cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vlag van Indonesië
Die nasionale vlag van Indonesië is op 17 Augustus 1945 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon twee ewe hoë vertikale bane in rooi bo en wit onder.
Simboliek
Die rooi stel moed en die mens se liggaam of fisiese lewe voor en die wit stel suiwerheid van voorneme en die mens se siel of spiritualiteit voor. Tesame stel die kleure die volle menslike wese voor.
Tradisioneel het die meeste Indonesiërs rooi en wit as hul seremoniële kleure gebruik. Die kleure is afkomstig van palmsuiker (rooi) en rys (wit) wat steeds belangrik is in die alledaagse Indonesiese kookkuns. Die ryk van Majapahit het ook rooi en wit in hul vlae gebruik.
Kleure
Die kleurskema word hieronder gelys:
Geskiedenis
Die kleure van die vlag is afgelei van die banier van die ryk van Majapahit. Daar word ook veronderstel vat die kleure van die vlag selfs nog verder teruggetrek word na die Austronesiese mitologie van Moeder Aarde (rooi) en Vader Lug (wit). Dit is een van die redes waarom die rooi en wit kleure in baie vlae van Austronesië voorkom – van Tahiti tot Indonesië en Madagaskar. Die twee kleure sou later ook die tweeledigheid van die natuur simboliseer. Die vroegste rekord van die gebruik van rooi en wit panji of pataka (’n lang vlag aan ’n geboë bamboespaal) is opgeteken in Pararaton; volgens hierdie bron het troepe van Jayakatwang uit Gelang-gelang die rooi en wit banier gehys gedurende hulle inval in Singhasari. Dit wil voorstel dat die rooi en wit kleure lank reeds gebruik is vir die banier van die koninkryk van Kediri. Die toepassing van rooi en wit tekstielverkleuring is beskikbaar in antieke Indonesië. Wit is die natuurlike kleur van geweefde katoen en rooi is een van die eerste natuurlike kleurstowwe wat ontdek is, afkomstig van kiaatblare, die blomme van die komkommerboom of die skil van die mangistanvrug.
Dit was nie net Javanese koninkryke wat rooi en wit gebruik het nie, die oorlogsvlag van koning Sisingamangaraja IX van Batak het ook rooi en wit vir sy embleem gebruik; met ’n beeld van twee wit swaarde genaamd piso gaja dompak op ’n rooi agtergrond. Gedurende die Atjeh-oorlog het Atjeh-krygers ’n rooi en wit krygsvlag gebruik met die beeld van ’n swaard, ster en sekelmaan en ’n gedeelte van die Koran. Rooi en wit vlae is ook gebruik as die vlag van die Buginese Bone-koninkryk in suid-Sulawesi met ’n vlag genaamd Woromporang. Die Balinese Badung (Puri Pamecutan) koninklike banier bevat ook rooi en wit met swart as bykomende kleur wat waarskynlik ook afgelei is van die kleure van Majapahit. Gedurende die Java-oorlog (1825–1830) het prins Diponegoro ’n rooi en wit banier gebruik,
Hierdie kleure is later laat herleef deur studente en nasionaliste in die vroeë 20ste eeu as uitdrukking van nasionalisme teen Nederland. Die rooi en wit vlag is in 1928 vir die eerste keer in Java gehys. Onder Nederlandse regering is die vlag verbied. Dit is op 17 Augustus 1945 as nasionale vlag aanvaar toe onafhanklikheid verklaar is. Sedertdien is dit onveranderd gebruik.
Alternatiewe geskiedenis
Daar is ook ’n ander geskiedenis wat van die Indonesiese vlag vertel word. Dit hou nou verband met die vlag van Nederland. Onder Nederlandse regering het elke Nederlandse administrasie die Nederlandse vlag gebruik. Die vlag van Indonesië is verbied. Om die voorneme van die uitforsering van die Nederlanders bekend te maak, het die Indonesiese nasionaliste die Nederlandse vlag opgeskeur. Hulle het die onderste derde van die vlag afgeskeur en die rooi en wit van die blou geskei. Die bekende vlagskeurinsident genaamd die “Hotel Yamato-insident” het in 1945 plaasgevind op die dak van die Hotel Majapahit in die middestad van Surabaya waar jong Indonesiese rewolusionêre die blou deel van die Nederlandse vlag afgeskeur het om dit in die Indonesiese vlag te verander en die slag van Surabaya te begin. Die grootste rede vir die afskeur van die blou deel was dat dit klaarblyklik gestaan het die “bloubloed” aristokrasie van die Koninkryk van die Nederlande. Aan die ander kant het rooi die bloedvergieting in die onafhanklikheidstryd voorgestel terwyl die wit die reinheid van die Indonesiërs voorgestel het.
Hervestiging
In 2003 het Sutiyoso, die goewerneur van Djakarta, planne aangekondig om die oorspronklike Bendera Pusaka vanaf die Staatspaleis na die Nasionale Monument te verplaas. Weens sekuriteits- en finansiële redes is die projek van Rp3,5 miljard (R4 miljoen) vir ’n jaar vertraag. Van die Rp3,5 miljard is slegs Rp500 miljoen toegeken vir die hervestigingseremonie terwyl die res van die geld gespandeer is op die verkryging van ongeveer 15 kilogram se goud vir die instandhoudingsvertrek en veiligheidsmaatreëls soos alarms en kamera’s. Die spandering is in die gewysigde stadsbegroting vir 2003 aangekondig. Die plan was om die vlag in ’n vergulde kas in die Onafhanklikheidsvertrek binne die Nasionale Monument te huisves. In die Onafhanklikheisvertrek is die drie belangrikste relieke van die geskiedenis van Indonesië: die Garuda Pancasila-standbeeld, ’n kaart van die Nusantara (die argipel) en die oorspronklike teks van die Onafhanklikheidsverklaring. Dit word alles in vergulde kaste gehou.
Naam
Volgens artikel 35 van die Grondwet van Indonesië (1945) is die amptelike naam van die vlag Sang Merah-Putih (Die Rooi-en-Wit). Daar word ook dikwels na die vlag verwys as die Bendera Merah-Putih (Rooi-en-Wit vlag). Dit word soms ook die Sang Dwiwarna (Die tweekleur) genoem. Sang Saka Merah-Putih (Die Heilige Rooi-en-Wit) verwys na die historiese Bendera Pusaka (Erfstukvlag) en die replika daarvan. Die Bendera Pusaka is die vlag wat vertoon is voor die huis van Soekarno net nadat hy Indonesië se onafhanklikheid op 17 Augustus 1945 verklaar het. Die oorspronklike Bendera Pusaka is deur Soekarno se vrou, Fatmawati, genaai en is elke jaar voor die presidensiële paleis gehys gedurende die onafhanklikheidsvieringe. Dit is vir die laaste keer op 17 Augustus 1968 vertoon. Sedertdien word dit bewaar en is dit vervang deur ’n replika omdat die oorspronklike vlag te broos geword het.
Soortgelyke vlae
Die vlag van Indonesië is soortgelyk aan die vlag van Monaco met dieselfde skakerings, maar in ’n verskillende verhouding. Die vlag van Pole het dieselfde skakerings en verhouding maar die kleure is omgeruil. Die vlag van Singapoer het ’n ander skakering van rooi en het ’n sekelmaan en vyf sterre in die skildhoek.
Brigadeführer
Brigadeführer was 'n SS-rang wat in Nazi-Duitsland gebruik is tussen 1932 en 1945. Brigadeführer was ook 'n SA-rang (SA - Sturmabteilung, "Stormafdeling").
Die rang is oorspronklik geskep na aanleiding van die uitbreiding van die Schutzstaffel en toegewys aan die offisiere wat in beheer van die SS-Brigaden was. In 1933 het die SS-Brigaden hulle naam verander na SS-Abschnitte, maar die rang van die Brigadeführer het dieselfde gebly.
Die embleem van die Brigadeführer was oorspronklik twee eikeblare en 'n silwer neut, maar in 1942 is die ontwerp verander na 'n drie eikeblare na aanleiding van die skepping van die rang Oberstgruppenführer.
Brigadeführers het ook die skouerembleem van 'n generaal-majoor gedra en is as sulks na verwys sowel as hul SS-rang (bv. SS-Brigadeführer und Generalmajor der Waffen-SS und Polizei).
Kenny Wormald
Kenny Wormald is 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Clerks II (2006), Footloose (2011), Lap Dance (2014), en Love & Mercy (2014).
Gorbals
The Gorbals (Skots-Gaelies: Gort a' Bhaile) is 'n stadsbuurt van Glasgow, Skotland aan die suidoewer van die Clyderivier.
In die laat 19de eeu het die industrialisering hier nadelige uitwerkings soos oorbevolking veroorsaak. Baie bewoners het hulle vanweë hul nabygeleë werkgeleenthede hier gevestig, of omdat hulle geen ander behuising kon bekostig nie. Die Gorbals het sodoende tot 'n krotbuurt ontwikkel. Alhoewel daar pogings onderneem is om die buurt te herontwikkel, het sulke maatreëls gewoonlik slegs daartoe gelei dat ander sosiale misstande soos dakloosheid en verspreidende siektes ontstaan het.
Eneas
In die Grieks-Romeinse mitologie was Eneas of Aeneas (Grieks: Αἰνείας, moontlik afgelei van αἰνή, "geloof") ’n Trojaanse held, die seun van prins Anchises en die godin Afrodite/Venus. Sy pa was die neef van koning Priamos van Troje (hulle was albei kleinseuns van Ilus, die stigter van Troje).
Gorbals
Ná die Tweede Wêreldoorlog was die Gorbals die eerste krotbuurt in die Skotse metropool waar wetgewing voorsiening vir herontwikkeling en die bou van veelverdieping-woonstelblokke gemaak het. In die laaste dekades is sommige ou geboue gesloop om plek te maak vir 'n mengsel van nuwe sosiale en privaat behuising. Ander woonhuise word opgeknap en verbeter.
Die plaaslike Caledonia Road-kerk word as een van die merkwaardigstre voorbeelde van sakrale boukuns in Glasgow beskou. Die voormalige Presbiteriaanse kerkgebou, wat in die 1850's volgens planne van Alexander "Greek" Thompson opgerig is, het in 1965 'n brand ten prooi geval. Dit is tans 'n indrukwekkende bouval.
Eneas
Eneas was ’n karakter in die Griekse mitologie en word onder meer in Homeros se Ilias genoem. Hy word ook uitgebreid in die Romeinse mitologie behandel, veral in Vergilius se Eneïde, waar hy ’n voorouer van die stigters van Rome, Romulus en Remus, is. Hy was die eerste ware held van Rome.
Vergilius (70-19 v.C.), een van die beroemdste Romeinse digters, het in die tyd van keiser Augustus, dus in die bloeityd van die Romeinse Ryk, geleef. Augustus het daarna gestreef dat sy onderdane trots moes wees op hul roemryke verlede, en daarom het hy Vergilius aangemoedig om 'n epos (heldedig) oor die ontstaan van Rome te skryf.
Elektromagnetiese steuring
Elektromagnetiese steuring is die gevolg van elektromagnetiese straling wat uitgestraal word deur elektriese stroombane wat vinnig veranderende seine dra as 'n neweproduk van hulle normale werking en sodoende ongewenste seine (geraas) in ander stroombane veroorsaak. Dit kan doelbewus gedoen word, soos in die geval von elektroniese oorlogvoering of onbedoeld plaasvind. Elektromagnetiese steuring kan ook veroorsaak word deur dinge wat nie as stroombane beskou kan word nie, soos in die geval van die Son of die Noorderligte. Elektromagnetiese steuring beïnvloed ook die ontvangs van AM-radio in woongebiede en tot in 'n mindere mate FM-radio en televisie-toestelle.
Die belangrikste maatreëls wat geneem kan word om Elektromagnetiese steuring te verminder is:
Die doeltreffendheid van die straling hang af van die hoogte bo die grond en die lengte van die geleier relatief tot die golflengte van die seinkomponent. Teen laer frekwensies, bv. 133 MHz, is die bron van die straling bykans uitsluitlik deur toevoer/afvoer-kabels.
Die meeste lande het wetlike vereistes waaraan elektroniese en elektriese hardeware moet voldoen in terme van die hoeveelheid elektromagnetiese steurings wat hulle moet kan weerstaan en hoeveel hulle mag uitstraal.
Żydowska Organizacja Bojowa
Die Żydowska Organizacja Bojowa (ŻOB, Pools vir "Joodse Gevegsorganisasie; ook genoem ייִדישע קאמף אָרגאניזאציע in Jiddisj) was 'n versettingsbeweging tydens die Tweede Wêreldoorlog wat 'n belangrike rol gespeel het in die Warskou Ghetto Opstand. Die organisasie het ook aan ander noemenswaardige versetsaktiwiteite deelgeneem, soos die Warskou Opstand.  'n Tweede Joodse versetbeweging, genaamd Żydowski Związek Walki wat hoofsaaklik uit voormalige offisiere van die Poolse Weermag bestaan het, was net so instrumenteel in die Joodse gewapende verset.
Liber
In die Romeinse mitologie was Liber ("die vrye een"), ook bekend as Liber Pater ("die vrye vader"), ’n god van wyn en wynbou, vrugbaarheid en vryheid. Hy was ’n beskermgod van antieke Rome se plebejers en deel van hul Aventynse Triade (Ceres, Liber en Libera).
Porsche Carrera GT
Die Porsche Carrera GT is 'n middelslagsportmotor wat van 2004 tot 2007 deur die Duitse motorvervaardiger Porsche vervaardig is. Sports Car International het die Carrera GT as nommer een op sy lys van topsportmotors vir die 2000's aangewys, en agtste op die topsportmotors van alle tye. Vir sy gevorderde tegnologie en die ontwikkeling van sy onderstel, bekroon die tydskrif Popular Science dit in 2003 met die toekenning "Beste van wat nuut is".
Liber
Liber se fees, die Liberalia (op 17 Maart), is verbind met vye spraak en die regte wat mense kry met hul mondigwording. Sy kultus en funksies is al hoe meer verbind met die verromeinsde vorme van die Griekse Dionisos/Bacchus, wie se mitologie hy gedeel het.
Porsche Carrera GT
Geskiedenis
Die ontwikkeling van die Carrera GT kan teruggevoer word na die 911 GT1- en LMP1-98-renmotors. Weens die FIA- en ACO-reëlveranderinge in 1998, is albei se ontwikkeling gestaak. Porsche het destyds 'n nuwe Le Mans-prototipe vir die 1999-seisoen beplan.
Die projek is na twee dae se toetsing van die eerste motor, middel 1999, gekanselleer, meestal as gevolg van Porsche se wens om die Cayenne-sportnutsvoertuig met betrokkenheid van Volkswagen en Audi te bou, wat vereis het dat ingenieurskundigheid uit die motorsportafdeling getrek moes word.
Ontwerp
Die Carrera GT word aangedryf deur 5733 cc V10-enjin wat 450 kW lewer, terwyl die oorspronklike konsepmotor 'n 5,5 liter-weergawe gehad het wat 416 kW gelewer het. 'n Padtoets in Junie 2004 deur Car and Driver het getoon dat die motor kan versnel van 0-60 mph (97 km/h) in 3.5 sekondes, 0-100 mpu (161 km/h) in 6.8 sekondes en 0-130 mpu binne 10,8 sekondes. Die amptelike topspoed was 330 kph.
Merkbare tegnologie sluit in 'n suiwer koolstofvesel skulpraam en onderstel vervaardig deur ATR Composites Group van Italië, droë-oliebak smering en binneboordvering. Teen snelhede bo 113 km/h (70 mpu), skuif die elektronies-bediende agtervleuel op in die lugstroom om die lig te verminder. Die verkoeler van die Carrera GT is ongeveer vyf keer so groot soos dié van 'n 911 Turbo van sy tyd. Die motor se voor- en agterveringstelsel bestaan uit drukstang-aangedrewe skokbrekers en dempers met teenrolstawe.
Mohlonong
Mohlonong is 'n Swart nedersetting wes van Polokwane, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Reënboog-kurper
Die Reënboogkurper (Sargochromis carlottae) is 'n varswatervis wat voorkom in die Okavangorivier, boonste gedeelte van die Zambezirivier en die Kafuerivier. Dit kom ook in die Karibadam voor.
In Engels staan die vis bekend as die Rainbow bream of Rainbow happy.
Voorkoms
Die Reënboogkurper se kop is kort en dik, en die bek is klein en baie skuins met groot oë. Twee rye kegelvormige geboë tandjies kom op beide kake voor, soms lyk dit of daar 'n derde ry is. Daar is 'n sterk keeltandplaat met kegelvormige tande.
Die onvolwasse vis is silwergroen en die skubbe op die lyf se middelpunte is diep grys en daar is agt vertikale strepe oor die lyf. Die vinne is grysgroen met donkergrys kolle op en die rante is dof.
Die volwasse visse is olyfgroen met die skubbe wat donker rante het wat die vis 'n sifdraadvoorkoms gee. Die vinne is donkerolyf met rye sagte pienk kolletjies op die membrane. Die anale vin se kolletjies is pienk-oranje. Die skubbe is grof en 28-32 kom op die sylyn voor.
Die Reënboogkurper word tot 26 cm lank en die Zimbabwe-hengelrekord is 0.192 kg.
Habitat
Die vis leef in dieper, meer permanente vloedvlakte kanale en mere met sanderige bodems wat plantegroei bevat; waterplante of oewerplante.
Hulle vreet insekte, skaaldiere en slakke. Hy is nie skaam om te byt nie en word gevang met enige klein kunsaas soos byvoorbeeld swaailemme. 'n Klein hoekie met erdwurms of uitgedopte slakke of mossels is goeie aas.
Die wyfie is 'n mondbroeier, die mannetjie maak 'n nes waar die eiers aanvanklik gelê word.
Sarlat-la-Canéda
Sarlat-la-Canéda, algemeen bekend as Sarlat, is 'n stad in die suidweste van Frankryk. Sub-prefektuur en sentraliseringskantoor van die kanton van die departement Dordogne, in die Nouvelle-Aquitaine-streek, het in 2018 9 127 inwoners gehad en is in die middel van 'n stedelike gebied van 19 220 inwoners.
Debi Mazar
Debi Mazar (gebore 13 Augustus 1964) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Empire Records (1995), The Insider (1999), en Entourage (2015), en in die televisiereeks Entourage (2004).
Timothy Carey
Timothy Carey (11 Maart 1929 – 11 Mei 1994) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Killing (1956), Paths of Glory (1957), The World's Greatest Sinner (1962), en Beach Blanket Bingo (1965).
J.H. Olivier
Jan Hendrik Olivier (1848 – 1930) was 'n Boeregeneraal tydens die Tweede Vryheidsoorlog.
Vroeë lewe
Sy ouers het in die Burgersdorp omgewing gewoon en later na Zastron verhuis. Op die ouderdom van 15 sluit hy aan by die Oranje Vrystaat grenspolisie. In 1865 word hy 'n Veldkornet en veg in die laaste Basoetoe-oorlog. Hy word beloon met die plaas Olifantsbeen waar hy welvarend word. Hy word 'n lid van die Volksraad in 1883 vir die Caledonrivier-afdeling.
Tweede Vryheidsoorlog
Hy was in bevel van die Rouxville en Thaba Nchu kommando's, en het met sy ma deur die Colesberg, Barkly-Oos en Dordrecht gebiede beweeg. Hy was in bevel van die Boeremagte tydens die Slag van Stormberg in Desember 1899. Later het hy saam met generaal De Wet gewerk in die oostelike Vrystaat en Brandwater-gebied. Nadat hy stry gekry het met De Wet besluit hy om by die Transvaalse magte aan te sluit. Op pad soontoe word hy gevange geneem. Hy is saam met drie van sy seuns as Boerekrygsgevangenes na Ceylon verban.
Sandbaai
Sandbaai is 'n woonbuurt naby Hermanus in die Overberg-distriksmunisipaliteit in die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika.
Derrick Worsley
Derrick Worsley is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Taken 3 (2014), Megan Leavey (2017), en All Eyez on Me (2017), en in die televisiereeks Nashville (2012).
Westland Wasp
Die Westland Wasp is klein helikopter wat in die 1960's gebou is deur die Britse maatskappy, Westland Helicopters. Die helikopter word aangedryf deur 'n turbo-as motor, 'n ontwerp uit die turboskroef-motor. Die helikopter was ontwerp as 'n teenduikbootwapen. Die helikopter is gebaseer op die Saro P.531-program, 'n helikopter wat vir die Britse Leër ontwerp is waar dit as die Westland Scout bekend was. Dit is gebaseer op die vroeëre suieraangedrewe Saunders-Roe Skeeter helikopter. Die Wasp-ontwerp het voldoen aan die Britse Vloot spesifikasie dat dit op 'n dek van 'n fregat moet kan land asook twee torpedo's kan dra.
Die Wasp was betrokke toe die Argentynse duikboot, die ARA Santa Fe beskadig is tydens die Falklandoorlog in 1981.
Die helikopter is ook deur die Suid-Afrikaanse Vloot gebruik op die Presidentklas fregatte soos die SAS President Kruger.
Daintree Nasionale Park
Die Daintree Nasionale Park is in die verre noorde van Queensland, Australië geleë, sowat 1502 km noordwes van Brisbane en 100 km noordwes van Cairns. Die park is in 1987 gestig toe dit ook genomineer is as 'n Wêrelderfenisgebied. Die park bestaan uit twee dele met 'n gevestigde landbougebied daartussen wat die dorp van Mossman en Daintree insluit.
Die grootste deel van die nasionale park word deur reënwoude bedek. Die reënwoud bestaan reeds 110 miljoen jaar lank en is moontlik die oudste bestaande reënwoud in die wêreld. Die gewilde Mossman Gorge is aan die suidekant van die park geleë. Cape Tribulation is ook in die park geleë. Die park is ook die tuiste van die bouncing stones Aborigine terrein.
Żydowski Związek Wojskowy
Żydowski Związek Wojskowy (ŻZW, Pools vir "Joodse Militêre Unie") was 'n ondergrondse versettingsbeweging tydens die Tweede Wêreldoorlog en werksaam in die Warskou Ghetto area. Die beweging het ook aan die Warskou Ghetto Opstand deelgeneem. Dit is hoofsaaklik deur voormalige militêre offisiere van die Poolse leër in 1939 gestig, kort na die Duitse inval van Pole.
Aangesien die ŻZW nou verbind was met die nasionalistiese Armia Krajowa (AK), het die kommunistiese owerheid na die oorlog die uitgewing van boeke en artikels oor die ŻZW onderdruk, met die gevolg dat hul rol in die ghetto opstand lank onderskat was, in teenstelling met die linkse Joodse organisasie Żydowska Organizacja Bojowa ("Joodse Gevegsorganisasie") wie se rol in die stryd beter gedek word in moderne studies en ondersoeke.
Aplysina lactuca
Aplysina lactuca is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Aplysina en tot die familie Aplysinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2007 deur Pinheiro, Hajdu & Custodio.
Parfuumsepter
Die struik word tot 1.7 m hoog en blom hoofsaaklik van Mei tot Oktober. 'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word, twee maande nadat die plant geblom het, ryp en die sade val na die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in sandsteen sand op hoogtes van 900 - 1400 m.
Kougasepter
Die Kougasepter (Paranomus esterhuyseniae) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Paranomus behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Kougaberge en Outeniekwaberge.
Die struik word tot 70 cm hoog en blom hoofsaaklik van Augustus tot November. Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die plant is tweeslagtig en bestuiwing vind deur die werking van insekte plaas. Die vrugte word, twee maande nadat die plant geblom het, ryp en die sade val na die grond waar dit deur miere versprei word. Die plant groei in sandsteengrond op hoogtes van 900 - 1400 m.
Hassan Rohani
In die Iranse presidentsverkiesing op 14 Junie 2013 is hy met meer as 50 persent van die uitgebragte stemme as opvolger van Mahmoud Ahmadinejad en sewende president van die Islamitiese Republiek van Iran verkies. Rohani het sy amp op 4 Augustus 2013 oorgeneem.
In die presidensiële verkiesing van 19 Mei 2017 is Rohani met 'n algehele meerderheid van 57 persent van die uitgebragte stemme vir 'n tweede ampstermyn herverkies.
Attie Louw
regs|170px|duimnael|Ds. A.J. Louw het van 1893 af 39 jaar lank in die gemeente Heidelberg, Tvl., gestaan.
Ds. Adriaan Jacobus (Attie) Louw (Paarl, 23 Januarie 1859 – Pretoria, 23 September 1935) was ’n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en die stigter van talle onderwysinstellings op Heidelberg, Gauteng. Reeds voor die Tweede Vryheidsoorlog het, was hy bestuurslid van die Staatsgymnasium in Pretoria. Deur sy onvermoeide arbeid, meer as van enige ander, het dié dorp die “Stellenbosch" van Transvaal geword het. Nie minder nie as 38 jaar het hy daar gestaan en sy groot lewenstaak verrig, veral in verband met die onderwys. In 1931 het hy afskeid van die gemeente geneem en enige jare sy aftrede in Pretoria geniet.
Louw was 'n groot kerk- en volksman, met 'n kragtige persoonlikheid en sterk deursettingsvermoë. Hy was 'n gevierde prediker, magtig in die Skrif, kragtig in gebed en 'n welsprekende redenaar. Hy was besadig, maar standvastig van karakter en 'n man met 'n groot invloed. Sy volksliefde het veral in sy ywer vir die opvoeding van die Afrikanerkind tot uiting gekom.
Die A.J. Louw-gebou op Heidelberg is na hom genoem en die digter A.G. Visser het hom twee keer met huldigingsgedigte vereer. 'n Versameling van sy preekmanuskripte berus in die NG Kerkargief in Pretoria.
Herkoms
Louw is gebore in 1859, die eerbiedwaardige jaar waarin die NG Kerk se Kweekskool op Stellenbosch opgerig is, as een van 10 kinders – sewe dogters en drie seuns van Adriaan Jacobus Louw (1811–1877) van Babylons Toren, Paarl, en sy vrou, Charlotte Louise Herold, 'n dogter van ds. T.J. Herold. Sewe van Attie se susters het met ’n predikant getrou:.
Een van Louw se twee broers, Tobias Johannes Louw (1850–1930), was die vader van die groot Afrikaanse argitek Wynand Louw (1883–1967).
Opleiding
Op twintigjarige leeftyd is hy aan die Kweekskool ingeskryf saam met sulke bekende leraars van die NG Kerk soos J.A. Beyers, P.S. van Heerden en A.J.B. Albertyn. Vier maande ná sy inskrywing het hy om gesondheidsredes na Europa vertrek en eers weer agt maande later sy studie hervat ; gevolglik is hy nie voor November 1884 gelegitimeer nie, saam met die bekende di. J.P. van Heerden, J.J.T. Marquard, J.C. Truter en I.F.A. de Villiers.
Riebeek-Wes
Sy eerste gemeente was Riebeek-Wes, waar hy in Maart 1885 “zeer feestelijk en zeer hartelijk" bevestig is saam met sy eggenote, Maria Rowan, die oudste dogter van die welbekende skoolinspekteur A.N. Rowan, wat destyds reeds op Stellenbosch gewoon het. Nie minder as 37 rytuie nie, so vermeld ’n berig, het die stoet gevorm wat die jong egpaar ontmoet het. Daar was adresse, weltoebereide tafels met versierde koeke en selfs 'n ereboog met die woord “Welkom” daarop aangebring. Prof. N.J. Hofmeyr, ’n swaer van die jong leraar, het die bevestigingsrede uitgespreek oor Matt. 7:29, terwyl die jong leraar die welbekende woorde van Paulus uit Rom. 1:16 (“Want ik schaam mij des Evangelies van Christus niet; want het is een kracht Gods tot zaligheid een iegelijk, die gelooft, eerst den Jood, en ook den Griek.”) as teks gebruik het. Ná 'n kort dog geseënde verblyf in dié Bolandse gemeente het ds. Louw 'n beroep na die verre Vryheid aangeneem. Hy is egter in sy eerste gemeente nie vergeet nie en het in 1933 die feesrede aldaar gehou by geleentheid van die driekwarteeufees.
Vryheid
duimnael|regs|320px|Die [[NG gemeente Vryheid|NG kerk Vryheid. Dis ontwerp deur die Durbanse vennote William Street-Wilson en Percy Barr, wat geduur het van 1888 tot Barr se dood in Desember 1893. Vryheid se moederkerk is al NG kerkgebou wat hulle ontwerp het, en ingewy in ds. Louw se tyd.]]
Die gemeente Vryheid was destyds in die onafhanklike Nieuwe Republiek en is gedurende die bediening van ds. Louw opgeneem in die Transvaalse Kerk. Die inlywing het enige maande ná sy aankoms plaasgevind en wel deur bemiddeling van ds. H.L. Neethling van Utrecht, wat deur die Sinodale Kommissie van die Transvaalse Kerk vir hierdie taak aangewys is. Hierdie republiek was 'n deel van Zoeloeland wat gegrens het aan die ou ZAR en wat deur Dinuzulu gegee is aan 'n aantal burgers wat hom gehelp het teen sy vyande, en om vrede en orde in sy land te handhaaf. Lukas Meyer was president van dié republiek, wat ná enige jare weer by Transvaal ingelyf is. Dit het aan die een kant aanleiding gegee tot die stigting van die gemeente Vryheid in die republiek, terwyl die burgerlike inlywing die kerklike voorberei het. Ds. Louw was die eerste leraar van die gemeente, het daar lief en leed met die gemeente gedeel en die voorreg gehad om in 1891 die hoeksteen te lê van die kerkgebou wat tot vandag toe as hoofkerk op Vryheid dien. Die grondslag van die toekomstige bloei van die gemeente is in daardie tyd heg gelê. Ook hier het ds. Louw die vriendskap geniet van vooraanstaande manne soos die president wat sy ouderling was en genl. Louis Botha, later die eerste eerste minister van die Unie van Suid-Afrika, terwyl in sy vorige gemeente twee kinders in die dorpskool was wat bestem was om later 'n leidende rol in die land se geskiedenis te speel, naamlik genl. J.C. Smuts en dr. D.F. Malan.
Koms na Heidelberg, Tvl.
Voordat die kerkraad van die NG gemeente Heidelberg, Tvl., op 3 Desember 1892 'n beroep kon uitbring in die plek van wyle ds. Van Warmelo, moes die waarborglyste wat uitgestuur is, eers nagegaan word om vas te stel of die gemeente die salaris van die predikant wat beroep sou word, kon waarborg. Dit het geblyk dat die totale bedrag van £423-16-6 gewaarborg kan word. Aangesien die salaris van die predikant op £400 p.j. vasgestel is, kon die kerkraad toe 'n beroep uitbring. Op die tweetal uit die groslys het die name van ds. A.J. Louw van Vryheid en ds. D.P. Ackerman van Wakkerstroom gekom en eersgenoemde is gekies. Die beroepsbrief is in gereedheid gebring en aan hom afgestuur. Ds. Louw het egter nog om uitstel van twee weke gevra. In sy antwoord van 9 Januarie 1893 neem hy die beroep aan en skryf onder meer soos volg: “Het is nauwelijks noodig u te zeggen dat hoe vereerend ook, het voor mij zwaar uiterst zwaar was tot eene beslissing in deze zaak te komen. Een arbeidsveld te verlaten waarop de zegen des Heeren zoo kennelijk heeft gerust, eene gemeente op te geven met wier wording en leven wij op 't nouwst vereenzelvigd zijn geworden van vele en dierbare zielen afscheid te nemen, die door heilige banden aan ons verbonden zijn, dit alles, en veel meer nog vaarwel te zeggen, heeft geen geringen strijd gekost. Maar de stille overtuiging kwam langzamerhand over ons dat de stem uit Heidelberg die des Heeren was.”
Op ontvangs van hierdie brief is daar toe 'n kommissie benoem om die nodige stappe vir ’n behoorlike ontvangs vir ds. Louw op 8 April 1893 te reël. Ds. Louw sou gevra word om self 'n wa te vind wat sy goed van Vryheid af na Heidelberg kon vervoer, terwyl die kerkraad die transportkoste sou betaal. Ds. Louw het egter vereers alleen oorgekom, maar eers nadat hy saam met die gemeente die kerkgebou ingewy het. Aangesien mev. Louw nie gesond was nie, het hy die gesin Kaap toe geneem. Hy het al die huisraad op Vryheid verkoop en sou in Kaapstad of Johannesburg nuwe meubels aankoop. Die wa het net sy boeke vervoer.
Heidelbergse kerkstryd
duimnael|regs|240px|Ds. en mev. Louw en hul oudste twee kinders. Ds. Louw sou in die hitte van 'n kerkstryd op Heidelberg aankom. Op 17 Julie 1893 moes daar 'n buitengewone Algemene Kerkvergadering gehou word “van wegen den hachelijken toestand waarin de Kerk gedompeld is”, en daar sou benewens die predikant nog vier afgevaardigdes van Heidelberg dié vergadering bywoon. Die stryd het veral gegaan tussen die Verenigde Kerk en die herstelde Hervormde Kerk om die kerkeiendomme. Op Heidelberg was die toestande nie rooskleuriger nie. Die gesin van ds. Louw wat intussen aangekom het, het geen woning gehad om in tuis te gaan nie. Hulle moes 'n heenkome in 'n hotel vind. Die gevoelens teen ds. Louw in sommige kringe het so hoog geloop dat een van die boere met 'n geweer sou rondgeloop het om na ds. Louw te soek met die dreigement om hom te skiet. Intussen het die Hervormde kerkraad geweier om die sleutels van die pastorie aan die Verenigde Kerkraad af te gee. Die eintlike probleem in verband met die pastorie het op 'n buitengewone vergadering van 3 Julie 1893 sy ontstaan gehad. R.P. Ueckermann deel aan die vergadering mee dat hy gedurende daardie week die sleutels van die pastorie by mev. Van Warmelo gevra het. Maar sy het op aandrang van die Hervormde kerkraad geweier om dit te oorhandig. Die vergadering besluit toe om 'n kommissie van drie persone te benoem om as afgevaardigdes met mev. Van Warmelo te gaan onderhandel, terwyl die vergadering intussen sou verdaag. Mev. Van Warmelo weier egter volstrek om die sleutels te oorhandig aangesien sy skriftelik daartoe gelas om dit nie te doen nie.
Regsadvies is vervolgens van die heer Ahrbeck ingewin. In die daaropvolgende bespreking van die saak is “besloten by meerderheid dat de pastorie in bezit genomen zal worden." Terwyl die vergadering weer verdaag, sou die broeders R.P. Ueckermann en P. Venter die taak gaan afhandel. “Maar zulks zal geschieden met alle bedaardheid, terwijl niemand anders toegelaten zal worden tegenwoordig te zijn; en indien eenig tegenstand of verzet zich voordoet, dan niet meer tegenstand te bieden." Ná 'n uur het die betrokke persone teruggekeer en gemeld dat hulle die pastorie sonder enige teenstand oopgemaak het. Die besittings van mev. Van Warmelo wat nog in die huis was, kon vir 'n week in die studeerkamer gelaat word.
By geleentheid van die volgende vergadering, op 31 Julie, doen Ueckermann verder verslag oor dié aangeleentheid: mev. Van Warmelo het intussen haar meubels verwyder. Maar 'n kriminele dagvaarding is deur die staat namens die Hervormde kerkraad teen Ueckermann uitgereik. Die voorlopige ondersoek het toe reeds plaasgevind, en sonder sy medewete is 'n borgtog van £150 aan hom toegestaan. Die Hervormde kerkraad het beweer dat, volgens 'n beëdigde verklaring van ene timmerman A. Owen verkry, Ueckermann met sy hulp die deur met 'n vals sleutel oopgemaak en die pastorie in besit geneem het. Op dieselfde vergadering is ook kennis geneem van 'n protesgeskrif waarin 'n ouderling en diaken namens die Hervormde gemeente beswaar aanteken teen die handelswyse van die kerkraad. Daar het egter niks van die hofsaak gekom nie omdat die waarnemende staatsprokureur geweier het om stappe te doen.
Nuwe pastorie
duimnael|links|300px|Ná 'n bittere stryd met die Hervormde Kerk oor eiendom, moes Heidelberg 'n nuwe NG pastorie bou wat ingewy is op [[5 November 1897.]] So het die stryd om die besit van sekere van die kerkeiendomme nog vier jaar lank geduur met baie onverkwiklike gevolge aan weerskante, en dit sou eers 11 jaar ná die vereniging deur 'n hof bevel besleg word. Eindelik het die pastorie oorgegaan in die hande van die Hervormde kerk. Ná die skikking moes daar ander voorsiening vir die huisvesting van die pastoriegesin gemaak word. In Desember 1896 koop die kerkraad twee erwe (nr. 98 en 99) van ene J.A. Smit teen 'n bedrag van £4 000 plus nog 'n addisionele £50 betaalbaar aan ene Ochtman vir die ontruiming van die huis wat daarop gestaan het. Smit self het hierdie erwe vir £37-10-0 gekoop. Die heer F.J. Bezuidenhout het die nodige geld vir die hele transaksie tot die beskikking van die kerkraad gestel. Van die materiaal van die ou kruiskerk is vir die bou van die nuwe pastorie gebruik soos duidelik gesien kan word aan die klipwerk regs by die ingang van die pastorie. Die pastorie is op 5 November 1897 in gebruik geneem sonder dat die ringmuur daaromheen voltooi was. Hierdie pastorie is vandag nog in gebruik nadat dit omstreeks 1952 herbou en gemoderniseer is. Met die gemeente se eeufees in 1965 is dit deur die studenteleraar bewoon. Die kerkraad het eers in 1922 daarin geslaag om die twee erwe waarop die pastorie van die Hervormde kerk gestaan het, teen 'n bedrag van £2 000 te koop. Op 'n gedeelte van daardie erwe is die nuwe ds. A.J. Louw-gebou in 1962 gebou.
Die Tweede Vryheidstryd
Op 4 September 1899 het die kerkraad vir die laaste keer voor die Driejarige Oorlog byeengekom. Op 11 Oktober het die bloedige stryd ontbrand wat byna drie jaar lank sou voortduur. Bokant die deur van die Gedenksaal by die Volkskool staan hierdie woorde: “Ter Roemryke nagedachtenis van hen, die tydens den oorlog 1899–1902 uit het distrikt Heidelberg zijn omgekomen, t.w. 90 burgers die sneuvelden, 624 mannen, vrouwen en kinderen in de kampen en 153 die te huis of in het veld gestorven zyn: 867 offers voor vryheid, vaderland en volk." Ook ds. Louw is as krygsgevangene weggevoer. Gedurende die afwesigheid van die predikant is die gemeentewerk deur ouderling J. Freislich met behulp van besoekende leraars behartig.
Ná die oorlog
Die eerste vergadering van die kerkraad ná die oorlog op 1 November 1902, vyf maande ná die vredesluiting op Vereeniging, moes 'n smartlike byeenkoms van verslae manne gewees het. Die vergadering is belê op gesag van die sinodale kommissie wat bepaal het dat die ampstermyn van die hele kerkraad van elke gemeente onder die omstandighede as beëindig beskou moet word. 'n Nuwe kerkraad moes dus ook op Heidelberg gekies word. Uit die ou kerkraad het twee manne gesneuwel, naamlik genl. C.J. Spruyt en kmdt. J.C. Kriegler, en nog twee broeders is deur die oorlog vermink. Die een was diaken G.D. van den Heever van wie die oë deur 'n liddietbom uitgeskiet is. Oom Gerrie, soos hy alombekend was, het nog tot in die vyftigerjare van die 20ste eeu die lewe behou en as 'n bejaarde gesterwe. Hy was 'n vrome man en het in sy testament 'n erf met 'n huis daarop aan die sending van die gemeente bemaak.
Die ander was oudl. P.J.J.D. Kilian wat bekendheid by Amajuba verwerf het tydens die Eerste Vryheidstryd. Sy een arm was so onherstelbaar vermink dat hy dit nooit weer kon gebruik nie. Ook hy het 'n hoogbejaarde geword. Om die gees wat toe geheers het werklik te begryp, is dit nodig om die rede van die voorsitter woordeliks weer te gee: “De voorzitter spreekt de vergadering toe met diepe aandoening, terwyl de leden allen met een bewogen gemoed voor het eerst weer zitting nemen in de kerkeraadsvergadering, na drie vreeselijke jaren en een vreeselijke stryd te hebben doorgemaakt. Een ieder gevoelt dat het oogenblik thans bykans te ernstig en te solemneel is voor woorden. Men kan moeielyk bevatten wat in dien donkeren nacht al niet is gebeurd en wat een ieder heeft moeten doormaken. En te meer is de tegenwoordigen toestand dubbel pijnlijk als men let, niet slechts op de akelige verwoesting die het gansche land heeft getroffen, maar ook opmerkt dat op geestelijk gebied er veel schade is geleden door verdeeldheid, verbittering, ontrouw en verraad, die op zulke treurige wijze zich hebben geopenbaard onder ons volk, alsmede in de kerk. De voorzitter heet verder de Broeders welkom aan deze plaats; en met hen dankt hij den Heer voor het gespaard leven en de uitredding uit duizend gevaren van de afgeloopen jaren; en tevens voor het voorrecht om weer de handen en harten in een te slaan om het werk Gods in de gemeente te aanvaarden. Veel stof tot dankbaarheid zegt hij, hebben wij, waar ons geloof, zoo zwaar op de proef gesteld, niet heeft opgehouden. Alleen de wonderlijke genade Gods kon in staat stellen te midde van al die bittere teleurstellingen de zware beproevingen, de verijdelde hoop en de schijnbare verkrachting van de gebedsverhooring, om niet tot vertwijfeling en wanhoop en onverschilligheid over te gaan. Dat het volk nog vasthoudt aan hun God, is dan ook genoegzaam bewijs dat God het volk nog niet heeft verlaten. En dit geeft moed en hoop voor de toekomst om in 't gebed en in des Heeren werk te volharden. Maar welk hart ook is dezen dag niet en te meer in deze stonde, vervuld met eene pijnlijke droefheid bij 't aanschouwen van de twee broeders, Kilian en Van den Heever, in ons midden, die op zulke eene hartroerende wijze zijn verminkt gedurende den oorlog! En wie is er niet die met de innigste aandoening vervul is bij het zien van de ledige plaatsen in deze vergadering, en bij de nagedachtenis treurt van de geliefde en gewaardeerde maar nu ontslapene broeders Spruyt, Kriegler en Hendrik Greyling! Goddank voor den troost van te weten dat zij in hoogere vergaderingen zijn gaan plaats nemen om het werk huns Heeren onder de gezaligden des hemels voort te zetten. De Heere vertrooste de weduwen en verzorge de weezen. De Heere ontferme zich over alle nooddruftigen en verarmden! De Heere verhoore het noodgeschrei van de teleurgestelden die alles hebben geofferd voor vaderland en volk! De Heere bezoeke Zijne Kerk en Zijne kinderen! De Heere bekwame U ook broeders tot het gewichtig werk als voorgangers in de gemeente en geve u Zijne genade!"
Die voorsitter het hierna Psalm 77 gelees en die broeders het aan ernstige smeekgebede deelgeneem. Daarna het die vergadering tot die verkiesing van 'n nuwe kerkraad oorgegaan. In hierdie gees het die Kerkraad hulle taak onderneem en besluit om nie moed op te gee nie, maar van meet af te begin. Die broeder Frieslich het dan ook kon meedeel dat die Kerkraad aan die einde van 1899 'n balans van £4-13-3 op hande gehad het. Ná die vertrek van die voorsitter het hy die geldsake na behore beheer, soos dit ingekom het. Ten tye van die vergadering was daar sowat £50 in die kas waarmee 'n begin gemaak kon word. Die enigste skuldlas was die agterstallige salaris van die predikant vir die afgelope drie jaar en wat 'n bedrag van £1 500 bedra het. Hierop het ds. Louw soos volg geantwoord: “De Voorzitter zegt, dat een ieder in onze gemeente, zowel als in 't gansche land, bitter heeft geleden; en ook hij is gewillig zijn aandeel van verlies zowel als lijden te dragen. Hy wil dan van het achterstallige salaris vooreerst niets vorderen van eene gemeente die zelve als uitgeroeid is. Hij wil echter onder aandacht brengen dat eenige vrienden, vooral oudkerksraadsleden, aan zijne vrouw en gezin zekere bedragen hebben voorgeschoten tot hare instandhouding en afreizen tijdens de ballingschap van den Leeraar. Zoo mogelijk, verzocht hij den Kerkeraad deze bedragen, zowat £200, aan gemelde vrienden te willen terugbetalen." Dit het hulle dan ook onderneem om te doen.
Die omstandighede waaronder die kerkraad sy taak moes opneem, was om verskeie redes baie moeilik. Op 18 Januarie 1904 was die kerkraad vir die eerste keer sedert die beëindiging van die oorlog voltallig. "Daarom wordt het ook te meer gewaardeerd dat deze broeders zich de keuze hebben laten welgevallen en in een tijd van vele moeilijkheden en druk zij toch voorwaarts getreden zijn om de kudde des Heeren alhier te helpen weiden. Getrouwheid aan den Opper Herder en broederlijke liefde onder elkaar is wat bijzonderlijk noodig is in den raad der Kerk: en dat geve de Heer genadiglijk."
Die herbegrafnis van ses gesneuweldes
Op 17 Oktober 1903 het 'n baie groot en indrukwekkende gebeurtenis in die gemeente voorgekom: die herbegrafnis in die Kloof-kerkhof van twee diakens van die gemeente, genl. C.J. Spruyt en kmdt. J.L. Kriegler en nog ses gesneuweldes. Aan die verrigtinge het verskeie predikante deelgeneem, o.a. ds. H.S. Bosman, voorsitter van die Algemene Kerkvergadering, en onder die aanwesiges was daar manne soos kmdt.-genls. Louis Botha en C.R. de Wet, asst.-genls. J.C. Smuts en J. Kemp, genls. C.H. Muller, P.R. Viljoen, H.A. Alberts en C. Brits. Van hierdie manne het ook as slipdraers van genl. Spruyt opgetree. Agter die kis van genl. Spruyt het eers sy adjudant, Jurie Human, met genl. Spruyt se getroue perd, Scot, gestap, en daarna die naasbestaandes en offisiere van die distrik.
Vir kmdt. Kriegler het diakens as draers opgetree en ouderlinge as slipdraers, en hulle is gevolg deur die naasbestaandes en kerkraadslede van die gemeente. In die kerk het ds. Louw en ds. J. van Belkum voorgegaan. Die hoofrede is waargeneem deur ds. J.M. Louw, wat die veldprediker onder genl. Spruyt was. In die kerk is toesprake gelewer deur kmdt.genls. C.R. de Wet en Louis Botha terwyl genls. Smuts en Viljoen in die kerkhof die woord gevoer het. Ds. H.S. Bosman het die gebed by die graf gedoen.
Genl. Cornelis Johannes Spruyt is op 24 April 1857 gebore. Hy was dus 44 jaar oud toe hy op 20 Julie 1901 oorlede is. Hy is langs die spoorlyn tussen Val en Standerton deur 'n vyandelike koeël getref en het as gevolg daarvan 'n halfuur later gesterf. Die kerkraad is in besit van 'n aantal briewe wat hy van die slagveld aan sy vrou geskryf het. Daaruit blyk dit onder meer hoe 'n innig gelowige mens hy was. Hy het sy kerk baie jare lank as diaken gedien. Ook was hy 'n Sondagskoolonderwyser. As gevolg van hierdie feit het die Sondagskoolkinders ’n koorsang by die graf gelewer. Sy besonderse persoonlikheid het 'n onbekende tot 'n lykdig van elf versies geïnspireer.
Heidelberg kry sy eerste permanente hulpprediker
duimnael|links|300px|Die kerktoring het in 1909 ineengestort, maar gelukkig weg van die gebou af. Gedurende al die jare sedert die stigting van die gemeente was dit die gebruik (of tradisie) dat hy oor 'n eerste leraar beskik wat as voorsitter van die kerkraad opgetree het. As die behoefte daartoe ontstaan, het die gemeente van tyd tot tyd van 'n tydelike of 'n permanente hulp vir die leraar gebruikgemaak. So 'n persoon het dan as hulpprediker diens gedoen en het alleen 'n adviserende stem in die kerkraad gehad, al was hy dalk bevestig. As hy lank genoeg bly, is hy as tweede leraar beroep en het dan eers 'n stem gehad. Eers op 16 September 1944 het die kerkraad vir die eerste keer besluit om hierdie leraarspos in een van 'n medeleraar te omskep. Ds. D. Theron, die latere eerste sendingsekretaris van Transvaal, het in Oktober 1896 as die eerste hulp na Heidelberg gekom het. Hy het slegs 'n jaar gebly en toe 'n beroep na Fordsburg aangeneem.
En so het dit gebeur dat Heidelberg in Mei 1905 bevoorreg was om die latere eerste minister van Suid-Afrika as sy eerste permanente hulpprediker te kry in die persoon van prop. dr. D.F. Malan. Hy het hierheen gekom om die dienste waar te neem tydens die afwesigheid van ds. Louw wat met vakansie was. Aan die einde van daardie maand is sy saak vir Heidelberg oorweeg. “Ter uitvoering van het besluit van de gemeentevergadering dato 29 April l.l. wordt nu besloten Proponent Dr. D.F. Malan, M.A., tot hulpprediker dezer gemeente te vragen voor onbepaalden tijd tegen een traktement van £300 per jaar, hij vindende zijn eigen logies. De kerkeraad verlangt ook dat zijne ordening zoo spoedig mogelijk alhier zal plaatsvinden."