cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hoorn, Gelderland
Hoorn is ’n nedersetting in die munisipaliteit Heerde in die provinsie Gelderland in Nederland.
Peace Corps
Die Peace Corps is 'n vrywilligersprogram wat deur die Amerikaanse regering bestuur word. Die amptelike missie is om maatskaplike en ekonomiese ontwikkeling in die buiteland te bied deur middel van tegniese hulp, terwyl wedersydse begrip tussen Amerikaners en ander bevolkings bedien word. Peace Corps vrywilligers is Amerikaanse burgers, gewoonlik met 'n graad, wat in die buiteland werk vir 'n tydperk van twee jaar na drie maande se opleiding. Vrywilligers werk saam met regerings, skole, nie-winsgewende organisasies, nie-regeringsorganisasies en entrepreneurs in die onderwys, besigheid, inligtingstegnologie, landbou en die omgewing. Na 24 maande diens kan vrywilligers 'n verlenging van diens aanvra.
Die program was gestig deur President John F. Kennedy op 1 Maart 1961 en gemagtig deur die Amerikaanse Kongres op 21 September 1961.
Gekoördineerde Universele Tyd
Gekoördineerde Universele Tyd of Universal Time Coordinated, UTC, dikwels ook Burgerlike Tyd genoem, is die huidige tydstandaard of wêreldtyd. Die Gekoördineerde Universele Tyd het reeds in 1926 die vroeër gebruiklike Middelbare Greenwichtyd (MGT) vervang (wat volgens astronomiese beginsels gewerk het) en is 'n kombinasie van die Internasionale Atomiese Tyd (TAI) en die Universele Tyd (UT). Volgens 'n internasionale konvensie word tydsones as 'n positiewe of negatiewe afwyking van UTC aangedui. Die Suid-Afrikaanse Standaardtyd (SAST) word dus as UTC+2 aangedui.
By toepassings op globale vlak (byvoorbeeld die internet) word tydstippe gereeld in UTC en op 'n universele manier genoteer, o.a. met die behulp van 'n 24 uur notasie, sonder punte, nm/vm ens. Die notasie 1315 UTC beteken dus kwart-oor-een die middag, volgens die standaardkonvensie (op die nul-meridiaan).
In die militêre sfeer en in die burgerlike lugvaart word soms ook die afkorting "Z" of "Zulu" gebruik soos in "1320z". Die "Z" verwys na die zero meridian of nulmeridiaan.
UTC is die standaardverwysing vir die volgende tydsbepalings:
Benaming
Die nuwe tydstelsel, wat vervolgens ingevoer is, voeg reëlmatig skrikkelsekondes by om vir die aarde se vertragende omwenteling te kompenseer. Hierdie nuwe gekoördineerde wêreldtyd het die benaming UTC gekry. Vir die internasionale benaming en afkorting is 'n kompromie getref wat sowel die Engelse (Coordinated Universal Time = CUT) as die Franse afkorting (Temps universel coordonné = TUC) in ag neem.
Aikajärjestelmä
Trosbom
Trosbomme word nie deur enige spesifieke internasionale wetgewing beheer nie, maar die internasionale humanitêre reg wat daarop gemik is om burgerlikes te beskerm is wel van toepassing soos in die geval van alle ander wapens. 'n Inisiatief bekend as die Oslo Proses is in Februarie 2007 deur die Noorweegse regering van stapel gestuur om 'n internasionale verdrag daar te stel om burgerlikes te beskerm teen trosbomme wat onaanvaarbare leed aan burgerlikes veroorsaak. Op 29 Mei 2008 het 'n honderd nasies in Dublin, Ierland ooreengekom om 'n verbod op trosbomme te plaas. Verskeie van die wêreld se groot militêre moondhede is egter nie by hierdie verdrag ingesluit nie soos onder ander die V.S.A., Rusland en China.
Ontwikkeling
Die eerste trosbom wat operasioneel gebruik was, was die Duitse SD-2 “Sprengbombe Dickwandig 2 kg”. Die bom is tydens die Tweede Wêreldoorlog gebruik om beide burgerlike en militêre teikens aan te val. Die tegnologie is onafhanklik in die V.S.A, Rusland en Italië ontwikkel. Trosbomme is tans standaard wapentuig in die arsenale van baie nasies. Tans is daar 34 lande wat trosbomme produseer en word aktief deur 23 lande gebruik.
Ammunisie vir artillerie wat soortgelyke beginsels toepas bestaan reeds baie dekades lank.
Bedreiging vir burgerlikes
Alle wapens hou potensieel gevaarlik in vir burgerlikes, maar trosbomme hou 'n besondere gevaar in vir twee redes: hulle impak kom oor 'n baie wye gebied voor en hulle laat gereeld 'n groot aantal bommetjies agter wat nie ontplof nie. Die bommetjies wat nie ontplof nie kan vir dekades na die afloop van die konflik 'n gevaar inhou.
Trosbomme word deur baie indiwidue en honderde groepe teengestaan, soos onder andere die Rooi Kruis, die Cluster Munition Coalition en die Verenigde Nasies, vanweë die groot hoeveelheid Burgerlikes wat slagoffers van die soort wapen geword het. Sedert Februarie 2005 het Handicap International 'n beroep gedoen op die verbod op trosbomme en duisende handtekeninge in 'n petisie versamel. 98% van 13 306 aangetekende trosbom slagoffers wat by Handicap International geregistreer is, is burgerlikes. Die organisasie het ook 'n verslag in die verband vrygestel
Die gebied wat deur 'n enkele trosbom beïnvloed word kan so groot wees as drie rugbyvelde. 'n Enkele onbegeleide M26 missiel kan 'n gebied van ongeveer 0.23 km2. In die V.S.A en sy bondgenote se leërs is die M26 grootliks deur die M30 begeleide missiele vervang wat meer akkuraat is en 'n kleiner oppervlakte dek. Daar word berig dat die M30 deesdae in sommige gevalle deur die XM31 vervang word wat nie trosbomme bevat nie.
Oranje (dubbelsinnig)
Oranje kan verwys na:
1804
Die jaar 1804 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 4de jaar van die 19de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Leon de Villiers
Herkoms en opleiding
Leon Johannes de Villiers is op 25 Julie 1960 in Pretoria gebore as die tweede oudste van vier seuns. Die gesin verhuis verskeie kere binne Pretoria totdat hulle in 1966 in Mountain View in Pretoria-Wes gaan bly. Hy gaan vir een kwartaal na die Laerskool Salvokop, waarna hy die res van sy laerskoolloopbaan in Laerskool Saamspan deurbring. Hy matrikuleer in 1977 aan die Hoërskool Hercules en studeer vanaf 1978 verder aan die Universiteit van Pretoria. Hier behaal hy in 1980 die B.A.-graad met Staatsleer, Geskiedenis en Internasionale Politiek as hoofvakke. In 1981 behaal hy beide ’n Hoër Onderwysdiploma en ’n B.A. Honneurs-graad in Staatsleer en Internasionale Politiek. In 1982 hou hy skool by die Laerskool Alma en voltooi dan sy twee jaar verpligte militêre diensplig, een jaar by die Inligtingskool in Kimberley en die tweede jaar in Pietersburg by Kommandement Noord-Transvaal.
Loopbaan as onderwyser en skrywer
Hierna gaan hy terug onderwys toe en gee Geskiedenis aan Hoërskool Rustenburg, Hoërskool Menlopark en die Hoërskool Pro Arte in Alphen Park.
In 1993 verlaat hy die onderwys om voltyds te skryf en in hierdie jaar woon hy ook die ATKV se skryfskool by die Potchefstroomse Universiteit by.
Hy woon eers in Pretoria en dan verhuis hy vir twee jaar na Kleinmond in die Wes-Kaap. Hierna verhuis hy na Potchefstroom en hou vir ’n paar jaar skool by die Hoërskool Carletonville, waarna hy gaan woon op sy plasie Annashoek aan die Vrystaatse kant van die Vredefortkoepel. Hy is ongetroud.
Ysterhout
Ysterhout (Olea capensis, ook basterswartysterhout, eerste-ysterboom, opregteswartysterhout, regteswartysterhout, witboekenhout, ysterboom, en yzerboom) is 'n boom wat voorkom langs die kus van Suid-Afrika en die hoëveld. Die bome groei as bosserige struike of klein tot middelgroot bome langs die kus. In die immergroen woude word die boom tot 40 m hoog. Die klein, welriekende blommetjies word in blomtakkies van ongeveer 6 cm lank gedra. Die vrugte word tot 2 cm lank, is eetbaar en word pers wanneer hulle ryp is. Dié spesie het drie subspesies.
Leon de Villiers
Skryfwerk vir kinders
Aliens en engele het egskeiding as tema. Die laerskoolkind Pieter sit vasgevang tussen twee ouerfigure wat skei en vir hom onaanvaarbare nuwe lewensmaats kies.
Droomoog Diepgrawer vertel die verhaal van die Diepgrawers wat uit die erdgeledere verdryf word omdat hulle nie konformeer nie. Hulle raak verwyderd van mekaar en Droomoog kom tereg by die Skoorkrappers, ’n kolonie erde wat anders as ander erde vrae vra en planne maak. Hierdie vermoë stel Droomoog in staat om weer sy familie te vind en met hulle te herenig. Die Alba Bouwer-prys word in 2004 aan Droomoog Diepgrawer toegeken en hierdie boek word ook in 2005 met die C.P. Hoogenhout-prys bekroon, terwyl dit in 2005 op die kortlys is vir die toekenning van die M-Net-prys vir boeke in kort formaat.
Ysterhout
Subspesies
Die Kleinysterhout is die endemiese subspesie O. c. capensis. Die subspesie O. c. macrocarpa is so genoem vanweë sy vrugte wat amper twee maal so groot is as die ander s'n. (Grieks: "makro" beteken groot en "karpon" is vrug). Die macrocarpa-vrug is ongeveer 15–20 cm lank en lyk amper net soos die Kalamata-olywe.
Eienskappe
Die ysterhoutboom se hout is baie hard en swaar en nie maklik om te bewerk nie, maar dit is ook baie duursaam. Die digtheid kan 1,49 [g/cm3] bereik en dit wil sê dat ysterhout in water sal sink. Die hoë digtheid maak die hout minder aantreklik vir meubels ensomeer as byvoorbeeld stinkhout of geelhout. Die genus Olea se bome kan gewoonlik baie oud word. Leeftye van 2000-3000 jaar is geen uitsondering nie. Die ysterhout groei ook stadig en dit duur meer as 'n eeu om volwassenheid te bereik.
Die boom se FSA nommer is 618.
Leon de Villiers
Skryfwerk vir kinders
Erik en die Kido-dinges is ook vir ouer laerskoolkinders geskryf. Erik wil van sy gesin ontslae raak en hy word dan na die Kidoteek geneem, waar kinders uitgestal kan word vir ander ouers om uit te kies of hulle eie kinders om te ruil. Erik en sy troetelspinnekop word deur ’n neurotiese egpaar aangeneem, wat sorg vir lagwekkende situasies maar ook berou by Erik. Erik en die Kido-dinges verower in 2004 ’n ATKV Kinderboektoekenning vir graad 4-5.
Maroelaboomstories bevat vyftien oorspronklike diereverhale en word ook in Engels vertaal.
Elizabeth Connell
Elizabeth Connell (1946–2012) was ’n Suid-Afrikaanse sopraan. Sy was veral bekend vir die vertolking van die heldinne in groot operas deur Strauss, Verdi en Wagner. Tydens die Equity-kunsboikotjare is sy verhinder om in Suid-Afrika op te tree. Ná haar dood is die Elizabeth Connell-prys vir jong dramatiese soprane ingestel.
Leon de Villiers
Jeugverhale
Vir die jeug skryf hy ook etlike verhale.
Elizabeth Connell
Lewensloop
Frances Elizabeth Connell is op 22 Oktober 1946 in Port Elizabeth gebore. Sy was die dogter van Raymond Connell en Elizabeth Scott. Sy studeer aan die Londense Opera Sentrum en maak haar debuut in 1972 as 'n mezzo-sopraan by die Wexford-feesopera in Ierland. In dieselfde jaar het sy die Maggie Teyte-prys gewen.
Is 1973 is sy genooi om tydens die opening van die operahuis in Sydney, in die eerste opvoering van Sergei Prokofiëf se War and Peace te sing. In 1980 maak sy haar debuut in Bayreuth, Duitsland, as Ortrud in Wagner se Lohengrin en later as Bragáne in sy Tristan und Isolde. Sy was vir vyf jaar aan die Engelse Nasionale Opera verbonde, waarna sy 'n vryskutkunstenaar geword het. In 1981 het sy al haar optredes gestaak. Sy het weer in 1983 begin sing, maar die keer as 'n sopraan.
Leon de Villiers
Jeugverhale
In 1996 word die Sanlam Aanmoedigingsprys aan Die pro toegeken en hierdie boek kry in 1998 die Scheepersprys en die M.E.R.-prys. Die boek word later ook verfilm en in 2015 op die kommersiële kringloop vrygestel. Die sewentienjarige branderplankryer Tiaan Nothnagel moet die verdrinking van sy beste vriend Dirkie Lawrence verwerk. Hy kan nie meer branderplankry nadat Dirkie verdrink het nie en moet ook sy skuldgevoelens, sy hartseer en sy selfgesentreerdheid oorkom. Terwyl Dirkie in die see in die moeilikheid was, wou hy met die skool se boelie afreken. Dan daag Dirkie se tweelingsuster op, wat na haar ouers se egskeiding by haar pa kom woon. Sy vra Tiaan om haar te leer om branderplank te ry.
Elizabeth Connell
Lewensloop
Connell het in die operahuise van Londen, Parys, Wene, Berlyn, München, Hamburg, New York (by die Metropolitaanse Opera), San Francisco, Milaan (in La Scala), Napels en Genève opgetree. Sy het 'n wye verskeidenheid opera-rolle vertolk en by talle groot opera-feeste opgetree. Sy het ook 'n aantal opnames van haar optredes gemaak.
Leon de Villiers
Jeugverhale
In Groete van die hiëna beland ’n selfbewuste, skugter tiener in die virtuele wêreld van die Paleis van Chaos, waar Crocuta, ’n hiëna met ’n sonbril, sy metgesel is. Hier moet hy vertrek op sy reis na homself en vertel hy tien stories oor homself, waardeur sy selfinsig gaandeweg ontwikkel en hy in staat is om homself uit hierdie paleis te verlos.
Elizabeth Connell
Lewensloop
Sy gee haar laaste vertoning op 27 November 2011 in Hastings, Engeland. In 2012 moes sy by die Opéra de Toulon optree, maar het weens siekte nooit verskyn nie. Connell is op 18 Februarie 2012 in Londen aan kanker oorlede. Sy was 65 jaar old.
Leon de Villiers
Jeugverhale
Toko is ’n jeugroman vir ouer kinders en jong volwassenes, waar die hoofkarakter lid is van ’n primitiewe stam in Afrika en moet wys of hy werklik ’n man is. Hy moet water vir die inisiasie kandidate op die berg neem, waar geen moraliteit of wette geld nie.
Elizabeth Connell
Lewensloop
Elizabeth Connell het $20 000 vir 'n opera-prys in haar naam agtergelaat. Dramatiese soprane van alle identiteite kan aan die kompetisie deelneem. Die eerste kompetisie het op 13 September 2014 in Sydney plaasgevind. Die wenner ontvang ook 'n oudisie in die Royal Opera House (Covent Garden) as deel van die prys.
Leon de Villiers
Kleuterboeke
Elsie soek ’n strooihoed verower in 2002 die ATKV-Kinderboektoekenning vir 6-7 jaar.
Parmant word ook in Engels vertaal en verower in 2004 die ATKV Kinderboektoekenning vir 3-6 jaar.
In My sussie se tande is klein Jannie trots op sy babasussie, maar wanneer sy begin tande kry is sy nie meer so oulik nie. Hierdie boek word in 2005 met die ATKV Kinderboektoekenning vir 3-6 jaar bekroon.
Ander kleuterboeke is Die klein seuntjie en die drake.
Publikasies
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:
Nicolaas de Wet
Nicolaas Jacobus de Wet (plaas Mooifontein, distrik Aliwal-Noord, 11 September 1873 – Pretoria, 16 Maart 1960) was 'n Suid-Afrikaanse kabinetsminister, hoofregter, waarnemende goewerneur-generaal en van 1943 tot 1951 kanselier van die Universiteit van Suid-Afrika.
De Wet verwerf in 1893 'n graad aan die Victoria-kollege en gaan na die Universiteit van Cambridge om in die regte te studeer. Hy vestig hom drie jaar later in Kaapstad as advokaat toe hy lid van die Kaapse balie word.
De Wet is in 1935 benoem tot voorsitter van die Nasionale Parkeraad en in 1937 aangestel as appèlregter, voor hy op 15 Julie 1939 aangestel word as hoofregter. Van 1942 af vervul hy die pligte van die goewerneur-generaal as amptenaar belas met die uitvoerende gesag, maar hoewel hy meer as een keer die pos van voltydse goewerneur-generaal aangebied is, weier hy dit telkens.
In 1943 tree hy af as hoofregter en dien van daardie jaar tot in 1951 as kanselier van die Universiteit van Suid-Afrika. Hy sterf in 1960 in Pretoria. Die Johannesburgse voorstad Dewetshof is sowat ses jaar tevore na hom genoem.
Lillian Adams
Lillian Adams (13 Mei 1922 – 25 Mei 2011) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Jerk (1979), Little Nicky (2000), The Sweetest Thing (2002), en Bruce Almighty (2003).
Stadig oor die klippe
Stadig oor die Klippe is 'n Afrikaanse swart en wit rolprent wat op 19 September 1969 uitgereik is. Die rolprent is 'n variasie van die film Boerboel de Wet.
Van der Waals-radius
Die Van der Waals-radius van 'n atoom is die radius van 'n denkbeeldige harde sfeer wat gebruik word om die atoom te modelleer vir baie doeleindes. Van der Waals-radiusse word bepaal deur metings te neem van die spasiëring tussen die atoompare van onverbonde atome in kristalle.
Stadig oor die klippe
Genre
Die prent is ’n musiek-speurprent en 'n lekkerlag komedie.
15de eeu
Bartolomeus Dias het die Kaap die Goeie Hoop in 1488 ontdek. Later het Vasco da Gama in 1497 langs die hele kus van Suider-Afrika gevaar terwyl hy onderweg na Indië was.
Van der Waals-radius
Die Van der Waals-radius is vernoem na Johannes Diderik van der Waals, wenner van die 1910 Nobelprys vir Fisika.
Ware gasse gedra hulle nie presies soos voorspel word nie. In sommige gevalle is die afwyking baie groot. Ideale gasse kan byvoorbeeld nooit vloeistowwe of vastestowwe word nie, ongeag van hoeveel hulle verkoel of saamgepers word. Modifikasies tot die ideale gaswet,, is daarom voorgestel. Die Van der Waals-toestandsvegelykings is veral nuttig:, waar a en b verstelbare parameters is wat deur eksperimentele metings op werklike gasse bepaal word. Hierdie waardes wissel van gas tot gas.
Die Van der Waals-vergelyking het ook 'n mikroskopiese interpretasie. Molekules het 'n invloed op mekaar. Die deeltjies stoot mekaar sterk af op klein afstande, trek mekaar ligtelik aan op gemiddelde afstande en die aantrekkingskrag verdwyn op langer afstande. Die ideale gaswet moet hersien word as afstotende en aantrekkingskragte in ag geneem word.
15de eeu
Konstantinopel, bekend as die hoofstad van die wêreld en die hoofstad van die Bisantynse Ryk, vandag se Turkye, het onder die opkomende Moslem Ottomaanse Turke geval. Dit het die einde van die geweldig invloedryke Bisantynse Ryk en, vir sommige historici, die einde van die Middeleeue beteken. 'n Migrasie van Griekse geleerdes en tekste na Italië volg hierop, terwyl Johannes Gutenberg die drukpers begin het. Hierdie twee gebeurtenisse het sleutelrolle in die ontwikkeling van die Renaissance gespeel.
Die Romeinse Pousdom was vir dekades in twee dele in Europa verdeel, die sogenaamde Westerse Skeuring, tot met die Konsilie van Konstanz. Die verdeeldheid in die Katolieke Kerk en die onrus geassosieer met die Hussiete-beweging sou faktore word in die opkoms van die Protestantse Hervorming in die volgende eeu.
Islamitiese Spanje het ontbind geraak deur die Christelike Reconquista, gevolg deur die gedwonge bekerings en die Moslemrebellie, wat oor die sewe eeue van Islamitiese heerskappy geëindig het en Suid-Spanje aan Christelike heersers terugbesorg het.
Die soeke na die rykdom en voorspoed van Indië se Bengaalse Sultanaat het gelei tot die kolonisasie van die Amerikas deur Christopher Columbus in 1492 en die Portugese reise deur Vasco da Gama, wat Europa met die Indiese subkontinent verbind het, wat die tydperk van Iberiese ryke ingelui het.
In Asië het die Timurid-ryk ineengestort, en die Afghaanse Pashtun Lodi-dinastie is onder die Delhi-sultanaat gestig. Onder die bewind van die Yongle-keiser, wat die Verbode Stad gebou het en Zheng He beveel het om die wêreld oorsee te verken, het die Ming-dinastie se gebied sy hoogtepunt bereik.
In Afrika het die verspreiding van Islam gelei tot die vernietiging van die Christelike koninkryke van Nubië. Teen die einde van die Eeu het net Alodia oorgebly, wat in 1504 sou ineenstort. Die voorheen uitgestrekte Maliryk het op die randjie van ineenstorting gewankel, onder druk van die opkomende Songhairyk.
In die Amerikas het beide die Inkaryk en die Asteekse Ryk die hoogtepunt van hul invloed bereik, maar die Europese kolonisasie van die Amerikas het die verloop van die moderne geskiedenis verander.
Stadig oor die klippe
Storielyn
Boetie Vlenters is ‘n sukkelende privaatspeurder wat voortploeter van saak tot saak. Elke keer kruis sy paadjie met dié van 'n bende diamantdiewe. Onder die indruk dat Boetie 'n briljante speurder is, besluit hulle om van hom ontslae te raak, telkens met skreeusnaakse gevolge.
Hertzsprung-Russell-diagram
Die Hertzsprung-Russell-diagram is ’n grafiese voorstelling wat die verhouding aandui tussen sterre se absolute magnitude of helderheid en hul spektraaltipe of effektiewe temperatuur. Verskeie weergawes van die diagram bestaan. Op die vertikale as word die helderheid aangedui en op die horisontale as die spektraaltipe en/of die oppervlaktemperatuur, soos die B-V-kleurindeks. Die temperatuur neem af van links na regs.
Die diagram is omstreeks 1910 onafhanklik van mekaar deur Ejnar Hertzsprung en Henry Norris Russell ontwerp.
Vredeskerk (Potsdam)
Die Evangelies-Lutherse Vredeskerk (Duits: Friedenskirche) in die kasteeltuin van Sanssouci in Potsdam (deelstaat Brandenburg, Duitsland) is in die sogenaamde Marly-tuin by die Groen Hek geleë. Die kerk is volgens planne van die hofargitek Ludwig Persius na aanleiding van die Pruisiese koning Friedrich Wilhelm IV se voorstel opgerig. Die koning, wat as 'n hoogs begaafde kunstenaar bekend gestaan het, was ook aktief by die boubedrywighede betrokke. Die gebouekompleks is deur Noord-Italiaanse kloosterargitektuur geïnspireer.
Hertzsprung-Russell-diagram
Die hoofreeks
Sowat 90% van die sterre kom in ’n nou strook van links bo na regs onder voor. Dit is die hoofreeks. Die groot voorkoms van sterre daar is vanweë die feit dat ’n ster sowat 90% van sy lewensduur deurbring in die stabiele fase, wanneer fusie van waterstof tot helium in sy kern plaasvind. Daar is in dié stabiele fase ’n streng verband tussen temperatuur, ligsterkte, massa en radius. Hierdie vier parameters styg of daal saam, maar ’n vyfde parameter, die totale lewensduur van die ster, wat ook met die ander vier verband hou, varieer omgekeerd: Hoe warmer, helderder, swaarder en groter die ster is, hoe korter is die lewensduur.
Vredeskerk (Potsdam)
Ná Persius se ontydige afsterwe in 1845 het die argitek Friedrich August Stüler die opdrag gekry om met die bouprojek, wat onder die leiding van Ferdinand von Arnim en Ludwig Ferdinand Hesse gestaan het, voort te gaan. Drie jaar ná die hoeksteenlegging op 14 April 1845 is die sakrale gebou op 24 September 1848 ingewy. Die boubedrywighede by die bygeboue het egter tot in 1854 voortgeduur.
Hertzsprung-Russell-diagram
Die hoofreeks
Ons Son is op die hoofreeks en is 'n geeldwerg van medium grootte.
Reuse en superreuse
Regs bo in die diagram kom die rooireuse en superreuse voor. Hulle word rooi genoem omdat hulle ’n relatief lae effektiewe temperatuur van tipies so 3 000 kelvin het, en reuse omdat hul radius ’n faktor 100 tot 1 000 groter is as by ’n hoofreeksster van dieselfde temperatuur. Dié sterre is in die eindfase van hul lewensduur; hul buitelae is geweldig versprei, maar yl. Verdere massaverlies kom voor weens sterrewind.
Vredeskerk (Potsdam)
Boukuns
Die Vredeskerk is na aanleiding van 'n Vroeg-Christelike geïdealiseerde kopergravure van die San Clemente-kerk in Rome as 'n suilebasiliek met drie skepe sonder dwarsskip uitgevoer en van 'n vrystaande campanile (kloktoring) voorsien. Die hoofskip met 'n hoogte van 13,5 meter toring bo-oor die sybeuke wat net half so breed is. Die oorgang tot die sybeuke word met arkades aangedui.
Hertzsprung-Russell-diagram
Reuse en superreuse
Links bo op die hoofreeks is die bloureuse. Dit is sterre met ’n baie hoë massa, tot ’n paar dosyn keer dié van die Son. Die blou kleur is ’n gevolg van hul hoë temperatuur (tienduisende kelvin). Die hoër massa gaan gepaard met ’n nog hoër ligsterkte, wat veroorsaak dat die totale lewensduur drasties laer is as by ’n ster soos die Son.
Witdwerge
Onder die hoofreeks lê die witdwerge. Hulle is die eindproduk van sterre met ’n lae massa soos die Son. Die min energie wat hulle nog uitstraal, is termiese afkoeling. In dié sterre vind geen kernfusie meer plaas nie.
Vredeskerk (Potsdam)
Boukuns
Die gelowige koning Friedrich Wilhelm IV het gewens dat die plafon in die binneruimte van plat panele gemaak sou word. Die panele is met goue sterre teen 'n blou agtergrond versier. Die koning het Vroeg-Christelike kerkgeboue, wat oorspronklik uit markhalle en geregsgeboue ontwikkel het, as uiters geskikte argitektoniese voorbeelde beskou.
Die koornis word oorheers deur 'n Venesiaanse mosaïek wat uit die eerste derde van die 13de eeu dateer. Dit het oorspronklik deel uitgemaak van Santa Cipriana, 'n kerkgebou van die abdy San Cipriano di Murano op die eiland Murano naby Venesië wat in 1108 ingewy en in 1840 afgebreek is. Friedrich Wilhelm IV het die mosaïek vir 385 talers gekoop toe hy nog kroonprins was en per skip na Potsdam laat vervoer.
Die mosaïek beeld die tronende Christus met die "Boek van die Lewe" wat sy regterhand uitsteek om die gelowiges te seën. Maria en Johannes die Doper staan aan sy linker- en regterkant. Die dissipels en die naamheilige van Santa Cipriana, die martelaar Cyprianus wat in 258 onthoof is, staan aan die buitekante. Cyprianus is in vol biskopsornaat uitgebeeld.
Die toppunt van die plafon se halfrond is met 'n duif versier wat die Heilige Gees versinnebeeld. Die lam, 'n Christussimbool, verskyn bo-oor die hoofde van die aartsengels Raphael en Michael. By die halfrond van die koornis is 'n Latynse inskripsie aangebring wat volgens Martin Luther se Duitse vertaling lui: Herr, ich habe lieb die Stätte deines Hauses und den Ort, da deine Ehre wohnt.
Die altaarciborium rus op vier donkergroen suile wat van Siberiese jaspissteen gemaak is. Die ciborium – 'n geskenk van die Russiese tsaar Nikolaas I, 'n skoonbroer van die Pruisiese koning – is in 1842 in die Vredeskerk geplaas. Die voormalige doopkapel is in 'n uitbreiding van die regterkantse sybeuk geleë. Die seshoekige doopvont is in 1965 in die kerksaal verplaas.
Die sakristie in die linkerkantse sybeuk vorm die argitektoniese pendant vir die doopkapel. Ná Friedrich Wilhelm IV se afsterwe het dit tydelik as mausoleum gedien waar ook ander lede van die Hohenzollern-dinastie ter ruste gelê is. Die seuns van keiser Friedrich III en sy eggenote Victoria, die prinse Sigismund en Waldemar, is hier tot in 1892 opgebaar. In 1920 is die jongste seun van die laaste Duitse keiser Wilhelm II, prins Joachim (1890–1920), in die sakristie begrawe. Ná 1931 is sy sterflike oorskot na die Antikentempel oorgebring.
Die koninklike grafkelder is onder twee marmertafels geleë wat voor die trap na die altaarruimte in die vloer ingelaat is. Friedrich Wilhelm IV is ná 'n reeks beroertes op 2 Januarie 1861 oorlede. Ná die grafkelder se inwyding in Oktober 1864 is sy sarkofaag hier geplaas. Die koning se hart is egter in die mausoleum van die Charlottenburg-kasteel te Berlyn begrawe.
In 1873 is ook sy eggenote Elisabeth Ludovika oorlede. Albei sarkofae, wat van Engelse tin gemaak is, dra dieselfde inskripsie soos die marmertafels in die kerkvloer: Hier ruhet in Gott, seinem Heilande, in Hoffnung einer seeligen Auferstehung und eines gnädigen Gerichts, allein begründet auf das Verdienst Jesu Christi unseres Allerheiligsten Erlösers und Einigen Lebens.
In dieselfde jaar, toe die grafkelder ingewy is, is ook die vloer in die kerksaal voltooi. Soos die koning gewens het, is die vloer met 'n ineengestrengelde band sonder einde versier wat die ewigheid versinnebeeld.
Die vrystaande campanile aan die suidelike kant met 'n hoogte van 42 meter is volgens die voorbeeld van die kerktoring van Santa Maria di Cosmedin in Rome ontwerp. 'n Aedicula aan die oostelike kant toon 'n fresko van Eduard Steinbrück wat Jesus in Getsemane uitbeeld. Die toring beskik oor sewe oop verdiepings. Die vier klokke, wat die name Gratia, Clementia, Pax en Gloria dra, weerklink vanuit die derde verdieping oor die klokwerk. Behalwe vir die kleinste is die klokke in 1917 en 1945 almal uit die toring verwyder om vir die krygstuigvervaardiging ingesmelt te word, maar kon aan hul lot ontsnap.
Auletta elongata
Auletta elongata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Vredeskerk (Potsdam)
Boukuns
'n Oop voorportaal of narthex langs die westelike portaalkant lei tot 'n binnehof (atrium). Die Christusstandbeeld op die fontein, wat meer as lewensgroot is, is 'n namaaksel van die oorspronklike marmerkunswerk wat in 1821 deur Bertel Thorvaldsen geskep is en vandag in die Kopenhaagse Vrouekerk staan. Die Oud-Griekse inskripsie op die fontein se kant lui: "Maak jouself skoon van sondes, en nie net jou gelaat nie". Die binnehof word deur 'n arkade omsluit.
Auletta elongata
Die spons behoort tot die genus Auletta en tot die familie Axinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1905 deur Dendy.
Knud Rasmussen
Knud Rasmussen (*7 Junie 1879 – †21 Desember 1933) was ’n Deense ontdekkingsreisiger en antropoloog. Hy staan bekend as die “vader van Eskimologie” en was die eerste Europeër wat die Noordwestelike Deurvaart per hondeslee oorgesteek het. Hy is baie bekend in Groenland, Denemarke en onder die Kanadese Inuit.
Vroeë jare
Rasmussen is in Ilulissat in Groenland gebore as die seun van ’n Deense sendeling, pastoor Christian Rasmussen en ’n Inuit-Deense vrou, Lovise Rasmussen (née Fleischer). Hy het twee sibbes gehad, onder wie ’n broer genaamd Peter Lim. Rasmussen het sy jeug in Groenland onder die Kalaaliit (Inuit) deurgebring waar hy op ’n jong ouderdom geleer het om Kalaaliitus te praat, te jag, hondesleë te bestuur en in die genadelose Arktiese toestande te leef. “My speelmaats was inheemse Groenlanders: van my vroegste jare het ek saam met die jagters gespeel en gewerk sodat selfs die ontberings van die strafste sleeritte ’n aangename roetine vir my geword het.” Hy is later opgevoed in Lynge in die noorde van Seeland. Tussen 1898 en 1900 het hy ’n onsuksesvolle loopbaan as akteur en operasanger gehad.
Loopbaan
Rasmussen het sy eerste ekspedisie in 1902 tot 1904 onderneem wat bekend gestaan het as die Deense Literêre Ekspedisie saam met Jørgen Brønlund, Harald Moltke en Ludvig Mylius-Erichsen. Die ekspedisie het die Inuit-kultuur ondersoek. Na hulle terugkeer het hy ’n reeks lesings gelewer en Die Mense van die Polêre Noorde in 1908 gepubliseer, ’n gekombineerde reisjoernaal en wetenskaplike vertelling van Inuit-volksverhale. Hy het in 1908 met Dagmar Andersen getrou. <!--
In 1910, Rasmussen and friend Peter Freuchen established the Thule Trading Station at Cape York (Uummannaq), Greenland, as a trading base. The name Thule was chosen because it was the most northerly trading post in the world, literally the "Ultima Thule" Thule Trading Station became the home base for a series of seven expeditions, known as the Thule Expeditions, between 1912 and 1933.
Rasmussen's "greatest achievement" was the massive Fifth Thule Expedition (1921–1924) which was designed to "attack the great primary problem of the origin of the Eskimo race." A ten volume account (The Fifth Thule Expedition 1921-1924 (1946)) of ethnographic, archaeological and biological data was collected, and many artifacts are still on display in museums in Denmark. The team of seven first went to eastern Arctic Canada where they began collecting specimens, taking interviews and excavations. Rasmussen left the team and traveled for 16 months with two Inuit hunters by dog-sled across North America to Nome, Alaska - he tried to continue to Russia but his visa was refused. He was the first European to cross the Northwest Passage via dog sled. His journey is recounted in Across Arctic America (1927), considered today a classic of polar expedition literature. This trip has also been called the "Great Sled Journey" and was dramatized in the Canadian film The Journals of Knud Rasmussen (2006).
The Seventh Thule Expedition (1933) was meant to continue the work of the sixth, but Rasmussen contracted pneumonia after an episode of food poisoning, dying a few weeks later in Copenhagen at the age of 54. -->
Eerbetoon
Rasmussen is in 1912 met ’n Eregenootskap van die Amerikaanse Geografiese Genootskap vereer en in 1924 het hy dié genootskap se Dalymedalje ontvang. In 1924 het hy ook ’n ere-doktorsgraad van die Universiteit van Kopenhagen ontvang.
Bibliografie
Primêr
Aanlyn
Tiensjan
Die Tiensjan (Chinees: 天山; pinyin: Tiānshān, Dungaans: Тянсан; Tiansan; Oud-Turks: 𐰴𐰣 𐱅𐰭𐰼𐰃, Tenğri tağ; Turks: Tanrı Dağı; Mongools: Тэнгэр уул, Tenger uul; Oeigoers: تەڭرىتاغ, Тәңри тағ, Tengri tagh; Kirgisies: Теңир-Тоо / Ала-Тоо, Teñir-Too / Ala-Too, تەڭىر-توو / الا-توو; Kasaks: Тәңіртауы / Алатау, Táńirtaýy / Alataý, تٵ‬ڭٸرتاۋى / الاتاۋ; Oesbekies: Tyan-Shan / Tangritog‘, Тян-Шан / Тангритоғ, تيەن-شەن / تەڭرىتاغ) is 'n bergreeks in Sentraal-Asië aan die kruispunt van die Himalaja met die Karakoram, Pamir, Kunlun en Hindoekoesj op die omstrede grense van Kasakstan, Kirgisië, Oesbekistan, Tadjikistan en die Volksrepubliek China. Die hoogste bergpiek, Jengish Chokusu, is met 7 439 meter bo seevlak die hoogste berg van Kirgisië. Die Tiensjan is in die streek Turkestan geleë en skei die noordelike van die suidelike gedeelte. Die Tiensjan streek oor sowat 2 450 km en is 400 km breed.
Tiensjan is 'n Chinese term wat "hemel / hemelse berge" of "god / geestelike berge" beteken. Tiensjan word in Tengriisme heilig beskou en sy tweede hoogste bergpiek is bekend as Khan Tengri wat as "Here van die Geeste" vertaal kan word.
Die Tiensjan word deur die Ilivallei in die noorde en deur die Tarimrivier in die suide begrens. In die weste ontspring die Sirdarja. Net noord van die Tiensjan is Ürümqi, die hoofstad en grootste stad van die Chinese outonome gebied Xinjiang, geleë.
Die Volksrepubliek China se Xinjiang Tiensjan is in 2013 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys en die Westelike Tiensjan in Kasakstan, Kirgisië en Oesbekistan het in 2016 gevolg.
Snowshoe
Die Snowshoe is ’n seldsame, kortharige katras wat in die 1960's in die VSA ontstaan het.
Geskiedenis
Snowshoes is die eerste keer in Philadelphia geteel toe ’n Siamese kat drie katjies gehad het met wit pote. Die teler, Dorothy Hinds-Daugherty, het toe ’n teelprogram begin met wat aanvanklik bekend was as "Silver Laces". Sy het die Siamese katte met tweekleurige Amerikaanse korthaarkatte en ander rasse gekruis. Toe sy die program verlaat, het Vikki Olander by haar oorgeneem. Sy het die eerste teelstandaard opgestel, nuwe telers gewerf en daarna gestreef om die kat erken te kry by verskillende verenigings. Die Cat Fanciers Federation (CFF) en die American Cat Association's (ACA) het die kat in 1974 aanvaar as ’n eksperimentele ras. In 1989 het Olander die program verlaat, maar teen daardie tyd was die Snowshoe gewild en dit het in 1990 kampioenskapstatus by die American Cat Fanciers Association gekry. In 1993 het The International Cat Association (TICA) dit erken. Dit word reeds deur verskeie ander verenigings aanvaar.
Al bestaan die katte reeds 45 jaar lank, is hulle skaars omdat dit moeilik is om die regte patroon te verkry.
Beskrywing
Die Snowshoe is ’n medium-groot kat en langer as die meeste ander katrasse. Die kop kan driehoekig of rond wees. Die pels is medium-kort en moet blink wees sonder enige teken van ’n onderste laag hare. Hulle kan blou, lila, nertsbruin, ligbruin, sjokoladebruin en robbruin wees. Die patroon bestaan uit effekleurige en wit dele. Die punte is donker effekleure. Hul kleure verdonker namate hulle ouer word. Die oë is altyd blou.
Die katte is lieftallig en stil en moenie vir lang tye alleen gelaat word nie. Hulle miaau baie, maar nie so hard soos die Siamese kat nie. Hulle is intelligent en hou van water.
Sien ook
Hierdie artikel is vertaal van die Engelse Wikipedia
Nick Blood
Nick Blood (gebore 20 Maart 1982) is 'n Engelse akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Spike Island (2012) en in die televisiereekse Him & Her (2010) en Agents of S.H.I.E.L.D. (2013).
Alentisque
Alentisque is 'n munisipaliteit in die provinsie Soria in die Spaanse outonome gebied Kastilië en León.
Victoria-eiland
Victoria-eiland (Engels: Victoria Island, Inuktitut: Kitlineq), die wêreld se agste grootste eiland en die tweede grootste eiland van Kanada en die Kanadese Arktiese Argipel, beslaan 'n oppervlakte van 217 291 km². Die eiland is in die noorde van Kanada in die Arktiese Oseaan geleë en maak deel uit van die twee Kanadese gebiede Nunavut en die Noordwestelike gebiede. Victoria-eiland grens in die weste aan die Golf van Amundsen, in die noorde aan die Viscount-Melville-Sund, in die ooste aan die McClintock-Kanaal en die Victoria-straat, in die suide is die vasteland van Noord-Amerika geleë. Die eiland is genoem na die Britse koningin Victoria, wat vanaf 1867 tot 1901 ook die koningin van Kanada was.
Die westelike deel van die eiland behoort polities aan die Inuvik-streek van die Noordwestelike Gebiede, terwyl die oostelike deel, en dus ongeveer twee derdes van die gebied, onder die Kitikmeot-streek van die Gebied Nunavut val.
Geografie
Victoria-eiland is ongeveer 750 km lank in 'n oos-wes rigting, tot 625 km breed in 'n noord-suid rigting en bereik 'n hoogte van tot 665 m bo seevlak in die Shaler-berge. Ten weste daarvan, slegs geskei deur die smal Prins van Wallis-straat, is Banks-eiland, in die noorde is Melville-eiland en in die ooste, geskei deur die McClintock-kanaal, is Prins van Wallis-eiland. Nog 'n groterige naburige eiland in die suidooste is King William Island. Van die suidelike Noord-Amerikaanse vasteland word Victoria-eiland gedeel deur 'n seestraat wat bestaan ​​uit die Amundsen-golf, Dolfyn- en Uniestraat, Coronation Gulf, Deasestraat, Queen Maud Golf en Victoriastraat afsonderlik.
Die twee nedersettings op die eiland is Cambridgebaai (inwoners 1 477) in die suide, terrein van 'n Kanadese weerstasie, en Ulukhaktok (voorheen Holman, populasie 398) aan die weskus by die ingang na Prince Albert Sound.
Geskiedenis
By die Pembroke-terrein, 'n argeologiese terrein in die suidooste van die eiland, noord van Cambridgebaai, is oorblyfsels van die oudste bekende Thule-Inuit-nedersetting gevind. Dit het elf uitgebreide woonplekke ingesluit, geïdentifiseer deur vyf tentringe, vyf ligte huisagtige strukture wat in die grond gesink is, en 'n qalgiq, 'n groot gemeenskapstruktuur.
Nog 'n terrein is in die 1970's deur padkonstruksie vernietig, en die funksie van 'n ander struktuur is onduidelik. Die inwoners se dieet was waarskynlik kariboe, Arktiese char en Amerikaanse char. Boonop was daar baie klein getalle seesoogdiere en voëls. Die nedersettingsterrein het omstreeks 1400 bestaan, en dus slegs 200 jaar na die eerste ooswaartse migrasie van die Thule-mense van Alaska na die oostelike Arktiese gebied na Groenland. Dit verteenwoordig dus die tweede golf van migrasie na die ooste, alhoewel na minder gunstige gebiede.
Die Thule-mense, miskien vier of vyf gesinne, was op pad oos en het dalk net 'n paar jaar op die eiland gebly - die gemeenskaplike gebou hoog op die heuwel dui op spogbesetting, veral aangesien dans- en musiekgeleenthede daar moes plaasgevind het. Nietemin was die Pembroke-terrein net vir 'n kort tydjie bewoon. Dit kan ook moontlik wees dat die oorlede Dorset-mense in die suide van die eiland gewoon het en dit het ompaaie van die Thule-mense geverg; daarom is dit onduidelik of hulle noord of suid om die groot eiland gegaan het, hoewel die suidroete beter hulpbronne gebied het.
Opgrawings het eers in 1963 en 1965 plaasgevind, en eers is een nedersettingsterrein uitgegrawe, toe nog vier, maar met slegs 26 artefakte. Vanaf 2008 is nuwe uitgrawings gedoen, waardeur daar bewys kon word dat die meeste van die visse in 'n varswaterstroom net 20 m verder gevang is. Die plaaslike Kitikmeot Erfenis vereniging, gelei deur Brendan Griebel, het daarin geslaag om die plaaslike bevolking by die uitgrawingsprojek te betrek. Die qalgiq is gelanseer in May Hakongak Gemeenskapsbiblioteek en Kultuursentrum herbou en hou nou byeenkomste.
Die eiland was lank reeds deur die Inuïete bewoon toe dit in 1826 tydens John Franklin se tweede ekspedisie gesien is. Die eiland is in die laat 1830's deur Britse ontdekkingsreisigers Thomas Simpson (1808-1840), Peter Warren Dease (1788-1863) en deur John Rae in 1851 verken. Richard Collinson het in 1851-1853 twee keer in die skuiling van die eiland oorwinter. Groot dele van die kuslyn is eers deur die ekspedisies van Roald Amundsen in 1903-1906 en Vilhjálmur Stefánsson in 1915-1917 opgeruim.
In 1923 het die Hudson's Bay Company sy Cambridgebaai- en Port-Brabant -handelsposte gestig (tydelik Fort Collinson genoem en in 1939 na Holman, nou Ulukhaktok, verskuif). In 1926 het die Royal Canadian Mounted Police gevolg met 'n stasie in Cambridgebaai.
Op die eerste wes-na-oos-kruising van die Noordwestelike Passasie het Henry Larsen by die St. Roch in 1940-1941 in Walkerbaai, aan die weste van die eiland oorwinter.
Termiese uitsettingskoëffisiënt
Tydens warmte-oordrag verander die energie wat in die intermolekulêre bindings tussen atome gestoor word. Wanneer die energie wat so gestoor word toeneem, word die molekulêre binding langer. Gevolglik sal vastestowwe tipies uitsit wanneer dit verhit word en krimp as dit afkoel*; hierdie reaksie op temperatuurveranderinge kan uitgedruk word as sy termiese uitsettingskoëffisiënt.
Die '''termiese uitsettingskoëffisiënt word gebruik om:
Die volumetriese termiese uitsettingskoëffisiënt kan gemeet word vir alle stowwe in gekondenseerde vorm (vloeistof- en vastestoftoestand). Die linêere termiese uitsetting kan slegs gemeet word vir vastestowwe en word dikwels in ingenieurstoepassings gebruik.
* Sommige stowwe het negatiewe termiese uitsettingskoëffisiënte en sit uit as dit afkoel (bv. water naby vriespunt)
Termiese uitsettingskoëffisiënt
Die termiese uitsettingskoëffisiënt is 'n termodinamiese eienskap van 'n stof.
Dit bring die verandering in temperatuur in verband met 'n materiaal se lineêre afmetings. Dit word uitgedruk as 'n fraskionele verandering in lengte per graad van temperatuurverandering.
waar L_0\ die oorspronklike lengte is, L\ die nuwe lengte is en T\ die temperatuur is.
Lineêre termiese uitsetting
Die lineêre termiese uitsetting is die eendimensionele lengteverandering as gevolg van temperatuurverandering.
Termiese oppervlakte-uitsetting
Die verandering in oppervlakte met temperatuur kan geskryf word:
Vir isotropiese materiale is die oppervlakte-uitsettingskoëffisiënt benaderd gelykstaande aan twee maal die lineêre koëffisiënt.
Volumetriese termiese uitsetting
Die verandering in volume met temperatuurveranderinge kan uitgedruk word as:
waar T\ die temperatuur is, V\ die volume is, \rho\ die digtheid is, afgeleides word by konstante druk bepaal p\; \beta\ meet die fraksionele verandering in digtheid soos die temperatuur verander by 'n konstante druk.
Bewys:
waar m\ die massa is.
Vir isotropiese materiale is die volumetriese uitsettingskoëffisiënt benaderd gelykstaande aan drie keer die lineêre uitsettingskoëffisiënt.
Hierdie verhouding ontstaan omdat volume bestaan uit drie gemeenskaplike ortogonale rigtings.
Let wel dat die parsiële afgeleide van volume ten opsigte van lengte soos in die bostaande vergelyking uitgedruk is eksak is, in praktyk is dit egter belangrik om daarop te let dat die differensiële verandering in volume slegs geldig is vir klein veranderinge in die volume (d.w.s. die uitdrukking is nie lineêr). Soos die temperatuurverandering verhoog en die waarde van die lineêre termiese uitsettingskoëffisiënt vergroot, word die fout in die vergelyking ook groter. Vir nie-nalaatbare veranderinge in volume:
Let wel dat hierdie vergelyking die hoofterm, 3L^2\, bevat maar ook 'n tweede term wat skaal na, wat daarop dui dat 'n groot temperatuurveranderinge 'n klein waarde van die lineêre uitsettingskoëffisiënt kan oorskadu. Alhoewel die lineêre termiese uitsettingskoëffisiënt baie klein kan wees, kan dit in samehang met 'n groot temperatuurverandering meebring dat die lengteverandering groot genoeg is dat hierdie faktor ook in berekening gebring moet word. Die laaste term, is nalaatbaar klein en word meestal geïgnoreer.
Termiese uitsettingskoëffisiënte vir sekere algemene materiale
Die uitsetting en krimping van materiale moet in aanmerking geneem word wanneer groot strukture ontwerp word, wanneer 'n band of ketting gebruik word om afstande te meet vir landmeting, wanneer gietstukke ontwerp word vir die giet van warm materiale en in ander ingenieursmateriale waar groot veranderinge in dimensies vanweë temperatuurveranderinge verwag word. Die waarde van α kan wissel van 10-7 vir harde vastestowwe tot 10-3 vir organiese vloeistowwe. Α wissel met temperatuur en sommige materiale toon groot veranderinge. Waardes vir algemene materiale in dele per miljoen per °C is:
Toepassings
Die termiese uitsettingseienskappe van materiale word gebruik in toestelle soos bimetaalstrokies en kwiktermometers.
Termiese uitsetting word ook in meganiese toepassings gebruik om onderdele oor mekaar te pas, byvoorbeeld 'n laer kan oor 'n as gepas word deur sy binnedeursnee effens kleiner te maak as die deursnee van die as en dit dan te verhit totdat dit genoegsaam uitgesit het om oor die as te pas. Wanneer dit dan afkoel krimp dit tot styf teenaan die as.
Daar bestaan ook legerings met baie klein termiese uitsettingskoëffisiënte vir toepassings waar fisiese dimensies van 'n onderdeel nie baie moet verander nie. Een van die legerings is Invar 36 met 'n koëffisiënt in die 0,6x10-6 bestek. Hierdie legerings word vir lug- en ruimtevaartdoeleindes ingespan.
Verwysings
Teplotní roztažnost Thermal expansion Lämpölaajeneminen
Euripides
Biografie
Dit moet vermeld moet word dat Euripides se biografiese inligting omstrede is. Sy lewensloop soos wat aan ons is oorgelewer is, is 'n kombinasie van gerugte en versinsels (veral ontleen aan Aristophanes se komedies waarin dikwels met Euripides gespot word). Ook het mense later gepoog, waarskynlik as gevolg van 'n gebrek aan data, om sy persoonlikheid uit sy werk af te lei.
Euripides is gebore op die eiland Salamis, volgens die oorlewering op die dag dat daar 'n beroemde seeslag plaasgevind het. Sy ma heet Kleito en sy vader Mnesarchos of Mnesarchides. Danksy die adelike afkoms van sy moeder kon Euripides 'n goeie onderwys bekom. In sy jeug het hy hom toe op die gimnastiek en skilderkuns, later word hy 'n leerling van Anaxagoras en 'n toehoorder van Prodikos en Protagoras. Hy het 'n hekel aan die politiek gehad en het baie op studies gefokus. Ook het hy 'n private biblioteek besit (wat in sy tyd ongewoon was). Toe hy hom aan die skryf toewy, trek hy hom soms terug in 'n grot op sy geboorte-eiland.
Euripides het tydens sy lewe twee keer in die huwelik getree, en telkens het hy 'n ongelukkige huwelikslewe gehad. Dit gee hom moontlik die reputasie dat hy 'n vrouehater was.