cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Langebaan
Agtergrond
Die kerkraadslede van Langebaan het hulle omstreeks 1980 begin beywer vir weeklikse dienste en 'n medeleraar vir daardie deel van die Hopefieldse gemeente. Die leraar, ds. G.P. Stoffberg, het hulle gesteun omdat die dorp uitgebrei het en dit vir hom moeilik was om die lidmate aan die kus behoorlik te bearbei. Soos dikwels in die verlede was die gemeente se geldsake 'n struikelblok, veral aangesien Langebaan se lidmate nie hul kant behoorlik gebring het nie. Daarom is besluit om 'n hulpleraar, pleks van 'n medeleraar, vir Langebaan aan te stel. Die eerste en enigste ampsbekleër was prop. Hennie J. Loubser, wat ná enkele maande 'n beroep aanvaar het. Langebaan se kerkraadslede het nou weer 'n kans gesien vir afstigting of die verkryging van 'n medeleraar, wat hulle ook gekry het ná baie ontevredenheid in die Hopefieldse gedeelte van die gemeente wat die geldelike las moes help dra. Die eerste medeleraar, ds. D.J. de Kock, het aan die begin van 1985 diens aanvaar.
Hierna het die Langebaanse lidmate begin aandring, nes die Vredenburgers laat in die 19de eeu, dat hul kerkraadslede en nuwe lidmate op Langebaan voorgestel word en nie op Hopefield nie, hoewel laasgenoemde die setel van die gemeente was. Ook het Langebaan se lidmate na ds. De Kock begin verwys as hulle predikant en nie van Hopefield se predikant nie.
Drang na afstigting
duimnael|links|240px|Die ou kerkie op Langebaan is in 1872 deur 'n lidmaat aan die gemeente Hopefield geskenk. Dis in 1980 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
Reeds in 1981, toe daar die eerste keer sprake was van afstigting, het die kerkraad 'n kommissie benoem om die saak te ondersoek, maar hul gevolgtrekking was dat die wyk nie geldelik die mas alleen sou kon opkom nie. In 1986 was afstigting weer ter sprake en weer is 'n kommissie benoem om dit te ondersoek. In 1981 het daar maar sowat 200 lidmate in die Langebaanse wyk gewoon, wat teen 1986 tot skaars 300 toegeneem het. Destyds was die probleem dat Langebaan 'n vakansiedorp was waar baie mense vakansiehuise gebou het wat net vir 'n deel van die jaar benut is. Dié mense was lidmate van die gemeente waar hulle voltyds gewoon het. Selfs die boere wat daar gaan aftree het, het hul dankoffers steeds gegee aan die gemeente waarin hul plaas geleë was. Nog 'n probleem met die te stigte gemeente was dat amper al die plase wat eers deel was van Langebaan-wyk deur Yskor of grondspekulante opgekoop is en onbewoon gelê het. Kort voor afstigting was dié onbewoonde plase: Panorama, Oosterwal, Mooimaak, Septembersklip, Meeuklip, Soutpan, Waschklip, Olifantskop, Tibosklip en die Kleinbergplase van die De Jonghs en Rabes. Tot die middel 1940's het oorkant die strandmeer teen die Posberg 10 tot 12 gesinne gewoon, terwyl die plaas Geelbek, wat later deel sou word van die Nasionale Weskuspark, ook bewoon was. Teen 1987 het daar geen meer lidmate van die Hopefieldse gemeente gewoon nie. Boonop het boere in die omgewing van die Lugmagbasis Langebaanweg te kenne gegee dat hulle sou verkies om by Hopefield te bly wanneer Langebaan moontlik afstig. Dié plase sou nodig wees om die nuwe gemeente lewenskragtig te help maak.
Afstigting
Ten spyte van al dié probleme het die NG gemeente Langebaan op 23 November 1988 van Hopefield afgestig. In 1985 het Hopefield 660 belydende lidmate gehad. In 1990 was dit 454, terwyl Langebaan se lidmate 336 getel het. In die daaropvolgende amper 30 jaar tot 2014 het Hopefield se lidmate afgeneem tot 252, maar Langebaan s'n het toegeneem tot 1 809 (die syfer in die NG Kerk Jaarboek is laas in 2011 bygewerk). Hopefield se afname was dus 44,5%, terwyl Langebaan se toename 438,4% was. Hopefield het in 2011 930 wit inwoners gehad (syfers van 2001 kan nie vergelyk word nie omdat die sensusgebiede destyds nie met die dorpsgrense ooreengestem het nie), terwyl Langebaan se wit inwoners toegeneem het van 1 770 tot 4 648.
Die ou kerkie
Die ou NG kerkie op Langebaan is in 1872 deur 'n lidmaat aan die Hopefieldse gemeente geskenk. Die kansel in dié kerkie, wat saam met die gebou en alles wat deel is daarvan tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar is, is in 1721 deur Adam Albertyn vir die gemeente Stellenbosch gemaak. Op Stellenbosch het dit 130 diens gedoen, waarna dit in 1853 aan Die gemeente Zoutrivier (kort daarna herdoop tot Hopefield) geskenk is. In die eerste kerkgebou op Hopefield, vroeër 'n graanskuur en waenhuis op die plaas Lange Kuil aan Zout Rivier waarop die dorpie Hopefield aangelê is, was die preekstoel in gebruik tot omstreeks 1878. Nadat die nuwe kerk in September 1877 in gebruik geneem is, is die kansel oorgeplaas na die kerkie op Langebaan, wat destyds 'n wyk was van Hopefield.
Pastorie
Hopefield se kerkraad het in 1922 reeds die besluit geneem om vir sy leraar 'n strandhuis op Langebaan te bou. 'n Stewige kliphuis is opgerig teen 'n koste van £580. Later is ook buitegeboue opgerig. Vir meubels is in die gemeente gekollekteer en dit wat kortgekom het, moes uit die kerkkas gekoop word. Aan die begin het die plaaslike skool 'n deel van die huis gebruik omdat die skoolgebou op die dorp ondoeltreffend geword het. Begin 1924 kon die leraar die hele huis tot sy beskikking neem. In latere jare het die onderwyser van Langebaan (dit was 'n eenmanskool omdat die dorpie so klein was) die huis bewoon met dié voorbehoud dat die leraar dit vakansies tot sy beskikking sou hê.
Langebaanweg
Die weermag wou al in 1943 'n gedeelte van die plaas Theewatervlei by Hopefield hê vir die oprigting van 'n lugmagbasis, wat toe in 1946 gebou is op Langebaanweg, sowat 25 km wesnoordwes van Hopefield af. Die Hopefieldse munisipale raad onder voorsitterskap van H.G. Greeff was gekant teen die bou van 'n basis so na aan die dorp omdat dit kon veroorsaak dat "die vyand bomme op Hopefield sal gooi". Al sou die personeel 'n paar kilometer van Hopefield af woon, sou die dorp se skool, kerk, sakeondernemings, sportverenigings en nog meer daarby baat gevind het.
Nadat Langebaanweg heelwat nader aan Vredenburg as aan Hopefield gebou is, het dié basis in 1957 saam met Saldanha as tweede dogtergemeente van Hopefield afgestig. In 1967 het die NG gemeente Langebaanweg van Saldanha afgestig. In 1960 het die gemeente Hopefield, wat bestaan het uit die dorp en Langebaan, 825 belydende lidmate gehad. Teen 1971 was daar in die moedergemeente 725 belydende lidmate, terwyl die getal van Langebaanweg se gemeente 260 was. Die getal het tot die veranderinge in die samestelling van die Lugmag se personeelkorps ná 1994 redelik bestendig gebly. Teen 1999 het dit gedaal tot sowat 180. Tydens dr. Johan van den Heever se bediening beleef die gemeente ongekende groei in erediensbywoning en finansies, maar dit was sy taak om die gemeente in te lig dat die volgende kapelaan, wat die staat aanstel, dalk nie ’n NG leraar sou wees nie. Ná lang gesprekvoering met buurgemeentes aanvaar Langebaan die verantwoordelikheid om Langebaanweg as wyksgemeente onder sy vlerk te neem. Einde Desember 1999 ontbind Langebaanweg en smelt saam met Langebaan. Die ooreenkoms was dat Langebaanweg ’n wyksgemeente sou wees onder die beheer van Langebaan-gemeente.
Ds. Bennie Meyer is as kontrakleraar vir Langebaanweg aangestel en bly vier jaar aan in dié pos. Ds. Nico Marais was sy opvolger en bedien die wyksgemeente tot Januarie 2009. Die laaste skriba, tot 2007, was Rut Bester. Daarna is alle administrasie deur Kassie Carstens, ’n kerkraadslid, behartig. Ondanks die inlywing gaan die gewoonlike gemeentelike aktiwiteite voort en het Langebaanweg sy eie kerkraad en funksioneer as volwaardige gemeente.
Grantia comoxensis
Grantia comoxensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Grantia en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1893 deur Lambe.
Nur Muhammad Taraki
Nur Muhammad Taraki (15 Julie 1917 - 8 Oktober 1979) was 'n Afghaanse kommunistiese staatsman tydens die Koue Oorlog wat van 1978 tot 1979 as president van Afghanistan gedien het. Taraki is naby Kabul gebore en studeer aan die Universiteit van Kabul, waarna hy sy politieke loopbaan as joernalis begin het. Hy het later een van die stigterslede van die Volksdemokratiese Party van Afghanistan (PDPA) geword en is op die eerste kongres tot die sekretaris van die party verkies. Hy het as kandidaat in die Afgaanse parlementsverkiesing in 1965 gestaan, maar kon nie daarin slaag om homself te kry nie. In 1966 publiseer hy die eerste uitgawe van Khalq, 'n partykoerant, maar dit is kort daarna deur die regering gesluit. Hy het die Khalq-vleuel van die PDPA gelei. In 1978 het Taraki saam met Hafizullah Amin en Babrak Karmal die Saur-rewolusie geïnisieer en die Demokratiese Republiek Afghanistan gestig.
Die presidentskap van Taraki, hoewel van korte duur, was altyd gekenmerk deur kontroversies. Die regering was verdeel tussen twee PDPA-faksies: die Khalqiste (waarvan Taraki die leier was), die meerderheid, en die Parchamiete, die minderheid. Hy het 'n suiwering van die regering en party begin wat daartoe gelei het dat verskeie hooggeplaaste Parchamitiese lede in de facto-ballingskap gestuur is deur die opdrag om as buitelandse ambassadeurs in die buiteland te dien. Taraki het op 1 Januarie 1979 'n grondhervorming van stapel gestuur wat baie ongewild was. Sy regime het ook wreedaardig toesluit oor dissidente en toesig gehou oor massamoorde van die inwoners. Hierdie faktore het onder meer gelei tot 'n gewilde terugslag wat 'n opstand begin het. Ondanks herhaaldelike pogings gedurende sy bewind, was Taraki nie in staat om die Sowjetunie te oorreed om in te gryp ter ondersteuning van die herstel van die burgerlike orde nie.
Sy bewind is gekenmerk deur 'n diktatoragtige kultus van persoonlikheid wat rondom homself gesentreer is en wat deur Amin gekweek is. Die staatspers en daaropvolgende propaganda het na hom verwys as die 'Groot Leier' en 'Groot Onderwyser'. Sy verhouding met Amin het tydens sy bewind suur geword, wat uiteindelik tot gevolg gehad het dat Taraki op 14 September 1979 omver gewerp is en op 8 Oktober daarna op 8 Oktober moord op die bevel van Amin. Sy dood was 'n faktor wat gelei het tot die Sowjet-ingryping in Desember 1979.
Buiten die politiek het hy vanaf 1940 ook 'n aantal romans en kortverhale in die sosialistiese realisme-styl geskryf.
BMW R1100GS
Die BMW R1100GS is 'n dubbelsportmotorfiets wat bekendgestel is in 1993, en vervaardig is vanaf 1994 tot 1999 deur BMW Motorrad in Berlyn, Duitsland.
Vorige BMW motorfietse gebruik die lugkop-enjins soos die tipe 247 lugverkoelde plattweeling met twee stootstang-geaktiveerde kleppe per silinder. Die R1100GS enjin is bekendgestel met gedeeltelike olieverkoeling en vier kleppe per silinder wat gereël word deur 'n enkele kettinggedrewe nokas. Motronic brandstofinspuiting is ingesluit in plaas van die vergassers op vroëre fietse gevind. Die agtervering en dryfas gebruik dieselfde Paralever swaai-armstelsel as die vorige fietse, maar met die toevoeging van afstandverstelbare voorvragaanpassing op die skokbreker. Die voorvering gebruik 'n nuwe A-armstelsel genaamd Telelever. Opsies het ingesluit verhitte stuurhandvatsels en 'n sluitweer-remstelsel (ABS).
Kenneth Carmohn
Kenneth Carmohn (gebore 24 Januarie 1965) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Farligt venskab (1995), Baby (2003), A Viking Saga: Son of Thor (2008), en Department Q: The Keeper of Lost Causes (2013).
Paul Petersen
Paul Petersen (gebore 23 September 1945) is 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Houseboat (1958) en The Executive, en in die televisiereeks The Donna Reed Show (1958).
Gevlekte sillago
Die Gevlekte sillago (Sillago aeolus) is 'n vis wat voorkom aan die ooskus van Afrika noordwaarts vanaf Maputo. In Engels staan die vis bekend as die Oriental sillago.
Voorkoms
Die vis het vlekke op die lyf.
Olga Fonda
Olga Fonda (gebore 1 Oktober 1982) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Love Hurts (2009), Little Fockers (2010), en Real Steel (2011), en in die televisiereeks The Vampire Diaries (2009).
Sutherland, Nieu-Suid-Wallis
Sutherland is 'n woonbuurt in die suide van Sydney in die staat Nieu-Suid-Wallis, Australië. Dit is sowat 26 kilometer suid van Sydney se sakekern en is ook die administratiewe setel van die plaaslike regeringsgebied Sutherland Shire.
Nywerheidsgebied
Sutherland is hoofsaaklik 'n woonbuurt met 'n winkelsentrum wat naby die Sutherland-treinstasie geleë is. Sommige kommersiële ontwikkelings is ook langs die Princess-snelweg geleë. As die administratiewe setel van Sutherland Shire het die woonbuurt geriewe soos 'n algemene vermaaksentrum waar onder meer inhuldigingseremonies vir nuwe burgers plaasvind, 'n gemeenskapsentrum, plaaslike regeringskantore en 'n groot sentrale biblioteek. Die Woronora-begraafplaas is aan die westelike grens van die woonbuurt geleë.
Vervoer
Sutherland is 'n aansluitingspunt op die Illawarra-lyn van City Rail se spoornetwerk. Die hooflyn loop suid na Waterfall en Wollongong en noord na die middelpunt van Sydney met 'n vertakking wat van dié woonbuurt na die ooste in Cronulla se rigting loop.
Veolia Transport het 'n busterminaal in Sutherland aan albei kante van die Sutherland-treinstasie. Dienste aan die oostekant van die stasie verbind Westfield Miranda, Gymea, Kirrawee en Grays Point met mekaar. Dienste aan die westekant verbind Loftus, Engadine, Heathcote, Menai, Illawong, Padstow, Bankstown en Woronora met mekaar.
Marshallplein
Dit lê in Marshalltown in Johannesburg in die straatblok begrens deur Sauerstraat, Foxstraat, Maclarenstraat en Marshallstraat. Die buurt, plein en gebou is vernoem na Henry B. Marshall (1852-1948), ‘n Randse grondeienaar en nyweraar wat ook aan die Jameson-inval deelgeneem het. Hy het die grond geskenk waarop die ZAR se polisiehoofkwartier gebou sou word.
Gordon Tomlinson
Gordon Tomlinson (Swellendam, 6 Oktober 1887 – Vredefort, 6 November 1955) was ’n prokureur, skrywer en kampvegter vir Afrikaans.
Marshallplein
Die kantoorgebou met sy mooi facade is op 25 Maart 1899 deur die staatsaanklaer van die ZAR, dr. F.E.T. Krause, geopen. In daardie dae het die gebou die hoofkwartier van die ZARPS (Zuid-Afrikaansche Republiek Politie) gehuisves en het toe bekend gestaan as die Wachtkantoor. Na Uniewording was dit vir amper 70 jaar die hoofkwartier van die Suid-Afrikaanse Polisie en speurdiens in Johannesburg. In 1968 is die gebou ontruim en gesloop en het die polisie John Vorsterplein betrek.
Gordon Tomlinson
Vroeë lewe
Tomlinson is gebore as die derde seun van dertien kinders van Daniel Males Tomlinson en sy vrou, Aletta Amelia Rothmann, oudste suster van die Afrikaanse skryfster M.E.R. Tomlinson was ’n ouer broer van prof. F.R. Tomlinson, landbouekonoom en voorsitter van die bekende Tomlinson-kommissie. Ná matrikulasie op Swellendam is Tomlinson in 1906 na die Victoria-kollege op Stellenbosch, waar hy hom in September van dieselfde jaar ook as klerk by die prokureursfirma Paul D. Cluver laat inskryf het. Einde 1908 het hy die prokureurs-en-notariseksamen afgelê en daarna twee jaar lank as prokureur op Trompsburg en Bethulie gepraktiseer. In 1911 het hy na Stellenbosch teruggekeer om in die teologie te studeer. Hy het egter slegs die admissie-eksamens van die eerste en die tweede jaar afgelê en nie sy studie in die teologie voltooi nie. Begin 1915 het hy na die prokureursprofessie teruggekeer en hom eers op Heilbron en daarna in 1917 op Vredefort gevestig.
Marshallplein
Duisende verhoorafwagtendes is hier aangehou. Die bekende lid van die Stormjaers die stoeier Johannes van der Walt het uit die selle ontsnap. Op 11 Augustus 1963 het Arthur Goldreich en Harold Wolpe dieselfde pestasie verrig.
2002 brand
Die gebou het amper heeltemal afgebrand op die aand van 22 Oktober 2002, maar die brandweer diens het die brand onder beheer gebring voor die vuur na ander geboue kon versprei.
Gordon Tomlinson
Vroeë lewe
Tomlinson het met Moritza Maria Gertenbach van Grootfontein, Philippolis, getrou en uit dié huwelik is een seun en vier dogters gebore. Tomlinson is deur dr. Tobie Muller in die huwelik bevestig en die oggend voor die huwelik het hulle twee nog eers die formulier in Afrikaans vertaal.
Studentelewe
Tomlinson het aktief aan die kulturele bedrywighede van die studentegemeenskap op Stellenbosch deelgeneem. Hy het spoedig aandag getrek deur sy optrede in die Debatsvereniging en die bekroning van sy skets ‘Aasvoël’ wat in die South African News verskyn het. Ná slegs ’n paar maande op Stellenbosch het hy reeds in die redaksie van die Stellenbosch Students Quarterly gedien. Tomlinson het ’n merkwaardige rol in die studente-aktiwiteite op Stellenbosch gespeel. Weinig studente voor of ná sy tyd het hom hierin geëwenaar. Hy was by geleentheid redakteur van die studenteblad, voorsitter van die studenteraad, redakteur van Ons Moedertaal en voorsitter van die Stellenbosse tak van die Afrikaanse Taalvereniging (ATV). Daarbenewens het hy ook hoofrolle vertolk in toneelopvoerings.
Taalstryd
Tydens sy verblyf op Stellenbosch het hy kennis gemaak met prof. T.B. (Tobie) Muller en ’n hegte vriendskap het tussen hulle ontstaan. Albei was vurige kampvegters vir Afrikaans en onder hulle leiding is in 1907 ’n tak van die ATV op Stellenbosch gestig. Dit was veral tydens Tomlinson se tweede verblyf op Stellenbosch, van 1911 af, dat die stryd vir Afrikaans deur middel van hierdie vereniging met groot geesdrif op Stellenbosch aangepak en deurgevoer is. Prof. Tobie Muller en Tomlinson is in hul strewe versterk deur die terugkeer van J.J. Smith na Stellenbosch en hierdie driemanskap het landswyd bekend geraak vir hul aandeel in die taalstryd. Hulle het ’n belangrike rol gespeel in die Tweede Taalbeweging. Ons Moedertaal, die blad van die ATV, het met Muller, Tomlinson en Smith in die redaksie tot stand gekom en in die middel punt van die Taalbeweging gestaan, totdat dit in 1915 deur Die Huisgenoot oorgeneem is.
Hierdie blad het die geleentheid aan Tomlinson gebied om te skryf. Verskeie verdienstelike gedigte van hom het periodiek daarin verskyn, asook ’n vervolgverhaal as bladvuller wat in 1917 in boekvorm met die titel Deur die smeltkroes verskyn het. Ten spyte van die troosprys vir Deur die smeltkroes deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, het skerp kritiek op die werk deur ’n literêre kritikus Tomlinson baie ontmoedig om weer te skryf. Nietemin is daar later weer twee werke wat van kultuurhistoriese betekenis is, gepubliseer. In samewerking met dr. B.B. Keet het die biografie Tobie Muller, ’n inspirasie vir Jong Suid-Afrika (Kaapstad, 1925) en die outobiografie Herinneringe van ’n Jong Turk (Kaapstad, 1956) verskyn.
Die aktiwiteite van die ATV op Stellenbosch onder leiding van Muller, Smith en Tomlinson het tydens die kongres van 14 Augustus 1914 ’n hoogtepunt bereik toe besluit is dat die NG Kerk genader sou word om ’n geskikte vertaling van die Bybel in Afrikaans te voorsien en om Afrikaans naas Nederlands as amptelike taal van die Kerk te erken. Verder is ook besluit dat sowel die Kerk as die universiteitsraad versoek sou word om toe te laat dat studente hul eksamens in Afrikaans aflê. Hierdie besluite het so ’n stroom van protes buite die ATV ontketen dat die driemanskap besluit het om ’n ope vergadering onder voorsitterskap van Tomlinson te belê waarop B.B. Keet, Smith en Muller as hoofsprekers sou optree. Ná die vergadering het die teenstand gaandeweg verdwyn en het die "Kerk, die Universiteit en die Volksraad", in Tomlinson se eie woorde, "mettertyd gebuig voor die onkeerbare".
Openbare lewe
In sy verdere loopbaan het Tomlinson op ’n wye terrein in die openbare lewe deelgeneem. Tydens sy verblyf op Heilbron was hy met die Helpmekaarbeweging behulpsaam en op Vredefort het hy naas ’n uitgebreide prokureurspraktyk en ’n groot boerdery wat by behartig het, vyftien jaar lank ononderbroke as burgemeester van die dorp gedien. Hy was ’n aktiewe lid van die Ossewabrandwag en in 1941 ere-adjudant onder dr. Hans van Rensburg. Hy het ook ’n aandeel gehad in die opkoms van die Afrikaner in die ekonomiese lewe. Hy was voorsitter van sowel die Vredefort-Handelshuis Beperk as die Trans-Oranje Beperk en het ook in die direksies van Askor en die Afrikaanse Pers Beperk gedien.
Deur sy belangstelling in die kuns en kultuur het Tomlinson ’n waardevolle skilderyversameling opgebou, onder meer werke van Hugo Naudé, Pieter Wenning, J.E.A. Volschenk, J.H. Pierneef, Erich Mayer, Tinus de Jongh en W.H. Coetzer. Sy kunsversameling was uniek in die sin dat dit ’n periode gedek het van 1906 tot 1955. Van jongs af het hy persoonlik in die skilderkuns belanggestel en skilderye van goeie gehalte gelewer, danksy die leiding wat hy van G.P. Canitz ontvang het.
Ofskoon ’n groot kampvegter vir Afrikaans, het Tomlinson die werke van die groot Engelse skrywers baie waardeer, asook dié van die klassieke meesters. In hierdie opsig het sy goeie kennis van Latyn, wat sy geliefkoosde vak was, hom goed te stade gekom.
Aftrede en dood
Liefde vir die natuur was kenmerkend van hom en sy bewondering vir die natuurskoon van die Boland, veral dié van Hermanus en Swellendam, het hom altyd bygebly. Die stil omgewing van Vredefort, tussen die twee mooi riviere, die Vaal en die Renoster, het hom diep bekoor en hy het veel plesier daarin gevind om daar te hengel. Hy is in 1955 op Vredefort, waar ’n straat na hom vernoem is, oorlede.
Annette Snyman
Anna Sophia Theron (27 Mei 1941 - 19 September 1980) is ’n Suid-Afrikaanse skrywer en is op die plaas Uitvlug in Tulbagh gebore.
Lewe en werk
Haar vader is Pieter Francois Theron, boer van Tulbagh, en haar moeder is Maria Catharina Elizabeth Louw, beter bekend as Miemie Louw-Theron, 'n Afrikaanse skryfster. Sy is een van drie kinders en het 'n broer, Kobie, en 'n suster, Hannah. Sy word groot op die familieplaas Uitvlug in die Tulbagh-distrik en ondergaan haar skoolopleiding op die dorp. Na skool studeer sy verder aan die Universiteit van Stellenbosch, waar sy in 1961 die B.A.-graad en in 1962 die B.A. Honneurs-graad met onderskeiding verwerf. In 1963 kry sy ook die M.A.-graad met onderskeiding met 'n verhandeling oor “Aspekte van die bywoord in Afrikaans”. Op universiteit is sy lid van D.J. Opperman se letterkundige laboratorium. Na kwalifikasie is sy vanaf 1962 verbonde aan die Universiteit van Stellenbosch as professor Willem Kempen se spesiale navorsingsassistent. Sy studeer in 1968 en 1969 in België verder vir haar doktorale eksamen. In 1971 word sy aangestel as lektrise in Afrikaans-Nederlands by die Universiteit van Stellenbosch en sy behaal in 1974 die D.Litt.-graad met lof met 'n proefskrif oor “Aspekte van meerfunksionaliteit in Afrikaans”. Sy trou in 1976 met die bekende literator, professor Henning J. Snyman van die Universiteit van Kaapstad, wat voorheen ook aan die Universiteit van Stellenbosch verbonde was. Haar vader word op 18 Februarie 1969 wreed vermoor deur twee ontsnapte gevangenes op sy plaas by Tulbagh, waarna haar moeder grotendeels by haar op Stellenbosch inwoon. Op Vrydagaand 19 September 1980 sterf sy in 'n motorongeluk buite Stellenbosch.
Skryfwerk
Verskeie van haar gedigte word in tydskrifte gepubliseer, onder andere in haar studentedae in Inset onder die naam Annette Theron en later ook in Standpunte. D.J. Opperman en Fred le Roux neem ook 'n keur van haar gedigte in 1965 in die versamelbundel “Stiebeuel 2” op. Na haar dood versamel haar man haar verse vir publikasie in 'n bundel. Die titel Klein rondreis verwys na die reis tussen mense, tussen verlede, hede en toekoms en na die klein aards hede. Die eerste van vier afdelings bevat liefdesgedigte, wat die volle spektrum dek van entoesiasme en oorgawe aan die geliefde (“Bekenning”, “Raffinadery”) tot frustrasie met die onbeweeglike man in “Omruilspel”. Die tweede afdeling bevat gedigte oor die ouers, waarin veral die herinnerings verse oor 'n vader-figuur (wat ook God-figuur word) treffend is (“Naskrif: Pinkster 1971”, “Bemesting”). Hoewel die vader voortleef in die alledaagse omgewing, word daar ook afskeid geneem en die onvermoë om die dooie weer poëties op te wek word erken (“Naskot”). Die natuur en kontrei met die ewige voortsetting van gister, vandag en more en die opvolging van seisoene is die tematiek van die derde afdeling. Hier is kontrei verse soos “Tulbagh” met sy toespeling op Boerneef se “Boplaas”, terwyl Leipoldt saampraat in gedigte soos “Knikkertjietyd” en “Slampamper”. In “Drinkverdriet” wissel die spreker van strofe tot strofe, met die plaasarbeider wat in die eerste strofe praat van die drank wat maak dat hy sy pligte verwaarloos, die vrou wat in die tweede strofe praat van die take wat verrig moet word en dan die kind wat in die derde strofe daarna verlang om 'n pa te hê wat sy pligte nakom. Die laaste afdeling bevat verse met 'n Bybelse of kerklike konnotasie, met veral “Teoloog” wat treffend die futiliteit uitbeeld van een gelowige wat oortuig is dat sy geloof meer korrek as 'n ander s’n is. God gaan sy gang en steur hom nie aan sulke akademiese redenasies nie. Goed is ook “Vormdrag” (na aanleiding van die Hallelujalied “Tel jou seëninge”) en “Onderstam”, wat die rasse-ideologie ondermyn. Van haar gedigte word opgeneem in verskeie versamel bundels, waaronder “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in 'n duisend en enkele gedigte”, “Digters en digkuns”, “Die goue vreugde” en “Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte”.
Eerbewyse
Om haar nagedagtenis lewend te hou, stig die Departement Afrikaans-Nederlands van die Universiteit van Stellenbosch na haar dood die Annette Snyman-Beursfonds.
Allen Ginsberg
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Allen Ginsberg
Amerikaanse digter en skrywer
Literêre stroming
Beat Generation New American Poets Hippies Post-modernisme
Beduidende werke
Howl and other Poems (1956)
Irwin Allen Ginsberg (* 3 Junie 1926 in Newark, New Jersey; † 5 April 1997 in New York) was 'n Amerikaanse digter en skrywer wat onder meer met sy uitgesproke teenkanting teen militarisme, materialisme en seksuele onderdrukking bekendheid verwerf het. In die 1950's was Ginsberg een van die leidende figure van die Beat-generasie.
Sy epiese gedig Howl waarin hy 'n loflied aan sy Beat-generasie-maats ("angel-headed hipsters") sing en felle kritiek op die destruktiewe kragte van kapitalisme en konformiteit in die Verenigde State lewer, word as een van die klassieke werke van die Beat-generasie beskou. In Oktober 1955 het Ginsberg saam met vyf ander onbekende digters 'n gratis lesing in 'n eksperimentele kunsgalery in San Francisco aangebied. Ginsberg het die gehoor met Howl geëlektrifiseer. Volgens sy digterlike kollega Michael McClure was dit duidelik "dat die damwal gebreek het, dat 'n menslike stem en liggaam teen die harde muur van Amerika en sy ondersteunende leërs en vlote en akademies en instellings en eiendomstelsels en magsbasisse geslinger is."
In 1957 het Howl wye publisiteit geniet toe dit die middelpunt van 'n hofsaak was - 'n staatsaanklaer in San Francisco was van mening dat die werk "vuil, vulgêre, obsene en afstootlike taal" sou bevat.
Die gedig is destyds veral skandalig genoem omdat dit sowel hetero- asook homoseksuele omgang behandel het - in 'n tyd toe sodomiewette homoseksuele omgang in elke Amerikaanse deelstaat onwettig verklaar het. Howl het Ginsberg se homoseksualiteit en sy verhoudings met 'n aantal mans weerspieël, waaronder Peter Orlovsky, sy lewenslange maat. Regter Clayton W. Horn het bevind dat Howl geensins aanstootlik was nie en bygevoeg: "Sou daar sprake van pers- en meningsvryheid wees indien 'n mens sy woordeskat tot vervelende onskadelike eufemismes moes beperk?"
In "Howl" en ander gedigte het Ginsberg inspirasie geput uit die epiese styl en vrye verse van die 19de eeuse Amerikaanse digter Walt Whitman. Albei digters het hartstogtelik oor die belofte (en verraad) van die Amerikaanse demokrasie, die sentrale belangrikheid van erotiese ervaring, en die spirituele soektog na die waarheid van die alledaagse bestaan. J. D. McClatchy, die redakteur van die Yale Review, het na Ginsberg as "die bekendste Amerikaanse digter van sy generasie" verwys wat tegelykertyd "'n maatskaplike krag en 'n literêre fenomeen" was.
Ouddorp
Ouddorp (Seeus: Ouwdurp) is 'n dorp in die Nederlandse munisipaliteit Goeree-Overflakkee in die provinsie Zuid-Holland. Die vissers- en toeristedorp het 'n bevolking van sowat 6 000 (2009). Wessel Pretorius, 'n voorvader van Marthinus Wessel Pretorius was hier predikant vanaf 1639 tot 1653.
Ouddorp se vernaamste bron van inkomste was in vorige jare vissery, maar toerisme is nou die grootste ekonomiese bydraer. Die aard van die omgewing, die mooi strande en die skilderagtige bosryke areas trek mense van oraloor, en het ook tot 'n aansienlike styging in eiendomspryse oor die afgelope jare gelei.
Oor die oorsprong van die naam is daar nie veel met sekerheid bekend nie. Een van die teorieë is dat die dorp sy naam ontleen het aan Adriaan Ouddorp, wie die dorp sou gestig het. 'n Ander teorie het dit weer dat die dorp sy naam te danke het aan die polder Diepehorst, wat as die oude polder bekend gestaan het, en dat die dorp dan aanvanklik Oude Dorp en daarna Ouddorp geheet het.
Hoe dit ook al sy, argeologiese opgrawings het getoon dat die dorpie reeds in Romeinse tye bewoon was.
Geskiedenis van die Hervormde kerk
Amptelik is die aanvanklike kerkgebou wat aan St Maarten toegewy was, in 1348 opgerig. Die parochie was toentertyd deur 'n kapelaan sowel as 'n pastoor bedien, terwyl die nabygeleë Goedereede slegs 'n kapelaan had. In 1450 word Goedereede met De Oude Oosdijk tot 'n afsonderlike parochie verhef.
Daar is aanvanklik gemeen dat die kerktoring ook in dieselfde tyd gebou is, maar ondersoeke het getoon dat die materiaal wat gebruik is baie ouer blyk te wees en dat daar moontlik reeds al in 900 'n kerkgebou in Ouddorp was. Ons weet wel dat daar reeds in 1100 'n som geld deur die “Heer van de Klepperstee” vir 'n kerk en toring beskikbaar gemaak is. Dit wil dus voorkom of die oprigting van die kerkgebou in 1348 eerder 'n heropbou van 'n vorige kerk was.
Die kerkgebou het ook maar sy goeie en slegte tye ondervind. In ongeveer 1490 het die inwoners van Brederoode aanvalle teen Ouddorp en Goedereede geloods. Aangesien Goedereede baie beter versterk was het die aanvallers hul aandag op Ouddorp toegespits. Groot gedeeltes van die kerk is verwoes en die toring is ook deels afgebreek.
Die kerkklok is in die middeleeue ernstig beskadig en is eers in die 1640’s oorgegiet. (Die klok is ook in 1942 deur die Duitse weermag geroof om gesmelt te word. Gelukkig het die skip wat die klok na die smeltery vervoer het, in die IJsselmeer gesink nadat dit gesaboteer is, en die klok is na die oorlog teruggebring na Ouddorp). Meer oor hierdie klok 'n bietjie later.
Die een vlak van die toring is ook gebruik as 'n tronksel, waarin aanvanklik slegs ernstige oortreders maar later ook minder gevaarlike misdadigers opgesluit is.
Vanweë “de sterken aanwas der Gemeente van Ouddorp … die de Gereformeerd godsdienst toegedaan…” word in 1734 oorgegaan tot die verbouing van hoofsaaklik die binnekant van die kerk. Die preekstoel en “kerkraadstuijn” word vervang, die middelmuur word verwyder, die galery vergroot en die konsistorie verskuif na onder die galery. Die State van Holland en Wes Friesland het – ten einde hierdie verbouing te finansier – o.a. die reg verleen om vir 20 jaar 'n belasting op wyn, bier en brandewyn te hef – 'n baie vroeë voorbeeld van “vice tax”!
Aanvanklik was die toring en die kerkgebou aanmekaar, maar ten tye van hierdie renovasies was hulle reeds van mekaar geskei.
Teen die einde van die 1700’s het die kerkgebou die agteruitgang van die vorige twee eeue getoon, en is daar in 1790 besluit om met die herstel en vernuwing van die gebou te begin. Nie alleen die stadsowerhede nie maar ook die publiek het ingegryp en die fondse beskikbaar gestel vir die opknapping van die gebou, binne sowel as buite. (Van die meer vername mense in die gemeente het betaal om sekere sitplekke in die kerk te bekom vir 'n tydperk van 10 jaar!) Tydens die restourasieproses wat in 1791 afgehandel is, is baie van die Roomse karakter van die kerk verwyder terwyl die grafkelder en verskeie familiewapens ook herstel is. Die toewydingsdiens het op 14 Augustus 1791 plaasgevind. Die predikant “.. het wel. Eerw. heer Gersen..” lewer sy wydingspreek oor Haggai 2 vers 10.
Aan die einde van die 1800’s en begin 1900’s, terwyl die Anglo-Boere-oorlog in SA woed, word die kerk weereens aansienlik verander. In 'n artikel in Bulletin in 1902, skryf Overvoorde: ''De toename van het ledental, die uit oogpunt van de kerklijke gemeente met vreugde werdt begroet, blijkt en bleek dikwijls voor het kergebouw zelf minder gelukkig te zijn, daar hierdoor verbouwingen noodzaakelijk worden, die nadeelig kunnen zijn voor het bouwwerk. Thans wordt hierdoor het kerkje te Ouddorp op Goeree bedreigd…''
Die Ryksargitek Adolph Mulder het voorgestel dat die kerk uitgebou word om weer tot teen die toring te strek, en wel op die ou fondasies. Dit sou die gebou verstewig en sou sonder om afbreuk te doen aan die integriteit, die nodige addisionele spasie binne die kerk lewer. Die kerkraad het egter hierteen beswaar gemaak. Die kerk is totaal herontwerp.
Predikante van die Hervormde gemeente Ouddorp na die Reformasie
Wanneer daar met die verkondiging van die evangelie op die eiland begin is, is onduidelik, hoewel sendelinge reeds van vroeg daar diens gedoen het. Na die Hervorming, en waarskynlik kort na die inname van Den Briel in 1572, het die eerste twee predikante – Adriaan Allardi Janssen en Adrianus Johannis – na Goedereede gekom, vanwaar hulle ook die inwoners van Ouddorp bedien het. Daar was egter ontevredenheid oor die mate van bediening wat in Ouddorp ontvang is en in 1592 word 'n versoek tot die Klassis van Briel gerig dat Ouddorp as 'n aparte gemeente gestig en 'n eie predikant toegeken word. Die Klassis kon egter nie tot 'n besluit kom nie.
Teen 1594 wou die Ouddorpers nie langer wag en begin rondkyk vir 'n predikant om te beroep. Hul aanvanklike besluit was om ds. Van Bommenede te beroep, maar hiervoor wou die Klassis nie toestemming gee nie. Hierna val die gemeentelike oog op ’n onderwyser van Poortvliet, Jacobus Cornet. Na 'n proefpreek op voor die Klassis oor Lukas 1:9, word Conet uitgenooi om na Ouddorp te kom – sodat hy die te-stigte-gemeente kon ondersoek (en hulle hom!) Dit moes 'n voorspoedige besoek gewees het, want toestemming word deur die Klassis verleen en in 1594 verkry Ouddorp gemeentestatus. Cornet word in Mei 1595 as eerste predikant van die gemeente Ouddorp bevestig.
Soos genoem was stamvader Johannes Pretorius se vader Wessel predikant in Ouddorp, en wel die sesde predikant wat na die Reformasie hier aangestel is.
Die Notuleboek van die Hervormde Kerk se Klassis Briele lewer 'n paar interessanthede op. Op 3 April 1639 tydens 'n vergadering gehou te Heenvliet, versoek twee ouderlinge van Ouddorp toestemming om Ds Wessel Praetorius na Ouddorp te beroep. Hierdie versoek is klaarblyklik toegestaan, want op 28 Junie 1639 lewer Wessel 'n proefpreek oor Romeine 8:1 tydens 'n klassisvergadering te Nieuwe-Tonge, ter vervulling van die vereistes sy finale teologiese eksamen. Die beroep word uitgereik en in laat-1639 aanvaar. Vir ongeveer veertien jaar bedien Wessel hierdie gemeente voor hy in 1653 'n beroep na Emmerik aanvaar. Gedurende hierdie tydperk het hy onder andere ook as voorsitter van die klassis opgetree. In een van die notuleboeke gedateer 26 September 1651 verskyn sy handtekening as volg:
Die jong predikant tree op 16 Junie 1641 te Haarlem in die huwelik met Josyntje Claesdogter van Egmont. Die inskrywing in die Haarlemse huweliksregister lui as volg: ''Wesselius Pretorius van Leiden – predikant tot Ouddorp en Josyntgen Claesdr. van Egmont van Leiden woon aldaer – sijn op attestatie van Ouddorp en de Leiden alhier getrouwd den 18e Juni 1641''.
Johannes, die oudste seun, is hier in Ouddorp in die pastorie gebore. Op 26 Oktober 1642 word Johannes deur sy vader gedoop. Die inskrywing in die doopregister lees as volg:
''Den 26 October (1642) Van my gedoopt myn eerstgeboren soon, en hebbe die genaemt Joannes. Getuigen sijn geweest mijn vader Barent Schout, mij swager Laurentius Nicolay van Egmont en meutie Geertruijt Reiniersdr. huisvrouwe van Cornelius Low'' [Cornelis Louritz van Egmont]
Hierbo is genoem van die kerkklok wat erg beskadig is en in 1642 oorgegiet is. Johannes Burgerhuys het die werk aan die klok verrig, en die inskripsie daarop lees:
Volgens oorlewering is hierdie klok in gebruik geneem op die dag van Johannes se doop.
Die afgelope vier eeue was daar bitter weinig tye dat die gemeente nie deur 'n dominee bedien is nie, soos blyk uit die onderstaande tabel. Hierdie bediening het 'n groot invloed op die dorp, sy inwoners en die omstreke gehad, en tydens my besoek het ek onder die besef gekom van hoe kerkvas die mense van Ouddorp vandag steeds is (daar is tans ses kerke vir die sowat 6200 inwoners).
Hersteld Hervormde Gemeente (ontstaan in 2004)
Van Ouddorp na Suid-Afrika
Johannes Pretorius (Joannes Praetorius) word op 26 Oktober 1642 te Ouddorp deur sy pa gedoop. In 1653 verhuis die gesin na Emmerik (op die grens van wat vandag Duitsland en Nederland is) nadat Wessel daarheen beroep is. Op 16 Julie 1653 word Johannes ingeskryf by die Latynse Skool van die Gereformeerde Kerk te Emmerik, en in 1661 word hy tot die Leidse universiteit toegelaat waar hy in die teologie studeer. Hy word egter in Desember 1663 geskors omdat hy – na bewering – deel was van die student-oproeringe op die kampus.
Joannes Pratorius van Goerhee als soldaet a ƒ10 per mt. met de fluijt nuijtssenburgh anno '66 hier aangelant.
Hy sou egter nie lank aan die Kaap vertoef nie, en vertrek reeds op 27 Junie 1666 aan boord die Hooch Caspel na die eiland Mauritius, waar hy vir 'n paar jaar as sekunde en sieketrooster diens sou doen. Laasgenoemde maatskaplike taak is waarskynlik aan hom toegeken as gevolg van sy (onderbroke) teologiese universiteitsopleiding en natuurlik ook sy agtergrond as predikantseun.
Inwonerstal
Die ontwikkeling van die inwonertal deur die jare heen word hieronder weergegee:
Katharine Rogers
Katharine Rogers (gebore 21 Desember 1960) is 'n Engelse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rol in die televisiereeks London's Burning (1988).
James W. Horne
James W. Horne (14 Desember 1881 – 29 Junie 1942) was 'n Amerikaanse regisseur, skrywer, en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Bull's Eye (1917), Laughing at Danger (1924), The Shadow (1940), en The Green Archer (1940).
Grantia compressa
Grantia compressa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy parenkiem bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Grantia en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1780 deur Fabricius.
Mindaugas
Mindaugas (omstreeks 1200 – 12 September 1263) was die eerste bekende grootvors van Litaue asook die enigste koning van dié land.
Baie min is bekend oor sy afkoms, sy vroeë lewe of die wyse waarop hy die mag in Litaue verower het. In 'n ooreenkoms uit die jaar 1219 word na Mindaugas verwys as 'n hertog, en in 1236 as heerser oor alle Litauers. Sowel historiese asook moderne bronne, wat sy magsuitbreiding bespreek, verwys na strategiese huwelike, maar ook die verbanning of moord van sy teenstanders.
Gedurende sy tienjarige heerskappy het Mindaugas wel daarin geslaag om die Litause staat te vestig, maar tegelykertyd was hy steeds in 'n magsstryd met familielede en ander hertoë gewikkel. Wes-Litaue het selfs die verbond tussen Litaue en die Lyflandse Orde openlik betwis. Mindaugas sy verowerings in die suidooste is deur Tatare bedreig.
In 1261 het Mindaugas die verbond met die Lyflandse Orde verbreek en moontlik ook die Christelike godsdiens verwerp. Hy is twee jaar later deur sy neef Treniota en 'n ander teenstander, hertog Daumantas, vermoor. Sy drie onmiddellike opvolgers het eweneens 'n gewelddadige dood gesterf. Die politieke onrus is eers omstreeks 1270 in bedwang gehou toe die titel van grootvors aan Traidenis oorgedra is.
Onsekerheid oor Mindaugas se historiese en politieke rol het eeue lank voortgeduur, terwyl sy opvolgers nie as noemenswaardige heersers geag is nie. Sy rol as beduidende politieke leier is eers deur 19de en 20ste eeuse geskiedskrywers bevestig. Mindaugas was die enigste heerser wat as koning oor Litaue geregeer het, terwyl die meeste Litause grootvorste van Jogaila af ook as konings van Pole bekroon is. Die titels is nogtans afsonderlik gevoer.
Kristy Swanson
Kristy Swanson (gebore 19 Desember 1969) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Ferris Bueller's Day Off (1986), Flowers in the Attic (1987), Buffy the Vampire Slayer (1992), en Dude, Where's My Car? (2000).
Mindaugas
Die Litause geskiedkundige Edvardas Gudavičius het navorsing oor Mindaugas se bekroning gedoen en die presiese datum in sy publikasies as 6 Julie 1253 bepaal. Hierdie dag is tans 'n openbare vakansiedag in Litaue.
Spotsanger
Die spotsanger (Hippolais icterina) is 'n redelike algemene Palearkties-broeiende trekvoël in ruigtes in savanne, dorre boomveld, droë rivierbeddings, plantasies en tuine. Hulle kom meestal een-een voor. Die voël is 13 – 14 cm groot en weeg 10 – 18 gram. In Engels staan die voël bekend as die Icterine Warbler.
Michel Castenholt
Michel Castenholt (gebore 9 Julie 1956) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Nightwatch (1994), Open Hearts (2002), Cinder Rock'n Rella (2003), en Lotto (2006).
Nieu-Seeland
Nieu-Seeland (Engels: New Zealand, [njuːˈziːlənd], ; Māori: Aotearoa, [aɔˈtɛaɾɔa]) is 'n eilandstaat in die suidwestelike Stille Oseaangebied. Geografies bestaan dié land, wat in 1840 tot Britse kolonie verklaar is en in 1907 'n dominium binne die Britse Gemenebes van Nasies geword het, uit twee hoofeilande en 'n aantal kleiner eilande. Nieu-Seeland is 'n grondwetlike monargie met Charles III as staatshoof (verteenwoordig deur die goewerneur-generaal, dame Cindy Kiro) en 'n eenkamerparlement met 121 afgevaardigdes.
'n Algemene Māorinaam vir Nieu-Seeland is Aotearoa, meestal vertaal as Land van die Lang Wit Wolk. Nieu-Seeland staan bekend vir sy isolasie: dié land word deur die Tasmansee, wat ongeveer 2 000 kilometer wyd is, van sy noordwestelike buurland Australië geskei. Die naaste buurlande is Nieu-Kaledonië, Fidji en Tonga in die noorde en Antarktika in die suide. Weens sy afgeleë ligging was Nieu-Seeland – behalwe vir Antarktika – die laaste groot landmassa waar mense hulle gevestig het.
Nieu-Seeland kan nóg in geografiese nóg in kulturele opsig by 'n bepaalde vasteland gereken word: dié land lê gedeeltelik op die Australiese asook die Pasifiese Plaat en toon sowel ooreenkomste met die hoofsaaklik Europese kultuur van Australië as die Polinesiese gedeelte van Oseanië. Die eilandstaat vorm die westelike punt van die Polinesiese Driehoek.
Nieu-Seeland verskil van ander nywerheidslande deur sy ongewone ekonomiese struktuur – die belangrikste sektore is land- en bosbou, voedselverwerking en toerisme. Dikwels word na Nieu-Seeland as 'n "groen eiland" verwys, veral vanweë sy lae bevolkingsdigtheid, sy ongeskonde natuur asook sy veelsydige en – danksy die geïsoleerde ligging – unieke flora en fauna.
Van Nieu-Seeland se byna vyf miljoen inwoners woon rofweg 3,5 miljoen op die Noordeiland en een miljoen op die Suideiland. Hierdie eilande is onder die grootstes in die wêreld en die gekombineerde landarea is vergelykbaar met dié van die Britse Eilande en meer as twee keer so groot soos die Wes-Kaap. Tesame met Aotearoa, was 'n ander Māorinaam vir Nieu-Seeland Niu Tireni, 'n transliterasie van die Engelse naam.
Lyndsy Fonseca
Lyndsy Fonseca (gebore 7 Januarie 1987) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Ward (2010), Kick-Ass (2010), Hot Tub Time Machine (2010), en Kick-Ass 2 (2013).
Nieu-Seeland
Ander eilande het veel kleiner bevolkings en dek baie minder landarea. Die belangrikste van hierdie eilande is:
Veral sedert die 1990's het 'n groot aantal Suid-Afrikaanse immigrante hulle in Nieu-Seeland gevestig. Tans is meer as 40 000 Nieu-Seelanders in Suid-Afrika gebore, maar ook sowat 18 000 Amerikaners het 'n nuwe tuiste in die Pasifiese eilandstaat gevind.
Etimologie
Aotearoa (wat letterlik vertaal as "land van die lang wit wolk") is die huidige Māori-naam vir Nieu-Seeland en word ook gebruik in Nieu-Seelandse Engels. Dit is nie bekend of die Māori voor die aankoms van die Europeërs reeds enige benaming gebruik het wat na die hele land verwys het – oorspronklik is net die Noordeiland Aotearoa genoem. Op 13 Desember 1642 het Abel Tasman Nieu-Seeland ontdek en dit – met die veronderstelling dat dit Vuurland, die mees suidelike punt van Suid-Amerika, sou wees – State Landt genoem.
In 1645 het Nederlandse kartograwe die eilande na die provinsie Zeeland Nova Zeelandia genoem. Hierdie benaming is deur die Britse ontdekkingsreisiger James Cook in 1769 verengels na New Zealand.
Die Māori het verskeie tradisionele name vir die twee hoofeilande, insluitend Te Ika-a-Māui (die vis van Māui) vir die Noordeiland en Te Wai Pounamu (die water van Greenstone) of Te Waka o Aoraki (die kano van Aoraki) vir die Suideiland. Vroeë Europese kaarte verwys na die eilande as Noord (Noordeiland), Middel (Suideiland) en Suid (Stewart-eiland / Rakiura). Sedert 1830 gebruik kaarte die terme Noord en Suid om die twee grootste eilande van mekaar te onderskei en sedert 1907 is dit die aanvaarde norm. Die New Zealand Geographic Board het in 2009 ontdek dat die name van die twee eilande nog nooit geformaliseer was nie, beide die benamings en alternatiewe is in 2013 geformaliseer. Die amptelike name is nou North Island of Te Ika-a-Māui vir die Noordeiland en South Island of Te Waipounamu vir die Suideiland. Vir albei eilande kan die Engelse óf die Māori-name óf beide name bymekaar gebruik word.