cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nederduits (skoolvak)
Sleeswyk-Holstein
'n Modelprojek is in 2014/2015 in In Sleeswyk-Holstein van stapel gestuur, waarby 27 laerskole ingewillig het om hierdie keusevak in te stel. Die stelselmatige Nederduitsonderrig word 2 lesure per week aangebied, vanaf die eerste tot die vierde skooljaar.
Die geldbewilliging/begroting het slegs vir 27 deelnemende skole voorsien. In der waarheid het 44 belangstellende skole aansoek gedoen; 'n kwalitatiewe keuringsproses was dus nodig. In die jaar 2015/2016 was die belangstelling nog so groot dat twee ander skole by die projek opgeneem is. Ongeveer 1 600 skoliere het in die tweede jaar van die modelprojek Nederduits as vak gekies. Hierdie getal styg in die skooljaar 2017/2018 tot 2 170; in dieselfde tydperk word Nederduits by nog sewe skole (ses gemeenskapsskole en een gimnasium) aangebied. Benewens die modelprojekskole word Nederduits ook in (vrywilligers)klubs en dagskole aangebied.
Mecklenburg-Voorpommere
Nog in 2014 het Reinhard Goltz, direkteur van die Instituut vir die Nederduitse Taal en woordvoerder van die Bundsraats för Nedderdüütsch, hom bekla oor die toestand van Nederduits in Mecklenburg-Voorpommere. Pragtige bepalings en raamwerk is geformuleer en op die wetboek geplaas om Nederduits weer by die skole in te voer, maar niks daarvan het tot uitvoering gekom nie. Eers met die goedkeuring deur die deelstaatregering van die deelstaatsprogram "Meine Heimat – Mein modernes Mecklenburg-Vorpommern" in 2016, het die hoop weer opgevlam. In hierdie program word spesiale aandag geskenk aan Nederduitse onderwys op skoolvlak. Die toegewese hulpbronne word aangewend in die vroeë kinderontwikkeling, onderwys op die primêre en en sekondêre skoolvlak, beroeps- en tersiêre onderwys, opvoeder- en leerkragopleiding, asook kulturele vorming ("kulturele geletterdheid") en ander gesteunde projekte.
Sedert 2016 word Nederduits as Abiturvak aangebied. Hierdie erkenning deur die Ministerie van Kultuur is te danke aan die inisiatief wat Mecklenburg-Voorpommere aan die dag gelê het. Die Ministerie van Onderwys, toe nog onder die leiding van Mathias Brodkorb, het gesê Nederduits is bloot op een lyn gestel met ander vreemde tale wat in Mecklenburg-Voorpommere onderrig word: Engels, Frans, Russies, Latyn, Oudgrieks, Pools, Spaans en Sweeds. Maar: "nuwe here, nuwe wette". Met Brodkorb se opvolger Birgit Hesse aan die stuur, het die Onderwysdepartement die saak hersien, soos blyk uit die antwoord op 'n "kleine Anfrage" [in die reël skriftelik gestelde en beantwoorde vraag aan die regering]. Nederduits mag nie die aanleer van 'n eerste of tweede vreemde taal op skool vervang nie. Hesse benadruk egter Nederduits is eenvoudig op gelyke voet gestel met ander vakke en is geen ekstra vak meer nie.
In die skooljaar 2017/2018 wou die deelstaat meer aandag gee aan die onderwys vir hoogbegaafde kinders aan gimnasia en Gesamtschulen. Skole wat in aanmerking sou kom, sal omgebou word om veral te fokus op Nederduits, die Klassieke Lettere/Klassieke tale asook die MINT/STEM-vakke, d.w.s.: die Wetenskap, Tegnologie, Ingenieurswetenskap en Wiskunde. Om gestalte te gee aan hierdie vakgebiede word 'n bykomende onderwyspos by elkeen van hierdie skole geskep, en elkeen kan ook om 'n sommetjie geld vir materiaal- en reiskoste aansoek doen en toegewys word. Ses sulke skole is toe hiervoor geoormerk. Nederduits kan in hierdie skole nou as mondelinge en skriftelike eksamenvak in die Abiturjaar afgelê word. 'n Ooreenkoms tussen die Ministerie van Onderwys, Kuns en Wetenskap en die skole is aangegaan en onderteken, wat elkeen se doelstellings, behoeftes en omstandighede in ag neem. Dit volg nadat 'n netwerk onderwysers van dwarsoor die deelstaat met 'n ontwikkelingsplan vorendaggekom het. Die leerplanne vanaf die sewende skooljaar tot en met Abitur dien as passende verwysingskaders wat gegrond is op die onderwysstandaarde van die Kultuurministerie se skoolkomitee.
Bremen
In Bremen word Nederduits in die kurrikulum van die laerskole en ander skole in die vakke Duits, Sachunterricht ('n laerskoolvak wat Omgewingsleer, Beroepsvoorligting, Bestuurswetenskap, Aardrykskunde, Natuurkunde, Biologie en Skeikunde integreer), en Musiek ingesluit.
Die laerskole van die Freien Hansestadt Bremen het sedert die aanvang van die loodsprojek in die skooljaar 2014/2015 carte blanche om hul eie onderrigs- en aanbiedingsmetodes in te span. Vier laerskole in Bremen en een in Bremerhaven ontwikkel so hul eie stelselmatige konsepte. Daar is geen sillabus wat voorgeskryf word nie. Teen die afloop van hierdie proeftydperk aan die einde van die skooljaar 2017/2018 word ten minste nog twee skole by die projek betrek.
Nedersakse
Nedersakse het geen formele handvesverpligtinge aangegaan nie, maar tog Deel III van die Taalhandves onderteken. Reeds sedert 2006 is 'n taalvergadering belê met Nederduits vir alle skole, laerskole en Sekundar I-skole inkluis, hoog op die agenda. Stefan Oeter, die voorsitter van die komitee van deskundiges van die Raad van Europa insake die Europese taalmanifes, het in 2009 die deelstaat geroskam. Tot op daardie tydstip het Nedersakse "opsetlik van die kernopsies van die Primêre en Sekondêreskoolwese weggeskram, wat dwarsoor Europa 'n sonderlinge gesig is" [„gezielt den Kernoptionen zu Primar- und Sekundarschulwesen entzog, was europaweit eine einmalige Absonderlichkeit darstellt“].
'n Verordening wat in 2011 uitgevaardig is het sake verander. Nou moes die deelstaat dit moontlik maak om in die bogenoemde skole Nederduits of Saterfries as voertaal in die keuse- of pligvakke te gebruik, buiten nou in die vakke Duits, Wiskunde en ander vreemde tale. 'n Taalbad word dus aangebied, d.w.s. Nederduits word "op terloopse wyse" saam met die ander vakke aangeleer. Op daardie tydstip het die onderwysers van 71 skole moeite gehad tydens die oorskakeling: want soos hulle nou terloops onderrig begin gee het in Nederduits, is hul werktyd verkort en daar kon nie tred gehou word met hul aanvanklike lesplanne nie. Die werk moes nou ingehaal word gedurende die ekstra lesure wat ingeruim is. Ook hierdie skole kan hul eie inisiatief aan die dag lê. So word in sommige dubbelmediumklasse in die Grundschule Simonswolde in Oos-Friesland slegs Nederduits gepraat, behalwe tydens die Duitse en Engelse klasse.
Verdere vordering is gemaak deur die gesamentlike ontwerpresolusie wat in 2017 deur die CDU, SPD, Grünen en FDP by die Nedersaksiese parlement ingedien is.
Teen 2016 staan 21 laerskole, een Oberschule en een Realschule bekend as "Nederduitse skole"; eintlik maak Nederduits maar net deel uit van die skool se leerplan. Dieselfde 'eer' kom ook "Saterfriese skole" toe.
Noordryn-Wesfale
Sedert die skooljaar 2014/2015 kan skoliere in die Regierungsbezirk Münster die gemeenskapsbetrokke onderrig benut wat deur die Centrum für Niederdeutsch aan die Universität Münster gereël word. Ses laerskole in Münster en omgewing is hierby betrokke en die taal word in (vrywilligers)klubs aangebied. In Noordryn-Wesfale is daar in die afsienbare toekoms nog geen sprake van Nederduits as algemene skoolvak of voertaal nie.
Sakse-Anhalt
Soos in Noordryn-Wesfale moet skoliere hulle ook wend na vrywilligersklubs. Die deelstaatregering is (nog) nie van plan om Nedersaksies as skoolvak deur te voer nie. Deur gereelde opknappingskursusse bied die Departement Nederduits aan die Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg wel ondersteuning aan leerkragte en onderwyspersoneel.
Brandenburg
Ook Brandenburg het besluit om hulle nie veel te vermoei om Nederduits 'n skoolvak te maak nie. Die Brandenburgse verteenwoordiger in die Bundesraat för Nedderdüütsch het teen die Brandenburgse Deelstaatregering uitgevaar: laasgenoemde het wel die Europese Handves vir Streeks- of Minderheidstale onderteken, maar beskou die getekende dokument blykbaar net as 'n mooi gebaar op papier en niks bindend nie. Hulle het nie die veeltaligheid in die noorde van Brandenburg as 'n baken van streeksidentiteit erken nie en nog minder die staatsmasjinerie geolie om Nederduits getandrat aan die gang te kry. Van politieke kaders en maatreëls is daar geheel en al net mooi niks.
Aanpassing by die huidige onderwysdoelstellings
Nederduits as vak kom op 'n effens ongeleë tyd, juis omrede die huidige onderwysstelsel van Duitsland handomkeer aan die verander is. Die eenvormigheid waarna dwarsoor die Europese vasteland gestreef word, maar ook die beoogde eenderse standaarde en kernkurrikulum, hou al hoe minder rekening met kleiner vakke en streeksbelange. Nuwe ingevoerde laerskoolvakke soos Engels vanaf die derde skooljaar (1998/1999 in Hamburg, sedert 2004/2005 wydverspreid oor alle deelstate) boet die moontlikheid in om Nederduits ook op die skoolrooster te akkommodeer. Daarom verkeer Nederduits onder druk om sy bestaansreg te verdedig en te regverdig.
Die waarde en nut van Nederduits
Die kulturele en sosiale status van Nederduits as argument is 'n tweesnydende swaard. Terwyl die voorstanders die dramatiese agteruitgang van die taal as hoofrede aanvoer waarom taalbehoud en taalbemagtiging in skoolverband 'n plekkie onder die son gegun moet word, gebruik die teenstanders presies dieselfde rede waarom hierdie taal nie vol belastinggeld gepomp moet word nie. Nederduits grens vandag eerder aan 'n dooie taal, veral wat moeder-, omgangs- en voertaal betref, so watter nut bied die taal nou eintlik?
In 'n meningspeiling (2016) in die Nederduitse taalgebied het ruim tweederdes van die respondente hul ten gunste van die bevordering van Nederduits uitgespreek. Die openbare aansien van die taal is hoër in Mecklenburg-Voorpommere (84,5 %), Bremen (83,9 %) en Sleeswyk-Holstein (76,2 %), in Hamburg (70,5 %) en in Nedersakse (65%). Nietemin word Nederduits die afgelope dekades in sy eer herstel. Ook en veral in die stedelike gebiede, veral in Hamburg, geniet die taal as identiteitsimbool 'n hoë sosiale prestige.
Die skool as laaste bolwerk
Soos Nederduits as moedertaal uitgesterf het, het dit al hoe meer in die 1990's begin lyk of die bedreigde taal slegs in die klaskamer gered kan word. In 2016 beskou tweederdes van die respondente die skool as die aangewese plek om die taal aan te leer. Die tradisionele skoolwese is op sy kop gekeer, want dit was juis die skoolonderrig van destyds wat die taalverskuiwing veroorsaak het: Platduitsers moes Hoogduits reeds op die eerste skooldag aanleer en het mettertyd hul moedertaal verleer. Tot in die 1970's het baie Nederduitssprekendes op skool vir die eerste maal met Hoogduits in aanraking gekom; vir baie was hierdie voertaal 'n wildvreemde taal wat eers onder die knie gekry moes word. So vertel die 1965-gebore sangeres Ina Müller van die groot skok wat sy op skool beleef het – sy kon die gesproke Hoogduits aanvanklik glad nie verstaan nie, slegs Platduits.
Spanningsveld tussen Nederduits en Hoogduits
Kritici vrees dat Nederduits ten koste van Hoogduits aangebied word. As fraksiewoordvoerster vir onderwys het Simone Oldenburg (Die Linke im Schweriner Landtag) Nederduits verwerp op grond van Standaardduits wat prioriteit nommer een moet wees. Die voortstanders van Nederduits kap teë: die Nederduitssprekendes praat 'n vrot tussentaal-Hoogduits, juis te wyte aan destyds toe Hoogduits soos 'n vreemde taal aangeleer moes word. Boonop is die bewusmaking van taalverandering en taalvariëteite in die Duitse klas veel meer waardevol.
Taalintegrasie
Daar word voorts aangevoer Nederduits kniehalter migrantekinders om taalkundig aan te pas. Die teendeel waarop gewys word is migrante wat nie benadeel word deur 'n verpligte keusevak Nederduits nie, maar wel deur parallele remediërende onderwys in Duits of wanneer die migrantekind moedertaalonderwys ontvang. So sal hulle nooit by hul omgewing aanpas nie. Nederduits kan soms juis integrasie bevorder omdat kinders wat in twee tale grootgeword het al klaar vertroud is met veeltaligheid. Boonop deel die skoliere almal dieselfde lot – die Duitstalige leerlinge moet ook, net soos die migrantekinders, Nederduits leer. Een voorbeeld van hierdie soort integrasie is die aanbieder Yared Dibaba wat vir sy Nederduitse televisie- en radiowerk maar ook boeke bekend geword het. Ook by Platduitse bladleeswedstryde vaar dikwels kinders van Indiese, Russiese of Sjinese gesinne besonder goed.
Uitwerking op vreemdetaalonderrig
Hoe meer geld daar aan Nederduitshulpbronne bewillig word, hoe minder bly oor vir die aanleer van ander (internasionale) tale, word gevrees. Voorstanders glo weer hoe gouer mens van jongs af veeltaligheid onder die knie kry, hoe beter vir die kognitiewe ontwikkeling, abstrakte denke en om vlot taaloorskakeling te bemeester. Die grondslag word reeds gelê waarop alle tale uitgebou en bevoordeel kan word. As die kind kleintyd tale gelyktydig aanleer, vergemaklik dit die aanleer van ander tale in die toekoms.
Opvoedkundiges het bewys kinders leer veral 'n vreemdetaal uit die omliggende kontrei met dieselfde intensiteit aan, as wanneer mens later 'n taalbad in die buiteland ondergaan. Die alledaagse kontak waarmee kleuters egter met 'n verafgeleë wêreldtaal te doene kry, het nie dieselfde uitwerking nie; dit grens bloot aan "taalontmoeting".
Psoralea ivumba
Psoralea ivumba is 'n plantspesie in die familie Fabaceae en is endemies aan die Wes-Kaap en is deel van die fynbos. Dit kom vanaf Wolseley en Romansrivier suidwaarts tot by Somerset Wes en Sir Lowryspas en dan weswaarts tot by Hermanus en Caledon voor.
Dombeya dichotoma
Dombeya dichotoma is 'n meerjarige struik of boom wat deel is van die Malvaceae familie. Die spesie is endemies aan noord Madagaskar.
Chris Ellis (akteur)
Chris Ellis (gebore 14 April 1956) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Apollo 13 (1995), Armageddon (1998), The Island (2005), en Transformers (2007).
St Michael's-on-Sea
St Michael's-on-Sea is 'n klein kusdorp met 'n pragtige swemstrand in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorp lê tussen Shelly Beach in sy noorde en Uvongo ten suide, in die Ray Nkonyeni Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Ugu-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Klas 9-stoomlokomotief
Die Klas 9 is 'n tipe stoomlokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë in die vorige eeu gebruik is. Daar was vyf lokomotiewe bestel in 1904 by Vulcan Foundry volgens die ontwerp van P.A. Hyde van die Sentraal-Suid-Afrikaanse Spoorweë. Die lokomotief was nie toegerus met 'n superverhitter nie, maar wel met Stephenson-klepratwerk.
Gebruik
Die Klas 9 was nuttig vir passasierswerk met 'n matige vrag, en het vir baie jare die pos/pakkettreine getrek vanaf Johannesburg oppad na Durban sover as Charlestown op die Transvaal-Natalgrens. Later het hulle hoofsaaklik passasierswerk op die hooflyne van Transvaal gedoen, met hul laaste werkslopies uit Pretoria op die Pietersburglyn in die 1920's. Hul is aan diens onttrek in 1926.
Erylus rotundus
Erylus rotundus is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Erylus en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1910 deur Lendenfeld.
Lina Basquette
Lina Basquette (19 April 1907 – 30 September 1994) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Godless Girl (1929), Arizona Terror (1931), Hello Trouble (1932), en The Buccaneer (1938).
Taalmodel
Taalmodelle is nuttig vir 'n verskeidenheid probleme in rekenaarlinguistiek; vanaf aanvanklike toepassings in spraakherkenning om te verseker dat onsinnige (d.w.s. lae-waarskynlikheid) woordreekse nie voorspel word nie, vir wyer gebruik in masjienvertaling (bv. evaluasie van kandidaatvertalings), natuurlike taalgenerering (generering van meer mensagtige teks), woordsoortetikettering, ontleding, optiese karakterherkenning, handskrifherkenning, grammatika-induksie, inligtingherwinning, en ander toepassings.
Taalmodelle word gebruik in inligtingherwinning in die navraagwaarskynlikheidsmodel. Daar word 'n aparte taalmodel met elke dokument in 'n versameling geassosieer. Dokumente word gerangskik op grond van die waarskynlikheid van die navraag Q in die dokument se taalmodel: M_d:. Gewoonlik word die unigram-taalmodel vir hierdie doel gebruik.
Pulau Beringin (Pulau Beringin)
Pulau Beringin is 'n bestuurslaag in die regentskap Ogan Komering Ulu Selatan van die provinsie Suid-Sumatra, Indonesië. Pulau Beringin tel 3 300 inwoners in die volkstelling  van 2010.
Vloeibare lug
Water verander in stoom wanneer dit gekook word. Stoom kondenseer (verander terug in water) by 100 °C. By omtrent -200 °C kondenseer gewone lug ook tot 'n vloeistof: vloeibare lug. Mense wat in nywerheidsgebiede woon, het seker al soms die spesiale tenkwaens gesien waarmee vloeibare suurstof (wat van vloeibare lug gemaak word) vervoer word. Die pype en kleppe van hierdie tenkwaens is met ys bedek.
Die ys word gevorm vanweë die lae temperatuur van die vloeistof in die tenk, wat die waterdamp in die lug laat kondenseer en verys. Sekere soorte gas, bv. chloor, ammoniak en swaweldioksied, kan in vloeistof verander word deur dit teen normale temperature saam te pers. Talle ander gasse, insluitende die in die lug, moet egter afgekoel word. Druk alleen is nie genoeg om dit in 'n vloeistof te laat verander nie.
Geskiedenis
Vroeg in die 19de eeu het Michael Faraday en ander wetenskaplikes enkele gasse laat vervloei deur dit slegs saam te pers. Vir vyftig jaar daarna het baie mense probeer om ook lug deur middel van slegs samepersing te laat vervloei. Dit was eers in die sestigerjare van die 19de eeu dat die wetenskaplikes besef het dat naas samepersing ook verkoeling nodig is om al die gasse wat in die atmosfeer aanwesig is, te vervloei. Teen ongeveer 1880 het Cailletet vir die eerste keer daarin geslaag om 'n klein bietjie vloeibare suurstof en vloeibare stikstof te berei. Karl von Linde het sy eerste masjien in 1895 gebou.
Die eienskappe van vloeibare lug
Vloeibare lug is 'n kleurlose of bleekblou vloeistof wat so koud is dat dit net in ŉ spesiale houer - 'n sg. Dewarfles – gehou kan word. Hierdie fles het 'n dubbele wand soos die bekende vakuumfles, wat eintlik uit die Dewarfles ontwikkel het. Tussen die wande is 'n lugleegte, wat die inhoud van alle hitte van buite afsluit. As vloeibare lug uit so 'n fles in ŉ gewone houer gegiet word, begin dit kwaai kook en die houer word met 'n dik laag ys bedek.
Na 'n kort rukkie kook al die vloeistof. weg. Die vloeistof is so koud dat 'n tamatie wat daarin gevries is – soos glas in klein stukkies sal breek as mens dit met 'n hamer slaan. Vloeibare lug bestaan hoofsaaklik uit suurstof, stikstof en argon. Vloeibare stikstof kook by -195,8 °C, vloeibare argon by -185 °C en vloeibare suurstof by -182 ° C. As vloeibare lug 'n ruk lank laat staan word, kook die stikstof en argon vinniger as die suurstof weg en bly vloeibare suurstof, wat 'n diepblou kleur het, agter.
Deur 'n proses wat gefraksioneerde distillasie genoem word, kan die verskillende bestanddele in vloeibare lug geskei en stikstof, suurstof en argon daaruit verkry word, asook die gasse neon en xenon, wat in klein hoeveelhede ook in die lug aanwesig is.
Die gebruike van vloeibare lug
Sewentig jaar gelede was vloeibare lug 'n duur en skaars nuwigheid. Vandag is dit 'n goedkoop en volop grondstof wat vir 'n groot verskeidenheid gebruike aangewend word. Deur dit te distilleer, word suurstof en stikstof verkry. Suurstof word vir sweiswerk en in medisyne gebruik, en gedurende die laaste jare word vloeibare suurstof in groot hoeveelhede as 'n oksideerder vir die brandstof van vuurpylmotore gebruik. In die nywerheid word stikstof veral gebruik om ammoniak te berei. Die seldsame gasse wat uit vloeibare lug verkry word, word in die gloeilampnywerheid gebruik. Gloeilampe word met argon gevul, en neon is die gas wat in die bekende reklameligte (neonligte) gebruik word.
Linde se vloeibare lug-masjien
As 'n mens 'n fietsband oppomp, word die pomp warm. Dit gebeur omdat die lug in die pomp warm word as dit saamgepers word. As hierdie proses omgekeer word, d.w.s. wanneer 'n hoë druk op lug skielik weggeneem word, koel dit af. Linde se apparaat maak van hierdie waarneming gebruik en werk soos volg: Droë en koolsuurgasvrye lug word deur 'n meganiese pomp onder hoe druk saamgepers en dan deur 'n verkoelingspiraal gestuur sodat die hitte wat in die saampersproses ontwikkel het, weggelei kan word.
Die afgekoelde saamgeperste lug word deur 'n nou pyp uitgelaat, waardeur dit as gevolg van die drukvermindering nog verder afgekoel word. Die koue lug word deur 'n pyp wat die toevoerpyp omsluit, na die kompressor teruggestuur sodat die inkomende lug, wat nog deur die klep moet ontsnap, nog verder afkoel. Die lug wat deur die klep ontsnap, word dus steeds kouer, en as die masjien lank genoeg loop, daal die temperatuur so laag dat die lug wat by die klep uitkom, in vloeistof verander.
Ferroseen
Ferroseen is 'n organometaalverbinding met die formule Fe(C5H5)2. Die molekule bestaan uit twee siklopentadienielringe wat aan weerskante van 'n sentrale ysteratoom gebind is.
Dit is 'n oranje vaste stof met 'n kamferagtige reuk met 'n sublimasietemperature bo kamertemperatuur en is oplosbaar in die meeste organiese oplosmiddels. Dit is opmerklik vanweë sy stabiliteit: dit word nie beïnvloed deur lug, water, sterk basisse nie, en kan tot 400 °C verhit word sonder om te ontbind. In oksiderende toestande kan dit omkeerbaar met sterk sure reageer om die ferroseeniumkatioon [Fe(C5H5)2]+.
Die vinnige groei van organometaalchemie word dikwels toegeskryf aan die opwinding wat voortspruit uit die ontdekking van ferroseen en sy vele analoë (metalosene).
Ontdekking
Ferroseen is al drie keer per ongeluk ontdek. Die eerste bekende sintese is in die laat 1940's deur onbekende navorsers van die Union Carbide maatskappy, wat warm siklopentadiene-damp deur 'n ysterpyp probeer voer het. Die damp het met die pypwand gereageer en 'n "geel slyk" geskep wat die pyp verstop het. Jare later is 'n monster van die slyk wat gered is geanaliseer deur E. Brimm en daar is gevind dat dit uit ferroseen bestaan.
Die tweede keer was omstreeks 1950, toe navorsers van British Oxygen gepoog het om amiene uit koolwaterstowwe en stikstof te sintetiseer in 'n wysiging van die Haber-proses. Toe hulle siklopentadieen met stikstof teen 300 °C onder atmosferiese druk probeer te laat reageer, was hulle teleurgesteld om te sien dat die koolwaterstof met 'n ysterbron reageer wat ferroseen gelewer het. Alhoewel hulle ook die merkwaardige stabiliteit daarvan waargeneem het het hulle die waarneming opsy gesit en dit eers gepubliseer nadat Peter Pauson sy bevindings in 1951 gerapporteer het.
Jenny Beck
Jenny Beck (gebore 3 Augustus 1974) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Tightrope (1984) en Troll (1986), en in die televisiereeks V (1984).
Ferroseen
Ontdekking
In 1951 het Peter L. Pauson en Thomas J. Kealy aan die Duquesne Universiteit probeer om fulvaleen [(C5H4)2] deur oksidatiewe dimerisering van siklopentadieen (C5H6) voor te berei. Daartoe het hulle die Grignard-verbinding siklopentadienielmagnesiumbromied in diëtieleter met ysterchloried as 'n oksideermiddel gereageer. In plaas van die verwagte fulvaleen, het hulle egter 'n ligte oranje poeier van "merkwaardige stabiliteit" met die formule C10H10Fe verkry.
Bepaling van die struktuur
Pauson en Kealy het vermoed dat die verbinding twee siklopentadienielgroepe het, elk met 'n enkele kovalente binding van die versadigde koolstofatoom tot die ysteratoom. Die struktuur strook egter nie met die bestaande bindingsmodelle nie en kan nie die onverwagte stabiliteit van die verbinding verklaar nie, en chemici het gesukkel om die regte struktuur te vind.
Die struktuur is in 1952 deur drie navorsingsgroepe afgelei en onafhanklik gerapporteer:
Begrip van die struktuur
Die "toebroodjie"-struktuur van ferroseen was skokkend nuut en het nuwe teorie vereis om te verduidelik. Toepassing van molekulêre orbitale teorie met die aanname van 'n Fe2+-sentrum tussen twee siklopentadienied-anione (C5H5)− het gelei tot die suksesvolle Dewar-Chatt–Duncanson-model, wat die korrekte voorspelling van die meetkunde van die molekule moontlik gemaak het, asook die merkwaardige stabiliteit daarvan verduidelik.
Impak
Ferroseen was nie die eerste bekende organometaalverbinding nie. Zeise se sout K [ PtCl3(C2H4)]·H2O is in 1831 gerapporteer, Mond se ontdekking van Ni(CO)4 het in 1888 plaasgevind, en organolitiumverbindings is in die dertigerjare ontwikkel. Daar kan egter geargumenteer word dat dit die ontdekking van ferroseen is wat organometaalchemie as 'n aparte vakgebied van chemie begin het. Dit het ook gelei tot 'n ontploffing van belangstelling in verbindings van d-blokmetale met koolwaterstowwe.
Die ontdekking is so belangrik geag dat Wilkinson en Fischer die Nobelprys vir Chemie in 1973 gedeel het "vir hul baanbrekerswerk wat onafhanklik van mekaar uitgevoer is ten opsigte van die chemie van die organometaalverbindings – die sogenaamde toebroodjieverbindings".
Val-de-la-Haye
Die dorp word as Val de La Haye vir die eerste keer in September 1212 beskryf.
Ferroseen
Toepassings van ferroseen en sy afgeleides
Ferroseen en die talle afgeleides daarvan is nie op groot skaal van toepassing nie, maar het baie gebruike wat die ongewone struktuur benut:
Psoralea angustifolia
Psoralea angustifolia is 'n plantspesie in die familie Fabaceae en is endemies aan die Wes-Kaap. Dit kom van Klawer tot by Hopefield voor. Daar het dit 'n voorkomsgebied van 3 920 km² en daar is minder as tien subpopulasies. Die plant word bedreig deur gewasverbouing, oorbeweiding en indringerplante.
Pilanesberg
Die Pilanesberg (voorheen Pilandsberg ) is 'n berg in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika. Die berg is 'n antieke vulkaniese struktuur, rond in vorm, wat oprys bokant plat omliggende vlaktes. Dit word gevorm deur drie konsentriese ringe of rantheuwels, waarvan die buitenste 'n deursnee van ongeveer 24 km het.
Die Pilanesberg is 100 km noordwes van Pretoria geleë en sy grootste deel is ingesluit in 'n beskermde gebied bekend as die Pilanesbergwildreservaat. Die Elandsrivier vloei suid verby die Pilanesberg in 'n oostelike rigting. Daar is 'n aantal platinummyne reg op die rand van die kraterformasie geleë. Die naam "Pilanes" kom van 'n historiese Tswana-kaptein, genaamd Pilane.
Irene Bedard
Irene Bedard (gebore 22 Julie 1967) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Pocahontas (1995) en Ron and Laura Take Back America (2014).
Steven Isserlis
Steven Isserlis (gebore op 19 Desember 1958 in Londen) is 'n Britse tjellis. Hy is bekend om sy uitgebreide repertoire en presiese frasering.
Vroeë lewe en studies
Isserlis was in 'n musikale gesin gebore. Sy oupa, Julius Isserlis, wat 'n Russiese Jood was, was een van twaalf musikante wat in die 1920's toegelaat was om buite Rusland se grense te gaan om voorspraak vir Russiese kultuur te maak. Hy het egter nooit teruggekeer nie. Isserlis het op die BBC Radio 4 program op 29 Januarie 2014 onthul dat sy pianis-oupa by sy aankoms in Wene in 1922 'n woonstel gevind het, maar dat die honderd-en-twee jarige verhuurder geweier het om 'n musikant as huurder te neem omrede haar tante 'n voormalige musikant-huurder gehad het wat baie luid was en op die vloer gespoeg het —dié huurder was Ludwig van Beethoven. Steven se moeder was 'n klavieronderwyseres gewees, en sy vader 'n kranige amateur musikant. Sy suster Annette is 'n altviool-speler en sy ander suster is 'n violis. Isserlis het al beskryf "hoe die speel van musiek saam met mekaar" 'n integrale deel was van sy vroeëre gesinslewe.
Isserlis het skoolgegaan by die City of London School. Hy het op die ouderdom van veertien jaar die skool verlaat ten einde na Skotland te gaan om onder die tutorskap van Jane Cowan te studeer. Isserlis het van 1976 tot 1978 by die Oberlin Konservatoria van musiek saam met Richard Kapuscinski gestudeer. Daniil Shafran is sedert sy jeug sy rolmodel. Isserlis het beskryf hoe "sy vibrato, sy frasering, sy ritme alles aan 'n unieke geheel behoort...Hy was nie in staat daartoe om slegs een enkele noot met onopregtheid te speel nie; sy musiek het uit die siel gekom."
Die naam 'Isserlis' is een van baie Europese variasies op die Hebreeuse naam 'Israel'.
Professionele lewe
Steven Isserlis se uitvoerings bestaan uit solo -, kamerorkes - en orkesuitvoerings. Hy is 'n stoere voorstander van minder-bekende komponiste en groter toegang tot musiek wat jonger gehore betref. Isserlis is toegewyd aan oorspronklike uitvoerings en tree dikwels saam met die mees gerekende eietyds-instrumentele orkeste op, soos die speel van Beethoven se werke saam met die fortepianis Robert D. Levin in Boston en Londen, en Dvořák se Tjelloconcerto met die Orchestra of the Age of Enlightenment onder Simon Rattle. Hy het ook verskeie weergawes van werke en ranskikkings gepubliseer, meestal vir Faber Music en was as adviseur betrokke by die nuwe uitgawes van Beethoven se tjellosonates en tjello variasies, sowel as die tjelloconcertos van Dvořák en Elgar. Hy het 'n nuwe voltooiing van Prokofiëf se Tjello Concertino van die Udmurtia musikoloog Vladimir Blok aangevra wat op 11 April 1997 in Cardiff saam met die BBC Nasionale Orkes van Wallis onder leiding van Mark Wigglesworth uitgevoer was. Aan die ander kant het Isserlis ook die eerste uitvoering van werke deur John Tavener, (welke The Protecting Veil vir die tjellis geskryf het), Lowell Liebermann, Carl Vine, David Matthews, John Woolrich, Wolfgang Rihm, Mikhail Pletnev en Thomas Adès gegee.
Isserlis maak gebruik van die Markies de Corberon tjello welke in bruikleen van die Koninklike Akademie van Musiek is. Hy is ook die gesamentlike eienaar van 'n Montagnana tjello wat uit 1740 dateer asook 'n Guadagnini tjello van 1745 welke hy van 1979 tot 1998 gespeel het en saam met David Waterman, die tjellis van die Endellion Kwartet, besit. Sy De Munck Stradivarius was in Mei 2011 aan die Nippon Music Foundation terugbesorg. Isserlis het in Februarie 2008 sy debuut; as beide tjellis en dirigent; saam met die Ierse Kamerorkes in die Nasionale Konsertsaal in Dublin gemaak.
Hy het reeds 'n groot aantal feeste georganiseer saam met samewerkers soos Joshua Bell, Stephen Hough, Mikhail Pletnev, András Schiff, Denes Varjon, Olli Mustonen en Tabea Zimmermann, asook die akteurs Barry Humphries en Simon Callow. Hy is die artistieke direkteur van die Internasionale Musikante Seminaar in Prussia Cove in Wes-Cornwall waar hy beide uitvoer en onderrig gee.
Isserlis se opnames reflekteer die breedte en eklektisisme van sy repertoire. Sy mees onlangse vrystelling van reVisions vir BIS sluit rangskikkings en rekonstruksies van werke deur Debussy, Ravel, Prokofiëf en Bloch in. Isserlis het vir Hyperion Records, Schumann se musiek vir tjello en klavier saam met Dénes Várjon opgeneem, en die volledige tjellosuites van Bach, welke verskeie pryse gewen het, insluitende die Listeners' Disc of the Year op BBC Radio 3 se CD Resensie, Gramophone se Instrumentale Plaat van die Jaar, en "Critic's Choice" tydens die 2008 Classical Brits. Ander vrystellings sluit twee opnames saam met Stephen Hough in, te wete die Brahms sonates, saam met werke deur Dvořák en Josef Suk; 'n bekroonde plaat van tjellomusiek vir kinders vir BIS Records en 'n opname saam met Thomas Ades van sy nuwe stuk 'Lieux Retrouves'. Onlangse vrystellings sluit 'n plaat van die Dvorak Tjelloconcerto saam met Daniel Harding en die Mahler Kamerorkes op Hyperion in asook Martinu se volledige tjellosonates saam met 'n tjellosonate deur Olli Mustonen en Malinconia van Sibelius met die pianis/komponis Olli Mustonen op die BIS etiket in 2014 in welke 'n Grammy nominasie gewen het. In 2017 was sy opname van Haydn se Tjelloconcertos vir 'n Grammy genomineer.
Persoonlike lewe
Isserlis se vrou Pauline Mara, 'n fluitspeler, is in Junie 2010 aan kanker oorlede.
Erylus schmiederi
Erylus schmiederi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Erylus en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Austin.
Dombeya digyna
Dombeya digyna is 'n meerjarige struik of boom wat deel is van die Malvaceae familie. Die spesie is endemies aan noordwes Madagaskar.
Rodolfo Casamiquela
Rodolfo Casamiquela (Ingeniero Jacobacci, Río Negro Provinsie, 11 Desember 1932 - Cipolletti, Río Negro, 5 Desember 2008) was 'n Argentynse paleontoloog, argeoloog, historikus, skrywer en onderwyser, wat bekend is vir sy ontdekking van die dinosourus Pisanosaurus mertii in 1967.
Boeke en Verslae
Hy het meer as 20 boeke en verskeie verslae gepubliseer, waarvan sommige hieronder gelys word:
Enzo Ferrari
Enzo Ferrari het met min formele opleiding grootgeword. Op die ouderdom van 10 het hy Felice Nazzaro se oorwinning by die 1908 Circuito di Bologna beleef, 'n gebeurtenis wat hom geïnspireer het om 'n renjaer te word. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het hy in die 3de Bergartillerieregiment van die Italiaanse Leër gedien. Sy pa Alfredo, en sy ouer broer, Alfredo Jr., is in 1916 dood as gevolg van 'n wydverspreide Italiaanse griepuitbraak. Ferrari het self ernstig siek geword in die 1918-grieppandemie en is gevolglik uit die Italiaanse weermagdiens ontslaan.
Renloopbaan
Ná die gesin se skrynwerkonderneming onder gegaan het, het Ferrari begin werk soek in die motorbedryf. Hy het sy dienste onsuksesvol aan Fiat in Turyn aangebied en het uiteindelik begin werk as toetsbestuurder vir C.M.N. (Costruzioni Meccaniche Nazionali), 'n motorvervaardiger in Milaan wat gebruikte vragmotorbakke in klein passasiersmotors omgebou het. Hy is later bevorder tot renmotorbestuurder en het sy mededingende debuut in die 1919 Parma-Poggio di Berceto-heuwelklimren gemaak, waar hy vierde geëindig het in die drieliter-kategorie agter die stuur van 'n 2.3-liter 4-silinder C.M.N. 15/20. Op 23 November van dieselfde jaar het hy aan die Targa Florio deelgeneem, maar moes hom onttrek nadat sy motor se brandstoftenk begin lek het. Weens die groot aantal uitvalle het hy 9de geëindig.
Na die geboorte van sy seun Alfredo (Dino) in 1932, het Ferrari besluit om uit te tree en eerder te fokus op die bestuur en ontwikkeling van die fabrieks-Alfa-renmotors, en het uiteindelik 'n renspan van superster-bestuurders opgebou, waaronder Giuseppe Campari en Tazio Nuvolari. Hierdie span is Scuderia Ferrari (in 1929 deur Enzo gestig) en het as 'n resiesafdeling vir Alfa Romeo opgetree. Die span was baie suksesvol, danksy uitstekende motors soos die Alfa Romeo P3 en die talentvolle renjaers, soos Nuvolari. Ferrari het uit mededingende jaag getree nadat hy aan 41 Grands Prix deelgeneem het met 'n rekord van 11 oorwinnings. In hierdie periode het die embleem van 'n pronkende hings op sy span se motors begin verskyn.
Jiri Zidek (paleontoloog)
Jiri Zidek (aktief tussen 1970 en 2000) is 'n Tsjeggies-gebore Amerikaanse paleontoloog en entomoloog.
Erylus soesti
Erylus soesti is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Erylus en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2001 deur Mothes & Lerner.
Prabumulih
Prabumulih (Indonesies: Kota Prabumulih) is 'n munisipaliteit (kota) in die provinsie Suid-Sumatra (Sumatra Selatan), op die eiland Sumatra in Indonesië. Die stad het 132 065 inwoners in 2005 en het 'n oppervlakte van 435,10 km².
Ramzan Kadirof
Kadirof is 'n erelid van die Russiese Akademie vir Natuurwetenskappe.[ Verwysing benodig ] Hy het die Achmat-vegklub gestig en 'n internasionale jaarlikse vryslagstoeitoernooi genaamd die Ramzan Kadirof & Adlan Warajef-beker gestig. Sedert November 2015 is hy lid van die Advieskommissie van die Staatsraad van die Russiese Federasie.
Oor die jare het hy deur internasionale organisasies gekritiseer vir 'n wye verskeidenheid menseregtevergrype tydens sy bewind, met Human Rights Watch wat die gedwonge verdwynings en martelings so wydverspreid noem dat dit misdade teen die mensdom is. Tydens sy ampstermyn het hy 'n beroep gedoen om die openbare lewens van vroue te beperk en 'n veldtog gelei vir massa-aanhouding van diegene wat vermoedelik homoseksuele gedrag beoefen het.
Vroeë lewe en burgermagleier
Hy is gebore in Tsentaroi, RSFSR, Sowjetunie. Hy was die tweede seun van Achmat en Aimani Kadirof en hul jongste kind. Hy het 'n ouer broer, Zelimchan, en twee ouer susters, Zargan en Zoelai. Kadiror het daarna gestreef om die respek van sy pa, wat 'n imam was, te kry. Hy beweer hy het altyd sy pa nagevolg. Achmad het die oproep vir 'n djihad teen die Russe tydens die Eerste Tsjetsjniese Oorlog ondersteun, maar het van kant verwissel en in die Tweede Tsjetsjniese Oorlog sy trou aan Rusland verklaar.
Brenda Benet
Brenda Benet (14 Augustus 1945 – 7 April 1982) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Harum Scarum (1965) en Walking Tall (1973), en in die televisiereekse The Green Hornet (1966) en Mannix (1967).
Ramzan Kadirof
Vroeë lewe en burgermagleier
In die vroeë 1990's, toe die Sowjetunie ontbind, het die Tsjetsjniërs geveg om onafhanklikheid. Tydens die Eerste Tsjetsjniese Oorlog het hy saam met sy pa teen Russiese gewapende magte geveg. Ná die oorlog was Ramzan die persoonlike bestuurder en lyfwag van sy pa, wat die separatistiese moefti van Tsjetsjnië geword het.
Erylus sollasi
Erylus sollasi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Ramzan Kadirof
Vroeë lewe en burgermagleier
Die Kadiroftsi-milisie is gevorm tydens die Eerste Tsjetsjniese Oorlog toe Achmad Kadirof die djihad teen Rusland geloods het.
Erylus sollasi
Die spons behoort tot die genus Erylus en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1910 deur Lendenfeld.
Ramzan Kadirof
Vroeë lewe en burgermagleier
Die Kadirofs het aan die begin van die Tweede Tsjetsjniese Oorlog in 1999 na die Moskoukant oorgeloop. Sedertdien het Kadirof sy burgermag gelei met ondersteuning van Rusland se staatsveiligheidsdiens en het hy hoof van die Tsjetsjniese presidensiële veiligheidsdiens geword.
Valse gerugte dat Ramzan Kadirof gesterf het nadat sy lyfwag hom op 28 April 2004 geskiet het, het die ronde gedoen.
Dombeya longicuspidata
Dombeya longicuspidata is 'n meerjarige struik of boom wat deel is van die Malvaceae familie. Die spesie is endemies aan sentraal Madagaskar.
Banyuasin
Banyuasin (dikwels ook  Banyu Asin ) is 'n regentskap in die provinsie Suid-Sumatra, Indonesië. Die regentskap het 654 286 inwoners (2000) en het 'n oppervlakte van 11 823 km². Die hoofstad van die regentskap is Pangkalan Balai.
Banyuasin grens in die noorde aan die regentskap Muaro Jambi (provinsie Djambi) en aan die Straat Banka, in die ooste aan die regentskap Ogan Komering Ilir, in die suide aan die regentskap Ogan Komering Ilir, die stad Palembang en die regentskap Muara Enim en in die weste aan die regentskap Musi Banyuasin.
Die regentskap in onderverdeel in 11 onderdistrikte (kecamatan):
William Wilberforce
William Wilberforce (24 Augustus 1759 – 29 Julie 1833) was 'n Britse politikus, filantroop en leier van die beweging om slawehandel af te skaf. Hy was 'n boorling van Kingston upon Hull, Yorkshire. Hy begin sy politieke loopbaan in 1780 en word uiteindelik 'n onafhanklike Parlementslid (LP) vir Yorkshire (1784–1812). In 1785 het hy 'n evangeliese Christen geword, wat gelei het tot groot veranderinge aan sy lewenstyl en 'n lewenslange besorgdheid oor hervorming.
In 1787 het hy in aanraking gekom met Thomas Clarkson en 'n groep aktiviste teen slawehandel, insluitend Granville Sharp, Hannah More en Charles Middleton. Hulle het Wilberforce oorreed om die saak van die afskaffing van slawehandel aan te pak. Hy het gou die voorste Engelse afskaffingslid geword. Hy was aan die hoof van die parlementêre veldtog teen die Britse slawehandel vir 20 jaar tot die aanneming van die Slawehandelwet van 1807.
Wilberforce was oortuig van die belangrikheid van godsdiens, moraliteit en opvoeding. Hy het hom vir sake en veldtogte soos die Society for the Suppression of Vice, Britse sendingwerk in Indië, die skepping van 'n vrye kolonie in Sierra Leone, die stigting van die Church Mission Society en die Society for the Prevention of Cruelty to Animals, beywer. Sy onderliggende konserwatisme het daartoe gelei dat hy polities en sosiaal omstrede wetgewing ondersteun het, wat gelei het tot kritiek dat hy onregte tuis ignoreer terwyl hy hom vir verslaafdes in die buiteland beywer het.
In latere jare het Wilberforce die veldtog vir die algehele afskaffing van slawerny ondersteun en sy betrokkenheid voortgesit na 1826, toe hy uit die Parlement bedank het weens sy swak gesondheid. Daardie veldtog het gelei tot die Slawery Abolition Act van 1833, wat slawerny in die grootste deel van die Britse Ryk afgeskaf het. Wilberforce is dood net drie dae nadat hy gehoor het dat die deurgang van die wet in die parlement verseker is. Hy is begrawe in Westminster Abbey, naby sy vriend William Pitt die Jongere.
Dombeya longicuspis
Dombeya longicuspis is 'n meerjarige struik of boom wat deel is van die Malvaceae familie. Die spesie is endemies aan sentraal Madagaskar.
Erylus topsenti
Erylus topsenti is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Dombeya longicuspis
Subspesies
Die plant het twee subspesies:
Erylus topsenti
Die spons behoort tot die genus Erylus en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1903 deur Lendenfeld.
Yankee-klas duikboot
Die Yankee-klas duikboot is 'n klas kernaangedrewe duikbote van die Russiese Vloot wat ballistiese missiele kan dra. Dit is die eerste Russiese duikboot wat oor slaankrag beskik wat vergelykbaar is met dié van die Amerikaanse Vloot. Die ontwikkeling van die duikboot staan as projek 667A bekend in die Sowjetunie.
Daar is baie aandag aan die duikboot se kontoerlyne geskenk om onderwaterweerstand tot 'n minimum te beperk en ook duikbootruis te verminder. 'n Nuwe skroef is ontwerp om ruis te verminder. Die drukromp is bedek met klankabsorberende rubber.
Die duikbote is aanvanklik toegerus met die Sowjet D-5 lanseerstelsel vir sestien R-27 missiele. Hierdie missiele het 'n togafstand van 2 400 km gehad. Hulle is in kompartemente twee en vyf in die tien-kompartementduikboot geplaas. Die missiele kan vanaf 'n diepte van 50 m gelanseer word. Hulle kan in vier sarsies afgevuur word, vier op 'n slag met 'n agt sekonde tydsverloop tussen elke missiel.
Die eerste vier Yankee's was toegerus met die Sigma-navigasiestelsel en die res met die Tobol-stelsel, die eerste Sowjet navigasie stelsel wat satellietnavigasie gebruik. Hierdie stelsel het homself bewys in die Arktiese gebiede. Die eerste 667A duikboot het sy toetstydperk in 1967 voltooi en die duikbote was vanaf 1967 tot 1974 in diens gestel in die Noordelike Vloot. Daar was altesaam 34 van die duikbote gebou. Die eerste klompie duikbote is almal met die D-5U lanseer stelsel en R-27U missiele opgeradeer in die laat 1970's en vroeë 1980's. Die verbeterde missiel het 'n togafstand van 3 000 km.
Die Yankee-duikbote is eerste by die 31ste Divisie van Sowjet Strategiese Duikbote van die Noordelike Vloot in diens gestel te Sayda en later ook by die 19de Divisie.
Op 6 Oktober 1986 het een van die Yankee-duikbote die nuus gehaal toe K-219 'n ontploffing aanboord gehad het waarin vier bemanningslede gesterf het. Daar was aanvanklik gepoog om die duikboot op sleeptou te neem maar dit is laat vaar en hy is deur sy bemanning laat sink in water wat 5 500 m diep is. Daar was sprake van 'n botsing met 'n Amerikaanse duikboot maar dit is deur Amerika ontken.
Die duikbote is een-vir-een uit diens gestel vanaf 1985 tot 1994.
Aussenkehr
Aussenkehr is 'n nedersetting en historiese plaas aan die Oranjerivier in Namibië.
Ligging
Die plaas en dorpie is besonder afgeleë. Dit is 160 km van Karasburg in die ǁKaras-streek, 120 km suidwes van Grünau, 45 km stroomaf van Noordoewer en Vioolsdrif en aan die suidelike eindpunt van die C37-pad. Aan die westekant grens dit aan die Ai-Ais-oorgrenspark en dit het 'n 15 km lange suidgrens aan die Oranjerivier. In 'n reguit lyn is die mond van die rivier 100 km ver.
Klimaat
Die area kry minder as 50 mm reën per jaar en die temperatuur in die riviervallei op 95 m bo seevlak styg soms tot byna 50°C.
Plaas
Sedert 1988 word hier op 3 000 ha besproeiingsgrond op groot skaal tafeldruiwe verbou. Weens die besondere klimaatstoestande is die druiwe hier enkele weke vroeër ryp as by soortgelyke plase. Dit gee hierdie plaas 'n besondere markvoordeel. In 2003 het dit 'n 12000 ton druiwe gelewer. Ook word met mango's, dadels, lemoene en lusern geboer. Die Norotshama River Resort is op die plaas geleë as toerisme-onderneming.
Psoralea intonsa
Psoralea intonsa is 'n plantspesie in die familie Fabaceae en is endemies aan die Wes-Kaap en is deel van die fynbos. Dit kom in die Sederberg en Piketberg voor.
Aussenkehr
Dorp
In 2003 het die eienaar van die plaas 644 ha vir dorpstigting beskikbaar gestel. Die dorp het 'n vlottende bevolking omdat dit ook vir seisoensarbeiders voorsiening maak. Daar is 'n kliniek, 'n skool, 'n winkel en ander beperkte geriewe.
Geskiedenis
By Aussenkehr was die eerste besproeiingskema noord an die Oranjerivier. In die 1880’s het twee broers Petersen 'n 100 000 ha vrugbare grond met 'n 50 km riviergrens van 'n Khoikhoi-hoofman verkry. Die roete na hul plaas was per ossewa vanaf Port Nolloth oor die Richtersveld na die rivier en van daar af per vlot na hul plaas. Hier boer hul toe met katoen, vrugte en groente en bemark hul produkte in Port Nolloth. Die afstand na hul afsetgebied het die projek gekelder. In 1905 verkry die Ausenkjer Land- und Minengesellschaft mynregte op die gebied. Hiervan het niks gekom nie. Enkele jare daarna het 'n ander firma probeer om met die verbouing van katoen en koring onder besproeiing 'n bestaan te maak.
Fran Bennett
Fran Bennett (gebore 14 Augustus 1937) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente New Nightmare (1994), 8MM (1999), en Crazy as Hell (2002), en in die televisiereeks Quantum Leap (1989).
Sondagsrivier (KwaZulu-Natal)
Die Sondagsrivier vloei sentraal in die KwaZulu-Natalprovinsie van Suid-Afrika. Die monding van die Sondagsrivier is op 'n hoogte van 599 meter bo seevlak aan die linkerbank van die Tugelarivier.