cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ekonomie van Suid-Afrika
Motorbedryf
Die Suid-Afrikaanse motorbedryf, die grootste nywerheidsektor in die land, is hoofsaaklik in twee provinsies saamgetrek, Gauteng en die Oos-Kaap. Die motorbedryf se bydrae tot die land se BBP het 4,9 persent in 2021 beloop. terwyl dit 31 708 werkgeleenthede aan die einde van Desember 2021 verskaf het. Wanneer ander insetvervaardigers van die motorbedryf in ag geneem word, styg die getal werksgeleenthede tot ongeveer 110 000.
Volgens die bedryfsorganisasie, NAAMSA|The Automotive Business Council, het voertuig- en -komponentuitvoere R175,7 miljard, oftewel gelykstaande met 13,9 persent van totale uitvoere, in 2020 beloop. Dit maak die motorbedryf die land se vyfde grootste (uit 'n totaal van 104) uitvoersektor. Die belangrikste uitvoermarkte was die Europese Unie, die Verenigde State, Japan, Australië en Afrikalande soos Nigerië. Mercedes-Benz is die grootste uitvoerder - 90 persent van voertuie uit die Mercedes-C-klas en ligte vragvertuie is uitgevoer.
Die belangrikste beleggers in die plaaslike motorbedryf tussen 2018 en 2020 was BMW en Toyota. BMW vervaardig sedert 2018 in plaas van die BMW 3-reeks die model BMW X3 in Suid-Afrika. Hiervoor is altesaam meer as €300 miljoen in die land belê. Toyota sal tot 2020 €350 miljoen in sy Durbanse aanleg belê waar die nuwe Hilux- en Fortuner-modelle vervaardig word. 500 nuwe werksgeleenthede is deur die Japannese motorvervaardiger en 'n verdere 1 000 by plaaslike vervaardigers van motoronderdele geskep.
Boubedryf
Suid-Afrika se boubedryf het die afgelope dekade, en veral na afloop van die Sokkerwêreldbeker 2010, onder finansiële druk verkeer. Teen 2019 het eens groot name in die boubedryf, soos Group Five, vir sakeredding begin aansoek doen te midde van yl tenderaktiwiteit deur die staat. Ander groot boumaatskappye, soos Raubex, Murray & Roberts, Afrimat en WBHO, het hul sake na ander lande, soos Australië, begin diversifiseer. Hierdie situasie is vererger deur strawwe mededinging vir boukontrakte in die private sektor wat veroorsaak het dat meer riskante projekte teen laer winsmarges aangeneem is.
Die boubedryf is, soos in ander lande, afhanklik van ekonomiese groei en besteding op infrastruktuur. Groot projekte wat vóór 2010 afgehandel is, sluit die Gautrain-sneltrein (ongeveer R30 miljard), die opknapping van Gauteng se snelweë (ongeveer R20 miljard), die N4-oos-tolpad (R3,2 miljard), die N3-tolpad (R3 miljard), Inkosi Albert Luthuli-hospitaal in KwaZulu-Natal (R4,5 miljard) en die Mangaung- en Makhado-gevangenisse (R3,6 miljard) in.
Kapitaalbesteding as persentasie van BBP is ’n uitstekende aanwyser van infrastruktuurontwikkeling in 'n land. Volgens hierdie maatstaf het kapitaalbesteding in 2008, vóór die aanbreek van die wêreldwye finansiële krisis 'n hoogtepunt bereik van 21 persent teenoor ’n mikpunt van 30 persent volgens die regering se Nasionale ontwikkelingsplan 2030. Sedert 2015 het kapitaalbesteding as persentasie van BBP geleidelik gedaal tot die huidige vlak van net onder 15 persent. Tydens die minister van finansies, Enoch Godongwana, se begrotingsrede in Februarie 2022 het die regering hom verbind tot groter belegging in infrastruktuur. Die regering beoog om besteding op infrastruktuur te vergroot van R183,4 miljard in 2020/2021 tot R249,6 miljard in 2022/2023.
Landbouverwerking
Landbouverwerking, die proses om landboukommoditeite soos lewendehawe, graangewasse en ander plantprodukte in voedsel, tekstiel en dies meer om te skakel, het in 2017 rofweg 30% van die land se R2 150 miljard vervaardigingsektor beslaan.
Binne landbouverwerking het drank en drinkgoed 23% van bruto waarde beslaan, hout en papier 15% en pasta 10%. In terme van landbouverwerking se bydrae tot handel, is daar in 2020 R9,4 miljard se verwerkte produkte meer uitgevoer as ingevoer.
Lancia Alfa
Die Lancia Alfa 12 (Tipe 51) is die eerste motor wat deur Lancia vervaardig is. Die motor se padtoetse het in 1907 begin en produksie in 1908. Die motor se oorspronglike naam was "tipe 51" maar is later hernoem na "Alfa". Die motor se topspoed is ongeveer 90km/h. Meer as 100 eenhede van die motor is destyds verkoop.
Victor Moses
Victor Moses (gebore 12 Desember 1990 in Lagos) is 'n Nigeriese sokkerspeler. Hy het vir die Nigeriese nasionale sokkerspan uitgedraf.
Erica natalitia
Erica natalitia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort. Die plant is inheems aan die Oos-Kaap, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Mosambiek. In Engels staan dit bekend as die Natal river heath.
Rebekah Kochan
Rebekah Kochan (gebore 28 April 1984) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Eating Out (2004), Eating Out 2: Sloppy Seconds (2006), Eating Out: All You Can Eat (2009), en Eating Out: Drama Camp (2011).
Chrysler Voyager
Die Chrysler Voyager of Chrysler Grand Voyager is 'n luukse minibus verkoop deur Chrysler. Sedert 2011 word die Voyager verkoop onder die Lancia naam in Europa om die Chrysler-Lancia integrasie te versterk.
Piauí
Piauí (uitgespreek [piaˈwi]) is een van die 26 state in Brasilië. Piauí se hoofstad en grootste stad, Teresina, het 'n bevolking van 893 246 in 2007 gehad.
Shane Sweet
Shane Sweet (gebore 6 Januarie 1986) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Hunger Games (2012), The Hunger Games: Catching Fire (2013), The Hunger Games: Mockingjay - Part 2 (2015), en Deadpool (2016).
Jos de Villiers
Vroeë lewe
De Villiers was die tweede seun van Jacob Isaac de Villiers by sy eerste vrou, Ester Elisabeth Johanna Hoffman. De Villiers het op die plaas Koelenhof en later in Stellenbosch grootgeword. Hierna het hy aan die Suid-Afrikaanse Kollege studeer en hom as landmeter bekwaam. In 1863 is hy as landmeter in die Kaap toegelaat, maar kort daarna het hy na die Oranje-Vrystaat verhuis. In 1865 was hy een van die landmeters wat die plase in die wyk Ladybrand van die sogenaamde Verowerde Gebied moes inspekteer en opmeet. Hy het hom op Boshof gevestig en hierdie dorp van 1875 tot 1882 in die Volksraad van die Oranje-Vrystaat verteenwoordig. Ná die langdurige diamantvelddispuut gedurende die 1870's, toe sir Henry Barkly die hele streek tot Britse grondgebied verklaar het, is De Villiers deur die Vrystaat aangestel om die grens tussen die Vrystaat en Griekwaland-Wes op te meet.
Op die Rand
Toe goud in 1886 op die Witwatersrand ontdek word, het De Villiers hom in dié gebied gevestig. In opdrag van J.B. Robinson het hy opmetings van myngrond op die plaas Langlaagte gedoen. Hy het ook getender vir die opmeet van 600 erwe op die uitvalgrond Randjeslaagte, waar die dorp Johannesburg uitgelê sou word. Sy tender is aanvaar en bygestaan deur W.H.A. Pritchard het hy sy taak tussen 19 Oktober en 3 November 1886 voltooi. Die strate het almal noord-suid en oos-wes geloop sonder dat die natuurlike hellings van die grond in ag geneem is. Hoewel De Villiers 'n dorp met breë strate soos ander Transvaalse dorpe beoog het en trouens verwag het dit sou in ’n stad ontwikkel, het die Transvaalse owerheid die nuwe dorp slegs as 'n delwersdorpie soos Barberton of Pelgrimsrus beskou. De Villiers se opdrag was om nou strate en klein erwe uit te lê om so veel erwe moontlik in te pas. Daarbenewens sou met al die strate meer hoekerwe wees wat teen hoë wins as sakepersele verkoop kon word.
Die aanhoudende toestroming van voornemende delwers, maar ook die eerste handelaars, het die staat genoop om die uitleg wat De Villiers op eie houtjie reeds van 600 tot 986 standplase vergroot het, aansienlik uit te brei. Dit is gedoen deur die tweede stroke van Randjeslaagte in April 1887 met mekaar te verbind. Destyds het dit gebleik dat die kleims op die terrein nie sulke ryk vondste opgelewer het nie en voorts was die Ford en Jepope-sindikaat aan wie die kleims behoort het, onder druk van die inwoners om die delwery so na aan die bewoonde gebied te staak. De Villiers se straatpatroon uit die suide, uit Marshalltown se rigting, voortgesit, maar op die hoogte by Breestraat het dit gebly dat sommige strate nie bymekaar aansluit nie, wat aanleiding gegee het tot die bekende "knik", wat De Villiers se plan het oorspronklik nie voorsiening daarvoor gemaak dat die twee stroke dorpsgebied ooit verbind sou word nie. Sy straatuitleg is weswaarts in Ferreirasdorp voortgesit, maar in die ooste het entrepreneurs voor die standplase op Randjeslaagte op 8 Junie 1887 opgeveil kon word, die myndorp se eerste voorstad met luukse kenmerke uitgelê, naamlik Doornfontein.
Laaste jare
In 1895 het De Villiers sy standplase in die Goudstad verkoop en na Kaapstad verhuis met die voorneme om hom veral toe te lê op 'n studie van sterrekunde, iets wat vir hom voorheen slegs 'n tydverdryf was. In Augustus 1896 het hy hom by 'n ekspedisie na die eiland Vadsö in Noorweë aangesluit om 'n sonsverduistering te besigtig. Hier het sy kennis as landmeter goed te pas gekom toe die ekspedisie se toerusting opgerig word. De Villiers is twee jaar later oorlede in 'n treinongeluk op Mosterthoek toe hy op reis was van Vryburg, waar hy 'n verkiesingsveldtog as kandidaat van die Afrikanerbond vir die Kaapse parlement gevoer het. Nog 16 mense het hul lewe in die treinongeluk verloor. Ten tyde van sy dood was hy besig om 'n indrukwekkende sterrewag by sy huis, Ambleside, in Seepunt te bou.
Gesinslewe
Drie seuns is gebore uit De Villiers se huwelik met Christina Maria Elizabeth de Vos.
Robert Douglas (akteur)
Robert Douglas (9 November 1909 – 11 Januarie 1999) was 'n Engelse regisseur, akteur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Adventures of Don Juan (1948), The Fountainhead (1949), Helen of Troy (1956), en Tarzan, the Ape Man (1959).
Erica navigatoris
Erica navigatoris is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap en kom op twee plekke voor: Matroosberg en die Koue Bokkeveldberge. Die habitat word bedreig deur veldbrande.
Aloe macrocarpa
Die Aloe macrocarpa is 'n aalwyn wat inheems is aan Benin, Burkina Faso, Djiboeti, Eritrea, Ethiopië, Mali, Nigerië en Soedan.
Afrika-lepelaar
Die Afrika-lepelaar (Platalea alba) is 'n hoë, skraal waadvoël met 'n kenmerkende lepelvormige snawel. Die voël vlieg met sy nek uitgestrek, nie ingetrek soos reiers en witreiers nie. Die Afrika-lepelaar is sowat 90 cm lank en spierwit met 'n kuif op die agterkop. Die snawel en pote is rooierig.
Die Afrika-lepelaar word oral in Suider-Afrika, behalwe in baie droë streke, by binnelandse damme en riviere aangetref. Hulle wei gewoonlik in klein groepe in vlak water. Die stapelkos is klein waterdiertjies en dit word verkry deur water met die snawel te skep en dan te sif deur die koppe ritmies heen en weer te beweeg.
Wanneer Afrika-lepelaars slaap, staan hulle op een been met die kop tussen die skouervere. Hulle vlieg in formasie met uitgestrekte nekke en pote. Afrika-lepelaars broei saam met ibisse en ander waadvoëls in kolonies, maar hou hulle eenkant.
Die 2 tot 3 eiers is wit en gespikkel en word in 'n vlak nes van riete of ander waterplante gelê. Die broeityd strek van April tot Desember.
In Engels staan die voël as die African Spoonbill bekend.
Thomas Wolfe
Thomas Clayton Wolfe (3 Oktober 1900 – 15 September 1938) was 'n Amerikaanse romansier uit die vroeë 20ste eeu.
Wolfe het vier vollengte romans, sowel as verskeie kortverhale, dramatiese werke, en novelles, geskryf. Hy is bekend daarvoor dat hy hoogs oorspronklike, poëtiese, rapsodiese en impressionistiese prosa met outobiografiese skryfwerk vermeng het. Sy boeke, wat geskryf en gepubliseer is van die 1920's tot die 1940's, besin op kleurryke wyse oor Amerikaanse kultuur en die waardes van daardie tydperk, gefiltreer deur Wolf se sensitiewe, gesofistikeerde en analitiese perspektief.
Na Wolfe se oorlye het sy tydgenoot, William Faulkner, gesê dat Wolfe dalk die grootste talent van hul generasie was, omrede hy hoër eise aan homself gestel het as enige ander skrywer. Wolfe het ook die werk van Jack Kerouac, skrywer van die Beat Generation, sowel as die van ondermeer die skrywers Ray Bradbury en Philip Roth beïnvloed. Hy bly steeds 'n belangrike skrywer wat moderne Amerikaanse literatuur betref, vanweë sy bemeestering van outobiografiese fiksie, en word beskou as Noord-Carolina se bekendste skrywer.
Die Thomas Wolfe Genootskap
Die Thomas Wolfe Genootskap, wat in die laat 1970's gestig is, reik 'n jaarlikse publikasie van Wolfe-verwante materiale uit. Die genootskap se joernaal, The Thomas Wolfe Review bevat skolastiese artikels, belles lettres, en resensies. Die genootskap ken ook pryse toe vir literêre studies oor Wolfe.
Verwerkings
In 1958 verwerk Ketti Frings Look Homeward, Angel in 'n gelyknamige toneelstuk. Dit het op Broadway 564 opvoerings beleef en is in die Ethel Barrymore Teater aangebied. Dit het ses Tony Award benoemings ontvang en in 1958 die Pulitzer-prys vir drama gewen. Frings is in dieselfde jaar as 'Vroue van die Jaar' deur The Los Angeles Times 'aangewys. In 1972 word dit aangebied as 'n televisiedrama, sowel as sy werk Of Time and the River, in 'n weergawe van een uur.
Wolfe se verhouding met sy redakteur, Maxwell Perkins, is in 2016 omskep in 'n film getiteld Genius, waarin Jude Law en Colin Firth die rolle van onderskeidelik Wolfe en Perkins vertolk het.
Werke
Look Homeward, Angel en Of Time and the River is tydens die Tweede Wêreldoorlog gepubliseer in die Armed Services Editions.
Metis (maan)
Die maan is baie asimmetries – die een deursnee is amper twee keer so lank as die kortste een. Dit is een van net drie mane in die sonnestelsel wat om ’n planeet wentel in ’n korter tyd as daardie planeet se dag; die ander twee is Adrastea (Jupiter) en Phobos (Mars).
Metis se wentelbaan val binne dié van Jupiter se hoofring en verskaf vermoedelik baie van die materiaal vir die planeet se ringe. Die maan se oppervlak is donker en het baie kraters, en lyk of dit ’n rooierige kleur het.
Dit wentel sowat 128 000 km van Jupiter af, binne-in die hoofring, om die planeet. Dit draai sinchronies met sy wentelperiode. Die wentelbaan word al hoe kleiner en die maan sal eindelik teen Jupiter bots.
Maseke
Maseke is 'n township naby Phalaborwa in die ooste van die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika.
Dit val onder die beheer van die Ba-Phalaborwa Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Mopani-distriksmunisipaliteit ressorteer. Nabygeleë dorpe sluit in Phalaborwa (15 km), Makhushane, Namakgale en Lulekani op die R71 provinsiale pad na Gravelotte. In 2011 het die dorp 'n bevolking van 2 752 gehad.
Lancia Phedra
Die Lancia Phedra (Tipe 831) is 'n luukse minibus wat van 2002 tot 2010 deur Lancia vervaardig is.
Iwan Konef
Iwan Stepanovich Konef (Russies: Ива́н Степа́нович Ко́нев; 28 Desember [O.S. 16 Desember] 1897 - 21 Mei 1973) was 'n Sowjet-generaal en maarskalk van die Sowjetunie wat tydens die Tweede Wêreldoorlog die Rooi Leërmagte aan die Oostelike Front gelei het, wat verantwoordelik was vir die onttrekking van 'n groot deel van Oos-Europa deur die Spilmoondhede.
Gebore aan 'n boeregesin, word Konef in 1916 in die keiserlike Russiese leër ingewy en veg hierna in die Eerste Wêreldoorlog. In 1919 sluit hy by die Bolsjewiste aan en dien tydens die Russiese burgeroorlog in die Rooi Leër. Nadat hy in 1926 aan die Frunze Militêre Akademie gegradueer het, vorder Konef geleidelik deur die geledere van die Sowjet militêre strukture. Teen 1939 word hy 'n lid van die Sentrale Komitee van die Kommunistiese Party.
Ná die Duitse inval in die Sowjetunie in 1941 neem Konef aan 'n reeks groot veldtogte deel, waaronder die gevegte van Moskou en Rzhev. Konef was die bevelvoerder tydens groot Sowjet-offensiewe in Kursk, die Dnjepr-Karpaten en Vistula-Oder. In Februarie 1944 word hy bevorder tot 'n maarskalk van die Sowjetunie. Op die vooraand van die Duitse nederlaag was Konev se 1ste Oekraïense front in kompetisie met die leërs van Georgi Zjoekof in 'n poging om Berlyn te beset. Konef was die eerste bevelvoerder van die Geallieerdes wat na die opstand van Praag, die hoofstad van Tsjeggo-Slowakye, binnegegaan het.
Na die oorlog is Konef deur Zjoekof vervang as bevelvoerder van die Sowjet-landmagte. In 1956 word hy aangestel as bevelvoerder van die gewapende magte van die Warskou-verdragslande, en lei hy die gewelddadige onderdrukking van die Hongaarse Rewolusie van 1956. Konef het tot sy dood in 1973 'n gewilde militêre figuur in die Sowjetunie gebly.
Vladimir Petroff Steyn
Vladimir Petroff Steyn, voormalige Sekretaris van Verdediging en voorsitter van Satoer, is op 14 April 1913 in Richmond, Kaapprovinsie, gebore. Hy was die vierde kind van William Herbert (Willie) Steyn en Aletta Johanna (geb. Van Zyl) Steyn.
Hy is in 1941 getroud met Augusta Millicent Clark. Uit die huwelik is drie kinders gebore: Petrovna Millicent (geb. 24 Desember 1943), Helga (geb. 19 Augustus 1947 en Vladimir Van Zyl (geb. 27 September 1951). Nadat V.P. (soos hy ook genoem is) Steyn in Calvinia gematrikuleer het, het hy aan die Universiteit van Stellenbosch gegradueer, waar sy broer, Izak Van Zyl Steyn, professor in regte was. Hy het ’n loopbaan in die staatsdiens in die departement volkswelsyn begin. V.P. Steyn het bekend geword toe hy as sekretaris van die departement verdediging kontrakte onderteken het vir die aankoop van militêre vliegtuie, waaronder Mirage vegvliegtuie en Alouette helikopters. Hierdie pos is afgeskaf nadat hy gevalle van korrupsie binne staatsdiens- en regeringskringe bekendgemaak het. Hy is daarna aangestel as sekretaris van toerisme en voorsitter van Satoer.
Vladimir Steyn se uitsonderlike voorname is te danke aan die waaghalsige ontsnapping van sy pa tydens die Anglo-Boereoorlog. Willie Steyn en vier makkers het in die hawe van Ceylon van ’n Britse skip ontsnap en op ’n Russiese Vlootskip skuiling gevind. Hy het later sy jongste seun genoem na die Russiese offisier wat hom uit die see gered het. Hierdie verhaal is in drie boeke beskryf: Terug na kommando, Die vyf swemmers (Johan Barnard) en Die groot Boere-ontsnapping.
Vladimir Steyn was ’n bekende grootwildjagter en kenner van vuurwapens. Hy is in November 1991 oorlede en in Franschhoek begrawe.
Lloyd Bacon
Lloyd Bacon (4 Desember 1889 – 15 November 1955) was 'n Amerikaanse regisseur, akteur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Stark Mad (1929), 42nd Street (1933), Wonder Bar (1934), en Marked Woman (1937).
Klubsaalgebou UP
Die Klubsaalgebou op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria is gebou nadat die Transvaal Universiteitskollege (TUK) in 1929 fondse beskikbaar gestel het vir die bou van ’n ontspanningsentrum vir studente. Die Klubsaalgebou, ontwerp deur die argitek Gerard Moerdyk, het 'n soortgelyke styl as dié van die Studentesake-gebou (vroeër bekend as Ou Kollegehuis). Albei geboue toon elemente van die Neo-Romaanse styl, wat die sentrale plein voor die Ou Letteregebou ook simmetries gehou het. Die eerste vlak is in 1930 voltooi en die tweede vlak in 1936. Grootskaalse restourasiewerk is in 1993 aan die Klubsaal gedoen en gevolglik is daar nou verskeie lokale vir funksies en vergaderdoeleindes sowel as ’n koffiewinkel en ’n restaurant. Die besondere teëls langs die kaggel herinner aan Hollandse Delft-teëls, maar anders as Delft-teëls, beeld dié teëls Afrika-tonele van diere, Voortrekkers, en Afrika-krygsmanne uit.
NG gemeente Douglas
Die NG Gemeente Douglas is ’n gemeente in die Sinode van Noord-Kaapland.
Teen 1826 het veeboere uit die noordelike distrikte van die Kaapkolonie die Oranjerivier oorgesteek op soek na beter weiding vir hul vee. So het hulle mettertyd die gevestigde inwoners van die nuwe landstreek geword. Die owerheid en die kerk het destyds die verblyf van hierdie trekkers in Trans-Oranje as tydelik beskou, maar in 1850 is die Ring van Transgariep (Oranje) gevorm en het die kerklike bediening buite die kolonie ’n vaster vorm aan.
Die hoofdorp wat vir Albanie aan die Vaalrivier aangelê is, is toe Douglas genoem na sir Percy Douglas, luitenant-goewerneur van die kolonie. Die ontdekking van diamante in 1867 het die ontwikkeling aansienlik bespoedig. Die bevolking het vinnig toegeneem en jare van voorspoed het gevolg. Op 8 Mei 1897 het die Ringskommissie op Douglas byeengekom en is die nuwe gemeente van die gemeentes Dutoitspan, Hopetown en Griekwastad afgestig.
Hoewel die eerste kerkgebou op 12 November 1898 ingewy is, is die eerste leraar van Douglas, ds. B.F. Wessels, eers amper vyf jaar later op 27 September 1903 alhier bevestig. Dit was sy eerste gemeente nadat hy sedert Julie 1900 hulpprediker van Caledon was. Sy taak was moeilik: Vervoer was primitief en die gemeente het oor lang afstande gestrek, lidmate van die kerk is swaar verliese berokken deur runderpes, terwyl die oorlogsjare van 1899-1902 kerksake heeltemal ontwrig het. Hy het die gemeente in 1912 verlaat en is op 16 November daardie jaar bevestig in sy tweede en laaste gemeente, Oos-Londen, want daar is hy op 26 Desember 1929 oorlede.
Op 25 Mei 1913 is ds. C.J. Grobler, hulpprediker van Die Paarl, as leraar van die gemeente bevestig. Sy ampsbediening is gekenmerk deur die Eerste Wêreldoorlog en die “Swart Oktober” van 1918, toe die griepepidemie ook hier sy slagoffers geëis het. Ds. Grobler se ander drie gemeentes was ook in die later provinsie Noord-Kaap, wat op 20 Oktober 1920 is hy in Niekerkshoop bevestig, op 18 April 1925 in Britstown en eindelik op 13 Julie 1929 in Griekwastad, waar hy sy emeritaat op 4 Desember 1937 aanvaar het.
Die kerk van Douglas, skryf die gemeente se medewerker in Ons gemeentelike feesalbum (1952), “het altyd ’n lewendige belangstelling getoon in die saak van onderwys”. Met die stigting van ’n sendinggemeente is nog ’n mylpaal in die gemeente se geskiedenis bereik toe eerw. J.P.O. Pienaar op 25 Maart 1950 as eerste sendeling bevestig is.
Die hoeksteen van die nuwe kerk is op 12 Mei 1951 gelê.
Russiese Sokkerkampioenskap
Die Russiese Sokkerkampioenskap (Russies: Чемпионат России по футболу) is die hoogste sokkerafdeling in Rusland en word ook Russiese Premier League of Primera Liga genoem. In hierdie betaalde manskompetisie speel 16 klubs, waar elke span twee keer teen mekaar uitdraf (een weg- en tuiswedstryd). Die spanne wat boaan eindig kwalifiseer vir die UEFA Champions League (drie plekke) of die UEFA Europa League (drie plekke). Die onderste twee spanne relegeer na die Russiese Ligakampioenskap.
Die seisoen duur van die somer tot die lente. Tot die 2010-seisoen het 'n seisoen van die lente tot die herfs geduur (om die koue winter te ontsnap), maar as gevolg van probleme met ander Europese ligas (en dus die internasionale toernooie), het hulle dit verander.
Die Russiese Sokker Kampioenskap word algemeen gesien as die opvolger van die Sowjet Top Liga.
Ricky Nelson
Ricky Nelson (8 Mei 1940 – 31 Desember 1985) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Rio Bravo (1959), Pulp Fiction (1994), en Because I Said So (2007), en in die televisiereeks The Adventures of Ozzie and Harriet (1952).
Clive Derby-Lewis
Clive John Derby-Lewis (Kaapstad, 22 Januarie 1936 – 3 November 2016) was 'n voormalige Suid-Afrikaanse parlementslid, eers vir die Nasionale Party en toe vir die Konserwatiewe Party. Hy is tot lewenslange tronkstraf gevonnis vir sy aandeel in die sluipmoord op die SAKP-leier Chris Hani. Hy het die vuurwapen waarmee die misdaad gepleeg is aan Janusz Waluś verskaf. Derby-Lewis het in sy getuienis verklaar dat hy nie geweet het dat Waluś die wapen wou gebruik om Hani te skiet nie. Beide het aanvanklik die doodstraf ontvang, maar dit is na lewenslange tronkstraf verander toe die doodstraf afgeskaf is.
Derby-Lewis is in 2008 vir gewone parool en daarna vir mediese parool aanbeveel, maar die owerhede het volstrek geweier om dit uit te voer. Derby-Lewis het die hof herhaaldelik genader om die onregmatige weiering van sy parool te betwis. Op 29 Mei 2015 het regter Selby Baqwa beveel dat die gevangenisdiens, die Minister van Korrektiewe dienste, en die Mediese paroolraad Derby-Lewis se paroolvoorwaardes teen 5 Junie moet vasstel. Die staat is ook gelas om sy regskoste te betaal.
Lancia Z
Die Lancia Z (Zeta) is 'n luukse minibus wat van 2002 tot 2010 deur Lancia vervaardig is.
Clive Derby-Lewis
Hy het 21 jaar tronkstraf uitgedien en is op 3 November 2016 in die Eugène Marais-hospitaal in Pretoria aan gevorderde longkanker oorlede.
Agtergrond
Derby-Lewis, wat in Kaapstad gebore is, was 'n Afrikaner van Duitse en Skotse afkoms. Hy het in Kimberley grootgeword en sy opleiding aan die destydse Christian Brothers-kollege ontvang. Hy het sy klerkskap as 'n geoktrooieerde rekenmeester voltooi en by 'n rekeningkundige sowel as 'n olie-maatskappy gewerk. Hy was ook 'n buitengewone leraar van die Holy Communion at Blessed Sacrament Church in Johannesburg voordat hy die Rooms-Katolieke Kerk in die vroeë 1980's verlaat het. Hy het later by die Afrikaanse Protestantse Kerk aangesluit en was destyds 'n stoere ondersteuner van Apartheid.
Hy het negentien jaar as 'n vrywilliger in die Suid-Afrikaanse Burgermag gedien en was die jongste bevelvoerder van die Witwatersrand se Rifles Regiment. Hy het later die John Chard-medalje vir lang en voortreflike diens ontvang.
Politieke opgang
Derby-Lewis het by die Nasionale Party aangesluit en was 'n stadsraadslid vir Bedfordview (1972–1977), die onderburgemeester (1973–1974) en uiteindelik die burgemeester (1974–1975), asook 'n vryman van Johannesburg se mini-stadsraad. Hy het Edenvale in die Transvaalse Provinsiale Raad (1972–1981) verteenwoordig, waar hy vir 'n paar jaar as die Nasionale Party se woordvoerder vir onderwys en hospitaaldienste opgetree het. Hy dien ook op die direksies van verskeie ander liggame, insluitend hospitale, laer- en hoërskole, asook 'n skool vir fisies gestremde kinders.
Deur sy politieke betrokkenheid het hy Gaye Derby-Lewis, 'n voormalige non (oorspronklik van Australië), ontmoet. Hulle het in 1986 getrou.
Nahoondam
Die Nahoondam is geleë in die Nahoonrivier naby Oos-Londen in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dam is in 1966 geopen en het 'n bakmaatvolume van 199,34 miljoen m3 agter 'n wal van 40 m hoog.
Seana Kofoed
Seana Kofoed (gebore 13 Augustus 1970) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent 30 Miles from Nowhere (2018) en in die televisiereekse Men in Trees (2006) en Flaked (2016).
Erica nematophylla
Erica nematophylla is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap. Dit kom op twee plekke voor: Stormsvlei naby Riviersonderend en Garciapas naby Riversdal. Beide populasies word bedreig deur indringerplante.
Olimpiese Winterspele 1948
Die Olimpiese Winterspele 1948 (Duits: Olympische Winterspiele 1948, Frans: Les Ves Jeux olympiques d'hiver, Italiaans: V Giochi olimpici invernali, Romansch: Gieus olimpics d'enviern 1948), amptelik bekend as die Vde Olimpiese Winterspele, is tussen 30 Januarie en 8 Februarie 1948 in St. Moritz, Switserland, aangebied. Die enigste ander kandidaatstad was Lake Placid, Verenigde State, waar die Spele in 1932 plaasgevind het.
Na 'n onderbreking van 12 jaar deur die Tweede Wêreldoorlog was dit die eerste Spele sedert die Winterspele van 1936 in Garmisch-Partenkirchen asook die tweede Olimpiade na die Olimpiese Winterspele 1928 wat in die Switserse stad gehou is. Die Olimpiese Somerspele 1948 is in Londen, Verenigde Koninkryk, aangebied.
Sporte
4 Olimpiese sporte is tydens die Spele beoefen. • 3
Kalender
Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, die getal dui op die getal medaljeparades wat die dag gehou is.
Deelnemende nasies
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: • 4
Getal medaljes
[[Lêer:1948 Winter Olympics countries.PNG|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1948:
]] Hier is die top 13 lande wat medaljes by die Spele verower het:
Vernon Downing
Vernon Downing (1913 – Desember 1973) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Les Misérables (1935), Mutiny on the Bounty (1935), The Spider Woman (1943), en Sherlock Holmes Faces Death (1943).
Elizabeth Banks
Elizabeth Banks (gebore Elizabeth Irene Mitchell; 10 Februarie 1974 in Pittsfield, Massachusetts, VSA) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger en regisseur.
Wildecineraria
Die Wildecineraria of klambossie (Senecio elegans) is 'n lae, eenjarige struik wat aan die weskus van Suid-Afrika voorkom. Die liervormig gelobde blare is sag en harig en die blare is smaller en vetter by die kus. Hulle groei aan spreidende, harige stingels Die plant dra in die lente purperrooi madeliefieblomme met geel harte  in los tuile op lang geskubde stele. Hulle groei op duine en is ryk aan stuifmeel en lok bye en kewers aan.
Sawyer Sweeten
Sawyer Sweeten is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Frank McKlusky, C.I. (2002) en in die televisiereekse Everybody Loves Raymond (1996) en Even Stevens (2000).
Oscypek
Oscypek of Oszczypek (meervoud: respektiewelik Oscypki en Oszczypki) is 'n Poolse harde kaas met 'n elastiese tekstuur wat al eeue lank volgens 'n eenvoudige metode van skaapmelk gemaak word. Die kaas word tot bolle gepers, aan die plafon van berghutte opgehang om te droog en gerook. Die kaas, wat binne twee tot drie maande ryp word, het 'n soutige smaak en 'n vetgehalte van 45%.
Oscypki is kase van oorsprong en mag slegs deur skaapboere in die Tatragebied rondom die stad Zakopane gemaak word. Daar is egter 'n nou verwante skaapmelkkaas in Slowakye, wat as oštiepok bekend staan, en verwante Poolse kase soos gołka en die kleiner redykolka. Hulle word egter albei van koeimelk gemaak.
Lancia Dikappa
Die Lancia Dikappa (Tipe 66) is 'n motorvoertuig wat deur Lancia vervaardig is vanaf 1921 tot 1922. Hierdie motor is as 'n sportmotorweergawe van die Kappamodel aangebied, met 'n ligter bakwerk. Slegs 160 van hierdie motors is vervaardig.
Seeplakkie
Die seeplakkie (Scaevola plumieri) is 'n vetplant wat aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika voorkom en tot 90 cm hoog kan word. Die plant het klein, ronde, vlesige groen tot geel blare. Dit dra klein, wit, waaiervormige blomme in trosse by die blaarbasis. Die plant groei hoofsaaklik op duine en kom in groot kolonies voor.
Dit is op die SANBI-rooilys as veilig gelys, maar dit is nie endemies aan Suid-Afrika nie. Oorspronklik kom dit uit die Karibiese gebied, maar die sade kan drywend oor die oseaan vervoer word en het so Afrika, die Pasifiese eilande, Brasilië en Ekwador bereik. In Florida word dit as 'n bedreigde spesie beskou.
Aloe macrosiphon
Die Aloe macrosiphon is 'n aalwyn wat inheems is aan Kenia, Rwanda, Tanzanië en Uganda.
Lancia Kappa (1919)
Die Lancia Kappa (Tipe 64) is 'n motor vervaardig deur Lancia vanaf 1919 tot 1922. 1,810 van hierdie motors was vervaardig.
Rachel Korine
Rachel Korine (gebore 4 April 1986) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Mister Lonely (2007), Trash Humpers (2009), Spring Breakers (2012), en Men Go to Battle (2015).
Ben Farm
Ben Farm is vier township-gedeeltes (A, B, C en Ben Farm) enkele kilometer wes van Phalaborwa in die ooste van die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika.
Dit val onder die beheer van die Ba-Phalaborwa Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Mopani-distriksmunisipaliteit ressorteer. Nabygeleë dorpe sluit in Phalaborwa (15 km), Makhushane, Namakgale en Lulekani op die R71-provinsiale pad na Gravelotte. In 2011 het die dorp 'n bevolking van 12 757 gehad.
Buddy Baer
Buddy Baer (11 Junie 1915 – 18 Julie 1986) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Quo Vadis (1951), Jack and the Beanstalk (1952), en Once Upon a Horse... (1958), en in die televisiereeks Adventures of Superman (1952).
Kevin Doyle (akteur)
Kevin Doyle (gebore 10 April 1960) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Libertine (2004) en in die televisiereekse Blackpool (2004) en Downton Abbey (2010).
Afrikaner Volksfront
Werking
Die organisasie is op 7 Mei 1993 gestig deur 21 Afrikanerorganisasies as gevolg van die toenemende behoudende teenstand teen die veelparty-onderhandelinge wat in Kemptonpark aan die gang was. Genl. Constand Viljoen en drie ander generaals van die Suid-Afrikaanse Weermag was betrokke by die stigting van die AVF. Tydens die stigtingsvergadering is dr. Ferdi Hartzenberg verkies tot president en kolonel Piet Botha tot hoofsekretaris.
Die AVF het ’n Volksrepubliekwerkkomitee op die been gebring om inligting in te samel oor die ideaal van ’n onafhanklike Volkstaat vir die Afrikaners. In Desember 1993 het die komitee ’n Volkstaat voorgestel wat Pretoria, dele van die Transvaal en noord-Kimberley en noordelike Natal wat sou bestaan as ’n staat met die reg om van ’n federale Suid-Afrika te skei; in November 1994 is ’n nuwe voorstel ter tafel gelê vir ’n kleiner staat slegs met outonomie.
Die onderhandelinge met die ANC het van die onversetlikes in die AVF nie welgeval nie en dr. Hartzenberg het aangedring op niks anders as ’n onafhanklike Afrikaner-tuisland nie. Nadat die onderhandelinge misluk het is genl. Viljoen se posisie in die AVF ondermyn waarna Viljoen die AVF verlaat het om saam met dr. Pieter Mulder die Vryheidsfront te stig. Die AVF het die tussentydse grondwet van Suid-Afrika, wat in 1993 deurgevoer is, verwerp.
Die AVF was ook deel van die Vryheidsalliansie saam met die Inkatha-Vryheidsparty, Konserwatiewe Party en die regerings van Ciskei en Bophuthatswana. In Desember 1995 het die AVF die Afrikaner Vryheidsvlag by die Suid-Afrikaanse Buro vir Heraldiek geregistreer.
In 1994 het die AVF probeer om die Boere as ’n inheemse volk by die Verenigde Nasies erken te kry maar het nie daarin geslaag nie nadat 82 ander inheemse volkere ’n petisie teen die deelname van die AVF onderteken het. Die AVF is in November 1996 ontbind.
Akkoord vir Afrikanerselfbeskikking
Hoofstuk 3 van die Akkoord vir Afrikanerselfbeskikking wat op 23 April 1994 deur genl. Viljoen, leier van die VF+, mnr. Thabo Mbeki, nasionale voorsitter van die ANC en mnr. Roelf Meyer, Minister van Konstitusionele Ontwikkeling en Kommunikasie namens die regering van die Nasionale Party geteken is, met prof. Abraham Viljoen en mnr. Jurgen Kögl as getuies, meld dat:
Ander
Op 4 Desember 1993 oorhandig Bloemhof die vryheid van die dorp aan die Afrikaner Volksfront tydens ’n plegtigheid waar Pieter Mulder en Ferdi Hartzenberg met ereburgerskap vereer is en die vryheid van die dorp ook aan die AWB Wenkommando oorhandig is.
Will Swenson (akteur)
Will Swenson (gebore 26 Oktober 1973) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Sons of Provo (2004), The Switch (2010), This Is Where I Leave You (2014), en The Greatest Showman (2017).
Braam en die engel
Braam en die engel is 'n kinderverhaal deur Marietjie de Jongh. Dit is vir die eerste keer in 1991 uitgegee deur Tafelberg Uitgewers (Kaapstad). Die verhaal bied 'n satiriese blik op die ellendes van die moderne wêreld, wat metafories in die verhaal voorgestel word.
Verhaal
Hnnerik is 'n pasaangestelde streeksengel wat op 'n missie gestuur is: hy moet keer dat die inwoners van Wale "van ellende vergaan". In Wale ontmoet hy Braam en saam vertrek die twee op 'n reis wat hulle deur talle dorpe met verskillende uitdagings en ellendes sal neem.
Kommersiële sukses
"Braam en die engel" was nie baie suksesvol nie: volgens die uitgewer, Louise Steyn, het dit "soos 'n klip gesink". Haar mening is dat die boek te goed was vir Afrikaanse lesers.
Toekennings
"Braam en die engel" het die Alba Bouwerprys vir Kinderliteratuur in 1992 gewen - dit het die eersteplek gedeel met Droomwa deur Barrie Hough. Dié toekenning word deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gemaak en word elke derde jaar toegeken. Die verhaal het ook 'n "eervolle vermelding" tydens die C.P. Hoogenhout-prys in 1992 gekry ("Droomwa" het die toekenning gewen).
Verwerkings
Die verhaal is oor 'n tydperk van ses jaar deur Barbara Poggemiller na 'n toneelstuk verwerk. Brahm and the Angel is in 2005 in die D.B. Clarke teater in Montreal, Kanada opgevoer - Poggemiller het ook as regisseur waargeneem. Die toneelstuk het in dieselfde jaar ook die MECCA (Montreal English Critics Circle Award) se "spesiale beoordelaarstoekenning" (Special Jury Award) gewen - die kategorie is geskep vir toneelstukke wat nie in enige ander kategorie pas nie.
Lancia Aprilia
Die Lancia Aprilia is 'n motorvoertuig wat deur Lancia vervaardig is vanaf 1937 tot 1949. Die motor is ontwerp deur Vincenzo Lancia.
Britz
Britz is 'n stadsbuurt in die Duitse hoofstad Berlyn se administratiewe distrik Neukölln wat bekend staan vir sy uitsaaifasiliteit van Deutschlandradio (vroeër RIAS/Rundfunk im amerikanischen Sektor), die Hoefyster-woonbuurt, 'n wegwysende behuisingsprojek uit die 1920's, en die sogenaamde Gropiusstadt, 'n uitgestrekte woonbuurt met woonstelblokke wat in 2002 'n aparte stadsbuurt in Neukölln geword het.
Die bevolking van Britz was 41 928 op 30 Junie 2016.
Geskiedenis
Die eerste historiese verwysing na die destydse dorp Britzig dateer uit die jaar 1237, terwyl dit in die Landbuch van keiser Karel IV Briczik genoem word. Onder sy besitter Otto von Britzke is die dorp tot riddergoed verklaar.
In 1920 is die landelike munisipaliteit Britz met sy 13 475 inwoners by Berlyn se administratiewe distrik Neukölln ingesluit.
Historiese veldsteenkerk
'n Belangrike argitektoniese besienswaardigheid in Britz se historiese dorpskern is die veldsteenkerk wat uit 1250 dateer. Nadat die kerk in 1948 deur 'n brand verwoes is, is dit deur die kunstenaar Charles Crodel van glasskilderye voorsien. Die dorpskerk maak net soos die historiese boerdery met sy perde- en ossestal deel uit van die plaaslike riddergoed. Die kasteel Britz met sy tuin het oorspronklik as woning van die Britzke-gesin gedien. Die gebou is in die 15de eeu opgerig, maar later deur 'n brand vernietig. Die huidige herehuis is deur veldmaarskalk Van Erlach opgerig en in 1880 volgens 'n ontwerp van Julius Wrede in die Nuwe Renaissance-styl herbou en van 'n toring voorsien.
Windmeul
Die Britzer Mühle is 'n windmeul in die Hollandse styl. Die gebou uit die jaar 1863 is in 1985 ter geleentheid van die Federale Tuinskou volledig gerestoureer en is as 'n historiese monument nog steeds in bedryf.
Hoefysterbuurt
In die vroeë 20ste eeu het nuwe woonbuurte in Britz ontstaan. Die Ideal-woonbuurt dateer uit 1907. Die Hoefyster-woonbuurt het tussen 1925 en 1933 volgens 'n ontwerp van die bekende argitekte Bruno Taut en Martin Wagner as een van die eerste bouprojekte volgens Berlyn se na-oorlogse sosiale behuisingsplan ontstaan. Die naam verwys na die sentrale reeks geboue in die vorm van 'n hoefyster. Die woonbuurt is net soos die markplein van Britz-Suid 'n historiese monument en deur Unesco in Julie 2008 saam met ander Berlynse behuisingskema's uit die 1920's tot wêrelderfenisgebied verklaar.
Die Berlynse Hoefysterbuurt het as voorbeeld vir 'n soortgelyke behuisingsprojek, St Andrews Gardens in Liverpool in die Verenigde Koninkryk, gedien. John Hughes, assistent van die destydse Liverpoolse direkteur van behuising, Lancelot Keay, was tydens 'n besoek, wat hy in 1931 aan Berlyn gebring het, só beïndruk van Bruno Taut en Martin Wagner se ontwerp dat hy 'n D-vormige woonstelblok met vyf verdiepings, wat rondom 'n binnehof ontstaan het, in Liverpool laat oprig het. Die blok is in 1935 voltooi.
Britzer Garten
Die Britzer Garten, 'n uitgestrekte park, is ter geleentheid van die Federale Tuinskou in 1985 aangelê en was destyds as 'n ontspanningsgebied vir die bevolking in die suidooste van Wes-Berlyn beplan, wat deur die grens met die DDR van die omliggende landelike gebiede afgesny was. Die park het 'n oppervlakte van 90 hektaar en verbind natuur en tuinboukuns (met rose- en rhododendrontuine), "speellandskappe" vir kinders en uitgestrekte grasvelde, argitektuur en kuns (in die Karl-Foerster-pawiljoen), mere en heuwels en blommevelde met mekaar. Die restourant by die Kalender-plein pronk met die - na bewering - grootste sonhorlosie in Europa.
Historiese veldtrein
Die Britzer Museumsbahn, 'n historiese veldtrein met 'n spoorwydte van 600 millimeter, dien as die belangrikste vervoermiddel in die park. Dwarsdeur die jaar word in die park feeste soos die Midsomerfees in Junie, jazz- en klassieke opelug-konserte en vuurwerke aangebied.
Die uitsaai-fasiliteit van RIAS en Deutschlandradio
Die Amerikaanse militêre administrasie het vir sy nuutgestigte radiostasie RIAS (Rundfunk im amerikanischen Sektor / Radiokorporasie in die Amerikaanse sektor) in 1946 'n uitsaai-fasiliteit in Britz opgerig. Aanvanklik is gebruik gemaak van eenvoudige radiomaste, wat in 1948 deur die huidige staalmaste met 'n hoogte van 100 meter vervang is. Hulle is later verhoog tot 160 en 144 meter.
Vanaf 1949 is kortgolf-radioprogramme vanuit Britz uitgesaai. In 1978 is 'n mediumgolf-uitsaai-antenne bygevoeg, wat veral snags die opvangs van RIAS se Duitstalige program in die gebied van die Duitse Demokratiese Republiek (Oos-Duitsland) verbeter het. Die radiogolwe is destyds steil in die ionosfeer uitgesaai, sodat die Oos-Duitse stoorsenders die opvangs van die westelike program nie meer kon belemmer nie.
Die fasiliteite word tans deur Deutschlandradio gebruik, Duitsland se nasionale radioprogram.
Bronne
Geskiedenis en argitektuur
RIAS
Universiteit van Greenwich
Die Universiteit van Greenwich (ook bekend as Greenwich-universiteit) is 'n universiteit in Greenwich, Londen, Engeland.
Janusz Waluś
Janusz Waluś (uitspraak: Janoesj Waloes; gebore 1953 in Zakopane, Klein-Pole) is 'n Poolse immigrant met Suid-Afrikaanse burgerskap wat die voorsitter van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party Chris Hani op 10 April 1993 vermoor het. Hy is steeds in aanhouding in die Kgosi Mampuru-gevangenis in Pretoria.
Waluś is op 14 Januarie 1953 in 'n kommunistiese Pole gebore. Hy emigreer in 1981 na Suid-Afrika, ontvang 'n permanente verblyfpermit, en sluit hom by sy pa en broer in Suid-Afrika aan. In 1987 ontvang hy Suid-Afrikaanse burgerskap.
Die tydsberekening van die moord, net voor die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika, het aansienlike politieke spanning in die land veroorsaak. Slegs Nelson Mandela se persoonlike pleidooi vir kalmte kon uiteindelik die situasie ontlont.
Die moord het uiteindelik nie die onderhandelinge en die oorgang na 'n nuwe bedeling beïnvloed nie. Waluś en sy medepligtige, Clive Derby-Lewis is beide ter dood veroordeel, maar die vonnis is later na lewenslank verander nadat doodstraf in 1995 in Suid-Afrika afgeskaf is. Toe Waluś sy straf hoor, het hy die volgende oor die ANC te sê gehad:
Hulle (die ANC) is kommuniste en hulle sal hierdie wonderlike land vernietig. Hulle sal alles wat met moeite deur wittes opgebou is opmors. Dit is vir my 'n pyn om te dink dat alles hier vernietig gaan word in die naam van 'n veelrassige utopia wat nooit sal werk nie. Hulle wil vryheid en demokrasie hê – oor 'n paar jaar is vryheid en demokrasie al wat hulle sal oorhê.
Politieke wetenskap
Politieke wetenskap (ook politikologie, staatsleer of politieke wetenskappe) is die sosiale wetenskaplike dissipline wat gefokus is op die studie van die politiek. Politieke wetenskap word gekenmerk deur die omvattende belangstelling in politiek in al sy veelheid van vorms. Politieke wetenskap verteenwoordig nie net een metode of 'n dominante teoretiese benadering nie. In metodologiese en teoretiese opsig is die politieke wetenskap pluralisties; daar is verskillende teoretiese benaderings, soos politieke sielkunde, rasionele keuse teorie en institusionalisme wat langs mekaar gebruik word deur politieke wetenskaplikes, soms deur navorsers geïntegreerd word en soms in akademiese debatte teenoor mekaar staan; politieke wetenskaplikes pas verskillende metodes toe, kwalitatiewe ondersoeksmetodes, soos oorsaak navorsing en kwantitatiewe ondersoeksmetodes, soos statistiek en eksperimente.
Janusz Waluś
In November 2022 het Raymond Zondo, die President van die Konstitusionele Hof die Ministerie van Justisie en Korrektiewe Dienste beveel om voorwaardelike vrylating aan Janusz Walus toe te staan, na byna 30 jaar in die tronk toe hy vir twintig jaar in aanmerking gekom het en dat sy vorige versoeke verwerp is. Twee dae voor sy vrylating op parool is Walus deur 'n medegevangene van die Kgosi Mampuru-gevangenissentrum in Pretoria gesteek..
Politieke wetenskap
Een van die redes vir die pluralisme in die politieke wetenskap is dat die begrip 'politiek' 'n wesenlike betwiste begrip is. Daar is breedweg twee benaderings tot die begrip 'politiek'. Die eerste doel met politiek fokus op die instellings van die regering. Politieke wetenskap is dan die studie van hierdie instellings. Die tweede sien politiek as die gebruik van mag deur mense oor ander mense, is politieke wetenskap die studie van "die tegnieke vir die gebruik van sosiale mag" en beperk hom nie net tot die regering nie maar is toepasbaar op alle sosiale velde waar mag gebruik word.
Politieke wetenskaplikes verleen ook dikwels metodes, teorieë en begrippe uit ander dissiplines, soos sosiologie, sielkunde, ekonomie, filosofie, regte en geskiedenis. Die skeidings tussen hierdie dissiplines en politieke wetenskap is nie skerp gedefinieer nie. In die grensgebiede tussen hierdie dissiplines en politieke wetenskape lê subdissiplines soos politieke sosiologie, politieke sielkunde, politieke ekonomie, politieke filosofie, staatsreg en politieke geskiedenis.
Geskiedenis van die politieke wetenskap
Die geskiedenis van die politieke wetenskap gaan terug na die werk van Griekse filosowe soos Plato en Aristoteles en Romeinse historici soos Polybius. Hulle was die eerste wat op 'n sistematiese manier skryf oor die funksionering van die staat en verskillende politieke regeringsvorme vergelyk het. 'n Belangrike deurbraak was die werk van die renaissance denker Niccolò Machiavelli. Hy het die fokus op die individu, soos "Die vors" en die burger (in Oor die Burger), en hul motivering gebaseer op "sistematiese empiriese waarneming". In die sewentiende eeu word ook aan universiteite die eerste leerstoele politieke wetenskap gestig; beide die leerstoel vir Politiek en Welsprekendheid, wat in 1602 gestig is aan die Universiteit van Uppsala en die leerstoel politieke wetenskap wat in 1612 opgerig is aan die Universiteit Leiden word beskou as die eerste leerstoele politieke wetenskap. Die Leidse leerstoel word by oprigting ingeneem deur Daniël Heinsius.