cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sleutelbeen
Struktuur
Van die borsbeen af krom elke sleutelbeen vir omtrent die helfte van sy lengte sy- en voorwaarts. Dit vorm dan ’n nog groter kromming na agter om by die skouerbladpunt aan te sluit. Dié punt van die sleutelbeen is breër as die punt by die borsbeen; dit het ’n rif en ’n ronde punt waaraan spiere en ligamente van die skouer vas is.
’n Sleutelbeen kan in drie dele verdeel word: die mediale punt, laterale punt en skag.
NG gemeente Sutherland
Ontvangs en bevestiging
Aangesien daar meer as 'n jaar verloop het sedert ds. Hattingh weg is en een beroep ná die ander misluk het, is daar diegene gevind wat twyfelmoedig begin word het en des te groter was dan ook die feesvreugde toe die nuwe leraar op Saterdag, 23 Maart 1912, ongeveer 'n halfuur buitekant die dorp deur 'n stoet van 87 rytuie ingewag kon word. Op die kerkplein het die Sondagskoolkinders hom toegesing en adresse is onder 'n ereboog aangebied. By die ordeningsdiens die aand het die konsulent, ds. D.P. Cillié (leraar van Laingsburg van 1907 tot 1913), 'n "degelyke en ernstige rede" oor 2 Kron. 20:15 gehou en met die handoplegging het die koor "Hoe liefelyk zyn op de Bergen" gesing. Sondagoggend het die gemeente met gespanne aandag en groot ingenomenheid na die weldeurdagte intreepreek oor Rom. 1:16 geluister. "Als vreemdeling treed ik voor u vandaag op", het die prediker gesê, "doch er zyn aanknopingspunten die my aan u dadelyk verbinden. Ik behoor met u tot hetzelfde volk, spreek dezelfde taal, behoor aan dezelfde Kerk, belyd hetzelfde geloof, en brengt u een goede boodschap." Binne 'n jaar is daar toe ook van 'n merkbare band van liefde en eenheid tussen herder en kudde getuig.
Hoogtepunte in sy bediening
Pas ná die aankoms van dr. Greyvenstein is daar, met 'n geskenk van br. W. Immelman as neseier, gordyne vir die kerk aangekoop en die kerkplein is toegekamp en met bome beplant.
'n Lykswa wat kerkeiendom sou bly, is teen £85 aangekoop.
Toe die voorsitter die kerkraad daarop attent maak dat die gasmasjien en -pype in 'n slegte toestand was, is besluit om 'n masjien wat met petrol werk te probeer aanskaf.
By die Oktober-Nagmaal in 1912 het 'n gemeentevergadering besluit om die lidmaatsgelde tot ses pennies per lidmaat per maand te verminder. Kort tevore is die ou gebruik van die kollekte by die Nagmaalstafel afgeskaf.
Die nuwe sendingkerk waarmee in ds. Hattingh se tyd 'n begin gemaak is, is tydens die bediening van dr. Greyvenstein voltooi (1913). Daar was 'n tekort van slegs £49 op die werk en dié is geredelik deur die moederkerkraad oorgeneem.
Vertrek
Toe daar op 13 April 1914 demissie aan dr. Greyvenstein gegee is, was die konsulent ds. Jac A. van der Merwe wat die gemeente later nog meermale as sodanig sou dien en wat later as spesiale evangelieprediker dwarsdeur Kaapland bekend was.
Die dienstyd van ds. J.A.R. Volsteedt (1914–'24)
Toe ds. Volsteedt na Sutherland kom, kon hy reeds op 'n vrugbare loopbaan van diens veral aan die minderbevoorregte deel van die NG Kerk terugkyk. Johannes Albertus Roux Volsteedt is op 26 Junie 1874 op die historiese plaas Libertas digby Stellenbosch gebore. Hy het hom eers vir die onderwys bekwaam en as jongman agt jaar lank 'n groot werk onder die trekboere van Boesmanland en in die distrik Kenhardt gedoen deur hulle met sy skooltent van vlei tot vlei te volg. Aan die begin van 1901 is hy na die Teologiese Seminarie en aan die einde van 1904 is hy tot die evangeliebediening toegelaat. Van die begin van 1905 aswas hy ds. Abraham Kriel as hulpprediker te Langlaagte tot groot hulp in die veeleisende taak van die gemeente en die weeshuis. In September 1906 is hy in die gemeente Kenhardt bevestig waarvandaan hy in 1914 na Sutherland gekom het. Hier het hy 10 jaar lank gewerk tot hy na Moorreesburg gegaan het waar hy in 1940 sy emeritaat aanvaar het. Hierna was hy nog in talle gemeentes behulpsaam tot hy op die aand van 3 September 1946 aan sy woning in Die Strand heengegaan het. Ds. Hopkins skryf: "Sy stille en nederige maar tog opgeruimde en vriendelike geaardheid is in die blymoedige glimlag op sy gelaat weerspieël. In sy gemeentes was hy bemind en in die breër kerklike vergaderings het hy ondanks sy beskeidenheid respek afgedwing. In die vervulling van sy bediening was hy konsensiëus, getrou en deeglik. Om die evangelie te verkondig was vir hom 'n lus en sy gemeentes het graag na hom geluister. Sy waardige gade wat hom enige jare vooruitgegaan het, was voor hul huwelik mej. Catharina Henriëtta Roux."
Enkele momente in sy bediening
Kort nadat ds. Volsteedt in die gemeente aangekom het, het 'n lekkasie in die kerktoring aandag geniet, maar in 1923 was dit in so 'n gevaarlike toestand dat Delbridge (waarskynlik die boumeester van 24 jaar gelede) se hulp ingeroep en reparasiewerk aan die toring en ander dele van die gebou teen 'n koste van £982 gedoen moes word, waarvan £250 by die inwyding van die herstelde toring op die aand van 1 Desember 1923 ingesamel is.
In 1915 versoek oudl. Abraham Vlok die kerkraad om ernstig te bid in sake die toenemende onsedelikheid en dronkenskap onder blank sowel as gekleurd. Ook die groot aantal tugsake verraai die donker stroom wat miskien as een van die naweë van die ontwrigtende Wêreldoorlog deur die gemeente begin vloei het.
'n Interessante besluit van 13 Desember 1915 lui dat "een banktje" in die kansel aangebring moes word waarop die prediker kon staan "zoo dat allen hem kan zien".
“Predikant's Motor”
Ds. Volsteedt was die eerste leraar van Sutherland wat in die bearbeiding van die gemeente van 'n motor gebruik gemaak het. In November 1916 is algemeen besluit om hom ses pennies per myl te betaal wanneer hy sy motor vir kerklike doeleindes gebruik – huisbesoek uitgesluit! Presies 'n jaar later besluit die kerkraad egter om 'n "Gemeentelyk Motor" aan te koop. Die voorsitter en broeders D. Immelman en P. Muller sou ondersoek instel, maar eers in 1919 is daar besluit om op sekere voorwaardes saam met die leraar "een Hupp. Motor Car" aan te koop wat die gesamentlike eiendom van die predikant en die kerkraad sou bly. Vir die gemeentelike werk is toe agt pennies per myl aan die leraar toegeken. Die Hupmobile het sowat £496 gekos en is by die vertrek van ds. Volsteedt in 1924 vir £300 van die hand gesit.
Die swarte tyd van die Groot Griep van 1918 moes ds. Volsteedt met die gemeente meemaak. Veral die bruin gemeenskap is swaar getref. Die munisipale raad het die bewoners van die lokasie aangeraai om uit mekaar te gaan en onder die kranse in die kliprante skuiling te soek, maar die siekte het hulle gou weer terug gedryf. Sowat 150 is aangetas en 16 is dood. Slegs sowat agt bejaardes en 'n aantal kinders het vry gekom. Vier jaar later het 'n tweede griepepidemie kort op die hake van 'n maselepideinie gevolg wat in die kerkkoshuis alleen 32 uit die 44 kosgangers getref en die lewe van Ella Steenkamp geëis het.
Vertrek
Ds. Volsteedt se werk in die gemeente was ryklik geseënd. "Die gewensgenade in die gemeente is groot", het iemand in 1924 geskryf. In 'n namiddag-Kinderdiens was die preek in Afrikaans en ongetwyfeld het die verhaal van David as veewagter, held en koning ingang in baie kinderharte gevind. Reeds in 1922 het eerw. Viviers ook in die kerkraadsnotule na die Moedertaal oorgeskakel. Spesiale dienste deur ds. A.G. du Toit van Kaapstad het pragtige vrugte afgewerp. Sondagaand by die laaste diens het 260 vir hulp agtergebly. Maar juis in hierdie tyd is ds. Volsteedt na Moorreesburg beroep en op 24 Mei 1924 het die gemeente in groot getalle opgekom om die band met 'n geliefde leraar te sien losmaak. Die konsulent was nog ds. J.A. van der Merwe. Die aand het ook die inwyding plaasgevind van 'n Tremulant-register in die kerkorrel waarvoor mev. G.J. Viviers haar besonder beywer het.
Ds. Volsteedt se afskeidsboodskap het gehandel oor die woorde: "Ziet, Ik ben met ulieden al de dagen tot de voleinding der wereld" (Mat. 28:20). Maandag was daar 'n gesellige afskeid in die saal en Dinsdag het 'n groot aantal motors en karre die pastoriepaar geleide gedoen tot by Rooikloof waar hulle opnuut verseker is van die agting wat hulle in die kerklike lewe, in verband met die opvoeding, asook in die breë samelewing geniet het.
Die dienstyd van ds. M.B. Brink (1925–'50)
170px|links|duimnael|Ds. M.B. Brink in die tyd toe hy die eerste leraar was van die [[NG gemeente Daniëlskuil, ook die eerste van die twee gemeentes wat hy tussen 1915 en '50 bedien het.]] duimnael|regs|250px|Ds. en mev. M.B. Brink. Op 2 Februarie 1925 het die keuse by die sesde beroep wat na, die vertrek van ds. Volsteedt uitgebring is, op ds. Brink van Daniëlskuil geval. Hy het dit aangeneem en Saterdagoggend, 6 Junie, kon hy en sy gesin by Rooikloof se hek ontvang word. In die optog dorp toe het 30 motors vooraan gery, gevolg deur perdekarre en die predikant heelagter. Voor die pastorie is adresse aangebied, nadat die kinders: "Heer, Uw diensknecht staat gereed" gesing het. 'n Smaaklike middagete is deur 'n gesellige onthaal in die CJV-saal gevolg. Die bevestiging het die aand plaasgevind met 'n rede deur ds. A.A. van Schalkwyk van De Aar oor Markus 6:37: "Geeft gy hun te eten." Ds. Brink se intreepreek Sondagoggend het oor 1 Kor. 1:24 gegaan. Die aankoms van die nuwe leraar is voorafgegaan deur een van die periodieke droogtes waardeur baie huisgesinne in die stilte groot gebrek moes ly. Plek-plek is selfs meel en aartappels aan die behoeftigste gevalle uitgedeel. Op geestelike gebied het die gemeente nie groot skade deur die vakature gely nie, aangesien hulle getrou versorg is deur die plaaslike sendeling, die konsulent en prop. S.J. Latsky wat vir 'n paar maande 'n geseënde en gewaardeerde werk in die gemeente gedoen het. Met die koms van ds. Brink was die harte egter dubbel verblyd want die verrigtinge het gepaardgegaan met deurdringende reëns en 'n swaar sneeuval. In 1927 moes die gemeente weer 'n swaar droogte deurmaak wat gevolg is deur die knellende depressiejare met hul nasleep van finansiële insinking en diepe armoede, maar tog kon van vooruitgang in die eerste twee jaar van ds. Brink se bediening getuig word. Die ou pastorie is in 'n groter en geriefliker woning verander en in 1927 is die tender van Gebrs. Muller aangeneem om die uitgediende gasligte in die kerk en pastorie teen £492 deur elektriese ligte te laat vervang.
Nog 'n nuwigheid was die groot kinderfees in die naweek van 19 tot 21 Februarie 1926 toe die prediking deur ds. Brink en prop. W.S. Conradie (destyds van die CSV) spesiaal op die belange van die kind gemik was en sowat 260 kinders die Saterdag op die pragtige oop terrein van Ouplaas onder die reuse peerbome piekniek gehou het.
Droogte en depressie
Saam met 'n groot gedeelte van die land is die distrik in 1927 en 1928 weer deur 'n ernstige droogte geteister wat tot in 1929 voortgeduur het. Van sowat honderd huisgesinne in die Tankwa-Karoo het 75 elders uitkoms gaan soek. In hierdie tyd is onder leiding van sy ywerige en vindingryke sekretaris ds. A.D. Lückhoff deur die Algemene Armesorgkommissie van die Kaapse Kerk sowat 'n 1 200 aanteelskape aan die behoeftigste boere in Sutherland uitgedeel. Plaaslik het hierdie skape as "Lückhoff-skape" bekend geraak. Ook maak die notule met dank melding van 27 sakke mielies wat uit Wepener in die Vrystaat ontvang is vir die armes in die Karoo. Ds. en mev. Brink het in hierdie moeilike tye ten nouste met hul mense verenig geleef en allerweë liefde afgedwing. In 1933 was die droogte skrikwekkend, maar in die winter het pragtige reëns geval.
Afrikaanse Bybel in gebruik geneem
Op 10 September 1933 is die Bybel in Afrikaans feestelik deur die gemeente in gebruik geneem. Geseënde spesiale dienste is in April 1935 deur wyle ds. D.S.B. Joubert in Sutherland gehou. Op die laaste Sondagaand het sowat 500 agtergebly. Ds. Brink kon na hierdie tyd van 'n "lieflike stemming" in die gemeente getuig. Ook 1937 was 'n jaar van ryke seën. Van 21 tot 25 Oktober was die lede van die Ring van Tulbagh ná 15 jaar weer in Sutherland byeen en op die 21ste het die Vrouesendingbond-tak haar 25ste verjaardag gevier. By daardie geleentheid is die hoeksteen gelê van 'n geboutjie by die Sendingkerk wat die VSB aan die Here gewy het vir werk onder die bruin mense as offer van dankbaarheid. Die feesredenaar by dié geleentheid was ds. James Murray van Worcester.
Tweede Wêreldoorlog
Dit sou egter nie baie jare duur voor dat die skrik van 'n tweede wêreldoorlog sy swart skaduwee ook oor die afgeleë Roggeveldse gemeente laat val het nie. Enkele dae nadat die Unie-Parlement tot deelname aan die oorlog besluit het, het ds. Brink die kerkraadslede versoek om verdraagsaamheid te beoefen en alles te doen om die eensgesindheid en samewerking in die gemeente te bevorder. In Desember 1940 het daar egter duidelike tekens van onmin aan die lig gekom en gevoelens het mettertyd so hoog geloop dat verskeie kerkraadslede bedank het. 1943 het die storm verby gesien trek en die skeuring waarvoor in 1942 gevrees is, is genadiglik afgeweer.
Onderwys
By 'n terugblik oor sy lang bediening, so skryf ds. Hopkins in die gemeente se eeufeesgedenkboek van 1955, meen ds. Brink self dat die bevordering van die opvoeding sy vernaamste werk was. Een van die vernaamste dinge waardeur sowel ds. as mev. Brink dan ook in Sutherland onthou sal word, is die reuse-aandeel wat hulle gehad het in die verskaffing van doeltreffende losiesgeriewe vir skoolkinders en dan veral vir die kinders van minder gegoede ouers.
Mev. Brink se afsterwe
'n Droewige ondervinding was dit vir die gemeente toe hulle om die geopende graf moes staan van hul pastoriemoeder wat op 5 Mei 1950 aan hartverlamming beswyk het. Hendrina Susanna Brink was 'n dogter van kmdt. Abraham Hugo Malan en 'n kleindogter van die groot kmdt.genl. Piet Joubert van die Transvaalse Vryheidsoorloë. Sy is op 23 Julie 1888 gebore. Gedurende byna 25 jaar het sy die menigvuldige pligte van moeder, leraarsvrou en leidster van verskillende vroueorganisasies in die gemeente waargeneem. Ds. Hopkins skryf: "Met haar sterk persoonlikheid en bekwaamheid het sy alles doeltreffend georganiseer en sukses in haar ondernemings behaal. Heelhartig het sy haar kragte gewy aan die belange van die armes en hul kinders in en buite die gemeente, aan die ondersteuning van die Sending plaaslik en in die algemeen, aan die oprigting en instandhouding van die koshuise en hospitaal. In al hierdie sake was sy die dryf krag en die besieling. Haar onverwagte heengaan het 'n leë plek gelaat wat nie maklik weer gevul kon word nie."
Die begrafnisrede is, onder blyke van groot belangstelling, deur ds. A.A. van Schalkwyk gehou. Die kis is in die kerkgebou voor die kansel geplaas waar verteenwoordigers van verskeie liggame kranse daarop gelê het. Die uitnemende dienste wat sy in breë kringe bewys het, is dankbaar vermeld. By die graf het Iede van die Sendinggemeente 'n lied gesing en eerw. Von Solms het gewag gemaak van die troue hulp en ondersteuning wat hulle altyd van die "Moeder van die Sendinggemeente" geniet het.
Lewenskets
duimnael|190px|links|Twee van ds. en mev. M.B. Brink se seuns het predikant geword, onder wie ds. P.A.M. Brink, van sy bevestiging in 1949 tot sy aftrede op [[29 Mei 1983 agtereenvolgens leraar van Grootdrink, Gansbaai, Bethanie, Lüderitz, Meru en Die Strand.]] duimnael|400px|Ds. Brink in die ou pastorie by van die tulpe wat hy op [[Sutherland gekweek het.]]
Marthinus Beyers Brink is op 13 Februarie 1888 uit 'n bekende Bolandse familie op die ou plaas Nooiensfontein by Kuilsrivier gebore. Nadat hy op Kuilsrivier skool gegaan het, is hy in 1903 na die hoërskool op Stellenbosch waar hy ook sy verdere opleiding aan die Victoria-kollege en die Teologiese Kweekskool geniet het. Aan die einde van 1913 het hy die proponenteksamen afgelê en in die huwelik getree. Die jong egpaar is toe saam na Amsterdam waar hy aan die Vrye Universiteit studeer het met die oog op die doktorale eksamen in die dogmatiek. In November 1914 moes hulle egter noodgedwonge na Suid-Afrika terugkeer nadat die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog hulle op 'n vakansie- en studiereis in Bern vasgetrap het. Nadat hy 'n tydjie op Ventersdorp gewerk het, het prop. Brink 'n beroep aangeneem na Danielskuil, waar hy baanbrekerswerk verrig het onder die uitgewekenes tot so ver daar wit mense in die Kalahari gewoon het. Ook moes hy daar 'n kerk, pastorie en skool oprig. Die drie pastoriedogters is almal getroud. Twee seuns, Philippus Albertus Myburgh en Marthinus Beyers, het predikante geword; een is 'n gegradueerde boer en die jongste word argitek.
Pragtige tulpe uit ds. Brink se tuin op die groentafel was 'n instelling waaraan Kaapse Sinodegangers gewoond geraak het. Oor hierdie stokperdjie waarmee hy ook baanbrekerswerk gedoen het, skryf ds. Brink op 26 Oktober 1954 uit Lüderitz: "Toe ek in 1925 met 'n sneeustorm in Sutherland aangekom en die Europese weer aanskou het, het ek dadelik aan my vrou gesê: 'Nou gaan ek tulpe plant.' Ons het dikwels die bollevelde by Helligom besoek tydens ons verblyf in Holland in 1914. Ek het toe 'n vriend op die bolvelde genader en hy het aan my 75 tulpbolle gestuur wat natuurlik almal ongeakklimatiseerd was. In 1926 het ek hulle geplant en 'n studie daarvan gemaak. In 1929 het ek my eerste blom gepluk. Van toe af het hulle verbasend vermenigvuldig en in die 25 jaar het ek oor die 100 000 van die geel soort gekweek en die land ingestuur. Van 1935 af het die tulp, soos deur my op Sutherland geakklimatiseerd, sy plek in ons land ingeneem. Met reg kan dus gesê word dat ek die Hollandse tulp ook 'n Suid-Afrikaanse blom gemaak het. Toe ek Sutherland moes verlaat, het ek oor 43 000 bolle in 23 verskillende kleure beskik."
Eeufeeswoordjie
As boodskap aan sy ou gemeente stuur ds. Brink die volgende in 1955: "Gemeente van Sutherland! Vir 25 jaar, 'n kwarteeu, het die Here, die Koning van sy Kerk, my sy nietige dienskneg vergun om u as herder en leraar te bedien. Vir 25 jaar het ons lief en leed gedeel. Dit was my vergun om saam diep met my gemeente te voel en saam met hulle te lewe. Dit het baie daartoe bygedra dat ons soveel agting en liefde vir mekaar gehad het. Soms het ons verskil, maar alles is in liefde opgelos. En nou, met hierdie eeufeesviering, is my boodskap aan u, Geliefde Gemeente, wees getrou aan u liefde vir u Kerk en vir u leraar. En wees nie net getrou nie, maar toon dit ook deur u Kerk te besoek en u leraar te respekteer. Laat die goeie naam van Sutherland as 'n kerklike gemeenskap tog nooit van u wyk nie. Laat die hartelikste samewerking voortbestaan. Hom al die eer!"
R34 (Suid-Afrika)
Die R34 is ’n provinsiale roete in Suid-Afrika wat Vryburg met Richardsbaai verbind via Kroonstad en Newcastle.
Noordwes
Nadat dit Schweizer-Reneke verlaat het, gaan die R34 vir 55 km suidoos tot by die dorp Bloemhof, waar dit 'n t-aansluiting met die N12 nasionale roete (Prinsstraat) bereik. Die R34 sluit vir twee kilometer by die N12 ooswaarts aan voordat dit sy eie pad ooswaarts word, terwyl die N12 noordoos draai. Die R34 gaan die Bloemhof Natuurreservaat binne en kruis die Vaalrivier langs die Bloemhofdam na die Vrystaatprovinsie.
Vrystaat
Met die binnegaan van die provinsie hervat die R34 'n suidoostelike rigting vir 30 km, deur die Sandveld Natuurreservaat, om Hoopstad binne te gaan, waar dit die R59-pad (Van Zylweg) ontmoet. Die R34 en R59 loop noord en buite-om Hoopstad en draai ooswaarts voordat die R59 sy eie pad na die noordooste net noord van die Tikwana-voorstad word, en die R34 as die oostelike pad verlaat.
Vanaf Hoopstad gaan die R34 vir 40 km verder om die dorp Wesselsbron in die suide te omseil en ontmoet die R719-pad by 'n vierrigtingkruising suidoos van die dorp. Dit gaan 30 kilometer verder in 'n oostelike rigting om die R30 te ontmoet in die suidelike buitewyke van Odendaalsrus (net noord van Welkom). Hulle word noordwaarts saam beskryf tot by die volgende aansluiting, waar die R34 sy eie pad ooswaarts word. By die 3de aansluiting daarna, by die noordwestelike eindpunt van die R70-pad (Kerkstraat), draai die R34 na die noordweste en by die volgende sirkel met Van Der Vyverstraat draai die R34 noordwaarts om Voortrekkerlaan te word en skei Odendaalsrus-sentraal van die voorstad Ross Kent-Oos. By die volgende sirkel draai die R34 ooswaarts om Altheaweg te word.
Dit gaan 9 kilometer ooswaarts om die noordelike eindpunt van die R730 by 'n t-aansluiting te bereik. Die R34 gaan hiervan vir 47 km verder oos-noordoos en ontmoet die oostelike eindpunt van die R713 om die N1 nasionale roete suid van Kroonstad te ontmoet.
By die R730-aansluiting neem die R34 die ZR Mahabane-tolweg wat deur SANRAL onderhou word vanaf die R730 en bly met die status tot by die N1 in Kroonstad. Daar is tans net een tolhek naby Brandfort, maar die hele 47 kilometer-stuk van die R730 tot by die N1 is tot tolpad verklaar.
By die N1-wisselaar sluit die R34 by die N1-snelweg noordwaarts aan vir 8 kilometer (saam), en ontmoet die R76-pad net na die wisselaar, kruis die Valsrivier, omseil Kroonstad-sentraal in die ooste, tot by die R721-afrit, die R34 word die pad ooswaarts. Daar is slegs een afrit tussen die R76- en R721-afrit, by Reitzweg oos van Kroonstad-sentraal.Net na die N1- en R721-wisselaar, ontmoet die R34 die suidelike eindpunt van die R82-pad en gaan 42 km ooswaarts voort na die dorp Edenville, waar dit die R720-pad ontmoet en dan noordoos draai. Die R34 en R720 is een pad vir 8 km noord-oos voordat die R720 'n eie pad word noordwes in die rigting van Koppies.
Die R34 gaan nog 42 km verder na Heilbron. Net suidwes van die dorp draai die R34 oos en ontmoet die suidelike eindpunt van die R723-roete en die noordelike eindpunt van die R725-roete.
Vanaf Heilbron gaan dit 50 km ooswaarts en ontmoet die noordelike eindpunt van die R707-pad by Frankfort. Net voordat Frankfort binnegaan word, sluit die R26-roete vanaf Tweeling daarby aan en gaan die twee roetes Frankfort binne, en kruis die Wilgerivier as een pad. Nadat die dorpie in die suidooste omseil is, word die R26 sy eie pad na die noordooste en draai die R34 na die suidooste, en gaan dit 26 kilometer verder om die N3 Nasionale Hoofweg te bereik. Dit hou nog 13 kilometer ooswaarts om 'n t-aansluiting met die R103-pad suid van Cornelia te bereik.
Die R34 en die R103 gaan saam vir 15 kilometer suidwaarts voordat die R34 sy eie pad ooswaarts word. Dit gaan 13 kilometer na die dorpie Vrede. By die suidelike eindpunt van die R546-pad draai die R34 om die dorp in die suide te omseil en die westelike eindpunt van die R543-pad suid van die dorp te ontmoet. Dit gaan 52 km suidoos voort na Memel, waar dit die noordelike eindpunt van die R722-pad ontmoet. Dit gaan verder oos om die provinsiale grens met KwaZulu-Natal oor te steek.
31 Augustus
31 Augustus is die 243ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (244ste in skrikkeljare). Daar volg nog 122 dae in die res van die jaar.
Clathria tenuissima
Clathria tenuissima is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1916 deur Stephens.
Erin Chambers
Erin Chambers (gebore 24 September 1979) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Blast (2000) en Alvin and the Chipmunks (2007), en in die televisiereeks Stargate: Atlantis (2004).
Niels Bohr
Niels Henrik David Bohr (7 Oktober 1885 – 18 November 1962) was 'n Deense fisikus wat belangrike kernfisika-ontdekkings gemaak het. Hy het fundamentele bydraes tot die begrip van atomiese struktuur en kwantumfisika gelewer. As erkenning vir hierdie bydraes het hy die Nobelprys vir fisika in 1922 ontvang.
Belangrikste prestasies
Prestasie was kenmerkend van Niels Bohr se loopbaan – selfs vanaf die vroegste dae. Toe hy nog op universiteit was, het hy al 'n prys wat deur die Akademie van Wetenskap in Kopenhagen toegeken is, verower vir sy navorsing rakende oppervlakspanning. Sy bevindinge is gepubliseer in die "Transaksies van die Koninklike Genootskap" in 1908, 'n volle jaar voordat hy sy meestersgraad verwerf het.
Bohr se nagraadse werk is gebaseer op kwantumfisika en die elektroniese struktuur van atome. Die ontwikkeling van 'n teoretiese beeld van atoomstrukture, soos gebaseer op die werk van Ernest Rutherford en Max Planck, het een van Bohr se vernaamste bydraes tot fisika blyk te wees, aangesien beide chemiese en fisiese eienskappe van elke element uiteindelik verklaar is. Hy het in 1922 'n Nobelprys vir Fisika vir hierdie werk ontvang.
Sy bydraes tot teoretiese fisika was aansienlik: Hy het van die struikelblokke wat deur kwantumfisici teëgekom is, uit die weg geruim deur sy konsep van ‘komplementariteit’ te ontwikkel. Hierdie konsep het kwantumfisika met klassieke fisika op so 'n wyse in verband gebring dat dit die bestaan van die kwantumteorie regverdig het.
Bohr het tydens sy leeftyd op verskeie komitees gedien, insluitende sy posisies as die President van die Koninklike Deense Akademie van Wetenskappe, asook die Deense Kankerkomitee en Voorsitter van die Deense Atoomenergie-Kommissie. Talle universiteite vanoor die hele wêreld het doktorsgrade honoris causa aan hom toegeken, insluitende Oxford, Cambridge, die Sorbonne, Harvard en Princeton.
Lewensgeskiedenis
Niels Bohr is gebore te Kopenhagen op 7 Oktober 1885. Albei sy ouers het baie sterk akademiese agtergronde gehad: Sy pa, Christian Bohr, was 'n professor in die fisiologie aan die Universiteit van Kopenhagen. Niels se moeder, Ellen Adler, het uit 'n Joodse familie van befaamde opvoeders en politici gekom. Christian en Ellen het drie kinders gehad: Jenny, Niels en Harald.
Soos verwag kon word met gene van so 'n aard, is die drie kinders aangemoedig om akademiese paaie te volg en Niels het gou 'n voorliefde vir die wetenskap op skool ontdek, terwyl sy jonger broer homself in die wiskunde verdiep het – om uiteindelik 'n beroemde wiskundige te word.
Nadat hy sy skoolloopbaan voltooi het, het Bohr aan die Universiteit van Kopenhagen gaan studeer en sy doktorsgraad in fisika in 1911 verwerf – die navorsing vir sy proefskrif het hom aan die werk van Max Planck bekend gestel en sy belangstelling in kwantummeganika geprikkel. Al was sy klasse voldoende vir sy teoretiese studies, moes Bohr aan sy praktiese komponent in sy vader se laboratorium werk, aangesien die universiteit nie oor 'n fisika-laboratorium beskik het nie! As gevolg hiervan het Bohr meer op teoretiese fisika gefokus, wat onafwendbaar tot sy mees uitnemende navorsingsbevindinge gelei het.
Vir sy ná-doktorale werk het Bohr na Universiteit van Cambridge verskuif (waar hy onder J.J. Thomson gewerk het) en later na Manchester om met Rutherford saam te werk. Dit is hier waar hy werklik sy liefde vir kwantummeganika en radioaktiwiteit aangegryp en derhalwe onderwerpe soos die absorpsie van alfastrale en atoomstruktuur ondersoek het. Met hierdie agtergrond, asook met Planck se baanbrekerswerk rakende kwantumteorie, het Bohr 'n teoretiese atoomstruktuur ontwikkel wat steeds vandag in fisikahandboeke bly voortleef.
Bohr het in 1912 na die Universiteit van Kopenhagen teruggekeer, waar hy 'n lektoraat in die fisika aanvaar en uiteindelik 'n professor in die teoretiese fisika geword het. Dit was ook in hierdie jaar dat hy met Margrethe Norlund getroud is. Saam het hulle ses seuns voortgebring, al het slegs vier oorleef om volwassenheid te bereik. Al vier is uiteindelik hoog aangeskryf in hul onderskeie beroepe – veral Aage Bohr, wat in sy vader se voetspore gevolg het deur ook 'n Nobelprys vir Fisika te ontvang.
Vanaf 1920 was Bohr die hoof van die Instituut vir Teoretiese Fisika. Dit was tydens hierdie tydperk dat hy sy Nobelprys verwerf en sy werk op twee kritieke fisiese probleme gerig het: aan die een kant het hy probeer om 'n kwantumteorie wat konsekwent is met alle atoomvlak-verskynsels te verbeter en verder uit te brei, en aan die ander kant was hy steeds besig om aan atoomstruktuur en –eienskappe te werk – veral die redes onderliggend aan die patrone in die spektra wat deur uitgestraalde atome vertoon is.
Deur met hierdie probleme te worstel, het Bohr sy konsep van ooreenstemming ontwikkel – “komplementariteit”, soos dit bekend begin staan het. Hierdie beginsel het energie-oorgange met ooreenstemmende harmoniese komponente in 'n beweging wat beskryf kon word deur van klassieke meganika gebruik te maak, gekoördineer. Hierdie beginsel is geregverdig toe daar bevind is dat die presiese frekwensie bereken kon word deur van vergelykings vanuit beide kwantum- en klassieke meganika gebruik te maak.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Bohr gedwing om uit Denemarke te vlug en hom in Swede, Engeland en die VSA te vestig, waar hy betrokke geraak het by die gebruik van atoomkrag in toepassings wat nie op oorlogvoering gerig is nie. Hy was een van die fisici wat aan die Manhattan-projek gewerk het.
Sy laaste jare is egter in Denemarke deurgebring en hy het op 18 November 1962 in Kopenhagen gesterf.
Reginald Gardiner
Reginald Gardiner (27 Februarie 1903 – 7 Julie 1980) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente A Damsel in Distress (1937), The Great Dictator (1940), The Man Who Came to Dinner (1942), en Christmas in Connecticut (1945).
Michail Bakoenin
Michail Aleksandrowitsj Bakoenin (Russies: Михаил Александрович Бакунин, wetenskaplike transliterasie Michail Aleksandrovič Bakunin; * 30 Mei 1814 in Prjamoechino, Twer-oblast; † 1 Julie 1876 in Bern, Switserland) was 'n Russiese rewolusionêr en anargis. Hy word as een van die beduidendste denkers, aktiviste en organiseerders van die anargistiese beweging beskou.
Nadat die Dresdense Mei-opstand neergeslaan is, is Bakoenin in hegtenis geneem en geïnterneer. Hy het agt jaar in gevangenisse deurgebring en is vir nog vier jaar na Siberië verban totdat hy daarin geslaag het om te vlug. Hy het sy volgende rewolusionêre aktiwiteite veral op die destydse Kongres-Pole en die nuutgestigte Koninkryk Italië gekonsentreer.
In 1864 het Bakoenin die Internasionale Sosiaal-Demokratiese Alliansie in die lewe geroep en vier jaar later by die Internasionale Arbeidersassosiasie (Eerste Internasionale) aangesluit.
Bakoenin het die idee van kollektivistiese anargisme ontwikkel en in sy gedagtes panslawisme en internasionalisme, sosialisme en anargisme, rewolusionêre mistiek en rasionalistiese filosofie met mekaar verbind en vir 'n permanente rewolusie gepleit. In die Internasionale Arbeidersassosiasie was Bakoenin die leidende figuur van die "anti-outoritêre" stroming en was daar in 'n verbete stryd met Karl Marx as raadslid verwikkel. Dié geskil sou uiteindelik tot 'n skeuring van die assosiasie sou lei. Die anargistiese beweging het van die kommunistiese en sosiaal-demokratiese bewegings geskei.
Die anargo-sindikalistiese beweging in Romaanse lande het Bakoenin, en nie Karl Marx nie, as leidende denker van die sosialisme beskou.
Prins Eduard-eiland
Prins Eduard-eiland (Engels: Prince Edward Island) is 'n onbewoonde en onherbergsame sub-antarktiese vulkaaneiland in die suidelike Indiese Oseaan en behoort sedert 1947 tot Suid-Afrika, sedert 1994 tot die provinsie Wes-Kaap en maak administratief deel uit van die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit. Die eiland is die kleiner en noordoostelike van die twee Prins Eduard-eilande en huisves in teenstelling met die suidwestelike Marion-eiland geen gletser nie. Die eiland is op 13 Januarie 1773 deur die Franse ontdekkingsreisiger Marc-Joseph Marion du Fresne ontdek en in Desember 1776 deur die Britse ontdekkingsreisiger James Cook ná Prins Edward, die vierde seun van koning George III en die pa van koningin Victoria, genoem.
Fauna
Die Marionwalvisvoël broei uit op dié eiland.
Pagellus
Pagellus is 'n genus van visse in die familie van Brasems (Sparidae) en die orde van Baarsagtiges (Perciformes).
Lenore Aubert
Lenore Aubert (18 April 1918 – 31 Julie 1993) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente They Got Me Covered (1943), The Return of the Whistler (1948), Abbott and Costello Meet Frankenstein (1948), en Abbott and Costello Meet the Killer, Boris Karloff (1949).
Dickie Owen
Dickie Owen (26 Maart 1927 – 7 April 2015) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Playback (1962), Zulu (1964), en The Curse of the Mummy's Tomb (1964), en in die televisiereeks The Edgar Wallace Mystery Theatre (1959).
Frans-Hova-oorloë
200px|duimnael|’n Franse plakkaat oor die oorlog.
Die Frans-Hova-oorloë of Frans-Malgassiese Oorloë is twee Franse militêre ingrypings in Madagaskar tussen 1883 en 1896 waartydens die regerende monargie van die Koninkryk Imerina omvergewerp is. Dit het gelei tot die kolonisering van die eiland. Hova verwys na ’n klas in die Merina se sosiale struktuur.
Agtergrond
Europese koloniale magte, veral Brittanje en Frankryk, het ambisies gehad om beheer te verkry oor Madagaskar, ’n ryk eiland van strategiese belang met betrekking tot die deurgangsroete per see na Indië. Die Koninkryk Imerina het verskeie pogings deur albei Europese magte gefnuik om in die 19de eeu beheer oor die gebied te kry. Die verdediging van die eiland is vergemaklik deur sy grootte en die afwisseling van die terrein, die nasie se georganiseerde militêre en regeringstrukture en die voorkoms van tropiese siektes.
Die eerste belangrike Europese invloed was met die aankoms van ’n paar sendelinge van die Londense Sendinggenootskap in 1820 in die hoofstad, Antananarivo, tydens die bewind van Radama I. Hy het hulle genooi om skole te vestig en die vrye Merina-bevolking te leer lees en skryf. Ná ’n paar jaar nadat koningin Ranavalona I die troon in 1828 bestyg het, het die groeiende Christelike bevolking al hoe ongewilder geraak. Sy het die Christelike geloof verbied, verskeie Franse aanvalle afgeweer en dit reggekry om die Europese teenwoordigheid op die eiland te verminder.
Ná Ranavalona se dood het haar seun haar in 1861 opgevolg as koning Radama II. As prins het hy reeds ’n ooreenkoms, die Lambert-charter, met die Fransman Joseph-François Lambert aangegaan vir die ontginning van die eiland se hulpbronne. Die Franse regering het ook ’n brief gekry waarin die prins glo militêre hulp gevra het om sy ma van die troon af te sit. Die oorsprong van die brief word betwis, en die Britte het beweer dit is geskryf deur ’n ander Fransman op die eiland, Jean Laborde, om Franse militêre aksie op die eiland te steun, veral omdat dit in Frans geskryf is, ’n taal waarin Radama nie kon skryf nie.
Ná ’n kort bewind is Radama in 1863 in ’n staatsgreep verwurg. Sy weduwee, Rasoherina, is deur eerste minister Rainivoninahitriniony op die troon geplaas op voorwaarde dat die absolute mag van die monarg eindig en die grootste deel van die mag na die eerste minister gaan. Rainivoninahitriniony se despotimse het daartoe gelei dat hy met sy jonger broer, Rainilaiarivony, vervang is totdat Frankryk Antananarivo 30 jaar later verower het. Rainilaiarivony en die daaropvolgende koninginne, Ranavalona II en Ranavalona III, wou die soewereiniteit van die eiland beskerm. Die Merina-monargie het die Lambert-charter nietig verklaar op grond daarvan dat die prins nie die reg gehad het om die koninkryk weg te gee terwyl Ranavalona nog regeer het nie.
Met die hulp van Brittanje en die VSA het die Merina-monargie hard probeer om met die Franse te onderhandel, maar Frankryk het aangedring op die volle voorwaardes van die charter. Dit het hulle die nodige dekmantel gegee om militêr in te gryp. Dit het tussen 1883 en 1895 in vlae gebeur.
Eerste Frans-Hova-oorlog
Frankryk het Madagaskar in 1883 binnegeval in ’n poging om die gekanselleerde konsessies te herstel.
Die oorlog het geëndig met die ondertekening van die Verdrag van Tamatave in Januarie 1886. Madagaskar het Antsiranana aan die noordkus aan Frankryk afgestaan en ’n groot boete betaal. Dit het Frankryk mag oor die Malgassiese buitelandse beleid gegee en hulle het al hoe groter beheer oor die gebied uitgeoefen.
Tweede Frans-Hova-oorlog
duimnael|links|200px|Die Franse land by Majunga, Mei 1895. Die voorwaardes is nie heeltemal deur Rainilaiarivony erken nie. Die situasie het verander toe die Britte in September 1890 ’n Franse protektoraat op Madagaskar erken in ruil vir eindelike Britse beheer oor Zanzibar en ’n algemene definisie van invloedsfere in Afrika. Met die opening van die Suezkanaal het die strategiese belangrikheid van Madagaskar afgeneem. Frankryk was egter vasbeslote om ’n volle protektoraat te vestig en op 12 Desember 1894 het hulle besit van Tamatave geneem. In die laaste week van September 1895 is ’n aanval op die hoofstad geloods.
Cyril Gardner
Cyril Gardner (30 Mei 1898 – 30 Desember 1942) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Two Arabian Knights (1927), Reckless Living (1931), Perfect Understanding (1933), en Big Business (1934).
Frans-Hova-oorloë
Einde van die Merina-monargie
Ranavalona en haar kabinet is aanvanklik toegelaat om op die eiland te bly as seremoniële leiers. ’n Opstand, die Menalamba-rebellie, het egter feitlik dadelik uitgebreek. Dit is ’n jaar later onderdruk. Frankryk het die koningin in 1897 van die troon gesit en na Réunion verban. Hulle het die 103 jaar oue Koninkryk Imerina afgeskaf en ’n militêre regering ingestel.
Thulamahashe
Thulamahashe is 'n nedersetting in die Ehlanzeni-distriksmunisipaliteit in die noordooste van Mpumalanga.
NG gemeente Krugersdorp-Oos
Die NG gemeente Krugersdorp-Oos is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Wes-Transvaal).
Murrumbidgee
Die Murrumbidgee (Engels: Murrumbidgee River, [mʌrəmˈbɪdʒi] ) is met 'n lengte van 1 488 km Australië se tweede grootste rivier. Die Murrumbidgee is die grootste sytak van die Murrayrivier.
NG gemeente Krugersdorp-Oos
Die gemeente is in 1969 gestig. Die kerkgebou is geleë by Lismorestraat 20, Kenmare, Krugersdorp. Die gemeente het 3 leraars, di. Anton Ferreira, Marcus Marinus en Fralene van Zyl.
Murrumbidgee
Murrumbidgee beteken "groot water" in die Wiradjuri-taal, een van die lokale Aboriginale tale. Die rivier self loop deur verskeie tradisionele gebiede van inheemse Australiërs, tuis van verskeie inheemse stamme.
Faune A. Chambers
Faune A. Chambers (gebore 23 September 1976) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente White Chicks (2004), Epic Movie (2007), The Curious Case of Benjamin Button (2008), en Krews (2010).
Eleanor Audley
Eleanor Audley (19 November 1905 – 25 November 1991) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Cinderella (1950) en Sleeping Beauty (1959), en in die televisiereekse Front Row Center (1955) en The Man from U.N.C.L.E. (1964).
Clathria tetrastyla
Clathria tetrastyla is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1912 deur Hentschel.
Coghlan
Coghlan is 'n nedersetting in die voormalige Transkeistreek in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit is geleë tussen Ngcobo en Mthatha aan die R61-pad. Die nedersetting val tans in die Engcobo Plaaslike Munisipaliteit van die Chris Hani-distriksmunisipaliteit.
1 September
1 September is die 244ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (245ste in skrikkeljare). Daar volg nog 121 dae in die res van die jaar.
Pierre
Pierre (uitgespreek: Peer) is die hoofstad van die Amerikaanse deelstaat van Suid-Dakota. Ten opsigte van sy bevolking is dit die tweede kleinste administratiewe setel van 'n deelstaat in die VSA. Pierre is aan die oostelike kant van die Missouririvier geleë. Dit is in 1880 gestig.
Die stad is genoem na Pierre Chouteau, wat 'n pelshandelaar was.
Taalstryd van Ragusa
duimnael|Voorstelling van Ragusa omstreeks die middel van die 17de eeu. Die taalstryd van Ragusa het hom uitgewoed onder die onderskeie tale van weleer wat in die Republiek Ragusa gepraat is, veral wat spreektaal betref. Hierdie taalturksvy het veral vanaf die middel van die 19de tot in die middel van die 20ste eeu groot belangstelling gewek, toe die "Kroatiese Herlewing (Risorgimento)" (hrvatski narodni preporod) toenemend druk begin uitoefen het vir taalregte en identiteit - in stryd met die Italiaanse "Irredentismo" (wat Italiaans op al die Italiaanssprekende gebiede ten sterkste wou uitbrei). Daar was 'n oor en weer getwis wie nou eintlik die nasionale karakter van die Republiek Ragusa behoort te weerspieël: moet dit eksklusief Slawies (Kroaties) wees, of eksklusief Italiaans? Van die eerste navorsing was betreklik eensydig geskryf, met bronne wat opsetlik weggelaat of verdraai is indien dit nie die eie ideologie sou pas nie. Van weerskante was die uitsluitlike doel voor oë om enige spoor van hetsy die Romaanse (Latyn, Italiaans, Regusa-dialek), hetsy die Slawiese tale uit te vee. Die afgelope dekades het die vraag weereens opgeduik op die wetenskaplike en kultuurgebied, maar hierdie keer word die polemiek terugskouend op 'n neutrale en wetenskaplike manier in 'n aangename atmosfeer aangepak. Die Kroatiese taalkundiges benadruk - met betrekking tot Ragusa - die uitruilbaarheid van die uitdrukkings "Slawiese taal" en "Kroatiese taal".
Uit die bronne blyk daar 'n duidelike taalverskuiwing op straat wat in Ragusa oor die jare heen plaasvind: nog in die vyftiende eeu is dit niks snaaks om die Latynse of oorheersende Neoromaanse taal die botoon te laat voer nie, maar omstreeks 1500 is bordjies verhang toe die Slawiese tongval die Romaanse tale op straat heeltemal begin verdring, en uiteindelik die "natuurlike taal" van die plek inneem. Eers Latyn en toe later Italiaans kon hom egter vir eeue lank nog handhaaf, omdat hulle albei die tale was wat die hoëfunksies beklee, naamlik: die sosiale opgang, kultuur, wetenskap, handel en mag. Juis daarom is Italiaans (en Latyn) meer onder die mans van die heersende klasse gebesig as onder die vroue en die gewone volk.
'n Mens kan die oorheersende skryftaal van die inwoners van Ragusa soos volg kategoriseer:
Hierdie indeling kan toegeskryf word aan die geografiese ligging van Ragusa, asook die taalgebruiklikheid van die onderskeie genres wat oor die Republiek versprei het: Latyn was eeuelank die kultuurtaal van Europa, en so is Italiaans ook as "klassieke taal" geag. Bowendien was die taalkeuse, hetsy Latyn, hetsy Italiaans, hetsy Slawies, heel logies gegrond op die "eindbestemming van die produk". .
Algemene oorsig
duimnael|Die Paleis van die Rektor van die Republiek Ragusa. Links staan die Palazzo Sponza, die ou munthuis van die Republiek Ragusa, waar die historiese stadsargief vandag gesetel is. Reeds sedert die Romeinse heerskappy kan die Adriatiese See allerweë as die naelstring beskou word wat kommunikasie, invloed en bowenal eenheid (eerder as verdeeldheid) bewerkstellig het: vanuit die Italiaanse skiereiland stroom veral die kultuurgoed en handel oorheersend vir eeue lank volgehoue na die afsetgebied ooswaarts, terwyl die politieke eenheid vergeleke hiermee maar 'n katspoegie bly. Verskeie oertekste verraai die aanwesigheid van neoromaanse taalgemeenskappe aan die kusgebied van die streek sedert die ondergang van die Wes-Romeinse Ryk, selfs nadat die gebied grotendeels sedert die 6de-7de en 8ste eeu n.C. deur die Slawiese tongval ingesypel en verdring is. Italiaans bly nietemin die hoëfunksietaal van Ragusa, soos die meeste dokumente in die historiese argief van hawestad dadelik laat blyk; buiten tradisie wat nie die bande met die Romaanse wêreld wou verbreek nie, moet die gerief daaraan toe te skrywe ook nie oor die hoof gesien word nie: Italiaans was immers die handelstaal van die hele Middellandse Seegebied. Hierdie skakel dien met verloop van tyd selfs as ereteken en statussimbool: nie alleen is die onderwysvoertale van die heersersklasse van Dalmasië en Ragusa in Latyn en Italiaans nie, maar boonop bied hierdie twee tale van geleerdheid toegang tot die Italiaanse skiereiland, met name die gesogte Universiteit van Padua. Terwyl die amptenary daagliks hul papier- en sleurwerk in Italiaans en Latyn voltooi, het die adelfamilies hul geen moeite getroos om die stamregisters voos te sif om hul fantasieryke afstamming van die Oud-Romeinse gens van weleer na te spoor en hopelik te bewaarheid nie - al was die kanse ook hoe gering. Ragusa was ook, saam met die meeste ander stede aan die Dalmatiese kus, die bloeipunt van die kunste met 'n alte swaar Italiaanse afdruk. Tientalle beroemde Italiaanse beeldhouers, skilders en boukunstenaars is opgeroep om hul werke te leen en handjie by te sit aan die oostelike Adriatiese See. Op sy beurt reis die Dalmatiese kunstenaars weer na die Italiaanse skiereiland om hul vaardighede daar op te knap.
Die gesproke taal
duimnael|[[Willem van Tyrus skryf sy Cronica. ]]
Die eerste getuienisse
Dit is ontsettend moeilik om voor die 13de eeu ondubbelsinnige bewyse op te spoor rakende die taalgebruik in Ragusa. Soms word die Romeinse benaming Romani (in Grieks 'Ρωμᾶνοι) in die bronne gebruik om party gemeenskappe langs die Dalmatiese kus doelbewus van ander in die gebied te onderskei. So is daar die Romei (' Ρωμαῖοι) - as 't ware die Bisantynse Grieke ('Oos-Romeine') - en die Slawe wat in die gebied tussen die 6de en 8ste eeu aangekom het. In De Administrando Imperio (geskryf tussen 948 en 952) omkring Konstantyn Porphyrogennetos die stede in die grondgebied wat deur die Romani bewoon word: Ragusa, Spalato, Traù, Zara, Arbe, Veglia en Ossero, waarby ook Cattaro toegevoeg word, soos twee eeue later eksplisiet gestel deur die Arabiese aardrykskundige Idrisi. .
Willem van Tyrus
Willem van Tyrus (1130 - 1186) beskryf in sy Cronica getiteld Historia rerum in partibus transmarinis gestarum die Dalmasië ten tyde van die Eerste Kruistog so:
Die bovermelde aanhaling hier van belang het betrekking op die handjievol wat langs die kus woon (paucis qui in oris maritimis habitant) wat 'n Latynse taal praat (Latinum habent idioma). Dit is waarskynlik dat Willem van Tyrus met "Latynse taal" hier 'n inheemse Romaanse taal eie aan die Dalmatiese kus bedoel: indien wel, sou dit die eerste geskiedkundige getuienis wees van Dalmaties se bestaan.
Giovanni Conversini
Tussen 1384 en 1387 dien Giovanni Conversini, afkomstig uit Ravenna, as die kanselier van die Republiek Ragusa (Johannes quondam magistri Conversini de Fregnano). In sy een skriftelike getuienis teken hy beswaar aan omdat hy hom voortdurend op 'n tolk moes verlaat: