cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giuseppe Sinopoli
Giuseppe Sinopoli-fees
Die Sinopoli-kamerorkes is by geleentheid van die eerste geleentheid van die Giuseppe Sinopoli-fees in samewerking met die Konservatoria “Arcangelo Corelli” van Messina gestig. Die orkes, wat uit talle jong talentvolle musikante bestaan, sowel as leerlinge en onderwysers van die Konservatoria, voer meestal werke van Giuseppe Sinopoli uit.
Halfway Gardens
Halfway Gardens is 'n voorstad in Midrand, noord van Johannesburg, Suid-Afrika.
Philip de Vos
Philip de Vos (16 Junie 1939 –) is 'n oud-onderwyser, oud-operasanger, fotograaf en skrywer van Afrikaanse en Engelse gedigte en kinder- en jeugverhale. Hy is veral bekend vir sy ligte rympies asook limerieke.
Opleiding en vroeë jare in Bloemfontein
Philip Wouter de Vos is op 16 Junie 1939 in Bloemfontein gebore as een van drie kinders. Hy het 'n broer, Jan, en 'n suster, Rea. Sy pa, Philip Wouter de Vos, was 'n sakeman (hout- en steenkoolhandelaar) en sy ma was Matty de Vos.
Op universiteit is Karel Schoeman een van sy medestudente. Hy is vir ’n klompie jare hierna taalonderwyser aan die Hoërskool Koot Niemann net buite Bloemfontein en Engelsonderwyser by die Hoërskool Model.
In hierdie tyd studeer hy deeltyds sang by Grace Butler in Bloemfontein en vertolk verskeie rolle vir die Streekraad vir Uitvoerende Kunste van die Oranje-Vrystaat (Sukovs).
In 1967 vestig hy hom in Kaapstad, waar hy sang neem by Adelheid Armbold en Lloyd Strauss-Smith en in operarolle vir die Kaapse Raad vir Uitvoerende Kunste (KRUIK) optree.
Onderwys
In Kaapstad gee hy Afrikaans by die "Cape Town High School", maar verlaat die onderwys in 1973 om op ’n vryskutbasis in operas op te tree. Hy keer vir twee jaar tot die einde van 1979 terug na die onderwys, maar vanaf 1980 tot 1997 is hy as sanger voltyds in diens van KRUIK se operakoor.
Opera
Hy vertolk in sy loopbaan meer as sestig karakterrolle in operas en word veral onthou vir sy 4 karakterrolle in Offenbach se "Verhale van Hoffmann" asook vir sy vertolking van Don Basilio in verskeie produksies van Mozart se "Huwelik van Figaro" en Goro in Puccini se "Madama Butterfly.
Daarby tree hy ook op in verskeie operettes, musiekblyspele en in oratoriums as die tenoorsolis in Handel se "Messiah" en Joseph Haydn se "Skepping".Die inkorting van subsidie aan die streekkunsterade noop hom om ’n pakket te aanvaar, waarna hy as vryskut hom voltyds op sy skryfwerk, fotografie en sang toespits.
Fotografie
In sy vrye tyd beoefen hy fotografie en is onder andere in 1983 die algehele wenner van The Cape Times se fotografiekompetisie en in 1984 wenner van die kompetisie uitgeskryf deur die tydskrif Creative Photography. As fotograaf hou hy verskeie eenmanuitstallings, wat insluit die surrealistiese fotoreeks “Die reis / The journey” wat in 2007 by die Woordfees op Stellenbosch te siene was. 'n Versameling van sy foto's van 130 kreatiewe Suid-Afrikaners is met die titel Milieu in 2006 in boekvorm deur Protea Boekhuis gepubliseer.
Radio-aanbieder
As aanbieder op Radio Sonder Grense vervaardig hy na intensiewe navorsing ’n lesingreeks: "Die Musiek en die Mens" oor die komponiste Mozart (2012); Tsjaikowski (2013); Schubert (2014); Mendelssohn (2015); Verdi (2016) en Brahms (2017), waarin hy meer oor die mens vertel en sy musiek speel.
Persoonlike lewe
Sedert 1980 is hy in 'n langdurige verhouding met sy lewensmaat Peter Theron.
Skryfwerk
Dit is eers na 1973 dat hy ernstig begin skryf, nadat hy nie op skool of op universiteit enige tekens van skryftalent getoon het nie. Hy is veral bekend vir sy volkse, speelse verse, wat meermale in limeriekvorm gestalte kry en in bundels soos “Daar’s bitterals in die heuningwals”, “Moenie ’n mielie kielie nie”, “Die Worcester Asporcester” en “Die deng van Gauteng” opgeneem word. Die knap humor, wat oënskynlik op kinders gerig is maar tog ook volwasse en diep is, weerspieël telkens sosiale kommentaar en ’n sensitiewe kyk op die lewe met sy goed en sleg. “Daar's bitterals in die heuningwals” word in 1989 deur die Akademie bekroon met die Eugène Marais-prys. Die M.E.R.-prys in 1996 en die Alba Bouwer-prys in 1998 word toegeken aan “Moenie ’n mielie kielie nie”. Spesifiek net vir kinders skryf hy speelse verse in “''O togga! ’n Gogga”, “Brommer in die sop''” en ander bundels. Soos in meeste van sy boeke is hier besondere klem op die natuur, diere, insekte en die mens. In “Mallemeuleman” word ’n keur uit al sy bundels verse saamgestel, met ook veertig nuwe versies onder die titel “Gister se koeksister”. Verskeie bloemlesings vir volwassenes neem van sy verse op, waaronder “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”, “Digters en digkuns” en “Die dye trek die dye aan”.
Piet Grobler doen die illustrasies en hy skryf die verse vir die plesierige hekeling van klassieke verhale in “Kat se blad”, wat eers as strokies in De Kat en later Insig verskyn. Sy fotoboek “Milieu”, met foto’s van prominente figure in die kunstewêreld, word in 2006 gepubliseer en die foto’s word ook uitgestal by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees. “Kop op ’n blok” is ’n keur uit sy blog-inskrywings op die Internet en artikels in koerante en tydskrifte, ingedeel in twaalf afdelings en 42 hoofstukke. Dit is ’n bonte versameling van wisselende gehalte met persoonlike betragtings en menings oor alles en nog wat, waarin sy humor en pittige versies gereeld pret verskaf.
Sy eerste kinderverhaal is “Wolfgang Amadeus Muis”, wat vertel van ’n bedorwe musikale dogtertjie wat muise haat, maar hulle kry kans om wraak te neem. Hierdie boek word in 1986 by die Bologne-boekefees gekies vir die Internasionale White Raven's Collection. Ook sy volgende kinderverhaal “Belladonna Prima Donna” het ’n musiek agtergrond, want Belladonna Muis stel belang in opera, maar nie die ander muise nie. “Karel van Krieketstraat” is ’n jeugverhaal gegrond op sy eie jeug, wat afspeel tussen sub B en standerd drie in Bloemfontein. Deur Karel se ervarings doen hy lewensondervinding op, soos die wonder van boeke en stories wat sy dogtermaatjie Sally-Jane vir hom voorlees; die trauma van ’n pa wat van die oorlog terugkeer maar so verander het dat hy sy dogter mishandel; en die biblioteekjuffrou wat sy selfbeeld versterk deur sy sangtalent as meer belangrik aan te prys as die geveg wat hy verloor het. Wanneer Karel-hulle teen die einde wegtrek plaas toe, voel die leser saam met hom hartseer. Die jeugverhaal oor Mozart, “Trazom” (waar die naam Mozart omgedraai is) word later verwerk as “Totsiens Tommasino”. Johann de Lange neem die fragment “Tweeluik” hieruit op in sy versamelbundel “Soort soek soort”. In die kinderverhaal oor Van Gogh, “Vincent van Gogga”, is die hoofkarakter Vincent ’n vlooi, wat kennis maak met die vlooi Ghôghaa (Gauguin). Hoewel dit ’n kinderverhaal is, sorg die fyn humor en subtiele kommentaar op maatskaplike sake dat ook volwassenes hierdie boek sal geniet. “Vincent van Gogga” wen die ATKV-kinderboekprys vir 8-9 jaar in 1991 en word eervol vermeld tydens die toekenning van die C.P. Hoogenhout-prys in 1992.
In die Oxford Storieboom-reeks (“Giere en grille”, “Warrelwind se kind” en “Sproete en snoete”) lewer hy rympies en raaisels vir kinders en in die “Ekonopret”-reeks lewer hy “Van Rand en sent tot insolvent”. Laasgenoemde boek het ten doel om beginsels van entrepreneurskap aan kinders te leer en vertel die verhaal van ’n seun wat ’n lotery wen en oornag ryk word, net om sy rykdom vinnig weer te verloor. “Karnaval van die diere” is ’n verwerking van die komponis Camille Saint-Saëns se werk, wat vir leeus, hoenders, muile, skilpaaie, olifante, kangaroes en nader dierekaraktersketse vir twee klaviere en ’n kamerorkes geskryf is. De Vos verwerk dit deur verse vir elke dier te skryf. Hierdie boek is baie gewild en word in Engels, Duits, Italiaans en Nederlands vertaal en in Nederland, Italië, Duitsland en die Verenigde State van Amerika gepubliseer. “Karnaval van die diere” word ook verwerk vir die verhoog en onder andere by die Stellenbosse Fees en die Klein Karoo Nasionale Kunstefees opgevoer. In navolging van hierdie sukses skryf hy “Prente by ’n uitstalling”, verse wat hy na aanleiding van die gelyknamige klaviersiklus van die Russiese komponis Moessorgski skryf en saam met die pianis Tertia Visser-Downie regoor die land opvoer. Piet Grobler illustreer daarna die verse vir die publikasie daarvan. In 2016 tree hy in 'n DVD op wat gemaak is gedurende 'n 'n lewende opvoering met die Gauteng filharmoniese orkes waarin hy self die verteller is van sy Afrikaanse beryming van Pieter en die wolf en die versies wat hy geskryf het vir Saint-Saëns se Karnaval van die diere.
In 2016 tree hy in 'n DVD op wat gemaak is gedurende 'n 'n lewende opvoering met die Gauteng filharmoniese orkes waarin hy self die verteller is van sy Afrikaanse beryming van Pieter en die wolf en die versies wat hy geskryf het vir Saint-Saëns se Karnaval van die diere.
In 2015 kry hy ook 'n lewensbydrae-toekenning van KykNet Fiëstas vir sy bydrae tot Musiek, die letterkunde en visuele kunste in Suid-Afrika.
Hy vertaal en verwerk ook verskeie boeke in Afrikaans. Hierdie verwerkings sluit in “Eerste rympies vir kleuters”, “Ek is ’n teepot”, “Geluide”, “Kleure”, “Klop, klop, klop”, “Om en om die blomtuin”, “Syfers” en “Teenoorgesteldes”. Hy doen ook berymde vertalings van kinderboeke, soos “Die spree met foete”, na aanleiding van Annie M.G. Schmidt se werk in Nederlands, waarvoor hy ’n internasionale Ibby-prys verwerf. Van Hans Christian Andersen vertaal hy onder andere “Die herderin en die skoorsteenveër”, “Die keiser se nuwe klere”, “Die lelike eendjie”, “Die prinses en die ertjie”, “Die teepot” en “Die tonteldoos”. Van Julia Donaldson vertaal hy “Die goorgomgaai”, “Die goorgomgaaitjie” en “Is daar plek op jou besem?”, en van Wendy Hartmann “Abrakadabra 123”, “Abrakadabra ABC” en “Ons hou partytjie”. Hy vertaal en verwerk ook boeke van Ian Beck, Quentin Blake, Emma Chichester Clark, Ruth Craft, Lida Dijkstra, Dr. Seuss, Keith Faulkner, Mwenye Hadithi, Bob Hartman, Fiona Hayes, Gail Jorgensen, Anne Marie Linden, Vic Parker, Margaret Ramsbottom, Anushka Ravishankar, Paul Rogers en Patricia Thomas. 'n Meer volledige lys van sy vertalings word hieronder aangeheg. In die “Groot sangboek in volle kleur” berym hy 130 liedere uit Duits in Afrikaans en verder skryf hy die lirieke vir verskeie animasieprogramme op televisie. Sy tekste word opgeneem in verskeie versamelbundels, waaronder “Goue lint my storie begint”, “Keur vir ons kinders”, “Goue fluit my storie is uit”, “In ons goeie boekies” en “Veerkrag”.
Eerbewyse
Philip de Vos het die volgende toekennings vir sy werk ontvang:
Benewens die pryse wat sy boeke wen, word hy ook op ander maniere vereer.
Die kunstenares Rochelle Beresford van Tulbagh lê baie van sy verse op keramiekborde en eetstelle vas.
Die honderdjarige bestaan van Hoërskool Sentraal in Bloemfontein word in 2005 gevier met ’n produksie getiteld “Brommer sonder brieke” waarvan sy limerieke die kern vorm en hy ook self daarin optree.
Namakwalandse madeliefie
Die Namakwalandse madeliefie (Dimorphotheca sinuata) is 'n eenjarige blomplant en is Suid-Afrika se gewildste lenteblom. Die spesie is inheems, maar nie endemies aan Suid-Afrika nie. Dit kom in die Wes-, die Noord-Kaap en Namibië voor. Op die SANBI-rooilys word dit as veilig (LC) gelys.
Blomtyd is Julie tot September. Die blomme is groot en oranje of geel en gaan slegs in sonlig oop. Hulle draai altyd na die son. Die plant verkies vol son en matige water. Dit staan ook as die jakkalsblom, jakkalsbloubossie en Namakwalandse gousblom bekend.
Shelley Morrison
Shelley Morrison (gebore Rachel Mitrani; 26 Oktober 1936 – 1 Desember 2019) was 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger van Joodse afkoms. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Troop Beverly Hills (1989), Fools Rush In (1997), en Shark Tale (2004), en in die televisiereeks Will & Grace (1998).
Dood
Morrison is op Sondag, 1 Desember 2019 in Los Angeles, Kalifornië, Verenigde State in die ouderdom van 83 aan hartversaking oorlede.
Keanu Reeves
Keanu Charles Reeves is 'n Kanadese rolprentakteur. Hy is op 2 September 1964 in Beiroet in Libanon gebore, maar het Kanadese burgerskap aanvaar. Sy naam is afkomstig van 'n Hawaise woord wat "koel wind oor die berg" beteken.
Die eerste rolprent waarin hy gespeel het, was River's Edge (1987), en later was hy in Youngblood. Die rol wat hom wêreldwyd gewild gemaak het, was Bill and Ted's Excellent Adventure, wat in 1988 uitgereik is. Sy suksesvolste prente is die The Matrix-trilogie.
Lys van Afrikaanse wetenskapsfiksie
Hierdie lys van Afrikaanse wetenskapsfiksie is chronologies sorteer en sluit slegs die oorspronklike werke in. Hierdie lys sluit ook, waar moontlik, radiodramas, kortverhale en TV-reekse in.
Oorsig
Reeds in 1960 skryf Jan Rabie die artikel "Toekomsfiksie en die letterkunde". Rabie stel in hierdie artikel die wetenskapsfiksie-genre as wêreldletterkunde aan die leser bekend, hoewel hy ook drie Afrikaanse outeurs noem: hyself, Leon Rousseau en Tiaan Eybers. Rabie bespeur oor die algemeen 'n element van wêreldontvlugting, feëverhale, herleefde legendes en mites en “kommenterende gewete van die mensdom” in “toekomsfiksie”, wat hy spesifiek in een sin as sinoniem vir “Afrikaanse wetenskapsfiksie” of “ruimterillers” of “science fiction” uitstip. Rabie eien die potensiaal van 'n genre wat die vermoë het om kultuurskeppend te wees, maar gaan een stappie verder: wetenskapsfiksie kan die grens oorbrug tussen humanisme en die wetenskap, kuns en wetenskap, “tussen 'n roos en 'n atoom”. Rabie sien hierdie genre teen die onsekere dampkring van die atoomeeu, ruimtewedloop en Koue Oorlog.
1976: Een fokus wat Rabie sowel in sy artikel as in 'n toegestane onderhoud op Onrus deel, is sy belangstelling in en bekommernis oor die toekoms van die mens en die Afrikaner, maar ook die uitreik van die mens na die buitenste ruimte.
Twee vrae word beantwoord, waaronder:
Jan, hoe skakel jou ruimteromans of toekomsfiksie nou by jou ander werk in? Is dit dan nie juis jy wat die genré (sic) in Afrikaans begin het nie?
Ja! Die hele planeet behoort aan my! En nog 'n ding: Engels is die bril waarmee die gemiddelde Afrikaner na die wêreld kyk en ek het Engels omseil. Ek het Frans goed gaan leer, Grieks ook en Franse en Griekse romans vertaal ek hope van in Afrikaans.
Die planeet behoort aan ons almal! Ek is nuuskierig, daarom het ek Europa toe gegaan, wat in China gebeur is ook my erfenis, maar ek is fanaties Afrikaans! Maar ek weet, as ek die hele planeet lief het, is ek verantwoordelik vir een stukkie daarvan. Ek kom weer op daai ding terug! en Dus is die tuin en duikery jou afleiding?
Dit was bergklim ook, musiek ook, klassieke musiek, ruimtefiksie! Laasgenoemde miskien omdat ek so bekommerd is oor die Afrikaner se toekoms dat ek belangstel in die toekoms verder, in die ruimte, waarheen ons eendag sal uittrek!
1983: "Sciencefiction: problematiek en perspektief", deur C.E. Ungerer, is die eerste proefskrif omtrent die wetenskapsfiksie in die Afrikaanse taal Sy vra haar af : Wat is die situasie in Suid-Afrika? Sciencefiction in Afrikaans - en nou is SF van gehalte nie eens ter sprake nie - kan feitlik opd ie vingers van mens se twee hande getel word. Sekondêre literatuur - met ander woorde literatuur oor SF - bestaan, na my wete, glad nie in Afrikaans nie.
Oor die Afrikaanse konteks skryf sy :
Die situasie van SF in Afrikaans is ietwat enigmaties. In Nederland het die belangstelling in SF ook relatief laat gekom, maar sedert die sestigerjare het dit toenemend gegroei.
Die aantal SF-jeugboeke in Afrikaans is relatief baie. Navorsing dui aan dat dit gewild by skoolkinders is, maar vir die gesofistikeerde leser is SF-leesstof minimaal. Aan die ander kant is die moderne prosa en die sogenaamde absurde gegewe, nie vreemd in ons taal nie. In van hierdie prosa, is daar wel sciencefiction-elemente aanwesig, maar dit is nie so dominant dat die werke as SF gekategoriseer kan word nie. Die moderne prosa het ook relatief laat in Afrikaans gekom, maar soos aangetoon het SF parallel daarmee in ander Westerse lande ontwikkel. In Afrikaans is dit nie die geval nie.
Redes hiervoor kan nie wetenskaplik verantwoord word nie, daar kan hoogstens gespekuleer word. Is dit miskien die feit dat die deursnee Afrikaner nog moet sukkel om die finansiële en kulturele agterstand in te haal en nog besig is om sy Umwelt uit te sorteer sonder om hom nog oor die sterre te bekommer? Maar hoekom dan die Nuwe Prosa en die implementering van die absurde? Of is dit maar net toevallig dat daar nog min betekenisvolle SF geskryf is, as mens in ag neem dat ons taal jonk is, die Afrikanernasie van die kleinste in die wêreld en die aantal skrywers relatief min is?
Absolute antwoorde is daar nie. Die Afrikaanse tekste in die ondersoek is egter 'n manifestasie van die feit dat ons skrywers in ons taal oor die kompetensie beskik om SF van gehalte te lewer.
1985: Volgens Prophet word wetenskapsfiksie in jeugliteratuur deur literatore, onderwysers en andere as 'n genre van weinig literêre of skolastiese waarde beskou. Om hierdie rede word dit selde, indien ooit, op skole aangebied, "especially in South Afrika (sic) where the genre has yet to become respectable." Kinders glo daarom dat wetenskapsfiksie lektuur is wat geen meriete het of van belang is nie. In Hoofstuk 6, ‘Children's SF in South Africa’, word gedeeltes uit Goldstuck se artikel, 'Low-flying sci-fi' (Fontline, Desember 1984), aangehaal:
"In the vast symphony of classic works that science fiction has produced South African efforts rank as mere ditties" [...] "From C.J. Langenhoven's aliens-in-the-backyard to Claude Nune's time-travelling bushmen to Wessel Ebersohn's androids in the canefields, sf in this country has never aspired to the status of literature."
Die Afrikaanse werke wat bespreek word, is die Fritz Deelman-reeks (Leon Rousseau), die Leon Hugo-reeks (Leon Kock), Sending Reyger (Rocco van Schalkwyk), die Atlantis-reeks (Helene Hugo), Swart Ster oor die Wêreld (sic) en Hemelblom (sic) (Jan Rabie) en Blou vier, groen vier (Ilse Steenberg). Met die uitsondering van Blou vier, groen vier ("one of the best Afrikaans children's science fiction works"), en die tienerpoging Sending Reyger wat verskoon word, word die meerderheid werke oor die algemeen van swak karaktertekening en "stock situations" beskuldig.
In die samevatting staan: "South African children's sf, both in quality and application, lags far behind the rest of the literary world. Most of the sf produced so far has been in Afrikaans and is of extremely low literary merit. There are, however, a few encouraging signs that we too may eventually develop a strong sf literature for children - perhaps when it becomes more respectable in universities and schools."
1988: Volgens Elsabe Steenberg kan Afrikaanse wetenskapsfiksie skaars as 'n volwaardige subgenre van jeugliteratuur beskou word, weens gebreke wat betref karakterisering en struktuur. Aan die positiewe kant beskik wetenskapsfiksie oor 'n intelligente opset, opwindende toekomsgerigtheid, en eis intellektuele samewerking van die leser:
Daar is tieners wat dit eksklusief lees vir twee tot vyf jaar. In Afrikaans is daar nog min bevredigende wetenskapfiksie beskikbaar – Frans Coetzee se RIKUS-reeks is byvoorbeeld eerder vir kinders geskik as vir tieners. Dat dit jeugdiges daarom laat Engels lees om hierdie behoefte te kan bevredig, is geen nadeel nie.
Sy lig die volgende kenmerke van Afrikaanse jeugwetenskapfiksie uit:
1988: Inger Preis brei in die laaste hoofstuk van die verhandeling "Fantasie: modern, postmodern en wetenskapfiksie met toespitsing op die Afrikaanse kortverhaal" meer uit oor die Afrikaanse wetenskapsfiksie. Die volgende opmerking word gemaak:
Daar is 'n paar betekenisvolle wetenskapfiksiewerke soos P.G. du Plessis se drama Plaston: DNS-kind, en Anna M. Louw se se roman Die koms van die komeet, maar die meeste relevante bydraes tot Afrikaanse wetenskapsfiksie kom uit die kortverhaalgenre.
Op grond van Warrick, Greenberg en Olander se wetenskapsfiksie-elemente "grounded in scientific knowledge", "sense of noveltyd", "dislocation in space and time", "awareness of unity", "SF addresses itself to the mind", "a new awareness" en "moment of illumination", word 'n handjievol Afrikaanse wetenskapsfiksie/fantasie-kortverhaaltekste heerteen geweeg, waaronder "Ek het jou gemaak" deur Jan Rabie, "Die nuwe profeet" deur Breyten Breytenbach, "Fofelooi is Sjorsjor" deur Pierre Haarhoff, "Die man wat gewag het op die vuur" deur Eduard de Waal, "Kommune van die lyke" deur Alexis Retief, "End" deur Henk Wybenga, asook "Die besoekers van Epsilon Centauri" deur P.C. Haarhoff.
Preis kom tot die gevolgtrekking: Die vooroordeel teen Afrikaanse wetenskapfiksie sal opgehef word as die verhale volgens nuwe kriteria geëvalueer word. Die realiteite wat deur wetenskapfiksie ondersoek word, is nie uitsluitlik binne die gebied van die empiriese nie, maar ook binne die metafisiese en geestelike gebied. Etiese, geestelike en sielkundige aspekte wat aan universele vrae verbonde is, word in wetenskapfiksie teen die agtergrond van 'n kognitiewe novum ondersoek. Dit is die perfekte interaksie tussen verbeelding en kognisie, wat volgens Scholes die perfekte fiksie skep: "In the perfect structural fabulation, idea and story are so wedded as to afford us simultaneously the greatesyt pleasures that fiction provides: sublimation and cognition."
1988 is sonder toeval ook die jaar waarin P.C. Haarhoff die Eugène Maraisprys verower vir sy bundel Uit 'n ander Wêreld (1987), op 24 Junie.
Buck Connors
Buck Connors (22 November 1880 – 4 Februarie 1947) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Duke of Chimney Butte (1921), The Radio Detective (1926),  Straight Shootin'  (1927), en The Law Rides (1936).
Veldhunten
Veldhunten is ’n nedersetting in die munisipaliteit Oude IJsselstreek in die provinsie Gelderland in Nederland.
Headway Hill
Headway Hill is 'n voorstad in Midrand, noord van Johannesburg, Suid-Afrika.
Lindsay Kemp
Lindsay Kemp (3 Mei 1938 – 24 Augustus 2018) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Wicker Man (1973) en Velvet Goldmine (1998).
Lys van Afrikaanse wetenskapsfiksie
Oorsig
In die 1990's verower drie wetenskapsfiksieboeke die Sanlamprys (kinder- en jeugboekkompetisie, waarvoor manuskripte ingeskryf word). Hieronder tel Rebel deur Tertia Botha (brons, 1994, tema: ligte inslag), In die tyd van die Esob deur Martie Preller (goud, 1996, tema: sport of buitelug), en Die teken van Crux deur Elsa Hamersma (goud, 1998, tema: millenniumwending).
Teen 1995, met die verskyning van Jeanette Ferreira se wetenskapsfiksieroman, Die onsterflikes, is bevind "In Afrikaans bestaan egter so te sê geen wetenskapsfiksie vir volwassenes nie." Van die redes wat aangevoer word is omdat daar nooit eintlik wetenskapsfiksie in Afrikaans geskryf is nie, lesers ook nie daarvoor gevra het nie, dat wetenskapsfiksie as "kinderlik" beskou is [en nie vir volwassenes bedoel is nie], dat die boekemark te klein is (dat daar net 'n publikasiekans sou wees as dit óf 'n boekklubboek óf ernstige literatuur is), dat die letterkundiges nie wetenskapsfiksie ernstig opneem nie (en dit vereenselwig met middelmoot- of lughaweliteratuur), al het talle ernstige skrywers se werk wetenskapsfiksie-elemente.
2000: De Waal Venter vra hom in sy artikel, Science fiction (SF) - wat is eintlik aan die gang?, af waarom daar so min wetenskapsfiksie in Afrikaans is, vergeleke met die teelaarde van moderne wetenskapsfiksie in Amerika. Hy wonder of die Afrikaanse skrywers vrees dat hul werk as minderwaardig of minder belangrik beskou sal word sou hulle in hierdie genre skryf. Ook hier word Pierre Haarhoff se bundel Uit 'n ander wêreld uitgelig as "seker een van die sterkste kandidate van Afrikaanse volbloed-SF". Hy verwys ook na die titels wat in Carien Ungerer se proefskrif (1983) behandel word. Hy glo Afrikaanse letterkunde het wetenskapsfiksie nodig en sluit af met die woorde:
Afrikaans, omdat dit Afrikaans is en geen ander taal nie, bied toegang tot nuuthede en insigte wat nog nie deur ander tale ontgin is nie. Afrikaanse skrywers is in hierdie opsig in 'n gelukkige situasie. Hulle staan voor 'n terra incognita, 'n SF-Afrika wat wag om ontdek te word.
2001: In Brug na Eden (Charles F. Stofberg) se resensie, wys Philip John op die skraal tradisie Afrikaanse wetenskapfiksie, maar ook die uitbeelding van menseverhoudinge wat op die vlak bly van Ena Murray-verhale; meganies, eendimensioneel, en vry van eksistensiële en sielkundige verwikkeling, hoewel die volgehoue aksie asook die praktiese kant van die ruimtereise hiervoor vergoed. Ook hier word die boek "vir 'n paar dae se ontspanne vakansielees" aanbeveel, maar tog beskou as 'n welkome toevoeging.
2004: Betsie van der Westhuizen skryf in Die Kerkblad :
Ruimtefiksie en ander soorte wetenskapsfiksie kan as uitstekende basis vir tienerfilosofie funksioneer, mits die aksie en boeikrag in die verhaal groter gewig dra as die besinning. ’n Heel lesenswaardige ruimtefiksietitel is Die teken van Crux (Elsa Hamersma); Crux dui op die algemeen geldende betekenis van die Kruis.
De Waal Venter se verhale, soos Die vyf-millimeteravontuur, Vyffff, Mieg se kort en lang middag en In die klein woud handel oor die plantkunde, fisika en ruimtefisika en is besonder ryk aan detail. Sy werk handel, op ’n dieper vlak beskou, onder andere oor ewigdurende beweging in die heelal, moontlikhede, ontdekking, selfontdekking en die mens se verantwoordelike ontwikkel van die wetenskap en tegnologie.
2004: 'n Vaktydskrifartikel, 'Vrouekarakters in bekroonde Afrikaanse jeugboeke: ’n Opdatering', is deur Nieman en Hugo geskryf ter aanvulling van De Villiers (1992) se navorsing betreffende die uitbeelding van genderidentiteit in bekroonde Afrikaanse jeugboeke voor 1992 wat slegs die Scheeperspryswenners in aanmerking geneem het. Die artikel gaan van die standpunt uit dat die Suid-Afrikaanse (maar ook die internasionale) samelewing van so 'n aard verander het, dat die genderrol van die vrou ingrypend verander het. Daarvolgens word gekyk hoe die manlike en vroulike karakters in Afrikaanse bekroonde jeugboeke strook met die werklikheid ten opsigte van die "current changes since 1992". In hierdie artikel word ook die drie bovermelde en bekroonde Sanlampryswenners van nader bekyk.
2005: Aan sekere universiteite is Afrikaanse wetenskapsfiksie ook as gemarginaliseerde literatuur doseer, byvoorbeeld aan tweedejaarstudente aan die Universiteit van Suid-Afrika (die sillabus vanaf 2005 tot en met 2015), waar die kortverhale "Die Miljardplaatjies" en "Fofelooi is Sjorsjor" deur P.C. Haarhoff, asook die roman Loeloeraai deur C.J. Langenhoven, behandel is.
2005: Martie Preller se Die hart van Zeebak (2004) word vir die M-Net-Via Afrika se MER-literêre prys vir jeuglektuur benoem.
Vanaf 2010 (veral ná die verskyning van District 9 in 2009, maar ook Amerikaanse rolprente wat munt probeer slaan het uit 'die einde van die wêreld' op 21 Desember 2012, en ander distopieë, asook Lauren Beukes se Zoo City (2010) wat oorsee gunstig ontvang is) blyk daar opnuut 'n belangstelling in die Afrikaanse wetenskapsfiksie in die akademiese en literêre kringe te wees. In hierdie dekade is die grootste strydrosse vir die Afrikaanse wetenskapsfiksie by name Afrifiksie en Thompson Boekdrukkery (wat opgerig word).
Die stigting van Thompson Boekdrukkery neem 'n lang aanloop. In 2001, toe Gerhard Thompson op pad was na Engeland om daar skool te gee, kry hy 'n afskeidsgeskenk van sy broer; dit was wetenskapsfiksie - A4-velle wat met ringbinding gebind is. Met die verhuising na Taiwan in 2003 besluit Thompson om sy vrou se reisjoernale asook sy broer se boek te laat druk. Aanvanklik is hierdie drukkery maar klein. In 2007 begin Thompson, op voorstel van sy vrou, 'n jaarlikse Afrikaanse Wetenskapsfiksie- en Fantasie-kortverhaalkompetisie, in samewerking met die Orania Beweging, reël. In 2008 is die eerste vier inskrywings ontvang. Die doel van hierdie kompetisie was om 'n boek uit te gee met hierdie kortverhale, sodat die wins hieruit opnuut as prysgeld aangebied kon word. Baie Afrikaanssprekendes, so het Thompson gou bevind, weet nie wat Wetenskapsfiksie en Fantasie behels nie. In 2010 word die webtuiste Afrifiksie gestig waar inligting vryelik aan die publiek verskaf word. In 2011 kontak die skrywer, Eben van Renen, vir Thompson, en so word Thompson Boekdrukkery se eerste boek, Arwantië 2953, uitgegee. Die uitgewery kon Thompson slegs deeltyds behartig, omrede hy skoolgee. Thompson glo nie die (hoofstroom)uitgewers is soseer die remskoen wat Afrikaanse wetenskapsfiksie kniehalter nie, maar eerder die lesers wat nie genoegsame belangstelling toon nie of bloot oningelig is. By die 2014 Boekebeurs is die Thompsons (wat spesiaal uit Thailand ingevlieg het) se stalletjie goed ondersteun.
2010: Erika Lemmer ondersoek in haar proefskrif "Ingrid Winterbach, 'n derde kultuur en die Neo-Victoriaanse romantradisie (1984-2006)" ook van die wetenskapsfiksie-elemente wat in Winterbach se werke as deel van die (Neo-)Victoriaanse stroming manifesteer.
2011: Steenkamp ondersoek die rol van identiteit en omgewingskwessies in Suid-Afrikaanse spekulatiewe fiksie ('n omvattende, dog vae begrip wat kan neig vanaf politieke toekomsromans en bespiegelende fiktiewe geskiedenisherskrywing tot stralerpak-wetenskapsfiksie) in haar proefskrif in die Anglistiek. Sy stel dit duidelik dat die bespreekte Afrikaanse werke beperk word tot die Engelse vertalings van die boeke van Karel Schoeman (Promised Land) en Eben Venter (Trencherman): However, it must be noted that there exists a rich tradition of science fiction and speculative fiction within Afrikaans literature, which regrettably falls outside of the scope of this study. Afrikaans speculative novels, such as Jan Rabie’s Die Groen Planeet (1961) and Swart Ster oor die Karoo (1957), C.J. Langenhoven’s Loeloeraai (1923), Karel Schoeman’s Afskeid en Vertrek (1990) and Koos Kombuis’s Hotel Atlantis (2003) may be of further interest to scholars working in the field of South African speculative fiction.
2012: LitNet bied vir die eerste maal 'n wetenskapsfiksiekortverhaalkompetisie vir leerlinge aan. Die beoordelaars was Koos Kombuis, Lauren Beukes, Fanie Viljoen en Elzette Steenkamp. Sowel Jaco Jacobs as Fanie Viljoen het 'n paar wenke gegee.
Die top-tien-finaliste is aangewys: "Die eksperimente" deur Esté Roberts, "Die eksperimente" deur Esté Roberts, "Marko Blignaut" deur Kabelo Mpurwana, "LILIT" deur Heinrich Niehaus, "Nagmerrie" deur Werno Katzke, "Kloon" deur Trudie Coetzee, "Kittel" deur Carli Blignaut, "Papie" deur Emlyn Allwright, "00:00" deur Lara du Preez en "Eksperiment AL1:ALONe" deur Stephan Bester.
Stephan Bester behaal die derde plek met "Eksperiment AL1:ALONe", Emlyn Allwright is die naaswenner met "Papie" , en die wenner is Trudie Coetzee met "Kloon"
2012: Steenkamp voer 'n onderhoud met Eben van Renen en vra hom waarom hy die Afrikaanse wetenskapsfiksieverhaal Arwantië 2953 geskryf het. Sy antwoord is:
Ek wou iets skep wat nie terugstaan vir Engelse sci-fi nie. Dit moes nie Oude-Doos-Afrikaanse-Wetenskapfiksie wees nie, maar District 9-Skop-Jou-Gat-Wetenskapfiksie [...] En boonop moes dit nie soos ’n vertaalde boek lees nie, maar uniek Afrikaans wees, met verskeie kulturele verwysings. Die meeste Afrikaanse wetenskapfiksie boeke is óf oude doos óf in Brabbelmieks geskryf. Al twee tipes boeke is rede vir ’n goed-ontwikkelde minderwaardigheidskompleks onder jong Afrikaanse lesers.
Volgens Van Renen word die Afrikaanse wetenskapsfiksieverhale soos dié van Jan Rabie en Fritz Deelman nie gedeel nie, omdat "ons drome [...] geproduseer, gebottel en ingevoer [word] vanuit Kalifornië. Die jonger geslag vereenselwig wetenskapsfiksie met Engels, die uitgewers beskou Afrikaanse wetenskapfiksie as 'n "niewinsgewende nismark". Hy is daarvan oortuig dat selfs die Harry Potter-manuskrip deur die grootste Afrikaanse uitgewerye afgekeur sou word (volgens hom het Afrikaanse fantasie nooit bestaan nie). Voorts sê hy:
Afrikaanse mense moet die geleentheid hê om te droom in hulle eie taal, om hierdie wêreld heeltemal te ontvlug op die enorme vlerke van drake, of teen die spoed van lig. Ons kan nie die taal aan die lewe hou alleenlik met hoge Silberstein-drome nie. Ons kort ook skop-skiet-en-donder-die-robot/draak-drome. Wat sê dit vir ons as ons lesers net ’n Engelse toekoms kan voorsien? Ons is so trots op ons poësie en prosa (pyn, drama en lyding kan ons blykbaar maklik in Afrikaans verbeel), maar ons verloor duisende lesers elke jaar aan Engelse wetenskapfiksie en fantasie. Hoekom? Wel, Engelse sci-fi het Hollywood as bemarkingsagent! Afrikaanse wetenskapfiksie het ... ’n minderwaardigheidskompleks. Ons lesers kyk bedroef na die piepklein, verouderde Afrikaanse WF-boeke en stap dan oor na die Engelse rakke. (Terloops: Wat doen dít aan ’n mens se identiteit?) G’n wonder die meeste mense kan nie meer drie sinne in Afrikaans voltooi nie. Hulle loop deur die lewe met hul gekrenkte taal-ego’s soos wannabenglish zombies. Afrikaanse wetenskapfiksie en fantasie is twee deure wat lesers kan lok en behou, sodat hulle later ook die res van ons taal se literatuurskatte kan ontgin. Ek wil selfs hoër as dit mik. Ek wil Engelse lesers oorbring na Afrikaans boeke toe.
Sy raad aan voornemende jong skrywers is om vir hulself 'n weg oop te baan - neem aan kompetisies deel, publiseer sélf jou eie boek, en bou 'n ondersteuningsnetwerk op. Skryf egter omdat jy daarvoor lief is.
2012: Henriëtte Loubser kyk vlugtig in haar akademiese LitNet-artikel, 'Van ’n tegnologiese moontlikheid tot ’n ryke leergeleentheid: die opvoedkundige waarde van wetenskapsfiksie', die leergeleentheid wat wetenskapsfiksie (in Afrikaans) kan bied wat deur ouers en onderwysers ontgin kan word. Dit is baie gewilde leesstof onder sowel kinders as jongmense en wetenskapsfiksie kan benewens die ontwikkeling van geletterdheidsvaardighede, kritiese denkvaardighede, ook as ideale medium dien vir die ondersoek van wetenskaplike, ekologiese en sosiale kwessies, maar kan terselfdertyd ook die wetenskap interessant maak, veral in Suid-Afrika waar die prestasie in die Wiskunde en Wetenskap "veel te wense laat". Op heel optimistiese trant sê sy:
In Afrikaans is daar verskeie voorbeelde van WF, waarvan die eerste waarskynlik CJ Langenhoven se Loeloeraai is (Wybenga en Snyman 2005:18). Later volg skrywers soos WA de Klerk, Helena Hugo, Leon Rousseau, Tertia Botha, John Coetzee, Elsa Hamersma, Chris Karsten, Empie Maritz, Martie Preller en Jan Rabie. Nuwer stemme is onder andere Francois Bloemhof, Jaco Jacobs, Fanie Viljoen en Elizabeth Wasserman, laasgenoemde met haar briljante Anna Atoom-reeks. Ons eie taal bied dus ’n ryke bron waaruit ouers en onderwysers kan put. [...] WF is ’n instrument wat met ’n opvoedkundige doel aangewend kan word. Dit kan deelname, die kommunikering van idees, ’n genieting van die navorsingsproses, korrelering en aanwending van data, laterale-denke-vermoëns, kritiese ontleding en sosiale interaksie aanmoedig. Dit kan ook lei tot die ontwikkeling van ander lewensvaardighede, soos goeie begrip, leesvermoë en ’n gevorderde woordeskat. Die impak van wetenskap op alle lewensterreine van die mens is onteenseglik. Om wetenskap verstaanbaar en genotvol te maak, moet dit relevant gemaak word. Wetenskap moet met ander woorde lewendig gemaak word. Dit is hier waar WF aangewend kan word in die ontvreemding van wetenskap en om ’n brug te bou na openbare bewustheid. WF kan wetenskap uit die laboratorium gaan haal en dit in kultuur inbring
2013: In 'n onderhoud word Charles F. Stofberg die kuns afgevra, maar ook sy verwagtinge van die Afrikaanse Wetenskapsfiksie in die toekoms.
Ten spyte van die skakel wat bestaan tussen utopiese literatuur en wetenskapsfiksie, word die Afrikaanse wetenskapsfiksie tekste nie in hierdie studie bespreek nie. Die rede hiervoor is dat wetenskapsfiksie in Afrikaans steeds skaars is en daar nie 'n merkwaardige toename in hierdie tydperk ná 1999 sprake is nie.
2014: In Koos Kombuis se Poolshoogte-rubriek op LitNet verskyn die artikel getiteld “Is daar 'n alien op jou stoep?”. In kontras met Barendse, maar eenparig met Steenkamp se siening, skryf hy: "As jy eers begin grawe, besef jy dat die lys gepubliseerde Afrikaanse SF-werke heeltemal te lank is om volledig in een rubriek op te noem." Kombuis bemerk dat die "nuwe SF-gier" in Suid-Afrika (wat sowel Afrikaans as Engelse werke insluit) meer as bloot die oplewing van 'n nuwe genre is – dit is trouens 'n herlewing "van 'n baie ou en inderdaad gevestigde genre". Hy spreek in die artikel ook sy misnoeë uit oor boekwinkels wat nog nie die heroplewing van die belangstelling in Afrikaanse wetenskapfiksie snap nie. Kombuis stel ook die vraag: "Is SF nie dalk bes moontlik die belangrikste genre van ons tyd nie?" Kombuis se artikel adem dieselfde gees as "Toekomsfiksie en die letterkunde" wat deur Jan Rabie geskryf is in 1960. Rabie bekyk die genre teen die onsekere agtergrond van die atoomeeu, ruimtewedloop en Koue Oorlog, terwyl Kombuis let op die onsekerheid van die huidige sosio-politieke / ekonomiese klimaat van die eietydse Suid-Afrika.
2016: Thompson Boekdrukkery sluit weens Thompson se sware werkslading, hoewel Afrifiksie bly voortbestaan. Die boeke wat by die uitgewery gepubliseer is, word voortaan gedruk en verkoop by die privaatuitgewer Groep7 Drukkers.
2017: Wetenskapsfiksie word al hoe meer gesog onder Afrikaanse uitgewers, al is daar nie baie van hierdie leesstof in Afrikaans nie, word in die Herfsuitgawe van Taalgenoot vermeld. Dit word toegeskryf aan die groeiende belangstelling onder jonger lesers, en die Afrikaanse leser wat van dieselfde verskeidenheid genres as die Engelse lesers bedien wil word. Die verbeelding word vrye teuels in (verskeie velde van die) wetenskap gegee en dié genre word nie vereenselwig met 'n "nasionale letterkunde" nie. Die genre kan ook oor ouderdoms- en geslagsgrense heen strek. Die temas behels onder meer die impak van die virtuele wêreld, simulasies, identiteit, ekologiese kwessies en sosiale spanning – dikwels aangebied as simptoom van groter magte in ’n komplekse samelewing; hoewel distopiese en post-apokaliptiese temas tans die meeste aangeroer word.
2018: Ilse Salzwedel gesels met Machiel Viljoen, die webmeester van Afrifiksie.com op RSG se "Skrywers en boeke" (14 Februarie). Die luisteraarterugvoer wat Salzwedel gekry het, toon daar is heelwat wetenskapsfiksieaanhangers, maar daar is nie genoeg boeke in Afrikaans nie. Volgens Viljoen is die belangstelling onder die Afrikaanssprekendes veral in die jare geprikkel van die ruimtewedloop tussen die Westerse lande en die Sowjetunie; omrede Afrikaans by die ander Europese tale ingeskakel het (maar die sprekers ook polities Westers gesentreerd was), is daar oor en weer met belangstelling aan die fiksie gelees en het vertalings plaasgevind wat in hierdie vraag voldoen het. Na raming is daar ongeveer 120 oorspronklike werke in Afrikaans. Viljoen sê hy is deur Thompson destyds genader om 'n webwerf te stig wat kan help met die bevordering, bewusmaking, uitgee en verkoop van wetenskapsfiksieboeke. Toe Thompson Boekdrukkery gesluit het (om tegniese en finansiële redes), is daar wel besluit om die ywerige wetenskapfiksiegemeenskap wat ondertussen spontaan ontstaan het lewendig te hou. Nie alleen lesers doen mee nie, maar ook skrywers. Die gemeenskap poog om betrokkenheid te bevorder deur skryf- en skepkompetisies, maar ook die verskaffing van inligting.
2018: Herman Cronjé word op 30 November as naaswenner bekroon in die RSG Sanlam-Radiodramakompetisie met sy manuskrip, Die selle.
2020: Op PRAAG verskyn 'n artikel wat uitvaar teen die utopiese Solarpunk as subgenre van wetenskapsfiksie en spekulatiewe fiksie: dit moet maar liefs uit die Afrikaanse boekewêreld bly. Die hoofrede wat aangevoer word is die materialistiese ingesteldheid van die politieke beweging wat uit hierdie genre tot stand gekom het en neerslag vind in die literatuur, d.w.s. dat gelyke mag, gelyke hulpbronne, antikapitalisme en teenwerking van die hiërargie onder die mensdom wat deur hernieubare energie daargestel sal word, noodwendig die menslike gees of sosiale struktuur positief sal beïnvloed. Die politieke beweging is daarby ook nie daadwerklik inklusief soos hy voorgee nie, dit stel onrealistiese verwagtinge daar wat reeds in die werklike lewe verkeerd bewys is (selfs op straatvlak in Suid-Afrika). Dit toon ook suiwer blinde optimisme wat hom hoofsaaklik op die estetika verlaat, met tydrowende gevolge wat strydig is met die modernisme en ekonomie, waarvan laasgenoemdes se hoofdoel dit is om die meeste met die minste geld en tyd te bereik. Dit politiek van 'solarpunk' is revolusionêr van aard, nie evolusionêr nie. Die uiteinde kweek 'n benepe parogiale ingesteldheid (wat nader lyk op 'n kommune uit 'n distopie). Te midde van die paradyslike mooi voorkoms, word die ontginning van grondstowwe elders steeds benodig om hernieubare energie op te wek, wat die omgewing steeds bly skaad (maar wel: uit die oog, uit die hart); ook dwelms, korrupsie en besoedeling op ander vlakke is nie noodwendig gevrywaar in hierdie utopie nie.
2021: Halfpad deur die jaar sluit die Afrifiksie-webwerf; die domeinnaam word te koop aangebied. Maar, Afrifiksie.com word herleef onder die naam https://afrifiksie-nova.com/.
Ons webwerf (Afrifiksie) se naam was geregistreer by SiteGround en die werf self was bedryf deur Dreamhost. Met ander woorde, ons het twee afsonderlike rekeninge gehad vir fooie t.o.v. die webwerf. Toe die registrasie van ons naam verval, kon die kredietkaart nie verwerk word nie, want die nuwe kaart het ‘n nuwe sekuriteitskode gehad wat nie wou deurgaan nie. Weens 'n spelfout in ons e-pos-adres kon ons nie in ons eie rekening inkom om die besonderhede by te werk nie. Wat ‘n fiasko!
Teen die tyd dat ons uiteindelik in ons rekening kon inkom, het SiteGround reeds ons naam op ‘n veiling laat verkoop – en ons kon niks verder doen om die situasie te red nie.
Ons het gewonder of ons moet voortgaan met die werf, of dit maar as ‘n teken sien dat ons tyd gekom het om die hoofstuk af te sluit. Maar, uiteindelik het ons besluit dat daar eenvoudig net té veel materiaal en té veel geskiedenis was om sommer so maklik maar net op te gee.
Einde ten laaste het ons besluit om maar noodgedwonge ‘n nuwe naam te registreer en ons inhoud na die nuwe naam oor te dra. Ons het besluit om ons verhouding met SiteGround te beëindig en beide ons naamregistrasie en die bedryf van ons webwerf na Dreamhost oor te skuif.
2021: Annerle Barnard verower die Goue prys vir Spel in die Sanlam-prys vir Jeuglektuur 2021.
Asura
duimnael|Die reliëfwerk Samudra manthan ("Die karring van die oseaan") by [[Angkor Wat, Kambodja, toon Wisjnoe in die middel in sy Kurma-avatar en die asuras en devas weerskante van hom.]]
Asuras (Sanskrit: असुर) is mitologiese goddelike wesens in Indiese geskrifte wat om mag meeding met die meer welwillende devas (ook bekend as suras). Asuras word in dié geskrifte beskryf as magtige halfgode of demone met goeie of slegte eienskappe. Die goeie asuras word adityas genoem en deur Varuna gelei, terwyl die bose asuras danava genoem en deur Vritra gelei word.
In die vroegste Vediese geskrifte word Agni, Indra en ander gode ook "asuras" genoem, in die sin van "meesters" van hul onderskeie domeine, kennis en vermoëns. In latere tekste word die welwillende gode "devas" genoem, terwyl die asuras met hulle meeding en beskou word as "vyande van die gode", of demone.
Asuras is deel van die Indiese mitologie, saam met devas, yakshas (natuurgeeste) en rakshasas (spoke, monsters), en kom voor in een van baie kosmologiese teorieë in Hindoeïsme.
1699
Die jaar 1699 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 99ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Koning Fahd II-stadion
Die Koning Fahd Internasionale Stadion (Arabies: ستاد الملك فهد الدولي) is 'n veeldoelige stadion in Riaad, Saoedi-Arabië, genoem ná koning Fahd bin Abdoel Aziz al-Saoed. Dit word meestal vir sokkerwedstryde ingespan, maar beskik ook oor 'n atletiekbaan. Die stadion is in 1987 gebou en kan 68 752 mense akkommodeer. Die stadion het die grootste stadiondak ter wêreld. Hier is onder ander die Koning Fahd-beker in 1992, Koning Fahd-beker in 1995 en die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 1997 aangebied.
Sarie Maré
duimnael|links|200px|Sarie Maré. duimnael|regs|200px|Die nuwe grafsteen wat in 1995 vir Sarie Toerien opgerig is.
Susara Margaretha (Sarie of tant Mossie) Maré (getroude van Toerien) (distrik Heidelberg, Tvl., 15 April 1869 – Bloemfontein, 22 Desember 1939) is die vrou oor wie die eerste versie van die volksliedjie “Sarie Marais” se Afrikaanse woorde handel, hoewel sy dit ontken het.
Herkoms
Sy was die oudste dogter van Jacob Philippus Maré en Cornelia Susanna Jacoba Erasmus en is op 15 April 1869 op die plaas Eendraght, Suikerbosrand, distrik Heidelberg, Tvl., gebore. Jacob Maré was later lid van die uitvoerende raad van Transvaal. Jacob Maréstraat in Pretoria is na hom genoem.
Sarie Maré se ouers was Voortrekkers en het in die omgewing van die Suikerbosrand gaan woon voor die dorp Heidelberg gestig is. Die grootste konsentrasie Voortrekkers het hulle in die wyk Mooirivier bevind, waar die dorp Potchefstroom aangelê is. Suikerbosrand was in die wyk Mooirivier (een van die vyf wyke destyds in Transvaal) geleë, wat gestrek het vanaf Potchefstroom tot die huidige Wolmaransstad en Makwassie.