cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Verenigde State van Amerika
Die Tweede Wêreldoorlog
Die oorlog het die belangrikheid van Amerika se hulpbronne en sy status as 'n grootmoondheid op wêreldvlak bevestig. Saam met die leiers van die Verenigde Koninkryk en die Sowjetunie, Winston Churchill en Josef Stalin, het Roosevelt in 'n reeks spitsberade in Moskou, Casablanca, Kaïro, Teheran en Jalta die geallieerde oorlogsbeleid en programme vir die tyd ná die oorwining oor die Spilmoondhede vasgelê. Die Amerikaanse president was daarnaas een van die sleutelfigure by die beplanning van die Verenigde Nasies as die nuwe wêreldorganisasie.
Ná Roosevelt se skielike afsterwe in April 1945 het Harry S. Truman hom opgevolg. Net een maand later het die oorlog in Europa met Duitsland se kapitulasie op 7 Mei 1945 tot 'n einde gekom. Truman het na Potsdam in Duitsland gereis waar tydens 'n konferensie in Julie en Augustus voorlopige reëlings vir die administrasie van Europa getref is. Voor die kapitulasie van Japan het die VSA met die lugaanvalle op Nagasaki en Hiroshima die vernietigende krag van kernwapens gedemonstreer. Japan het op 14 Augustus 1945 oorgegee. Met die amptelike ondertekening van sy kapitulasie op 2 September het die oorlog finaal tot 'n einde gekom.
Tydvak ná die oorlog: 1945–1960
Die aanvanklike monopolie op kernwapens het van die Verenigde State ook 'n eersterangse militêre supermoondheid gemaak. Die Amerikaanse buitelandse beleid was nou daarop gemik om 'n nuwe wêreldorde met die Verenigde Nasies (VN) se Atlantiese Verdrag as grondbeginsel in te lui. Tegelykertyd het die vreedsame samewerking met die Sowjetunie tot 'n einde gekom – vanweë die toenemende geskille met Moskou het die VSA-regering hom daarop toegespits om die kommunistiese invloed in die wêreld te beperk. Met die Truman-doktrine van 1947 het die VSA aan alle lande, wat op militêre of ekonomiese gebied deur ander moondhede bedreig sou word, Amerikaanse steun toegesê – 'n bewuste wegkeer van die voor-oorlogse Amerikaanse isolasionisme en die 19de eeuse Monroe-doktrine.
So het die besluit om Amerikaanse hulp aan lande soos Griekeland en Turkye te verleen net soos die Marshall-plan vir die heropbou van Europa, die Berlynse Lugbrug, die stigting van 'n Nasionale Veiligheidsraad en die Noord-Amerikaanse Verdragsorganisasie (NAVO) uit hierdie nuwe buitelandse beleid voortgespruit. Om die kommunistiese invloed in Asië te beperk, is in 1946 onafhanklikheid aan die Filippyne verleen en in 1949 'n ekonomiese program vir die stabilisering van Japan in werking gestel.
Ná sy verkiesing het president Truman met sy sogenaamde Punt-vier-program die VSA se wêreldwye verantwoordelikheid aanvaar. So het die VSA 'n leidende rol gespeel by die VN se militêre optrede teen Noord-Korea tydens die Korea-krisis (1950–1953), alhoewel Washington sy politieke en militêre doelwitte in Korea in die "Agt-punt-program" van 1950 doelbewus beperk het. In 'n radiotoespraak het generaal Eisenhower daarop gewys dat die VSA besig was om 'n "kruistog vir vryheid" te voer.
Op militêre gebied het Washington 'n "nasionale noodtoestand" afgekondig, siende dat die Amerikaanse ontwapening ná die oorlog in teenspraak met die nuwe beleid was. Die VSA-strydmagte is heropgebou en uitgebrei om te verseker dat hulle 'n doelmatige militêre opsie sou kon uitoefen, indien nodig. Die militêre ANZUS-verdrag met Australië en Nieu-Seeland en die vredesooreenkoms met Japan in 1951 het die VSA se leidende rol in Asië bevestig.
Die terugdrywing van kommunisme was steeds een van die hoofbeginsels van die Amerikaanse buitelandse beleid in die regeringstyd van president Dwight D. Eisenhower (1953–1961). Die ministers van buitelandse sake, John Foster Dulles (1888–1859) en Chris Herter (1895–1966), het hierdie doelwit met militêre ooreenkomste en finansiële hulp probeer bereik. Dulles het die Sowjetunie se voorgestelde beleid van vreedsame naasbestaan tussen Moskou en die VSA aanvaar, maar bilaterale verhoudinge met Kuba het nietemin versleg.
Die binnelandse beleid is deur politieke optrede teen vakbonde en linkse intellektueles oorheers. Met die Taft-Hartley-wet van 1947, wat deur die president geveto is, is 'n verbod op verpligte lidmaatskap in vakbonde geplaas (ondernemings, waarin alle personeel by 'n bepaalde vakbond moes aansluit, het as closed shops bekend gestaan). Vakbonde is daarnaas die reg ontneem om politieke partye te ondersteun, terwyl die president die reg gekry het om 'n moratorium (of sogenaamde "afkoelperiode") op enige staking te plaas.
Ondanks die felle kritiek van konserwatiewe Republikeine en Demokrate uit die suidelike deelstate het president Truman in 1949 met die sogenaamde Fair Deal 'n suksesvolle poging onderneem om die ekonomiese vordering binne die New Deal-program te kon voortsit en die belang van die sosiale komponent van die Amerikaanse ekonomiese stelsel te benadruk.
Met die val van Nasionale China en die Sowjetunie se vordering tot kernwapenmoondheid het die besorgdheid oor die uitbreiding van kommunisme in die VSA histeriese afmetings aangeneem. Hofsake teen die leierskap van die Amerikaanse Kommunistiese Party en bekende linkse intellektueles, spioenasie-onthullings en senator Joseph McCarthy se veldtog teen beweerde anti-Amerikaanse aktiwiteite het 'n klimaat van vrees geskep.
Die kwessie van gelyke regte vir die swart bevolking van veral die suidelike deelstate was in die vroeë 1950's steeds onopgelos. Dit was duidelik dat die beleid van rasseskeiding wat in die onderwys- en openbare vervoerstelsel van die suide toegepas is, onaanvaarbaar was – veral met die oog op die goeie ervaringe van Amerikaanse strydmagte met gemengde eenhede in die Korea-oorlog. Die eenparige besluit van die Hoogste Federale Geregshof dat segregasie onwetlik was, is aanvanklik deur owerhede in die suidelike deelstate geïgnoreer. Weens die uitbreek van rasonluste in suidelike stede – onder meer in 1957 in Little Rock in Arkansas – het die regering federale troepe ontplooi. In 1957 het Amerikaanse Senaat met 72 teen 18 stemme die "Wet vir die beskerming van die kiesreg van Swartes" (Civil Bill of Rights) aanvaar.
Die stryd om burgerregte en internasionale krisisse: 1961–1965
Met die oorwinning van die Demokratiese presidentskapskandidaat John F. Kennedy, wat in 1960 met 50,1 persent van die uitgebragte stemme tot president verkies is, is in die volgende jaar 'n nuwe politieke styl in die Withuis ingebring – die Executive Office is tot 'n soort beplanningskantoor omgeskep waar presidensiële raadgewers onder president Kennedy se voorsitterskap belangrike politieke besluite geneem het. Opvallend was die benoeming van ervare deskundiges soos wetenskaplikes as raadgewers.
In die Kennedy-administrasie se begroting is heelwat groter bedrae aan ontwikkelingshulp, ruimtevaartprogramme en verdediging bestee, terwyl industriële groei ter finansiering van hierdie programme deur politieke maatreëls bevorder is. So het die president self voorstelle gemaak oor hoe die Amerikaanse ekonomie se mededingendheid op internasionale vlak verbeter sou kon word. Daarnaas is invoertariewe vir goedere uit die destydse Europese Ekonomiese Gemeenskap verlaag, stakings en staalprysverhogings voorkom en die ekonomiese situasie van Amerikaanse boere verbeter.
Tydens die presidentskap van John F. Kennedy het die Koue Oorlog sy warmste oomblikke tydens die Kubaanse krisis beleef waarin 'n atoomoorlog rakelings vermy is toe die Sowjetunie onder swaar druk offensiewe kernmissiele uit Kuba teruggetrek het.
Viëtnamoorlog en studenteproteste
President Johnson was net soos sy voorgangers daarvan oortuig dat die uitbreiding van die kommunistiese ideologie slegs deur militêre druk ingedam kon word. Toe in Augustus 1967 twee Amerikaanse oorlogskepe deur Noord-Viëtnamese torpedobote aangeval is (die presiese omstandighede van dié voorval is tot vandag toe onbekend), het Johnson die bevel gegee om Noord-Viëtnamese vlootbasisse te bombardeer. Met die sogenaamde Golf van Tonkin-resolusie het die Amerikaanse Kongres kort daarna 'n blanko-tjek vir enige militêre optrede teen Noord-Viëtnam aan Johnson oorhandig.
Dié besluit, wat as hoogtepunt van die sogenaamde imperiale presidentskap met onbeperkte bevoegdhede vir die staatshoof beskou word, het fatale gevolge vir die Amerikaanse beleid teenoor Viëtnam ingehou. Johnson het nou self oor die Verenigde State se militêre optrede besluit en min belang daarin gestel om die publiek oor die skaal van oorlogvoering in te lig. Die aantal Amerikaanse soldate in Viëtnam is van slegs 23 000 in 1964 verhoog tot 475 000 in laat 1967.
Maar nòg grootskaalse offensiewe operasies nòg die mees gevorderde wapentegnologie kon die Noord-Viëtnamese weerstand verbreek, ongeag alle optimistiese verslaggewing van Amerikaanse militêre bevelhebbers.
Parallel met die burgerregtebeweging het Amerikaanse studente vanaf die vroeë 1960's protes aangeteken teen die heersende politieke klimaat wat deur die Koue Oorlog met die Sowjetunie, die oorlogvoering in Viëtnam en modernisties-tegnokratiese strominge oorheers is. Hierdie protesbeweging het sy voorbeeld in die strategie van burgerlike ongehoorsaamheid gevind wat deur Mahatma Gandhi en Martin Luther King jr. gevolg is. Nadat in 1967 besluit is om studente nie langer van nasionale diensplig vry te stel nie, het die veldtog in Oktober van dié jaar 'n eerste groot hoogtepunt bereik toe meer as 100 000 mense voor die Pentagon betoog het.
Die grootste studente-organisasie binne die breë protesbeweging was die Students for a Democratic Society (SDS) met 'n ledetal van meer as 100 000 in die laat sestigerjare. Hul politieke aksies, soos die openbare verbranding van oproepe tot diensplig en die organisasie van betogings ten gunste van Noord-Viëtnam en Derde Wêreldlande se politieke doelwitte, is deur televisie-kanale gebeeldsaai en het die aandag van miljoene Amerikaners getrek, net soos daaglikse verslae oor die stygende aantal gesneuweldes wie se liggame terug na die VSA vervoer is. Tot en met 1969 het omstreeks 23 000 Amerikaanse soldate in Viëtnam gesneuwel.
Terwyl president Johnson die publiek verseker het dat 'n militêre oorwinning oor die korttermyn behaal sou kon word, het die werklike gebeure sy geloofwaardigheid ondermyn. Gedurende hul sogenaamde Tet-offensief het kommunistiese magte op 30 Januarie 1968 die Suid-Viëtnamese hoofstad Saigon binnegedring en net voor die Amerikaanse ambassade te staan gekom.
Die Amerikaanse regering het vervolgens ingestem om in Parys regstreeks met Noord-Viëtnam te onderhandel. In Maart 1968 het president Johnson aangekondig dat Amerikaanse lugaanvalle op Noord-Viëtnamese teikens gestaak sou word en dat hy nie vir 'n verdere ampstermyn kandidaat sou staan nie.
Maatskaplike en ekonomiese krisis in die 1970's
In die sewentigerjare het die VSA gebuk gegaan onder moeilike ekonomiese omstandighede wat deur 'n ongewone kombinasie van ekonomiese stilstand en versnelde inflasie, 'n verskynsel waarna as "stagflasie" verwys is. Openbare vertroue in politiek is in 1974 deur die Watergate-skandaal en die bedanking van president Richard Nixon geknou – die eerste – en tot nou toe enigste – ampsneerlegging van 'n president in die geskiedenis van die Verenigde State, terwyl die internasionale politieke toneel deur die opkoms van internasionale terrorisme oorheers is.
Nixon se opvolger Gerald Ford kon geen naam vir homself maak nie en in 1976 word Jimmy Carter tot president verkies. Die VSA het 'n toenemede gebrek aan selfvertroue ervaar tydens die Ford en Carter jare en die Misery-indeks, 'n aanduier van die ekonomiese toestand, het dié indruk beklemtoon. Kritici van die VSA het hierdie tydperk gesien as 'n teken dat die VSA tanend was, met haar belange en ideale verlore. In 1980 word daar 'n oud-Hollywoodakteur en Goewerneur van Kalifornië, Ronald Reagan tot president verkies.
Rol as supermoondheid, 1980–1988
President Reagan het aan die Amerikaanse volk sy selfvertroue terugbesorg. Die president, deur sy teenstanders as 'n Cowboy voorgehou, het oor 'n ongetemperde optimisme en vertroue in die VSA beskik, wat hy as 'n helderskynende stad op 'n heuweltop voorgehou het. Na 'n stadige begin het die ekonomie sterk herstel danksy Reagan se belastingmaatreëls. Aan die negatiewe kant van sy beleid was wel die begrotingstekort wat tot rekordhoogtes gestyg het.
In die buitelandse politiek was Reagan kragdadig en, volgens sy kritici, roekeloos. Hy was 'n stoere anti-kommunis en het nie teruggedeins om harde taal teenoor die Sowjetunie te gebruik nie. Ook het hy die wapenwedloop versnel om sodoende die Sowjetunie finansieel uit te put. Saam met sy geesgenoot en goeie vriendin Margaret Thatcher, die premier van die Verenigde Koninkryk, het hy in gesprek getree met die Sowjetleier Michail Gorbatsjof, wat in 1985 aan bewind gekom het.
Toe die Sowjetunie uiteindelik val en die Oosblok bevry word, groei die welvaart van die Verenigde State tot ongekende hoogtes, net soos sy skuldlas en internasionale verpligtinge. Sosiale veranderinge volg hierop, alhoewel langsamer as in die sestigerjare, terwyl die baby boomers die rewolusie voltooi.
Geskiedenis sedert 1988
Ná die verbrokkeling van die Sowjetunie se magsgreep was die Verenigde State van hul grootste vyand ontslae. Die nuwe tydperk wat aangebreek het, kan as 'n nuwe hoogtepunt in die Pax Americana gesien word. Reagan se opvolger, George H. W. Bush, word gekonfronteer met 'n inval in Koeweit deur Saddam Hussein uit Irak; die begin van die Golfoorlog van 1990–1991. In 1991 vind die Amerikaansgeleide Operasie Desert Storm plaas, wat Irak uit Koeweit verdryf.
In 1992 het die Demokratiese presidentskandidaat Bill Clinton die verkiesing gewen. Met sy leuse It's the economy, stupid slaag hy, met die histories laagste stempersentasie vir 'n wenkandidaat, naamlik 43%, om president van die Verenigde State te word. Onder sy bewind sit die VSA-ekononomie die hoë groei voort wat in die Reagan-era begin het. Ook die Europese ekonomie doen mee in hierdie groei.
Irak hou Clinton dikwels besig, en die konflikte in die Balkan en Somalië vereis die ontplooiing van Amerikaanse troepe. Die betrokkenheid in die Balkan word veral buite die Verenigde Nasies gereël, by name deur NAVO. Die Dayton-vredesooreenkoms bring 'n einde aan die konflik in Bosnië-Herzegowina, maar spoedig is die VSA en NAVO in 'n konflik gewikkel teen Serwië oor Kosowo.
In 1996 wen Clinton weer die verkiesing. Sy leiersposisie het morele terugslae ondervind weens verskeie skandale wat sy bewind geteister het. In 1999 word Clinton die tweede president ooit om aan 'n afsettingsprosedure (verdagmaking) onderhewig te wees, nadat hy meineed sou gepleeg het in 'n saak betreffende seksuele kontak met Monica Lewinsky, 'n leerlingpersoneellid in die Withuis. Clinton het egter 'n skuldigbevinding in die Senaat vrygespring.
Terreuraanvalle op 11 September 2001
In 2003 val die VSA Irak binne tydens die Irakoorlog. Hy is hierin gesteun deur meer as 30 lande. Die rede vir hierdie kleiner steun was die feit dat die Verenigde Nasies nie eenstemmigheid gehad het oor die inval in Irak nie, sodat baie lande onbetrokke gebly het. Na vinnige welslae deur die Amerikaanse troepe, was Bagdad onder Amerikaanse beheer. In Desember 2003 kon Amerikaanse troepe ook Saddam Hussein gevange neem. Daar breek dan in Irak 'n groeiende teenstand uit wat baie lewens geëis het. Intussen het fel internasionale kritiek oor die Amerikaanse optrede ontstaan.
Ekonomiese krisis
Aan die einde van die Bush-era beleef die wêreldekonomie 'n skerp insinking, en diep resessie word 'n realiteit. In die Verenigde State is rekordhoeveelhede geld gespandeer om die ekonomie te stimuleer. In 2008, tydens hierdie ekonomies woelige tyd, word in die presidentsverkiesing vir die eerste maal 'n Afro-Amerikaner as president verkies, senator Barack Obama. By hierdie verkiesing behaal sy partygenote van die Demokratiese Party ook oorwinnings in die Kongres en in plaaslike verkiesings. Aanvanklik geniet Obama breë steun in beide die binne- as buiteland. Gaandeweg neem sy populariteit in 2009 egter radikaal af, deels weens die aanneem van 'n wet in die Kongres wat die Amerikaanse sorgstelsel hervorm, asook die steeds gedyende rekorduitgawes en nasionale skuldlas. Hierdie tanende gewildheid is onderstreep deur enkele verkiesingsnederlae van die Demokrate in distrikte waar hulle gewoonlik 'n groot meerderheid sou behaal. Daar ontstaan 'n konserwatiewe protesstroming wat as die tee-party beweging bekend geword het. Ook onder onafhanklike kiesers het sy populariteit afgeneem.
Obama se presidentskap is internasionaal gekenmerk deur 'n meer gematigde beleid jeens tradisioneel onvriendskaplike lande soos Rusland en Iran, benewens 'n toenadering tot Islamitiese lande en groepe, terwyl daar egter 'n ongenaakbare houding teenoor bondgenote gehandhaaf word.
Politiek
Die Verenigde State van Amerika is 'n grondwetgebaseerde federale republiek met 'n sterk demokratiese tradisie. Elke vier jaar word daar 'n presidentsverkiesing gehou. Die president van die Verenigde State word nie direk nie, maar wel deur stapsgewyse verkiesings aangewys. Dit behels die volgende proses:
Wie oor die meeste kiesers beskik, wen die verkiesing en word president. Kiesers kan egter ook aanstellings newens die president bepaal. In 1988 het 'n Demokratiese kieser byvoorbeeld nie vir Michael Dukakis, die amptelike kandidaat, gestem nie, maar wel vir Lloyd Bentsen, die kandidaat vir vise-president. In 1876, 1888 en 2000 het die kandidaat met die meeste stemme wel nié oor die grootste getal kiesers beskik nie. 'n Verkose president kan tot twee termyne dien (agt jaar).
Die huidige president van die Verenigde State van Amerika is Joe Biden. Hy is op 20 Januarie 2021 ingesweer en het onder die vorige president Barack Obama as adjunk gedien.
Die Kongres (US Congress) is die volksverteenwoordiging en bestaan uit die Senaat en die Huis van Verteenwoordigers.
Kultuur
Hoewel algemeen beskou as verskillend van die Europese kultuur moet die Amerikaanse kultuur beskou word as behorende tot die Westerse beskawing, net soos die dominante kulture van ander immigrasielande soos Kanada, Australië en Nieu-Seeland. Die kulturele erfenis van die verskillende groepe setlaars is gewoonlik nog duidelik herkenbaar in dit wat Europeërs en Latyns-Amerikaners nou as "tipies Amerikaans" of "Anglo-Amerikaans" erken, al is dit wel omgeskakel. Dit blyk byvoorbeeld uit die vele vorme van die Christendom wat in die Verenigde State van Amerika beoefen word: die teologiese grondslae is dikwels herkenbaar in Engels, maar die Anglikaanse Kerk het met weinig van hierdie genootskappe nog 'n band. Die Afro-Amerikaanse kultuur het veral in musiek en vermaak sy stempel op die Amerikaanse erfenis afgedruk. Die kulturele indrukke wat deur die oorspronklike inwoners, die Indiane, agtergelaat is, het later vergete en verwaarloos geraak. Vandag kom slegs in topografiese name nog ou Indiaanse woorde voor.
Die Amerikaanse kultuur het 'n groot invloed op die res van die wêreld, veral die Westerse wêreld, nie net deur TV en film nie, maar ook via literatuur en lewenstyl. Jeans, T-hemde en bofbalpette is almal van Amerikaanse oorsprong. Popmusiek uit die VSA word oor die hele wêreld gehoor; dit is grotendeels gebaseer op musiekvorme van country en western, blues en jazz. Heelwat groot musici en belangrike orkeste in die Westerse klassieke musiek is of was in die VSA gevestig. Daar is wêreldwyd herkenbare ikone van die Amerikaanse populêre kultuur: Walt Disney, John Wayne, Elvis Presley en Marilyn Monroe. Onlangse voorbeelde is Madonna en Michael Jackson. New York word gesien as 'n sentrum van opera en instrumentale musiek en het die befaamde Broadway-teaterdistrik waar onder andere vele musiekblyspele te sien is.
New York en San Francisco is die wêreldwye leiers in grafiese ontwerp en New York en Los Angeles kompeteer met die Europese modesentra van Londen, Parys en Milaan in die modebedryf. Amerikaanse rolprente (hoofsaaklik in Hollywood geskiet) en televisieprogramme is in groot dele van die wêreld te sien. Filmindustrieë in ander wêrelddele verbind hulself aan Hollywood deur 'n klankverwante naam aan te neem, soos Bollywood in Moembaai en Nollywood in Nigerië. Amerikaanse kitskosrestaurante, waarvoor daar graag "franchises" toegestaan word, het wêreldwyd soos paddastoele opgeskiet. Hierby moet opgemerk word dat Amerikaanse kapitaalintensiewe kultuurprodukte, via sterk mediablootstelling, die voordeel van 'n enorme binnelandse mark geniet in vergelyking met ander wêrelddele. Hulle kan dus, indien hulle in Amerika suksesvol was, vir mededingende pryse wêreldwyd versprei word.
Demografie
Die Verenigde State se Sensusburo het die VSA se bevolking in April 2020 op 331,4 miljoen beraam.Die vyf volkrykste deelstate was Kalifornië (39,5 miljoen), Texas (29,1 miljoen), Florida (21,5 miljoen), New York (20,2 miljoen) en Pennsilvanië (13,0 miljoen).
Volgens die sensus van 2000 was daar 281,4 miljoen Amerikaners, waarvan 75,1 persent Blankes, 12,5 persent Hispanics (mense van Latyns-Amerikaanse afkoms), 12,3 persent Swartes, 0,9 persent Indiane, Inoeït en Aleoete, en 8 persent van ander afkoms. Die meeste Blankes is van Duitse, Ierse en Britse afkoms. Volgens die sensus van 2010 is die Amerikaanse bevolking op 308,7 miljoen beraam – 'n styging van 9,7 persent teenoor 2000. In 2020 was daar 7,6 miljoen Joodse Amerikaners, of 2,4% van die bevolking, wat op diverse wyses by die data ingesluit word.
Die jaarlikse bevolkingsgroei van 0,8 persent is tans hoër as dié van die Europese Unie met 0,16 persent. In 2006 het 1,27 miljoen wettige immigrante (veral uit Meksiko, China, Indië en die Filippyne) 'n verblyfpermit gekry, en die VSA is tans die enigste nywerheidsland waar daar ook in die toekoms 'n aansienlike bevolkingsaanwas verwag word.
Volgens die Sensusburo was in 2001 50,9 miljoene Amerikaners Rooms-Katolieke, 33,8 miljoen Baptiste, 2,8 miljoen Mormone, 72,0 lede van ander Christelike kerke en groeperings, 2,8 miljoen Judaïste, 1,1 miljoen Moslems, 0,8 miljoen Hindoes, 3 miljoen aanhangers van ander religieë en godsdienste, en 11,2 miljoen het geen inligting verstrek nie.
In 2020 is 'n nuwe sensus gehou. Volgens dié sensus beloop die totale Amerikaanse bevolking 331 449 281, 'n toename van 7,4%, die naaslaagste groeikoers in die Amerikaanse geskiedenis.
Algemene oorsig
Die Verenigde State se status as die magtigste ekonomie ter wêreld (wat 'n vyfde van die wêreldinkomste verteenwordig) is gegrond op die groot oppervlakte van die land, sy rykdom aan grondstowwe, die groot binnelandse mark met meer as 300 miljoen verbruikers en 'n ekonomiese stelsel wat op die beginsels van private besit en inisiatief asook vrye handel baseer. Die VSA se bruto geografiese produk (BGP) het in 2006 VSA-$ 13 195 miljard beloop. Die tersiêre of dienstesektor se bydrae tot die BGP het in 2006 sowat 79 persent beloop, dié van die nywerheidsektor 20 persent en dié van die landbou 1 persent.
Die ekonomie van die Verenigde State word oor die algemeen gekenmerk deur konstante groei, lae werkloosheid en inflasie, 'n groot begrotingstekort en vinnige vooruitgang in tegnologie. Sy ekonomie word beskou as die belangrikste in die wêreld. Verskeie ander lande se geldeenhede is gekoppel aan die dollar, of gebruik dit as geldeenheid. Die V.S. effektebeurs word beskou as 'n aanduiding van die wêreldekonomie.
Die land het ryk minerale hulpbronne, met heelwat goud, ruolie, steenkool en uraan. In landbou is die V.S.A. een van die vernaamste verskaffers van mielies, koring, suiker en tabak. Die VSA vervaardig motors, vliegtuie en elektronika. Die grootste sektor is die dienssektor waarin omtrent 'n driekwart van die V.S. se inwoners werk.
Die grootste handelsvennoot van die Verenigde State is sy noordelike buurstaat Kanada. Ander belangrike handelsvennote is Meksiko, die Europese Unie en ander industriële lande in Asië, soos Japan, Indië, Suid-Korea en die Volksrepubliek China. Die Verenigde State se buitelandse handel word deur 'n chroniese handelstekort gekenmerk. In 2006 het die VSA goedere ter waarde van VSA-$ 1 037 miljard uitgevoer, terwyl die invoere $ 1 919 miljard beloop het.
Die hoofsaaklike uitvoere is motorvoertuie en -onderdele (14 persent), mineraliese brandstowwe (12 persent), rekenaars en rekenaarkomponente (8 persent), masjiene (6 persent), telekommunikasie-toerusting (3 persent), chemiese produkte (3 persent) en oudiovisuele tegnologie (3 persent).
Invloed op die wêreldekonomie
Die Verenigde State is verreweg die grootste ekonomie en ook die grootste invoerder ter wêreld – 14 persent van alle produkte, wat wêreldwyd verhandel word, word na die VSA uitgevoer. Deskundiges verskil oor die land se rol in die huidige wêreldekonomie. Terwyl die land in die 1990's die langste ekonomiese groeifase in sy geskiedenis ervaar het en in die vroeë 21ste eeu steeds die tweede grootste binnemark na die Europese Unie vorm asook 'n kwart van die wêreld se totale produksie oplewer, verwys kritici na die groot handelstekort wat onder meer deur stygende loonkoste en die Amerikaanse nywerheidsektor se laer mededingendheid op internasionale markte veroorsaak word. In 2018 het die handelstekort met $621 miljard die hoogste vlak in tien jaar bereik. Gaandeweg het die land ook sy rol as tegnologiese leier kwytgeraak en word hoëtegnologieprodukte soos rekenaars al lank in die buiteland vervaardig.
Ekonomiese krisis
In Oktober 2011 was 9 persent van die ekonomies aktiewe bevolking werkloos – ondanks die feit dat die Amerikaanse ekonomie sy groeikoers ná die finansiële krisis van 2008/09 hervat het.
Terwyl Amerikaanse politici veral die Volksrepubliek China daarvan beskuldig dat dit sy geldeenheid, die renminbi, onderwaardeer, word dit duidelik dat die VSA op baie terreine nie meer met ander nywerheidslande kan meeding nie. Die agteruitgang van die Amerikaanse motornywerheid is simptomaties van hierdie ontwikkeling. Deskundiges wys daarop dat die land meer in sy infrastruktuur en onderwysstelsel moet belê.
Nywerheidsektor
In 2019 het die industriële sektor waardegewys 18,2 persent van alle nywerheidsgoedere, wat wêreldwyd vevaardig is, opgelewer. Die Verenigde State beskik sodoende oor die grootste nywerheidsektor op aarde. Ná dekades van agteruitgang en krimpende produksiesyfers het die industriële sektor in 2017 vir die eerste keer begin stabiliseer. Industriële groei bly een van die sentrale doelwitte van die Trump-administrasie. Die inheemse nywerheidsektor word deur 'n hele reeks maatreëls bevorder, waaronder belastingverlagings, uitgebreide waardevermindering vir ondernemings (wat gelykstaan aan bykomende belastingbesparende effekte), beleggingstoelaes, 'n verhoging van invoertariewe, 'n offensiewe handelsbeleid om vir Amerikaanse ondernemings toegang tot buitelandse markte te verseker, en voorkeurbehandeling van inheemse onderneming ten opsigte van openbare projekte.
Die bruto beleggings van alle ondernemings in die S&P 500-indeks van die VSA se top 500 genoteerde aandele het in die derde kwartaal van 2019 slegs met 0,8 persent of 1,38 miljard gestyg teenoor die vorige kwartaal. Sonde die beleggings wat deur slegs twee multinasionale ondernemings, Amazon en Apple, gemaak is (hul beleggings het met $1,9 miljard toegeneem), sou die balans vir die derde kwartaal negatief gewees het. S&P 500-ondernemings uit die nywerheidsektor het hulle beleggings met tien persent verminder, maatskappye uit die finansiële sektor met agt persent. Ondernemings uit die telekommunikasiebedryf was 'n uitsondering – hul beleggings was 4,5 persent hoër. Hierdie toename weerspieël die tegnologiese verandering in die bedryf – die oorgang tot en uitbou van 5G-netwerke.
Herindustrialisering
[[Lêer:FTAs with the United States.svg|duimnael|400px|Lande wat met die Verenigde State van Amerika vryhandelsverdrae gesluit het:
Laer energiepryse – in 2012 het gaspryse in die VSA net 'n vyfde van dié in Europa en 'n agtste van dié in Asië beloop – sal die land meer aantreklik vir energie-intensiewe bedrywe maak sodat die VSA moontlik op die drempel van 'n nuwe ekonomiese groeifase en herindustrialisering staan.
In die ooste van die VSA het innovatiewe nywerheidsones begin ontwikkel wat op hoëtegnologie steun soos die Route 128 Corridor wat – danksy die invloed van die Massachusetts Institute of Technology (MIT) in Cambridge vanaf die middel van die 1970's langs die Route 128-snelweg oos van Boston gegroei het. Hier word veral sagteware en biotegnologieprodukte ontwikkel. Naby Washington, DC het anderkant die Potomacrivier in Noord-Virginië die sogenaamde Dulles Technology Corridor rondom kommunikasiereuse soos MCI en America Online (AOL) ontwikkel. Hier is baie van meer as 12 000 hoëtegnologie-ondernemings in die metropolitaanse gebied van die Amerikaanse hoofstad saamgetrek. Veral ondernemings wat hulle op die ontwikkeling van databanke en kommunikasienetwerke toespits, kon hier danksy die ekonomiese invloed van die Amerikaanse Departement van Verdediging floreer.
In die uiterste suide strek die Florida High Tech Corridor, wat rondom die Universiteit van Suid-Florida en die Universiteit van Sentraal-Florida gegroei het, vanaf Tampabaai in die weste oor die metropolitaanse gebied van Orlando tot by die sogenaamde Space Coast aan die deelstaat se Atlantiese kus. Hier is meer as 4 000 ondernemings uit die ruimte- en lugvaartbedryf saamgetrek.
Landbou
Al dra die landbousektor minder as een persent tot die bruto binnelandse produk by, is produsente van soja, mielies, graan, kaas, eiers en melk net soos boere, wat op hoender-, vark- en beesteelt fokus, goed georganiseer en sodoende in staat om aktief by politieke besluitnemingsprosesse betrokke te wees. Amerikaanse boerderye is hoogs doeltreffend, waarby die meeste plase as grootskaalse boerderye bewerk of besit word en deur 'n hoë graad van industrialisering gekenmerk word, maar gelyktydig met die uitdagings van oorproduksie gekonfronteer word. Die verhoging van landbou-uitvoere staan derhalwe boaan die agenda van die Amerikaanse regering se handelsbeleid, onder meer in onderhandelinge met die Europese Unie. Organiese landbou verteenwoordig 'n potensiaal vir toekomstige groei.
Federale en deelstaatvlak
Die Verenigde State se federale struktuur vind sy uitdrukking ook in die ekonomiese en sosiale beleid wat deur elke deelstaatregering onafhanklik van die regering in Washington, DC en ander deelstate vasgelê word. So is daar mededinging tussen die vyftig deelstate op basis van plaaslike potensiale soos klimaat, natuurlike hulpbronne, landbougrond, toeriste-antreklikhede of toegang tot waterweë en oseane. Van belang vir kennisgebaseerde bedrywe is die aanwesigheid van eersterangse akademiese en navorsingsinstellings sowel as die beskikbaarheid van aansporings vir beleggings soos lenings teen lae rentekoerse, 'n aangename werkatmosfeer en 'n hoë lewensgehalte vir hoogs gekwalifiseerde personeel, wat wêreldwyd aangewerf word.
Die ekonomies kragtigste deelstate se bruto binnelandse produk is groter as dié van groot nywerheidslande. Kalifornië se BBP is, ondanks sy kleiner bevolking, met $2,9 biljoen groter as die Verenigde Koninkryk s'n ($2,8 biljoen). Texas, wat die tweede kragtigste ekonomie het, het 'n BBP wat met $1,8 biljoen effens hoër is as dié van Kanada. Die deelstaat New York se BBP is met $1,6 biljoen so groot soos dié van Suid-Korea.
Bronne: U.S. Department of Commerce, Bureau of Economic Analysis; U.S. Census Bureau; gtai.de: Wirtschaftsstruktur – USA
Sport
Bofbal  en Amerikaanse voetbal word as nasionale sportsoorte van die Verenigde State beskou en geniet die grootste aandag. Die National Football League (NFL) het die hoogste gemiddelde bywoning van enige sportliga in die wêreld en die Super Bowl word wêreldwyd deur miljoene gekyk. In bofbal is die Major League Baseball (MLB) die hoogste liga. Basketbal en yshokkie is die land se volgende twee voorste professionele spansporte, met die National Basketball Association (NBA) en die National Hockey League (NHL) as hoogste ligas. Hierdie vier groot sportsoorte, wanneer hulle professioneel gespeel word, beslaan elke jaar 'n seisoen op verskillende maar oorvleuelende tye van die jaar.
Sokker het in onlangse jare baie gewild geword en die Verenigde State het die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994 gehuisves. Daar is sowat 13 miljoen mense wat gereeld sokker beoefen, wat van dié sport die derde belangrikste sportsoort maak wat beoefen word, meer nog as yshokkie en Amerikaanse voetbal. Die Verenigde State se nasionale sokkerspan het tot dusver aan elf FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooie deelgeneem, met hul beste prestasie tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930 (derde plek). Aan die CONCACAF Kampioenskap & Goue-beker het die VSA 19 keer deelgeneem en die toernooi ses keer gewen (in 1991, 2002, 2005, 2007, 2013 en 2017). Die Suid-Amerikaanse CONMEBOL het die VSA vir vier Copa Américas uitgenooi en hulle het twee keer in die vierde plek geëindig (in 1995 en 2016). Vir die FIFA se Sokker-Konfederasiebeker kon die VSA vier keer kwalifiseer en het tydens dié 1999-toernooi as naaswenner afgesluit. Die Verenigde State se hoogste sokkerliga is die Major League Soccer (MLS) wat uit 26 Amerikaanse en 3 Kanadese spanne bestaan. In 2018 is die Verenigde State deur FIFA saam met Kanada en Meksiko as gashere vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 aangewys; dit sal die vierde toernooi in Noord-Amerika wees en die tweede in die Verenigde State. Vir die eerste keer mag 48 spanne aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deelneem en altesaam 80 wedstryde beslis.
Rugby ist die vinnigste groeiende sportsoort met meer as 115 000 geregistreerde spelers en 'n verdere 1,2 miljoen deelnemers. Die Verenigde State se nasionale rugbyspan het tot dusver aan agt van die tien Rugbywêreldbekers deelgeneem en die Rugbywêreldbeker 1995 in Suid-Afrika asook die Rugbywêreldbeker 2023 in Frankryk misgeloop. Die Verenigde State is tans die Amerikas se tweede sterkste span net ná Argentinië. In 2018 is die Major League Rugby van stapel gestuur, die hoogste rugbyliga in die Verenigde State. Die Verenigde State sal die Rugbywêreldbeker 2031, die eerste in die Amerikas, aanbied.
Krieket word sedert die Britse koloniale tydperk beoefen, maar dit is nie só 'n gewilde sportsoort soos dit in die meeste van die Britse Statebondlande is nie, veral weens die sterk mededinging deur bofbal. Die eerste internasionale krieketwedstryd ooit is op 24 September 1844 tussen die Kanadese nasionale krieketspan en die Verenigde State se nasionale krieketspan in New York beslis. Sedert die tweede helfte van die 20ste eeu toon krieket 'n toenemende gewildheid, veral weens die groeiende bevolking van immigrante uit krieketspelende lande. Met die oog op die Krieketwêreldbeker 2007 het die Verenigde State voorgestel dat wedstryde in die nuut opgerigte Central Broward Regional Park van Lauderhill, Florida, beslis word, maar die Internasionale Krieketraad (IKR) het dié aansoek verwerp en al die wedstryde aan Karibiese lande toegeken. Die krieketstadion is in 2007 opgerig en een van twee met EDI-status in die Verenigde State. Die Verenigde State se nasionale krieketspan kon tot dusver nog nie vir 'n krieketwêreldbekertoernooi kwalifiseer nie en die Amerikaanse beheerliggaam vir krieket is weens bestuurlike en finansiële redes deur die IKR op 22 Junie 2017 opgeskort. Op 24 September 2017 is die stigting van 'n nuwe beheerliggaam vir Amerikaanse krieket, USA Cricket, wat sy werk in 2018 begin het, aangekondig. In Januarie 2019 het USA Cricket die IKR se 105de lid geword. In 2023 is die Major League Cricket vir die eerste keer beslis, die hoogste krieketliga in die Verenigde State. Die Verenigde State sal saam met Wes-Indië die T20I-wêreldbeker 2024 aanbied.
Die Verenigde State het tot dusver agt keer Olimpiese Spele gehuisves, meer as enige ander land, waarvan vier Olimpiese Somerspele en vier Olimpiese Winterspele:
Los Angeles sal die Olimpiese Somerspele in 2028 vir 'n derde keer aanbied, die negende Olimpiese Spele in die Verenigde State. Die Verenigde State het sedert 1896 op elke moderne Olimpiese Spele deelgeneem, behalwe vir die Moskouse Olimpiese Somerspele in 1980, wat weens die Sowjetse inval in Afghanistan geboikot is. Die Verenigde State het op elke Olimpiade waar hulle deelgeneem het goud gewen, meer goud en algehele medaljes as enige ander land op Olimpiese Somerspele en het ook die tweede meeste goue en algehele medaljes op Olimpiese Winterspele gewen, net ná Noorweë. Vanaf die middel-20ste eeu tot die laat 1980's het die Verenigde State hoofsaaklik met die Sowjetunie op Olimpiese Somerspele meegeding, asook met die Sowjetunie, Noorweë en Oos-Duitsland op Olimpiese Winterspele. Sedert die ontbinding van die Sowjetunie en die Duitse hereniging ding hulle egter met die Volksrepubliek China en die Verenigde Koninkryk op die Olimpiese Somerspele en met Noorweë op Olimpiese Winterspele mee.
Sedert 1959 vorm die Verenigde State Grand Prix deel van die Formule Een-kalender en is op verskeie renbane soos Watkins Glen, Phoenix, Indianapolis en Indianapolis beslis. Die VSA Ope behoort tot die vier Grand Slam-toernooie in tennis en Amerikaanse tennisspelers wat dit kon wen sluit in Andre Agassi, Arthur Ashe, Maureen Connolly, Pete Sampras, Sloane Stephens, Serena Williams en Venus Williams. In gholf word drie van die vier Grand Slam-toernooie in die VSA beslis: Die Meesterstoernooi, die PGA-kampioenskap en die VSA Ope; net die Britse Ope word buite die land beslis.
Thomas Zehetmair
In 1994 het Zehetmair 'n strykkwartet gestig wat sy naam dra. Die lede van die Zehetmair-kwartet voer alle werke geheel en al uit hul geheue uit op, en leer elke jaar 'n nuwe program aan. Zehetmair het verskeie opnames vir die ECM plate-etiket, beide as solis en saam met sy kwartet gemaak.
Zehetmair is getroud met die violis Ruth Killius, wat ook 'n lid van die Zehetmair-kwartet is. Hy beskik oor eredoktorsgrade van die Hochschule für Musik "Franz Liszt" (Franz Liszt Musiekakademie) in Weimar sowel as die Newcastle-universiteit.
Douglas MacArthur
Douglas MacArthur (26 Januarie 1880 – 5 April 1964) was 'n Amerikaanse generaal tydens die Meksikaanse Rewolusie, die Eerste Wêreldoorlog, die Tweede Wêreldoorlog en die Korea-oorlog.
Torben Meyer
Torben Meyer (1 Desember 1884 – 22 Mei 1975) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Don Quixote (1926), The Last Warning (1929), en Judgment at Nuremberg (1961), en in die televisiereeks Voyage to the Bottom of the Sea (1964).
Opel Kapitän
Die Opel Kapitän is 'n luukse motor wat deur die Duitse motorvervaardiger Opel van 1938 tot 1970 geproduseer is.
Aloe divaricata
Aloe divaricata is 'n aalwyn wat endemies aan Madagaskar is. Die spesie het vier subspesies:
Willem Adolph Krige
Ds. Willem Adolph Krige (Stellenbosch, 15 April 1816 – Stellenbosch, 28 Junie 1884) was ’n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die eerste leraar van dié kerkverband wat die evangelie noord van die Oranjerivier gaan verkondig het.
Herkoms en opleiding
Hy was die seun van Willem Adolph Krige, ’n boer, en sy vrou, Elizabeth de Villiers. Ná sy opleiding aan die Universiteit van Utrecht in Nederland, keer hy terug na sy vaderland en word op 30 Desember 1841 as predikant van die NG Kerk gelegitimeer.
Gemeentelike bediening
Nadat Krige enige maande lank in 1843 in die NG gemeente Caledon vir ds. J. Cassie, wat toe op reis in die buiteland was, afgelos het, word hy deur die goewerneur, sir George Thomas Napier, as predikant van die pas gestigte NG gemeente Victoria-Wes in die Karoo aangestel, waar hy op 27 Oktober 1844 deur ds. Colin Fraser van die NG gemeente Beaufort-Wes bevestig word. Beaufort-Wes was die moedergemeente waarvan Victoria-Wes afgestig het, net ’n jaar ná die eerste afstigting, Prins Albert in 1842. Onder Krige se leiding word die eerste kerkgebou opgerig en in 1850 vervang. Van 1858 tot 1870 dien hy as die Ring van Beaufort se skriba en ook tot 1875 as konsulent van die gemeente Beaufort-Wes.
Konsulent van Beaufort
As konsulent van Beaufort was hy ten nouste betrokke by die wel en wee van die moedergemeente. Toe ds. Fraser se se akte van demissie op 12 Januarie 1863 in die teenwoordigheid van die volle kerkraad in die pastorie aan hom oorhandig word, was ds. Krige daar om hom ’n aangename rus toe te wens. Die vakature wat met die aftrede van ds. Fraser ontstaan het, het sowat twee jaar geduur. Met die aanvaarding van die Ordonnansie van 1843 het die goewerneur nie meer predikante na willekeur aangestel en verplaas nie, want nou het die NG Kerk vryheid van bestuur ontvang en dit het onder meer beteken dat daar in die vervolg vrye verkiesing van kerkraadslede en beroeping van predikante deur die breë of gekombineerde kerkraadsvergadering sou plaasvind. Die eerste sodanige vergadering in die geskiedenis van Beaufort-Wes se gemeente is onder voorsitterskap van Krige gehou op 12 Januarie 1863 in die ou kerk om vir die eerste maal 'n leraar vir die gemeente te beroep.
Die naweek met die ontvangs en bevestiging van ds. Willem Petrus de Villiers, Beaufort se vierde predikant ná die kortstondige dienstyd van ds. Albert Zinn, is die moedergemeente se nuwe orrel die Vrydagaand, 17 April 1868, ingewy. Die orrel het reeds in Julie 1867 aangekom, waarna die kerkraad besluit het om dit oorkant die preekstoel op te sit. Met die orrelinwyding het ds. Krige in 'n stampvol kerk die wydingsrede uitgespreek na aanleiding van Psalm 100:2. Ds. De Villiers se bevestiging het die Saterdagoggend om halftien plaasgevind. Aan die handeoplegging het deelgeneem: ds. Krige, prof. Nicolaas Hofmeyr van die Kweekskool, di. Colin Fraser (emeritus) en E. du Toit (Jacobsdal).
Eerste predikant na Vrystaat
Tydens sy bediening in die gemeente Victoria-Wes besoek hy in 1846 namens die Ring van Graaff-Reinet, destyds bekend as die Derde Ring, die Voortrekkers noord van die Oranjerivier, hoofsaaklik in die omstreke van die Rietrivier, die eerste leraar van die NG Kerk wat die evangelie anderkant die groot rivier verkondig het. Hoewel sy besoek net ’n maand (omstreeks Mei) geduur het, doop hy sowat 100 kinders. Uit sy opgawes blyk dit dat daar toe al sowat 1 800 Hollandssprekendes in daardie geweste was. Dat party van die kinders wat hy gedoop het toe al ’n jaar oud was, getuig van die geestelike verwaarlosing waaraan die mense blootgestel was. Die vernaamste stoot wat Krige aan sake gegee is, is dat hy 'n direksie van nege lede laat kies het met opdrag om eerstens ondersoek in te stel na die moontlikheid om 'n gemeente aldaar te stig en tweedens om na 'n geskikte plek vir 'n kerkplaas of dorp uit te sien. Ook het hy die som van £700 vir die aankoop van so 'n plaas gekollekteer, asook 'n waarborglys van £124 per jaar vir vyf jaar vir die predikant se salaris opgestel. Eers op 11 Maart 1848 was 'n kommissie van die Kaapse Kerk saam met die lede van die direksie byeen op Groenkloof. Hier is die NG gemeente Fauresmith gebore, maar met 'n ander naam, "De Gemeente aan de Rietrivier", naas Winburg die oudste gemeente in die Vrystaat.
Na Prins Albert
Krige se laaste standplaas was Prins Albert, die NG gemeente Beaufort-Wes se oudste dogtergemeente en net ’n jaar ouer as Krige se vorige standplaas, die tweede oudste dogter, Victoria-Wes. Hy arbei hier van Augustus 1859 tot en met sy aftrede in Junie 1883. Ook hier het hy ’n kerkgebou laat oprig en op 18 Maart 1865 ingewy. Ná sy aftrede gaan woon hy op sy geboortedorp.
Persoonlike lewe
Krige is op 4 Februarie 1842 getroud met Johanna Hermina Redelinghuys van Kaapstad. Uit die huwelik is 10 kinders gebore onder wie Johannes Hermanus (1853-1931), latere predikant van Hofmeyr, Oos-Kaap en Jacob Daniël (1862-1953), die bekende “Japie Home” van Stellenbosch.
Peter Clarke
Peter Clarke (1929–2014) was ’n selfgeskoolde Suid-Afrikaane kunstenaar, skrywer en digter. Hy is veral bekend vir sy grafiese werk, meestal landskappe van die Kaapse Vlakte en Tesselaarsdal. Hy het sterk sosiale kommentaar op die Apartheidstelsel gelewer, soos dit veral bruin mense geraak het. Sy werk is met verskeie internasionale toekennings bekroon.
Lewensloop
Clarke is op 2 Junie 1929 in Simonstad gebore. In 1972 is hulle onder die Groepsgebiedewet gedwing om na Ocean View te trek. Hy verlaat die hoërskool in 1944, waarna hy tot 1956 op die dokke werk. Daarna neem hy 'n drie maande lange vakansie na Tesselaarsdal, 'n klein boerderye-dorpie naby Caledon in die Suidwes-Kaap, waar hy sy artistieke loopbaan begin.
Hy hou sy eerste solo-uitstalling in 1957. Sy lewenslange vriend, die digter James Matthews, het hom hiermee help. Uiteindelik sou hy meer as 70 solo-uitstallings in Suid-Afrika, Nigerië, Kenia, Australië, VSA, Noorweë, Israel, Oostenryk en die Verenigde Koninkryk hou. Hy het ook talle groepskoue in Suid-Afrika en lande soos Joego-Slawië, Duitsland, Brasilië, Italië, Argentinië, Botswana, Japan, Switserland en Frankryk besoek.
Hy het in totaal ses internasionale sowel as ses nasionale toekennings vir sy kuns en skryfwerk ontvang. In 2005 is die Orde van Ikhamanga (silwer) deur pres. Thabo Mbeki aan hom toegeken.
Clarke is op 13 April 2014 in Ocean View oorlede. Hy was 84 jaar oud.
Grace Zabriskie
Grace Zabriskie (gebore 17 Mei 1941) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Wild at Heart (1990), Armageddon (1998), The Grudge (2004), en Inland Empire (2006).