cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Voorlaaier (geweer)
’n Voorlaaier is ’n geweer wat, onder andere, tydens die Groot Trek gebruik is en wat by die bek van die loop gelaai is. Dit was die Voortrekkers se vernaamste wapen. Elke man het waarskynlik 'n voorlaaier of twee besit en daarsonder sou dit vir hom moeilik gewees het om te oorleef. Dit is nie net gebruik om vleis in die pot te sit nie, maar ook vir verdediging in tye van gevaar.
Alhoewel die eerste tipes perkussie- of doppiegewere destyds al bestaan het, is hulle skynbaar nie tydens die Groot Trek gebruik nie. In enkele gevegte het die Voortrekkers wel van grofgeskut gebruik gemaak. Handwapens soos pistole was skaars. Net enkele Voortrekkers het, sover bekend, wapens soos swaarde en dolke besit, maar messe was algemeen en is soms as wapens gebruik.
Saam met sy voorlaaier het die Voortrekker ’n bandelier met ’n koeëlsakkie asook ’n kruithoring oor sy een skouer gedra wanneer hy iewers heen koers gevat het. Die Voortrekker Lourens de Klerk het in sy "Herinneringe" as volg oor hulle gewere geskryf:
Steen-gewere was algemeen; doppies was nog nie bekend nie. Die meeste mense het gepraat van ’n "snaphaan" en nie van ’n geweer of ’n roer nie. Die algemene kaliber van die snaphane was 6 op ’n pond, tot 12 en selfs 14 op ’n pond – 6 op ’n pond beteken byvoorbeeld 6 koeëls weeg ’n pond [450 gram]. Dit is waar die benaming "sesponder", of 12- of 14-ponder, vandaan gekom het.
Benewens die standaard-enkelloopvoorlaaiers het sommige Voortrekkermans ook dubbelloopgewere gehad. Elke loop was met sy eie pan en vuursteen toegerus. Andries Pretorius het so ’n dubbelloopvoorlaaier besit en tydens die Slag van Bloedrivier gebruik. Hy word inderdaad met daardie geweer in sy hand as een van die vier hoekwagte van die Voortrekkermonument in Pretoria uitgebeeld.
Jim Bannon
Jim Bannon (9 April 1911 – 28 Julie 1984) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Unknown (1946), Dangers of the Canadian Mounted (1948), Cowboy and the Prizefighter (1949), en Ride, Ryder, Ride! (1949).
Omaanse nasionale krieketspan
Oman het tydens die AKR-trofee 2002 sy eerste internasionale wedstryde gespeel, en die span het aan baie AKR-toernooie deelgeneem, tydens die AKR-trofee 2004 as naaswenner geëindig en twee keer die AKR T20I-beker gewen. Oman het aan krieketwêreldbekerkwalifiseringstoernooie deelgeneem sonder om vir die uiteindelike toernooi te kwalifiseer, die negende plek tydens die IKR-trofee 2005 behaal en elfde tydens die 2009-wêreldbekerkwalifisering geëindig. In Julie 2015 het Oman met sy oorwinning teen Namibië tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2005 T20I-status behaal en vir die T20I-wêreldbeker 2016 in Indië gekwalifiseer, hul eerste deelname aan ’n vername internasionale toernooi.
Voorlaaier (geweer)
Byname
Om tussen verskillende fabrikate voorlaaiers te onderskei het die Voortrekkers byname of die fabrikaat van die geweer gebruik. Volgens De Klerk het die naam "bobbejaanboud" gedui op die vorm van die kolf. "Sterloop" was ’n algemene naam vir ’n bepaalde soort geweer, wat ’n silwer sterretjie op die loop ingelê gehad het, voor of agter die visier. Die beste sterlope was die "Frederik Bothas", wat na die vervaardiger genoem is – die meeste was agt- of tienponders.
Omaanse nasionale krieketspan
In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens sal al die T20I-wedstryde wat Oman ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel, as ’n volle T20I erken word. Oman is tans (Julie 2023) 18de op die eendagranglys en 20ste op die Twintig20-wêreldranglys.
Voorlaaier (geweer)
Byname
"Bloublaser" was die bynaam van ’n ander soort geweer, ook ’n agt- of tienponder, wat as ’n minder goeie geweer beskou is. Die "Jan Cuylenburg" was ’n goeie geweer van dieselfde kaliber, maar die "Jan Waterneyers" het nie so ’n goeie naam gehad nie. Dan was daar ’n geweer in gebruik op die loop waarvan gestaan het "Jacob Oortman, Amsterdam". Dit was ’n agt-, tien- of twaalfponder en is as uitstekende skietgewere beskou. Die "Levi"-gewere het ’n reeks letters gehad wat met silwer op die loop ingelê is en ’n sterretjie net voor die visier. Hulle het goed geskiet.
Omaanse nasionale krieketspan
Beheerliggaam
Oman Krieket (Engels: Oman Cricket, OC) is in 1979 gestig en verantwoordelik vir die reëling van krieket in Oman. In 2000 het hulle as ’n geaffilieerde lid by die Internasionale Krieketraad (IKR) aangesluit en in 2014 ’n geassosieerde lid geword.
Voorlaaier (geweer)
Byname
Die Voortrekker Jan Maartens het op sy oudag ook van die gewere se byname vertel, waaronder sy vader se agtponder-donderbus Ortman. Sommige Voortrekkers het ’n "Brown Bess" gehad, wat ’n Britse militêre geweer was. Die naam "bloublaser" is nie noodwendig gebruik om ’n spesifieke soort voorlaaier aan te dui nie, maar wanneer daar as gevolg van ’n minderwaardige tipe kruit by die afvuur van ’n skoot ’n flits blou rook by die loop uitgekom het.
Omaanse nasionale krieketspan
Beheerliggaam
Oman Krieket bestuur al die Oman-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reëling van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is OC verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Omaanse span.
Voorlaaier (geweer)
Byname
Dit is nie bekend of die bynaam "Sanna" vir ’n voorlaaier algemeen deur Voortrekkers gebruik is nie. De Klerk vermeld dit nêrens nie. Boonop het dit moontlik eers teen die einde van die Groot Trek-era ontstaan.
Omaanse nasionale krieketspan
Beheerliggaam
Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hul met hul afrigting. Nes ander krieketlande beskik Oman oor ’n o/19-nasionale span wat aan die o/19-krieketwêreldbeker deelneem.
Voorlaaier (geweer)
Werking
Een van die belangrikste onderdele van die vuurmeganisme van die voorlaaier is die haan. Dit het twee lippies waartussen ’n vuursteen in ’n leerstrokie vasgeknyp word. Die beste vuursteen is ’n bepaalde soort kwartsklip wat maklik vonkies maak as dit geslaan word. Dit moet skerp wees om na wense te funksioneer. Na elke sowat 25 skote moet die vuursteen skerpgemaak word en na 50 of hoogstens 100 skote moet dit vervang word.
Omaanse nasionale krieketspan
Die nasionale span se eerste jare
In 2000 het Oman ’n geaffilieerde lid van die Internasionale Krieketraad geword en in dieselfde jaar by die Asiatiese Krieketraad aangesluit, wat hulle vir wedstryde teen ander nasionale spanne toegelaat het. Weens sy nielidmaatskap in die wêreldbeheerliggaam kon die nasionale span nie aan die kwalifiserings vir die krieketwêreldbekertoernooie in 1979, 1983, 1987, 1992, 1996, 1999 en 2003 deelneem nie. Dieselfde was vir die Asiatiese Bekertoernooie in 1986, 1988, 1990, 1995, 1997 en 2000 van toepassing. Oman het sy internasionale debuut tydens die AKR-trofee 2002 in Singapoer gemaak, waar hulle ná ’n oorwinning teen Katar en nederlae teen die Verenigde Arabiese Emirate, Nepal en Koeweit hul groep in die voorlaaste plek afgesluit het. In 2003 het hulle aan die eerste Golfbeker in Koeweit deelgeneem. Tydens die AKR-trofee 2004 in Maleisië het Oman goed presteer, nadat hulle ná oorwinnings in die groepfase teen Afghanistan, Bahrein en Hongkong, asook Bhoetan in die kwarteindstryd en Katar in die halfeindstryd eers in die eindstryd deur die Emirate met 94 lopies verslaan is. As naaswenner het hulle vir die IKR-trofee 2005 gekwalifiseer, die laaste kwalifiseringsfase vir die Krieketwêreldbeker 2007. Daardeur het hulle ook vir die Asiatiese Beker 2006 gekwalifiseer. Later in 2004 het Oman die Midde-Oosterse Beker ná ’n gelykopwedstryd teen Bahrein ingepalm; vanweë hul oorwinning teen dieselfde opponent in die groepfase was dit genoeg om dié toernooi te wen.
IKR-trofee 2005 en nadraai
In 2005 was Oman die eerste geaffilieerde lid wat aan die IKR-trofee deelgeneem het. Hulle is egter in al hul vyf groepwedstryde deur Skotland, Nederland, Kanada, Papoea-Nieu-Guinee en Namibië verslaan, waardeur hulle hul groep in die laaste plek afgesluit en die Krieketwêreldbeker 2007 misgeloop het, maar hulle het daarin geslaag om hul uitspeelwedstryde teen Uganda en die Verenigde State te wen; laasgenoemde nadat hulle ’n teiken van 345 lopies suksesvol gejaag het, waaronder ’n vennootskap van 127 lopies om die agtste paaltjie. Hierdeur het Oman in die negende plek onder twaalf deelnemende spanne geëindig. Daarmee het hulle vir die Wêreldkrieketliga 2007 se afdeling twee gekwalifiseer.
In 2006 het die Omanis se prestasies verswak, aangesien hulle tydens die AKR-beker se eerste rondte ná nederlae teen Singapoer en Bahrein uitgeskakel is; hul enigste oorwinning was teen die Maledive. Daarmee is hulle na die tweede afdeling afgegradeer en het vir die AKR Trofee-uitdaging 2009 gekwalifiseer. Oman sou oorspronklik aan die Asiatiese Beker 2006 deelneem en tydens dié toernooi sy eerste EDI-wedstryde teen Indië en Pakistan speel. Die Asiatiese Beker is van 2006 na 2008 uitgestel en die Asiatiese Krieketraad het besluit om dié toernooi in ’n kwalifisering om te skep. Daaraan het egter Hongkong deelgeneem.
Voorlaaier (geweer)
Werking
Die hele proses wat gevolg moes word om ’n voorlaaier vuurgereed te kry nadat ’n skoot geskiet is, het beteken dat die vuurtempo stadig was as dit vergelyk word met hoe vinnig skuts later met agterlaaiers kon skiet. In gevegsituasies het Voortrekkers wat meer as een voorlaaier besit het, sy vrou, ’n opgeskote kind of ’n werknemer byderhand gehad om een geweer te laai terwyl hy met die ander een skiet. Beide die Voortrekkers Johannes Roets en J.H. Hatting het op hulle oudag vertel dat die vroue asook die werknemers tydens die Slag van Veglaer in Augustus 1838 die Voortrekkermans bygestaan het deur koeëls en kruit aan te gee asook hulle gewere te laai. Jan Maartens (gebore 1829) het hom insgelyks herinner hoe sy moeder tydens ’n geveg vir sy pa gehelp het om sy voorlaaiers te laai.
Omaanse nasionale krieketspan
IKR-trofee 2005 en nadraai
In Oktober en November 2007 het Oman aan die eerste AKR T20I-beker in Koeweit deelgeneem, waar hulle in Groep A teen Afghanistan, Maleisië, Nepal en Katar gespeel het. Die Omanis het in hul groep tweede geëindig en die halfeindstryd gehaal. Daar het hulle die gasheer verslaan en daarna die beker met Afghanistan gedeel, nadat die eindstryd onbeslis geëindig het. Aan die einde van November 2007 het die Omanis Namibië besoek vir afdeling twee van die Wêreldkrieketliga. Hulle het Denemarke, die gasheer en die Verenigde Arabiese Emirate, bykomend tot die twee kwalifiseerders van afdeling drie – Uganda en Argentinië – ontmoet. Nadat die Omanis al hul groepwedstryde gewen het, is hulle in die eindstryd deur die Emirate met 67 lopies verslaan.
Voorlaaier (geweer)
Werking
Volgens G. Tylden kon ’n Voortrekker op sy eie gemiddeld minstens vier skote per minuut afvuur.
Omaanse nasionale krieketspan
IKR-trofee 2005 en nadraai
In Januarie 2009 het Oman deelgeneem aan die AKR-beker in Chiang Mai. Die nasionale span het dié toernooi ná oorwinnings teen die Maledive en Bhoetan onderskeidelik in die halfeindstryd en eindstryd maklik gewen. Die gunsteling en gasheer Thailand het net die vierde plek gehaal. In April 2009 het die Omanis vir die Wêreldbekerkwalifisering 2009, die laaste kwalifiseringstoernooi vir die Krieketwêreldbeker 2011, na Suid-Afrika getoer. Tydens dié toernooi se eerste rondte het Oman Uganda verslaan; aangesien hulle voorheen teen Kanada, Ierland, Skotland en Namibië verloor het, is hulle uitgeskakel en het sodoende die Krieketwêreldbeker 2011 misgeloop. In die uitspeelwedstryd het hulle Denemarke met vyf paaltjies verslaan en sodoende in die elfde en dus voorlaaste plek geëindig. In dieselfde jaar het Oman tydens die AKR T20I-beker in die Verenigde Arabiese Emirate al sy vyf groepwedstryde teen Bahrein, Katar, Nepal, Maleisië en Koeweit gewen en sodoende die halfeindstryd gehaal. In die halfeindstryd is Oman deur die gasheer met ses paaltjies verslaan, waardeur hulle die kans misgeloop het om agtereenvolgende titels in te palm. In die uitspeelwedstryd om die derde plek het hulle Koeweit verslaan. Die Omanis het die AKR Trofee-uitdaging in Thailand beklink, nadat hulle al hul groepwedstryde teen Bhoetan, Mianmar en Broenei gewen, in die halfeindstryd die Maledive en in die eindstryd Bhoetan verslaan het. Daarmee is hulle regstreeks na die AKR Elitetrofee opgegradeer. Tydens dié toernooi het Oman in die groepfase Singapoer en Koeweit verslaan, maar hulle het teen Nepal en Hongkong verloor. In die uitspeelwedstryd om die vyfde plek het hulle die Verenigde Arabiese Emirate met 34 lopies verslaan, waarmee hulle in die afdeling aangebly het.
Voorlaaier (geweer)
Werking
’n Ander algemene probleem was dat die gewere soms geweier het, wat beteken dat die skoot nie afgegaan het wanneer die skut die sneller getrek het nie. Dit het gewoonlik om een van die volgende drie redes gebeur: eerstens as die vuurklip in die haan te stomp was of nie van die regte soort gesteente was om goeie vonke te lewer nie; tweedens as die vonke wel reg was, maar die kruit in die pannetjie te klam of nat om te ontbrand; en derdens as die vonke wel die kruit in die pannetjie aan die brand gesteek het, maar dit nie tot by die lading binne-in die loop van die geweer deurgebrand het nie omdat die sundgat verstop was. In laasgenoemde geval het die geweer dan, in die taal van die Voortrekkers, net “voor gebrand”.
Omaanse nasionale krieketspan
IKR-trofee 2005 en nadraai
In Julie 2008 het Oman Krieket aangekondig om in Al Amarat naby die hoofstad Maskat ’n krieketveld op internasionale vlak op te rig. Die boukoste is oorspronklik op sowat 2 miljioen Omaanse rial beraam en die grond sou deur die departement van sport beskikbaar gestel word, die ander deel van die finansiering sou deur korporatiewe borgskappe ingesamel word. Op 17 Oktober 2012 is die Omaanse Krieketakademieveld in die hoofstad Maskat as eerste (en tot dusver enigste) internasionale krieketveld met gras ingewy. Andersins word krieket in Oman “meestal gespeel op graslose, heeltemal bruin buitevelde, op betonblaaie bedek met kunsmatige gras” (has mostly been played on grassless, utterly brown outfields, on concrete strips covered with artificial turf). Tydens die AKR Elitetrofee 2012 het die Omanis die groepwedstryde teen Bhoetan en die Maledive gewen, maar teen Afghanistan en Maleisië verloor. In die uitspeelwedstryd om die vyfde plek is hulle deur Hongkong verslaan, waarmee Oman vir die AKR Premierliga 2014 gekwalifiseer het. Tydens dié toernooi het die nasionale span teen Maleisië, Hongkong en Nepal gewen, terwyl hulle deur Afghanistan en die Verenigde Arabiese Emirate verslaan is. Hiermee het hulle in die derde plek geëindig en vir die AKR Kampioenskap 2014 gekwalifiseer. Aangesien Afghanistan en die Verenigde Arabiese Emirate besig was met voorbereidings vir die Krieketwêreldbeker is die AKR Kampioenskap 2014 gekanselleer.
Voorlaaier (geweer)
Werking
Op 28 Junie 1837 het Louis Tregardt in sy dagboek geskryf dat hy ’n renoster gekwes het as gevolg van die “voorbrand” van sy geweer. Dit kon ook gebeur dat die sundgat so vuil was dat die kruit net stadig na die lading in die loop kon deurbrand om dit te laat ontplof. In so ’n geval is van ’n vertraagde skoot gepraat.
Omaanse nasionale krieketspan
IKR-trofee 2005 en nadraai
Teen 2010 is krieket in Oman oorwegend deur emigrante uit die toetslande Bangladesj, Indië, Pakistan en Sri Lanka (en hul nasate) gespeel, maar minder deur inheemse Omanis. In dié jaar was net 100 van die 780 spelers in die nasionale liga Arabiere (oftewel 13 persent). Die aantal het tot in 2016 op sowat 400 gestyg met die algehele getal wat ook toegeneem het. Vir spanne wat in die Omaanse Liga meeding is ’n kwota ingestel en hulle moet ’n sekere aantal Omaanse spelers vir hul wedstryde benoem. Op nasionale vlak is net min Omanis vir die nasionale span gekeur. Tydens die T20I-wêreldbeker 2016 was net een van die spelers, Sufyan Mehmood, ’n inheemse (hoewel met Yousuf Rahim Baksh nog een as plaasvervanger benoem is). Voorheen was Ameet Sampat die enigste in Oman gebore speler wat vir die nasionale krieketspan verskyn het (in Lys-A-krieket).
Voorlaaier (geweer)
Werking
Andries Pretorius se dubbelloop-voorlaaier het hom tydens die Slag van Bloedrivier in die steek gelaat en hom inderdaad byna sy lewe gekos. Sy sekretaris, Jan Bantjes, vertel wat gebeur het: “Pretorius [is tydens ’n berede aanval op die Zoeloe-krygers self deur een van hulle aangeval en] het ’n skoot op sy aanvaller afgevuur, maar die perd het op dieselfde oomblik geswenk en hy het mis geskiet. Hy wou toe die ander skoot van sy dubbelloopvoorlaaier aftrek, maar die stopper van die slot het toegeskuif sonder dat hy dit agtergekom het. Gevolglik kon hy nie die haan span nie.”
Omaanse nasionale krieketspan
IKR-trofee 2005 en nadraai
Die Omanis het deelgeneem aan die afdeling drie 2011 wat hulle in die derde plek afgesluit en sodoende in dié afdeling aangebly het. Aan die kwalifiseringstoernooie vir die drie eerste T20I-wêreldbekertoernooie (in 2007, 2009 en 2010) het die Omanis nie deelgeneem nie. Tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2012 het hulle al hul sewe wedstryde in die eerste rondte teen Italië, Uganda, Kenia, Skotland, die Verenigde State, Namibië en Ierland verloor, maar hulle kon die uitspeelwedstryd om die vyftiende plek teen Denemarke wen, waarmee hulle die T20I-wêreldbeker 2012 misgeloop het. Tydens die AKR T20I-beker 2013 is Oman deur Afghanistan, die Verenigde Arabiese Emirate en Koeweit verslaan, hulle kon net die wedstryd teen Bahrein wen, waardeur die span dié toernooi in die voorlaaste plek afgesluit het. In dieselfde jaar is in Bermuda die daaropvolgende toernooi van afdeling drie aangebied. Die Omanis het ná twee oorwinnings in die eerste rondte teen Italië en Uganda die vyfde plek gehaal en sodoende die Krieketwêreldbeker 2015 se 2014-krieketwêreldbekerkwalifisering misgeloop. Pleks daarvan het hulle deelgeneem aan die Wêreldkrieketliga se afdeling vier 2014 en weer in die vyfde plek geëindig. In dieselfde jaar is die Omaanse Krieketraad tydens die jaarlikse IKR-vergadering in Melbourne tot ’n geassosieerde lid verhef.
Voorlaaier (geweer)
Werking
Ten einde te verseker dat als behoorlik funksioneer, moes elke Voortrekker gereeld sy geweer skoonmaak. ’n Dun, sterk stok waarvan die voorpunt vierkantig gemaak en vol kepies gesny is, is vir hierdie doel gebruik. ’n Stukkie lap is styf om die punt van die stok vasgedraai. Die kepies het meegebring dat die lap in posisie kon bly. Nadat warm water in die loop afgegooi is, is die stok op en af in die loop beweeg. Wanneer die skoonmaker tevrede was dat die loop skoon was, het hy ’n droë stukkie lap om die stok se punt gedraai ten einde die binnekant van die loop af te droog.
Omaanse nasionale krieketspan
Eerste T20I-wêreldbekerdeelname
Terwyl Oman in EDI-krieket gesukkel het, het die span daarin geslaag om in T20I-krieket die AKR T20I-beker 2015 te wen en sodoende vir die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2015 in Ierland en Skotland te kwalifiseer. In die eerste rondte het hulle Kanada, Nederland en Afghanistan verslaan, maar hulle het teen Kenia en Skotland verloor, terwyl die wedstryd teen die Verenigde Arabiese Emirate weens reën afgelas moes word, waarmee Oman die kwalifiseringsuitspeelwedstryde gehaal het. Daar kon die Omanis in die beslissende wedstryd teen Namibië ’n verrassende oorwinning aangeteken en vir die eerste keer vir ’n wêreldbeker kwalifiseer, daarbenewens het hulle tot in 2019 T20I-status ontvang. Dit was Oman se eerste deelname aan ’n wêreldbeker nog. Die uitspeelwedstryd om die vyfde plek tydens dié toernooi teen Afghanistan was Oman se eerste T20I-wedstryd, hulle is egter met vyf paaltjies verslaan. Vervolgens het die Omanis tydens die 2015/16-seisoen T20I-reekse teen die Verenigde Arabiese Emirate, Afghanistan en Hongkong gespeel. In Februarie 2016 het Oman tydens die Asiatiese Bekerkwalifisering 2016 Hongkong verslaan, terwyl hulle teen Afghanistan en die Verenigde Arabiese Emirate verloor het, waarmee hulle die Asiatiese Beker 2016 misgeloop het. In dieselfde jaar het die Omanis tydens die T20I-wêreldbeker 2016 in Indië ’n verrassende oorwinning in die eerste wedstryd teen Ierland (met twee paaltjies) aangeteken. Dit was hul eerste T20I-oorwinning nog. Nadat die tweede wedstryd teen Nederland weens reën afgelas is, het die span die kans gehad om met ’n oorwinning teen Bangladesj vir die Super Tien te kwalifiseer. Hulle kon egter in die weens reën ingekorte wedstryd nie teen dié toetsland presteer nie en is met 54 lopies verslaan (DLS-metode).
Voorlaaier (geweer)
Werking
’n Voorlaaier se reikafstand was hoogstens sowat 135 meter. Gewoonlik kon hulle nie verder as omtrent op 80 meter akkuraat skiet nie.
Omaanse nasionale krieketspan
Eerste T20I-wêreldbekerdeelname
In EDI-krieket het Oman tydens die Wêreldkrieketliga 2017–19 se afdeling vyf 2016 in die tweede plek geëindig en is sodoende na die vierde afdeling opgegradeer. In dié afdeling kon die Omanis weer goed presteer en het na die Verenigde State in die tweede plek geëindig. Dié wenreeks is tydens die afdeling drie in Uganda voortgesit, toe die Omanis die toernooi met net een nederlaag teen Kanada gewen het. Daarmee het hulle die kans gehad om tydens die Wêreldkrieketliga se afdeling twee 2018 vir die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2018 te kwalifiseer, maar nadat hulle net die vyfde plek gehaal het en na afdeling drie 2018 afgegradeer is, het hulle die Krieketwêreldbeker 2019 misgeloop. Daar is die gasheer regstreeks opgegradeer na afdeling twee 2019, waar die Omanis die eindstryd gehaal het, maar dié keer deur die gasheer Namibië met 145 lopies verslaan is. Daarmee het hulle die Wêreldkrieketliga 2 2019–2023 gehaal wat as kwalifisering vir die Krieketwêreldbeker 2023 dien; daarbenewens het Oman tot in 2023 EDI-status ontvang.
Voorlaaier (geweer)
Werking
De Klerk het vertel dat ’n voorlaaier – veral die vier- en sesponders – kragtig terugbeweeg of geskop het wanneer dit afgevuur is. So ’n terugskop het die ongeoefende skut meermale met ’n lam skouer, ’n dikgeswelde wang of ’n bloeiende neus gelaat. Gevolglik was die kinders, nadat hulle die eerste keer ’n skoot afgevuur het, soms huiwerig om dit weer te doen.
Omaanse nasionale krieketspan
Eerste T20I-wêreldbekerdeelname
In vergelyking met ander geassosieerde lede van die IKR word die Omaanse span beskou as konstant en dié met die vinnigste prestasieverbetering. In 2016 het Oman in afdeling vyf teen “kleiner” spanne soos Tanzanië en Nigerië gespeel. Eers in 2014 is hulle as ’n geassosieerde lid benoem, maar binne net vier jaar het die Omanis daarin geslaag om hulleself in EDI-krieket te vestig en hulle word intussen as een van die sterkste geassosieerde lede beskou. Ook in T20I-krieket het hulle gevestig, nadat hulle in dié formaat verskeie afdelings gewen en aan twee T20I-wêreldbekertoernooie deelgeneem het. In 2022 het die IKR se voorsitter, Greg Barclay, hierdie ontwikkeling, wat net in ’n paar jaar bereik is, as ’n model vir ander geassosieerde lede beskryf.
Voorlaaier (geweer)
Grofgeskut
Die Voortrekkers het oor ’n aantal voorlaaier-kanonnetjies beskik. Gert Maritz het twee kanonne op sy trek uit die Kaapkolonie met hom saamgeneem, en later, in Mei 1838, ’n tienponderkanon in Port Natal gekoop. Andries Pretorius het ’n koper-kanonnetjie besit wat skynbaar sy persoonlike eiendom was. Hierdie kanon is tydens die Slag van Bloedrivier gebruik om die walaer te verdedig. Die kanonnier was volgens oorlewering ’n Hollander, Giesing, of meer waarskynlik die Duitser Friedrich Giesen, wat inderdaad aan die geveg deelgeneem het.
Omaanse nasionale krieketspan
Nog ’n wêreldbekerkwalifisering
In Augustus en September 2018 het Oman in die Asiatiese Bekerkwalifisering teen Nepal, Maleisië en Singapoer gewen en teen die Verenigde Arabiese Emirate verloor, terwyl die wedstryd teen Hongkong weens reën afgelas moes word. Vervolgens het die span in die tabel gelyk op punte met Hongkong geëindig, maar as gevolg van sy swakker lopietempo (Hongkong met +1.530 en Oman met +0.583) het hulle die Asiatiese Beker 2018 misgeloop. In voorbereiding op die daaropvolgende T20I-wêreldbekerkwalifisering het die beheerliggaam Ierland, Skotland en Nederland uitgenooi vir ’n vierhoekige toernooi, waartydens die die eerste T20I-wedstryde op eie bodem aangebied is. Ierland het sodoende die eerste volle lid geword wat Oman besoek het. Die gasheer kon egter nie ’n oorwinning aanteken nie. Op 27 April 2019 het die Omanis hul eerste EDI-wedstryd teen Namibië gespeel, maar hulle is op net 81 lopies uitgeboul en het met 145 lopies verloor. Oman was regstreeks vir die T20I-wêreldbeker 2019 gekwalifiseer en het tydens dié toernooi se eerste rondte die Verenigde Arabiese Emirate, Hongkong, Nigerië en Kanada verslaan, maar teen Ierland en Jersey verloor, waarvolgens hulle met hul tweede plek die uitspeelwedstryde gehaal het. Ná hul nederlaag teen Namibië het die Omanis danksy die kolwer Jatinder Singh en die bouler Bilal Khan Hongkong met twaalf lopies verslaan en daarmee vir die tweede keer vir ’n hooftoernooi gekwalifiseer. In November 2019 sou die eerste rondte tydens die Uitdagingliga B in Hongkong beslis word, vanweë massaproteste is al die wedstryde egter in Oman aangebied.
Voorlaaier (geweer)
Grofgeskut
Volgens oorlewering het die Voortrekkerleier Gert Rudolph ook ’n kanon van sy eie gehad. Dit was op wiele gemonteer wat as die Stelletjie bekendgestaan het. Hierdie kanon is op 17 Februarie 1838 opgestel om Maritz se laer aan die Boesmansrivier teen moontlike aanvalle deur Zoeloe-krygers te verdedig.
Omaanse nasionale krieketspan
Nog ’n wêreldbekerkwalifisering
In Oktober 2019 het die beheerliggaam weer internasionale spanne uitgenooi, dié keer vir ’n vyfhoekige toernooi. Die nasionale spann het dié toernooi ná oorwinnings teen Hongkong, Ierland, Nederland en Nepal onoorwonne beklink. Hulle het ook aan die Wêreldkrieketliga 2 2019–2023 deelgeneem. Die eerste rondte in Skotland het hulle na die gasheer en voor Papoea-Nieu-Guinee in die tweede plek afgesluit. In Januarie 2020 het Oman die vierde rondte aangebied, wat hulle na die Verenigde Arabiese Emirate en voor Namibië in die tweede plek afgesluit het, nadat die laaste twee wedstryde ná die dood van sultan Qaboos bin Said al Said afgelas moes word. Die vyfde rondte het Oman teen die gasheer Nepal en die Verenigde State beklink. In Februarie 2020 het Oman die AKR Oostelike T20I-streek aangebied, wat deel was van die Asiatiese Bekerkwalifisering 2022. Daar het die nasionale span sy groepwedstryde teen Bahrein en die Maledive gewen, maar teen Katar verloor. Daarmee het hulle gelyk op punte met Bahrein en Katar geëindig, maar weens sy swakker lopietempo (Bahrein met +1.461, Katar met +1.391 en Oman met +1.040) die volgende rondte misgeloop. In September en Oktober 2021 het Oman die driehoekige reeks aangebied, wat uit die sesde en sewende rondte bestaan het. Die sesde rondte het die Omanis teen Nepal en die Verenigde Staate beklink, die sewende rondte het hulle na Skotland en voor Papoea-Nieu-Guinee in die tweede plek afgesluit.
Vanweë die aanhoudende wêreldwye Covid-19-pandemie is die T20I-wêreldbeker 2021 in Oman en die Verenigde Arabiese Emirate aangebied, waarmee albei lande vir die eerste keer wedstryde tydens ’n internasionale toernooi gehuisves het; Indië het egter as amptelike gasheer aangebly. Tydens dié toernooi is die Omanis ná een oorwinning teen Papoea-Nieu-Guinee (met tien paaltjies), asook nederlae teen Bangladesj (met 26 lopies) en Skotland (met agt paaltjies) weer in die eerste rondte uitgeskakel. Op die T20I-wêreldbeker sou in November en Desember die agtste rondte in Namibië volg, maar ná die ontdekking van die Covid-19 se Omikron-variant in Suid-Afrika is dié toernooi ná twee wedstryde afgelas.
Voorlaaier (geweer)
Grofgeskut
Dit is nie bo enige twyfel duidelik watter kanonnetjie só genoem is nie. Volgens oorlewering is “ou Grietjie” by die Slag van Bloedrivier gebruik en was Jan Joubert en Willem Daniël Venter kanonniers daarvan.
Omaanse nasionale krieketspan
Nog ’n wêreldbekerkwalifisering
In Februarie 2022 het Oman die Verenigde Arabiese Emirate gehuisves vir drie EDIs, wat voorheen tydens ander reekse afgelas moes word. Van dié wedstryde het hulle twee verloor, terwyl die derde gelykop geëindig het. Daarna het albei spanne deelgeneem aan die vierhoekige reeks 2021/22, saam met Ierland en Nepal. Die gasheer Oman het dié toernooi ná net een oorwinning teen die Emirate in die derde plek afgesluit. Daarop het die T20I-wêreldbekerkwalifisering se groep A gevolg, waartydens die gasheer Oman ná een nederlaag teen Nepal en oorwinnings teen Kanada en die Filippyne die halfeindstryd gehaal het, wat hulle teen Ierland met 56 lopies verloor en sodoende die T20I-wêreldbeker 2022 misgeloop het. In Maart het die Omanis die negende rondte teen Namibië en die Emirate beklink. Deel van dié reeks was ’n bykomende EDI teen Namibië wat in Januarie 2020 ná die dood van die sultan afgelas en nou opgemaak is. Die elfte rondte in April 2022 het Oman na Skotland en voor Papoea-Nieu-Guinee in die tweede plek afgesluit. Die dertiende rondte het die Omanis ná een oorwinning elk teen Nepal en die Verenigde State na die gasheer in die tweede plek afgesluit. Ná afsluiting van al die drienasiesreekse het Oman tydens die Krieketwêreldbekerliga 2 2019–2023 die tweede plek behaal, waarmee hulle die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 gehaal en gelyktydig hul plek in die Krieketwêreldbekerliga 2 2023–2027 vir die Krieketwêreldbeker 2027 bespreek het. Tydens die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 in Zimbabwe het die Omanis die sesde plek behaal, waarmee hulle die hooftoernooi in Indië misgeloop het. In die proses het hulle onder andere hul eerste EDI-oorwinning teen Ierland nog aangeteken, hul eerste oorwinning teen ’n toetsland.
Voorlaaier (geweer)
Grofgeskut
Tydens die geveg by Veglaer in Augustus 1838 het die Voortrekkers van ’n kanon gebruik gemaak, wat moontlik dieselfde Grietjie was. Dit het volgens oorlewering bestaan uit ’n loop wat sowat 1,5 meter lank was. Die loop was sowat 6,25 sentimeter in deursnee. Dit was gemonteer op twee wiele wat so groot soos ’n wa se voorwiele was.
Omaanse nasionale krieketspan
Kleure en kenteken
In EDI- en T20I-krieket dra Oman rooi truie met groen kleuraksente, rooi moue, ’n wit V-halslyn en rooi broeke. Veldwerkers dra ’n rooi bofbalpet of ’n rooi sonhoed. Die kolwers se helms is op ’n soortgelyke manier geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regtermou en die belettering OMAN verskyn in die middel van die trui.
Voorlaaier (geweer)
Ammunisie
Met ’n voorlaaier kon ’n Voortrekker een van twee tipes ammunisie afskiet: koeëls of lopers.
Omaanse nasionale krieketspan
Kleure en kenteken
Oman Krieket se kenteken toon ’n na regs vlieënde rooi krieketbal met vlamme in groen en rooi met die belettering Oman Cricket in Engels onder en Arabies bo.
Voorlaaier (geweer)
Koeëls
Die koeëls wat in die Groot Trek-era gebruik is, was soliede, ronde balletjies. Die vernaamste bestanddeel van ’n koeël was lood. Die Voortrekkers het self hulle koeëls vervaardig deur lood te smelt en in vorms te giet. Die lood wat gesmelt moes word, is in ’n ysterpotlepel met ’n tuit geplaas. Die lepel is dan verhit en wanneer die lood begin smelt het, is dit deur ’n gaatjie in ’n koeëlvorm gegiet. Wanneer die koeëlvorm vol lood was en dit afgekoel het, is dit oopgemaak en het die koeëls uitgeval.
Omaanse nasionale krieketspan
Tuisstadion
Oman se enigste internasionale stadion is die Omaanse Krieketakademieveld wat deur die nasionale span vir al hul tuiswedstryde gebruik word. Dit beskik sedert 2021 oor toetskrieketstatus, waarmee Oman saam met die Emirate die enigste land is, wat oor stadions in dié kategorie beskik, maar self geen toetswedstryde speel nie. Die stadion het die status voor die geskeduleerde toer van die Zimbabwiese nasionale span teen Afghanistan ontvang, wat hier in Februarie 2021 aangebied sou word. Dié toer is egter na Aboe Dhabi verskuif. Sedertdien is geen toetswedstryde op die Omaanse Krieketakademieveld aangebied nie.
Voorlaaier (geweer)
Koeëls
Indien daar by waar die opening in die vorm was nog ’n stukkie lood aan ’n koeël vasgesit het, is dit met ’n tang afgeknyp. Sommige meer gevorderde koeëlvorms was toegerus met ’n knippie wat oor die opening geskuif is en die loodpuntjie van die koeël afgesny het.
Omaanse nasionale krieketspan
T20I-wêreldbekerstadions
Oman het saam met die Verenigde Arabiese Emirate die T20I-wêreldbeker 2021 aangebied; Indië het egter steeds as amptelike gasheer aangebly. Dit was die eerste internasionale kriekettoernooi wat in beide Oman en die Verenigde Arabiese Emirate aangebied is, asook die eerste vername kriekettoernooi wat geheel en al deur IKR-assosiaatlede gehuisves is.
Voorlaaier (geweer)
Koeëls
Die grootte van die koeëls wat deur ’n Voortrekker gegiet is, het afgehang van die deursnee van die loop van sy geweer. Vierponder-voorlaaiers se lope het ’n heelwat groter deursnee gehad as dié van twaalfponders, wat te verstane is: ’n Vierponder se koeëls het meer as 100 gram geweeg terwyl ’n twaalfponder s’n minder as 40 gram geweeg het. Ten einde die koeëls 'n bietjie harder te maak en ook nie so baie lood te gebruik nie, het hulle tin by die lood bygesmelt, asook ander ou tafelgereedskap wat nie meer bruikbaar was nie, insluitende soms ’n "nagviool" (die bynaam vir ’n soort tinbottel of skottel wat vir nagbehoeftes gebruik is).
Omaanse nasionale krieketspan
Spelerstatistieke
Altesaam het vir Oman 25 spelers EDI- en 33 spelers T20I-krieket gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Omaanse span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.
Voorlaaier (geweer)
Koeëls
Ten einde lood te spaar het hulle in tye van skaarste soms klippies binne-in die koeëlvorms geplaas en dan met gesmelte lood toegeseël. ’n Onvermydelike gevolg van die feit dat voorlaaiers se kalibers verskil het, was dat daar vir elke kaliber ’n afsonderlike koeëlvorm benodig is ten einde die verlangde grootte koeëls te kon giet.
Omaanse nasionale krieketspan
Spankapteins
Tot op hede was drie spelers reeds die kaptein vir Oman tydens ’n EDI-wedstryd en vier tydens ’n T20I.
Voorlaaier (geweer)
Lopers
Lopers was ronde loodballetjies wat kleiner as die normale koeëls was – soms so klein as die haelkorrels wat in moderne haelgewere gebruik word. Van groot na klein is na die haelkorrels verwys as bok-, patrys- of donshael. Die Voortrekkers het dun fluitjiesriet gebruik om lopers te giet. Die stewige deel van ’n rietjie is vlak onder elk van sy litte afgesny, wat die Voortrekker met ’n aantal "houertjies" gelaat het wat aan die bokant oop was. So ’n houertjie is dan met die oop kant bo in klei of droërige modder ingesteek en gesmelte lood is versigtig in elke rietjie ingegooi. Wanneer die lood gestol en afgekoel het, is daar uit elke rietjie ’n lang, dun stafie lood uitgehaal. Die stafies is met ’n mes in klein stukkies gesny en dan tussen maalklippe gerol totdat hulle rond was.
Wanneer die Voortrekker met lopers wou skiet, het hy eers, nadat hy die verlangde hoeveelheid kruit in die loop afgegooi het, met ’n laaistok ’n vetlappie tot op die kruit gedruk. Dan het hy die regte hoeveelheid lopers in die loop ingegooi, gevolg deur nog ’n vetlappie wat hy eweneens met die laaistok vasgestamp het. Eers dan kon hy aanlê en skiet.
A.H. Potgieter junior het hom herinner dat die vroue soms sakkies gemaak het en in elke sakkie tien tot 12 lopers gesit het. Die sakkies was so gemaak dat hulle in die loop kon inval sonder dat ’n laaistok nodig was om hulle af te druk. Die getuienis van verskeie Voortrekkers dui daarop dat hulle in ’n gevegsituasie met een skoot lopers meer as een aanvaller kon doodskiet of minstens buite aksie kon stel. Volgens Erasmus Smit het een van die burgers tydens die Slag van Vegkop met een skoot nege Matebele-krygers gedood, nadat hy in die haas twee sakkies lopers gelyk gelaai het.
Peter Blum
Peter Blum (4 Mei 1925 – 5 Desember 1990) was 'n omstrede Afrikaanse digter. Hy is weens sy teenkanting teen die destydse beleid van apartheid twee keer Suid-Afrikaanse burgerskap geweier.
Voorlaaier (geweer)
Kanonammunisie
Verskeie voorwerpe is as ammunisie in kanonne gebruik. Bomme is gemaak deur sakkies van rou beesvel te vul met koeëls en/of lopers en stukkies afvalyster. Die pote van driepootpotte wat afgebreek het, is ook vir hierdie doel benut. Soms is ou snuifblikke of ander geskikte blikkie met lopers gevul. Dit is dan met harde vet vasgegiet en in die bomme geplaas. Mev. J.C. Fick het as volg hieroor vertel:
Peter Blum
Blum arriveer op die ouderdom van twaalf in Suid-Afrika, en was toe reeds verskeie tale magtig, insluitende Duits en Italiaans. Hy gaan skool in Durban en Johannesburg en studeer daarna by die Universiteit Stellenbosch en die Universiteit van Kaapstad. Vanaf 1949 werk hy as bibliotekaris in Kaapstad en later in Kroonstad. In 1955 trou hy met Henrietta Cecilia Smit, 'n kunsonderwyseres van Stellenbosch.
Voorlaaier (geweer)
Kanonammunisie
Die mense het baie blikkies peperment op die trek saamgeneem. Hierdie blikkies is goed bewaar. Ons het niks weggegooi nie, want ons kon niks koop nie. Gert Rudolph gooi die bek van die kanon, soos hulle die voorpunt genoem het, agtertoe en plaas ’n peperment-blikkie daarin. Hierdie blikkie is binne-in ’n sakkie kruit wat ’n klein snytjie in het sodat die kruit maklik kan ontbrand. Dan gooi hulle ’n handvol geweerkoeëls in. Hulle stamp alles goed vas met die laaistok. Om seker te maak dat dit nie sal uitval nie, stop hulle die bek toe met pluisies. Hierna word die loop reg gesit en word daar met ’n pistool in die skietagter geskiet. Dan vlieg dit, die pepermentblikkie en als.
Peter Blum
Hy publiseer verskeie artikels en ontvang erkenning vir sy gedigte. In 1956 word hy met die Reina Prinsen Geerligs-prys vir Steenbok tot poolsee bekroon. Hy skryf ook resensies vir Die Burger en vertaal verskeie werke in Afrikaans, onder andere vanuit Frans (werke van Apollinaire, Anouilh en Baudelaire).
Voorlaaier (geweer)
Buskruit
Wat buskruit (kortweg kruit genoem) betref: Aangesien die Voortrekkers besef het dat hulle nie maklik hulle kruitvoorrade in die binneland sou kon aanvul nie, het hulle groot hoeveelhede daarvan op hulle waens op die trekpad saamgeneem. Tog was dit vir hulle moontlik om kruit te maak, mits hulle sekere bestanddele in die hande kon kry. Dit is gedoen deur blomswael, salpeter en houtskool te meng en op ’n maalklip te maal. Brandewyn is dan by die mengsel gevoeg en dit is tot ’n deeg geknie. Hierna is die deeg in ’n stampblok deurgewerk, waarna dit op ’n vel uitgekrap is om droog te word. Omdat dit korrelrig was, is dit, wanneer dit feitlik droog was, gesif.
Peter Blum
Een van sy bekendste essays, Hoe ek dekadent geword het, verskyn in die Oktober 1956 uitgawe van Standpunte. Ten spyte van sy baanbrekerswerk ontvang hy nie Suid-Afrikaanse burgerskap nie. Hy is diep teleurgesteld en draai sy rug op Afrikaans en die Afrikaanse kultuur, en trek saam met sy vrou na Londen, waar hy in eensaamheid en armoede sterf.
Voorlaaier (geweer)
Buskruit
Daar was nog nie destyds rooklose kruit nie. Gevolglik het daar soms tydens gevegte as gevolg van al die skietery ’n digte rookwolk rondom die Voortrekkers ontstaan wat hulle uitsig kon belemmer het.
Peter Blum
Vroeë lewe en werk
Peter Emil Julius Blum is op 4 Mei 1925 in Wene, Oostenryk gebore uit Duits-Joodse ouers (Joseph Blum en Paula Levi). As kind in Duitsland en Switserland maak hy reeds kennis met verskillende tale (Duits, Engels, Frans en Italiaans) wat hy met mindere of meerdere mate van gemak beheer. Waarskynlik as gevolg van verswakkende toestande in Duitsland in die lig van die opkoms van Nasionaal-Sosialisme en die anti-Semitiese beleid van die Duitse regering, kom hy in 1937 op twaalfjarige leeftyd saam met sy gesin na Suid-Afrika. Hulle vestig hulle eers in Johannesburg, maar later in Durban, waar Peter skoolgaan en in 1942 aan ’n Engelstalige hoërskool matrikuleer. In sy matriekjaar is hy die enigste Durbanse skolier wat die Hoër Taalbondeksamen in Afrikaans met onderskeiding aflê. Omdat Blum ’n afkeer het van die Engelse koloniale mentaliteit wat hy in Durban ervaar, verkies hy vir sy verdere opleiding ’n Afrikaanstalige inrigting en skryf hom in 1943 by die Universiteit van Stellenbosch vir ’n B.A.-graad in, waar hy onder andere skrywers soos Jan Rabie en H.W. Truter leer ken. Hy raak ook bevriend met Jac A. Louw, later professor in Afrikatale aan die Universiteit van Suid-Afrika, met wie hy vir ’n lang tyd briewe wissel. Hoewel sy punte uitstekend is, ontvang hy weens onvoldoende klasbywoning nie ’n predikaat van die professor vir Afrika-tale nie en word sy graad dus nie toegeken nie. Einde 1945 staak hy derhalwe sy studies en gaan hy na Johannesburg waar sy moeder intussen weer in die voorstad Melrose gevestig is.
Voorlaaier (geweer)
Kruithorings
Die Voortrekkermans het hulle kruit in kruithorings met hulle saamgedra. Twee soorte uitgeholde horings is vir hierdie doel benut. ’n Buffelkruithoring kon tot bykans 700 gram en ’n beeskruithoring 900 gram (of selfs meer) kruit bevat. ’n Kepie is ingesny rondom die breë kant van so ’n horing, waar dit afgesaag is. Dit is dan in warm water geweek voordat ’n boom bestaande uit ’n ronde houtskyf daarin gewig is wat dan dig vasgetrek het wanneer die horing en die hout droog word en inkrimp. Die voorpunt van die horing is so afgesaag dat daar ’n gaatjie met ’n deursnee effe kleiner as dié van ’n geweerloop in was. Dit is dan afgesluit met ’n prop van hout wat presies in die gaatjie gepas het.
Peter Blum
Vroeë lewe en werk
Blum se vader, ’n psigiater, doen waarskynlik as gevolg van die probleme wat met die ontworteling uit sy land van herkoms en die moeilike aanpassing in ’n vreemde land gepaardgaan, ’n geestesongesteldheid op en word opgeneem in ’n Johannesburgse sielsieke-inrigting, waar hy vroeg in die vyftigerjare oorlede is. Blum het waarskynlik die toestand van sy vader as sosiaal problematies beskou en versin die leuen dat sy vader in 1938 in ’n motorongeluk oorlede is. Sy moeder knoop na Blum se terugkeer ’n verhouding aan met Willi Rosenstein, ’n boer van Rustenburg, waarheen sy verhuis. Hierdie verhouding dra nie Blum se goedkeuring nie en hy beweer selfs dat sy moeder vroeër in hom belanggestel het. Hoewel die waarheid van die bewering onmoontlik vasgestel kan word, is dit aanduidend van die komplekse verhouding wat daar tussen hom en sy moeder bestaan het.
Voorlaaier (geweer)
Kruithorings
Die kruithoring is gewoonlik óf oor die skouer óf vas aan die gordelband om die middel gedra. Dit het aan ’n riempie gehang wat aan een kant aan die prop en aan die ander kant aan die boom vasgemaak was. Kruithorings – spesifiek die bome daarvan – is telkens deur die vervaardigers of die eienaars daarvan verfraai.
Peter Blum
Loopbaan en studies
Teen middel 1947 woon Blum alleen in Kensington, waar hy sekretaris is van ’n jeugklub, ’n bymekaarkomplek vir jongmense waar goedkoop etes verskaf en sosiale byeenkomste gehou word. In Augustus 1947 word hy verkies tot voorsitter van die klubkomitee. Hier leer hy vir Bartho Smit ken en maak weer kennis met Jan Rabie. Met Jan Rabie korrespondeer hy hierna gereeld en hierdie kontak duur voort tot in die laat vyftigerjare. Later verhuis Blum na ’n goedkoper kamer in Rosettenville in Johannesburg. In 1948 trek hy Kaapstad toe en studeer tot 1950 aan die Universiteit van Kaapstad, waar hy die Diploma in Biblioteekwese verwerf met ’n verhandeling oor The Union native policy in government legislation and publications 1910–1948. In 1949 aanvaar hy ’n betrekking by die Suid-Afrikaanse Biblioteek in Kaapstad, waar hy in beheer is van die biblioteekdienste vir bruin mense. In hierdie tyd bly hy in ’n woonstel in die Tuine. Vroeg in 1950 maak hy in Kaapstad kennis met Ina Rousseau, met wie hy tussen Februarie en September 1950 ’n kortstondige verhouding het. Sy virtuose taalbeheer is duidelik uit die briewe wat hy vir haar skryf en in die adres-op-rym wat hy op die koeverte skryf. Ina besef egter dat die verhouding weens Blum se komplekse persoonlikheid nie kans het op langdurige oorlewing nie en sy beëindig dit.
Voorlaaier (geweer)
Kruithorings
Wanneer die voorlaaier gelaai moes word, het die Voortrekker bloot naastenby die regte hoeveelheid kruit uit die horing in die palm van sy hand uitgegooi en dan met die hand bo by die loop ingegooi. Ervare skuts het die vaardigheid aangeleer om heel akkuraat te skat hoeveel kruit hulle op daardie manier per skoot moes gebruik. Die hoeveelheid kruit wat gebruik moes word, het van die kaliber van die geweer afgehang.
Peter Blum
Loopbaan en studies
Blum hervat sy onderbroke B.A.-studies in 1954 aan die Universiteit van Stellenbosch en voltooi in 1955 die B.A.-graad met lof, met Engels en Duits as hoofvakke en Afrikaans-Nederlands op tweedejaarsvlak. Hy trou op 29 Maart 1956 in die landdroskantoor in die Strand met Henriëtta Cecilia (Hetta) Smit, ’n kunsonderwyseres van Stellenbosch, wat op 3 November 1914 in die distrik Hopefield gebore is en dus amper twaalf jaar ouer is as hy. Aan die einde van 1956 lê hy by die Universiteit van Kaapstad die eksamen af vir sy B.A. Honneurs-graad in Engels. Vanaf Januarie 1957 tot Junie 1959 is hy bibliotekaris op Kroonstad, waarna hy terugkeer na Kaapstad en hy en sy vrou ’n woonstel in Wynberg betrek. Hier het hy geen vaste werk nie, maar skryf gereeld vir Die Burger se kunsbladsye artikels en hy resenseer ook enkele boeke.
Voorlaaier (geweer)
Kruitbus
Sommige Voortrekkers het instede van ’n kruithoring van ’n kruitbus gebruik gemaak wat ’n verstelbare skootmeter bevat het en van koper gemaak is. Die skootmeter was in die lang voorpunt of "nek" van die kruitbus en is ’n "keppie" genoem. Dit is korter gestel om minder kruit of langer gestel om meer kruit op ’n slag af te meet. So ’n kruitbus is voor die vertrek op ’n jagtog of op kommando met kruit gevul. Wanneer daar gelaai moes word, is die kruitbus van agter opgelig om die keppie in die nek te vul en dan met ’n klappie afgesluit. Daarna is die kruit uit die keppie uit in die loop van die voorlaaier ingegooi. Die keppie het die skut dus in staat gestel om vinnig presies soveel kruit af te meet as wat nodig was om te skiet. Vir ’n sterk skoot is dit langer en vir ’n swak skoot korter gestel.
Peter Blum
Loopbaan en studies
Van meet af is hy ’n omstrede figuur in die Afrikaanse letterkunde. Sy eerste bundel, Steenbok tot poolsee, kry hoë lof van N.P. van Wyk Louw en beïndruk die keurder, D.J. Opperman, terwyl Ernst Lindenberg ook ’n positiewe resensie skryf. T.T. Cloete is egter baie negatief gestem teenoor die bundel in sy resensie, terwyl in Johannesburg die Afrikaanse Skrywerskring van C.M. van den Heever en S. Ignatius Mocke hulle daarvoor beywer dat die Nasionale Boekhandel die hele oplaag aan verspreiding moet onttrek. Die skrywer J. Nel van der Merwe, indertyd onderwyser en bibliotekaris aan Helpmekaar Hoërskool, lei die aanslag. Dit is veral Blum se oneerbiedige siening van die Voortrekkermonument in die gedig “Oor monnemente gepraat” wat vir hulle aanstoot gee. Blum se tweede bundel, Enklaves van die lig, stuur hy in 1957 aan Koos Human by Nasionale Boekhandel vir publikasie, wat dit aan J. du P. Scholtz voorlê vir keuring, aangesien D.J. Opperman indertyd oorsee was. Scholtz het egter besware teen veral die groot aantal neologismes in die bundel en daar word gewag vir Opperman se terugkeer vir ’n finale mening. Opperman en Scholtz is eindelik nie ten gunste van publikasie van die bundel in sy oorspronklike formaat nie en hulle raai Blum aan om verskeie veranderinge te maak. Blum interpreteer hierdie versoek as afkeuring, weier om sy werk te verander en daar ontstaan ’n bitterheid by hom teen die Afrikaanse letterkundige elite, hoewel A.A. Balkema tog na ’n paar veranderings die digbundel aanvaar vir publikasie. Die Letterkundige Kommissie van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns beveel Enklaves van die lig in 1959 aan vir bekroning met die Hertzogprys, maar die Fakulteitsraad besluit om hierdie jaar geen bekroning te maak nie. Dat Blum heimlik gehoop en gereken het op bekroning en dus afgehaal voel dat dit nie gebeur het nie, blyk uit uitlatings wat hy onder andere in ’n brief aan Ernst Lindenberg maak.
Voorlaaier (geweer)
Kruitbus
Die Voortrekkers kon nie self kruitbusse vervaardig nie. Dit is uit Europa ingevoer en moes deur hulle gekoop word.