cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Johann Sebastian Bach
Lewensloop
Bach is in Eisenach gebore. Hy was die seun van Johann Ambrosius Bach, 'n stadsfluitis, en Elisabeth Lemmerhirt. As koorknaap het hy reeds vroeg kennis gemaak met die orrel, wat hy later meesterlik sou bespeel. In 1694, toe Bach nege jaar oud was, het sy moeder gesterf en 'n jaar daarna ook sy vader. Hy en sy broer, Johann Jakob, het na sy oudste broer, Johann Christoph, verhuis, wat 'n orrelis in Ohrdruf was.
Johann Christoph het die jong Johann Sebastian sy eerste lesse in klavier, orrel en komposisie gegee. In die groot Michaelis-kerk in Lüneburg, waar hy koorknaap was, het hy ook kennis gemaak met die werke van die ou Nederlandse en Italiaanse meesters en die Franse musiek.
In 1703 is Bach aangestel in die kapel van hertog Johannes Ernst in Weimar en in 1704 as orrelis in Arnstadt. In 1707 het hy begin om in die Blasius-kerk in Mühlhausen as orrelis te werk.
Hy het egter teruggekeer na Arnstadt om met sy niggie, Maria Barbara Bach, te trou. Kerklike onenigheid het hom in 1709 na Weimar laat terugkeer. Hier het hy hoforrelis geword van die kerk wat aan die paleis van die regerende hertog verbonde was. Hoewel sy eerste groot orrelwerke en kantates in Weimar ontstaan het, het Bach ook hier probleme gehad.
Klip-Toengoeska
Die Klip-Toengoeska (Russies: Подкаменная Тунгуска, Podkamennaja Tunguska, letterlik: "Toengoeska onder die klippe"), soms ook Middel-Toengoeska (Сре́дняя Тунгу́ска, Srednjaja Tunguska) genoem, is 'n groot sytak van die Jenisejrivier in Siberië. Dié rivier, met 'n lengte van 1 865 km (1 159 myl), ontspring noordwes van Oest-Koet naby die Laer-Toengoeska se bron in die Irkoetsk-oblast. Aansluitend vloei dié rivier, Katanga genoem, in 'n noordwestelike rigting deur die Krasnojarsk-krai en bereik Wanawara, 'n nedersetting naby die Toengoeska-voorval se plek. Vanaf Wanawara vloei die Klip-Toengoeska in 'n westelike en later noordwestelike rigting en bereik Baikit. Vanaf Baikit vloei dié rivier weer in 'n westelike rigting en mond naby die dorp Bor in die Jenisejrivier uit.
Bethulie
Bethulie is 'n dorp in die suide van die Suid-Afrikaanse provinsie Vrystaat, 180 km suid van Bloemfontein, met 2 100 inwoners (2011-sensus), van wie 514 (24,5%) wit was.
Klip-Toengoeska
Die Klip-Toengoeska is een van drie riviere in Rusland wat die naam Toengoeskarivier dra. Die ander is die Laer-Toengoeska wat sowat 100 km suid van die Klip-Toengoeska se bron entspring en sowat 600 km noord van die Klip-Toengoeska se monding in die Jenisejrivier uitmond. Die Angara se boloop word soms ook Bo-Toengoeska genoem.
Johann Sebastian Bach
Lewensloop
In 1717 het hy bedank om 'n pos aan die hof van die vors van Anhalt-Köthen te aanvaar. Hierdie jare het tot die aangenaamste van sy lewe behoort. Die vors was self 'n goeie musikus en Bach het hom veral op kamermusiek toegelê. Hier het hy sy bekende Engelse en Franse suites gekomponeer, die partitas vir solo-instrumente, die eerste deel van Das wohltemperierte Klavier (24 preludes en fugas in alle majeur- en mineur-toonsoorte), die vioolkonserte en die ses Brandenburg-konserte.
Bethulie
Alhoewel Bethulie nie langs een van die provinsiale hoofpaaie lê nie, dien die dorp nogtans as 'n landbou- en spoorwegsentrum. Die naam, wat letterlik "deur God uitverkies" beteken, gaan terug op die direkteure van die plaaslike sendingstasie, wat as die bakermat van die dorp gedien het. Die sendingstasie se hoofgebou, Pellisierhuis, die voormalige tuiste van die Franse sendeling eerw. Jean Pellissier, dateer van 1843 en word as die oudste gebou noord van die Oranjerivier beskou.
Johann Sebastian Bach
Lewensloop
In 1720 het sy vrou gesterf. Hulle het sewe kinders gehad, van wie drie vroeg oorlede is. In Desember 1721 het Bach weer in die huwelik getree met die 21-jarige sangeres Anna Magdalene Wülken. Ter wille van die opvoeding van sy kinders het hy in 1723 die kantoraat aan die Thomasskool, Leipzig, aanvaar, waar hy tot en met sy dood sou aanbly. Bach is op 28 Julie 1750 in Leipzig oorlede.
Bethulie
Tydens die Tweede Vryheidsoorlog is van die grootste Britse konsentrasiekampe in Bethulie opgerig. Bethulie is ook die geboorteplek van die Suid-Afrikaanse akteur Patrick Mynhardt, ook bekend as die Boytjie van Bethulie.
Sien ook
Nota: Afstande per pad gemeet
Johann Sebastian Bach
Werke
Bach se lewe en werke kan in vier periodes ingedeel word:
Boer (landbou)
'n Boer is 'n persoon wat op 'n plaas gewasse kweek en verbou; asook vee (plaasdiere) teel en grootmaak om gewoonlik as voedsel vir mens en dier gebruik te word. Dit het 'n baie algemene beroep vir vele mense geword, reeds sedert die oorsprong van die beskawing.
Wat boere doen
Die woord boer of landbouer verwys gewoonlik na 'n persoon wat 'n stuk grond of 'n plaas besit met veld, boorde, landerye, of groentetuine waar voedsel geproduseer word. Hierdie voedsel word geëet (deur bestaansboere en hulle gesinne) of geoes en verkoop, gewoonlik aan 'n landboukoöperasie (kommersiële boere).
Soms verbou boere ook roumateriaal vir industriële gebruik, byvoorbeeld:
Meeste veeboere teel egter stoetdiere wat gebruik word in die produksie van vleis, melk, eiers en ander voedselsoorte.
Johann Sebastian Bach
Arnstadt/Mühlhausen (tot 1707)
In hierdie tyd is hy wat styl betref, veral in sy koraalverwerkings, beïnvloed deur Pchelbel, Buxtehude en Böhm. Die preludes en fugas vir orrel uit die tyd herinner sterk aan Buxtehude, hoewel die tematiek nog nie so kernagtig vertoon soos in latere temas na 'n studie van die Italiaanse styl nie.
Weimar (1708 – 1717)
Hier het Bach sy Italiaanse periode beleef. Hy het verwerkings van Vivaldi en ander Italiaanse komponiste geskryf. Hy het die konsertvorm heeltemal in die Duitse polifonie ingepas. Sy verwerkings het hy soms voorsien van nuwe middelstemme, wat so ideaal ingepas het dat dit klink asof dit oorspronklik so geskryf was. In die tyd het hy ook tot ŉ voortreflike orrelis ontwikkel, waarskynlik omdat hier so ŉ voortreflike instrument tot sy beskikking was.
Bach het in Weimar ŉ hele aantal orrelwerke gekomponeer, onder andere die Orgelbüchlein, wat as oefenstukke vir sy leerlinge bedoel was. Hy het ook ŉ aantal preludes en fugas geskryf, die Passacaglia in C en enkele fantasieë, waarin hy die rapsodiese karakter tot volmaaktheid gebring het, Hy het ook ŉ aantal kantates met poësietekste, in teenstelling met Bybeltekste, gekomponeer.
Canon EF-S 18–200mm lens
Die Canon EF-S 18–200mm lens is 'n superzoemlens, vervaardig deur Canon. Dit is die hoëvlaklens in die Canon EOS 60D digitale kamerapakket, en vervang die vorige EF-S 17–85mm in Canon se produkreeks, met die verlies van 1mm aan die wye kant, maar met die voordeel van ongeveer 2.5x langer aan die tele-kant.
Johann Sebastian Bach
Kõthen (1717 – 1723)
Hier het Bach sy klawerbordwerke, suites, invensies en die eerste deel van sy Das wohltemperierte Klavier, 'n reeks van 48 preludes in alle toonsoorte, geskryf. Sy solowerke vir viool en tjello, sowel as instrumentale kamer- en orkesmusiek, onder andere die ses Brandenburg-konserte wat hy in 1721 in opdrag van die markgraaf van Brandenburg gekomponeer het, het hier ontstaan. Dan is daar ook die vier orkessuites, vioolkonserte en die sogenaamde “Tripelkonzert”. Bach se enigste orrelwerk wat in Köthen ontstaan het is die Fantasie en Fuga in G, geskryf voor sy reis na Hamburg in 1720.
Canon EF-S 18–200mm lens
Alhoewel Canon superzoems vir die volraam EF-passing vervaardig, funksioneer hulle slegs as die normale lengte van lang telefotolense op kameras toegerus met 'n APS-C sensor. Dit is die eerste EF-S lens gemaak deur Canon wat beide wyehoek en telefoto-skietdekking in dieselfde pakket. Ander vervaardigers, insluitend Sigma en Tamron het soortgelyke lense beskikbaar vir EF-S kameras vir 'n geruime tyd, maar hul lense werk oor die algemeen slegs op 6.3 wanneer dit ten volle ingezoem word, wat outofokus onbetroubaar kan maak (Canon se APS-C kameras is net ontwerp om te outofokus tot op f / 5.6). Canon se weergawe is 'n derde van 'n stop vinniger wanneer dit ten volle ingezoem word, wat beteken dat outofokus nie meer betroubaar is nie, en die lens word ook effens vinniger.
Dit is byna funksioneel identies aan die Canon 28–300L lens, wat ook 'n beeldstabilisering en vergelykbare lensopeninge en brandpunt het wanneer gemonteer op 'n 35mm (of volraam) kamera. Resensies dui daarop dat die 18-200 nie vergelykbaar is met die 28–300L in terme van die beeldkwaliteit, maar dit is te verstane aangesien die laasgenoemde se prys baie hoër is, weens die feit dat dit deel uitmaak van die L-reeks lyn. Die meeste resensente kritiseer die lens vir die hoë vlakke van vat ondergang op die wye einde, en chromatiese afwyking en sagtheid duidelik op al die brandpunt en openinge. Die gebrek aan 'n Ultrasoniese Motor is ook opgemerk deur die beoordelaars, en saam met die 18-55 IS, aanleiding gegee tot kommer dat Canon kan beweeg na die verwydering van USM van hul laevlakke. Dit word egter oor die algemeen hoër aangeslaan as Sigma en Tamron se modelle, en het oor die algemeen positiewe resensies met die voorbehoud dat dit ontwerp is vir gerief eerder as die kwaliteit van die prent.
Johann Sebastian Bach
Leipzig (1723 – 1750)
Hier het hy die meeste van sy 300 kantates geskryf, waarvan ongeveer 190 bewaar gebly het. Ook die ses motette en die Johannes-passie wat hy in Kõthen begin het, het hy in 1723 in Leipzig voltooi. Die Magnificat is in dieselfde jaar geskryf, die Mattheus-passie in 1728/9, die Mis in B-mineur in 1733/34 en die Weihnachtsoratorio in 1734. Een oratorium, die Marcuspassie, het verlore geraak.
Vir die orrel het hy triosonates geskryf (as oefenmateriaal vir sy seun Wilhelm Friedemann) sowel as ŉ aantal preludes, fugas en koraalvoorspele. Hier het hy ook heelwat van sy klawesimbelmusiek gekomponeer, byvoorbeeld die Italiaanse Konsert en die Goldberg-variasies. Hy het ook konserte geskryf vir een of meer klavesimbels, wat dikwels verwerkings van sy eie vioolkonserte was.
In sy laaste jare het Bach hom met byna abstrakte musiekwerke besig gehou, wat die hoogtepunt, en tegelykertyd die afsluiting van die kontrapuntale musiek van die Barok uitmaak. Dit is almal variasiereekse op een tema, byvoorbeeld die kanoniese variasies vir orrel op die koraal Vom Himmel hoch.
Stylkenmerke
Bach se hele oeuvre kan moeilik in enkele woorde saamgevat word. Hy het ŉ groot aantal musiekvorme byeengebring en definitiewe gestalte daaraan gegee. Hy het ook verskillende style, soos die Franse en die Italiaanse styl, oudpolifonie en nuwe monodie sinvol saamgevoeg. Bach het ook geweet hoe om die horisontale lyne van die polifonie in volmaakte ewewig met die vertikale lyne van die harmonie te bring, wat verreikende gevolge vir die behandeling van dissonante en die opbou van die melodie gehad het. Die samevoeging van al die elemente, tesame met die tipiese streng ritme van Bach, is die geheim van sy persoonlike styl.
Oogoperasie
Met die skryf en graveer van sy werk by swak lig het hy egter sy oë verniel. Na 'n mislukte operasie het hy in 1749 op 64 jarige ouderdom volkome blind geword. Tot sy einde toe het hy egter voortgegaan om musiek aan sy leerling Altnikol te dikteer.
Seuns
In 1750 het daar nog tien van Bach se kinders gelewe. Vier van sy seuns het ook roem as komponiste en uitvoerende kunstenaars verwerf.
Wilhelm Friedemann Bach (1710 – 1784)
Wilhelm se musiek kan tot die Storm en Drang gereken word. Die digterlike inhoud van sy musiek is egter nie deur goeie vormbeheersing in bedwang gehou nie. Sy eerste opleiding het hy by sy vader ontvang en later het hy in die regte aan die Universiteit van Leipzig gestudeer. Voordat hy sy kursus voltooi het, het hy reeds sy eerste virtuooskonsert vir klawerbord en strykers gekomponeer. Hy was nie baie pligsgetrou nie en het uiteindelik 'n bestaan as klavieronderwyser in Berlyn gemaak, waar hy op 1 Julie 1784 in uiterste armoede oorlede is.
Carl Philipp Emanuel Bach (1714-1788)
Carl Philipp het ook sy opleiding by sy vader ontvang, en is later aan die hof van Frederik die Grote aangestel, waar hy die fluitspelende koning begelei het. Omdat sy musiek waarskynlik te modern vir die koning was, is hy nooit as hofkomponis aangestel nie. Daarom het hy die pos van direkteur van kerkmusiek in Hamburg aanvaar. Hy is as die grootste klavierpedagoog van sy tyd beskou, en sy sonates "für Kenner und Liebhaber", met 'n grillige en bitsige styl, het 'n groot invloed op Beethoven gehad.
Johann Christoph Friedrich Bach (1732-1795)
Johann Christoph was die begaafste klawerbordspeler en beste vertolker van sy vader se werke. In 1750 is hy in diens van die Graaf van Schaumburg-Lippe aangestel, waar hy tot sy dood gebly het. Afgesien van sy eie komposisies, het hy ook dié van Pergolesi, Jommeli en Tartini en Haydn uitgevoer. Sy werke het 'n brug gevorm tussen die oud-polifoniese styl van sy vader en die Klassieke styl van Haydn en Mozart.
Johann Christian Bach (1735-1782)
Johann Christian Bach was die enigste Bach wat na Italië gegaan het. In 1761 is première van sy eerste opera, Artaserse, uitgevoer en spoedig het ander gevolg. Hy kan eintlik as 'n Italiaanse komponis beskou word. As leier van die Italiaanse opera in die King's Theatre, het hy die eerste keer met Londen kennis gemaak. Later is hy as die koningin se musiekonderwyser aangestel. Nadat hy die komponis Karl Friedrich Abel (1723-1787) ontmoet het, het hulle saam die beroemde Bach-Abel seisoenkonserte begin. In 1764 het hy vir Mozart lesse gegee en sy invloed is duidelik in die werke van Mozart te bespeur. Behalwe vir operas en liedere, het hy ook ongeveer 60 simfonieë, almal volgens die galante Duitse styl, gekomponeer. Lirieke was sy sterkste styl.
Aleksei van Rusland
Aleksei (die Stilste) Michailowitsj (Russies: Алексей Михайлович) (Moskou, 19 Maart 1629 — Moskou, 8 Februarie 1676) was van 1645 tot 1676 tsaar van Rusland, tydens die mees gebeurtenisvolle dekades van die middel-17de eeu.
Vroeë lewe
Hy was die seun van die eerste Romanof-tsaar van Rusland, Michail. Hy bestyg die troon op 16-jarige leeftyd ná die dood van sy pa op 12 Julie 1645.
Sy voog is die bojaar Boris Morozof, ’n slu en verstandige man wat egter baie ongewild is. Hy word beskou as ’n tipiese baatsugtige 17de-eeuse bojaar en word beskuldig van toordery en duiwelskuns. In Mei 1648 kom die inwoners van Moskou in opstand teen hom in die sogenaamde Sout-oproer en die jong tsaar is verplig om hom af te dank en na die Kirillo-Belozersk-klooster te verban.
Sy bewind
Aleksei het nie ’n besonder sterk persoonlikheid gehad nie, maar hy was ’n natuurlik hoewel versigtig vooruitstrewende leier. Sy bewind is veral gekenmerk deur konflikte in die Russies-Ortodokse Kerk wat gelei het tot ’n skeuring (раскол; raskol) van 1666-67 en van ’n harde binnelandse beleid wat gelei het tot ’n groot Kosak-opstand onder aanvoering van Stepan Razin. Hy voer die kerkhervormings deur in samewerking met patriarg Nikon (1605-1681), met wie hy aan die begin van sy bewind noue bande gesmee het. In 1649 maak Aleksei lyfeienskap wetlik. Ná sy dood volg Fjodor III hom op.
Sy familie en kinders
Aleksei trou in 1648 met Maria Iljitsjna Miloslafskaja (1625-1669). Hulle het 13 kinders in die 21 jaar lange huwelik: vyf seuns en agt dogters. Sy sterf enkele weke ná die geboorte van haar dertiende kind. Vier seuns (Aleksei, Fjodor, Semjon en Iwan) oorleef haar, maar twee van hulle sterf binne ses maande ná haar, onder andere Aleksei, die 16-jarige troonopvolger. Die kinders is:
Hy trou weer in 1671 met Natalja Kirilowna Narisjkina (1651-1694). Uit die huwelik word drie kinders gebore:
Pylstertrooibekkie
Die pylstertrooibekkie (Vidua regia) is 'n standvoël wat voorkom in Noordwes, Gauteng, Limpopo, Botswana, die noorde van Namibië en die weste van Zimbabwe. In Engels staan die voël bekend as die Shaft-tailed whydah.
Voorkoms
Die broeiende mannetjie het 'n dofgeel-en-swart verekleed, die vlerke is donker en 'n swart kruis. Die stertpunte is spatelvomig. Die wyfie en nie-broeiende mannetjie het 'n minder duidelike gestreepte kop en nie snorstrepe nie. Die snawel is oranjepienk of bruinerig. Die jong voëltjies is dofbruin met dowwe donkerder strepe op die rug. Die keel en bors is dofgeelbruin wat met die wit pens ineenvloei. Die voël word 12 cm lank en weeg 12-17 g.
Rakshasa
duimnael|240px|’n Rakshasa soos uitgebeeld in Yakshagana, ’n kunsvorm van Karnataka.
’n Rakshasa (Sanskrit: राक्षस ) is ’n mitologiese wese in die Hindoemitologie. Omdat hierdie mitologie ander godsdienste beïnvloed het, is die rakshasas later in Boeddhisme opgeneem. Hulle word ook "mensvreters" (nri-chakshas of kravyads) genoem. ’n Vroulike rakshasa is ’n rakshasi. ’n Rakshasi in menslike vorm is ’n manushya-rakshasi. Die terme "asura" en "rakshasa" word soms afwisselend gebruik.
Oorsprong
Soms het hulle vlammende rooi oë en hare, en drink hulle bloed uit hul hande of ’n menslike skedel. Hulle kan gewoonlik vlieg en verdwyn, en het maya (towerkragte van illusie) wat hulle in staat stel om willekeurig van grootte en vorm te verander.
Oakdene
Oakdene is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.
Bert Freed
Bert Freed (3 November 1919 – 2 Augustus 1994) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Paths of Glory (1957), What Ever Happened to Baby Jane? (1962), Hang 'Em High (1968), en Billy Jack (1971).
Evander
Evander is 'n dorp in die Gert Sibande-distrik van die Suid-Afrikaanse provinsie Mpumalanga, sowat 120 kilometer oos van Johannesburg en 1 659 meter bo seevlak geleë. Evander is in 1955 gestig. Die dorp het sy naam ter ere van Evelyn Anderson gekry, die eggenote van 'n plaaslike mynboumaatskappy se direkteur. Evander het sy naam aan die Evanderbekken, 'n kleiner geologiese formasie buite die Witwatersrand, verleen.
Minnesota
Minnesota (Engels: State of Minnesota) is 'n deelstaat in die Middelweste van die Verenigde State van Amerika. Die staat staan bekend as die «Land van 10 000 mere» - meer as 11 000 mere met 'n oppervlakte van tien of meer akkers word hier aangetref. Die administratiewe setel is Saint Paul en die grootste stedelike nedersetting Minneapolis.
Evander
Ekonomie
Evander is nog steeds 'n belangrike mynboudorp waar goud en die byprodukte silwer en osmiridium ontgin word. Die SASOL II en III-aanlegte is in die laat 1970's naby Evander en die buurdorp Trichardt se steenkoolvelde opgerig.
Minnesota
Minnesota het 'n bevolking van sowat 5,3 miljoen en 'n oppervlakte van 225 365 vierkante kilometer. Dit word in die noorde deur Kanada (provinsies: Manitoba en Ontario), in die ooste deur Wisconsin en die Bowemeer, in die suide deur Iowa, en in die weste deur Noord-Dakota en Suid-Dakota begrens. Omtrent sestig persent van die staat se totale bevolking is in die metropolitaanse gebied van die Twin Cities of «Tweelingstede» Minneapolis/Saint Paul saamgetrek.
Reeds duisende jare voor die aankoms van die eerste Europese setlaars is die gebied van die latere deelstaat deur 'n verskeidenheid inheemse volke bewoon. Franse ontdekkingsreisigers, sendelinge en pelshandelaars het, toe hulle die gebied in die 17de eeu verken het, in aanraking gekom met die Dakota en Ojibwe/Anishinaabe-stamme. Vervolgens het groot dele van die huidige Minnesota deel uitgemaak van die Franse besitting Louisiana wat in 1803 deur die Verenigde State gekoop is. Die deelstaat se leuse – L'Etoile du Nord (Frans: Die Ster van die Noorde) – herinner aan sy Franse verlede.
Tientalle nasionale parke en natuurreservate – soos die Nasionale Voyageurs-park langs die grens met Kanada – maak van Minnesota 'n eersterangse bestemming vir natuurliefhebbers. Die Mississippirivier ontspring by die Intascameer in die deelstaat.
Etimologie
Minnesota is een van 28 Amerikaanse deelstate waarvan die naam uit inheemse Indiaanse tale oorgeneem is. Vir Minnesota was die gelyknamige rivier die naamgewer – Mni is 'n woord uit die Dakota-taal wat "water" beteken. Die tweede bestanddeel, sota, word op twee verskillende maniere geïnterpreteer – dit verwys òf na die hemelkleur òf dit beteken "bewolk". Volgens die Minnesota Historical Society het Dakota-vroue die betekenis van die naam ("wolkerige water") aan setlaars verduidelik deur melk met water te vermeng. Klei, wat langs die Minnesota-rivier aangetref word, het 'n effens blouerige kleur; vandaar die definisie as hemelkleur.
Volgens Gwen Westerman, die skryweres van Mni Sota Makoce: The Land of the Dakota, kan die deelstaatnaam regstreeks vertaal word as "die land waar die water so skoon is dat dit die hemel weerspieël". Volgens haar is hierdie vertaling in die Verdrag van 1851 gebruik wat met die Dakota gesluit is.
Moeder van Drie Seë
Die geografiese ligging van Minnesota in die sentrum van die Noord-Amerikaanse vasteland, as die noordelike poort tot die Amerikaanse Weste, en aan die boloop van die Mississippi of Groot Rivier is nou verweef met sy geskiedenis. Die deelstaat strek oor die hoogland van die Bowemeer, 'n deel van die noordelike Groot Vlaktes of Prêrie en die noordelike Mississippivallei.
Water en waterweë is Minnesota se bepalende elemente. Van die deelstaat se totale oppervlakte van 84 068 vierkante myl word 4 059 vk myl deur water beslaan – die grootste wateraandeel van alle deelstate. In 'n sekere opsig word Minnesota die "Moeder van Drie Seë" genoem – sy riviere mond in groot drie stelsels in die noorde, ooste en suide uit.
Hudsonbaai, met sy twee groot sytakke Red- en Nelsonrivier, dreineer sowat 34 persent van die deelstaatgebied. Nege persent van sy water vloei in die Groot Mere en die Sint Laurensstelsel uit, terwyl die Mississippi met sy groot verskeidenheid vertakkinge, wat sy oorsprong in Minnesota se Itaskameer het, 57 persent van Minnesota dreineer. Die lyne van die deelstaat se waterskeidings loop tot die Hudsonbaai en die Arktiese gebied, tot die noordelike Atlantiese Oseaan, en tot die Golf van Meksiko in die suide.
Waterweë
Maar as waterweë, wat miljoene jare gelede deur geologiese kragte gevorm is, gaan hierdie lyne nie net uit van Minnesota nie. Hulle vorm 'n uitgestrekte netwerk van waterweë – vanuit die Bowemeer neem die grand portage die reisiger tot die Pigeon-rivier en die waterroetes van die Boundary Waters, 'n wildernisstreek langs die Amerikaans-Kanadese grens in die weste. Die St. Louis-rivier bied met sy stelsel van portages (bootvervoerroetes op land wat twee waterweë met mekaar verbind het en waarlangs kano's en bote gedra moes word; afgelei van die Franse porter "dra") en mere toegang tot die boloop van die Mississippi. Die Brule vorm 'n waterpad tot die St. Croix en Mississippi. Die laasgenoemde vloei deur die hartland van Minnesota, met belangrike takriviere soos die Minnesota-rivier wat eers in suidelike vloei en daarna in westelike rigting swenk en deur middel van portages en mere met die Red River verbind word wat noordwaarts loop.
Ontdekkingsreisigers, pelshandelaars, voyageurs, sendelinge en vroeë setlaars was vertroud met die stelsel van waterroetes waarop voorrade in- en velle en pelse op kano's, vragskuite en stoombote uitgevoer is. Minnesota se waterweë het gemeenskappe met mekaar en verder af geleë streke, die nasie en die wêreld verbind. Op hulle is boomstompe na die florerende houtbedryf se saagmeule vervoer; toegang tot hulle het die plekke bepaal waar nedersettings gevestig en landbougrond ontsluit is. Watervalle en stroomversnellings kon vinnig ontwikkelende nywerhede van krag voorsien. So is Minneapolis as Minnesota se grootste stedelike nedersetting langs die oewer van die Mississippi en naby 'n waterval, die Falls of St. Anthony, gevestig, terwyl St. Paul as administratiewe setel by die beginpunt van stoomboot-navigasie op die Groot Rivier ontstaan het.
Grense
Waterweë het uiteindelik ook 'n beslissende rol gespeel toe die deelstaat se grense getrek is. Die historiese kanoroete, wat die Bowemeer met die Lake of the Woods verbind het, vorm die grootste deel van die noordelike grens met Kanada. In die noordooste en ooste vorm die Bowemeer saam met die St. Louis-, St. Croix- en Mississippirivier belangrike grenslyne. Die deelstaatgrens in die weste volg die strategiese roete langs die Red River en twee mere, die Traverse en Big Stone.
Toelating tot die Unie
Lede van die Republikeinse en Demokratiese Party, wat tot die konstitusionele vergadering van Minnesota verkies is, het – teen die agtergrond van die politieke spanninge in die tydperk kort voor die Amerikaanse Burgeroorlog – gedurende die somer van 1857 in St. Paul lewendige debatte gevoer oor die voorgestelde bewoordings van die grondwet. Uiteindelik het die afgevaardigdes uitmekaar gegaan en twee ontwerpe vir 'n grondwet uitgevaardig. Die finale ontwerpe was identies. Slawerny is verbied en die federale grondwet se fokus op individuele vryheid ook in Minnesota se grondwet vasgeskryf.
Op 11 Mei 1858 het Minnesota die 32ste deelstaat van die Verenigde State geword. Die bevolking van Europese afkoms is op daardie tydstip op 150 000 beraam. In die volgende dekades het groot getalle Duitse en Skandinawiese immigrante hulle in Minnesota gevestig en hier 'n bestaan gemaak deur boerdery of as werkers in die florerende houtbedryf. Hulle het saag- en koringmeule langs die deelstaat se riviere opgerig en later ook bygedra tot die vestiging van Minnesota se mynboubedryf nadat ryk ysterertsafsettings in die noordooste ontdek is. Omstreeks 1900 was daar sowat in eenhonderd myne in bedryf.
Amerikaanse Burger- en Dakota-oorlog
Die dappere rol, wat soldate uit Minnesota slegs drie jaar ná die deelstaat se aansluiting by die Unie gedurende die Amerikaanse Burgeroorlog in die geledere van Unietroepe op die slagvelde van die Amerikaanse Suide sou speel, is noukeurig beskryf in historiese werke. Maar slegs sewe jaar later was Minnesota die oorlogstoneel van 'n bloedige, minder gedokumenteerde konflik tussen die Dakota, een van die Eerste Nasies, en Amerikaanse magte wat met die deportasie van Indiane na Suid-Dakota sou eindig. Die Amerikaanse kolonisasie van die noordelike Mississippi-vallei, wat deur Dakota-Sioux bewoon is, is tussen 1825 en 1851 in drie ooreenkomste gereël.
Die Eerste Nasies het die grootste deel van hul land aan die federale regering afgestaan in ruil vir annuïteite (bedrae geld wat jaarliks betaal moes word), goud en voedsel wat aan hulle deur agente namens die regering voorsien sou word. Maar baie kere het hierdie middelmanne verwarring geskep. So is geld nie uitbetaal nie en voedselvoorrade, wat vir die Eerste Nasies bestem was, aan setlaars verkoop. In die bloedige konflik, wat hieruit voortgespruit het, is honderde Indiane, setlaars en soldate dood.
Volksverhale
Die mees onlangse bydrae tot volksverhale is deur setlaars saamgebring wat hul mites, legendes, bygelowe, spreekwoorde en kulturele tradisies bewus of onbewus na Minnesota oorgeplant het. Swede, Finne, Nore en Duitsers het grootliks bygedra tot die deelstaat se kulturele erfenis, terwyl die heterogene gemeenskappe, wat in Minnesota se Iron Range (die mynboudistrikte langs die Bowemeer) aangetref word, 'n boeiende versmelting van verskillende Europese tradisies voortgebring het.
Emigranteverhale
In sy romanreeks Romanen om utvandrarna, ook bekend as Utvandrarserien, wat in Engels as The Emigrant Suite gepubliseer is, dokumenteer die Sweedse skrywer en joernalis Vilhelm Moberg (1898−1973), 'n boorling van Småland in Suid-Swede, die lewe van 'n groep emigrante uit Småland wat hulle in die 1850's in Minnesota kom vestig. Die vier romans in die reeks – The Emigrants (1949), Unto a Good Land (1952), The Settlers (1956) en The Last Letter Home (1959) – is gebaseer op die skrywer se eie noukeurige navorsing.
Geskiedskrywing
Die skryweres en kampvegter vir vroueregte Meridel Le Sueur (1900−1996) se North Star Country, wat in 1945 gepubliseer is, is 'n onkonvensionele historiese werk, saamgestel uit dagbladknipsels, privaat briewe, dagboeke en die lirieke van gewilde liedjies, wat as huldeblyk aan die bewoners van Amerika se noordelike Middelweste en hul alledaagse lewe geskryf is. Die outeur laat gewone mense, wat in country stores en op county fairs aangetref word, vir hulself spreek, net soos boeregesinne, lede van vakbonde en vragwabestuurders op stowwerige paaie.
Gewone paradysvink
Die gewone paradysvink (Vidua paradisaea) is 'n standvoël wat voorkom in Noordwes, KwaZulu-Natal, Gauteng, Limpopo, Mpumalanga, Zimbabwe, Mosambiek, Botswana (behalwe die suidweste) en noordwes Namibië.
Observatory, Johannesburg
Observatory is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë.
Geskiedenis
Observatory is ’n groot tuinvoorstad, sowat 6 km oosnoordoos van die Johannesburgse stadsaal. Die Transvaalse Sterrewag is in 1903 gebou op die rif wat Berea, Yeoville en Bertrams van Bezuidenhoutsvallei skei en wat destyds ’n helder en rookvrye atmosfeer gehad het. ’n Pad moes na die eensame observatorium gebou word en weerskante daarvan het ’n voorstad begin vorm aanneem. Dit is nou, saam met Observatory Uitbreiding, geleë in ’n breë vallei tussen Observatory-koppie in die suide, Bellevue-Oos in die weste, Orange Grove in die noorde, en Cyrildene en Dewetshof in die ooste. Die Observatory-gholfbaan is in die middel van die voorstad, en die noordelike gaping in die rif staan bekend as Sylviapas, wat lei na Linksfield.
Godsdiens en onderwys
Observatory was 1964 tot 1978 die tuiste van die NG gemeente Johannesburg-Sterrewag. In laasgenoemde jaar is dit saam met die NG gemeente Noordoosrand by Johannesburg-Noord ingelyf. In dié voorstad het die NG Kerk die Maria Kloppers-kinderhawe tot stand gebring. Dis ook die tuiste van die Hoër Meisieskool Athlone, wat reeds sedert kort ná 1994 hoofsaaklik swart leerders het. Die gelyknamige seunskool is suid van Observatory in Bezuidenhoutsvallei geleë. Ook die Laer Meisiekool Observatory het geen meer leerders uit die geledere van Observatory se wit inwoners nie. Dié skool maak daarop aanspraak dat hy een van net twee openbare primêre skole vir meisies is, maar die Laer Meisieskool La Rochelle in die Paarl, die Laer Meisieskole Rustenburg en Oakhurst in Rondebosch, die Laer Meisieskool Wynberg en die Christelik en Nasionale Primêre Meisieskool Oranje in Bloemfontein is almal laerskole net vir meisies.
Demografie
Volgens die sensus van 2011 het Observatory toe 4 076 inwoners gehad, van wie 1 786 swart was, 1 415 wit, 482 Asies of Indiërs en 209 bruin. In 2001 was die totale inwonertal 3 940, toe 1 915 wit was, 1 564 swart, 283 Asies of Indiërs en 177 bruin. Altesaam 184 het hulself as ander geklassifiseer. Net 191 het hul huistaal in 2011 as Afrikaans aangedui, dieselfde getal as in 2001. Met ’n grootte van net oor die 3 km² is dit een van Johannesburg se grootste voorstede.
Pleknaamsveranderinge in Ivoorkus
Hier volg 'n lys van dorpe en stede in Ivoorkus waarvan die name verander is:
Rosie Day
Rosie Day (gebore 6 Maart 1994) is 'n Engelse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Seasoning House (2012), All Roads Lead to Rome (2015), en Down a Dark Hall (2018), en in die televisiereeks Outlander (2014).
National Trust for Scotland
Die National Trust for Scotland for Places of Historic Interest or Natural Beauty, algemeen bekend as die National Trust for Scotland (Skots-Gaelies: Urras Nàiseanta na h-Alba) is 'n Skotse bewaringsorganisasie. Met 'n ledetal van meer as 380 000 is dit die grootste organisasie in Skotland. Die National Trust for Scotland beskryf homself as 'n "bewarings- en welwillendheidsorganisasie wat Skotland se natuur- en kulturele erfenis beskerm en bekendstel sodat huidige en toekomstige generasies dit kan geniet".
Die Trust besit en bestuur sowat 130 eiendomme en 76 000 hektaar (of 760 km2) se grond, insluitende kastele, herehuise, historiese monumente en wonings, tuine en afgeleë landelike gebiede. Sy doelwitte is vergelykbaar met dié van sy susterorganisasie, die National Trust in Engeland, Wallis en Noord-Ierland, en ander internasionale bewaringsorganisasies.
Pier Gerlofs Donia
Pier Gerlofs Donia (Kimswerd, 1480 – Sneek, 28 Oktober 1520) was 'n Friese vryheidsvegter, volksheld, piraat en rebel. Hy was 'n enorme man en daar is gesê dat hy heelwat langer as 7 voet hoog gestaan het. Donia was hoofsaaklik bekend as vryheidsvegter vir die onafhanklikheid van Friesland (deesdae 'n provinsie van Nederland). Vanweë sy legendariese grootte en krag het hy ook die bynaam "Grote Pier" (Wes-Fries: Grutte Pier) gekry. Alhoewel niemand sy bestaan betwyfel nie, is die details van sy lewe in legende gehul.
Apeldoorn
Apeldoorn is 'n stad en munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Gelderland, geleë op die Veluwe tussen Amersfoort en Deventer. Die munisipale gebied het sowat 157 000 inwoners (2012) en 'n oppervlakte van 341 km². Die stad Apeldoorn het sowat 138 000 inwoners (2011).
Plekke
Plekke in die munisipale gebied van Apeldoorn (o.a.):<br/ > Apeldoorn (stad), Beekbergen, Hoenderloo, Hoog Buurlo, Hoog Soeren, Loenen, Radio Kootwijk, Uddel en Ugchelen.
Grant Withers
Grant Withers (17 Januarie 1905 – 27 Maart 1959) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Sinners' Holiday (1930), Other Men's Women (1931), Fort Apache (1948), en Rio Grande (1950).
Bergroossuikerbos
'n Brand vernietig die boom maar die sade oorleef. Die saad word deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind vermoedelik plaas deur die werking van voëls. Die plant groei in rotsagtige, oop kwartsiet of sandsteengrond op hoogtes van 800 - 1 500 m.
In Engels staan dit as die Groove-leaf sugarbush bekend.
Bergfynbos en -renosterveld
Die bergfynbos en -renosterveld is 'n WWF-ekostreek van Suid-Afrika.
Die ekostreek is veral in die berge van die Wes-Kaap geleë en ongeveer 81,5% daarvan bestaan uit fynbos en 18,5% uit renosterveld.
Gebiede
Dit bestaan uit vier gebiede:
Flora
Die plante van die fynbosdeel omvat vier belangrike groepe: restio's, ericoïde, proteas en geofiete. 'n Endemiese plant wat hier groei is die klipkreupelbos. Daar is min bome, hoewel die Clanwilliamseder 'n endemiese boomspesie van die hierdie streek verteenwoordig.
Sandkool is van die soorte wat in die bergrenosterveld voorkom.
Natuurlike hulpbron
Natuurlike hulpbronne is hulpbronne wat bestaan sonder optrede van mense. Dit sluit in alle gewaardeerde kenmerke soos magnetiese krag, aantrekkingskrag en elektriese eienskappe en kragte. Op die aarde sluit dit in: sonlig, atmosfeer, water, grond (wat alle minerale insluit), asook alle plantegroei en dierelewe wat natuurlik bestaan het binne vroeër geïdentifiseerde kenmerke en hoofbestanddele.
Spesifieke areas soos die reënwoud in Fatu-Hiva word dikwels gekenmerk deur die biodiversiteit en aarddiversiteit het in hul ekosisteem bestaan. Natuurlike hulpbronne kan verder op verskillende maniere geklassifiseer word. Natuurlike hulpbronne is materiale en bestanddele (iets wat gebruik kan word) wat binne die omgewing gekry kan word. Elke mensgemaakte produk bestaan uit natuurlike hulpbronne (op sy fundamentele vlak). 'n Natuurlike hulpbron kan bestaan as 'n aparte entiteit soos vars water en lug, asook as 'n lewende organisme soos 'n vis, of dit kan in 'n alwisselende vorm verwerk moet word om die hulpbron te kry soos metaal, erts en die meeste vorms van energie.
Daar is wêreldwyd heelwat gesprekke oor die toewysing van natuurlike hulpbronne. Dit is veral die geval tydens tye van toenemende skaarsheid en tekorte (die uitputting en oorverbruik van hulpbronne), maar ook omdat die uitvoer van natuurlike hulpbronne die grondslag van baie ekonomieë is.
Sommige natuurlike hulpbronne soos sonlig en lug kan oral gekry word, en staan bekend as alomteenwoordige hulpbronne. Die meeste hulpbronne kom egter voor in klein sporadiese areas en word genoem beperkte hulpbronne. Daar is baie min hulpbronne wat beskou word as onuitputbaar (wat nie in die toekoms gaan opraak nie) – dit is sonbestraling, geotermiese energie en lug (hoewel toegang tot skoon lug miskien nie). Die oorgrote meerderheid hulpbronne is teoreties uitputbaar, wat beteken daar is net 'n beperkte hoeveelheid en dit kan uitgeput word as dit nie behoorlik bestuur word nie.
Klassifikasie
Daar is verskillende metodes om natuurlike hulpbronne te kategoriseer. Dit sluit bron van oorsprong, vlak van ontwikkeling en hernubaarheid in.
Wat hul oorsprong betref, word hulle in twee soorte ingedeel: Wat hul vlak van ontwikkeling betref, kan na natuurlike hulpbronne verwys word op die volgende maniere: Hernubaarheid is 'n gewilde onderwerp en baie natuurlike hulpbronne kan geklassifiseer word as óf hernubaar óf niehernubaar.
Ontginning
Hulpbronontginning behels enige aktiwiteit wat hulpbronne van die natuur ontgin. Dit kan wissel in skaal van die tradisionele gebruik van voorindustriële gemeenskappe, tot wêreldwye bedrywe. Ontginnende bedrywe is, saam met landbou, die grondslag van die hoofsektor van die ekonomie. Ontginning produseer die grondstowwe wat dan verwerk word om waarde toe te voeg. Voorbeelde van ontginningsbedrywe is jag, mynwese, boor vir olie of gas en bosbou. Natuurlike hulpbronne kan heelwat tot 'n land se rykdom toevoeg,  hoewel 'n skielike invloei van geld wat veroorsaak word deur 'n hulpbronopbloei kan sosiale probleme veroorsaak, insluitend inflasie wat ander bedrywe kan skade berokken, wat weer kan lei tot ongelykheid en onderontwikkeling.
Ontginningbedrywe verteenwoordig 'n groot groeiaktiwiteit in minder ontwikkelde lande, maar die rykdom wat geskep word lei nie altyd tot volhoubare en inklusiewe groei nie. Daar word dikwels aanvaar dat maatskappye in die ontginningsbedryf net belang stel om die korttermynwaarde tot die maksimum te benut, wat daartoe lei dat minder-ontwikkelde lande kwesbaar is vir magtige maatskappye. Navorsers redeneer dat daar areas van gemeenskaplike belange is waar ontwikkelingsdoelwitte en sake kruis. Dié bied geleenthede vir internasionale staatsagentskappe om saam met die private sektor en gasheerstaat voordele te put uit inkomstebestuur en verantwoordbaarheid wat uitgawes betref, die ontwikkeling van infrastruktuur, die skep van werksgeleenthede, die verbetering van vaardighede en die ontwikkeling van ondernemings.
Uitputting
Die uitputting van natuurlike hulpbronne het die laaste jare 'n groot fokuspunt van regerings en organisasies soos die Verenigde Nasies (VN) geword. Dit blyk duidelik uit die VN se Agenda 21 Deel Twee, wat die nodige stappe uitstippel wat lande moet neem om hul natuurlike hulpbronne te volhou. Die uitputting van natuurlike hulpbronne word beskou as 'n volhoubare ontwikkelings-kwessie. Die Brundtland-kommissie se interpretasie van volhoubare ontwikkeling is: "Om te verseker dat dit voldoen aan die behoeftes van die huidige oomblik sonder om die vermoë van toekomstige generasies om aan hul behoeftes te voldoen in die gevaar te stel."
Die uitputting van natuurlike hulpbronne word veroorsaak deur "regstreekse aandrywers van verandering" soos mynbou, petroluittrekking, visvangs en bosbou, asook deur "onregstreekse aandrywers van verandering" soos demografie, ekonomie, die samelewing, politiek en tegnologie. Baie van die huidige gebruike in landbou is nog 'n faktor wat die uitputting van natuurlike hulpbronne aandryf. Byvoorbeeld, die uitputting van voedingstowwe in die grond weens die hoë gebruik van stikstof, asook woestynvorming.
Milanković-teorie
Die Milanković-teorie (ook soms Milankovitch-teorie) beskryf die gesamentlike uitwerking van die veranderings in die Aarde se bewegings op sy klimaat. Dit is genoem na die Serwiese geofisikus en sterrekundige Milutin Milanković, wat die parameters opgestel het. Dit sluit in die eksentrisiteit, aksiale helling en presessie van die Aarde se wentelbaan.
Die aardas voltooi ’n volle presessie-siklus elke sowat 26 000 jaar. Terselfdertyd draai die elliptiese wentelbaan effens (apsidale presessie). Boonop wissel die hoek tussen die Aarde se rotasie-as en die normale vlak van sy wentelbaan (dus sy helling) tussen 22,1 en 24,5º in ’n siklus van 41 000 jaar. Tans is dit 23,44º en aan die afneem.
Die Aarde se bewegings
Terwyl die Aarde om sy as draai en om die Son wentel, word verskeie afwykings veroorsaak deur swaartekragwisselwerkings. ’n Paar van hierdie afwykings is meer dominant as ander. Milanković het veranderings in die eksentrisiteit, helling en presessie van die Aarde bestudeer. Sulke veranderings in beweging en oriëntasie verander die hoeveelheid en ligging van die Son se straling wat die Aarde bereik. Veranderinge by 65º Noord word as belangrik beskou vanweë die groot landmassas daar, want landmassas word meer deur veranderings in temperatuur geraak as oseane.
Eksentrisiteit
Die Aarde se wentelbaan is ’n ellips. Die eksentrisiteit is die mate waarin hierdie ellips van ’n sirkel afwyk. Die vorm van die Aarde se wentelbaan wissel tussen feitlik sirkelvormig (’n lae eksentrisiteit van 0,005) en effens ellipties (hoë eksentrisiteit van 0,058), met die gemiddeld 0,028. Die huidige eksentrisiteit is 0,017.
As die Aarde die enigste planeet in die Sonnestelsel was, sou die eksentrisiteit van sy wentelbaan nie eens oor miljoene jaar veel verskil het nie. Die eksentrisiteit word egter hoofsaaklik geraak deur wisselwerkings met die swaartekragvelde van Jupiter en Saturnus.
Op die oomblik is die verskil in afstand tussen die perihelium (die naaste punt aan die Son) en die afelium (verste punt van die Son af) 5,1 miljoen kilometer, en dit veroorsaak ’n verskil van 6,8% in die Son se stralingsterkte. As die wentelbaan sy maksimum eksentrisiteit bereik, kan die verskil tot amper 23% wees.
Helling
Die hoek wat die aardas maak met die vlak waarin die Aarde om die Son wentel, wissel van 22,1° tot 24,5° in ’n periode van 41 000 jaar. Die uitwerking van die helling op die temperatuur op Aarde word beïnvloed deur die feit dat die landmassas nie gelyk oor die Aarde verdeel is nie.
Hierdie verskille tussen die winter en somer is egter nie oral ewe groot nie. Wanneer die helling toeneem, neem die gemiddelde jaarlikse straling op hoër breedte toe, terwyl die straling op laer breedte afneem. Op hoër breedte veroorsaak ’n lae helling dus sowel ’n laer gemiddelde straling as ’n afname van straling in die somer. Koel somers kan dan die begin van ’n ystydperk veroorsaak deurdat minder sneeu smelt en die albedo in sommige gebiede baie verander.
Aksiale presessie
Aksiale presessie is die tolbeweging van die aardas en wissel oor ’n periode van rofweg 26 000 jaar. Dit word veroorsaak deur die getykragte wat die Son en Maan op die soliede Aarde uitoefen, en dit word versterk deur die feit dat die Aarde nie perfek rond is nie. Net soos by die helling word die uitwerking van presessie op die Aarde se temperatuur beïnvloed deur die feit dat die landmassa nie eweredig oor die Aarde versprei is nie.
Apsidale presessie
Nog ’n faktor is die Aarde se wentelbaan wat self mettertyd stadigaan ’n presessie ondergaan, hoofsaaklik vanweë wisselwerkings met Jupiter en Saturnus. Hierdie apsidale presessie vind plaas in die vlak van die ekliptika (die snyding van die vlak van die Aarde se baan om die Son) en verander die oriëntasie van die Aarde se wentelbaan relatief tot die ekliptika. Saam met die veranderinge aan die eksentrisiteit verander dit die lengte van die seisoene.
Huidige en toekomstige toestande
Soos reeds genoem, is die verskil in seisoentemperature tans effens groter in die Suidelike Halfrond. Die huidige, relatief lae eksentrisiteit van die Aarde se wentelbaan veroorsaak ’n verskil van 6,8% in die hoeveelheid sonstraling in die somer tussen die twee halfrondes.
Romeinse mitologie
Die Romeinse mitologie, die godsdiens van antieke Rome, kan in twee dele gedeel word. Die vroeëre deel was kulties van aard en het op verskillende maniere van die Griekse mitologie verskil. Die latere deel was meestal letterkundig en is direk uit die Griekse mitologie ontleen.
Milanković-teorie
Huidige en toekomstige toestande
Dit lyk of daar ’n verband is tussen die hoeveelheid sonstraling (isolasie) in die Noordelike Halfrond by 65° N en die voorkoms van ystydperke. Sterrekundige voorspellings dui daarop dat die somerisolasie by 65° N geleidelik behoort toe te neem oor die volgende 25 000 jaar. Geen voldoende afname om ’n ystydperk te veroorsaak, word binne die volgende 50 000 jaar verwag nie.
Romeinse mitologie
Vroeë Romeinse mites
Die vroeë Romeine het geen aaneenlopende verhale oor hul gode gehad wat vergelyk kan word met die stryd van die Titane of die verleiding van Zeus deur Hera nie. Sulke verhale het eers verskyn toe Romeinse skrywers in die latere stadiums van die Romeinse Republiek begin het om die Griekse modelle aan te neem. Die Romeine het egter wel 'n hoogs ontwikkelde stel rituele, priesterkolleges en groepe gode gehad wat aan mekaar verwant was. Daarnaas het hulle ook 'n ryk versameling historiese mites oor die ontstaan van hul stad gehad wat hoofsaaklik uit menslike helde bestaan het, met so nou en dan 'n goddelike inmenging.
Vroeë mitologie oor die gode
Die Romeinse model het gode op 'n ander manier gedefinieer as die Grieke en ook anders aan hulle gedink. Byvoorbeeld, as mens 'n Griekse persoon sou vra oor Demeter, sou hy of sy kon antwoord met die bekende verhaal van Demeter se verdriet oor die ontvoering van Persephone deur Hades.
Milanković-teorie
Sien ook
Sterrekundeportaal
Romeinse mitologie
Vroeë mitologie oor die gode
'n Argaïse Romein, daarenteen, sou kon vertel van Ceres, dat sy 'n amptelike priester gehad het wat 'n flamen genoem was en dat hy 'n junior priester was in vergelyking met die flamens van Jupiter, Mars en Quirinus, maar 'n senior was in vergelyking met die flamens van Flora en Pomona. Hy sou ook weet dat sy deel was van 'n triade met twee ander landbougode, Liber en Libera. Die persoon sou selfs al die minder belangrike gode wat vir haar gehelp het op sy vingers kon aftel, saam met hul spesialiteite: Sarritor (onkruid verwyder), Messor (om te oes), Convector (vervoer), Conditor (opberger), Insitor (saaier) en talle meer.
Dus was die argaïese Romeinse mitologie, sover dit die gode betref het, nie saamgestel uit verhale nie, maar eerder uit aansluitende en ingewikkelde assosiasies tussen die gode en die mense.
Die oorspronklike geloof van die vroeë Romeine is verander deur die byvoeging van talle, soms teenstrydige, sienings in later tye en ook deur die opname van 'n enorme deel van die Griekse mitologie. Wat vandag oor die vroeë Romeinse geloof bekend is, kom nie van destydse geskrifte nie, maar van latere skrywers wat probeer het om die ou tradisies te behou, soos die geleerde Marcus Terentius Varro uit die 1ste eeu v.C. Ander klassieke skrywers, soos die digter Ovidius, is sterk deur die Hellenistiese modelle beïnvloed en hul werke het ook gereeld Griekse gelowe gebruik om die spasies in die Romeinse tradisies mee op te vul.
Vroeë mitologie oor Romeinse geskiedenis
In teenstelling met die skaars verhalende werke oor hul gode, het die Romeine 'n ryk versameling legendes gehad oor die stigting en vroeë groei van hul eie stad. Hulle het ook materiaal uit Griekse heldelegendes ontleen en hieraan bygevoeg, met die gevolg dat Aeneas 'n voorvader van Romulus en Remus is.