cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geskiedenis van Bhoetan
Inkarnasies
Ná die eerste Shabdrung se dood word die bewind oor Bhoetan gedeel deur die Dharma Rajas (die geestelike leiers) en die Deb Rajas (die wêreldlike leiers), maar hierdie situasie lei tot baie onenigheid en selfs burgeroorloë.
Die eerste liggaam-inkarnasie word as 'n prins in die koninklike familie van Sikkim gebore, maar hy word nooit na Bhoetan uitgenooi nie en latere inkarnasies is onbekend. Die gedagte-inkarnasies (Shabdrung) het hulle paleis in Talo en die spraak-inkarnasies (Chogley) in Sangchhoekor. Hulle is:
Die reïnkarnasies Jigme Drakpa II, Jigme Norbu en Jigme Choegal behoort almal tot die Drametse-familie.
Britse Imperium
Bhoetan kom in die 1750's in aanraking met die Britte wat die Wes-Bengaalse gebied van Koch Behar (Cooch Behar) probeer beset. Die Britse Oos-Indiese Kompanjie ontvang in 1772 'n versoek om hulp van die klein koninkryk Cooch Behar, wat aan die suidgrens van Bhoetan lê, en deur die Bhoetanese aangeval word. Die Britte stuur kaptein John Jones in Desember na Cooch Behar en dit lei tot die Eerste Anglo-Bhoetanese Oorlog. Die Gurkhas en die Bhoetanese doen 'n beroep om hulp op die Tibettaanse Panchen Lama. Lg. skryf 'n brief aan Hastings, maar die vyandelikhede is reeds beëindig teen die tyd wat die brief hom bereik. Die Bhoetanese trek hulle uit hierdie heuwelgebied terug. Die Britte stuur vier keer 'n diplomatieke missie. Die eerste van George Bogle, Alexander Hamilton en Samuel Turner in 1783 was 'n sukses en daar is ook handelbetrekkinge aangeknoop.
Die Britse besetting van Assam in 1826 skep 'n baie groter grenslyn tussen die Britse Ryk en Bhoetan. Daar is skermutselings aan die grense van Bengale en die Assamese Duars en Bhoetan ontvang Sikkimse dissidente ná die Anglo-Sikkimse oorlog van 1861. Die laaste Britse missie in 1863 was 'n ramp en het tot die Tweede Anglo-Bhoetanese oorlog van 1864-'65 gelei. Die Britte stuur Ashley Eden, die Sekretaris van die Goewerment van Bengale en H.H. Godwin-Austen na Bhoetan. Die Bhoetanese behandel die Britse gesante sleg en dwing hulle om 'n ooreenkoms te teken. In laat 1864 val die Britte aan. Hulle word aanvanklik teruggeslaan, maar later behaal hulle welslae. In 1865 word vrede gesluit en die Sinchula-verdrag onderteken. Bhoetan word gedwing om die huidige grense te erken en uit 18 Duars in die vlakte en die Kalimpong-gedeelte van Darjeeling in die heuwels terug te trek. Die Britte laat daarna die land vir dertig jaar met rus.
ANOM-lokvaloperasie
ANOM (gestileer as <tt>AN0M</tt>) was 'n kwansuis veilige boodskapprogram wat deur misdadigers gebruik word en wat die basis vir 'n lokvaloperasie gevorm het. ANOM is aanvanklik in die geheim versprei deur die Amerikaanse Federale Buro vir Ondersoek (FBI) en die Australiese Federale Polisie, waarna wetstoepassingsagentskappe in ander lande by die ondersoek aangesluit het.
In plaas daarvan om veilige kommunikasie toe te laat, was die program egter 'n trojaanse perd en het die wetstoepassers toegelaat om miljoene boodskappe met behulp van die toestelle en sagteware te onderskep. Dit het die polisie in 16 lande in staat gestel het om sake te bou teen honderde verdagtes wat na bewering betrokke was by kriminele aktiwiteite. Meer as 800 mense is in 16 lande inhegtenis geneem. Die FBI noem die operasie Operasie Trojan Shield en die Australiese Polisie noem dit Operasie Ironside.
Geskiedenis van Bhoetan
Ugyen Wangchuck (1907–1926)
Die verhoudings met die geestelike leiers en die Drametse-famile is goed. Die vyfde Chogley het van 1904 tot 1907 as regent van Bhoetan gedien en het toe die erflike monargie in 1907 ingestel is twee keer die hoof van die Sentrale Raad van die Monnike gewees. Toe die sesde Shabdrung Jigme Dorji as kind geïdentifiseer is in 1905 was die vyfde Chogley op sy setel in Sangchhoekor en het koning Ugyen Wangchuck gesante na die kind gestuur met persoonlike goeters wat aan die vorige Shabdrung Jigme Choegyal behoort het. Die kind het die juiste voorwerpe uitgekies en is met koninklike begleiding na Talo gereis om as nuwe Shabdrug geïnstalleer te word.
ANOM-lokvaloperasie
Agtergrond
Die Kanadese maatskappy Phantom Secure is in Maart 2018 gesluit. Hul veilige kommunikasiestelsel het dwelmhandelaars toegelaat om buite bereik van sekerheidsowerhede te kommunikeer. Met die sluiting van Phantom Secure het internasionale dwelmhandelaars 'n alternatiewe stelsel nodig gehad.
Geskiedenis van Bhoetan
Jigme Wangchuck (1926–1952)
Die nuwe koning hou as eerste 'n toespraak in Hindi van sy troon. Omtrent 1931 versleg die betrekkings tussen die koning wat nou die wêreldlike mag verteenwoordig en die jong Shabdrung Jigme Dorji. In Mei van hierdie jaar verskyn 'n berig in 'n Indiese koerant dat die 'koning' van Bhoetan se broer (in werklikheid die Shabdrung s'n) 'n ontmoeting met Mahatma Gandhi gehad het. Daar word beweer dat die Drukpa 'n usurpator van sy troon is en dat hy die steun van die Dalai Lama in Lhasa en die leier van die Indian National Congress, M.K. Gandhi, geniet. Die Britte steun die Drukpa. Die Shabdrung word deur die Drukpa met Britse steun deur vergiftiging vermoor. Die toedrag word in Bhoetan lank geheim gehou. Sy niggie, koningin Ashi Dorji Wangmo Wanchuck bevestig nogtans dat hy 22 November 1931 vermoor is. Die mag word nie langer tussen die wêreldlike en geestelike leiers gedeel nie.
ANOM-lokvaloperasie
Agtergrond
Sedert 2018 werk die FBI-tak in San Diego met 'n individu wat 'n "volgende generasie" geënkripteerde toestel ontwikkel het vir gebruik deur kriminele netwerke. Die persoon was op aanklag en het met die FBI saamgewerk in ruil vir 'n verminderde vonnis. Die individu het aangebied om ANOM te ontwikkel en dit dan aan misdadigers te versprei deur hul bestaande netwerke. Die eerste kommunikasietoestelle met ANOM is in Oktober 2018 aan drie voormalige verspreiders van Phantom Secure aangebied. Hierdie verspreiders was hoofsaaklik gekoppel aan misdadigers in Australië; op daardie stadium het die FBI die Australiese federale polisie betrek sodat hofbevele ingestel kon word om die toestelle wettig te monitor; dit laat nie toe dat die boodskappe buite Australië gedeel word nie, en die FBI het nie toegang tot die kommunikasie gehad nie.
Die FBI het ook met 'n derde (naamlose) land onderhandel om 'n kommunikasie-onderskepvermoë op te stel, maar gebaseer op 'n hofbevel wat die inligting aan die FBI kon oordra. Sedert Oktober 2019 word ANOM-kommunikasie vanaf hierdie derde land aan die FBI deurgegee.
Geskiedenis van Bhoetan
Jigme Wangchuck (1926–1952)
Die probleme tussen koning en Shabdrung het hiermee nogtans nie opgehou nie. In 1939 word 'n volgende inkarnasie van die Shabdrung in Manla, Tashigang in Oos-Bhoetan gebore. Hy word deur die plaaslike dzongpon, die magtige Thinley Tobgay beskerm, maar as koning Jigme Wangchuck sterf in 1952 word die dzongpon op die begrafnis skielik siek en sterf. Sonder die dzongpong se beskerming word ook hierdie inkarnasie (Mgwang Namgyel Jigme Tenzin) van die Shabdrung spoedig vermoor. In 1955 word opnuut 'n inkarnasie in Manla gebore, Jigme Ngwang Namgyel, 'n seun van die vorige een se suster. As hy ses jaar oud is, word hy na Indië gevoer om nie ook vermoor te word nie. Hy word ook uit Bhoetan verban, maar duisende Bhoetanese reis na Indië om hom te vereer. Hy sterf op 5 Maart 2003 in Vellore Indië.
In 1946 waarsku die Britte die Indiërs dat hulle probleme met China kan verwag in die grensgebiede van Bhutan, Sikkim, Nepal en die ooste van Kasjmir, afhanklik van die presiese toekoms van Tibet en dat dit dalk beter vir Indië is om Bhoetan en Sikkim as soewereine state te beskou dan om te probeer hulle in die Indiese Unie op te neem. 'n Groot faktor daarby is die verhouding tussen Boeddhisme aan die een kant en Hindoeïsme en Islam aan die ander kant. Ná Indië se onafhanklikheid is die vraag van Bhoetan se soewereiniteit nouliks gestel en die land het in 1949 'n vriendskapsverdrag met Indië gesluit.
Jigme Dorji Wangchuck (1952–1972)
Een van sy eerste maatreëls betref die afskaffing van die lyfeienskap en die uitvoering van landhervormings in 1956. In 1968 word Raad vir Ministers geskep en die Hooggeregshof volg. Die land bly 'n absolute monargie, hoewel daar 'n Tshogdu ingestel word, 'n soort voorloper van die later parlement.
Jigme Singye Wangchuck
Die vierde koning regeer sedert 1972 en het belangrike stappe in die rigting van 'n konstitusionele monargie onderneem. Die Tshogdu kan sedert 1998 selfs die koning dwing om te abdikeer ten gunste van sy opvolger.
ANOM-lokvaloperasie
Verspreiding en gebruik
Die ANOM-toestelle het bestaan uit 'n boodskapprogram wat op slimfone funksioneer, wat spesiaal aangepas is om normale funksies soos stemtelefonie, e-pos of lokasiedienste uit te skakel. Die boodskapprogramme wat op die telefone geïnstalleer is, word dan via vermoedelik veilige bedieners met mekaar geskakel.
Daar was ongeveer 50 toestelle in sirkulasie in Australië vir beta-toetsing vanaf Oktober 2018. Die onderskepkommunikasie het getoon dat elke toestel vir kriminele aktiwiteite gebruik is. Na 'n stadige begin het die verspreidingstempo van ANOM vanaf middel 2019 toegeneem. Teen Oktober 2019 was daar 'n paar honderd gebruikers. Teen Mei 2021 was daar 11 800 toestelle met ANOM geïnstalleer, waarvan ongeveer 9 000 in gebruik was. Nieu-Seeland het 57 gebruikers van die ANOM-kommunikasiestelsel gehad. Die Sweedse polisie het toegang tot gesprekke van 1600 gebruikers gehad, waarvan hulle hul fokus op 600 gebruikers toegespits het.
Inhegtenisnemings en reaksies
Die lokvaloperasie het op 8 Junie 2021 uitgeloop op deursoeklasbriewe wat gelyktydig regoor die wêreld uitgevoer is. Die agtergrond van die lokvaloperasie en die transnasionale aard daarvan is geopenbaar na die uitvoering van die lasbriewe. 'n Groot aantal arrestasies is uitgevoer, waaronder vermeende lede van die Australiese Italiaanse mafia, Albaniese georganiseerde misdaad, verbode motorfietsbendes, dwelmsindikate en ander misdaadgroepe. Meer as 800 mense is in 16 lande gearresteer.
In die Europese Unie is arrestasies deur Europol gekoördineer. Daar was ook in die Verenigde Koninkryk mense inhegtenis geneem, hoewel die National Crime Agency nie bereid was om besonderhede te gee oor die aantal wat inhegtenis geneem is nie. In Swede is 155 mense inhegtenis geneem as deel van die operasie op 7 Junie.
Die bewyse waarop beslag gelê is, het byna 40 ton dwelms ingesluit (meer as 8 ton kokaïen, 22 ton dagga en daggahars, 6 ton sintetiese dwelmvoorgangers, 2 ton sintetiese dwelms), 250 vuurwapens, 55 luukse motors. en meer as $ 48 miljoen in verskillende geldeenhede en kripto-geldeenhede. In Australië alleen is 224 mense op 526 aanklagte inhegtenis geneem. In die loop van die drie jaar was daar in totaal meer as 9 000 polisiebeamptes in 18 lande by die lokvaloperasie betrokke. Die Australiese premier, Scott Morrison, het gesê dat die lokvaloperasie "'n swaar slag teen georganiseerde misdaad geslaan het". Europol het dit beskryf as die "grootste wetstoepassingsaksie ooit teen geïnkripteerde kommunikasie".
Thomas Alva Edison
Thomas Alva Edison is op 11 Februarie 1847 in Milan (Ohio) in die VSA gebore. Sy vader was 'n fabrikant van boumateriaal. Sewe jaar later het die gesin na Huron verhuis, waar Edison vir die eerste keer skool toe is. Sy skoolloopbaan het egter net drie maande geduur. Die onderwyser het hom as effens dom en verstrooid bestempel. Sy moeder was voorheen 'n onderwyseres en het hom self tuis onderrig. Hy het reeds in 'n vroeë stadium laat blyk dat hy 'n onbedwingbare nuuskierigheid en 'n lewendige verbeelding gehad het. In die kelder van sy ouers se huis het hy vir hom 'n laboratorium ingerig waar hy allerlei eksperimente uitgevoer het.
In telegrafie, wat omstreeks 1838 deur Samuel Morse uitgevind is, het hy 'n lewendige belangstelling gehad, want jare tevore het hy self ŉ telegraaf gebou. Edison het vyf jaar as telegrafis rondgeswerf totdat hy in 1867 in Boston beland het. Gedurende hierdie jare het hy daaraan begin dink om 'n vryskutuitvinder te word.
Edison se werk aan die telegraaf het tot sy eerste uilvinding gelei: ŉ outomatiese stemmeteller vir gebruik in die parlement. Die apparaat het nooit baie gewild geword nie, maar was die eerste van 'n hele reeks uitvindings waarmee hy roem verwerf het. Hy het vervolgens ŉ duplekstelegraaf ontwerp, waarmee twee of vier boodskappe gelyk oorgesein kon word en het ook 'n verbetering aangebring aan die bestaande beurstelegraaf (1869).
Laasgenoemde het hy vir 40000 dollar aan die telegraafmaatskappy Western Union verkoop. Hy het die geld aangewend om in Newark (New Jersey) 'n fabriek te stig (1870), waar hy en 'n groep medewerkers beurstelegrawe en ander elektriese instrumente vervaardig het. In 1875 het Edison 'n verskynsel ontdek wat vandag as die edisoneffek bekend staan, naamlik dat vonke spring tussen 'n gloeidraad en ŉ metaalplaat wat in 'n vakuum geplaas is. Hierdie ontdekking was van groot belang vir die ontwikkeling van die elektronebuis.
In 1876 het Edison sy fabriek in Newark van die hand gesit en 'n laboratorium in Menlo Park (New Jersey) laat bou met die doel om hom net op industriële navorsing toe te spits. Sy nuwe onderneming is begin met die hulp van begaafde medewerkers en die bes moontlike apparatuur. Hy was dus 'n belangrike figuur in die oorgang van die periode van die individueel werkende uitvinder na die van die moderne wetenskaplike navorsingsentrums. In Menlo Park het Edison die meeste van sy uitvindings gedoen, waaronder die koolstofmikrofoon, die tasimeter (waarmee hy vir die eerste keer die infrarooi strale van die son gameet het), die fonograaf (die voorloper van die moderne platespeler) en 'n verbetering op Bell se telefoon. Die uitvinding van die fonograaf het heel per toe val geskied terwyl Edison besig was met proefnemings met 'n telegraafmasjien (1877). Hy het die fonograaf nie verder ontwikkel nie en al sy aandag daarop toegespits om die eerste gloeilamp te maak.
Die gloeilamp was een van Edison se moeilikste projekte. Hy en sy assistente het binne twee jaar meer as 6 000 verskillende materiale ondersoek ten einde 'n betroubare gloeidraad te kon maak. Na tallose eksperimente het hy in 1879 daarin geslaag om die eerste gloeilamp te maak. Dit het meer as 40 uur gebrand.
In die daaropvolgende paar jaar het Edison hom besig gehou met metodes vir die ontwikkeling en verspreiding van elektriese krag, soos byvoorbeeld dinamo's, ondergrondse kabels en selfs 'n elektriese spoorweg. In 1882 het sy werksaamhede uitgeloop op die bou van die eerste elektriese kragsentrale (in New York), wat 'n klein deel van die stad van elektrisiteit voorsien het. Hierdie prestasies het Edison die bynaam "die towenaar van Amerika" besorg. Die produksie van gloeilampe en verligtingstelsels het so suksesvol verloop dat Edison in 1889 die Edison General Electric Company (later General Electric) gestig het vir die vervaardiging van allerlei elektriese toestelle. In dieselfde jaar is hy na die wêreldtentoonstelling in Parys uitgenooi om die toekenning van die Legioen van Eer in ontvangs te neem.
Een derde van die ruimte wat by die tentoonstelling aan Amerika toegesê was, is gewy aan uitvindings van Edison. AI was Edison nou 'n skatryk man, het hy met onvermoeide ywer sy werksaamhede in die nuwe laboratorium wat hy in 1886 in West Orange laat bou het, voortgesit. Tussen 1889 en 1900 was hy besig met metodes om yster te win deur van elektromagnetisme gebruik te maak. In die daaropvolgende tien jaar het hy die yster-nikkelakkumulator wat na hom vernoem is (Edison- akkumulator), ontwikkel en terselfdertyd geëksperimenteer met ŉ elektries aangedrewe motorkar. Laasgenoemde was nie juis suksesvol nie, maar die akku's (soos akkumulators soms afgekort word) wat hy gemaak het, was die beste van daardie jare.
In 1891 het Edison die patent vir die kinetograaf (voorloper van die rolprentkamera) geregistreer en begin om projeksie-apparaat te ontwikkel. In 1913 het hy die sinchronisasie van bewegende beelde en klank gedemonstreer en daarmee die grondslag vir die klankfilm gelê. Tydens die Eerste Wêreldoorlog was Edison voorsitter van die kommissie wat die Amerikaanse vloot van advies moes dien. Hy het onder andere anti-duikbootwapens ontwikkel, asook vervangingsprodukte vir medisyne, verwe en ander produkte wat voorheen uit Duitsland ingevoer is.
Boulders
thumb|240px|Boulders, naby Simonstad. thumb|140px|’n Brilpikkewyn by Boulders. Boulders is ’n beskutte strand wat uit inhamme van granietrotse (boulders) bestaan, vandaar die naam. Dit is naby Simonstad op die Kaapse Skiereiland geleë. Dit is ’n gewilde toeriste-aantrekking danksy ’n kolonie brilpikkewyne wat in 1982 daar nesgemaak het. Boulders is deel van die Tafelberg Nasionale Park.
Thomas Alva Edison
In 1927 het Edison, nadat Harvey S. Firestone, die fabrikant van motorbuitebande, hom op die groot rubbertekort in die wêreld gewys het, begin met 'n groot ondersoek na alternatiewe rubberwinning. Selfs op hoë ouderdom was Edison se vindingrykheid en uithouvermoë ongelooflik. Hy het voortdurend gewerk aan verbeterings op die telegraaf, die radio, elektrisiteitsvoorsiening, die rolprent en het selfs aan die vliegtuig aandag geskenk. Tydens die fees wat in 1929 in Dearborn gehou is ter viering van die vyftigjarige bestaan van elektriese verligting, het Edison skielik ineengestort. Dit he geblyk dat hy ernstig siek was. Hy het nogtans aan die werk gebly tot kort voor sy dood op 18 Oktober 1931 by West Orange, New Jersey. In die nag van 21 Oktober het miljoene Amerikaners op versoek van pres. Hoover as huldeblyk hul ligte afgeskakel.
Boulders
Hierdie pikkewyne word net aan die kuslyn van Suider-Afrika aangetref (in Suid-Afrika en Namibië). Hulle is op die punt om uit te sterf en daarom is hulle onder beskerming van Kaapse Natuurbewaring.
Thomas Alva Edison
In sy leeftyd het Edison meer as 1000 patente geregistreer, en hoewel baie van sy uitvindings nie oorspronklik was nie, Iê sy verdienste ook daarin dat hy geweet het hoe om vroeëre uitvindings prakties bruikbaar te maak. Hy het altyd die bewerings dat hy geniaal was, ontken. Wanneer iemand hom 'n genie genoem het, was sy bekende antwoord: "Wat mense genialiteit noem, is niks anders as harde werk nie: een persent inspirasie en 99 persent perspirasie”.
Boulders
Die gebied word begrens deur inheemse bosse aan die een kant en die helder water van Valsbaai aan die ander. Dit bestaan uit verskeie klein, beskutte baaie, wat gedeeltelik omring word deur granietrotse van 540 miljoen jaar oud.
Joachim Gottschalk
Joachim Gottschalk (10 April 1904 – 6 November 1941) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente You and I (1938), Tumult in Damascus (1939), Flucht ins Dunkel (1939), en Ein Leben lang (1940).
Cyrtanthus sanguineus
Cyrtanthus sanguineus is 'n blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die familie Amaryllidaceae en is inheems aan Kenia, Soedan, Tanzanië en Suid-Afrika waar dit in die Oos-Kaap en KwaZulu-Natal voorkom.
Walter Hudd
Walter Hudd (20 Februarie 1897 – 20 Januarie 1963) was 'n Engelse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Footsteps in the Sand (1939), Major Barbara (1941), I Know Where I'm Going! (1945), en The Importance of Being Earnest (1952).
Musiek van Bhoetan
Die musiek van Bhoetan is 'n belangrike deel van sy kultuur en dien 'n leidende rol in die oordrag van sosiale waardes. Tradisionele Bhoetanese musiek sluit 'n spektrum van subgenres in, wat wissel van mense tot godsdienstige liedjies en musiek. Sommige genres van tradisionele Bhoetanese musiek verweef koor, instrumentasie en teater en dans, terwyl ander hoofsaaklik vokaal of instrumentaal is. Die veel ouer tradisionele genres word onderskei van moderne populêre musiek soos rigsar.
Diamantbedryf
'n Diamant is die kosbaarste, skitterendste en hardste edelgesteente wat bekend is en bestaan uit kristallyne koolstof, gewoonlik kleurloos of getint en deursigtig of deurskynend. 'n Diamant is ŉ vorm van gewone koolstof wat onder geweldige hitte en druk gekristalliseer het. Die teorie wat vandag algemeen aanvaar word, is dat diamante miljoene jare gelede baie diep in die aarde gevorm is en tydens vulkaniese uitbarstings na die oppervlak uitgestoot is. Baie van die diamante het in die sogenaamde blougrond of kimberliet in die luggate van die ou vulkaniese pype en splete agtergebly. Hierdie pype kan 'n deursnee hê wat wissel van 'n paar meter tot 2 km. Van die pype en splete het met verloop van tyd op natuurlike wyse verweer, en sommige van die diamante wat daardeur blootgelê is, is deur vloedwater weggevoer en deur oertydse riviere afgevoer sodat dit in sekere streke gekonsentreer geword het. Dit is sulke sogenaamde alluviale diamante of spoeldiamante wat rivieroewers en aan die Weskus van Suid-Afrika ontgin word.
In 1902 is diamante by die Premiermyn naby Cullinan ontdek. Vandag is dit een van die wêreld se modernste gemeganiseerde diamantmyne. Dit produseer hoofsaaklik nywerheidsdiamante, maar daar word ook sierdiamante van voortreflike gehalte uitgehaal. Die beroemde Cullinan-diamant van 3 106 karaat is in die myn ontdek. Die sierstene wat daaruit gesny is, is nou deeI van die Britse kroonjuwele. In sekere gebiede aan die Weskus van Suid-Afrika word diamantafsettings op die seeterrasse deur die Staat ontgin. Die delwerye strek vanaf die mond van die Oranjerivier tot by Port Nolloth, omtrent 88 km suid. Van die mooiste sierdiamante ter wêreld word hier uitgehaal. Omdat hierdie diamantvelde so ryk is, is daar destyds gevrees dat onbeheerde produksie tot 'n groot insinking in die diamantmark sou lei en dit was een van die redes waarom die Staat in 1928 beheer oor die diamantstreek oorgeneem het. Die mees onlangse kimberlietpyp wat in Suid-Afrika ontdek is, is naby Lime Acres in die Noord-Kaap geleë. Die pyp, wat 'n deursnee van 1300 m het, word vanaf 1966 in die Finsch-diamantmyn ontgin. In Afrika kom diamante ook voor in die Demokratiese Republiek van die Kongo (voormalige Zaïre, Bakwanga is die grootste produseerder van nywerheidsdiamante in die wêreld), in die Sentraal-Afrikaanse Republiek, Ghana, Liberië, Tanzanië, Sierra Leone, die Ivoorkus, Angola, Botswana en Lesotho. Verder kom diamante ook voor in Indië, Borneo, Brasilië, Venezuela, Australië, die VSA en die Sowjetunie, maar op baie plekke is die afsettings so klein dat dit nie ekonomies ontgin kan word nie.
Amalia Uys
Amalia Uys, gebore 14 Oktober 1984 op Springbok in die Noord-Kaap, is 'n Suid-Afrikaanse aktrise wat veral bekend is vir haar rol as San-Mari van Graan in die SABC 2 televisie-sepie, 7de Laan.
Diamantbedryf
Diamante word volgens verskillende metodes ontgin, afhangende van waar dit voorkom. In Namibië, waar diamante in seebanke aangetref word, moet 'n dik laag sand, soms tot 30 m diep, eers verwyder word om die diamanathoudende gruis bloot te lê. Die gruis word dan uitgegrawe en met vragmotors vervoer na sifinstallasies, waar die sand en die grootste klippe uitgesif word. Die oorblywende gruis word dan na die herwinningsaanleg vervoer. Die konsentrasie van diamante in kimberliet en in die diamantdraende gruis langs die kus wissel van ongeveer een deel op 12 miljoen tot een op 100 miljoen. ŉ Ontsaglike hoeveelheid afvalmateriaal moet dus deurgewerk word.
Amalia Uys
Uys het matrikuleer aan Hoërskool Menlopark en in 2006 haar BA Drama-graad aan die Universiteit van Stellenbosch behaal. As nagraadse studie het Uys ook ŉ televisie-aanbiedingskurus onder leiding van die aktrise Elsabé Daneel geneem, dans beoefen by die Royal Acadamy of Dance tot en met Graad 8-vlak en drie opeenvolgende fotografiekursusse aan Vega-kollege geneem, vanaf 2009 tot 2011.
Diamantbedryf
Onder die metodes en tegnieke van herwinning wat vandag aangewend word, is hidrosiklone, swaarmedia-afskeiding, ghriestafels en optiese en x-straalafskeiders. Diamante word nie nat nie en wanneer die vergruisde erts oor ghriestafels gespoel word, bly die diamante aan die ghries vaskleef terwyl die gruis wegspoel. In plaas van handsortering in die finale stadium word x-straalverligting nou ook gebruik. Diamante skitter onder ŉ x-straal, terwyl die meeste ander swaar minerale dit nie doen nie.
In Suid-Afrika is die Finschmyn en die Koffiefonteinmyn oopgroefmyne. Die algemene metodes is egter die waar twee skagte - 'n hysskag vir die erts en 'n ventilasieskag – ongeveer 300 m van die rand van die pyp gesink word, en dan deur middel van tonnels met die pyp verbind word. Slegs sowat 20% van alle diamante wat gedelf word, word tot edelstene verwerk, en tydens kloof-, saag-, sny- en slypwerk wat daarvoor nodig is, gaan heelwat van die oorspronklike massa verlore. Wanneer die diamante geslyp word, word vlakke in bepaalde patrone daarop aangebring. Na gelang van die getal fasette word tussen baie vorms van geslypte diamante onderskei, waarvan die “briljant” die bekendste is. Diamante wat nie tot edelstene verwerk word nie, word in die nywerheid vir allerlei doeleindes gebruik, byvoorbeeld in sny- en slypstene en as stilusse vir platespelers. Die massa van diamante word in karaat aangedui; een karaat is gelyk aan 0,20 g. Diamantslypery word al eeue lank in Nederland (veral Amsterdam) en België (Antwerpen) beoefen, maar die afgelope eeu ook in Suid-Afrika, die VSA, Rusland en Wes-Duitsland, en sedert 'n aantal jare gelede in Israel. Omstreeks 1400 het daar in Wes-Europa reeds 'n bloeiende handel in diamante bestaan.
Amalia Uys
Na haar studies het sy na Johannesburg verhuis en 'n oudisie afgelê vir die rol van San-Mari in die sepie 7de Laan. Uys het haar ook bekwaam om agter die skerms te werk en het die geleentheid gehad om die kostuumafdeling van die film Broken Darkness in 2017 te behartig. In 2017 was Uys ook die vervaardiger en produksiebestuurder van die film Hunting Emma.
Persoonlike lewe
In 2016 het Uys verloof geraak aan Shaun Golding en is die daaropvolgende jaar in Robertson in die Wes-Kaap getroud.
Diamantbedryf
Amsterdam het in die 17de en 18de eeu die sentrum van diamanthandel geword, en het veral in die tweede helfte van die 19de eeu 'n bloeitydperk beleef. Na die Eerste Wêreldoorlog is die diamanthandel en die diamantnywerheid vir 'n groot deel na Antwerpen verskuif. In Suid-Afrika word die bemarking van diamante gehanteer deur die Vereniging van Diamantprodusente, wat onder andere al die De Beers-myne, die Consolidated Diamond Mines of South-West Africa/Namibia, die Premiermyn, die Diamond Corporation Pty Ltd en ook die Staat, in sy hoedanigheid as diamantprodusent, as lede het. Die bemarking van die diamante wat die belangrikste diamantmyne buite Suid-Afrika, soos byvoorbeeld dié in Angola, die Demokratiese Republiek van die Kongo, Sierra Leone en Tanzanië oplewer, word deur die Diamond Corporation gehanteer.
Die Vereniging van Diamantprodusente se hoofkantoor is in Kimberley. Al die Suid-Afrikaanse produsente stuur hulle diamante daarheen vir sortering en waardering. Nadat die waarde van die slypbare edelgesteentes beraam is, word dit op ŉ kwotastelsel verkoop, wat elke lid van die Vereniging in staat stel om ŉ sekere persentasie van die markaanvraag te lewer.
Die diamante word eers verkoop aan die Diamond Purchasing and Trading Company, wat dit dan verhandel aan die Diamond Trading Company, wat die stene in Londen en in Johannesburg op 'n stelsel van gereelde “besigtiging” van die hand sit.
Hierdie maatskappye beskik oor aansienlike voorrade en is ook in staat om gedurende markresessies van die produsente aan te koop. Hierdeur verminder die gevaar dat hulle gedwing kan word om diamante aan 'n onwillige mark aan te bied. 'n Oormatige toevoer van diamante kan daarom nooit die mynbedrywighede tot stilstand bring nie.
Enkele van die beroemde diamante wat in gevind is, is die volgende (die syfers tussen hakies dui die massa in karaat aan nadat dit geslyp is): Hope (44,5), Florentine (137,21), Koh-i-noor (108,93), Ster van die Suide (128,8), Orloff (199,6), Jubilee (258,64) en Premier Rose (137,02).
Ixia cedarmontana
Ixia cedarmontana is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort en deel van die fynbos is. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Sederberg, Koue Bokkeveld- en Groot Winterhoekberge voor.
The Kiffness
The Kiffness (gebore David Scott) is 'n Suid-Afrikaanse musikant, vervaardiger en parodiekunstenaar. Hy is ook die stigter en voorsanger van die gelyknamige musiekgroep.
Vroeë lewe en loopbaan
Scott was in 2004 lid van die KwaZulu-Natal-jeugkoor. Hy gaan skool by Michaelhouse en studeer geneeskunde aan die Universiteit van die Witwatersrand. Hy staak sy studies aan die Universiteit van die Witwatersrand om musiek en filosofie aan Rhodes-universiteit te studeer terwyl hy as 'n platejoggie werk en in 'n jazz-groep speel. In 2013 stel hy sy eerste enkelspeler, "Where are you going?" (Engels, "waarheen gaan jy?") met Matthew Gold vry; hierdie enkelspeler behaal die 5FM-top-40. Hul album Kiff word vir die 21ste Suid-Afrikaanse musiektoekennings in 2015 en weer in 2017 benoem. Hy dra gewoonlik tydens optredes 'n spesiaal gemaakte blommekostuum wat hy in Hoi An, Viëtnam van materiaal laat maak het wat hy en sy vrou uitgekies het omdat dit soos sy ouma se gordyne lyk.
Scott skep satiriese liedjies wat meestal oor Suid-Afrikaanse politiek handel. In 2017 reik hy 'n liedjie genaamd "White privilege" (Engels, "wit bevoorregting") uit in 'n poging om sosiale bewussyn onder wit Suid-Afrikaners aan te moedig. In 2018 verfilm hy 'n video vir sy Afrikaanse liedjie "Pragtig meisie" met 'n foto van die Afrikanernasionalistiese sanger Steve Hofmeyr se gesig op 'n opblaaspop.
In 2019 verbied Scott die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) daarvan om sy musiek uit te saai toe dit aan die lig kom dat die SAUK nie kunstenaars betaal nie. Scott het beweer dat die SAUK hom R60 000 skuld. In daardieselfde jaar het hy 'n sololoopbaan begin volg. In 2020 het hy die volkslied van Suid-Afrika in 'n liedjie genaamd "Nkosazan' Dlamini Trafficker" (Engels, "Nkosazana Dlamini-handelaar") geparodieer in 'n kritiek op minister Nkosazana Dlamini-Zuma se verbod op die handel in sigarette in Suid-Afrika tydens die Covid-19-afsonderingstydperk. Die burgemeester van Ekurhuleni, Mzwandile Masina, het Scott vir sy gebruik van die volsklied gekritiseer en dit as rassisties bestempel. Scott en Masina het die kwessie later oor die telefoon bespreek en Scott het sy liedjie as satire verdedig. Scott het ook ander parodieliedjies oor die afsonderingstydperk geskryf en het 'n parodie van "Jerusalema" geskep wat gemik was op die leier van die Economic Freedom Fighters (Engels, "ekonomiese vryheidsvegters", "EFF"), Julius Malema, nadat EFF-aktiviste Clicks-winkels aangeval het oor 'n sjampoe-advertensie wat hulle as rassisties beskou het.
Laat in 2020 werk hy saam met die Turkse musikant Bilal Göregen in hul skepping van 'n remix van Göregen se weergawe van "Ievan polkka" (Fins, "Ieva se polka") wat viraal op YouTube gegaan het. In 2021 skep hy 'n liedjie wat Miriam Makeba se "The click song" (Engels, "die kliekliedjie") parodieer om mense te help om die nuwe name van Port Elizabeth, King William's Town en Maclear uit te spreek nadat die Suid-Afrikaanse regering dit verander het.
Kim Hunter
Kim Hunter (12 November 1922 – 11 September 2002) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente A Streetcar Named Desire (1951), Planet of the Apes (1968), Beneath the Planet of the Apes (1970), en Escape from the Planet of the Apes (1971).
Cyrtanthus clavatus
Die grasveldlelie (Cyrtanthus clavatus) is 'n blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die familie Amaryllidaceae. Die plant is endemies aan die Oos-Kaap.
Ixia cochlearis
Ixia cochlearis is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort en deel van die fynbos is. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom naby Stellenbosch in die Jonkershoekvallei voor. Dit is egter laas in 1946 gesien en 'n deeglike ondersoek in die gebied (nou plantasies) het niks opgelewer nie. Dit kan uitgestorwe wees.
Dianne Hales
Na die publikasie van die New York Times-topverkoper La Bella Lingua, het die President van Italië die hoogste eerbewyse wat deur die Italiaanse regering aan 'n buitelander toegeken kan word aan haar toegeken naamlik: Honorêre ridderskap, met die titel van Cavaliere dell’Ordine della Stella della Solidarietà Italiana (Ridder van die Orde van die Ster van Italiaanse Solidariteit) vir haar bydrae tot die bevordering van die Italiaanse taal.
As 'n wyd-gepubliseerde vryskut-joernalis het sy gedien as 'n bydraende redaktrise vir Parade, Ladies Home Journal, Working Mother en American Health. Sy het vir Amerikaanse publikasies soos die The New York Times, Psychology Today en die The Washington Post geskryf. Hales het ook skryftoekennings van die Amerikaanse Psigiatriese Genootskap en die Amerikaanse Sielkundige Genootskap ontvang asook 'n “EMMA” (Buitengewone Media Verdienstelikheidstoekenning) vir gesondheidsverslaggewing van die Nasionale Vroue Politiese Koukus en Radcliffe Kollege.
Paul Graetz
Paul Graetz (2 Julie 1890 – 16 Februarie 1937) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Figaros Hochzeit (1920), Crown of Thorns (1923), April Blossoms (1934), en Mr. Cohen Takes a Walk (1935).
Claude Hulbert
Claude Hulbert (25 Desember 1900 – 23 Januarie 1964) was 'n Engelse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente A Night Like This (1932), Thark (1932), A Cup of Kindness (1934), en The Vulture (1937).
André Esterhuizen
André Esterhuizen (*30 Maart 1994, Potchefstroom) is ’n rugbyspeler wat vir die in Superrugby gespeel.
Hy maak sy toetsdebuut vir die Springbokke op 2 Junie 2018 teen Wallis in Washington, D.C. op die ouderdom van 24 jaar.
Oranjekloof
thumb|240px|Oranjekloof vanuit die suide gesien. Oranjekloof is deel van die Tafelberg Nasionale Park in Kaapstad, Suid-Afrika.
Dit is geleë aan die noordekant van die Houtbaaivallei, net wes van Ceciliapark. Dit is ’n bewaringsgebied met beperkte toegang, want dit bestaan uit inheemse woude en bedreigde Skiereilandgraniet-fynbos.
Jack Hulbert
Jack Hulbert (24 April 1892 – 25 Maart 1978) was 'n Engelse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente A Blonde Dream (1932), Jack of All Trades (1936), Take My Tip (1937), en Under Your Hat (1940).
Staat van Hatay
Die Staat van Hatay (Turks: Hatay Devleti, Frans: État du Hatay, Arabies: دولة خطاي‎ Dawlat Hatay), ook bekend as die Republiek van Hatay, was ‘n kortstondige politieke entiteit wat tussen 7 September 1938 en 29 Junie 1939 in die gebied van die Sandjak van Alexandretta in die Franse Mandaat van Sirië bestaan het, waarna die wetgewende vergadering gestem het om dit by Turkye te voeg. Die staat is de jure op 7 Julie 1939 in die Hatay-provinsie verander en is de facto op 23 Julie 1939 met Turkye verenig.
Ixia confusa
Ixia confusa is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort, en is 'n komponent van die vygieveld-bioom. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Riviersonderendberge, Langeberg, Groot-Swartberge en Outenikwaberge en suidwaarts oor die Overberg tot aan die suid-Kaapse kus voor.
Grasveldlelie
Die naam grasveldlelie kan verwys na:
Robert Graf (akteur)
Robert Graf (18 November 1923 – 4 Februarie 1966) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Jonas (1957), Wir Wunderkinder (1958), The Buddenbrooks (1959), en The Great Escape (1963).
Makapansgat
Die Makapansgat is kalksteengrotte sowat 25 km noordoos van Potgietersrus in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Die grotte het 'n dubbele ingang wat aaneen loop en lei na reusagtige grotte. Die grotte het bekend geraak met die beleg van Makapan in 1854.
In November 1854 het hoofman Mokopane (Makapan) die grotte as wegkruipplek gebruik nadat hy 'n groep Boere onder kommandant Hermanus Portgieter vermoor het. 'n Strafekspedisie is teen hom geloods waartydens bykans die hele stam na 'n beleg van 25 dae uitgewis is. Kommandant-generaal Piet Potgieter is tydens die beleg deur 'n skoot uit die grotte gedood. Sy lyk is deur sy vriend, die latere pres. Paul Kruger uit die ingang van die grot gered.
Die grot het groot argeologiese en paleontologiese waarde. Die aapmens Australopithecus africanus is onder andere hier gevind.
Ixia collina
Ixia collina is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Ixia behoort. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Breederiviervallei by Worcester voor. Dit het 'n voorkomsgebied van slegs 40 km2 en daar is drie subpopulasies. Twee van die subpopulasies word bedreig deur die aanlê van wingerde en die derde deur stedelike ontwikkeling net buite Worcester.
Lughawe Londen-Southend
Die Lughawe Londen-Southend (Engels: London Southend Airport) (IATA-kode: SEN, ICAO: EGMC) is een van ses lughawens wat Groter Londen bedien. Dit is 60 km of 42 myl oos van Londen se middestad en 2,8 km noord van Southend-on-Sea in die Rochford-distrik van die graafskap Essex geleë.
Gedurende die 1960's was Southend die derde besigste lughawe in die Verenigde Koninkryk. Vir die hoofstad Londen was dit tot en met die laat 1970's, toe dit deur Stansted verbygesteek is, die derde belangrikste lughawe.
Die tweede fase van die uitbreidingsprogram is in April 2012 goedgekeur. Dit maak voorsiening vir die uitbreiding van die terminaalgebou sodat meer veiligheidskontroles uitgevoer kan word, asook vir fasiliteite soos nuwe bagasierolbane, winkels, restaurante en 'n vertreksitkamer. Die lughawe behoort sy beplande maksimumkapasiteit van twee miljoen passasiers per jaar teen 2020 te bereik. In Oktober 2012 het die internasionale Holiday Inn-ketting 'n nuwe hotel naby die lughawe geopen.
In Julie 2012 het Southend naas Heathrow, Gatwick, Stansted, Luton en London City-lughawe die sesde amptelike IATA-lughawe geword wat Londen bedien.
Alexander Granach
Alexander Granach (18 April 1893 – 14 Maart 1945) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Nosferatu (1922), Warning Shadows (1923), Ninotchka (1939), en Hangmen Also Die! (1943).
Rod Hull
Rod Hull (13 Augustus 1935 – 17 Maart 1999) was 'n Engelse skrywer en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Emu's World (1982), Emu's Wide World (1987), E.M.U. TV (1989), en Grotbags (1991).
Rielle Hunter
Rielle Hunter (gebore 20 Maart 1964) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Overboard (1987), Deadly Addiction (1988), en Ricochet (1991).
Cyrtanthus contractus
Cyrtanthus contractus is 'n blomdraende plant en geofiet wat hoort tot die familie Amaryllidaceae en is inheems aan Eswatini en Suid-Afrika waar dit in elke provinsie voorkom. Die spesie staan ook bekend as die brandlelie of vuurlelie.
Tetrargie
thumb|210px|Portret van die Vier Tetrarge, ’n standbeeld wat nou in die Sint Markus-basilika in [[Venesië staan.]]
Die term "tetrargie" (van die Griekse τετραρχία, tetrarchia, "leierskap van vier") beskryf enige regeringsvorm waarin die mag tussen vier mense verdeel word, maar in die moderne betekenis dui dit meestal op die stelsel wat die Romeinse keiser Diocletianus in 293 ingestel het en wat die begin was van die herstel van die Romeinse Ryk ná die krisis van die 3de eeu. Die tetrargie het geduur tot omstreeks 313, toe wedersyds verwoestende oorloë die meeste van die aanspraakmakers op die mag uitgeskakel het. Konstantyn die Grote is in beheer van die westelike deel van die ryk gelaat en Licinius van die oostelike deel.
Hoewel die woord in die Oudheid bekend was, is dit net vir ander lande soos Judea gebruik en nooit vir Diocletianus se stelsel nie. Die term was wel bekend in die Latynse wêreld, waar Plinius die ouere dit soos volg opgesom het: "elk is die ekwivalent van ’n koninkryk, en ook deel van een" (regnorum instar singulae et in regna contribuuntur).
Die term is in 1887 die eerste keer vir die Romeinse Ryk gebruik deur die Duitse onderwyser Hermann Schiller in ’n handboek, Geschichte der Römischen Kaiserzeit. Dit is daarna steeds nie algemeen gebruik nie, totdat die Duitse historikus Otto Seeck dit in 1897 gebruik het.
Skepping
Die eerste fase, waarna soms as die "diargie" (regering van twee) verwys word, het die aanwysing van generaal Maximianus as medekeiser behels – eers in 285 as Caesar (junior keiser) en in 286 as Augustus (senior keiser). Diocletianus het sake in die oostelike streke van die ryk behartig, terwyl Maximianus beheer oor die westelike streke gehad het. In 293 het Diocletianus gedink groter fokus is nodig op beide burgerlike en militêre probleme. Hy het met Maximianus se toestemming sy keiserlike genootskap uitgebrei deur twee Caesars (een vir elke Augustus) aan te stel: Galerius en Constantius Chlorus.
Amasonereënwoud
Die Amasone bevat meer as die helfte van die planeet se oorblywende reënwoude, met die mees uiteenlopende boomspesies – daar is ’n geraamde 390 miljard individuele bome, wat in 16 000 spesies verdeel word.
Tetrargie
Skepping
In 305 het die senior keisers saam geabdikeer en afgetree, Constantius en Galerius is tot die rang Augustus bevorder. Hulle het op hulle beurt twee nuwe Caesars aangestel: Severus II in die weste onder Constantius, en Maximinus II in die ooste onder Galerius – so het hulle die tweede tetrargie geskep.
Amasonereënwoud
Etimologie
Die naam "Amasone" kom glo van ’n oorlog wat die Spaanse ontdekkingsreisiger Francisco de Orellana teen die Tapuyas en ander stamme gevoer het. Die stam se vroue het saam met die mans geveg, soos hul gebruik was. Orellana het die naam Amasone geskep na aanleiding van die Amasones uit die Griekse mitologie waarvan Herodotos en Diodorus vertel het.
Tetrargie
Streke en hoofstede
thumb|links|’n Kaart van die Romeinse Ryk onder die tetrargie, met die vier tetrarge se invloedsfere.
Amasonereënwoud
Geskiedenis
Die reënwoud het waarskynlik in die Eoseen-epog ontstaan ná ’n wêreldwye afname in tropiese temperature toe die Atlantiese Oseaan wyd genoeg geword het om ’n warm, klam klimaat in die Amasonebekken te skep. Die woud bestaan al minstens 55 miljoen jaar. Die grootste deel van die streek was vry van savanne-tipe biome tot minstens die huidige ystydperk, toe die klimaat droër en die savanne wyer verspreid was.
Tetrargie
Streke en hoofstede
Die vier tetrarge het hulle nie in Rome gestasioneer nie, maar in ander stede nader aan die ryk se grense, wat hoofsaaklik bedoel was as hoofkwartiere vir die verdediging van die ryk. Dié sentrums was bekend as tetrargiese hoofstede. Hoewel Rome nie meer die operasionele hoofstad was nie, het dit steeds in naam die hoofstad van die hele Romeinse Ryk gebly. Dit het sy eie, unieke prefek van die stad (praefectus urbi) gehad en dié stelsel is later in Konstantinopel voortgesit.
Amasonereënwoud
Geskiedenis
duimnael|300px|links|Die Amasonereënwoud naby [[Manaus, Brasilië.]] Ná die Kryt-Paleogeen-uitwissing het die verdwyning van die dinosourusse en die natter klimaat dalk daartoe gelei dat die tropiese reënwoud oor die vasteland versprei het. Van 66 miljoen tot 34 miljoen jaar gelede het dit tot so ver suid as 45° gestrek. Klimaatswisselings in die laaste 34 miljoen jaar het savannestreke tot in die trope laat uitbrei. Tydens die Oligoseen het die reënwoud byvoorbeeld ’n relatief smal strook beslaan. Dit het weer tydens die Middel-Mioseen versprei en toe tydens die laaste glasiale maksimum teruggetrek tot ’n hoofsaaklik binnelandse gebied. Die reënwoud het egter in hierdie ystye steeds floreer en dit het gelei tot die oorlewing en evolusie van ’n groot verskeidenheid spesies.
Tetrargie
Streke en hoofstede
Die vier tetrargiese hoofstede was:
Amasonereënwoud
Geskiedenis
Tydens die Middel-Eoseen is die Amasonerivier se opvangsgebied vermoedelik in die middel van die vasteland deur die Purusrif verdeel. Water aan die oostekant het na die Atlantiese Oseaan gevloei en die westelike water oor die Amasone-opvangsgebied na die Stille Oseaan. Toe die Andesgebergte styg, is ’n groot bekken gevorm wat ’n meer omsluit het; dit is nou bekend as die Solimõesbekken. Tydens die laaste 5 miljoen tot 10 miljoen jaar het hierdie opgedamde water deur die Purusrif gebreek en by die oostelike vloei na die Atlantiese Oseaan aangesluit.
Tetrargie
Streke en hoofstede
Aquileia, ’n hawestad aan die Adriatiese See, en Eboracum (hedendaagse York) in Noord-Engeland was ook belangrike sentrums vir onderskeidelik Maximianus en Constantius.
Amasonereënwoud
Geskiedenis
Daar is bewyse van groot veranderings in die Amasonereënwoud se plantegroei die afgelope 21 000 jaar deur die laaste glasiale maksimum en daaropvolgende ontvriesing. ’n Ontleding van sedimentneerslae dui daarop dat die reënval in die gebied in dié tyd laer was as vandag, en dat dit feitlik vir seker verband hou met ’n minder vogtige plantbedekking. Daar word egter gedebatteer oor hoe omvangryk hierdie afname was. Sommige wetenskaplikes meen die reënwoud het afgeneem tot klein, geïsoleerde gebiede wat deur oop woude en grasvelde geskei is; ander glo die reënwoud het grootliks ongeskonde gebly, maar het nie so ver noord, suid en oos gestrek as vandag nie.
Tetrargie
Militêre suksesse
Onder die tetrargie kon verskeie oorwinning op verskillende plekke tegelykertyd behaal word. Die keiser was naby elke krisisgebied en kon persoonlik in beheer bly.
Amasonereënwoud
Menslike bedrywighede
duimnael|Hutte van ’n [[geïsoleerde volk wat in 2009 in die Brasiliaanse deelstaat Acre ontdek is.]]
Tetrargie
Verval
Dié stelsel het egter nie lank gehou nie. Toe Constantius in 306 sterf, het Galerius vir Severus tot Augustus verhef, terwyl Konstantyn, Constantius se seun, deur sy pa se troepe as Augustus uitgeroep is.
Amasonereënwoud
Menslike bedrywighede
Argeologiese bewyse bestaan dat die eerste mense die Amasonestreek minstens 11 200 jaar gelede bewoon het. Daaropvolgende ontwikkelings het gelei tot laat prehistoriese nedersettings aan die rand van die woud teen 1250 n.C., wat veranderings in die grootte van die woud veroorsaak het.
Tetrargie
Verval
thumb|200px|Konstantyn in die Slag van die Milviese Brug, fresko deur [[Raphael, Vatikaanstad.]] Terselfdertyd het Maxentius, die seun van Maximianus, wat ongelukkig was omdat hy uit die nuwe reëlings gelaat is, Severus verslaan en hom gedwing om te abdikeer voordat hy hom in 307 laat vermoor het. Maxentius en Maximianus het hulle albei toe tot Augusti verklaar. Teen 308 was daar dus minstens vier aanspraakmakers op die rang Augustus (Galerius, Konstantyn, Maximianus en Maxentius), en net een op die titel Caesar (Maximinus).
Amasonereënwoud
Menslike bedrywighede
duimnael|links|180px|Geogliewe op ontboste grond in Acre in die Amasonereënwoud. Daar is lank geglo die woud was nog altyd net yl bevolk en dat dit onmoontlik is om groot bevolkings met landbou te onderhou weens die swak grondgehalte. Die argeoloog Betty Meggers was ’n belangrike voorstander van dié idee, soos beskryf in haar boek Amazonia: Man and Culture in a Counterfeit Paradise. Sy beweer ’n bevolkingsdigtheid van 0,2/km2 is die maksimum wat kan leef van jag, en dat landbou nodig is om groter bevolkings te onderhou. Onlangs antropologiese vondste dui egter daarop dat die gebied in werklikheid dig bevolk was. Sowat 5 miljoen mense kon in 1500 n.C. in die Amasonestreek gewoon het – dit sluit in digte kusnedersettings, soos dié by Marajó, en binnelandse inwoners. Teen 1900 het die bevolking gedaal tot 1 miljoen en teen die vroeë 1980's tot minder as 200 000.