cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hayao Miyazaki
Temas, invloede en style
Miyazaki se verhale is opmerklik daarvoor dat hulle nie 'n held laat kragte meet teen 'n onsimpatieke antagonis nie. Oor Spirited Away sê Miyazaki: "Die heldin word in 'n plek gegooi waar goed en sleg saamwoon […] Sy kom nie reg omdat sy 'die bose' verwoes nie, maar omdat sy die vermoë aangeleer het om te oorleef." Hoewel Miyazaki soms pessimisties oor die wêreld voel, toon sy rolprente eerder 'n ontsagwekkende, positiewe wêreldbeskouing, en verwerp vereenvoudigde stereotipes van die goeie en die bose.
Miyazaki se rolprente benadruk omgewingsbewaring en die aarde se broosheid. In 'n onderhoud in die The New Yorker sê Margaret Talbot dat Miyazaki glo heelwat van die moderne kultuur is "dun en vlak en vals", en "hy bedoel dit nie as 'n grap nie" dat hy uitsien na " 'n tyd wanneer Tokio verswelg is deur die oseaan en die NTV-toring 'n eiland word, wanneer die mensepopulasie skerp afneem en daar nie meer toringgeboue is nie". Toe hy in die Shōwa-tydperk grootgeword het, was dit vir hom 'n ongelukkige tyd omdat "die natuur – die berge en riviere – vernietig is in die naam van ekonomiese vooruitgang". Miyazaki is krities oor kapitalisme en globalisering en hulle uitwerking op die moderne lewe. In 'n opmerking oor die geanimeerde fliek van 1954 Animal Farm, het hy gesê: "Uitbuiting kom nie net in kommunisme voor nie, kapitalisme is net so 'n stelsel. Ek glo 'n maatskappy is die gemeenskaplike eiendom van al die mense wat daar werk, maar dit is 'n sosialistiese idee." Nogtans, beveel hy aan, moet volwassenes nie "hulle visie van die wêreld op hul kinders afdwing nie".
Nausicaä, Princess Mononoke en Howl's Moving Castle het anti-oorlog-temas. In 2003, toe Spirited Away die Academy-toekenning vir die Beste Animasierolprent gewen het, het Miyazaki nie self die geleentheid bygewoon nie. Hy het later verduidelik dat hy "nie 'n land wil besoek wat Irak bombardeer nie".
Skeppingsproses en animasiestyl
Miyazaki speel 'n leidende rol wanneer hy sy rolprente skep, en is dikwels sowel die skrywer as die regisseur. Hy het self elke raampie wat in sy vroeë flieks gebruik is nagegaan, hoewel hy weens kommer oor sy gesondheid oor die hoë werkslading nou van sy werkslas aan ander Ghibli-lede delegeer. In 'n onderhoud in 1999 het Miyazaki gesê: "Teen hierdie ouderdom kan ek nie meer die werk doen wat ek altyd het nie. As my personeel my kan uithelp en ek op regisseerwerk kan konsentreer, is daar nog 'n aantal flieks wat ek wil maak."
Miyazaki gebruik bewegings in sy animasie wat soos mense s'n is. Boonop word baie van die kuns gedoen met die gebruik van waterverf.
In teenstelling met Amerikaanse animasie word baie van die teks en beelddraaiboek saam geskep, en daar word met die animasie begin voordat die storie voltooi is en terwyl die beeldbraaiboek ontwikkel word.
Miyazaki gebruik tradisionele animasie regdeur die animasieproses, hoewel rekenaar-geskepte beelde aangewend is in Princess Mononoke. In 'n onderhoud met die Financial Times sê Miyazaki: "Dit is baie belangrik vir my om die regte verhouding te behou tussen werk per hand en rekenaar te behou. Ek het nou daardie balans geleer; hoe om albei te gebruik en steeds my flieks 2D te kan noem." Digitale verf is ook vir die eerste keer in dele van Princess Mononoke gebruik om spertye te kon haal. Dit is as standaard vir daaropvolgende flieks gebruik. Maar in sy 2008-fliek, Ponyo, het Miyazaki teruggekeer na tradisionele handgetekende animasie vir alles, en sê: "Handtekeninge op papier is die grondbeginsel van animasie." Studio Ghibli se rekenaaranimasieafdeling is ontbind voordat met produksie van Ponyo begin is, en Miyazaki het besluit om by handgetekende animasie te bly.
Invloede
Onder Miyazaki se vroegste invloede was die geïllustreerde stories wat hy in seunstydskrifte en manga-Tankōbon in sy kinderjare gelees het. Hy het al gesê dat hy nie net van hul onderwerpe en hoe hulle die kunswerke aangebied het gehou het nie, maar ook dat hy waardering gekry het vir die tempo van hul avonture, wat die leser in staat gestel het om hom te verdiep in die stories wat hulle geskep het omdat die stadige pas van produksie vereis het dat dieselfde werk etlike kere gelees moes word.
Maján
Maján is 'n munisipaliteit in die provinsie Soria in die Spaanse outonome gebied Kastilië en León.
Hayao Miyazaki
Invloede
Gevolglik het hy werk in maandelikse vervolgverhale verkies bo die weeklikse formaat van sy eie werke. Miyazaki het Soji Yamakawa se Shōnen ōja uitgewys as die mees invloedryke stories wat hy gelees het. Takekuma wys daarop dat etlike van Miyazaki se werke, in sowel manga as anime, hul oorsprong het in Tetsuji Fukushima se The Evil Lord of the Desert. 'n Effens later invloed wat Miyazaki vermeld het, is die werk van Sanpei Shirato.
'n Aantal Westerse skrywers het Miyazaki se werk beïnvloed, onder andere Ursula K. Le Guin, Lewis Carroll, Edward Blishen en Diana Wynne Jones. Miyazaki het vir Le Guin gesê dat Earthsea 'n groot invloed op al sy werke was, en dat hy haar boeke langs sy bed gehou het. Miyazaki en die Franse skrywer en illustreerder Jean Giraud (ook bekend as Moebius) het mekaar beïnvloed en het vriende geword vanweë hul wedersydse bewondering. Monnaie de Paris het 'n uistalling van hul werk gehou met die titel Miyazaki et Moebius: Deux Artistes Dont Les Dessins Prennent Vie (Twee kunstenaars wie se sketse 'n lewe van hul eie gekry het) van Desember 2004 tot April 2005. Albei kunstenaars het die opening van die uitstalling bygewoon. Moebius het sy dogter Nausicaa genoem na aanleiding van Miyazaki se heldin. Miyazaki was erg beïnvloed deur nog 'n Franse skrywer, Antoine de Saint-Exupéry. Hy het die Japannese omslae van Saint-Exupéry se Night Flight (Vol de nuit) en Wind, Sand and Stars (Terre des Hommes) geïllustreer, en het 'n nawoord geskryf vir Wind, Sand and Stars.
In 'n onderhoud wat 10 Junie 2002 op BBC Choice uitgesaai is, noem Miyazaki die Britse skrywers Eleanor Farjeon, Rosemary Sutcliff en Philippa Pearce as invloede. Die rolprentmaker het ook al in die openbaar sy versotheid op Roald Dahl se stories te kenne gegee; die uitbeelding in Porco Rosso van 'n wolk van dooie vlieëniers is deur Dahl se They Shall Not Grow Old geïnspireer. Soos in Miyazaki se flieks skep hierdie skrywers selfstandige wêrelde waarin allegorieë dikwels gebruik word, en die karakters het komplekse en dikwels dubbelsinnige motiverings. Ander werke van Miyazaki, soos My Neighbor Totoro, Princess Mononoke en Spirited Away, sluit elemente in van Japanse geskiedenis en mitologie.
Richard Clayton (akteur)
Richard Clayton (12 Junie 1915 – 29 September 2008) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Father Is a Prince (1940), Miss Polly (1941), en A Very Young Lady (1941), en in die televisiereeks The Tab Hunter Show (1960).
Hayao Miyazaki
Invloede
Miyazaki het gesê hy is geïnspireer om 'n animeerder te word deur The Tale of the White Serpent, wat beskou word as die eerste moderne anime, in 1958. Hy het ook gesê dat The Snow Queen, 'n Russiese animasierolprent, een van sy eerste inspirasies was, en dat dit hom geïnspireer het om in animasieproduksie te bly. Ons kan sy invloed op The Little Norse Prince sien. Die skurk, "Forest King", is soos die "Snow Queen" wat ontwerp en karakter betref. Yuriy Norshteyn, 'n Russiese animeerder, is 'n vriend van Miyazaki en word deur hom geprys as " 'n wonderlike kunstenaar". Norshteyn se Hedgehog in the Fog word beskryf as een van Miyazaki se gunsteling-animasierolprente. Miyazaki is al lank 'n aanhanger van Aardman Studios-animasie. In Mei 2006 het David Sproxton en Peter Lord, stigters van Aardman Studios, die Ghibli-museum se uitstalling wat aan hulle werk gewy is, besoek, waar hulle ook vir Miyazaki ontmoet het.
Pete Docter, regisseur van die gewilde flieks Up en Monsters, Inc., asook medeskepper van ander Pixar-werke, het Miyazaki lof toegeswaai en hom as 'n invloed beskryf. Glen Keane, die animeerder van suksesvolle Disney-flieks soos The Little Mermaid, The Rescuers Down Under, Beauty and the Beast, Aladdin en Tangled, het ook aan Miyazaki die eer gegee as 'n "groot invloed" op sy werk en in die algemeen in Disney die afgelope twee dekades. Bryan Konietzko en Michael Dante DiMartino sê Miyazaki se werk het die grootste invloed gehad op die wêreld en styl van Avatar: The Last Airbender.
Miyazaki is ook vermeld as 'n invloed op verskeie rolspel-videospeletjies. Die skepper van Square se Final Fantasy-reeks, Hironobu Sakaguchi, vermeld Miyazaki as inspirasie vir elemente soos die lugskepe en chocobos wat in die reeks voorkom. Die post-apokaliptiese tonele van SNK se Crystalis is geïnspireer deur Miyazaki se Nausicaä of the Valley of the Wind, en Crystalis het op sy beurt Square se Secret of Mana geïnspireer. Die fantasie-avontuurspeletjie van 2015 Ori and the Blind Forest is heelwat deur Miyazaki se werk beïnvloed, veral een van die vlakke, "Valley of the Wind", was 'n kopknik in die rigting van Miyazaki se Nausicaä of the Valley of the Wind.
Miyazaki is ook deur Akira Kurosawa beïnvloed. Kurosawa het dit reggekry om die Westerse wêreld se aandag op Japanse filmkuns te vestig met sy 1950-rolprent Rashomon, Seven Samurai in 1954, en Yojimbo in 1961. Nog 'n invloed was Osamu Tezuka, 'n baanbreker in die style en tegnieke van nuwe manga. Miyazaki het van Princess Mononoke gesê: "Ek wens Osamu Tezuka kon dit gekyk het." Tezuka en Miyazaki het 'n effens ongemaklike verhouding gehad. Miyazaki erken sy invloed, soos die invloed van 'n ouer broer of voorganger, maar die invloed was dalk nie beskou as 'n ten volle voordelige een nie.
Soos Helen McCarthy opmerk, het Miyazaki 'n opstel geskryf nadat Tezuka in 1989 oorlede is, waarin hy nadink oor die invloed wat Tezuka in die besonder op sy eie loopbaan en oor die algemeen op anime in Japan gehad het. Miyazaki erken dat Tezuka onder die skeppende kunstenaars was wat hom geïnspireer het om 'n mangaskrywer te word, maar hy skryf dat hy aanvanklik verontwaardig gereageer het en dat hy verneder gevoel het toe dit aan hom uitgewys is dat sy styl as 'n tekenaar soos Tezuka s'n lyk.
Nadat hy besef het dat die waarneming oor die ooreenkoms waar was, het hy sy sketse vernietig en besluit om terug te keer na die studie van basiese tekenvaardighede om weer van voor af te kon begin. Hy wys daarop dat hy nie saamstem met die raad dat jong mangakunstenaars die werk van hul voorgangers moet naboots wanneer hulle begin nie.
In sy opstel skryf hy ook dat hy al hoe kritieser geword het oor Tezuka se rol in die ontwikkeling van anime in Japan en kritiseer veral vir ander animeerders vir die eerbiedige behandeling, tot op die punt van verafgoding, wat Tezuka gekry het. Volgens Miyazaki se wêreldbeskouing is invloede veronderstel om die medium vorentoe te neem en hoewel Miyazaki sy eie handelsnaam goed bemark, is hy nogtans krities oor die goddelike status wat aan hom gegee word.
Hy het al daarop gewys dat hy sulke lof as verstikkend eerder as aanmoedigend vir die verkenning van kreatiwiteit en die ontwikkeling van 'n persoonlike styl in jonger kunstenaars beskou.
Eerbetone
Miyazaki het al talle toekennings vir sy animasierolprente gewen. The Castle of Cagliostro was sy eerste pryswenner, en het die Mainichi-rolprenttoekenning in 1980 gewen. Van al sy flieks het Spirited Away en The Wind Rises die meeste toekennings gewen. In 2005 is 'n ere-Golden Lion by die Venisië-rolprentfees aan hom toegeken vir sy gesamentlike bydrae tot die rolprentkuns. Miyazaki het ook toekennings buite die rolprentbedryf ontvang. Op 3 November 2012 het hy die *Person of Cultural Merit gewen, wat hom die eerste animeregisseur gemaak het wat dié eer te beurt val. In 2014 is hy in die Science Fiction and Fantasy Hall of Fame opgeneem en hy het die volgende jaar 'n Academy-eretoekenning by die 87ste Academy-toekennings ontvang. Hy is die eerste animeregisseur wat die eer ontvang het, en is die vierde animeerder wat die toekenning drie keer gekry het.
Rod Glenn
Rod Glenn is 'n Engelse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente American Assassin (2017), The Hippopotamus (2017), The More You Ignore Me (2018), en Monster.
Wientjesvoort
Wientjesvoort is 'n nedersetting in die munisipaliteit Bronckhorst in die provinsie Gelderland in Nederland.
Jesser Point-vuurtoring
Die Jesser Point-vuurtoring is 'n vuurtoring suid van Sodwanabaai en is in 1986 opgerig. Dit is onbeman en aktief.
Alexander Rahbari
Alexander (Ali) Rahbari is die broer van die solis Sohre Rahbari en is in 1948 in Iran gebore. Hy het sy dirigentopleiding in Wene se Musiekakademie ontvang. Hy het redakteur van Teheran se Konservatoria vir Musiek geword en 'n leidende rol in die kultuurontwikkeling van sy land gespeel. Herbert von Karajan het hom genooi om die Berliner Philharmoniker te dirigeer, en hy het Von Karajan se assistent in Salzburg geword. Hy het hierna orkeste wêreldwyd gedirigeer, en is tans 'n Oostenrykse burger.
Panzergrenadier
(afgekort PzGren of Pzg) is 'n Duitse term vir gemotoriseerde of gemeganiseerde infanterie, soos vir die eerste keer gebruik is in die Tweede Wêreldoorlog.
Die term Panzergrenadier was nie voor 1942 in gebruik nie. Infanterie in panzer-afdelings was sedert 1939 bekend as Schützen Regimente.
Radio Rats
Die South African Rock Lists webtuiste gee 'Into The Night We Slide' aan as een van die top tien Rock Albums van die 1970's.
1735
Die jaar 1735 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 35ste jaar van die 18de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Lani Minella
Lani Minella (gebore 25 Oktober 1959) is 'n Amerikaanse aktrise en regisseuse.
Axinella pumila
Axinella pumila is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Axinella en tot die familie Axinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1922 deur Babic.
Hoërskool Aurora
Hoërskool Aurora is 'n middelbare skool op die Sandveldse dorpie Aurora.
Melissa Sue Anderson
Melissa Sue Anderson (gebore 26 September 1962) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Happy Birthday to Me (1981) en in die televisiereekse Little House on the Prairie (1974) en The Equalizer (1985).
Hoërskool Aurora
Geskiedenis
Tydens die lang bediening van ds. J.C. Smit (1922 tot 1947) in die plaaslike NG gemeente, het die skool aangegroei tot 'n hoërskool en is koshuisgeriewe vir 130 kinders daargestel. Deur die jare het die ontvolking van die platteland daartoe gelei dat die Hoërskool Aurora weer afgeskaal is tot net 'n middelbare skool, hoewel hy steeds die naam van hoërskool dra.
Huidige situasie
In 2008 was die leerdertal 193 van gr. 1 tot gr. 9, met 21 leerders in die laagste sowel as in die hoogste graad. Die skoolhoof in daardie jaar was mnr. J.P. van Wyk.
Axinella pyramidata
Axinella pyramidata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Axinella en tot die familie Axinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1916 deur Stephens.
R404 (Suid-Afrika)
Die R404 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat George met Heroldsbaai verbind en staan ook bekend as die Skimmelkranspad.
Die roete begin waar dit afdraai van die R102, by George-lughawe. Die roete gaan verby die hoogingang na die lughawe, om die aanloobaan en gaan onder deur die N2-nasionale pad. Daarna vurk die pad, dit is 'n sirkelroete deur Heroldsbaai.
Op 7 Desember 2009 het 'n Embraer ERJ 135-vliegtuig van Airlink, tydens 'n geskeduleerde vlug (SA-8625), gegly in nat weerstoestande en by die einde van die aanloopbaan afgegly en op die R404 tot stilstand gekom.
Die uitkykpunt Voëlklip het bekend geword nadat twee motorvoertuie hier in die see beland het in 2019 en in 2021 en van die insittendes gesterf het..
Axinella quercifolia
Axinella quercifolia is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Axinella en tot die familie Axinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1889 deur Keller.
P.K. Albertyn
Ds. Petrus Kuypers Albertyn (Stellenbosch, 6 Desember 1814 - Botrivier, 11 April 1878) was predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en 'n agterkleinseun van die stamvader van die Albertyns, Adam, wat van Delft, Nederland, na die Kaap gekom het asook die tweede jongste seun van Christoffel Albertyn (1756-1820) en sy tweede vrou, Johanna Susanna de Villiers (1778-1817).
Albertyn het geheet na sy halfsuster se man, die eertydse Hollandse artillerie-offisier Pieter Huybert Kuypers (1767-1832), wat met sy vrou op Stellenbosch as 'n groot sendingvriend bekend was. Albertyn se jongste suster was die vrou van eerw. Paul Daniel Lückhoff en die jongste broer, Abraham J.D. Albertyn (1817-1884), was lank geneesheer op Caledon.
Hy was een van die eerste studente aan die Zuid-Afrikaansch Athenaeum in Kaapstad van 1829 tot '32 en word verder deur dr. Abraham Faure voorberei op sy teologiese studie wat hy in Utrecht voltooi van 1836 tot '39. In Junie 1839 word hy in Den Haag georden en op 9 Januarie 1840 in Kaapstad gelegitimeer.
Op Stellenbosch help hy met die sendingwerk en van 1841 tot '44 los hy ds. G.W.A. van der Lingen tydens sy siekte in die Paarl af. In Maart 1844 beroep die Voortrekker-volksraad hom na Natal, maar hy gaan vir tydelike diens na Clanwilliam totdat hy op 2 Maart 1845 as eerste vaste predikant van die NG gemeente Swartberg (Prins Albert) bevestig word. Hy was senuagtig van geaardheid en deels ter wille van sy gesondheid vertrek hy vroeg in 1851 na Caledon waar hy in 1870 weens 'n keelkwaal die bediening neerlê en op sy oudste seun se plaas gaan woon. Hier sterf hy na 'n lang lyding en word by die ou kerk op Caledon begrawe.
Van Maart tot Mei 1848 besoek hy met ds. Andrew Murray sr. en ouderling Barend Pienaar van Richmond as eerste afvaardiging van die Kaapse Sinode hul geloofsgenote in Transoranje en ook op Mooirivierdorp (Potchefstroom), waar die Evangelie toe vir die eerste keer deur leraars van die NG Kerk verkondig word. Op die terugreis word daar by Sannasdorp 'n gemeente (NG gemeente Fauresmith) gestig en op die hele tog 800 kinders gedoop. As sterk voorstander van die sending word hy in 1857 deur die Kaapse Sinode tot lid gekies van 'n nuwe kommissie wat die sending in die binneland sowel as in die buiteland moet bevorder en waarin hy jare lank sou dien.
Gesinslewe
Op 29 April 1841 trou hy op Stellenbosch met Margaretha Elisabeth Louw (1824-1905), 'n dogter van Johannes Rudolph Louw en Johanna Frederika Auret van die Paarl. Van hul sewe seuns word drie predikante, onder andere Johannes Rudolph Albertyn, en die jongste 'n sendeling van die NG Kerk. Van die vier dogters is een met ds. W.A. Alheit en een met ds. P.T. Retief (1856-1913) getroud. Verskeie van die kleinseuns tree in die bediening en 'n kleindogter was die vrou van prof. John du Plessis van Stellenbosch.
Volgens ds. H.C. Hopkins was Albertyn "'n toegewyde en minsame herder en vanweë sy erns en die feit dat hy een van die welsprekendste redenaars van sy Kerk was, vir die kansel van sy tyd 'n ware sieraad".
Indonesiese Wikipedia
Dit het tans artikels en is die 22ste grootste wikipedia.
R406 (Suid-Afrika)
Die R406 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat die N2-nasionale pad met Greyton en Genadendal verbind. Die roete begin 3 km wes van Caledon op die N2, gaan noordoos, gaan eers oor die Beinbrechtbrug en bereik dan Genadendal na 26 km. Die roete swaai oos en bereik dan Greyton 5 km verder. Hiervandaan swaai die roete suidoos en sluit by die N2 net voor Riviersonderend aan.
Christiaan Hendrik Persoon
Christiaan Hendrik Persoon (* 1 Februarie 1761 in Stellenbosch, Kaapkolonie; † 16 November 1836 in Parys, Frankryk) was 'n mikoloog (swamkundige) en botanikus. Persoon het wêreldwyd bekendheid verwerf as die grondlegger van sistematiese mikologie (die studie van swamme) en word saam met sy tydgenoot Elias Magnus Fries as die vader van moderne swamkunde beskou. Sy botaniese outeursafkorting is Pers.
Vroeë lewe
Christiaan Hendrik Persoon is op 1 Februarie 1761 op Stellenbosch gebore as die derde kind van Christian Daniel Persoon, 'n Duitse immigrant uit Pommere en sy vrou, Elizabeth Wilhelmina Groenwald, 'n boorling van Nederland. Sy ma is enkele weke ná sy geboorte oorlede. Toe Christiaan dertien jaar oud was, is hy deur sy pa na Europa gestuur om daar sy opleiding te ontvang. Een jaar later is sy pa oorlede.
Opleiding
Persoon het aanvanklik, omstreeks 1783, aan die Universiteit van Halle-Wittenberg in teologie gestudeer, maar op 22-jarige ouderdom oorgeskakel na geneeskunde aan die Universiteit van Leiden, Nederland. Later het hy na Göttingen verhuis waar hy plantkundige navorsing gedoen het. In 1799 het hy sy doktoraat van die Kaiserlich-Leopoldinisch-Carolinische Deutsche Akademie der Naturforscher in Erlangen ontvang.
Latere lewe
In 1802 het Persoon hom in Parys gevestig waar hy die res van sy lewe deurgebring het. In 'n minder gegoede buurt van die Franse hoofstad het hy 'n vertrek op die sesde verdieping van 'n huis gehuur. Persoon was blykbaar ongetroud, werkloos en het 'n teruggetrokke bestaan in armoede gevoer, alhoewel hy met botanici dwarsoor Europa gekorrespondeer het. Vanweë sy moeilike finansiële situasie het hy ingestem om sy herbarium aan die Huis van Oranje te skenk, in ruil vir 'n lewenslange pensioen. Sy versameling maak tans deel uit van die Nationaal Herbarium Nederland in Leiden.
In 1834 het Persoon voorgestel om ook sy biblioteek en sy versamelings aan die Nederlandse koningshuis te skenk. Sy voorstel is aanvaar, en toe Persoon in 1836 in Parys oorlede is, is sy biblioteek, manuskripte en sy versameling gedroogde plante by sy herbarium in Leiden gevoeg. Persoon is in die Paryse begraafplaas Père-Lachaise ter ruste gelê.
Akademiese loopbaan
Dit is nie bekend wie of wat Persoon se belangstelling in plantkunde gewek het nie. Sy vroegste werk, Abbildungen der Schwämme ("Afbeeldings van swamme"), is in drie boekdele in 1790, 1791 en 1793 gepubliseer. Tussen 1805 en 1807 het twee boekdele van sy Synopsis plantarum verskyn, 'n gewilde werk waarin meer as 20 000 spesies van alle plantsoorte beskryf word.
Meer belangrik was sy baanbrekerswerk oor swamme, 'n studieveld waaraan hy 'n aantal werke gewy het. Die eerste publikasie, Synopsis methodica fungorum, het in 1801 verskyn. Dit was die beginpunt vir die nomenklatuur van Uredinales, Ustilaginales en die Gasteromycetes. In 1815 is Persoon as korresponderende lid van die Koninklike Sweedse Akademie van Wetenskappe verkies. Maar vreemd genoeg is hy nooit by enige wetenskaplike instelling aangestel nie.
Die genus Persoonia, 'n variëteit van klein Australiese bome en struikgewasse (Proteaceae), is na hom vernoem, net soos die mikologiese tydskrif Persoonia wat sedert 1959 deur die Rijksherbarium in Nederland uitgegee word.
Sapiens: A Brief History of Humankind
Sapiens: A Brief History of Humankind (Hebreeus: קיצור תולדות האנושות, Ḳitsur toldot ha-enoshut) is 'n boek deur Yuval Noah Harari, wat die eerste keer in 2011 in Hebreeus in Israel gepubliseer is. gebaseer op 'n reeks lesings wat Harari in Engels aangebied het aan die Hebreeuse Universiteit van Jerusalem, gedurende 2014. Die boek ondersoek die geskiedenis van die mensdom vanaf die evolusie van argaïese menslike spesies in die Steentydperk tot die een-en-twintigste eeu, met die fokus op Homo sapiens. Die voorstelling word gedoen binne 'n raamwerk wat die natuurwetenskappe met die sosiale wetenskappe deel.
Die boek het gemengde resensies ontlok. Alhoewel dit deur die algemene publiek positief ontvang is, was wetenskaplikes met toepaslike kundigheid krities oor die wetenskaplike aard daarvan.
Opsomming
Harari se werk plaas sy weergawe van die mensegeskiedenis binne 'n raamwerk: hy beskou die natuurwetenskappe as die stel van beperking van die moontlikheid vir menslike aktiwiteite en beskou die sosiale wetenskappe as die vorming van wat binne hierdie perke gebeur. Die akademiese dissipline van geskiedenis is die verslagdoening van kulturele verandering.
Getalbegrip
Getalbegrip is die vermoë om die waarde van getalle en hul onderlinge verhouding te begryp.
Sapiens: A Brief History of Humankind
Opsomming
Harari ondersoek die geskiedenis van die mensdom in die Steentydperk tot die een-en-twintigste eeu en fokus op Homo sapiens. Hy verdeel die geskiedenis van Sapiens in vier hoofdele:
Getalbegrip
Voorbeelde
Wat is die getalwaarde van die onderstreepte syfer vir:
Sapiens: A Brief History of Humankind
Opsomming
Harari se hoofargument is dat Sapiens die wêreld kon oorheers het omdat dit die enigste dier is wat in groot getalle buigsaam kan saamwerk. Hy voer aan dat prehistoriese Sapiens 'n belangrike oorsaak was van die uitwissing van ander menslike spesies, soos die Neanderdalmense, saam met talle ander megafauna. Hy voer verder aan dat die vermoë van Sapiens om in groot getalle saam te werk, spruit uit sy unieke vermoë om te glo in dinge wat suiwer in die verbeelding bestaan, soos gode, nasies, geld en menseregte. Hy voer aan dat hierdie oortuigings aanleiding gee tot diskriminasie - of dit nou ras, seksueel of polities is en dat dit moontlik onmoontlik is om 'n volkome onbevooroordeelde samelewing te hê. Harari beweer dat alle grootskaalse menslike samewerkingstelsels - insluitende godsdienste, politieke strukture, handelsnetwerke en regsinstellings - hul ontstaan te danke het aan Sapiens se kenmerkende kognitiewe vermoë om fiksie te skep. Gevolglik beskou Harari geld as 'n stelsel van wedersydse vertroue en beskou hy politieke en ekonomiese stelsels min of meer identies aan godsdienste.
Biblioteek van Alexandrië
Die gebou
Ptolemeus se vader Ptolemeus I Soter, 'n voormalige generaal van Alexander die Grote, het reeds 'n Musion, 'n tempel vir die Muse, gevestig en Ptolemeus wou hierdie tempel uitbrei met 'n biblioteek wat die mees volledige in die hellenistiese wêreld moes word. As sodanig was die biblioteek 'n prestige projek om Ptolemeus se naburige Hellenistiese-Griekse mede-konings te oortref in 'grootsheid'.
Sapiens: A Brief History of Humankind
Opsomming
Die belangrikste stelling van Harari ten opsigte van die landbourewolusie is dat hoewel dit bevolkingsgroei vir Sapiens en saam-ontwikkelende spesies soos koring en koeie bevorder het, dit die lewens van die meeste individue (en diere) slegter gemaak het as toe Sapiens meestal jagter-versamelaars was, aangesien hul dieet en daaglikse lewens aansienlik minder gevarieerd geword het. Mense se gewelddadige behandeling van ander diere is 'n tema wat dwarsdeur die boek voorkom.
Getalbegrip
Voorbeelde
Die getal 1 2 5 6
Biblioteek van Alexandrië
Die gebou
Na argeologiese opgrawings deur 'n Pools-Egiptiese span in die Brucheion (koninklike kwartier) van die antieke Alexandrië waar die biblioteek gevestig was, sou in 2004 oorblyfsels van kollegesale van die Musion gevind word. Tot nou toe is daar 15 ruimtes blootgestel waar daar aan ongeveer 5 000 studente onderdak onderrig aangbied kon word.
Sapiens: A Brief History of Humankind
Opsomming
In die bespreking van die vereniging van die mensdom voer Harari aan dat die neiging vir Sapiens oor sy geskiedenis toenemend in die rigting van politieke en ekonomiese interafhanklikheid was. Eeue lank het die meerderheid mense in ryke geleef, en kapitalistiese globalisering lewer effektief een, wêreldryk. Harari voer aan dat geld, ryke en universele godsdienste die belangrikste dryfvere vir hierdie proses is.
Biblioteek van Alexandrië
Die versameling
Die eerste bibliotekaris was Demetrios Phalerios, 'n student van Aristoteles. Die boekversameling van Aristoteles, wat hy na Alexandrië saamgeneem het, was die beginpunt van die nuwe biblioteek. Die 'boekliefde' van die opeenvolgende Ptolemeïese bibliotekarisse het so ver gegaan dat elke handelskaravaan en skip wat die stad aandoen het is deursoek is vir nog onbekende boeke, wat dan geneem is. Hierdie boeke is dan tot die biblioteek bygevoeg waarna die oorspronklike eienaars kopieë daarvan sou ontvang. Volgens 'n anekdote het Ptolemeus sy kopieerders na Athene gestuur het om die oorspronklike boeke van die Griekse tragedie-skrywers, wat nog daar bewaar word, oor te skryf. Nadat hulle hul werk gedoen het en teruggekeer het na Alexandrië, het die Atheners agtergekom dat die besoekers die oorspronklike na Egipte geneem het. Die kopieë het in Athene agtergebly. Sover bekend, het die Atheners nooit die oorspronklike boeke teruggekry nie.
Sapiens: A Brief History of Humankind
Opsomming
Harari beskou die wetenskaplike rewolusie as gegrond op innovasie in die Europese denke, waardeur elites bereid is om hul onkunde te erken en dus te probeer regstel. Hy beskou dit as een van die drywers van die vroeg-moderne Europese imperialisme en van die huidige sameloop van menslike kulture. Harari beklemtoon ook die gebrek aan navorsing oor die geskiedenis van geluk, en meen dat mense vandag nie beduidend gelukkiger is as in vorige tye nie. Hy sluit af deur te oorweeg hoe moderne tegnologie die spesie binnekort sal kan beëindig soos ons dit ken, aangesien dit genetiese ingenieurswese, onsterflikheid en nie-organiese lewe inlui. Mense het in die gekose metafoor van Harari gode geword: hulle kan spesies skep.
Biblioteek van Alexandrië
Die versameling
Aankopers is in alle windstreke, van Spanje tot Indië, gestuur om soveel moontlik onbekende boeke te probeer bekom. Op die hoogtepunt in die 1ste eeu v.C. bevat die biblioteek tussen die 400 000 en 700 000 boekrolle. Teen dié tyd was die biblioteek versprei oor verskillende geboue in die stad en behalwe in die Musion was daar ook 'n kleiner afdeling in die Serapeum (serapeion), en in die koninklike paleis self.
Sapiens: A Brief History of Humankind
Opsomming
Harari noem Jared Diamond se Guns, Germs, and Steel (1997) as een van die grootste inspirasies vir die boek deur aan te toon dat dit moontlik was om 'baie groot vrae te stel en dit wetenskaplik te beantwoord'.
Getalbegrip
Voorbeelde
Die getal 8 62
Biblioteek van Alexandrië
Die biblioteek as internasionale studiesentrum
Die Ptolemeërs het hiervoor vooraanstaande wetenskaplikes soos Euklides en Archimedes benodig om in Alexandrië te vestig en te voorsien van 'n voorskot sonder teenprestasie om sodoende van die biblioteek gebruik te maak. Op hierdie manier is die tekste uit die boeke krities gelees, opsommings en kompendia geskryf en deurgegee aan nuwe generasies. Dit is alles so gereël om die prestige van die koning nog meer te verhoog. Beroemde geleerdes soos Euklides, Archimedes, Heron en Eratosthenes het aan die Musion studeer.
Daar is nog 'n paar indekse van die biblioteek wat bewaar gebly het, sodat ons weet watter boeke daar bewaar is (en wat dus verlore gegaan het). Die meeste Griekse tragedie- en komedieskrywers was teenwoordig, asook die meeste werke van die Griekse wetenskaplikes en filosowe. Ook was daar in die latere periode vertalings en oorspronklikes van baie Latynse skrywers. Behalwe die Griekse literatuur wat daar verwerk word, word daar ook baie vertaal uit die omliggende ander kulture. So weet ons dat daar 'n volledige oorsig was van die lang geskiedenis van Mesopotamië, natuurlik die geskiedenis van Egipte, en ook van Kartago en Fenisië. Selfs van Indië het mens 'n geskiedenis vanaf die vroegste tye toe die Indusvalleibeskawing tot bloei gekom het. Ook vertaalde godsdienstige geskrifte van die bekende godsdienste soos die zoroastrisme, die toe nog jong Boeddhisme, die ouer Hindoeïsme kan daar gevind word. Ook die Tenach is in Grieks vertaal (later bekend geword as die Septuaginta).
Mededinging van Pergamon
Die koning van Pergamon het weens afguns oor die roem van Ptolemeus as 'kulturele beskermer' ook begin met die bou van 'n groot biblioteek. Ptolemeus verbied daarop die uitvoer van papirus, wat gebruik word as materiaal vir boekrolle. Aangesien Egipte die monopolie op die papierproduksie gehad het, was die koning van Pergamon gedwing om 'n ander materiaal te soek vir sy boeke. Dit was uiteindelik die voorbereide velle van beeste en skape, wat voortaan bekend word as perkament. Hierdie woord is waarskynlik afgelei van Pergamon. In die eerste eeue voor Christus het Alexandrië en Pergamon meegeding om self die voorste te word op die gebied van seldsame geskrifte.
Betekenis vir die latere geskiedenis
Die organisasiemodel van die biblioteek met sy studielokale, leessale en kopieerkamers was waarskynlik die oorsprong van die organisasiemodel vir die Middeleeuse kloosters en universiteite. Die eerste Christelike kloosters, soos in Wadi Natron, is ook in Egipte gestig waarna dit van hier versprei oor die res van die Christelike wêreld.
Die hedendaagse wiskunde is grotendeels gebou op die aksiomas en uitvindings vasgelê in die ptolemeiese biblioteek. Ook fisiese studievelde soos astronomie, meganika, pneumatika en optika is in Alexandrië begin en verder ontwikkel gedurende die Romeinse en Middeleeuse tyd. Ook dissiplines soos die grammatika en tekskritiek stam uit Alexandrië. Die gevolgtrekking kan gemaak word dat, alhoewel feitlik alle werke oor geskiedenis, okkultisme, 'heidense' godsdiens en sekulêre literatuur soos poësie en toneelspel verlore gegaan het, daar tog ook heelwat bewaar gebly het. Deur middel van die Middeleeuse Islamitiese geleerdes, soos via die Huis van Wysheid in Bagdad, het baie kennis bewaar gebly.
Daarbenewens word daar onder andere wiskunde, fisika en biologiese kennis wat verlore gegaan het, later weer ontdek. Die heersende gevoel dat daar met die verdwyning van die biblioteek 'n enorme ramp plaasgevind het vir die wetenskap is eintlik net waar vir historici, omdat van die geskiedkunde uit die oudheid en die antieke literatuur inderdaad nie veel deurgegee is na die moderne tyd nie.
Die langsame agteruitgang
Biblioteke is altyd kwesbaar vir brand of word die teiken van georganiseerde boekverbranding. Die biblioteek van Alexandrië was ook nie 'n uitsondering nie. Dit is nie volkome duidelik hoe die biblioteek tot niet gegaan het nie en ook nie werklik of dit plotseling plaasgeving het of geleidelike verloop het nie.
Die versameling is tog steeds meer verwaarloos. Die met hand oorskryf en dus duur kopieermetode van verslete boeke bly steeds meer en meer agterweë. Ook die verkryging van nuwe eksemplare het grootliks tot stilstand gekom. In die volgende eeue het daar ook gereeld klein en groot brande in die dikwels onrustige Alexandrië voorgekom. Omdat die groot bevolking, bestaande uit allerhande verskillende etniese en godsdienstige groeperinge, dikwels in onderlinge konflikte gewikkel was, het die leër soms op gewelddadige wyse ingegryp met onaangename gevolge. Hierdie burgeroorloë word in 'n toenemende mate medeveroorsaak deur die groeiende Christendom, wat steeds meer fanaties geword het in die bestryding van 'heidense' simbole soos tempels, godebeelde en wêreldse literatuur. Aangesien daar nou ook geen gereelde aanvulling meer gekom het vir die versameling en byna geen onderhoud meer nie, word dit as 'n ware onafwendbaar dat die aantal boeke weg smelt deur verweering, diefstal en vandalisme.
Clay Clement
Clay Clement (19 Mei 1888 – 20 Oktober 1956) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Power and the Glory (1918), The World Changes (1933), Whipsaw (1935), en Each Dawn I Die (1939).
Biblioteek van Alexandrië
Hypatia
Die laaste bekende geleerde wat in die biblioteek werk was Hypatia, 'n vroulike wiskundige, sterrekundige, natuurkundige en hoof van die neoplatoniese filosofiese skool. Sy is gebore in Alexandrië in 370, toe die Romeine beheer oor Egipte gehad het. In 'n tyd waarin die vroue nog gesien word as eiendom was sy onafhanklik en 'n groot uitsondering. Hypatia was nie 'n Christen nie en het steeds meer probleme van heidenvervolging deur die opkomende Christene in die stad ondervind. Die oorwegende mening is dat aan die voorbeeldige georkestreerde heidenvervolging teen Hypatia 'n sluimerende konflik tussen die hoof van die stad Orestes en die later heilig verklaar biskop Cyrillus van Alexandrië ten grondslag lê.
Ook was Hypatia in haar tyd 'n simbool van geleerdheid en wetenskap. Wetenskap word deur die Christene egter gesien as heidens en nie in ooreenstemming met die leer van die Bybel nie. In 415 is Hypatia deur fanatieke Christene oorval. Sy word van haar wa af afgetrek, haar klere van die lyf geskeur en hulle stenig haar.
Hypatia word 'n simbool vir die wetenskaplike wat alles in vryheid wil ondersoek en dit nie wil onderwerp aan bygeloof en fanatisme nie.
Die einde van die biblioteek
Dit is nie bekend of daar 'n spesifieke gebeurtenis was wat primêr verantwoordelik was vir die einde van die biblioteek nie. Daar is verskillende verklarings daarvoor in omloop:
Daar is geen voldoende bewyse vir enige van hierdie verhale nie en die bespreking hieroor mag nog steeds vir 'n hele tyd voortduur.
Die moderne Biblioteek van Alexandrië
Alhoewel die plaaslike universiteit in Alexandrië al lankal 'n biblioteek het, het dit nie die bekendheid of kwaliteit van die vroeëre Hellenistiese biblioteek gehad nie. Daarom ontstaan daar sedert die jare 1960s, met steun van die Egiptiese regering, 'n inisiatief om 'n nuwe studie sentrum en bybehorende biblioteek te stig wat die belang van die ou biblioteek moes ewenaar. In die jare 1990s word begin met die bou naby die plek van die beroemde ou biblioteek. In 2003 is 'n nuwe uiterste moderne biblioteek oopgemaak naamlik; die Bibliotheca Alexandrina. Dit is moontlik gemaak deur skenkings uit die versamelings van groot biblioteke in Amerika en Europa. Ook het die nuwe biblioteek steun van onder andere UNESCO en groot skenkings van geld en seldsame manuskripte uit die Arabiese wêreld wat ook graag 'n internasionaal belangrike studie sentrum in die Midde-Ooste wil sien. Ook die huidige Egiptiese regering wil hiermee iets van die verouderde glorie van die vorige biblioteek herstel. In die biblioteek is daar ook 'n groot rekenaarbediener waarop 'n kopie van die internet argief, steeds aktueel gehou word. Ook is die biblioteek n belangrike nodalepunt van die internet vir die streek. Hiermee kom die mens weer in die omgewing van die Ptolemeïese ideaal om alle menslike kennis te versamel en toeganklik te maak.
Breëriviergeelhout
Die Breëriviergeelhout (Podocarpus elongatus) is 'n boom wat voorkom en beperk is tot rivieroewers en rotsagtige plekke in die suid-Wes-Kaap. Dit is die enigste spesie van die geelhoutbome wat nie in woude voorkom nie. Die boom groei in habitatte wat so nou en dan versteur word en is die enigste spesie wat daarna weer uitloop. Die spesie is ook inheems in Malawi, Zambië en Zimbabwe.
Die boom se FSA-nommer is 15. Soos ander geelhoute is dit 'n beskermde spesie in Suid-Afrika.
Kaap Kolka
Kaap Kolka (Lets: Kolkas rags, Lyfs: Kūolka nanā) is die mees noordwestelike punt van die Letlandse provinsie Koerland (Kurzeme) waar die Oossee en die Golf van Riga ontmoet. Na die stormagtige Kaap Kolka word derhalwe ook as die "Kaap van Twee Seë" verwys. Kaap Kolka is aan die Seestraat van Irbe (Irves Saurums) geleë wat as natuurlike grens met Estland dien. Die eiland Ruhnu in die middel van die Golf van Riga maak reeds deel uit van Estland.
Aangesien die stromings van die Oossee en die Golf van Riga by die kaap ontmoet, is die see hier besonder onstuimig sodat mens op die plaaslike strande dikwels ontwortelde of rottende boomstamme teenkom. Talle skepe en bote het voor Kaap Kolka vergaan sodat soms ook skeepsplanke strand toe gespoel word. Die oorblyfsels van die ou vuurtoring van Kaap Kolka kan nog steeds by die strand besigtig word. Die huidige vuurtoring is in 1884 op 'n sandbank opgerig wat ses kilometer wyd in die Oossee strek.
In vergelyking met die besige Jūrmala is Kaap Kolka nog nouliks vir toerisme ontwikkel, alhoewel 'n aantal welvarende Letlanders hier al hul somervilla's laat oprig het en parkeerterrein naby die kaap gebou is. Rondom Kaap Kolka het 'n fietsroete ontstaan wat oor 'n afstand van 65 kilometer loop.
Kaap Kolka staan in etnografiese opsig veral bekend as die laaste Lyfse taaleiland van Letland. 'n Aantal Lyfse visserdorpies soos Vaide, Saunags, Pitrags, Kosrags en Sikrags is langs die kus van Kaap Kolka geleë. Lyfs is een van die oudste Fins-Oegriese Oossee-tale en nou verwant met Estnies. Tans word die Lyfse bevolking op sowat 1 000 beraam, terwyl die aantal moedertaalsprekers van Lyfs waarskynlik nog net twee beloop sodat die taal ernstig met uitsterwing bedreig word.
Fauna
Gedurende die Sowjet-besetting van Letland was Kaap Kolka dekades lank 'n militêre spergebied. Terwyl die bewoners uit hul tuisdorpe verdryf is, is die natuur min of meer ongeskonde gelaat. So word hier nog skoonlapperspesies aangetref wat in Wes-Europa lankal uitgesterf het.
Die kaap dien daarnaas in die herfs en lente as 'n belangrike oriënteringspunt vir duisende trekvoëls op hul pad na die suide en terug.
Reusejagluiperd
Die Reusejagluiperd (Acinonyx pardinensis) is 'n groot katspesie wat uitgesterf het; sy naaste lewende naverwant is die moderne jagluiperd. Die lewenswyse en fisieke kenmerke van die reusejagluiperd het waarskynlik met die moderne jagluiperd s’n ooreengestem, behalwe dat die reusejagluiperd so groot soos 'n leeu was (omtrent dubbeld so groot soos 'n hedendaagse jagluiperd). Dit het 'n massa van sowat 120 kg gehad en was omtrent 2 m lank vanaf die neuspunt tot stuitjie, sonder die stert, wat 'n bykomende 1,4 m is.
Reusejagluiperds het in Europa gedurende die Vroeë en Middel-Pleistoseentydperk voorgekom; sy habitat was in Duitsland, Frankryk asook in China en Indië geleë. Die Europese jagluiperds het saam met die jaguars en luiperds tydens die Middel-Pleistoseen in die dieselfde streek geleef, wat heel moontlik mededinging tussen hierdie drie roofdiere kon veroorsaak het en tot die afname van reusejagluiperdbevolkings gelei het.
Sy groot massa en meer verslete kloue (in vergelyking met die moderne jagluiperd s’n) doen aan die hand dat hierdie dier minder vir hardloop aangepas was – 'n vermoë wat deur die eeue heen ontwikkel het. Ewenwel dit seker 'n snelheid van tot 100 km/h kon haal, is dit steeds minder as die kleiner moderne jagluiperd se 112 km/h. Vanweë sy bonkigheid kon dit moontlik nie vlugvoetige prooi agternasit nie. Die oerdier kon enigiets eet, vanaf klein soogdiere so groot soos die eietydse muntjak, Alpebok en dikhoringskaap, tot die Europese eland of moontlik selfs die sambar.
Britanniabaai
Britanniabaai is geleë op die Weskus-skiereiland sowat 160 km vanaf Kaapstad, 35 km vanaf Vredenburg, en sowat 47 km noord van Saldanha.
Navaleno
Navaleno is 'n munisipaliteit in die provinsie Soria in die Spaanse outonome gebied Kastilië en León.
Stop-aansittegnologie
Hierdie funksie is tans in gebruik in hibriedelektriese voertuie, maar het ook verskyn in voertuie wat 'n hibriedelektriese dryfstelsel ontbreek. Vir nie-elektriese voertuie (genoem mikrohibriede) is brandstofverbruikwins uit hierdie tegnologie ongeveer 5 tot 10 persent.
By 'n handratkasvoertuig, word stop-aansit soos volg geaktiveer: Bring die voertuig tot stilstand en trap die koppelaarpedaal in – skuif die rathefboom na neutraal – los die koppelaar – die enjin sal dan self afskakel. Die enjin sal nie self afskakel as die motor nog beweeg nie, selfs al word die bogenoemde stappe gevolg. Die enjin skakel weer self aan wanneer die koppelaar ingetrap word voor 'n rat gekies word. Die enjin mag self aanskakel as daar 'n vraag na krag is van, byvoorbeeld, die lugreëlingstelsel.
Chris Rea
Christopher Anton Rea (gebore op 4 Maart 1951) is 'n Engelse rock- en blues sanger-liedjieskrywer en kitaarspeler. Hy is gebore in Middlesbrough, Engeland, en van Italiaanse en Ierse akoms. Hy is bekend om sy kenmerkende kitaarspel. Hy het eers relatief laat in sy lewe die kitaar leer speel en in 1978 'n solo loopbaan van stapel gestuur.
Rea het nog nooit deur die Verenigde State, waar hy die beste bekend is vir sy enkelsnit uit 1978 getiteld Fool (If You Think It's Over), getoer nie. Die liedjie het destyds die No. 12 posisie bereik op die Billboard Hot 100 en was vir drie weke in die No. 1 posisie op die Adult Contemporary chart. Met ingang 2009 het Rea reeds meer as 30 miljoen albums wêreldwyd verkoop.
Matthew Goode
Matthew Goode (gebore 3 April 1978) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Chasing Liberty (2004), Watchmen (2009), Stoker (2013), en The Imitation Game (2014).
Wichmond
Wichmond is 'n dorp in die munisipaliteit Bronckhorst in die provinsie Gelderland in Nederland.
Boeddhas van Bamiyan
Die Boeddhas van Bamiyan (Pasjtoe: د بودا بتان په باميانو کې De Buda butan pe bamiyano ke, Persies: تندیس‌های بودا در باميان tandis-ha-ye buda dar bamiyaan) was twee reusagtige Boeddha-standbeelde, wat in 'n rotswand van die Bamiyanvallei, sowat 2 500 meter bo seevlak en 230 kilometer noordwes van Kabul, in die gelyknamige provinsie van Sentraal-Afghanistan gesny is. Die standbeelde het tussen die 4de en 6de eeu van ons tydrekening ontstaan en is in die klassieke Grieks-Boeddhistiese styl uitgevoer.
Kate Miner (aktrise)
Kate Miner (gebore 7 September 1984) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Campaign (2012) en Fifty Shades of Black (2016), en in die televisiereekse Persons Unknown (2010) en Disjointed (2017).
Boeddhas van Bamiyan
Voor die Islamitiese verowering het Bamiyan met 'n hoogs ontwikkelde beskawing gepronk en was onder meer die setel van 'n Boeddhistiese klooster. 'n Groot antal Boeddha-standbeelde is in die rotswande naby die stad Bamiyan gesny, waarvan die twee grootstes onderskeidelik 55 en 37 meter hoog was. Hulle was 'n besondere kenmerk van die omgewing en is deur die UNESCO as wêrelderfenisgebiede gelys.
Die standbeelde is in 2001 deur die fanatieke Islamitiese Taliban-beweging verniel. Onder andere het Japan, Switserland en die UNESCO hulle vir die heropbou van die standbeelde uitgespreek.
Deense Wikipedia
Die Deense Wikipedia (Deens: Dansk Wikipedia) is die Deense uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlyn ensiklopedie. Die wikipedia is op 1 Februarie 2002 begin.
Dit het tans artikels en is die  grootste Wikipedia.