cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gwendolyn Watts
Gwendolyn Watts (23 September 1932 – 5 Februarie 2000) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Billy Liar (1963) en Carry on Matron (1972), en in die televisiereekse The Avengers (1961) en Thursday Theatre (1964).
Florence Henderson
Florence Henderson (14 Februarie 1934 – 24 November 2016) was 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Shakes the Clown (1991) en The Brady Bunch Movie (1995), en in die televisiereekse The Brady Bunch (1969) en The Brady Bunch Variety Hour (1976).
Franse Rugbyfederasie
Die Franse Rugbyfederasie (Frans: Fédération française de rugby, afgekort “FFR”) is die bestuursliggaam wat rugby in Frankryk beheer. Die FFR is by Wêreldrugby geaffilieer en organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend Frankryk se nasionale seniormansrugbyspan (Le Bleus), vroue en jeug, asook Ligue nationale de rugby wat Frankryk se professionele ligas administreer. Saam met die Engelse Rugbyvoetbalunie, die Ierse Rugbyvoetbalunie, die Italiaanse Rugbyfederasie, die Skotse Rugbyunie en die Walliese Rugbyunie organiseer hulle die jaarlikse Sesnasies-toernooi, die vernaamste rugbytoernooi in die Noordelike Halfrond. Die FFR hou ook toesig oor Sewesrugby in Frankryk en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Franse Nasionale Olimpiese Komitee saam. Die Franse Rugbyfederasie het reeds as medegasheer van belangrike toernooie soos die rugbywêreldbekers in 1991 en 1999 (albei saam met die ander destydse Vyfnasies), asook die Rugbywêreldbeker 2007 (saam met Skotland en Wallis) opgetree. Die komende Rugbywêreldbeker 2023 sal ook in Frankryk gehou word.
Die FFR is op 13 Mei 1919 gestig en het die sportkommissie van die polisportiewe beheerliggaam, die Unie van Franse atletiese sportverenigings (Union des sociétés françaises de sports athlétiques, USFSA), vervang. Die FFR het op sy beurt in 1934 FIRA (Fédération internationale de rugby amateur), vandag Rugby Europa, as ’n mededinger vir die Internasionale Rugbyraad (IRR, vandag Wêreldrugby) gestig; hulle het eers in 1978 ’n lid van laasgenoemde geword. As gevolg van die baie groter gewildheid van rugby in Suid-Frankryk was dié sport veral in Oksitanië oor dekades heen deur ’n kleinskaalse strukturering gekenmerk. In die noorde van die land het elke plaaslike beheerliggaam toesig gehou oor ’n groter geografiese gebied. As deel van ’n fundamentele strukturele hervorming van die FFR in 2018 het die destydse 26 plaaslike beheerliggame 13 nuwes gevorm, wat nou amper met die geografiese uitbreiding van dié van die Franse geweste ooreenstem.
Drie plaaslike beheerliggame is oorgrens: Aan die Ligue régionale Auvergne-Rhône-Alpes de rugby behoort ook ’n Switserse span, terwyl Andorra en Monaco onderskeidelik onder toesig van die Ligue régionale Occitanie de rugby en die Ligue régionale Provence Alpes Côte d’Azur de rugby is. Die Ligue nationale de rugby reël die professionele spelbedryf in Frankryk; hulle hou toesig oor die twee boonste Franse ligas, die Top 14 met 14 spanne en die Pro D2 met 16 spanne. Bo die nasionale kampioenskap word jaarliks saam met klubs uit Engeland, Ierland, Italië, Skotland en Wallis die Europese Rugbykampioenskapbeker en die Europese Rugby-uitdaagbeker uitgespeel.
Naas die amptelike nasionale span roep die FFR ook ander keurspanne byeen. Nes ander rugbynasies beskik Frankryk oor ’n o/20-nasionale span wat aan die o/20-Sesnasies-toernooi en die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deelneem. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hul met hul afrigting. Sedert die 2017/18-seisoen is die Franse Barbarians die tweede nasionale span van Frankryk.
Sakse-Anhalt
Sakse-Anhalt (Duits: Sachsen-Anhalt, [ˈzaːksn̩ˈʔanhaltʰ]; Nederduits: Sassen-Anholt) is 'n deelstaat van die Bondsrepubliek Duitsland. Die administratiewe hoofstad en grootste stad is Maagdeburg met 'n bevolking van 2 180 684 in 2020. Sakse-Anhalt grens aan die deelstate Nedersakse, Brandenburg, Sakse en Thüringen.
Die deelstaat het in sy huidige vorm 'n baie kort tradisie aangesien dit net in die tydperk tussen 1947 en 1952 as 'n deelstaat van die deur Sowjet-Rusland besette Oos-Duitsland en latere Duitse Demokratiese Republiek bestaan het. As gevolg van 'n administratiewe hervorming is die deelstaat in 1952 ontbind en in twee distrikte, Halle en Maagdenburg, verdeel. Met die Duitse hereniging op 3 Oktober 1990 is Sakse-Anhalt as een van vyf nuwe oostelike deelstate herstig.
Die gebied aan die Harz-bergreeks, die middelloop van die Elberivier en die benedeloop van die Saale pronk nogtans met 'n ryk historiese en kulturele erfenis wat tot die vroegste periode van die Duitse ryksgeskiedenis teruggevoer kan word. Belangrike historiese gebeurtenisse, persoonlikhede en prosesse het hulle oorsprong in hierdie gebied gehad en dikwels ver buite sy grense uitgestraal soos byvoorbeeld die Reformasie. Martin Luther en Philipp Melanchthon, wat albei as professore by die Universiteit van Wittenberg werksaam was, het met hul reformatoriese werk die Duitse geloofswêreld blywend verander.
Daarnaas weerspieël ook Sakse-Anhalt se argitektoniese erfenis met kastele, slotte, katedrale en kerke langs die sogenaamde Romaanse Roete (Duits: Straße der Romanik) die geskiedenis van die gebied.
Bosnagaap
Die bosnagaap (Otolemur crassicaudatus) is een van drie spesies en die grootse van die nagape. Die soogdier kom in die oostelike dele van Suid-Afrika, Zimbabwe en die hele Mosambiek voor.
Kenmerke
Die bosnagaap het kenmerkende groot oë met groot kaal, beweeglike ore. Sy pels is dikker en meer wollerig as dié van die nagapie. Die mannetjies is effens groter as die wyfies. Sy agterbene is geweldig lank en gespierd om ver tussen bome te kan spring terwyl die voorbene daarinteen amper onderontwikkeld lyk. Die mannetjie weeg tot 1.2 kg terwyl die wyfie tot 1.13 kg weeg.
Habitat en gewoontes
Die bosnagaap verkies woude, berg- en kusbos en ruie boomveld in hoë-reënvalstreke. In droër dele verkies hulle rivierbos. Die bosnagape is ook groeplewende nagdiere en kom lank na sononder te voorskyn. Bedags sit familiegroepe hoog in bome en slaap, maar snags wei elkeen op sy eie. Hulle was hulle pote gereeld met urine om hulle greep aan boomtakke te verbeter. Hulle lewensduur is onbekend.
Hulle eet gom, vrugte, insekte en soms ook reptiele en voëls terwyl hulle natuurlike vyande die luiperd en reuse-ooruil is. Twee kleintjies word in Augustus tot September gebore na 'n dragtyd van 4 maande.
Tracy Vilar
Tracy Vilar (gebore 12 April 1968) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse The Steve Harvey Show (1996), House (2004), Saved (2006), en Partners (2012).
Cole Sand
Cole Sand (* 2003) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Parenthood (2010), Austin & Ally (2011), Hart of Dixie (2011), en Masters of Sex (2013).
Marianne Aminoff
Marianne Aminoff (21 September 1916 – 14 April 1984) was 'n Sweedse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Ta hand om Ulla (1942), Bröder emellan (1946), Here We Are Coming (1947), en Fanny and Alexander (1982).
R723 (Suid-Afrika)
Die R723 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Parys met Heilbron verbind. Die roete begin in Parys waar dit van die R59-provinsiale pad aftak, gaan suidoos en kruis die N1-nasionale pad. Dit deel dan die R82 vir 2.7 km en eindig verder in Heilbron waar dit by die R57 aansluit.
Oostelike Klipklaasneus
Die Oostelike Klipklaasneus (Elephantulus myurus) is 'n klaasneus wat in sentrale en noordelike Suid-Afrika en sentraal Zimbabwe voorkom.
Voorkoms
Die soogdier is oor die algemeen gryser as die ander klaasneuse. Hulle lewe in rotsskeure en is skemeraktief en hou daarvan om in die laat middagson te sit en bak. Hulle word 26 cm lank en ±60 g swaar.
Beaconsfield, Quebec
Beaconsfield is 'n munisipaliteit in die weste van Montrealeiland (provinsie Quebec, Kanada) met 19 517 inwoners in 2008.
Die stad, wat aan die noordoewer van die Saint-Louismeer lê, is in 1910 geïnkorporeer en maak deel uit van die metropolitaanse gebied van Montreal. Beaconsfield is in 2002 by die stad Montreal ingelyf, maar sy bewoners het later ten gunste van 'n selfstandige stad gestem, wat op 1 Januarie 2006 herstel is. Dit is 'n oorwegend residensiële gebied.
Koningsberg
Koningsberg (Duits amptelik tot en met 1936 Königsberg i. Pr., daarna tot en met 1946 Königsberg (Pr), tans Kaliningrad), gestig in 1255, het tussen 1457 en 1945 as hoofstad en kulturele en ekonomiese sentrum van die oostelike Pruise gedien. Die stad is in die Samland geleë, naby die Oosseekus en tussen die strandmere Wisla-haf en Koerse Haf.
Die stad het sy naam aan die Duitse Orde te danke wat sy Ordenskasteel aan die Pregelmonding ter ere van die kruisvaartleier koning Ottokar II Přemysl (Ottokar II van Boheme) Königsberg ("Koningsberg") genoem het. Nadat die Orde se maarskalk reeds vanaf 1330 in Koningsberg gesetel was, het sy kasteel ná die val van die Ordenskasteel Marienburg ook as setel van die Orde se hoogmeester gedien.
Ná 1525 het die stad deel uitgemaak van die Hertogdom Pruise. Die eerste koning van Pruise, Frederik I (Friedrich I.), het homself in 1701 in die Koningsbergse kasteel gekroon. Vanaf 1773 was Koningsberg die hoofstad van die provinsie Oos-Pruise. Die befaamde filosoof Immanuel Kant het sy lewe lank in sy geboortestad Koningsberg gebly.
Koningsberg was eeue lank die geestelike en kulturele sentrum van Pruise. Met die bou van die Preußische Ostbahn, 'n spoorwegverbinding wat die ooste van Pruise vanaf die middel van die 19de eeu met ander gebiede verbind het, is Koningsberg uiteindelik deur Berlyn verbygesteek. Die laaste kroningsplegtigheid in Koningsberg het in 1861 plaasgevind.
Ingevolge die bepalings van die Verdrag van Versailles is Oos-Pruise deur die Poolse korridor van die orige Duitse Ryksgebied afgesny. Tot die einde van die Tweede Wêreldoorlog was Koningsberg die mees oostelike van Duitsland se groot stede. Vanweë sy afgeleë ligging is Koningsberg tydens die oorlog jare lank nie deur lugaanvalle geraak nie. In laat Augustus 1944, toe die oorlog reeds beslis was, het die Britse Royal Air Force Koningsberg aangeval om sy militêre vermoë te demonstreer. Ná twee nagtelike lugaanvalle het die stad dae lank gebrand. Dit is later in die Slag van Koningsberg tussen 6 en 9 April 1945 volledig vernietig. Die meeste van die meer as 100 000 Duitse bewoners, wat in April 1945 nog aangebly het (veral bejaardes, vroue en kinders), het later van honger, aan siektes en deur geweldpleging van die Rooi Leër gesterf.
Die aantal Duitse inwoners het in Desember 1945 nog 20 000 beloop. In Oktober 1947 het die Sowjetleier Josef Stalin die bevel gegee om hulle te deporteer. In die volgende jaar is hulle na die Sowjet-besettingsone (die latere Duitse Demokratiese Republiek) vervoer.
Koningsberg, wat in Russies tradisioneel Кёнигсберг (Kjonigsberg) genoem is, is in 1946 hernoem tot Kaliningrad.
Sinn Féin
Sinn Féin (uitgespreek /ʃɪn feɪn/ in Engels en Afrikaans, /ʃiːɲ fʲeːnʲ/ in Iers-Gaelies) is 'n politieke party toegewy tot Ierse Republikanisme wat baiekeer gesien word as die politieke vleuel van die Ierse Republikeinse Leër. Die party word tans deur Mary Lou McDonald gelei (opvolger van Gerry Adams). Sinn Féin se belangrikste kenmerk is streng nasionalisme, terwyl die party se maatskaplike en ekonomiese beleid as sosiaal-demokraties beskou word. Die party is ten gunste van baie groter openbare besteding ter verligting van armoede en universele gesondheidsorg.
Die party is gevestig in die Republiek van Ierland (met vyf uit 166 in die Dáil Éireann) en Noord-Ierland (met 27 setels uit 90, die grootste Iers-nasionalistiese party in die Noord-Ierse Vergadering. Die party het ook 5 setels (uit 646) in die parlement van die Verenigde Koninkryk, maar die lede neem nie aan parlementêre verrigtinge deel nie
Geskiedenis
Die Sinn Féin vandag is een van 'n aantal afstammelinge van die Sinn Féin wat deur Arthur Griffith gestig is, alhoewel die party min in gemeen het met die part van Griffith wat die dubbel monargie wou hervestig, wat hy gemeen het steeds bestaan het. Die is onder die Grondwet van 1782 opgestel.
Vroeë geskiedenis
Die Sinn Féin beweging het ontstaan uit die propaganda veldtog van Arthur Griffith, 'n nasionalistiese lettersetter, en William Rooney, 'n republikeinse kantoorklerk. Beide was baie aktief in Dublin se nasionaliste klubs in die begin van die 20ste eeu. Griffith het as koerantman 'n indrukwekkende netwerk van vriende in die Dublinse drukkerybedryf gehad. Sy koerante, die United Irishman en Sinn Féin, het die energie van die self-help generasie gekanaliseer in 'n onortodokse politieke projek gegrond op die Ausgleich, die Oostenryks-Hongaarse dubbelmonargie van 1867, en die teorieë van die Duitse nasionalistiese ekonoom Friedrich List. Griffith het die ontluikende selfbewustheid omtrent die Ierse identiteit, weerspieël in bewegings oos die Gaeliese Atletiek-vereniging, Gaeliese Bond (Conradh na Gaeilge) en die stigting van die Abbey Teater, ingespan om 'n los van federasie van nasionaliste klubs en verenigings saam te stel wat kon meeding met John Redmond se Ierse Parlementêre Party om die aspirasies van die 20ste eeuse nasionaliste te vervang.
Meeste geskiedskrywers gee 28 November 1905 as stigtingsdatum aan aangesien dit die dag is waarop Griffith vir die eerste keer sy 'Sinn Féin Belied' aangebied het. In sy geskrifte het Griffith verklaar dat die Unie van Groot-Brittanje en Ierland van 1800 onwettig was en dat die Anglo-Ierse dubbelmonargie wat onder Grattan se Parlement bestaan het en die sogenaamde Grondwet van 1782 steeds gegeld het. Ander gee die stigtingsdatum van Sinn Féin as Mei 1906, toe Griffith 'n koerant genaamd Sinn Féin vrygestel het, of as April 1907, toe 'n organisasie met die naam die Sinn Féin Bond (Engelse: Sinn Féin League) gestig is (Griffith was daarteen gekant) of tot September 1907 toe Griffith die Bond ingelyf het by 'n nuwe Sinn Féin organisasie, waarmee Sinn Féin van 'n idee tot 'n werklike party struktuur ontwikkel het.
Hoewel Sinn Féin 'n hoe vlak van bekendheid onder kiesers bereik het, het dit weinig werklike ondersteuning gehad. In Augustus 1909 het dit slegs 581 opbetaalde lede in die hele Ierland gehad. 211 was in Dublin, terwyl Sligo slegs twee lede gehad het, 'n student en 'n winkelier. Teen 1915 was dit so insolvent dat die party nie die huur op die party hoofkwartier in Harcourtstraat in Dublin kon bekostig nie. Die party is gedeeltelik gered deur die wanindruk waaronder die Britse administrasie, wat Ierland uit Dublin-kasteel bestuur het, verkeer het dat dit verantwoordelik was vir die 1916 Opstand, 'n onsuksesvolle poging om 'n Ierse Republiek te vestig, die mislukte samesprekinge in laat 1916 tussen Unioniste en Nasionaliste, onder voorsitterskap van David Lloyd George, om oor selfbestuur ooreen te kom, en die Diensplig Krisis van 1917.
Die Paasopstand
Leiers van die Opstand wat dit oorleef het onder Éamon de Valera het die party oorgeneem. De Valera het Griffith as president vervang. Dit het byna gelei tot 'n breuk tussen die monargiste en republikeinse vleuels by die 1917 Ard Fheis, kongres, totdat daar in 'n kompromis mosie voorgestel is dat 'n onafhanklike republiek gevestig sou word waarna die inwoners sou kon besluit of hulle 'n monargie of republiek wou hê, onderworpe aan die voorwaarde dat hulle monargie sou kies, geen lid van die Britse Koninklike Familie as monarg sou dien nie.
Sinn Féin is versterk deur die woede oor die teregstelling van die Opstand leiers. Die simpatie van die publiek het egter steeds nie daarin geslaag om Sinn Féin 'n besliste voordeel by die stembus te gee nie. Die party het 'n vel stryd gevoer met die Ierse Parlementêre Party onder John Redmond, later John Dillon, met beide parte wat verskillende tussen verkiesings gewen het. Eers na die Diensplig Krisis van 1918, toe die Britte gedreig het om diensplig in Ierland af te dwing om die Britse Eerste Wêreldoorlogmagte te versterk, het steun beslissend na Sinn Féin geswaai. Pogings is aangewend om ooreen te kom op 'n vriendskaplike vorm van selfbestuur, en om 'n ooreenkoms te bereik met die Ierse Unioniste Party (IUP) en die Ierse Parlementêre Party, in die 'Convention' wat deur voormalige IUP leier Walter Long in 1917 gereël is. Die pogings is ondergrawe deur sy kabinet kollega David Lloyd George en is nie deur Sinn Féin bygewoon nie.
Eerste verkiesing
Sinn Féin het 73 van Ierland se 106 setels in die Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland parlement in die algemene verkiesing in Desember 1918 verower, waarvan baie onbestrede was. Daar was vier redes hiervoor. Eerstens het die IPP, wat vir veertig jaar die grootste party in Ierland was, nie sedert 1910 in 'n verkiesing deelgeneem nie. In groot dele van Ierland het die party strukture agteruit gegaan en was dit nie meer in staat om 'n verkiesingsveldtog te voer. Ander setels was onbestrede as gevolg van massa ondersteuning wat ander partye laat besluit het dat dit nie die moeite werd is om teen Sinn Féin te staan nie aangesien dit verseker sou wen. Kontemporêre dokumente suggereer ook 'n sekere mate van intimidasie van opponente. (Piaras Béaslaí het 'n voorbeeld in 'n tussen-verkiesing in Longford in 1917 gedokumenteer waar 'n Sinn Féin aktivis 'n geweer teen die kop van 'n verkiesingsbeampte geplaas het en hom gedwing het om die verkiesing van die Sinn Féin kandidaat aan te kondig al het die IPP kandidaat meer stemme gehad. Potensiële kandidate wat as ernstige bedreiging vir Sinn Féin kandidate beskou is, is gewaarsku om nie in sommige Ulster kiesafdelings en in in Munster te staan nie.) Omdat so baie van die setels onbestrede was, is dit moeilik om te bepaal hoe groot die party se steun werklik was. Skattings wissel van 45% tot 80%. Laastens was emigrasie baie moeilik tydens die oorlog wat daartoe gelei het dat tiene duisende jong mense in Ierland was wat andersins moontlik nie daar sou wees nie
Op 21 Januarie 1919 het Sinn Féin LP's in Dublin se Mansion House vergader en verklaar dat hulle die parlement van Ierland, Dáil Éireann, was. Hulle het 'n Aireacht (ministerie) verkies wat gelei is deur 'n Príomh Aire (eerste minister). Hoewel die staat as 'n republiek verklaar is, is geen voorsiening gemaak vir 'n staatshoof nie. Dit is reggestel in Augustus 1921 toe die Príomh Aire (ook bekend as die President van Dáil Éireann opgegradeer is tot President van die Republiek, 'n volle staatshoof.
In die 1920 stadsraad verkiesings het Sinn Féin beheer gevestig oor tien van die twaalf stadsrade in Ierland. Slegs Belfast en Derry het onderskeidelik onder Unioniste en IPP beheer gebly. In die plaaslike verkiesing in die selfde jaar het die party beheer oorgeneem van al die graafskaprade behalwe Antrim, Down, Londonderry en Armagh.
Sinn Féin het daarna opeenvolgende skeurings ondergaan (1922, 1926, 1970 en 1986), waaruit 'n verskeidenheid partye ontstaan het, Cumann na nGaedhael, nou bekend as Fine Gael, Fianna Fáil en Official Sinn Féin, later Sinn Féin The Workers Party, later The Workers Party en toe Democratic Left, wat uiteindelik by die Ierse Arbeiders Party aangesluit het nadat hulle saam met die party en Republican Sinn Féin in die regering gedien het.
Die skeuring oor die Anglo-Ierse Verdrag
Na die voltrekking in Desember 1921 van die Anglo-Ierse Verdrag onderhandelinge tussen verteenwoordigers van die Britse Regering en de Valera se republikeinse regering en die naelskraapse goedkeuring van die Verdrag deur Dáil Éireann, is 'n staat genaamd die Ierse Vrystaat gevestig. Noord-Ierland (a ses graafskap gebied wat opegestel is onder die Britse Regering van Ierland Wet 1920 het gekies om nie deel te word van die nuwe staat nie, soos toegelaat deur die verdrag.
Daar is verskeie redes vir die skeuring. Partisie was egter nie een van die redes nie - die IRL het nie in die Noorde geskeur nie en pro- en anti-verdrag republikeine het leierskap by pro-verdrag Michael Collins gesoek. Die hoof rede vir die skeuring word gewoonlik aangegee as die Eed van Getrouheid (Engels: Oath of Allegiance) aan die Ierse Vrystaat wat lede van die nuwe Dáil sou moes onderneem. Dit het eksplisiet gehuldig dat die Ierse Vrystaat deel sou vorm van die Britse Volkebondwat vir baie republikeine onaanvaarbaar was. Die pro-verdrag magte het aangevoer dat die verdrag hulle die "vryheid om vryheid te behaal" sou gee. Ironies genoeg sou die optrede van Eamon DeValera in die 1930's en die aanneming van die republikeinse grondwet die pro-verdrag argument wat in die opsig reg bewys. In die verkiesing van Maart 1922 het De Valera en die anti-verdrag Sinn Féin 35% van die populêre stem op hulle verenig. Die anti-verdrag element van die IRL het 'n uitvoerende gesag gevorm wat nie ondergeskik aan die nuwe parlement was nie.
'n Kort maar bitter Ierse Burgeroorlog (Junie 1922 – April 1923) het tussen die ondersteuners van die verdrag en die opponente daarvan uitgebreek. De Valera het bedank as President van die Republiek en by die anti-verdrag kant aangesluit. Die seëvierende pro-verdrag "Vrystaters", wat 'n meerderheid van Sinn Féin TDs en van die kieserskorps verteenwoordig het, het die Ierse Vrystaat gestig. Die pro-verdrag Sinn Féin TDs het die naam van die party verander na Cumann na nGaedhael, en vervolgens saam gesmelt met die Centre Party en die Blueshirts in 1933 om Fine Gael te vorm.
Nadat gewapende aksie tydelik in die Vrystaat gestaak is, het die beweging weer geskeur met die vertrek (March 1926) van die party se leier Eamon de Valera, nadat hy 'n mosie verloor het om afstand te doen van abstention as die stelling "Fidelity to the King" afgeskaf sou word. Hy het toe Fianna Fáil met ander voorstanders van deelname in grondwetlike politiek gestig en die volgende jaar na die Ierse parlement (Dáil Éireann) teruggekeer en in 1932 die regering gevorm.
1970 skeuring in die "Provisionele" en "Offisiële" vleuels
Na 'n aantal onsuksesvolle pogings tot gewapende opstand, insluitend 'n naïewe skema in die 1940's tussen sommige IRL lede en die Nazis om wapens aan te skaf, het die party in die 1960's na links beweeg en 'n 'stagist' benadering aangeneem soortgelyk aan die ortodokse Kommunistiese analise. Die party het onder die invloed van 'n generasie intellektuele wat geassosieer is met die Kommuniste Party van Groot-Brittanje se Connolly Association en het gestreef vir 'n besliste breuk met die biegpolitiek van die verlede. Die nuwe generasie leiers wou Ulster se Protestante werkers in 'n anti-imperialistiese populêre front inskakel.
Ter selfde tyd het 'n nuwe generasie Katolieke in Noord-Ierland gebaat by die daarstel van 'n welsynstaat in die VK en was hulle al hoe meer geneig om gelyke regte in terme van werkverskaffing en behuising te eis. Die republikeine, saam met die Kommuniste en 'n nuwe generasie sosiaal demokrate, het die Northern Ireland Civil Rights Association (NICRA) gevorm om aan te dring op die beëindiging van diskriminasie. NICRA se veldtogte – en die geweldadige reaksie van die staat – het Noord-Ierland al hoe meer gedestabiliseer, veral soos wat Harold Wilson se Arbeider regering in Brittanje politiese druk vir verandering op op Stormont begin uitoefen het.
Op die ou einde is geen hervormings geïmplementeer nie. In Augustus 1969 is Noord-Ierland oorspoel met 'n golf van onluste en sektariese aanvalle, en is Britse troepe gestuur om die (grootliks Unioniste) Royal Ulster Constabulary te ondersteun. Die geweld, of die IRL se geringe reaksie daarop, het die linksgesinde leierskap van die republikeinse beweging gediskrediteer. Sekere Fianna Fáil politici in die Republiek, uit vrees vir Kommunisme, was ondertussen instrumenteel in die finansiering en bewapening van 'n splintergroep wat meer begaan was met die geweldadige weerstand tot die noordelike regering as in die aanblaas van 'n sosialistiese revolusie in die hele Ierland.
Anthony Quinn
Anthony Quinn (gebore as Antonio Rodolfo Quinn Oaxaca; 21 April 1915 – 3 Junie 2001) was ’n Amerikaanse akteur, skrywer en skilder wat in Mexiko gebore is. Hy het in verskeie suksesvolle prente gespeel, onder meer La Strada, The Guns of Navarone, Zorba the Greek en Lawrence of Arabia.
Loopbaan
duimnael|links|170px|Quinn in sy rol as Zorba in Zorba the Greek.
Teen 1947 was hy in meer as 50 prente en het hy die rol van Indiane, Mafiabase, Hawaise stamhoofde, Filippynse vryheidsvegters, Sjinese guerrillas en Arabiese sjeiks vertolk, maar was steeds nie ’n groot ster nie. Hy het na die teater teruggekeer en op Broadway in A Streetcar Named Desire gespeel. In 1947 het hy ’n Amerikaanse burger geword.
Hy het in die vroeë 1950's na Hollywood teruggekeer en ruwe rolle vertolk. Sy deurbraak was in 1952 in Elia Kazan se Viva Zapata!, saam met Marlon Brando. Hy het vir sy spel ’n Oscar vir beste manlike byspeler gewen. Hy was die eerste Mexikaanse Amerikaner wat die prys gekry het.
Een van sy beste vertolkings was in Federico Fellini se La strada (1954). Hy het sy tweede Oscar vir beste manlike byspeler gewen vir die uitbeelding van die skilder Paul Gauguin in Lust for Life (1956). Die volgende jaar is hy vir ’n Oscar benoem vir sy spel in Wild Is the Wind.
Aan die einde van die dekade het Quinn ’n ruwer voorkoms gekry en begin uitblink in karakterrolle. Hy was ’n Griekse rebel in The Guns of Navarone (1961), ’n ouer wordende bokser in Requiem for a Heavyweight en ’n Bedoeïene-sjeik in Lawrence of Arabia (albei 1962).
Die sukses van Zorba the Greek in 1964 het gelei tot nog ’n Oscar-benoeming, dié keer vir beste akteur. Ander prente sluit in The 25th Hour, The Magus, La Bataille de San Sebastian en The Shoes of the Fisherman. In 1969 was hy in The Secret of Santa Vittoria en is hy vir ’n Golden Globe benoem. In 1976 het hy in die prent Mohammad, Messenger of God (ook bekend as The Message), oor die oorsprong van Islam, die rol vertolk van Hamza ibn ‘Abd al-Muttalib, ’n hoogs gerespekteerde oom van die profeet Mohammed.
Quinn het sedert die 1990's in minder rolprente verskyn; hy was onder meer in Revenge (1990), Jungle Fever (1991), Last Action Hero (1993), A Walk in the Clouds (1995) en Seven Servants (1996). In 1994 het hy die rol van Zeus vertolk in vyf televisieflieks oor die mitiese reise van Hercules.
Acre (staat)
Acre (amptelike afkorting: AC) is een van die 26 deelstate van Brasilië, met 'n oppervlakte van 152 581 vierkante kilometer en sowat 686 652 inwoners (2003).
George Gurdjieff
George Ivanovitch Gurdjieff (1866? - 1949) was 'n Grieks-Russies-Armeense mistieke en spirituele onderwyser wat die aandag getrek het met sy leer van heilige danse. Gurdjieff se bydrae word gereeld beskryf in boeke van esoteriese aard, of waar die geskiedenis van okkultisme in oënskou geneem word.
Kulap Vilaysack
Kulap Vilaysack (gebore 11 Mei 1980) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Welcome to Me (2014) en in die televisiereekse The Office (2005), Parks and Recreation (2009), en Bajillion Dollar Propertie$ (2016).
George Gurdjieff
Sy lewe
Gurdjieff som sy eie lewe grootliks op in sy boek: "Meeting with remarkable men". In hierdie boek vertel Gurdjieff van sy lewens- en reiservarings deur woestyne en hoe hy gesoek het na ware insig as lid van 'n groepering wat hulself "Soekers na die waarheid" genoem het. Gurdjieff beweer dat hy in kontak gekom het met 'n esoteriese skool, wat die geheime waarhede aan hom oorgedra het. Hy het op sy beurt hierdie geheime ontbloot aan die mense wat sy studente geword het. Daar is egter geen bevestiging gevind van 'n skool soos deur Gurjieff voorgehou is nie.
Doelwitte van sy lering
Gurdjieff was ontwykend oor sy leeringe in sy onsamehangende boek, getiteld: Beelzebub's tales to his grandson. In hierdie boek vervleg Gurdjieff sy idees binne 'n verhaal van 'n ruimtewese wat met sy kleinseun vanuit 'n ruimtetuig besin oor alles wat hy op die aarde waargeneem het. Meesterlik het Gurdjieff dit geluk om sy kritiek teen die mensetoestand deur 'n objektiewe platform oor te dra. Gurdjieff is ondubbelsinnig oor sy doelwit:
Voortsetting van sy lering
Daar is voortgebou op Gurdjieff se leringe deur 'n beweging, die sogenaamde 4de Weg, wat aangevoer is deur een van Gurdjieff se studente, P.D. Ouspensky. P.D. Ouspensky het Gurdjieff se leëring geformaliseer, ten spyte van kwade gevoelens wat by hul uitmekaargaan geheers het. Ouspensky het twee boeke geskryf wat veral Gurdjieff se leëring oorgedra het nl.: In search of the miraculous" en "The fourth way."
Die mens is meganies
Volgens Gurdjieff is alle mense totaal meganies in hul handeling en gedrag. Mense reageer op grond van impulse wat hul ontvang uit hul omgewing en volgens die inligting wat aan hulle oorgegee is deur middel van opvoeding. Min of geen besluite word dus bewustelik geneem nie. Gurdjieff se eerste poging was om mense te laat besef tot watter graad hulle outonoom optree eerder as bewustelik.
Selfbewussyn
Selfwaarneming kan verder ontwikkel word deurdat 'n mens homself onthou. Selfbewussyn verdubbel die impak van selfwaarneming. Tydens selfbewussyn is die mens bewus daarvan dat hy homself waarneem: "Ek is bewus daarvan dat ek 'n hartseer gevoel het". Die mens is dus meer bewus van homself as wat die geval is tydens selfwaarneming.
Driebreinigheid van die mens
Gurdjieff het geleer dat die mens drie "breine" het. 'n Mens het denke, gevoelens en sensasies wat onafhanklik van mekaar funksioneer. Volgens Gurdjieff bestaan daar normaalweg 'n wanbalans tussen hierdie drie elemente. Die wanbalans veroorsaak dat die een element die ander totaal oorheers, of dat die een die ander se taak probeer verrig. Vir 'n mens om te ontwikkel moet hy moet kan onderskei tussen hierdie drie elemente en hulle tot die korrekte balans bring. Selfwaarneming help 'n persoon om sy gedagtes, gevoelens en sensasies waar te neem ten einde hulle te klassifiseer en tot 'n ewewig te bring.
Die sewe sentra van die mens
Gurdjieff identifiseer sewe primêre sentra in die mens. Die gewone intellektuele, die gevorderde intellektuele, die gewone emosionele, die gevorderde emosionele, die instinktiewe, die seksuele en die motoriese. Elke mens het 'n gesonde gevorderde emosionele en intellektuele sentrum, maar die gewone mens kry nie toegang tot die gevorderde sentra nie omdat die gewone sentra in 'n wanbalans verkeer. Die gevorderde mens kan intap in sy gevorderde intellektuele en emosionele sentra.
R724 (Suid-Afrika)
Die R724 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Bethlehem met Petrus Steyn verbind. Dit begin 10 km noord van Bethlehem waar dit van die R76-provinsiale roete aftak en noordwes gaan tot in Petrus Steyn waar dit eindig in die R707-streeksroete.
Lauri Hendler
Lauri Hendler (gebore 22 April 1965) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse ABC Weekend Specials (1977) en Gimme a Break! (1981).
Oesterbaai
Oesterbaai is 'n nedersetting in die Oos-Kaap aan die Indiese Oseaan en is hoofsaaklik 'n vakansiedorpie. Dit is 23 km wes van Kaap St. Francis en suid van Humansdorp. Die dorpie kan slegs met 'n grondpad bereik word.
R725 (Suid-Afrika)
Die R725 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Lindley met Heilbron verbind. Dit gaan verby die plek waar die Slag van Vegkop plaasgevind het.
Walliese Rugbyunie
Die Walliese Rugbyunie (Engels: Welsh Rugby Union, afgekort “WRU”; Wallies: Undeb Rygbi Cymru) is die bestuursliggaam wat rugby in Wallis beheer. Die unie is by Wêreldrugby geaffilieer en organiseer verskeie nasionale spanne, insluitend Wallis se nasionale seniormansrugbyspan, vroue en jeug. Saam met die Engelse Rugbyvoetbalunie, die Franse Rugbyfederasie, die Ierse Rugbyvoetbalunie, die Italiaanse Rugbyfederasie en die Skotse Rugbyunie organiseer hulle die jaarlikse Sesnasies-toernooi, die vernaamste rugbytoernooi in die Noordelike Halfrond. Die WRU hou ook toesig oor Sewesrugby in Wallis en aangesien dit ’n Olimpiese sportsoort is, werk hulle met die Britse Nasionale Olimpiese Komitee saam. Die Walliese Rugbyunie het reeds as medegasheer van belangrike toernooie soos die rugbywêreldbekers in 1991 en 1999 (albei saam met die ander destydse Vyfnasies), asook die Rugbywêreldbeker 2007 (saam met Frankryk en Skotland) en die Rugbywêreldbeker 2015 (saam met Engeland) opgetree.
Die WRU is in 1881 gestig. In 1886 het die WRU saam met die Ierse Rugbyvoetbalunie (IRFU) en die Skotse Rugbyunie (SRU) die Internasionale Rugbyraad (IRR), die huidige Wêreldrugby, gestig. Die WRU hou toesig oor die vier professionelle rugbyspanne Cardiff Blues, Scarlets, Dragons en Ospreys wat aan die professionelle Liga Pro14 deelneem, saam met spanne uit Ierland, Italië, Skotland en Suid-Afrika. Bo die nasionale kampioenskap word jaarliks saam met klubs uit Engeland, Frankryk, Ierland, Italië en Skotland die Europese Rugbykampioenskapbeker en die Europese Rugbyuitdagingsbeker uitgespeel. Benede die Pro14 word die Walliese Premierafdeling uitgespeel, waaraan twaalf Walliese spanne deelneem.
Naas die amptelike nasionale span roep die WRU ook ander keurspanne byeen. Die Wales A is die tweede nasionale span van Wallis, hulle het egter sedert 2000 in geen wedstryd meer te staan gekom nie. Nes ander rugbynasies beskik Wallis oor ’n o/20-nasionale span wat aan die o/20-Sesnasies-toernooi en die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deelneem. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hul met hul afrigting. Wallis beskik oor ’n nasionale span vir skoliere, die Schoolboys, wat as ’n voorbereiding op die Walliese nasionale rugbyspan dien.
Polinoom
In Wiskunde is 'n polinoom 'n uitdrukking wat saamgestel word uit een of meer veranderlikes en konstantes deur gebruik te maak van optel, aftrek, vermenigvuldiging en konstante positiewe heelgetaleksponente. is 'n voorbeeld van 'n polinoom, maar is nie omdat dit deling met 'n veranderlike insluit en 'n eksponent bevat wat nie 'n positiewe heelgetal bevat nie.
Walliese Rugbyunie
Dit word as ’n groot prestasie beskou om saam met die Britse en Ierse Leeus na die Suidelike Halfrond te toer, waar hulle sowat al om die vier jaar teen die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke of die Australiese Wallabies speel.
Polinoom
Polinome is een van die belangrikste begrippe in algebra en wiskunde in die algemeen en vind baie toepassings in die wetenskap. Hulle word gebruik om polinoomvergelykings te vorm, wat 'n wye reeks probleme kan voorstel, vanaf elementêre woordprobleme tot ingewikkelde probleme in die wetenskap; hulle word gebruik om polinoomfunksies te definieer wat gebruik word in vakgebiede wat wissel van chemie, fisika tot by ekonomie en word gebruik in analise en numeriese analise om ander vergelykings te benader. Polinome word gebruik om polinoomringe saam te stel, een van die kragtigste begrippe in algebra en algebraïse meetkunde.
Oorsig
'n Polinoom is óf nul óf kan uitgedruk word as die som van een of meer nie-nul terme ('n veelterm). Die getal terme is beperk. Hierdie terme bestaan uit 'n konstante (wat die koëffisiënt van die term genoem word) wat vermenigvuldig word met nul of meer veranderlikes (gewoonlik deur letters verteenwoordig). Elke veranderlike kan 'n eksponent hê wat 'n nie-negatiewe heelgetal is. Die eksponent van 'n veranderlike in 'n term is gelyk aan die orde van daardie veranderlike in die term. Aangesien x=x^1, is die orde van die veranderlike sonder 'n eksponent gelyk aan een. 'n Term met geen veranderlikes word 'n konstante term genoem, insluitende fraksies, irreële getalle, negatiewe getalle en komplekse getalle.
is 'n term. Die koëffisiënt is –5, die veranderlikes is x en y, die orde van x is twee en die orde van y is een.
Die orde van die term in sy geheel is die som van die ordes van elke veranderlike daarin. In die voorbeeld hierbo is dit 2 + 1 = 3.
'n Polinoom is 'n som van terme. Onderstaande is byvoorbeeld 'n polinoom:
Dit bestaan uit drie terme: die eerste se orde is twee, die tweede se orde is een en die derde se orde is nul. Hier staan "− 5x" vir "+ (−5)x", dus is die koëffisiënt van die middelste term −5.
Wanneer 'n polinoom in een veranderlike gerangskik word in die tradisionele volgorde, word die terme met die hoër orde geskryf voor die terme met die laer ordes. In die eerste term hierbo is die koëffisiënt 3, die veranderlike is x en die eksponent is 2. In die tweede term is die koëffisiënt –5. Die derde term is 'n konstante. Die orde van 'n nie-nul polinoom is die hoogste orde van enige van die terme. In bostaande voorbeeld is die polinoom 'n 2de orde polinoom.
75ste Golden Globe-toekenningsaand
Three Billboards Outside Ebbing, Missouri het die meeste pryse (vier) gewen, onder meer vir beste rolprent (drama). The Shape of Water en Lady Bird het elk twee pryse gewen. Die beste TV-reeks was ''Big Little Lies.
Uit ondersteuning vir die veldtogte #metoo en Time's Up het feitlik al die gaste swart gedra om hul simpatie met slagoffers van seksuele teistering te betoon. Baie van die wenners het dié kwessie in hul aanvaardingstoesprake genoem, onder andere Oprah Winfrey.
Bosolienhout
Die Bosolienhout (Olea woodiana) is 'n middelgroot tot hoë woudboom wat tot die familie van die olyf (Oleaceae) behoort. Dit kom wydverspreid in oos-Afrika voor, in laergeleë heuwelbosse van Kenia, Tanzanië en Eswatini tot in oostelike Suid-Afrika.
Die bloeiwyses wat uit die blaaroksels of aan die stingelpunte groei, dra klein wit blomme. Vrugte word vanaf laatsomer voortgebring. Hulle is ovaalvormig en ryp vrugte verkry 'n swartpers kleur, wanneer dit ook deur voëls gevreet word.
75ste Golden Globe-toekenningsaand
Wenners en benoemdes
duimnael|150px|[[Gary Oldman]] duimnael|150px|[[Frances McDormand]] duimnael|150px|[[James Franco]] duimnael|150px|[[Saoirse Ronan]] duimnael|150px|Ewan McGregor duimnael|150px|[[Nicole Kidman]] duimnael|150px|[[Martin McDonagh]] duimnael|150px|[[Oprah Winfrey]]
Bosolienhout
Subspesies
Daar is twee erkende subspesies:
75ste Golden Globe-toekenningsaand
Wenners en benoemdes
Die wenners word eerste genoem, gevolg deur die ander benoemdes.
Corner House
Corner House (ook Old Corner House) in die sentrale sakekern van Johannesburg was die hoofkantoor van een van die grootste myngroepe in Suid-Afrika. Die besondere gebou met sy unieke geskiedenis is in 1999 tot gedenkwaardigheid verklaar.
Argitektuur
Die hele gebou en veral sy fasade word as van argitektoniese belang beskou.
Naam
Die naam Corner House verwys na die ligging van die gebou, maar ook na die stiger van Rand Mines, naamlik Hermann Eckstein. Eckstein uit Duits vertaal beteken hoeksteen. Dalk het Eckstein homself as 'n hoeksteen in die mynbedryf beskou.
Leiden
is die vyfde grootste stad van die Nederlandse provinsie Zuid-Holland. Slegs Rotterdam en Den Haag is heelwat groter met Dordrecht en Zoetermeer wat in werklikheid byna dieselfde bevolkingsgrootte as Leiden het. Dié stad is aan die Rynrivier geleë en vorm 'n enkele stedelike gebied met Oegstgeest, Leiderdorp en Voorschoten. Leiden beslaan 'n oppervlakte van 23,16 vierkante kilometer en het 121 199 inwoners (1 Januarie 2014), en die agglomerasie 254 000 inwoners.
Geskiedenis
Die stad het as 'n sogenaamde dykdorp aan die voete van 'n kunsmatige heuwel ontstaan, waar die Ou en Nuwe Rynriviere saamvloei. In die oudste vermelding van die stad, omstreeks 860, het dit as Leithon bekend gestaan. Die vesting van Leiden in die graafskap van Holland het in die 9de eeu ontstaan toe die Wikings oor Utrecht geheers het. Leiden is tot voor 1420 deur burggrawe en verteenwoordigers van die howe in Nederland regeer. In 1266 het Leiden stadsregte bekom.
In 1420 het hertog Jan van Beieren met sy goedgewapende leër van Gouda na Leiden marsjeer met die doel om die stad te verower. Hulle het vestings aangeval en binne 'n week die kastele van Poelgeest, Ter Does, Hoichmade, de Zijl, ter Waerd, Warmond en de Paddenpoel verower. Op 14 Junie van dieselfde jaar was Van Beieren se leër voor die mure van Leiden en op 17 Augustus het die stad na twee maande se besetting aan Van Beieren oorgegee. Die Sitadelgraaf Filips van Wassenaar is van sy ampte gestroop en hy het sy laaste jare in aanhouding deurgebring.
Leiden het in die 16de en 17de eeue floreer en was tydens die 'Goue Eeu' die tweede grootste stad naas Amsterdam. Teen die einde van die 15de eeu het die tekstielbedryf 'n belangrike rol in die Leidense ekonomie gespeel en na die uitsetting van die Spanjaarde het Leidse kledingstowwe oral bekend geword. Hierdie nywerhede het ook 'n belangrike rol tydens die Tagtigjarige Oorlog gespeel toe die Spanjaarde die stad van Mei tot Oktober 1574 beset het. Die inwoners van Leiden het egter weerstand teen die belegging gebied en die stad weer ontset. Vir hulle heldhaftige verdediging van die stad het Prins Willem van Oranje 'n jaar later in 1575 die Universiteit van Leiden gestig.
Sedert die laat 17de eeu het Leiden 'n ekonomiese insinking beleef wat toegeskryf is aan 'n dalende tekstielproduksie. In die tyd het die bevolking van Leiden gedaal van 'n beraamde 100 000 inwoners in 1640 tot 30 000 inwoners tussen 1796 en 1811. Die bevolkingsgetal het daarna weer geleidelik gegroei en teen 1904 was daar 56 044 inwoners.
Ann Way
Ann Way (14 November 1915 – 13 Maart 1993) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Prime of Miss Jean Brodie (1969), Brazil (1985), en Clockwise (1986), en in die televisiereeks What Maisie Knew (1968).
Augusta Anderson
Augusta Anderson (7 November 1875 – 18 Desember 1951) was 'n Sweedse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Seven Swans (1917), Rich Man, Poor Man (1918), en Sinners (1920).
Leiden
Geskiedenis
Op 12 Januarie 1807 het 'n ramp die stad getref toe 'n skip, wat met buskruit gelaai was en aan die oostekant van die Rapenburg vasgemeer was, ontplof het. Ongeveer 150 mense is dood, terwyl honderde huise verwoes is, insluitende dié van die Elsevierdrukkersfamilie. Koning Lodewyk Napoleon Bonaparte het persoonlik ingegryp om slagofferhulp te koördineer. Die Van der Werffpark en die Kamerlingh-Onnes-laboratorium is later op die ruïnes van die ontploffing gevestig.
In 1842 is die spoorlyn tussen Leiden en Haarlem in gebruik geneem en later, in 1843, is Leiden per spoorlyn met Den Haag verbind. Hierdie spoorlyne het later bygedra tot 'n herlewing in Leiden se ekonomie, 'n verdere uitbreiding buite die grense die stad se 17de eeuse singels en nywerheidsontwikkelinge in 1920.
In April 1848 het die politikus Johan Rudolf Thorbecke (1798–1872) die Nederlandse grondwet in sy woning te Garenmarkt 9, in Leiden, geskryf.
In 1866 het 'n cholera-epidemie die stad getref wat in 1868 tot die oprigting van 'n Akademiese hospitaal (waar die Nasionale Volkekundige museum vandag staan) gelei het.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Leiden swaar deur Geallieerde bombardemente getref. Die omgewing rondom die stasie en die Marekerk het verál erg deurgeloop.
Kultuur, wetenskap en kuns
Die einde van die Spaanse besetting word jaarliks op 3 Oktober gevier. Dit gaan met feestelikhede gepaard en tradisionele kosse soos witbrood, haring en hutspot. Die jaarlikse Rapenburgkonsert is 'n musiekhoogtepunt op die Leidse kultuurkalender.
'n Ander ontwikkeling is die van kriogenie. Heike Kamerlingh Onnes (1853–1926) het in 1913 'n Nobelprys in fisika verower, nadat hy in 1908 vir die eerste keer daarin geslaag om helium vloeibaar te maak en later om 'n temperatuur van minder as een graad bo die absolute minimum te bereik. Die beroemde fisikus, Hendrik Antoon Lorentz (1853–1928) wat in 1902 'n Nobelprys vir elektromagnetisme verwerf het, het ook in Leiden studeer en later professor aan die universiteit geword.
Op die kunsgebied is die wêreldbekende skilder, Rembrandt van Rijn (1606–1669) in Leiden gebore, waar hy 'n Latynse skool te Lokhorststraat bygewoon het en later aan die Universiteit van Leiden ingeskryf het. Hy was onder andere ook 'n leerling onder die Leidse historiese skilder, Jacob van Swanenburgh (1571–1631). Hy het ook later sy eie ateljee geopen saam met sy vriend en kollega, Jan Lievens voordat hy later na Amsterdam verhuis het. Die 17de eeuse skilder, Jan Steen (1626–1679), en landskapskilder, Jan van Goyen (1596–1656), is ook in Leiden gebore.
Leiden het bekende digters en skrywers opgelewer, te wete Piet Paaltjens, J.C. Bloem, Maarten Biesheuvel, Jan Wolkers, Constantijn Huygens en Maarten 't Hart, wat in die stad gewoon of studeer het.
Leiden is ook bekend vir sy muurgedigte in vele tale, wat in 1992 as 'n stadsprojek geloods is en fokus op die verhouding tussen taal en beeld.
Die Universiteit van Leiden
Die Universiteit van Leiden is die oudste universiteit in Nederland en is in 1575 deur Prins Willem van Oranje gestig, leier van die Hollandse verset tydens die Tagtigjarige Oorlog. Die universiteit het nege fakulteite, meer as 50 departemente, meer as 150 voorgraadse programme en 40 nasionale en internasionale navorsingsinstellings. Die universiteit is internasionaal bekend en lok studente van regoor die wêreld.
Riviere, kanale en parke
Die twee takke van die Ou Rynrivier, wat Leiden uit die ooste binnevloei, vloei in die middel van die stad ineen. Die stad word verder deur etlike kleinere, sombere kanale met boom-omgrensde kaaie verdeel.
Die Rapenburg is een van die mooiste en bekendste gragte in Leiden en is ongeveer in 1250 as 'n vestingsgrag gegrawe om die stad te beskerm. Talle statige geboue is sedertdien langs die grag gebou en die jaarlikse Rapenburgkonsert word op die grag gevier.
Suid van die stad is die Botaniese Tuine Hortus Botanicus, een van die oudste botaniese tuine in Nederland, wat in 1549 teenaan die Rapenburg opgerig is. Daar is ook ander tuine wat langs die ou Singel en buitekanale strek. Die Van der Werffpark is vernoem na burgemeester Pieter Adriaanszoon van der Werff, wat die stad in 1574 teen die Spanjaarde verdedig het. Die Leidse professor en tuinboukundige, Carolus Clusius (1526–1609), het die grondslag gelê vir Nederland se tulpebedryf.
Vervoer
Leiden kan per trein deur die De Vink-, die Leiden Centraal- en Leiden Lammenschansspoorwegstasies bereik word. Die stad het ook 'n openbare busdiens.
Suid-Afrikaners in Leiden
'n Aantal bekende Suid-Afrikaners het in Leiden gewoon en/of daar studeer:
Driekamp
Driekampatlete moet in elke item kompeteer terwyl die maksimum energie moontlik bespaar moet word vir die volgende item.
In moderne driekamp vind die items aaneenlopend plaas en die tyd om oor te skakel van een item na die volgende word ook ingereken. Deesdae word by spesiale stasies oorgeskakel, waar fietse en geskikte kleredrag vir die deelnemers gereed gehou word, volgens hulle inskrywingsnommers. Dit voorkom die opeenhoping van atlete en vergemaklik 'n gladde oorskakeling vir hulle na die volgende item.
Spelling
"Driekamp" kan ook as "3-kamp" geskryf word, maar omdat die algemene reël is dat getalle onder 10 uitgeskryf word, word "driekamp" aanbeveel. "Driekamp" word sonder 'n koppelteken geskryf – daar is geen verwarring sonder die koppelteken nie.
Paul Sand
Paul Sand (gebore 5 Maart 1932) is 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Can't Stop the Music (1980), Teen Wolf Too (1987), en Chuck & Buck (2000), en in die televisiereeks Eerie, Indiana (1991).