvanklik bekend onder sy Gallo-Romeinse naam Briovera, is dit later vernoem na Saint Lô, 'n 6de eeuse biskop van Coutances. Die stad het vroeër bekend gestaan vir sy wewerye wat onder meer muurtapyte vervaardig het. Voorbeelde daarvan word net soos skilderye in die Stedelike Museum (Musée d'art et d'histoire) vertoon. Die stad, wat in die hartland van die Cotentin-skiereiland en net enkele kilometer van die Engelse Kanaal (Frans: La Manche) af geleë is, is in die loop van sy geskiedenis twee keer volledig vernietig - die eerste keer in 890 nadat dit deur Wiking-aanvallers beleër is (en ondanks 'n belofte om die stad en sy inwoners te spaar), en nog eens op 6 en 7 Junie 1944 as gevolg van Amerikaanse lugaanvalle op Duitse besettingsmagte wat Saint-Lô tot 'n strategies belangrike vervoerspilpunt uitgebou het. Die Slag van Saint-Lô was een van die bloedigste gedurende die Slag van Normandië as gevolg van die sterk verset van die Duitse Weermag wat deur SS-eenhede ondersteun is. Meer as 1 000 stadsbewoners het slagoffers van die Amerikaanse bombardement geword wat die Duitse infrastruktuur geteiken het. Pamflette, wat die aanval sou aankondig en bewoners sou oproep om die stad te ontruim, is deur sterk winde verwaai.
Groot dele van Saint-Lô se historiese boukuns het as gevolg van die oorlogshandelinge verlore gegaan, maar sy Gotiese kerk en Middeleeuse versterkings met stadsmuur is steeds belangrike argitektoniese besienswaardighede. Danksy die groot aantal van perdetelers, wat hulle in Saint-Lô en sy omgewing gevestig het, en die perdeskou Normandie Horse Show, wat jaarliks hier aangebied word, het die stad internasionale bekendheid verwerf.
Stare decisis
Presedente Leer
Stare decisis of te wel die presedente leer, verwys na die hiërargie van die howe en 'n beslissing van 'n hof met 'n hoër rang is bindend op alle howe met 'n laer rang.
Nagano
Nagano (Japannees: 長野市, Nagano-shi, [nagaꜜno ɕi]) is 'n stad met 370 632 inwoners (2019) in Sentraal-Japan, op Honsjoe-eiland. Die burgemeester is Kenji Ogiwara. Dit beslaan 'n oppervlakte oppervlakte is 737,86 km². Die stad het as gasheerstad van beide die Olimpiese Winterspele en Paralimpiese Winterspele 1998 optree.
Erica latituba
Erica latituba is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Aloe jacksonii
Die Aloe jacksonii is 'n aalwyn wat inheems aan Ethiopië en Somalië is.
Hiaure
Hiaure (Wes-Fries: De Lytse Jouwer) is 'n klein dorp op 'n hoogte in die Nederlandse provinsie Friesland (Fryslân). Die dorp lê noordwes van Dokkum en ressorteer onder die munisipaliteit Noardeast-Fryslân. Dit het sowat 90 inwoners (2006-sensus).
Jason Carter (akteur)
Jason Carter (gebore 23 September 1960) is 'n Engelse akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente King David (1985) en Darkeye: CyberHunt, en in die televisiereeks Babylon 5 (1994).
Dovercourt
Dovercourt is 'n klein kusdorpie en vakansieoord in die noordooste van die Engelse graafskap van Essex. Dovercourt is ouer maar kleiner as sy buurdorp Harwich. Vandag is die twee dorpe aaneenlopend.
Vloot van die Volksbevrydingsleër
Die Vloot van die Volksbevrydingsleër (afgekort as "PLAN" van die Engelse naam People's Liberation Army Navy) is die seemag van die Volksrepubliek China.
Ontstaan
Vloot van die Volksbevrydingsleër word kort na die Chinese Burgeroorlog met behulp van die Sowjetunie gestig, maar bly gedurende die volgende dekades relatief klein en swak omrede die militêre sterkte van die grondmagte baie belangriker geag word. Die Vloot was dan ook beperk tot die kuswaters en riviere. In die jare negentig begin China egter flink te investeer in sy Vloot, waar dit in die 21e eeu uitbrei tot die grootste in Asië.
Grootte
Die Chinese Vloot het ongeveer 255 000 manskappe, waaronder 10 000 mariniers en 26 000 personeellede in die vlootlugmag. Per tonnemaat is dit naas die Amerikaanse Vloot die grootste seemoondheid ter wêreld. Tog het hulle – net soos die lug- en grondmag – nog 'n groot tegnologiese en taktiese agterstand op Japan en die VSA. Ondanks die enorme numeriese oorwig is die Chinese en die Japannese Vlote volgens kenners in 2014 ongeveer ewe sterk.
Rol
Met die aanwesigheid van groter skepe in die nabygeleë seë wil die land sy militêre mag toon aan lande waarmee hul in dispuut is, soos Taiwan en Japan, en die Verenigde State, wie se vlote sterk aanwesig is in die streek. Boonop het China gegroei tot 'n ekonomiese reus, en moet hy dus sy handels- en energiebevoorradingsroetes beskerm.
In 1975 besluit Mao egter weer dat China 'n sterk Vloot moes hê teen die Sowjetvloot, wat in die ooste sterk aan die uitbrei was, en Japan, wat 'n sterk seemoondheid aan die uitbou was. In 1980 kom Deng Xiaoping aan bewind, en bevestig dat die vloot slegs 'n verdedigende funksie het en homself tot sy kuswaters moes beperk. Later speel die Vloot 'n groter rol omdat hulle China se gebiedseise op 'n aantal eilande aan die kus, veral Taiwan, moes beskerm. Daar geword weer 'n marinierskorps gestig en by die Suidseevloot ingelyf, om vir die besetting van eilande te begin oefen. Meer en meer eie skepe word gebou, waaronder die eerste Chinese kernduikboot.
Charles van Sandwyk
Charles Noel van Sandwyk (gebore 1966) is 'n Kanadese kunstenaar, illustreerder en skrywer.
Agtergrond
Van Sandwyk, wat in Johannesburg, Suid-Afrika gebore is, is van kleins af blootgestel aan kuns, aangesien sy vader 'n grafiese ontwerper was. Op die ouderdom van 12 het hy na Kanada geëmigreer waar sy gesin hulle in Deep Cove, Noord-Vancouver, Brits-Columbië gevestig het. Terwyl hy 'n hoërskoolstudent was, het hy geld verdien as 'n towenaar en eenwieler vir kinders. Sy kuns vermoë het begin terwyl hy nog op die laerskool was, waar hy 'n buitengewone kalligraaf was, 'n talent wat hy steeds in sy illustrasies gebruik. Hy het as tiener geëksperimenteer met etswerk van koperplaat en sy unieke styl ontwikkel. Hy studeer kommersiële kuns aan die Capilano College. Toe hy 19 jaar oud was, reis hy na Fidji en ontwikkel hy 'n diep verbinding met die Suid-Stille Oseaan. Hy het vir 'n aantal jare 'n paar maande elke jaar op die klein eiland Tavewa spaandeer, vyf uur per boot van die Fidji se hoofeiland Viti Levu.
Van die skilderye van van Sandwyk hang in die Nasionale Biblioteek van Kanada, sowel as in verskeie belangrike privaatversamelings. Hy is die skrywer en illustreerder van verskeie boeke, waaronder The Parade to Paradise, How to See Fairies en Sketches from the Dream Island of Birds. Hy het illustrasies gelewer vir die uitgawes van Folio Society van The Blue Fairy Book en The Wind in the Willows, en 'n beperkte eeufeesuitgawe van Wind In The Willows. Sy boek, How to See Fairies, het in 2018 sy eie Folio Society-uitgawe ontvang.
Ring van Vuur
thumb|220px|Die Pasifiese Vuurgordel.
Brackenhill-waterval
Die Brackenhill-waterval is in ‘n denneplantasie oos van Knysna in die rigting van Plettenbergbaai aan die Tuinroete.
Ring van Vuur
Die Ring van Vuur, ook bekend as die Pasifiese Vuurgordel, is 'n gebied aan die rand van die Stille Oseaan waar gereelde aardbewings en vulkaniese uitbarstings plaasvind. Die hoefystervormige gebied is sowat 40 000 km lank en tot 500 km breed.
Dit sluit die Pasifiese kuslyne van Suid-Amerika, Noord-Amerika en Kamtsjatka in, asook sommige eilande in die westelike Stille Oseaan. Hoewel geoloë oor feitlik al die gebiede saamstem wat deel van die Ring van Vuur is, is daar tog gebiede waaroor hulle verskil, soos die Antarktiese Skiereiland en Wes-Indonesië.
Die gordel is 'n regstreekse gevolg van plaattektoniek: veral die beweging, botsings en verwoesting van litosferiese plate onder en om die Stille Oseaan.
thumb|240px|links|'n Subduksiesone. thumb|220px|Wêreldkaart van subduksiesones, met kleure wat die dieptes aantoon. thumb|220px|Aardbewings wêreldwyd (1900-2013) [[Beeld:Pictogram Ski Slope red.svg|12px: Aardbewings van magnitude ≥ 7 (diepte 0-69 km) 12px: Aktiewe vulkane]] Die botsings het 'n feitlik aaneenlopende reeks subduksiesones gevorm, waar vulkane geskep word en aardbewings voorkom. By hierdie konvergente plaatgrense het seetrôe, vulkaanboë en vulkaangordels gevorm.
Die Ring van Vuur is nie 'n enkele geologiese struktuur nie. Vulkaanuitbarstings en aardbewings in elke deel van die gordel kom onafhanklik voor van uitbarstings en aardbewings in ander dele.
Die Ring van Vuur bevat sowat 850 - 1 000 vulkane wat in die afgelope 11 700 jaar aktief was (omtrent twee derdes van die wêreld se totaal). Die grootste vier uitbarstings op Aarde in die laaste 11 700 jaar het by vulkane in die Ring van Vuur plaasgevind en meer as 350 van die ring se vulkane was in historiese tye aktief.
Die Ring van Vuur bestaan al langer as 35 miljoen jaar, maar subduksie vind in sommige dele al langer plaas. Die meeste van die Aarde se vulkane met kruine bo die seevlak is hier geleë. Baie van hulle is stratovulkane (soos Mount Saint Helens), wat deur ontploffende uitbarstings van tefra gevorm word, afgewissel deur uitvloeiende erupsies van lawastrome. Lawa van dié vulkane is hoofsaaklik andesiet en basaltiese andesiet, maar dasiet, rioliet, basalt en skaarser soorte kom ook voor. Ander soorte vulkane sluit in skild- en ondersese vulkane.
Die wêreld se hoogste aktiewe vulkaan is Ojos del Salado (6 893 m), wat in die Andesgedeelte van die Ring van Vuur geleë is. Dit vorm deel van die grens tussen Argentinië en Chili en het laas in 750 n.C. uitgebars. Sowat 76% van die Aarde se seismiese energie word vrygestel as aardbewings in die Ring van Vuur.
Regsgeleerde
'n Regsgeleerde is iemand wat in die regte gestudeer het. Beroepe sluit in: prokureur, advokaat, landdros, regter en akademici.
Middeljarekrisis
'n Middeljare krisis is 'n emosionele toestand wat gekenmerk word deur twyfel en angs waar 'n mens ongemaklik voel oor die gewaarwording dat sy lewe al halfpad verby is. Dit word tipies gekenmerk deur 'n nabetragting deur die individu oor wat hy gedoen en bereik het tot en met daardie tydstip in sy lewe. Daar word gewoonlik deur die individu betrokke gevoel dat hy nie genoeg bereik het nie. Die individu ondervind dikwels verveeldheid met sy lewe, werk en lewensmaat en mag selfs 'n sterk begeerte ontwikkel om veranderinge in een of elkeen van hierdie aspekte van sy lewe te maak. Die toestand word ook die begin van individualisering genoem, 'n proses van self-aktualisering wat gewoonlik voortduur tot en met die dood. Die toestand kom meestal voor in mense in hulle 30s tot 40s en is geneig om meer intens by mans as vrouens voor te kom.
Hilversum
Hilversum (Nederlandse uitspraak: [ˈɦɪlvərsʏm]) is 'n stedelike nedersetting in die Nederlandse provinsie Noord-Holland met 'n bevolking van sowat 90 000, geleë in die hart van die groen Gooi-streek, 'n landskap met heide, bosse, mere en kleiner nedersettings. Nogtans maak Hilversum deel uit van die Randstad, 'n samehangende beboude gebied en megalopolis waarin Nederland se vier grootste stede geleë is. Hier neem Hilversum, wat voor die bou van 'n spoorverbinding tussen Amsterdam en Amersfoort in 1874 nog 'n arm Gooidorp was, as satellietstad met statige villa's residensiële funksies vir die nabygeleë Nederlandse hoofstad waar. Bekende persoonlikhede uit die Nederlandse mediabedryf soos die televisie-vervaardiger John de Mol, bekend vir sy Big Brother-televisieformaat, het vir hulself luukse wonings in die groen omgewing laat bou. Die stadsbeeld word oorheers deur moderne 20ste en 21ste eeuse boukuns. Die leefstyl van welvarende bewoners is uitgebeeld in die Nederlandse komedie-dramareeks Gooische Vrouwen wat in 2005 deur Linda de Mol vir Tien, haar broer se televisienetwerk, vervaardig is. Die reeks is later (tot 2009) deur RTL 4 uitgesaai. Hilversum, oorspronklik 'n rustige tuin- en wewersdorp, word in Nederland en die buiteland veral met sy mediabedryf en die Nederlandse uitsaaiwese verbind. Per ongeluk - hoofsaaklik omdat 'n geskikte bouterrein hier teen 'n betreklik lae prys gekoop kon word - het hier in 1918 met die Nederlandsche Seintoestellen Fabriek (NSF) een van die sleutelaanlegte vir die Nederlandse radiobedryf ontstaan. Hierdie fabriek sou hom nie beperk tot die vervaardiging van radiotoerusting en onderdele nie. Die eerste radioprogram is reeds op 21 Julie 1923 deur die omroeppionier Willem Vogt vanuit die fabrieksterrein uitgesaai. Toe Hanso Schotanus, 'n ingenieur wat sedert 6 November 1919 Nederland se eerste radiostasie in Den Haag bedryf het, sy uitsaailisensie in 1924 verloor het, het NSF sy radioprogramme oorgeneem en vanuit Hilversum begin uitsaai.
Naas sy mediabedryf word Hilversum verbind met Willem Marinus Dudok (1884–1974), een van die bekendste argitekte van Nederlandse modernisme, wat in die vroeë 1920's internasionale bekendheid verwerf het met sy ontwerpe vir behuisingsprojekte in Hilversum. Hulle is as uitstekende voorbeelde van tuinstad-buurte beskou. Tussen 1915 en 1949 het Dudok met sy ontwerpe, wat van woonblokke tot skoolgeboue gestrek het, die stadsbeeld van Hilversum ingrypend verander. Sy bekendste projek van altesaam byna 100 geboue sou nogtans die ontwerp vir Hilversum se nuwe raadhuis wees, 'n gebou wat deur argitekte uit Nederland en die buiteland noukeurig bestudeer is.
Abraham van Riebeeck
Abraham van Riebeeck (Kaapkolonie, 18 Oktober 1653 - Batavia, 17 November 1713) was die Goewerneur-Generaal van Nederlands-Indië. Hy is in die Kaap in Suid-Afrika gebore as die seun van Jan van Riebeeck en Maria van Riebeeck. Na voltooiing van sy studies in Nederland in 1676 sluit hy by die VOC as koopman.
Van 1709 tot sy dood in 1713, was hy goewerneur-generaal van Nederlands-Indië. Hy was een gretige ontdekkingsreisiger wat enkele lang en kort reise in Nederlands-Indië onderneem het.
Erica lavandulifolia
Erica lavandulifolia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Hottentot (vis)
Die hottentot (Pachymetopon blochii) is 'n vis wat endemies aan Suid-Afrika is. Die vis kom voor van die kus van Namibië tot by Tafelbaai, Valsbaai en die Agulhasbank. Dit kan ook tot in Algoabaai voorkom. In Engels staan die vis bekend as die hottentot seabream.
Voorkoms
Die vis is vet, silwergrys met donker vinne, 'n blougrys pens en 'n klein bek. Die vis word 54 cm lank en tot 3 kg swaar.
Habitat
Dit kom voor in vlak rotsagtige gebiede en kelpbeddings tot op 'n diepte van 55 m. Die vis is 'n omnivoor.
Deliktereg
'n Delik kan omskryf word as 'n onregmatige skuldige handeling van 'n persoon wat 'n ander persoon skade berokken.
Deliktereg (die Engelse term in Suid-Afrika is delict maar oral anders tort, woord afkomstig van 'n Franse woord wat “onreg, misdaad” beteken) vorm deel van die privaatreg en moet onderskei word van die strafreg. Deliktereg word soms gesien as die privaatregtelike element van strafreg.
Nasionale Olimpiese Komitee
'n Nasionale Olimpiese Komitee (NOK) is 'n organisasie wat die belange van individuele lande in die Internasionale Olimpiese Komitee (IOK) behartig. Die "Olimpiese Beweging" in die betrokke land verteenwoordig, en stel die span wat aan die Olimpiese Spele gaan deelneem saam. Die 205 NOK's word verenig in die Assosiasie van die Nasionale Olimpiese Komitees (ANOK), wat in vyf kontinentale organisasies opgedeel is. Die ANOK kom elke twee jaar bymekaar.
Suid-Afrika se NOK is die Suid-Afrikaanse Sport Konfederasie en Olimpiese Komitee (SASKOK).
Zoliswa Nkonyana
Zoliswa Nkonyana († 4 Februarie 2006, Kaapse Metro) was 'n jong Suid-Afrikaanse vrou wat vanweë haar seksuele oriëntering wreedaardig deur 'n Swart gepeupel vermoor is.
Slagoffer van Swart homofobie
Nkonyana, 'n 19-jarige vrou uit die Swart dorpsgebied Khayelitsha, was saam met haar vriendin op pad huis toe toe hulle deur 'n skoolmeisie as tomboys gesmaad is wat graag "verkrag" sou wou word. Die twee jong vroue is daarna deur 'n gepeupel van jong Swartmans omsingel. Terwyl Nkonyana se vriendin kon ontvlug, is Nkonyana met gholfstokke geslaan, met bakstene bestook en met messe gesteek. Sy is kort daarna in 'n hospitaal oorlede. Sowat vierhonderd mense het haar begrafnis bygewoon, en die Swart dorpsgebied Gugulethu se eerste gay pride-betoging het op 19 Februarie ter ere van Zoliswa plaasgevind. Volgens plaaslike nuusberigte is ses mans in hegtenis geneem en van moord aangekla.
Buitelandse reaksies
Die moord het skerp reaksie in veral die Verenigde State uitgelok. Die menseregte-organisasie Human Rights Watch het 'n beroep gedoen op die Suid-Afrikaanse regering om teen die skuldiges op te tree. Alhoewel die land se nuwe grondwet die eerste wêreldwyd was wat mense teen seksuele diskriminasie beskerm, word volgens mensereg-aktiviste veral Swart en Bruin lesbiese vroue in Suid-Afrika slagoffers van seksistiese geweldpleging soos verkragting.
Piransjahr
Piransjahr (Mukrian) (Persies: پیرانشهر, oftewel "stad van Piran") is 'n Koerdies-bewoonde stad wat in die provinsie Wes-Azerbeidjan in die noordweste van Iran geleë is. Die stad lê suid van die Oroemijeh-meer in 'n smal vallei op ongeveer 1 300 m bo seespieël.
Die stad het ongeveer 138 864 inwoners (2017). Die bevolking bestaan hoofsaaklik uit drie verskillende stamme, waarvan die Mukri die belangrikste is, en na wie die stad ook vernoem is.
Maanillusie
thumb|280px|’n Oesmaan. Maanillusie is ’n term wat verwys na die optiese illusie wat die Maan groter laat lyk wanneer dit naby die horison lê as wanneer dit hoër in die lug is. Dit is al sedert antieke tye bekend en is deur verskeie beskawings aangeteken. Daar word steeds oor ’n verduideliking vir die illusie gedebatteer.
Bewys van die illusie
Die hoek waarteen die volmaan die waarnemer se oog onderspan, kan direk deur ’n teodoliet gemeet word om te wys dit bly konstant terwyl die Maan in die lug op- of afbeweeg. Foto's van die Maan teen verskillende hoogtes wys ook die grootte bly dieselfde.
’n Eenvoudige manier om die uitwerking van die illusie te demonstreer is om ’n skulpie (sê maar 8,4 mm breed) teen ’n armlengte (64 cm) voor die Maan te hou wanneer dit hoog in die lug sit sodat die skulp die maan bedek (hou die een oog toe). Doen dieselfde wanneer die oënskynlik groter maan laag aan die horison sit, en die skulpie sal dit steeds bedek. Dit beteken die Maan se grootte het nie verander nie.
Tussen verskillende volmane kan die Maan se hoekdeursnee wissel van 29,43 boogminute tydens apogeum tot 33,5 boogminute tydens perigeum – ’n toename van sowat 14% in skynbare deursnee of 30% in skynbare oppervlakte. Dit is vanweë die eksentrisiteit van die Maan se wentelbaan.
Moontlike verduidelikings
thumb|Die maan lyk groter teen verafgeleë geboue as teen nabygeleë geboue in hierdie gesimuleerde horison. Die grootte van ’n voorwerp kan objektief gemeet word as óf ’n "hoekgrootte" (die visuele hoek waarmee dit die oog onderspan, in ooreenstemming met die proporsie van die gesigsveld wat dit beslaan) óf "fisiese grootte" (sy werklike grootte gemeet in byvoorbeeld meter). Waargenome grootte hou egter net losweg met dié twee begrippe verband. As twee bekende voorwerpe van dieselfde grootte byvoorbeeld op afstande van vyf en tien meter neergesit word, sal die voorwerp wat verder staan sowat die helfte van die visuele hoek van die nader voorwerp onderspan, maar dit lyk gewoonlik ewe groot; nie die helfte so groot nie. As die verder voorwerp dieselfde hoek as die nader voorwerp sou onderspan, sou dit gewoonlik twee keer so groot gelyk het.
’n Vraag oor die maanillusie is dus of die horisonmaan groter lyk omdat sy waargenoeme hoek groter lyk en of dit is omdat sy waargenome grootte groter lyk, of ’n kombinasie van die twee. Daar is tans geen konsensus hieroor nie. Die mees onlangse navorsing oor die maanillusie is gedoen deur sielkundiges wat in menslike waarneming spesialiseer. Die boek van 1989 The Moon Illusion, wat deur Hershenson geredigeer is, het sowat 24 hoofstukke wat deur verskillende navorsers oor illusies geskryf is, en hulle het tot verskillende gevolgtrekkings gekom. Nadat Ross en Plug die baie verskillende verduidelings in hulle boek van 2002 The Mystery of the Moon Illusion bestudeer het, het hulle tot die gevolgtrekking gekom dat nie een van die teorieë beter as die ander is nie. Hulle meen die grootte van die illusie wissel, maar daar is gewoonlik ’n oënskynlike toename in deursnee van sowat 50%. Die belangrikste faktor is die uitsig op die terrein, maar ander faktote het ook ’n invloed, soos die hoek van waarneming, houding en oogbewegings. Verskeie ander teorieë bestaan ook.
Clarence-rylaan
Die pad op die R44-pad tussen Gordonsbaai en Rooiels staan bekend as Clarence-rylaan. Hierdie toerismeroete is 22 km lank en bied 'n panoramiese uitsig oor Valsbaai, die kuslyn, Tafelberg en dele van die Kaapse skiereiland. Veral onder hengelaars en walviskykers is die kusstrook gewild. Kogelbaai word druk besoek deur branderplankryers.
Die rylaan is aan die oostekant van Valsbaai in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die pad volg die kontoere van die oostekant van Valsbaai en verbind Strand met Kaap Hangklip in die suide. Die roete is soortgelyk aan Chapmanspiek-rylaan verder weswaarts.
Geskiedenis
Vroeër moes voorrade per skip na Rooiels vervoer word en mense moes met 'n bergpad langs stap. Die sakeman Jack Clarence het eiendom besit in Hangklip en Bettysbaai. Hy het 'n motivering ingedien om 'n pad te laat bou na dié gebiede. Konstruksiewerk het in 1940 begin en in die Tweede Wêreldoorlog is Italiaanse krygsgevangenes gebruik om die pad te bou. Op 29 Mei 1998 het die destydse premier van die Wes-Kaap, Gerald Morkel, ingrypende verbeterings aan die pad geopen. Uitsigpunte is gebou, maar daar is nog enkele skerp draaie in die pad en rotsstortings kom soms voor.
Die roete
Die pad begin by Gordonsbaai, kronkel suid oor die monding van die Steenbrasrivier, gaan verby Kogelbaai, Sparksbaai, Kogelbaai, verby Rooiels tot by Pringlebaai. Hier vurk die pad; die pad regs gaan verby Kaap Hangklip en die pad links na Bettysbaai.
St. Moritz
St. Moritz (Duitse afkorting van Sankt Moritz, Retoromaans: San Murezzan, ; Frans: Saint-Maurice; Italiaans: San Maurizio) is 'n dorp in Oberengadin in die administratiewe distrik Maloja van die Switserse kanton Groubunderland. St. Moritz is een van die bekendste vakansiedorpe en skioorde in die Alpe en het as die gasheerdorp van die IIde Olimpiese Winterspele in 1928 en die Vde Olimpiese Winterspele in 1948 opgetree. Ondanks sy kosmopolitiese karakter het die dorp net 'n permanente bevolking van sowat 5 200. Die dorp is langs die Innrivier geleë.
Geskiedenis
Ondanks die gebrek aan argeologiese vondse was die gebied van St. Moritz in die Romeinse tydperk bewoon of het tenminste paaie deur die streek geloop. In die 9de eeu was Oberengadin 'n leengebied van ene Richpert en is later aan die grawe van Gamertingen oorgedra. Die grawe het hul besittings tussen S-chanf en Champfèr, waaronder ook St. Moritz, tussen 1137 en 1139 aan die biskop van Chur verkoop.
Nog omstreeks 1300 het St. Moritz nie as 'n nedersetting bestaan nie; historiese dokumente verwys na 'n aantal plase wat rondom die Mauritiuskerk geleë was. In die laat Middeleeue het St. Moritz deel uitgemaak van die gemeenskaplike weigebied en regsgebied van Oberengadin wat in 1367 by die sogenaamde Godshuisbond (Duits: Gotteshausbund) aangesluit het. Toe die regsgebied van Oberengadin in 1462 in die geregshowe van Suot en Sur Funtauna Merla verdeel is, het St. Moritz deel van die laasgenoemde geword. Ter geleentheid van die verdeling van Oberengadin in verskillende gebiede het St. Moritz tussen 1536 en 1538 sy eie dorpsgebied gekry.
St. Mauritius was naas St. Luzi in Zuoz en St. Peter in Samedan een van die drie hoofkerke in die vallei; sy parogie het die boonste deel van die vallei van St. Moritz tot by Sils behels. Slegs die Romaanse kerktoring het van die kerkgebou in die vallei bewaar gebly. Nadat die helling, waarop die kerk ontstaan het, begin afgly het, het dit 'n leunende toring geword.
In 1577 was St. Moritz een van die laaste kerkgemeentes in die Engadin wat die Reformasie deurgevoer het. Die gereformeerde dorpskerk is in 1787 opgerig, terwyl die Nieu-Gotiese toring in 1897 ontstaan het. In 1867 is die Rooms-Katolieke parogiekerk St. Mauritius gebou; latere kerkgeboue was die Rooms-Katolieke badkerk St. Karl Borromäus (1889), die Engelse kerk (1871) en die Franse kerk (1877).
Die mineraalbaddens en toerismebedryf van St. Moritz
Paracelsus het reeds in 1537 na 'n mineraalbron in St. Moritz verwys, en in die volgende eeue is 'n groot aantal geneeskundige en geografiese afhandelings oor die bron gepubliseer wat in die 17de en 18de eeu deur Italiaanse badgaste besoek is, waaronder die hertoë van Parma en Savoie. Die eerste chemiese analise van die mineraalbron is in 1674 geneem.
Die eerste badhotel is in 1832 geopen, alhoewel daar destyds nog geen hotelle, kroeë of restourante beskikbaar was nie. Eers in 1856 het die eerste dergelike geriewe ontstaan. Die nuwe Kurhaus (badhotel), wat volgens planne van Felix Wilhelm Kubly gebou en in 1864 ingewy is, het St. Moritz tot 'n gewilde bestemming vir badgaste begin ontwikkel. Die Mauritiusbron is in die jare 1853, 1907 en 1937, die Paracelsusbron in 1853 van moderne geriewe voorsien. In 1976 is 'n nuwe badkompleks geopen.
Die plaaslike hotelbedryf het vanaf die middel van die 19de eeu begin ontwikkel toe Johannes Badrutt sy Kulm-hotel in die dorpsgebied van St. Moritz geopen het. Dit het vinnig tot 'n leidende luukse hotel ontwikkel en was in 1879 die eerste wat van elektriese beligting voorsien is. Groot luukse hotelle het vanaf 1875 ook in St. Moritz-Bad, in die dorpsgebied en in Suvretta ontstaan, naas 'n groot aantal kleiner hotelle en herberge. St. Moritz het in die periode tussen die 1870's en die Eerste Wêreldoorlog geleidelik tot 'n "stad in die hooggebergte" ontwikkel. In 1906 is die plaaslike bouwet afgekondig.
Engelse toeriste het in die 1880's verskeie wintersportsoorte soos ysbal (curling), skeleton en bobslee ingevoer. In 1890 is die eerste natuurys-bobsleebaan geopen, en St. Moritz het 'n gewilde wintersportbestemming geword wat in 1928 en 1948 ook as gasheerstad van die Olimpiese Winterspele opgetree het. Sportaktiwiteite sluit sedert 1907 perdewedrenne op die bevrore St. Moritzmeer in. Nogtans het baie luukse hotelle in die tyd ná die Eerste Wêreldoorlog moeilike tye beleef, en sommige is selfs enkele jare lank gesluit. Die ekonomiese opswaai, wat in die 1920's begin het, het tot in die tydperk net voor die Groot Depressie en die Tweede Wêreldoorlog voortgeduur.
Die vinnige ekonomiese herlewing en groeiende aantal toeriste het in die 1950's met grootskaalse bouprojekte gepaard gegaan. In 2004 het St. Moritz se hotelle oor 5 642 beddens beskik, terwyl 'n bykomende 3 500 beddens in die parahotelbedryf en 4 000 in woonstelle beskikbaar was.
Die huidige toeristetrekpleisters en sportgeriewe sluit 'n bergoefensentrum vir atlete (sedert 1967), die Engadin-museum (1906) en die Segantini-museum (1908) in.
Vervoer
Sedert 1906 is St. Moritz die terminus van die Retiese Spoorlyn. Die Bernina-spoorlyn loop sedert 1910 deur St. Moritz. Die elektriese tremlyn, wat in 1896 gebou is, is in 1932 weer gestaak. Kabeltreine verbind St. Moritz met die bergwêreld van die omgewing; bekende lyne loop onder meer tussen St. Moritz en Chantarella (sedert 1912) en tussen Chantarella en Corviglia (sedert 1928).
Demografie
Aangesien St. Moritz as die belangrikste diensteverskaffer in Oberengadin fungeer, was in 2000 reeds meer as vier vyfdes van die beroepsbevolking in die tersiêre sektor werksaam.
Die grootskaalse germanisering van St. Moritz, wat oorspronklik in 'n Retoromaanssprekende taalgebied geleë was, het in die tweede helfte van die 19de eeu begin. In 2000 het 67 persent van die inwoners Duits en net 5,4 persent Retoromaans as huistaal gepraat.
Ewing Mitchell
Ewing Mitchell (29 Desember 1910 – 3 September 1988) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Tripoli (1950) en The Blazing Forest (1952), en in die televisiereekse The Range Rider (1951) en The Adventures of Champion (1955).
Kidada Jones
Kidada Jones (gebore 22 Maart 1974) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Black & White (1999), Thicker Than Water (1999), Empire (2002), en Proud (2004).
Aloe juvenna
Die Aloe juvenna is 'n aalwyn wat inheems aan Kenia en Tanzanië is.
Brilpikkewyn
Die brilpikkewyn (Spheniscus demersus) is 'n klein pikkewyn wat endemies is aan die wes- en suidooskuste van Suider-Afrika en die enigste pikkewyn wat in dié area se gebiedswater broei. Wetenskaplikes het vroeër gedink pikkewyne is so ongewoon dat hulle aan 'n baie vroeë tak van voëlevolusie behoort, maar onlangse navorsing het getoon hulle is eintlik maar net verwante van stormvoëls wat baie goed aangepas is om in die water te lewe. Die brilpikkewyn is een van 'n aantal spesies wat in 'n warmer klimaat woon.
Brilpikkewyne word uitgeken aan hulle swart-en-wit gesigspatroon. Hiérdie kenmerk, saam met sy regop houding en swart-en-wit verekleed, maak dit maklik om die voël op land te herken. In teenstelling met volwasse brilpikkewyne het die onvolwasse brilpikkewyn 'n donker grysblou kleur en makeer die kenmerkende gesigspatroon van die volwassenes. 'n Brilpikkewyn se lengte wissel tussen 30 en 100 cm.
Brilpikkewyne loop regop op land, maar draai hulle lywe horisontaal as hulle swem. Hulle swem baie laag in die water en slegs die kop en nek steek dan bo die water se oppervlak uit. Die digte vere beskerm die pikkewyne teen die koue water, en die vlerke is omvorm sodat die voëls as't ware onderwater vlieg teen 'n spoed van 7 km per uur. Brilpikkewyne uiter 'n harde, donkieagtige geblad wat meestal snags gehoor kan word.
Net minder as die helfte van die brilpikkewyn se dieet bestaan uit vis; verder eet hy ook skaaldiere, pylinkvisse en een soort borselwurm.
Die voëls vorm groot broeikolonies langs die see en op kuseilande. Siende dat daar nie baie plantegroei op die kus is nie, word die neste van geharde mis gemaak. Brilpikkewyne lê gewoonlik twee tot drie eiers wat beurtelings deur die mannetjie en wyfie uitgebroei word. Die broeityd begin tussen die middel van November en vroeg Desember en hou vir vyf weke aan. Kleintjies word met uitbraaksels gevoer en vir agt weke opgepas. Tydens hierdie periode lei die ouers en hul kleintjie(s) 'n geïsoleerde lewe, maar oor die algemeen bestaan 'n kolonie uit 50 tot 100 pikkewyne. Slegs omtrent 40% van alle kleintjies bereik volwassenheid, waarna elkeen 'n lewenslange maat vind.
Die eilande waarop die pikkewyne broei is tans omgesit in natuurreservate of -parke en heinings is om hulle broeigebiede opgerig om aanvalle op kleintjies en die steel van eiers te voorkom. Die Suid-Afrikaanse Nasionale Stigting vir die Bewaring van Kusvoëls (SANKUB) het ook reeds baie lede van hierdie spesie van oliestortings gered en ná rehabilitasie weer in die natuur losgelaat.
Eed
'n Eed is 'n plegtige verklaring dat mens iets sal doen (of nie sal doen nie). Soms word onderskeid gemaak tussen 'n kerklike eed (soos 'n gelofte) en 'n sekulêre eed. By die sekulêre vorm word daar verder onderskei tussen 'n belofte (dat mens iets sal doen of nalaat) en 'n verklaring (dat mens iets gedoen het of nagelaat het).
'n Eed word gewoonlik afgelê met die woorde: "Ek sweer dat ek..." of "Sweer u dat u...". Tydens 'n beëdigde eed word die twee voorste vingers van die regterhand opgesteek en verklaar: "So help my God". Iemand wat onder eed lieg pleeg meineed, 'n oortreding wat onder die wet strafbaar is.
Al mens 'n belofte of verklaring in plaas van 'n eed aflê, begin mens met: "Ek beloof/verklaar dat ek..." en bekragtig dit dan met "Dit beloof ek" of "Dit verklaar ek". In die geval is dit nie nodig om die twee voorste vingers van die regterhand omhoog te hou nie.
Stanley Adams (akteur)
Stanley Adams (7 April 1915 – 27 April 1977) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Breakfast at Tiffany's (1961), Thunder Alley (1967), en Everything You Always Wanted to Know About Sex * But Were Afraid to Ask (1972), en in die televisiereeks Star Trek (1966).
Peet van der Merwe
Peet van der Merwe (1944–2010) was 'n lektor in Afrikaans aan die Universiteit van die Noorde en ’n Afrikaanse skrywer.
Lewe en werk
Willem Petrus (Peet) van der Merwe is op 7 Mei 1944 in Benoni gebore en hy word groot in ’n laemiddelklasgesin wat dit nooit breed het nie. Sy ouers is Willem Sterrenberg van der Merwe en Susanna Wilhelmina Alida Willemse. Tydens sy geboorte woon die gesin in ’n gebou wat eers ’n winkel was. Hy matrikuleer aan die Hoër Volkskool op Heidelberg en behaal daarna die B.A.-graad en B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands aan die Universiteit van die Witwatersrand, asook ’n Onderwysdiploma en ’n Biblioteekwese-diploma. Hierna werk hy vir agt jaar in die biblioteekwese en is kortstondig onderwyser, waarna hy in 1981 as lektor in Afrikaanse letterkunde aangestel word aan die Universiteit van die Noorde in Pietersburg (tans Polokwane). In 1983 behaal hy sy M.A.-graad aan die Universiteit van Pretoria met ’n verhandeling oor “Aspekte van die kortkuns van Abraham H. de Vries”, waarna hy in 1993 promoveer (D.Litt. et Phil.-graad) aan die Universiteit van Suid-Afrika met ’n proefskrif oor “Tekstuele verbande in die oeuvre van J.C. Steyn”. Hy is getroud met Annette Claassen en die egpaar het twee kinders. Op 1 Februarie 2010 is hy in Polokwane in Limpopo oorlede.
Skryfwerk
Op skool skryf hy reeds rympies om homself te troos omdat hy nie kon bekostig om die meisie van sy drome uit te vra nie. Later publiseer hy enkele gedigte in Standpunte en Tydskrif vir Letterkunde. Hy fokus egter merendeels op prosa en spesifiek kortverhale, waarvan sommige in Standpunte, Tydskrif vir Letterkunde en Donga verskyn. Met “Vir ’n lewe” lewer hy ’n bundel kortverhale en kort-kortverhale wat, ten spyte van die feit dat elkeen afsonderlik staan, tog onderling verwantskap toon deur te handel oor die lewensontwikkeling en flitse uit die lewe van die gemeenskaplike hooffiguur Casper. So kan dit selfs as ’n novelle gesien word en hanteer dit ’n tyd vanaf die sentrale figuur se vroeë kinderjare tot wanneer hy self getroud is met kinders en sy ervarings as ouer mens perspektief bied vir sy ervarings as kind. Die motief van bloed, vrees en pyn, of die verskrikking wat deur verskillende omstandighede meegebring word, is deurlopend in die kort sketse teenwoordig. Die afwisseling tussen eerste en derde persoon verteller skep interessante perspektiefwisseling.
Die kortverhaalbundel “Slagboom” ondersoek die tema van geweld in verskeie vorme en situasies. Dit is verhale wat skok en ruk, soos die blinde seun wat sy broer probeer beskerm wanneer hy deur skoolseuns aangerand word; die geestelik versteurde jong vrou wat haar haaslipbaba se mond en neus vol watte stop om hom te laat ophou huil; en die magteloosheid van ’n man wat met sy stompie-arm nie die Swart Mag-teken met sy vuis kan gee nie. Onderliggend aan al hierdie verhale is daar die angs vir hierdie wreedheid en ’n diep meegevoel met die lydendes. Die verhale in die bundel speel in op mekaar en dieselfde (of soortgelyke) karakters kom in verskillende verhale voor, terwyl die verhale “Pieter Lategan” en “Koms van die tokkelos” twee kante van dieselfde saak is en die wit slagoffer in “Verlede” ’n spieëlbeeld is van die swart slagoffer in “Blokkade”. Sodoende verkry die bundel ’n hegte eenheid. “Die tuiskoms” is veral aangrypend in sy beelding van ’n man wat by sy tuiskoms sy gesinslede vermoor aantref, met die huis in wanorde. Sy kortverhaal “Die besoeker” word deur Hennie Aucamp in die versamelbundel “Blommetjie gedenk aan my” opgeneem.
Van sy artikels verskyn in vaktydskrifte soos Tydskrif vir Letterkunde.
Desjima
Dezjima (ook Dejima, Desjima of Decima; op ou prente word die eiland soms Schisma genoem) was 'n klein kunsmatige eilandjie in die hawe van Nagasaki in Japan. Die eilandjie was van 1641 tot 1859 'n Nederlandse handelspos wat onder leiding van 'n opperhoof van die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie gestaan het.
Alhoewel daar al sedert 1600 kontak was tussen die Nederlanders en Japan, het die handelsverhouding teen 1641 gedreig om ten gronde te gaan. Die shogun het nie die opdringerigheid van die Europeërs vertrou nie, waarvan sommige, by name die Portugese, al langer in Japan aanwesig was. Die pogings van die Jesuïete, gesteun deur Spanjaarde en Portugese, om die Japannese te bekeer, was veral vir hom 'n doring in die vlees, aangesien die bekeerde daimyo's versetgebiede gevorm het. Hy was veral bevrees oor die feit dat hulle 'n ander (wêreldse) 'leier' as hulle opperhoof beskou het: die hoof van die Vatikaan, die pous.
Hy het daarom aan alle buitelanders die bevel gegee om hulle eie huise aan die brand te steek. Die Nederlanders het dit sonder teëspraak gedoen (die enigstes) en het hom vriendelik by die rokende puinhope ingewag met die vraag hoe hulle dan nou die naderende winter moes deurkom. As gevolg van hierdie optrede was hulle die enigste buitelanders wat hy toegelaat het om te bly. Verder het hulle ook 'n rol gespeel in die stryd van die shogun teen die Japannese Christene. Daar was wel streng beperkings: Die Nederlanders moes op Dezjima gaan woon, en hulle kontak met die Japannese is tot die noodsaaklike minimum beperk.