cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hartsrivier
Die omliggende omgewing
Rondom die noordelike deel van die skema lê die dorpies Pampierstad, Motsweding, Mokgareng, Manthestad en Taung, almal met hoofsaaklik Tswanasprekende inwoners. Taung het bekend geword nadat die oeroue skedel van die sogenaamde Taung-kind in 'n kalkgroef 14 km wes van die dorp gevind is. Die kalkgroef word nie meer gebruik nie en dit is nou die Taung-erfenisterrein, wat oop is vir besoekers.
Oos van Taung is die Taungdam in die Hartsrivier. 'n Ent stroomop is daar 'n plek met klipgraverings.
Naby Taung vloei die Droëhartsrivier, wat naby Vryburg ontspring, ook in die Hartsrivier.
Nog verder stroomaf, 33 km suidwes van Jan Kempdorp en wes van Warrenton is die Spitskopdam.
Rol tydens die Tweede Vryheidsoorlog
Op 31 Maart 1902, gedurende die laaste maande van die Anglo-Boereoorlog, het die Slag van Hartsrivier, ook bekend as die Slag van Boschbult plaasgevind tussen die Boere en die Britse Magte naby die plek waar die Brakspruit in die rivier vloei, nie ver van Delareyville nie. Die Britte het daardie veldslag verloor en dit was ook die bloedigste dag van die oorlog vir die Kanadese magte wat aan die Engelse kant geveg het.
N.A. Liebenberg
Nico Liebenberg is ’n Afrikaanse digter.
Lewe en werk
Nicolaas Albertus Liebenberg is in 1944 op Springs gebore. Hy is vir ’n tyd lank takbestuurder van ’n musieksaak, maar sy liefde vir die see dryf hom telkens terug na die Suid-Afrikaanse Vloot.
Susanna Lingua
Susanna M. Lingua (1921-1997) was ’n gewilde Afrikaanse skrywer wat vele liefdesverhale hoofsaaklik vir boekklubs skryf.
Lewe en werk
Susanna Myburgh Lingua was op 10 November 1921 in Oos-Londen gebore. Sy gaan skool op Aliwal-Noord en matrikuleer dan in Oos-Londen. Sy studeer verder aan die Universiteit van Stellenbosch waar sy haar as maatskaplike werkster bekwaam deur ’n B.A.-graad in Sosiale Wetenskappe te behaal. Hierna woon sy in Johannesburg en later in Pretoria. Sy is in 1938 met Hendrik Lambert Raaths getroud en hulle woon in Pretoria. Vier kinders, drie seuns en ’n dogter, is uit die huwelik gebore. Aanvanklik bedryf hulle ’n winkel en melkery, maar sy kan haar later toelê op haar gesin en skryfwerk. Hendrik en Susanna is in 1946 uitmekaar. In 1948 trou sy met die Italianer Guiseppe Lingua en drie kinders word uit die huwelik gebore. Susanna M. Lingua is in 1997 oorlede
Skryfwerk
Op sestienjarige ouderdom begin sy skryf, maar haar loopbaan as skrywer begin eers in 1952 in alle erns wanneer haar eerste manuskrip vir publikasie aanvaar word. Sy spits haar veral toe op romantiese liefdesverhale wat dikwels op eksotiese afgeleë plekke afspeel. Anita Hamman maak in “Nimf van die berge” (1959) planne om op die erfplaas Hammanskloof te gaan boer. Gustav Erlank is die kwaai jong eienaar van die buurplaas, Rietvlei. Kort voor lank begin Anita jaloers raak op die beeldskone Wanda, wat geen geheim daarvan maak nie dat sy trouplanne met Gustav het. “Immer lente” (1961) is die verhaal van ’n jong vrou wat die onskuldige slagoffer word van geestelike wreedheid. Jeanette en haar moeder het gelukkig saam gewoon, ten spyte van hul armoede. Dan verskyn Kobus in haar lewe, en kort daarna Theo, die seun van hul werkgewer. “Karlien” (1966) word deur haar ouma en oupa groot gemaak en besluit om na haar een-en-twintigste verjaarsdag ’n betrekking in Pretoria te aanvaar en op haar eie bene te staan. Uit die staanspoor kom sy baie goed oor die weg met haar bejaarde, skatryk werkgewer, meneer Visser. Sy seun, Ryno Visser, is egter humeurig en buierig en die personeel verwelkom sy afwesigheid. Ou meneer Visser kry ’n hartaanval en Karlien, as sy sekretaresse, moet hom gereeld aan huis besoek. Sy dokter belet hom egter om langer aktief in die besigheid op te tree en die jong Ryno Visser moet nou sy vader se pos as hoofbestuurder inneem. Karlien word die skyf vir sy bitsigheid. Karin du Rand verloor in “Volmaan oor die Tiber” (1968) albei haar ouers in ’n vliegramp en sy word ernstig in ’n motorongeluk beseer. Die dag toe sy uit die hospitaal ontslaan word, hoor sy dat sy nog net drie maande oor het om te leef en daar is geen chirurg wat haar kan help nie. Dit laat haar besluit om die einde in Rome, waar sy studeer en van die gelukkigste dae van haar kort lewe deurgebring het, te gaan inwag.
In “Kasteel van die Arend” (1990) besoek Rynie familie in ’n Italiaanse dorpie met ’n eeue oue kasteel. Sy kry toestemming by die markies Renaldo de Mazziani om dit te skilder, maar raak onskuldig vasgevang in ’n venynige stryd om die markies se hart. In “Bruinoog-madonna” (1991) is Selona ’n weeskind wat na standerd agt die skool moes verlaat. Pierre Rosand is ’n finale jaar mediese student en sy hooghartige ma, Denise, die eienares van ’n eksklusiewe modewinkel op die dorp. Ten spyte van Selona en Pierre se liefde vir mekaar, slaag Denise daarin om die verhouding te verongeluk. Selona behaal sukses as modeontwerpster en Pierre as jong dokter in die stad. Selona ontmoet die skatryk Melt Bredell, maar loop dan onverwags weer vir Pierre raak. Sara werk in “Boodskap in die wind” (1992) soos ’n slaaf vir haar stieffamilie. Sy vlug en kry werk as ontvangsklerk in die Hotel Montagna. Hier wil die eienaar, die markies De Veracci, én sy broer met haar trou. In “Die nuwe dokter” (1992) vuur die feit dat suster Marisa Brennen saam met dokter Konrad Schmidt aan dieselfde kliniek verbonde is, Elsabe Naudé, dogter van een van die kliniek-eienaars, se onbesonne jaloesie tot ongekende uiterstes. Marisa het egter ook haar eie stryd met Konrad. In “’n Duisend sterre” (1993) het Eyesha as stiefdogter van ’n welaf Portugese sakeman vryhede wat haar vriendinne nie veroorloof is nie. Sy mag selfs haar man kies. Die geheimsinnige Filipe agtervolg haar en wen haar liefde, maar haar ouers begin wal gooi teen die verhouding. Die hertog De Rocha het aangedui dat hy belangstel om met Eyesha in die huwelik te tree en hy is die aantreklikste, rykste en mees hubare vrygesel in die hele Portugal. In “Dae van betowering” (1995) ontmoet ’n Afrikaanse verpleegster, wat vlot Portugees kan praat, die markies Raoul Fernando Diego Joaquim Esperito de Moura. Sy stel nie eintlik belang nie en dink net dat sy nog nooit van ’n mens met so baie name gehoor het nie. Die liefde laat hom egter nie voorskryf nie. Linese Hutton se ouers is in “Misterie van die nag” (1995) in ’n vliegtuigongeluk oorlede. Sy verhuis na Italië om by haar enigste ander familielid, haar moeder se suster, op haar landgoed langs die see te gaan woon. Hier word sy onderwerp aan die bewondering van mans en die afguns van talle meisies, tot so ’n mate dat sy dit oorweeg om terug te vlug na Suid-Afrika.
Mes Aynak
Mes Aynak (Pasjtoe: مس عينک, "Klein Koperbron") is ’n terrein 40 km suidoos van Kaboel, Afganistan, in die dorre Logar-provinsie. Die terrein bevat die land se grootste koperneerslag, sowel as die oorblyfsels van ’n antieke nedersetting met meer as 400 Boeddha-standbeelde, stoepas en ’n kloosterkompleks van 40 ha. Dit is ook ’n groot deurgangsroete vir rebelle uit Pakistan. Argeoloë begin maar eers die oorblyfsels ontdek van ’n vorige, 5 000 jaar oue terrein uit die Bronstydperk onder die Boeddhistevlak, insluitende ’n antieke kopersmeltery.
Die Mes Aynak-terrein bevat ’n groot kompleks van Boeddhistekloosters, huise en markte. Daar is artifakte uit die Bronstydperk, en sommige dateer van 3 000 jaar gelede. Die ligging daarvan aan die Syroete het meegebring dat ’n mengsel van elemente uit Iran, China en Indië daar aangetref word, en die rykdom van die antieke inwoners word duidelik weerspieël. Afganistan se gretigheid om die koper onder die terrein te ontgin lei tot die vernietiging eerder as die bewaring daarvan. Argeoloë neem foto's van die terrein en skatte wat opgegrawe word.
Sykol-ghieliemientjie
Die Sykol-ghieliemientjie (Barbus neefi) is 'n varswatervis wat wyd verspeid is. Dit kom voor in sytakke en in die Limpopo-, Steelpoortriviere en naby die oorspronge van die Zambezirivier, Kafuerivier en buite Suider-Afrika in die Kongorivier. In Engels staan die vis bekend as die Sidespot barb.
Mes Aynak
Die Boeddhiste-ruïnes sou einde Julie 2012 vernietig word vir die mynbedrywighede, maar dit is uitgestel om verskeie redes, onder meer politieke onstabiliteit.
John Smit
John William Smit (gebore 3 April 1978 in Pietersburg, Suid-Afrika) was die 51ste kaptein van die Suid-Afrikaanse nasionale rugbyspan, die Springbokke. Hy het meestal op haker en soms op stut gespeel. John Smit het in drie wêreldbekers gespeel, in 2003, 2007 en 2011.
Sykol-ghieliemientjie
Habitat
Die vis kan in 'n akwarium aangehou word.
Mes Aynak
Geskiedenis
In November 2007 is ’n huurkontrak ter waarde van $3 miljard vir ’n kopermyn met die Chinese Metallurgiese Groep (MCC) geteken. Dit is die grootste buitelandse belegging en privaat sakeooreenkoms in Afganistan se geskiedenis. Die Afgaanse departement van mynbou raam daar is sowat 6 miljoen ton koper. Die myn sal na verwagting tienmiljarde dollars werd wees, werkgeleenthede skep en ekonomies baie vir land beteken, maar bedreig die argeologiese skatte op die terrein.
Die MCC het nog nie ’n verslag voorgelê vir die impak van die myn op die omgewing nie. Die maatskappy is ook geheimsinnig oor die uitslag van ondersoeke na die uitvoerbaarheid van die plan, besluite oor die opening en sluiting van die myn en waarborge wat in die kontrak opgesluit is.
John Smit
Vroeë jare
John is die derde van drie seuns, sy broers is Brian en David, en sy pa is Basil en ma Valeria Ann Wetheral – nooi Graham. Sy ma was 'n onderwyseres. Sy pa was 'n meganiese ingenieur en het by verskeie myne in die ou Transvaal gewerk met die gevolg dat sy familie in verskeie dorpe gewoon het, onder andere: Mooinooi, Naboomspruit, Penge, Potgietersrus en Rustenburg.
Mes Aynak
Geskiedenis
Ander beloftes van beleggings wat nog nie nagekom is nie, sluit in ’n spoorweg, ’n kragsentrale van 400 megawatt en ’n steenkoolmyn.
Opgrawings
duimnael|’n Boeddhiste-stoepa wat onlangs opgegrawe is. duimnael|Argeoloë doen opgrawings by ’n klooster. Argeoloë beskou Mes Aynak as ’n baie belangrike historiese terrein; die Franse argeoloog Philippe Marquis glo dit was een van die belangrikste punte aan die Syroete. Daar is vermoedelik 19 aparte argeologiese terreine in die vallei, onder meer twee klein forte, ’n sitadel, vier versterkte kloosters, verskeie Boeddhiste-stoepas en ’n Zoroastristiese vuurtempel, asook antieke koperwerke, smeltoonde, ’n munt en mynershuise. Daarbenewens bevat Mes Aynak ook oorblyfsels uit vorige beskawings wat tot van die 3de eeu v.C. kan dateer. Daar is ook munte, glas en gereedskap vir die maak daarvan wat duisende jare oud kan wees.
John Smit
Provinsiale dae
In 1997 speel hy vir die Natal o/19, Natal o/21 (toer na Wallis), SA o/19 (toer na Argentinië), SA o/21-span en Natal Wildebeeste. Hy maak ook sy provinsiale buiging vir die seniorspan met twee Curriebeker-wedstryde en speel ook teen die Britse Leeus.
Internasionale Rugbyloopbaan
Smit het sy eerste Springbokwedstryd in 2000 op 22-jarige ouderdom gespeel toe Suid-Afrika Kanada met 51-18 op die Basil Kenyon-stadion in Oos-Londen geklop het. Hy was gereeld op die reserwebank tot 2004 toe hy deur die nuwe afrigter Jake White as kaptein aangestel is.
Teen die einde van 2005 was Smit een van die suksesvolste kapteins wat Suid-Afrika nog ooit gehad het met 18 uit 26 Springbokoorwinnings, 'n wenpersentasie van 69%. Dit maak hom net so suksesvol soos die groot Suid-Afrikaanse kapteins Gary Teichmann en Francois Pienaar.
Mes Aynak
Opgrawings
Tussen Mei 2010 en Julie 2011 is sowat 400 artefakte opgegrawe. In 2010 is onder meer ’n stele ontdek wat prins Siddhartha uitbeeld voordat hy Boeddhisme gestig het, en dit laat kenners glo daar was ’n antieke monastiese kultus op die terrein uit die tyd voor Siddhartha se geestelike verligting.
John Smit
Internasionale Rugbyloopbaan
Met die aanloop tot die 2007 Rugby Wêreldbeker is hy verbonde aan die Franse klub Clermont. Hy het uiteindelik 'n tweejaarkontrak met Clermont geteken wat na die Wêreldbeker in werking getree het.
John het uit internasionale rugby getree na afloop van die Rugbywêreldbeker 2011, met 'n rekord 111 toetse waarin hy die Springbokke 'n rekord 83 keer aangevoer het. Sedertdien het Victor Matfield hom verbygesteek deur die meeste toetse te speel, nl. 127.
Mes Aynak
Onlangse ontwikkelings
Al hierdie historiese skatte is in gevaar om vernietig te word vir die beplande kopermyn. ’n Klein groep argeoloë probeer intussen soveel moontlik artefakte opgrawe en verwyder.
Teen middel 2014 was daar net 10 internasionale kenners en minder as 20 Afgaanse argeoloë op die terrein.
Felix Knight
Felix Knight (1 November 1908 – 18 Junie 1998) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Babes in Toyland (1934) en The Bohemian Girl (1936).
Sycodorus hystrix
Sycodorus hystrix is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Sycodorus en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Haeckel.
Sycettusa thompsoni
Sycettusa thompsoni is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy parenkiem bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Sycettusa en tot die familie Heteropiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Lambe.
Antarktiese smele
Antarktiese smele of Antarktiese haargras (Deschampsia antarctica) is een van slegs twee inheemse blomplante in Antarktika (die ander is Antarktiese pêrelkruid).
Mevrou Verenigde Nasies Internasionaal
Die Verenigde Nasies-skoonheidskompetisie is in die VSA in 1996 begin. Die skoonheidskompetisie is nou saamgestel deur ses afdelings: Elite Verenigde Nasies Internasionaal (ouderdomme 50 en op), Mev. Verenigde Nasies Internasionaal (ouderdomme 21-49), Mev. Verenigde Nasies Internasionaal (ouderdomme 30-49); Mej. Verenigde Nasies Internasionaal (ouderdomme 18-29), Tiener Mej. Verenigde Nasies Internasionaal (ouderdomme 13-17), mnr. Verenigde Nasies Internasionaal, en die eindronde vind elke jaar in Negril, Jamaika plaas. Die kompetisie het begin met die idee van vroue van alle vlakke van die lewe wat hul tyd wy vir liefdadigheid.
Antarktiese smele
As gevolg van 'n onlangse opwaartse neiging in gemiddelde temperatuur ontkiem meer saad wat groot getalle saailinge en plante meebring. Die neiging word toegeskryf aan globale verhitting. In die geval van Antarktiese smele dui verslae 'n vyf-en-twintig-voudige vermeerdering in die plante aan wat hulle gebied verder suid uitgebrei het en groter oppervlaktes dek waar ook al hulle aangetref word. Die spesie kom verder suid as 56 grade S voor.
Bob Behnken
Robert Louis Behnken (gebore 28 Julie 1970 in St. Ann, Missouri) is ’n Nasa-ruimtevaarder, ingenieur en voormalige hoof van die Amerikaanse Ruimtevaardersburo. Hy het ’n Ph.D in meganiese ingenieurswese en die rang van kolonel in die Amerikaanse Lugmag, waar hy gedien het voordat hy in 2000 by Nasa aangesluit het.
Hy was aan boord van die ruimtependeltuig Endeavour-sendings STS-123 (2008) en STS-130 (2010) en het meer as 708 ruimte-ure agter die rug, insluitende 37 uur ruimtewandelingstyd.
Hy is met mederuimtevaarder K. Megan McArthur getroud.
Pous Johannes VI
Pontifikaat
Tydens Johannes VI se pontifikaat was daar stryd teen die Lombarde. Die pous het goewerneur Theophylactos, die deur keiser Justinianus II na Italië gestuur is, gehelp en voorkom dat geweld teen Rome gebruik word. Gedeeltelik deur oorreding en gedeeltelik deur omkopery slaag hy daarin om die Lombardiese hertog Gisulf van Benevento te laat terugtrek uit die keiserlike ryk.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Omoseye Bolaji
Omoseye Bolaji (geb. 1968) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer wat in Engels skryf. Bolaji het heelwat toekennings ontvang vir sy bydrae tot die swart letterkunde in Suid-Afrika.
Ben Macdhui
Ben Macdhui is 'n 3 001 m hoë bergpiek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die piek is net noord van Rhodes in die Suidelike Drakensberg. Dit is na Ben Macdhui in Skotland vernoem. Dit is die hoogste piek wat totaal en al in die Oos-Kaap lê; KwaDuma is hoër, maar dit lê op die grens met Lesotho.
Die Naudésnekpas, die tweede hoogste motorpas in Suid-Afrika, is net suid van die piek.
Tang-dinastie
Geskiedenis
Die Tang-dinastie, waarvan Chang'an (die hedendaagse Xi'an) die hoofstad was – dit was destyds die stad met die grootste bevolking in die wêreld – word algemeen beskou as ’n hoogtepunt in die Chinese beskawing. Dit was ’n goue era van kosmopolitiese kultuur. Die gebied, wat deur die militêre veldtogte van die vroeë heersers bekom is, was byna net so groot soos dié van die Han-dinastie. In twee sensusse in die 7de en die 8ste eeu raam die Tang-rekords die bevolking op sowat 50 miljoen. Terwyl die sentrale regering aan die agteruitgaan was in die 9de eeu en nie in staat was om ’n akkurate sensus te hou nie, word geraam dat die bevolking teen dié tyd tot sowat 80 miljoen gegroei het. Met so ’n groot bevolking kon die dinastie professionele en dienspligtige leërs van honderdduidende troepe bymekaarmaak om klaar te speel met nomadiese magte in die oorheersende Binne-Asië en aan die handelsroetes van die Syroete. Verskeie koninkryke en state het heffings aan die Tang-hof betaal, en die Tang het ook beheer oor verskeie kleiner streke uitgeoefen deur middel van ’n protektoraatstelsel. Benewens sy politieke mag het die Tang ’n groot kulturele invloed gehad op naburige state soos Korea, Japan en Viëtnam.
Die Tang-dinastie was grootliks ’n tydperk van vooruitgang en stabiliteit, behalwe tydens die An Lushan-rebellie en die agteruitgang van die sentrale owerheid in die laaste helfte van die dinastie se bestaan. Nes in die voorafgaande Sui-dinastie is amptenare gekies op grond van eksamens wat hulle moes aflê. Hierdie burgerlike orde is ondermyn deur die opkoms van militêre streekgoewerneurs (jiedushi) in die 9de eeu. Die Chinese kultuur het tydens die Tang-era floreer; dit word beskou as die beste tydperk van Chinese digkuns. Van die land se beste digters en skilders kom uit dié tyd. Daar was ook ’n verskeidenheid geskrifte oor die Sjinese geskiedenis wat deur geleerdes saamgestel is, asook ensiklopedieë en geskrifte oor geografie.
Daar was baie belangrike ontwikkelings in dié tydperk, soos dié van houtblokdruk. Boeddhisme het ’n groot invloed uitgeoefen op die Chinese kultuur, hoewel Boeddhiste later deur die staat vervolg is en hul invloed afgeneem het. Hoewel die dinastie en sentrale regering in die 9de eeu begin agteruitgaan het, het die kuns en kultuur steeds floreer. Kommersiële handel het ook bly vooruitgaan.
Terwyl die sentrale regering mag begin verloor het oor die verskeie streke van die dinastie, het struik- en seerowery toegeneem. Daarby was daar groot vloede waarin tienduisende mense omgekom het en ’n uiters swak oes in 873; in sommige gebiede was dit net die helfte van vorige jare en dit het gelei tot nog tienduisende se dood weens verhongering. Terwyl die Tang vroeër kon vergoed vir sulke rampe, was hulle in die 9de eeu hulpeloos.
Val van die dinastie
Benewens natuurrampe en die jiedushi wat al hoe groter mag gekry het, het die Huang Chao-rebellie (874–884) die Tang geskud en het rowers klein leërs gevorm wat die platteland deurkruis het met onwettige sout; hulle het handelaars in lokvalle gelei en selfs ommuurde stede aangeval.
Zhu Wen, ’n soutsmokkelaar, het hom aan die Tang-magte oorgegee. Deur hulle teen die smokkelaars te help het hy ’n paar agtereenvolgende militêre bevorderings gekry. In 907 het die Tang-dinastie tot ’n einde gekom toe Zhu Wen, teen dié tyd ’n militêre goewerneur, die laaste keiser, Ai, afsit en die troon vir homself opeis as keiser Taizu. Hy het die Latere Liang-dinastie gestig, wat die begin was van die tydperk van die Vyf Dinastieë en Tien Koninkryke. ’n Jaar later het Zhu Wen keiser Ai vergiftig.
Amerikaanse Taalbeweging
In 1789 het Noah Webster voorgestel dat die Engelse taal laat vaar moet word en dat 'n nuwe standaard vir die Amerikaners opgestel moes word, onafhanklik van Engels en wat in alle skole in die VSA in gebruik geneem moes word:
Taalverskille
Die Harper's Magazine van Mei 1920 skryf: "Americans who try to write like Englishmen are not only committed to unnatural pose, but doomed as well to failure, above all among the English,... Let us sign a Declaration of Literary Independence and formally begin to write, not British, but Unitedstatish. For there is such a language, a brilliant, growing, glowing, vivacious, elastic language for which we have no specific name...Whatever we call it, let us cease to consider it a vulgar dialect of English, to be used only with deprecation. Let us study it in its splendid efflorescence, be proud of it, and true to it. Let us put off livery, cease to be the butlers of another people's language, and try to be the masters and the creators of our own". Die digter R. Addington wat vir 'n Amerikaanse linguistiese onafhanklikheid gepleit het, skryf: "Are Americans to write the language which they speak, which is slowly but inevitably separating itself from the language of England, or are they to write a devitalized idiom learned painfully from books or from discreet frequentation of London literary cliques".
Nie alle Amerikaners was ten gunste van 'n spellingsverandering nie. Baie Amerikaners het selfs gevoel dat hulle 'n beter Engels praat as die Britte, maar dan het ook vele gevoel dat daar twee tale gepraat word, en omdat dit te moeilik sou wees om korrekte Engels aan te leer sou dit beter wees om die geskrewe taal by die gesproke taal aan te pas. Hierdie opbloeiende taalpatriotisme het 'n hoogtepunt bereik gedurende 1923, toe daar in 'n aantal Amerikaanse state gepoog is om, 'Amerikaans' die amptelike taal van die staat te maak. Die bekendste pogings was die in Illinois, North Dakota en Minnesota, alhoewel die term Amerikaans nog ongedefinieerd was.
Amptelike erkenning van Amerikaans
Jay McCormick, 'n republikein en lid van die Huis van Afgevaardigdes, het 'n wetsontwerp by die Amerikaanse kongres ingedien, wat egter nie aanvaar is nie. Sy voorstel het soos volg gelui:
In die staat Illinois is op 10 Januarie 1923 die volgende wetsontwerp ingedien waar die nasieskap van die Amerikaners beklemtoon moes word, sowel as die erkenning van 'n eie inheemse taal. Die wetsontwerp het as volg gelees:
Hierdie wet het van krag geword op 19 Junie 1923, maar in 'n gewysigde vorm. Van die 'Whereases' is die tweede, derde en sesde geskrap. In die plek van die tweede en derde 'Whereas' is die volgende wysigings ingebring:
Die doel van die Amerikaanse Beweging was om eers amptelike goedkeuring vir hul nuwe taal te verwerf, en daarna norme vir die taal te ontwikkel.
Amerikanismes
Daar is heelwat leenwoorde, asook eie skeppinge, wat hul weg in die 'Amerikaanse taal' gevind het. John Russel Barlett se "Glossary of words and Phrases Usually Regarded as Peculiar to the United States" vermeld ongeveer 3,725 terme in 1848, Maximilien Scele de Vere se "Americanisms" vermeld ongeveer 4,000 in 1872, John S. Farmer se "Americanisms Old and New" vermeld ongeveer 5,000 terme in 1889, Sylva Clapin se "New Dictionary of Americanisms" vermeld ongeveer 5,250 terme in 1902, en R.H. Thornton se American Glossary" vermeld ongeveer 3,700 terme in 1912.
Die talle ontlenings wat in die Amerikaanse taal opgeneem is, is baie meer as waarmee Afrikaans pronk. Die tale wat 'Amerikaans' help vorm het, was die volgende: Duits, Nederlands, Sweeds, Deens-Noorweegs, Yslands, Jiddisj, Frans, Italiaans, Spaans, Portugees, Roemeens, Tsjeggies, Slowaaks, Russies, Oekraïens, Serwo-Kroaties, Lets, Pools, Fins, Hongaars, Gaelies, Arabies, Grieks, Chinees, Japannees, Armeens, Hawais en ten slotte Sigeuners.
Die Spelhervorming
Daar was in Amerika 'n hele aantal persone wat voorstelle gemaak het vir 'n eie Amerikaanse spelling. Hierdie voorstelle is voorgelê aan die 'Independent Federal Language' vir oorweging. Die bekende Benjamin Franklin het in 1768 sy voorstel gepubliseer in "A Scheme for a New Alphabet and a Reform Mode of Spelling." Hy wou onder andere ses nuwe letters tot die alfabet toevoeg en die c, w, y en j uit die alfabet skrap. Noah Webster, wat uiteindelik daarin sou slaag om 'n breuk tussen 'n Amerikaanse en 'n Engelse ortografie te bewerkstellig, het in 1789 voorgestel dat alle 'silent letters' moes wegval, en dat die spreektaal ook die skryftaal moes word. Dus bread, head, give, breast, built, meant, realm, friend, moes gespel word as bred, hed, giv, brest, bilt, ment, relm, frend. En die woorde mean, near, speak, grieve, zeal sou verander na meen, neer, speek, greev, zeel. Ook laf i.p.v laugh, dawter i.p.v daughter, tuf i.p.v tough, blud i.p.v blood, ensovoorts.
Die Amerikaanse Beweging het as voorbeeld gedien vir die Afrikaanse Beweging. Die Amerikaanse Beweging was egter uiteindelik onsuksesvol en het die beweging na 1925 'n langsame dood gesterf. Die Amerikaanse elite was gekant teen die koms van 'n eie inheemse Amerikaanse kultuurtaal.
Noordelike Alliansie
Die Noordelike Alliansie (wat verkies het om bekend te staan as die Verenigde Front vir die Redding van Afghanistan; Persies: ‏جبهه متحد اسلامی ملی برای نجات افغانستان, Jabha-yi Muttahid-i Islāmi-yi Millī barā-yi Nijāt-i Afghānistān) was 'n groep van faksies wat 'n gemeenskaplike doel gehad het om die voormalige Talibanregime in Afghanistan omver te werp. Dié Alliansie het weerstand gebied teen die Talibanbeweging wat hul beheer oor Afghanistan uitgebrei het van Kandahar in 1994 tot dit uiteindelik beheer oor negentig persent van Afghanistan teen September 2001 uitgeoefen het. Die Noordelike Alliansie se hoofkwartier was in Mazar-i-Sharif en het met Amerikaanse hulp die Taliban tot 'n val gebring teen Desember 2001.
Faksies
Die Noordelike Alliansie het basies bestaan uit vyf moedajadien faksies. Dié groepe was:
Die meerderheid lede van die Noordelike Alliansie was Tajik, Oesbeks en Hazaras – etniese minderhede in Afghanistan. Die faksies in die Alliansie het bestaan uit lede van die voormalige moedajadien, ander van minderheidsgroepe en voormalige lede van die Sowjet gesteunde kommunistiese regering.
Die Noordelike Alliansie het die steun geniet van Indië, terwyl die Taliban gesteun is deur Pakistan tot die Aanvalle op 11 September 2001 waarna Pakistan sy steun onttrek het as gevolg van druk van die VSA en hoop vir skuldverligting.
Geskiedenis
Die moedajadienvoorgangers van die Noordelike Alliansie het hulself bewys as onsuksesvolle regeerders van Afghanistan. Kort nadat Kaboel in 1992 van die Sowjetgesteunde regime verower is, het onderlinge gevegte uitgebreek. Hierdie geweldadige tweestryd tussen magte lojaal teenoor President Burhanuddin Rabbani en die opponerende faksies het uiteindelik die weg oopgemaak vir die Taliban oorname in 1996.
Die politieke leier van die Alliansie was Burhanuddin Rabbani. Verskeie belangrike militêre leiers het faksies binne die alliansie beheer, insluitende Abdul Rashid Dostum, Generaal Mohammed Fahim, en Ismail Khan. Achmed Sjah Massoed was die hoof militêre leier en die belangrike politieke figuur in dié Alliansie tot met sy dood wat in die publiek bevestig is op 13 September 2001, na 'n aanval deur Al-Kaïda-sluipmoordenaars wat hul voorgedoen het as joernaliste op 9 September.
Gedurende November en Desember 2001, was die Noordelike Alliansie suksesvol in 'n opmars waartydens hulle beheer oor 'n groot deel van die land oorgeneem het insluitende die hoofstad Kaboel. Dit is gefasiliteer deur grootskaalse bombardering van die Taliban magte en militêre infrastruktuur deur die Verenigde State gedurende die VSA geleide aanval op Afghanistan. Die Noordelike Alliansie se mag het afgeneem aangesien die Alliansie deel was van 'n ontwapeningsproses in Afghanistan. In Mei 2005 is meer as 60% van die Noordelike Alliansie se gewapende magte ontwapen deur die Verenigde Nasies en die Afghanistan nasionale leër. President Hamid Karzai het verklaar dat hy alle gewapende groepe sal ontwapen om vervang te word deur 'n verenigde nasionale leër van 70 000 man teen 2007. Hamid Karzai het voorts ook beloof dat kriminele bevelvoeders ingevolge die reg aangekla sal word.
Bul (sterreteken)
''Hierdie artikel handel oor Astrologie. Vir meer inligting, sien ook Bul (sterrebeeld).''duimnael|Bul (Taurus) duimnael|100 px|Die astrologiese simbool van die Bul
Die Bul of Stier (Lat: Taurus) is die Westerse astrologiese teken van mense wat tussen ongeveer 20 April en 21 Mei gebore is. Dit is die tweede teken van die Diereriem.
Bulle kom volgens die astrologie goed oor die weg met lede van die ander aardtekens, Steenbok en Maagd.
Agtergrond
Jou son- of sterreteken het betrekking op die stand van die son tydens jou geboorte. Astroloë verdeel die diereriem, die denkbeeldige gordel aan die hemelruim waarlangs die planete beweeg, in twaalf dele: die son- of sterretekens. Die "sterrebeelde" is eintlik die astronomiese konstellasies aan die hemelruim en kom weens die presessie van die nageweningspunte nie meer ooreen met die twaalf tekens wat in die astrologie gebruik word nie.
Universiteit van Mpumalanga
Die Universiteit van Mpumalanga is gesetel in Mbombela, Suid-Afrika. Dit is in 2013 deur President Jacob Zuma bekend gemaak en in 2014 was daar 'n beskeie inname van honderd-en-veertig studente. Die Universiteit sluit die infrastruktuur van drie destyds-bestaande instellings in, naamlik die Laeveld Kollege van Landbou, die gasvryheidskool by KaNyamazane en die Siyabuswa-onderwyskampus.
Geskiedenis
In 1996 het die Universiteitsopvoedingskomitee en die Universiteits Technikon-onderwyssamewerkingskomitee saamgesmelt, en het David Mabuza, voormalige Lid van die Uitvoerende Raad (LUR) vir Onderwys, die vestiging van 'n universiteit in die provinsie in die vooruitsig gestel. Die Nasionale Instituut vir Hoër Onderwys in Mpumalanga, wat in 2006 gestig is onder leiding van wyle prof. CC Mokadi, het die voorsiening van Hoër Onderwys in die provinsie gekoördineer. 'n Belangrike mylpaal was die besluit wat tydens die Nasionale Kongres se Nasionale Algemene Raadsvergadering in Durban geneem is, waar daar in 2010 besluit is om twee nuwe universiteite te stig. Hierdie besluit was instrumenteel in die vestiging van 'n universiteit in die provinsie Mpumalanga, wat tot dusver nie oor 'n openbare universiteit beskik het nie.
In 2010 het die Minister van Hoër Onderwys en Opleiding, Blade Nzimande, twee taakspanne aangestel om die lewensvatbaarheid van nuwe universiteite in Mpumalanga en die Noord-Kaap te ondersoek. Die Mpumalanga-taakspan wat in September 2011 'n gunstige verslag voorgelê het, het die vestiging van 'n nuwe Universiteit in Mpumalanga aanbeveel, onder leiding van Prof. TZ Mthembu.
In Julie 2013 het President Jacob Zuma die naam van die nuwe universiteit as die Universiteit van Mpumalanga bekend gemaak asook die name van die lede van die tussentydse raad om formele toesig te hou. Die Universiteit van Mpumalanga, 'n omvattende openbare universiteit, is op 22 Augustus 2013 formeel en wetlik afgekondig deur die publikasie van Staatskoerant-kennisgewing (Nr 36772).
Kampusse
Die universiteit is verdeel in twee akademiese kampusse - die hoofkampus op Mbombela en die onderwysersopleidingkampus op Siyabuswa.
Akademiese aanbiedinge
Tans bied die universiteit die volgende kursusse aan:
Spinnekop
Die spinnekop is die bekendste orde (Araneae) uit die klas wat bekend staan as die spinnekopagtiges (Arachnida). Spinnekoppe is ongewerwelde roofdiere met twee lyfsegmente, agt pote, en geen vlerke. Hulle het geen koudele in die mond nie.
Gewoontes
Sekere spinnekoppe hou bedags in die koelte en as hulle versteur word sal hulle na die volgende koelteplek hardloop, waaronder ook 'n menslike skaduwee, wat aanleiding gegee het tot die mite dat spinnekoppe mense "jaag". Sommige spinnekoppe is kannibalisties en sal ander spinnekoppe vreet. Die vroutjie van sommige spesies vreet vir die mannetjie nadat hy haar bevrug het. Die mannetjies bly dikwels taamlik klein en onopvallend en hulle het kort lewens.
Habitat
Spinnekoppe kan nie vlieg nie en daarom is hulle verspreidingsgebied redelik beperk. Hulle kom nogtans in 'n groot verskeidenheid van habitats voor en is spesifiek daarby aangepas. Alle spinnekoppe is roofdiere. Baie soorte spinnekoppe spin webbe waarin hulle hul prooi vang – soms tussen die takke van plante en soms op die grond. Sommige, soos die valdeurspinnekop voer 'n holte in die grond met sy uit. Die opening van die holte word van 'n dekseltjie voorsien. Die waterspinnekop kan op water beweeg en leef van klein waterdiertjies bv. insekte. Baie jagspinnekoppe jag hul prooi op die grond en byt dan die prooi dood met hul kaakkloue. Sulke spinnekoppe gebruik glad nie webbe nie.
Liggaamsverdeling
Die liggaam van die spinnekop bestaan, net soos die van die krap, uit twee dele, nl. die kopborsstuk (kefalotoraks) en 'n agterlyf (abdomen). Uitwendig lyk dit nie of hierdie dele gesegmenteerd is nie. Die kop en borsstuk het vergroei om die kopborsstuk te vorm. Dit is gewoonlik die kleinste deel van die liggaam. Voor, in die middel daarvan, is twee kaakkloue, een aan elke kant van die mondopening. Hiermee vang en druk die spinnekop sy prooi fyn om dit te eet. Die prooi word met gif uit die kaakkloue verlam of gedood. Die gifkliere is in die kopborsstuk geleë. Die agterlyf is gewoonlik die grootste deel van die liggaam. Aan die onderkant daarvan, kort agter die kopborsstuk, is die asemhalingsopeninge en aan die agterkant sit die spintepels. Hierdie ses klein uitsteekseltjies bring sydrade voort waarmee spinnekoppe hul webbe spin. By sommige spinnekopsoorte is die agterlyf met 'n steeltjie aan die kopborstuk verbind.
Skelet
Die eksoskelet van die kopborsstuk is sterk en onbuigbaar, behalwe by die dele waar beweging nodig is, bv. litte van die pote. Hierdie onbuigbare skelet is gewoonlik chitienagtig. Die eksoskelet van die agterlyf is egter sag en leeragtig. Dis ook gewoonlik met hare bedek. Die spinnekop moet dus vervel namate hy groei omdat sy skelet nie kan rek nie.
Beweginsgorgane
Spinnekoppe het vier paar gelede looppote wat almal eenders lyk. Hulle is aan die onderkant van die kopborsstuk vasgeheg. By die webspinner eindig elke poot in twee of drie klein kloutjies. Hierdie kloutjies vorm kammetjies by die agterste pote en lê die sydrade neer wanneer die web gespin word. Die sydraadjies word as't ware uit die spintepels gekam wanneer die web gespin word. Hierdie kloutjies kom nie voor by spinnekoppe wat nie webbe spin nie. Die hare op die pote van sommige soorte spinnekoppe dien as 'n tassintuig wat gevoelig is vir aanraking.
Oë
Die meeste spinnekoppe het agt enkelvoudige oë wat naby die voorpunt, bo-op die kopborsstuk geleë is. Die ogies is gewoonlik in twee rye van vier elk gerangskik. Spinnekoppe sien egter baie swak, die meeste soorte kan skaars 200 mm ver sien. Die romanspinnekop storm bv. nie doelbewus op 'n mens af nie, maar hardloop eerder na die donkerte van jou skaduwee toe. Spinnekoppe is egter baie gevoelig vir trillings, veral dié wat deur 'n prooi wat in 'n web vasgevang is, veroorsaak word. In Suid-Afrika is daar slegs een soort spinnekop waarvan die gif vir die mens dodelik kan wees nl. die knopiespinnekop. Die gif is ongeveer vier keer sterker as dié van 'n kobra, maar baie minder gif word gevorm.
Pieter Rossouw
Pieter Rossouw (gebore 19 Junie 1980) is 'n Namibiese krieketspeler. Hy het as paaltjiewagter vir die Namibiese o/19 krieketspan gespeel by die o/19 Wereldbeker. Sewe jaar later speel hy vir die Namibiese nasionale krieketspan in 'n toer teen Zimbabwe, en een wedstryd gespeel in Windhoek. Hy is 'n regterhandse kolwer en 'n regterarm-medium-snelbouler.
Hy het sy A-lys debuut gemaak in Desember 2009, teen die Verenigde Arabiese Emirate, met 11 lopies nie uit.
Fuzzy Knight
Fuzzy Knight (9 Mei 1901 – 23 Februarie 1976) was 'n Amerikaanse akteur en komponis. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente She Done Him Wrong (1933), Border Wolves (1938), Bury Me Not on the Lone Prairie (1941), en Horror Island (1941).
Mariël le Roux
Mariël le Roux is ’n Afrikaanse skrywer van romans. Haar roman “Die naamlose” is bekroon met die tweede prys in Sanlam se Groot Romanwedstryd.
Lewe en werk
Maria Elizabeth Stofberg word op 1 Oktober 1947 as die middelste van vyf kinders gebore in die hoofslaapkamer van die plaas Houmoed in die distrik Scherpenheuvel naby Worcester. Haar oudste broer is by geboorte dood en sy het ’n ouer en jonger suster en ’n jonger broer. Haar pa, Pieter, was ’n boer op die plaas en haar ma, Maria, was eers onderwyseres wat op die eenmanskool by Doornrivier klas gegee het. Haar ouers is in 1942 getroud. Mariël word op Houmoed groot en haar eerste twee skooljare is op die plaasskool Moordkuilskool. Daarna gaan sy na die Laer Meisieskool op Worcester, waar sy en haar susters by familie en in losieshuise tuisgaan. Sy matrikuleer aan die Hoër Meisieskool op Worcester. Na skool studeer sy met ’n lening aan die Universiteit van Stellenbosch Afrikaans-Nederlands met die doel om onderwyseres te word. Na ses maande raak haar geld egter op en moet sy die studies staak. Dan werk sy vir ’n ruk by die Koöperasie op Worcester sodat sy die lening kan terug betaal. Hierna word sy as verpleegster opgelei in die Karl Bremer-hospitaal in Bellville en die Otto du Plessis-kollege. In 1969, haar laaste jaar van opleiding, trou sy met haar skoolvriend, Jean le Roux. Aan die einde van 1969 skryf sy haar finale eksamen vir registrasie as Algemene Verpleegkundige. Saam met Jean keer sy terug Worcester toe, waar sy ’n pos by die Eben Dönges-hospitaal kry en haar diploma daar voltooi. In die volgende sewe jaar is sy hoofsaaklik huisvrou en word haar vier kinders, een dogter (Mari) en drie seuns (Ernie, Pieter en Jean), gebore. In 1982 gaan doen sy die Verloskundekursus op Worcester en in 1987, op veertigjarige ouderdom, voltooi sy die B.A. Cur.-graad in verpleegonderrig aan die Universiteit van Suid-Afrika. Haar man word hierna deur sy werk (Nasionale Pers, waar hy verantwoordelik was vir die verkoop van koerante) verplaas na Kaapstad, waar sy klasgee in hoofsaaklik Verloskunde aan onder meer die Otto du Plessis-kollege en die Universiteit van Wes-Kaapland. Hulle bly in Durbanville naby Kaapstad. Haar man word later na Transvaal verplaas, maar sy bly agter in die Kaap om die kinders te ondersteun terwyl hulle nog studeer en ook om nie haar werk prys te gee nie. Na aftrede aan die einde van 1999 verkoop sy die huis in Durbanville en sy en haar man vestig hulle op Voëlklip in Hermanus, maar sy doseer weer vir ’n ruk deeltyds verpleegkunde, hierdie keer aan die Universiteit van Stellenbosch. Hierdie werk lê sy finaal af in 2008.
Skryfwerk
Nadat sy op Hermanus aftree begin sy vir die eerste keer ernstig skryf. “Wilhelmina: kampkind op Java” is die ware verhaal van Wilhelmina (Will) van Halewijn, haar ma en twee sussies van Holland, wat gedurende die Tweede Wêreldoorlog op die eiland Java in Indonesië deur die Japannese soldate gevange gehou is. Die ontberinge in die kamp veroorsaak ondervoeding, honger, mishandeling, vernedering en Wilhelmina verloor haar kindwees en jeug. Nadat die atoombomme op Hirosjima en Nagasaki die Japannese tot oorgawe dwing, breek ’n verdere oorlog egter uit. Die eilandbewoners van Java is deur die Japannese bevryding van hulle Hollandse meesters belowe en nou eis hulle hierdie bevryding deur bendes wat moor, plunder en roof. Wilhelmina en haar familie word ook oorval, maar ontkom met hulle lewens terwyl ander op aaklige wyse sterf. Haar skeepsbouerpa het die hele oorlog diens gedoen in Simonstad, sodat hy van die oorloglyding niks weet nie en hoewel hulle vir ’n kort tyd na die oorlog herenig is, verlaat hy die familie so gou moontlik daarna en keer terug na Simonstad. Nederland ná die oorlog is ’n beklemmende plek en hulle emigreer agter hulle pa aan na Suid-Afrika. Die roman word ’n ernstige aanklag teen die skending van menseregte tydens die oorlog, met veral die emosionele impak daarvan op ’n kind wat aangrypend weerspieël word. Hierdie roman word in Nederlands as “Sterretje” vertaal.
“Die naamlose” verower in 2010 die tweede prys in Sanlam se Groot Romanwedstryd. Die titel verwys na verlies aan identiteit en die roman beeld die uitgeworpene uit, wat ondanks teenslae, mishandeling en minagting tog ’n wil het om te oorleef en te oorwin. Carli Botha is amper sewe jaar oud toe haar Italiaanse ma, Bella, te midde van onophoudelike reën in die plaashuis op Grootvlei die lewe skenk aan ’n wanskape, breinlose boetie, wat geen hoop op oorlewing het nie. Haar pa, Wilhelm, vra die huishulp Lena om ’n plan te maak met die boetie en Lena verdrink die boetie. Bella gaan dan uit en pleeg selfmoord. Daarna drink en hoereer Wilhelm, wat nooit vir Carli liefde gegee het nie, in die dorpshotel. Die bruin Dora sorg vir Carli totdat Oudominee haar op die plaas kom haal. Carli se emosionele mishandeling duur egter voort, selfs (en veral) onder die dominee. Sy knoop ’n verhouding oor die kleurgrens aan met Dora se seun Wimpie, waarna ’n tragedie hulle skei. Die skrywer slaag daarin om in hierdie hartseer verhaal die karakters te laat lewe, die lewensomstandighede van ’n aantal jare terug weer werklik te maak en veral die rasseverhoudinge en die bruin mense vanuit ’n ongewone hoek te belig.
“Klara” is die lewensverhaal van die hoofkarakter met hierdie naam. Die verhaal begin in Duitsland, waar die middeljarige Klara op die spore van haar oorlede suster Martjie gaan stap om sin te probeer maak uit haar onverwagse dood. Hierna word die verhaal van die begin vertel. Klara se pa is ’n voorman op Boplaas en op ’n dag verongeluk hy met ’n trekker op die damwal. Klara se ma, wat altyd emosioneel onstabiel was, raak nou van haar kop af en Klara moet as oudste kind die leiding neem vir onderhoud van haar twee sussies en die gesin. Hulle moet noodgedwonge in die “Witlokasie” op die dorp gaan bly, saam met die ander arm mense, waar die gemeenskapsondersteuning hulle help om kop bo water te hou. Klara se bande met Boplaas word behou deur haar kontak met Polla, ’n huishulp op die plaas. By haar hoor Klara alles wat op Boplaas gebeur. Hierdie is ’n verhaal van al die draaie wat die lewe met ’n mens kan loop, met die hartseer, swaarkry en vreugde daaraan verbonde. Mariël se verhaal “Ant Mêkie” word opgeneem in Riana Scheepers en Nicci Thabo se versamelbundel, “Die melkweg het ’n ster laat val”.
Jacobus Frederik Botha
Jacobus Frederik Botha die oue (Kaapkolonie – Humpata, Angola, Januarie 1915), was 'n bemiddelde boer en leier van die derde en laaste Dorslandtrek.
Sy geboortedatum is vergete en van sy jeugjare is niks bekend nie, maar hy bevind hom teen 1864 in Soutpansberg. Op 24 April 1877 verlaat hy sy plaas en trek met agt families in agt waens van Daniël Robbertse se plaas Dwarsspruit na die Krokodilrivier om hom by ander trekkers aan te sluit. Die trek verloop voorspoedig tot by die eerste waterplek, Tlabala, en vertoef daar terwyl Botha die pad op die spoor van vorige trekkers verken tot by Inkuane. Hy kom onder die besef van hul teenspoed en laat gevolglik vier waens met twee spanne osse trek tot by die volgende waterplek. Daarna laat hy die oorblywende vier haal. So word Inkuane, Tlakane en eindelik Meersrivier bereik.
Hy lei sy mense sonder noemenswaardige verliese verder na Sibbetonsdrif, waar hy hulle nie meer bymekaar kon hou nie en hulle groepe vorm en hul by ander leiers aansluit. Hulle dwaal hierna in die streek suid van die Okavangorivier rond, verduur nood en ellende en ly swaar verliese totdat al die oorlewende trekkers in Februarie 1878 op Leeuwpan bymekaarkom, die beweging herorganiseer en Botha tot algemene kommandant kies.
Hy laat trekregulasies opstel en stuur verkenners uit wat eindelik die fonteine op Otjitunduna ontdek, waar die trekkers 'n tydelike nedersetting, Rusplaas, stig. Botha beywer hom onvermoeid vir die saak van die trekkers, laat die voorrade haal wat van Kaapstad na Walvisbaai gestuur is om hul ellende te lenig, en onderhandel met W.C. Palgrave en andere om 'n geskikte nedersettingsgebied te verkry. Toe sy pogings faal, stuur hy W.W. Jordan as onderhandelaar na die Portugese goewerneur en verkry van hom toestemming dat die trekkers hulle op Humpata kan vestig.
Botha trek met 55 gesinne en 61 waens oor die Kunenerivier en kom op 4 Januarie 1881 op Humpata aan. Daar word 'n nedersetting gestig waarvan hy landdros is tot sy dood.
Botha was, volgens prof. G.P.J. Trümpelmann in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek, ongetwyfeld die bekwaamste leier van die Dorslandtrekkers en hy is as kommandant gekies vanweë die agting wat hy geniet het. In sy optrede was hy altyd besadig, ferm en onbaatsugtig. Hy het getrek ter wille van sy geloof en sy politieke beginsel om nie onder die Britse vlag te leef nie.
Botha was getroud met Maria Aletta Grobler van die Kaapkolonie en het vier kinders gehad. In 1881 het sy vyftienjarige dogter Jacomina met die Portugese bevelhebber van die pos, kol. Artur da Peiva, in die huwelik getree.
Paleis van Justisie, Pretoria
Die Paleis van Justisie vorm deel van die Noord-Fasade van Kerkplein in Pretoria. Die gebou dateer uit die 19de eeu en is deur die Nederlandse argitek Sytze Wierda ontwerp. Dit is tans die hoofkantoor van die Gauteng Provinsiale Afdeling van die Suid-Afrikaanse Hooggeregshof.
Moontlik die bekendste politiese verhoor in Suid-Afrika se geskiedenis, die Rivoniaverhoor, het hier plaasgevind. Tydens die verhoor is Nelson Mandela en 'n aantal ander prominente vryheidstryd figure aangekla van hoogverraad en vervolgens in die tronk gestop.
William Ashton
William Ashton (Heaton Norris, Lancashire, 13 Julie 1817 – Barkly-Wes, Kaapkolonie, 29 Maart 1897) was ’n Suid-Afrikaanse sendeling van Britse herkoms.
Ashton was die seun van Thomas Ashton. Hy word op 14-jarige ouderdom vakleerling by 'n skrynwerker en word daarna boekhouer vir 'n firma van katoenspinners. Hy studeer later aan Airedale College, Yorkshire, voor hy in 1842 by die Londense Sendinggenootskap aansluit. Hy word op 23 Junie1842 op Ashton-under-Lyne georden en vertrek in die volgende jaar na Suid-Afrika in geselskap van Robert Moffat, wat na Kuruman terugkeer nadat hy sy verlof in Engeland deurgebring het.
Doug Hurley
Douglas Gerald Hurley (gebore 21 Oktober 1966) is ’n Amerikaanse ingenieur, voormalige vlieënier van die Marinierskorps en tans ’n Nasa-ruimtevaarder. Hy was die vlieënier van die pendeltuigsendings STS-127 (Julie 2009) en STS-135 (Julie 2011), die laaste pendelvlug.
William Ashton
Van 1850 af is Ashton in volle beheer van die handdrukpers op Kuruman, waarop Moffat se Ou Testament in Tswana in 1853 en 1857 in twee dele gedruk word en in 1867 gevolg word deur 'n klein proefuitgawe van die Nuwe Testament. Ashton gee ook 'n maandelikse tydskrif in Tswana uit, en 'n Tswanavertaling van Line by Line, 'n kategismus oor Bybelse geskiedenis.
Doug Hurley
Hy is vir die derde keer die ruimte in gelanseer op 30 Mei as bevelvoerder van Crew Dragon Demo-2, die eerste bemande ruimtevlug vanaf Amerikaanse grondgebied sedert sending STS-135.