cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gesondheid
Geestesgesondheid
Baie tieners ervaar geestesgesondheidsprobleme vanweë die druk van die samelewing en sosiale probleme. Sommige van die vernaamste probleme wat by tieners gesien word, is depressie, eetsteurings en dwelmmisbruik. Hierdie gesondheidskwessies kan voorkom en hanteer word deur met tieners te kommunikeer en op hulle gedrag te let.
Erica aspalathifolia
Erica aspalathifolia is 'n plant wat tot die genus Erica behoort.. Die plant is endemies aan die KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap; dit kom vanaf Pondoland tot Pietermaritzburg voor. Daar is tekens dat die plant se habitat verminder weens landbou en bosbou aktiwiteite.
Gesondheid
Instandhouding van gesondheid
Om gesond te wees en gesond te bly is 'n voortgesette proses, gevorm deur die evolusie van gesondheidsorg sowel as persoonlike strategieë en georganiseerde intervensies om gesondheid in stand te hou.
Dieet
'n Belangrike manier om jou persoonlike gesondheid in stand te hou, is 'n gesonde dieet. Dit sluit 'n verskeidenheid plantaardige en dierlike voedselgroepe in wat jou liggaam van voedingstowwe voorsien. Hierdie voedingstowwe gee jou energie en help om bene, spiere en senings te bou en te versterk en liggaamsprosesse (i.e. bloeddruk) te reguleer. Die voedselpiramiede is 'n piramiedevormige gids waarin gesonde voedselgroepe in kompartemente verdeel is. Elke kompartement verskaf die aanbevole inname van elke voedselgroep (i.e. proteïene, vet, koolhidrate en suikers). Gesonde voedselkeuses verminder jou risiko vir hartsiektes en die ontwikkeling van sekere soorte kanker en sal tot 'n gesonde gewig bydra.
Oefening
Liggaamlike oefeninge bevorder fisieke fiksheid en algehele gesondheid en welsyn. Dit versterk spiere en verbeter die kardiovaskulêre stelsel.
Rol van die wetenskap
Gesondheidswetenskap is die wetenskap wat op gesondheid fokus. Daar is twee hoofbenaderings tot gesondheidswetenskap: die studie en navorsing van die liggaam en gesondheidsverwante kwessies ten einde te verstaan hoe mense (en diere) funksioneer, en die toepassing van daardie kennis om gesondheid te verbeter en om siektes en ander fisieke en geestelike probleme te voorkom en te genees. Hierdie wetenskap bou voort op baie subterreine, insluitend biologie, biochemie, fisika, epidemiologie, farmakologie, mediese sosiologie. Toegepaste gesondheidswetenskap is daarop gemik om menslike gesondheid beter te verstaan deur toepassings in areas soos gesondheidsopvoeding, biomediese ingenieurswese, biotegnologie en openbare gesondheid.
Georganiseerde intervensies vir die verbetering van gesondheid volgens die beginsels en prosedures wat deur gesondheidswetenskappe ontwikkel is, word deur praktisyns gedoen wat in geneeskunde, verpleging, voeding, maatskaplike werk, sielkunde, arbeidsterapie, fisioterapie en ander gesondheidsorgberoepe opgelei is. Kliniese praktisyns fokus hoofsaaklik op die gesondheid van individue terwyl openbare gesondheidspraktisyns hulle die algehele gesondheid van gemeenskappe en bevolkings toespits. Werkplekgesondheidsprogramme sowel as skoolgesondheidsdienste word vir die bevordering van werknemers en kinders se gesondheid en welsyn ingespan.
Rol van openbare gesondheid
Openbare gesondheid is al beskryf as "die wetenskap en kuns van siektevoorkoming, lewensverlenging en die bevordering van gesondheid deur die georganiseerde pogings en ingeligte keuses van die samelewing, organisasies, gemeenskappe en individue." Sien hoofartikel
Selfsorgstrategieë
Persoonlike gesondheid is gedeeltelik afhanklik van die aktiewe, passiewe en ondersteunde gedragslyne wat mense ten opsigte van hulle eie gesondheid waarneem en volg. Dit behels geïntegreerde sorg vir die voorkoming of minimalisering van 'n siekte, gewoonlik 'n chroniese toestand. Die beoefening van persoonlike higiëne speel ook 'n rol in die voorkoming van infeksies en siektes, soos om te bad en hande met seep te was, tande te borsel en te vlos, en om voedsel veilig te bewaar, voor te berei en te hanteer. Inligting gebaseer op die waarneming van daaglikse aktiwiteite – soos slaappatrone, oefening, voeding en omgewingskenmerke – kan gebruik word om persoonlike besluite en optrede (bv. "Ek is moeg wanneer ek opstaan, dus gaan ek op 'n ander kussing slaap") sowel as kliniese besluite en behandelingsplanne te bepaal (bv. 'n pasiënt wat oplet dat sy of haar skoene stywer as gewoonlik is, kan moontlik 'n skielike verergering van linker-hartversaking beleef en diuretiese medikasie benodig).
Persoonlike gesondheid berus ook gedeeltelik op die sosiale struktuur van 'n persoon se lewe. Die instandhouding van sterk sosiale verhoudings, vrywilligerswerk en ander sosiale aktiwiteite word met positiewe geestesgesondheid en langlewendheid geassosieer. Een Amerikaanse studie onder bejaardes bo 70 toon 'n verband tussen gereelde vrywilligheidswerk en 'n verlaagde sterfterisiko in vergelyking met ouer persone wat nie vrywilligherswerk doen nie, ongeag liggaamlike gesondheid of status. Volgens 'n ander studie van Singapoer het pensionarisse wat vrywilligerswerk doen, beter kognitiewe prestasietellings, minder depressiesimptome en beter geestesgesondheid en lewenstevredenheid as diegene wat nie vrywilligerswerk doen nie.
Verlengde psigologiese stres kan gesondheid negatief beïnvloed en dit word met kognitiewe verswakking (met ouderdom), depressie en siektevoorkoms geassosieer. Streshantering is die toepassing van metodes waarvolgens stres verminder word of die toleransie vir stres verhoog word. Ontspanningstegnieke is liggaamlike metodes vir stresverligting. Sielkundige metodes sluit kognitiewe terapie, meditasie en positiewe denke in wat daarop gemik is om reaksies op stres te verlaag. Die verbetering van relevante vaardighede, bv. probleemoplossings- en tydsbestuurvaardighede, verminder onsekerheid en bou selfvertroue op, wat die reaksie op stres-wekkende situasies verlaag waar daardie vaardighede van toepassing is.
Beroepsgesondheid
Namate die aantal beroepe in die dienssektor in ontwikkelende lande toegeneem het, word al hoe meer werk sittend gedoen. Dit lewer ander probleme op as dié wat met die vervaardiging- en primêre sektor geassosieer word. Kontemporêre probleme, soos die toename van vetsug en probleme rondom stres en oortydwerk het die interaksie tussen werk en gesondheid verder gekompliseer.
Baie regerings beskou beroepsgesondheid as 'n maatskaplike uitdaging en het openbare organisasies gevorm om werkers se gesondheid en veiligheid te verseker. Voorbeelde hiervan sluit in die Britse Health and Safety Executive en in die Verenigde State, die National Institute for Occupational Safety and Health, wat navorsing oor beroepsgesondheid en -veiligheid doen, en die Occupational Safety and Health Administration, wat die regulasies en beleid rakend werkerveiligheid en -gesondheid hanteer.
Groenrivier (Weskus)
Die Groenrivier is 'n gewoonlik droë rivierloop in Namakwaland in die Noord-Kaap van Suid-Afrika.
Die rivier en sy sytak die Groot-Doringrivier ontspring in die granietkoppies rondom Garies en die Kamiesberge  en het 'n opvanggebied van 4 500 km². Dit loop  heen en weer oor die grens tussen die Noord- en die Wes-Kaap via die plaasgebied Nariep na die Atlantiese Oseaan.
Die afgeleë lagune in die mond van die rivier is 2 km van die Groenriviermond-vuurtoring, 60 km suidwes van Garies en 120 km van Strandfontein. In die rivierbedding word diamante gemyn. Die kus bestaan hier uit rotse met hoë sandduine. Besoekers aan die mond hou hulle gewoonlik besig met visvang, voetslaan en ry met 4X4-voertuie.
John Hofmeyr
regs|200px|duimnael|Ds. John Murray Hofmeyr in die tyd toe hy die [[NG Kerk Vrystaat|Vrystaatse NG Kerk se eerste buitelandse sendeling was, omstreeks 1910.]]
Dorothy Elias-Fahn
Dorothy Elias-Fahn (gebore 13 Maart 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Ghost in the Shell (1995), Cowboy Bebop: The Movie (2001), en Alive (2002), en in die televisiereeks Naruto: Shippûden (2007).
John Hofmeyr
Ds. John Murray Hofmeyr (Somerset-Oos, 6 April 1871 – Johannesburg, 15 Desember 1943) was ’n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en word veral onthou as opvolger van sy vader, ds. J.H. Hofmeyr, in die gemeente Somerset-Oos, waar hy gearbei het van 1907 tot hy sy emeritaat in 1940 aanvaar het.
Charlottenburg-kasteel
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
John Hofmeyr
Herkoms en opleiding
regs|320px|duimnael|Maties se eerste rugbyspan van 1896 wat die eerste keer die Groot Uitdaagbeker gewen het. John Hofmeyr, die kaptein, sit in die middel met die bal op sy skoot. [[Pieter Kuypers Albertyn|P.K. Albertyn, ook 'n voornemende predikant, staan vierde van links. Marthinus Daneel sit in die links in die middelste ry en Herman van Broekhuizen langs hom. Hulle het albei ook predikant geword.]]
Charlottenburg-kasteel
Charlottenburg-kasteel
John Hofmeyr
Herkoms en opleiding
duimnael|170px|links|In 1895, '96 en '97 was Hofmeyr kaptein van [[Universiteit Stellenbosch|Maties se eerste rugbyspan. Hy het ook in 1897 vir die Westelike Provinsie se eerste span gespeel.]]
duimnael|regs|340px|Mev. Isabella Hofmeyr, weduwee van ds. [[Jan Hendrik Hofmeyr (predikant)|Jan Hendrik Hofmeyr van Somerset-Oos en haar vyf seuns wat predikant geword het: Andrew Murray (geb. 15 Junie 1866), Charles Murray (geb. 1876), Johannes Wynand Louw (geb. 19 Julie 1878), John Murray (geb. 6 April 1871) en Georg Wilhelm Stegmann (geb. 11 November 1882).]]
Charlottenburg-kasteel
Berlyn,
John Hofmeyr
Herkoms en opleiding
John Hofmeyr is in die ou pastorie op Somerset-Oos gebore. Hy dra die naam van sy oom prof. John Murray, wat een van die eerste teologiese professors van die Kweekskool was. Sy doopsbediening het in die Gill-kollege plaasgevind, waar die dienste tydelik gehou was terwyl die teenswoordige kerk in aanbou was. Ná plaaslike skoolonderwys het hy in 1891 uit die Gill-kollege die B.A. eksamen afgelê. In 1894 is hy ingeskryf as teologiese student op Stellenbosch en na volbragte studie is hy 29 September 1897 gelegitimeer. Op Stellenbosch was hy van 1895 en 1897 kaptein van Maties se eerste rugbyspan. Hy het ook in 1897 vir die Westelike Provinsie se eerste span gespeel. Van Maties se eerste krieketspan was hy ook kaptein. Van sy tyd het ene "Ou-Kaptein" in 1918 in Gedenkboek van het Victoria-kollege geskryf (in die Afrikaans van destyds): "In 1895 het daar weer 'n bietjie herlewing in kriket gekom, sodat dit die Stellenbosse span geluk het onder die kapteinskap van J.M. Hofmeyr (tans predikant van Somerset-Oos) selfs die welbekende 'Western Province Club' op hul eie grond 'n pak sla te gee."
Charlottenburg-kasteel
Ontstaantyd
1695-1713
John Hofmeyr
Herkoms en opleiding
Aangesien hy reeds vroeër sy begeerte te kenne gegee het om hom as die eerste verteenwoordiger van die Vrystaatse Kerk aan die Sending in Njassaland te wy, het hy kort ná die proponentseksamen na Londen vertrek om met die oog op sy toekomstige werk 'n jaar lank medisyne aan die Livingstone-kollege te studeer. By sy terugkeer het hy etlike Vrystaatse gemeentes besoek en oor sy werk toegespreek en op 18 Februarie 1899 is hy op Winburg georden. Sy vader het die ordeningsrede uitgespreek oor Eks. 33:14, aan die einde waarvan hy onder meer gesê het: “Ik acht mij gelukkig, mijn zoon, dat ik u heden in de heilige evangeliebediening mag verwelkomen.” Eerw. Andries Dreyer skryf in die gemeente Somerset-Oos se 110-jarige gedenkboek: “Seker was dit vir die vader 'n blye dag en nie minder vir die moeder nie.” Die eintlike afvaardiging het 'n paar maande later onder blyke van groot belangstelling op Somerset plaasgevind en daarop het die jeugdige predikant-sendeling na sy bestemming vertrek.
In die sendingveld
Ná 'n voorspoedige reis het ds. Hofmeyr veilig op die destydse hoofstasie van die Njassasending, Mvera, aangekom en 'n maand daarna het hy in vereniging met eerw. P.J. Smit weswaarts van Mvera na die land van Mpseni gereis en in September 1899 die sendingstasie Magwero aangelê. Die stasie was 1 000 morg groot en is aangekoop teen een sjieling per morg. Die werk was veelbelowend en geseën en reeds in 1901 is daar 'n skool- en kerkgebou wat 500 of 600 mense kon bevat, voltooi. Toe was daar ook reeds vier buiteskole aan die gang. Ongelukkig is ds. Hofmeyr se werk onderbreek aangesien hy deur herhaalde sware aanvalle van die gevreesde swartwaterkoors genoodsaak is om die land aan die einde van 1902 te verlaat en na die suide terug te keer. Die hoop om na die sendingveld ná 'n jaar van rus terug te keer is egter verydel nadat dokters hulle daarteen verklaar het. Sy gesondheid was ondermyn.
Charlottenburg-kasteel
Boustyle
Barok en Rokoko
Abidjan
Die belangrikste nywerhede is hout, tekstiel en koffie. Die stad het ook 'n groot ruolieraffinadery.
Charlottenburg-kasteel
Argitek
2007 Monaco Grand Prix
Die 2007 Formule 1 Monaco Grand Prix is op 27 Mei 2007 op die Circuit de Monaco in Monte Carlo gehou. Dit was die vyfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Fernando Alonso in sy McLaren-Mercedes gewen.
John Hofmeyr
Op Somerset-Oos
In 1903 is ds. Hofmeyr aangestel as hulpprediker van sy vader. Die aanstelling was slegs vir een jaar aangesien hy toe nog gehoop het om op herstel na die sendingveld terug te keer. Die hulppredikerskap het hom egter oor ruim drie jaar uitgestrek en toe in 1907 die gemeentelike toestande en die gesondheidstoestand van ou ds. Hofmeyr die beroeping van 'n tweede predikant noodsaaklik maak, is ds. J.M. Hofmeyr beroep. Hy het die beroep aangeneem en is 19 Oktober 1907 bevestig. Daar kom geen verslag van die bevestiging in De Kerkbode voor nie. Dat dit vir die vader en seun 'n groot voorreg moes gewees het om met mekaar saam te werk, is seker. Die vader het die volgende jaar weggeval en van toe af was die seun die enigste predikant.
Erica aspalathoides
Erica aspalathoides is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom in die Sederberge en Koue Bokkeveld voor. Daar is slegs sewe populasies bekend en die plant se habitat word bedreig deur te veel brande en droogtes.
Charlottenburg-kasteel
Johann Arnold Nering (1659-1695)
Bestuur deur
Stiftung Preußische Schlösser und Gärten Berlin-Brandenburg
Webtuiste
Die Charlottenburg-kasteel (Duits: Schloss Charlottenburg) is die grootste kasteel in Berlyn en die enigste koninklike paleis in die Duitse hoofstad wat nog uit die tyd van die Hohenzollern-dinastie dateer. Die kasteel is in die gelyknamige stadsdeel van die administratiewe distrik Charlottenburg-Wilmersdorf geleë.
John Hofmeyr
Op Somerset-Oos
Met die viering van die gemeente se 110-jarige bestaan skryf eerw. Dreyer: “Hy bearbei die gemeente nou reeds meer as dertig jaar en doen dit op 'n wyse en met 'n toewyding wat vir die gemeente 'n oorsaak tot vreugde en dankbaarheid is. Hoewel daar gedurende sy lange dienstyd nie juis opspraakwekkende gebeurtenisse plaasgevind het nie, gaan ds. Hofmeyr in die stilte met sy arbeid voort deur getroue evangelieprediking en herderlike besoek, en daar rus kennelike seën op. Onder sy bediening is daar 'n weeshuis waarin 200 kinders versorg word en 'n arm koshuis in verband met die kerkraad tot stand gekom. En in 1931 is die kerkgebou onder sy leiding teen 'n koste van meer as £3 000 verander en vernuut en dit is inderdaad 'n groot verbetering. Danksy die voorbeeld van die Hofmeyr-familie en die inspirasie wat van hulle uitgegaan het, is Somerset Oos vandag 'n sendingliewende gemeente.”
Ds. Hofmeyr was lid van die Algemene Sendingkommissie.
Gesinslewe
links|180px|duimnael|Mev. Catharina Louw Hofmeyr, gebore Pienaar ([[28 Junie 1882–9 Augustus 1947).]] duimnael|regs|300px|Ds. John en mev. Catharina Hofmeyr se ses kinders. Hul seun, Jan, is op die inlas en die dogters is van links: Isobel (1913), Catherine Leonie (1921–?), Louie (Heloise, 1911–1972), Jeanne Adéle (1918–1966) en Helen (1916–?).
Ds. Hofmeyr het 29 Julie 1908 in die huwelik getree met mej. Catharina (of Catherine) Louw Pienaar, 'n dogter van wyle ds. D.J. Pienaar van Uitenhage. Die huwelik is geseën met een seun en vyf dogters wat volwassenheid bereik het. Jan Hendrik (1909–1984) was 'n spesialis en professor aan die Universiteit van Pretoria, Heloise Hester Louw (1911–1972) was getroud met ds. D.J. McDonald, Isobel Murray (1913–, ongetroud) was matrone in Kaapstad, Helen Margaret (1916–?, ongetroud) was onderwyseres, Jeanne Adéle (1918–1966) was getroud met ds, A.J. Van Wijk en Catherine Leonie (1921–?, ongetroud) ook. Hul derde dogtertjie, Joan, is 'n maand ná haar geboorte (20 Junie 1914) oorlede. Mev. Hofmeyr was 'n troue hulpe vir haar eggenoot en die twee se hoofdoel, aldus eerw. Dreyer, was “om die naam van die Here Jesus heerlik te maak in die gemeente en Sy Koninkryk te help uitbrei tot aan die eindes van die aarde”.
Boodskap aan Somerset
duimnael|regs|200px|Ds. John Murray Hofmeyr omstreeks 1935. In 1935, met die herdenking van die gemeente se 110-jarige bestaan, het ds. Hofmeyr die volgende boodskap aan die gemeente gerig: “Geliefde Gemeente! Waar ek, by hierdie feesgeleentheid, die gemeente wat vir my dierbaar is, gelukwens, vergeet ek geen oomblik nie dat die band wat my aan hom bind 'n besondere is. Dit is nie net leraar en gemeente in die gewone sin nie maar leraar wat één was met die gemeente van sy geboorte af. In hierdie selde ou pastorie is ek gebore, het ek my wonderlike, gelukkige kindsjare deurgebring. Een van ons bejaarde predikante het eens aan my gesê: ‘Ons praat van julle as die “happy Hofmeyrs” en ek wonder soms of julle nie te “happy” is nie.’ Met sulke ouers, broers, susters, woning en vriende in die gemeente, kon dit nie anders wees nie. Na hierdie vriende, gemeente, omgewing, ouers, het ek teruggekeer toe u my vereer het om my te vra hierdie gemeente te dien, na dit duidelik geword het dat ek nie weer kon terugkeer Nyasaland toe nie.
Karin Bertling
Karin Bertling (gebore 25 Mei 1937) is 'n Sweedse aktrise. Sy is bekend vir haar rol in die rolprent Bitch (2017).
John Hofmeyr
Boodskap aan Somerset
“Maar waarom, vra u, dit alles noem in u boodskap aan die gemeente by hierdie feesgeleentheid? Omdat hy nie net my vader, raadsman, predikant was nie, hy was dit vir die gemeente hom so dierbaar, waar hy meer as 40 jaar gestaan het. My boodskap kom derhalwe nie na vreemdes nie, maar na vaders, moeders, broers en susters! Daar rus of ons – op u en op my – 'n groot verantwoordelikheid! Onder sulke omstandighede is dit dat die gemeentelike werk voortgesit word, dit is ‘vriende’ of hul kinders wat aangeneem word tot lede van die gemeente, wie se kinders gedoop word, wat in die huwelik bevestig word, of wat begrawe word. Is daar vooruitgang te bespeur op geestelike gebied, 'n toeneming vir die heiligmaking – of op stoffelike gebied, stem dit tot innige blydskap maar baie diep is die hartseer oor die agteruitgang op geestelike of stoflike gebied. As ek terug dink aan my dertigjarige bediening onder u en nog dertig jaar vóór daardie tyd dan kom daar my voor die gees baie manne en vroue wat die Heer liefgehad het en vir Sy saak en die gemeente geywer het.
Abidjan
Die stad het in 1934 die hoofstad van die destydse Franse kolonie, die Ivoorkus, geword en groei steeds aansienlik, as mens die huidige bevolking vergelyk met die 65 000 inwoners wat die stad in 1950 gehad het. In 1983 verklaar die destydse president, Félix Houphouët-Boigny, dat Yamoussoukro die nuwe hoofstad van die land is, maar die meeste regeringsgeboue en ambassades is steeds in Abidjan gevestig.
John Hofmeyr
Boodskap aan Somerset
“Somerset-Oos was gelukkig na my oordeel daarin dat die gemeente nie net 'n paar mense gehad het wat absoluut bo andere uitgemunt het in hul ywer vir die Here se saak nie – liewer was dit hier gewees families, 'name' waarvan ons baie kon noem en daarom ook kon daar beter gemeentelike, spanwerk gedoen word. Dit was op Somerset dat voor die dae van die ACVV die pastoriemoeder met enige susters 'n werkgeselskap gevorm het waaruit feitlik die ACVV gebore is. Op Somerset is ook in die lewe geroep een van die eerste takke van die VSB. Ons denk aan die Hofmeyr-Instituut wat opgerig was voor die tyd van vrye onderwys, om dit moontlik te maak, vir die wat daar nie voor kon betaal nie die skool te besoek. Daar is in ons gemeente 'n bloeiende en geseënde Kerksraadskoshuis en Weeshuis. Onlangs het die gemeente ons historiese en dierbare kerkgebou pragtig laat vernuut. Laaste jaar het ons hulpprediker, ds. D.J. McDonald, wie se werk die Here so kennelik seën, tot ons gekom.”
Abidjan
Gedurende 1963 tot 1988, die tydperk toe Suid-Afrika weens apartheid aan sanksies onderworpe was, en die res van Afrika hul lugruim gesluit het vir die Suid-Afrikaanse Lugdiens se vliegtuie oppad Europa toe, het die Ivoorkus nogtans ingewillig om landingsplek aan die SAL te verskaf in Abidjan.
Connie Luyt
Connie Luyt is ’n Afrikaanse skrywer wie se boeke ook in Nederlands vertaal word.
Lewe en werk
Ena Constantia Roux is op 4 Junie 1946 in Malmesbury in die Kaapprovinsie gebore. Wanneer sy vier jaar oud is verhuis haar ouers na Salisbury in die destydse Rhodesië, waar sy in Engels begin skoolgaan. Hulle trek terug na Johannesburg in Suid-Afrika wanneer sy twaalf jaar oud is en sy matrikuleer aan die Hoërskool Linden, waar Cor Dirks indertyd die hoof was. Hierna studeer sy verder aan die Universiteit van Pretoria, waar sy in 1966 ’n B.A.-graad behaal met Engels, Afrikaans-Nederlands en Geskiedenis as hoofvakke. Sy ontmoet haar toekomstige man, Daan Luyt, op universiteit. In 1967 werk sy in die Transvaalse Argief onder die Uniegebou in Pretoria, waarna sy aan die einde van daardie jaar getroud is. Daan was ’n ingenieur wat ’n beurs by Yskor in Vanderbijlpark moes afwerk en Connie gee dan in Vanderbijlpark vir drie jaar skool by die Hoër Tegniese Skool. Die gesin woon sedert 1971 in Pretoria, waar Connie haar tyd deurbring met die grootmaak van die drie kinders. Hulle besit ook ’n stukkie grond op die walle van die Olifantsrivier naby Hoedspruit. Connie is aktief in die samelewing en is ’n lid van die Mabel Malherbe Leesunie en die Vriende van die Pretoria Biblioteekvereniging, terwyl sy vir baie jare help met die lees van boeke vir opname deur Bandhulp vir Blindes. Sy dien ook op die redaksie van die Lynnwood-gemeente van die NG Kerk se nuusblad
Skryfwerk
Aan die begin van die negentigerjare woon sy ’n kortverhaalkursus onder leiding van Johann Lodewyk Marais by die Universiteit van Suid-Afrika by. Aan die einde van die ses maande-kursus kry sy die prys vir die student wat die meeste vordering getoon het, waarna sy ernstig begin skryf vir publikasie. Verskeie van haar kortverhale en artikels word in tydskrifte gepubliseer, waarna sy haar hand waag aan ’n aantal ligte romans. “Boekarest se blomme” is haar eerste roman. In “Romanse op Maanbaai” is Sabrina se jaarlikse vakansie op Maanbaai betowerend totdat ’n onverwagse besoeker haar emosies hoog laat loop. Toe klein Timothy Oukersaand soek raak, besef sy ook wat werklik in haar lewe van belang is.Later waag sy haar hand aan meer komplekse romans. “Lang skaduwees in Afrika” bestaan uit drie hoofstukke wat elk handel oor ’n vrou en haar wedervaringe in Afrika, wat kundig in historiese konteks geplaas word. Elkeen se verhaal beskryf hoe swaarkry en verlies hulle lewens help vorm het. Eerste aan die beurt is die ouma Francine, gevolg deur die dogter Maia en die kleindogter Christine. So beleef die leser die konsentrasiekampe tydens die Anglo-Boereoorlog, ’n verhuising na Kenia ná hierdie oorlog, die bedreiging van die Mau-Mau in die vyftigerjare en die terugkeer na Suid-Afrika. Christine keer later terug na Kenia om antwoorde te probeer kry vir die vrae wat sy het. Hierdie boek word in Nederlands vertaal as “Schaduw over Afrika”. “Reën oor die Serengeti” is ’n vervolg op hierdie roman, waar die karakters meestal afstammelinge is van “Lang skaduwees in Afrika” se karakters. Gretchen Schmidt word in Oos-Berlyn groot en die verhaal begin in ’n verwoeste Duitsland na die Tweede Wêreldoorlog. Na die val van die Berlynse muur gaan sy op safari na Afrika, waar haar oupa voorheen op die Serengeti geboer het. In Afrika wil sy berusting vind en haar verlede in Oos-Duitsland agterlaat, asook die man wat onregstreeks haar dogter se dood veroorsaak het. John Barklin is die toergids in die Serengeti, wat nie sy pa se verraad kan vergewe nie. Hierdie boek word in Nederlands vertaal as “Regen over de Serengeti” en is in 2010 op die kortlys vir die toekenning van die ATKV se prys vir die beste liefdesroman. “Meer as een grens” is ’n liefdesroman met ’n sterk spanningslyn. Drie pare gaan saam weg vir ’n naweek, maar dan verdwyn Alexa le Roux spoorloos. Haar minnaar, Ben Steyn, neem deel aan die soektog na haar. Daar is gereelde terugflitse waardeur Ben en Alexa se gedrag verhelder word. Ben was betrokke in die gruwels van die Grensoorlog, wat ’n groot impak op sy lewe gemaak het, terwyl Alexa in haar grootwordjare blootgestel is aan die moord op haar invloedryke grootouers. Die verhaal speel af binne slegs ’n paar dae.Haar kortverhaal “’n Jong vrou en ’n wa” word opgeneem in “Boereoorlogstories 2” onder redaksie van Jeanette Ferreira.
Punies
Punies is 'n uitgestorwe Noordwes-Semitiese taal. Die taal het ontstaan uit Fenisies wat deur die Fenisiese koloniste gepraat is wat hulle op die kus van die huidige Tunisië gevestig het.
Die oudste vestiging daar was Utica (tradisionele datum 1101 v.C.). Later is dit deur Kartago oorvleuel. Die Fenisies het met die Numidiese en Berbertale van Noord-Afrika in kontak gekom en het stadig begin om van die taal van Fenisië self af te wyk. Met die Kartaagse Ryk het die taal hom oor die westelike helfte van Middellandse See versprei. Ook in Rome was dit bekend. Die Romeinse digter Plautus skryf byvoorbeeld in omtrent 200 v.C. 'n komedie Poenulus waarin 'n akteur party sinne in Punies spreek, wat dalk ook in Rome verstaan word. Aanvanklik word Punies met die Fenisiese alfabet van 22 medeklinkers geskryf. Van die tekens word later soms ook as klinkers gebruik.
Ná die vernietiging van Kartago in 146 v.C. kom Punies onder die invloed van Latyn wat die taal van die Romeinse Ryk is en neem Latynse leenwoorde op. Die neo-Puniese taal word nog tot in die 4de eeu n.C. van Libië tot Marokko aangetref. Daar is baie gegraveerde tekste, soos op grafstene in die neo-Puniese skrif wat ongelukkig moeilik leesbaar is. Daar is egter ook tekste in Latynse of Griekse skrif.
Die taal is dalk nog gepraat toe die Arabiere Tunisië verower het aan die einde van die 7de eeu en daarna vervang deur Arabies. In Maltees is daar vandag nog restante van Punies.
Frankium
Frankium of fransium is ’n chemiese element met die atoomgetal 87 en simbool Fr. Dit is die tweede skaarsste element wat natuurlik voorkom (naas astaat) en ’n hoogs radioaktiewe metaal wat in astaat, radium en radon verval. As ’n alkalimetaal het dit een valenselektron.
Massahoeveelhede frankium is nog nie waargeneem nie. Na aanleiding van die algemene voorkoms van die ander elemente in dié periode van die periodieke tabel word aanvaar frankium sal ’n hoogs reaktiewe metaal wees as genoeg byeengekry kan word om as ’n massavastestof of -vloeistof waar te neem. Om so ’n monster te kry is hoogs onwaarskynlik omdat die hoë vervalhitte (die halfleeftyd van sy langslewende isotoop is net 22 minute) dadelik enige waarneembare hoeveelheid van die element sou laat verdamp.
Frankium is in 1939 deur Marguerite Perey in Frankryk ontdek, vandaar die naam. Dit is die laaste element wat eers in die natuur ontdek is eerder as deur sintese. Buite die laboratorium is frankium uiters seldsaam, met spoorhoeveelhede wat aangetref word in uraan- en toriumerts, waar die isotoop frankium-223 voortdurend vorm en verval. Net sowat 20–30 g bestaan op enige gegewe tydstip in die aardkors; die ander isotope (buiten frankium-221) is geheel en al sinteties. Die grootste hoeveelheid wat in die laboratorium vervaardig is, was ’n tros van meer as 300 000 atome.
Erica astroites
Erica astroites is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en is seldsaam. Dit kom slegs in Meiringspoort in die Swartberg voor waar dit op kranse en by watervalle groei.
NG gemeente Smithfield
duimnael|regs|220px|Die vorige kerkgebou se hoeksteen is in April 1860 gelê en die gebou is in gebruik geneem op Saterdag [[29 Maart 1862. Dit het £7 000 gekos, sonder die toring en orrel wat later bygevoeg is. Na raming het 1 700 mense die inwyding bygewoon.]]
duimnael|links|230px|Die ou kerk op Smithfield, hier afgeneem in 1917 waarskynlik tydens herstel- of verfwerk aan die toring, wat in die dienstyd van ds. S.J.M. van Niekerk tussen 1877 en 1887 aangebring is. Dit is later gesloop om plek te maak vir die huidige siersteengebou aan die bopunt van Kerkstraat.
duimnael|160px|regs|Ds. Piet Roux, Smithfield se eerste NG leraar van Julie 1853 tot April 1875, en oupa van die latere Afrikaanse taalstryder, kultuurleier en skrywer [[Mabel Jansen.]]
duimnael|links|220px|Smithfield se Neo-Bisantynse kerkgebou. Die hoeksteen is gelê op [[6 Augustus 1960. Die bouaannemer was F.P. van Heerden.]]
regs|220px|duimnael|Die preekstoel uit Smithfield se ou kerk word in die dorpsmuseum bewaar.
duimnael|regs|220px|Die ou kerk.
Die NG gemeente Smithfield is op 23 November 1848 gestig op die Vrystaatse dorp Smithfield as die vierde gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Vrystaat en die 38ste gemeente van die hele Kerk. Winburg is die oudste Vrystaatse gemeente (gestig in 1841 as die 27ste gemeente in die Kerk). Smithfield is agt maande ná die NG gemeente Fauresmith (11 Maart 1848) en slegs vyf dae voor die NG gemeente Bloemfontein (30 November 1848) gestig. Die enigste ander nuwe NG gemeente in daardie jaar was Napier op 26 Januarie.
Aanloop tot stigting
Die stigting van 'n gemeente in die distrik Caledon het sy eerste stoot gekry toe magistraat James O'Reilly op Waterval aangekom en dadelik geagiteer het om 'n gemeente en 'n leraar te kry. Hy kon al op 15 Mei aankondig dat hy 500 riksdaalders gekry het vir die doel. Op 18 September het sir Harry Smith in die teenwoordigheid van 'n groot aantal burgers die fondamentsteen van die kerkgebou gelê. By hierdie plegtige geleentheid is 4 000 riksdaalders deur magistraat Thomas V. Vowe aan sir Harry Smith vir die oprigting van die kerkgebou oorhandig.
Hierna is die stigting van die gemeente deur ds. P.E. Faure en dr. William Robertson waargeneem en wel op 23 November 1848 op dieselfde plek waar die fondamentsteen van die gebou gelê is.
Vroeë geskiedenis
Die gemeente is eers bearbei deur die konsulent, ds. Andrew Murray sr. van Bloemfontein, tot die eerste predikant, ds. Piet Roux, die grondlegger van die gemeente, in 1853 bevestig is. Hy was die oupa aan moederskant van Mabel Jansen, 'n nooi Pellissier van Bethulie wat haar later onderskei het as kultuurleier, skrywer, taalkundige en vrou van die voorlaaste goewerneur-generaal van die Unie van Suid-Afrika, dr. E.G. Jansen. Omdat die NG gemeente Bethulie in 1862 van Smithfield afgestig het, was Roux die konsulent van die nuwe gemeente tot ds. J.H. Cloete eers in Maart 1868 as die eerste leraar van die dogtergemeente bevestig is. Jansen se ander oupa, eerw. Jean Pellissier, was jare lank die sendeling van die Franse Sendinggenootskap wat die werk van die Londense Sendinggenootskap (LSG) op Bethulie kom voortsit het nadat eerw. Clark van die LSG die werk as hopeloos opgegee het.
Smithfield se eerste kerkgebou is eers in 1862 ingewy. In die middel van die 20ste eeu moes dit plek maak vir 'n moderne siersteengebou. Van 10 tot 14 November 1864 is die tweede Sinode van die Vrystaatse Kerk op Smithfield gehou waar die eerste Kerkwette gemaak en ook later gewysig of verander is. Ds. Piet Roux, van wie 'n ander dogter, Matilda, met ds. G.A. Maeder getroud was tot haar dood op 22 Maart 1905, het sy hele kerklike loopbaan in die gemeente deurgebring en is deur ds. S.J.M. van Niekerk opgevolg, wat hom veral beywer het vir die onderwys van die plaaslike kinders. In sy dienstyd is die kerkgebou vergroot en die toring en uurwerk aangebring.
Latere predikante
duimnael|regs|170px|[[F.P. van Heerden was die bouaannemer van die nuwe kerk.]] Ná hom het ds. Dirk J.J. van Velden hierheen gekom, die goeie werk voortgesit en in 1894 die sendingwerk van die Franse sendelinge (sien Jean Pellissier) oorgeneem. Hy is veral bygestaan deur oom Luikes Klopper, wat sy hele aandag aan die werk gewy het totdat eerw. George Willemse, wat in 1906 georden is nadat hy sy opleiding aan die Sendinginstituut op Wellington voltooi het, in 1918 oorgeneem het. Oom Luikes Klopper is van 1910 af deur eerw. J.J. Pansegrouw van Zastron bygestaan. Ds. Van Velden se opvolger was ds. J.H. van Wyk en daarna ds. P.T. Retief wat die CNO-skole gestig het.
Ds. J.H. Blignault het hom veral vir die jeug beywer, was penningmeester van die plaaslike tak van die Helpmekaarbeweging, het die C.V.J.-saal laat oprig en toegesien dat eerw. George Willemse as die vaste sendingleraar aangestel word. Ds. G.L. van Heerde was die grondlegger en in sy opvolger, ds. A.A. van Schalkwyk, se dienstyd is twee pastorieë gebou. Die kerkgebou is opgeknap tydens ds. D.J. McDonald se tyd en die skuld daarop afbetaal. In ds. M.C. Fourie se dienstyd is 'n rekord-dankoffer van £9 000 ingebring.
Ná eerw. Willemse se vertrek in 1944 het eerw. John le Roux hom in 1946 opgevolg. Hy het die sendinggemeente gehelp om voort te bou op die werk van sy voorganger, wat die sendingkerk en ook die skole laat bou het. Tydens eerw. Le Roux se dienstyd het die gemeente verdriedubbel in lidmate tot 600.
Feldberg (Swartwoud)
Die Feldberg is op 1 493 meter bo seevlak die hoogste bergspits van die Swartwoud, 'n bergreeks en streek in die suidweste van die Duitse deelstaat Baden-Württemberg. Dit is ook die hoogste Duitse berg buite die Alpe en die naamgewer vir die nabygeleë dorp Feldberg.
Ligging en panorama
Die Feldberg rys suidoos van Freiburg im Breisgau. Die mees nabygeleë dorpe is Hinterzarten (in die noordooste), Titisee (in die ooste), Menzenschwand en Bernau im Schwarzwald (in die suide) en Todtnau (in die suidweste).
Vanuit die hoofpiek strek 'n berghelling wat in suidoostelike rigting eers saggies afdaal en dan weer rys om die kleiner bergspits Seebuck te vorm wat eweneens deel uitmaak van die Feldberg. Die Baldenweger Buck (1 460 meter bo seevlak) is 'n vertakking van hierdie berghelling.
Vanuit die Seebuck daal die Feldberg in noordoostelike rigting steil af tot by die Feldmeer (Duits: Feldsee). Diep ingekeepte valleie strek ook in noordwestelike rigting (die Zastler- en Sint Wilhelmer-valleie) en in suidwestelike rigting (Wiesenvallei).
Die Feldberg kan per motor oor die federale roete (Bundesstaße) B 317 bereik word wat vanuit Titisee oor die Feldbergpas tot by Lörrach en Basel (Switserland) loop. 'n Spoorlyn loop tot by die stasie in Feldberg-Bärental, die hoogste van alle normaalspoorstasies wat deur die nasionale Duitse spoorweë Deutsche Bahn AG beheer word (967 meter bo seevlak). Van hier word besoekers met 'n bus na die bergspits geneem.
Die grootste deel van die Feldberggebied geniet vanweë sy Subalpynse flora die status van 'n natuurbewaringsgebied. Dit is die oudste dergelike gebied in die deelstaat Baden-Württemberg en word sedert 1989 deur 'n voltydse veldwagter, die sogenaamde Feldberg-Ranger, beheer.
Die Feldberg pronk met een van die omvattendste panoramas in Duitsland, veral in die winter gedurende 'n inversielaag. Die uitsig strek in die weste tot by anderkant die Borynvallei en oor die Franse Vogese-bergreeks vanuit die bergspits Ballon d'Alsace (Duits: Elsässer Belchen) tot by die Donon en Odiliaberg (Frans: Mont Sainte-Odile). In die agtergrond word soms die Vosges du Nord (Duits: Südlicher Pfälzerwald) sigbaar. In die noorde kan 'n mens die bergspits Hornisgrinde en in die noordooste die hele Swabiese Alb-bergreeks met die Lemberg en – regs daarvan – die Hegau-vulkane raaksien.
In die suide strek die Alpe vanuit die Alpspitze en Zugspitze in die ooste oor die Allgäuse Alpe, die Lechbron-gebergte, die Verwall-berggroep en Silvretta; verder in die Wes-Alpe die Alpstein met die bergspits Säntis, die berge rondom die Walenmeer, die Glarus-Alpe met die bergspitse Ringelspitz, Glärnisch en Tödi, die Piz Gannaretsch, die Uri-Alpe, Bernse Alpe, Grand Combin en Mont Blanc tot by die Vooralpe van Fribourg in die suidweste. Vanuit die Wes-Alpe en regs van die Mont Blanc loop die Switserse Jura met sy hoogste punt, die Chasseral.
Nanna Blondell
Nanna Blondell (gebore 6 Augustus 1986) is 'n Sweedse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Soeurs d'armes (2019) en in die televisiereekse Hassel (2017) en The Inner Circle (2019).
Zehra Fazal
Zehra Fazal (gebore 28 Augustus 1964) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Man Down (2015) en The Mummy (2017), en in die televisiereekse Young Justice (2010) en Voltron (2016).
Chemiese kinetika
Chemiese kinetika is 'n tak van die fisiese chemie wat bestudeer met watter snelheid 'n chemiese reaksie plaasvind.
Reaksietempo
'n Belangrike begrip in die chemiese kinetika is die reaksietempo wat met verskeie simbole aangedui word. Hierdie snelheid hang van talle faktore af, soos:
Tempokonstantes
Indien die reaksie spesies in verdunde sisteme betref, soos gasmolekule of ione in oplossing kan die reaksietempo in veranderings van hulle konsentrasie uitgedruk word. Daarby moet met die reaksie se stoigiometrie rekening gehou word. Byvoorbeeld vir 'n reaksie:
Erica atherstonei
Erica atherstonei is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is endemies aan Mpumalanga waar dit voorkom van Pelgrimsrus tot Buffelskloof. Dit groei op hoogtes van 1500-2500 m. Die plant se habitat word bedreig deur mynbou aktiwiteite, indringerplante en swak brandbestuur.
Chemiese kinetika
Tempokonstantes
waar r,s,p en q die stoigiometriese konstantes van die spesies R en S (reaktante) en P en Q (produkte) verteenwoordig, kan die reaksietempo gedefinieer word as:
In die algemene geval moet die afhanklikheid van Rt van die konsentrasies, druk ensomeer empiries bepaal word. Dit word deur die reaksiemeganisme bepaal en gewoonlik nie deur die stoigiometriese vehoudings nie, behalwe naby 'n chemiese ewewig. Dié afhanklikheid kan baie ingewikkeld wees, maar soms volg dit taamlik eenvoudige wette.
Een van die eenvoudigste wette is die kinetika van eerste orde. In so 'n eerste-orde proses is die reaksietempo direk eweredig aan net een van die konsentrasies, byvoorbeeld:
Die eweredigheidskonstante k word die tempokonstante genoem.
Reaksies van die eerste orde
Die eerste-orde wet is 'n differensiaalvergelyking van die eerste orde
Dit kan deur skeiding van die veranderlikes opgelos word:
Integrasie van t=0 na t=t' gee:
Die logaritme van die konsentrasie neem lineêr af in die tyd. Die konsentrasie self volg 'n eksponensiële verval-kurwe. Hierdie wiskundige probleem is dieselfde as wat by radioaktiewe vervalprosesse aangetref word en kan ook met 'n halfleeftyd beskryf word.
Wouter Bos
Wouter Jacob Bos (Vlaardingen, 14 Julie 1963) is 'n Nederlandse politikus. Van 2002 tot 2010 was hy die politieke leier van die Party van die Arbeid (PvdA).
Bos het ekonomie en politieke wetenskap aan die Vrije Universiteit Amsterdam gestudeer. Van 1988 tot 1998 het hy by Royal Dutch Shell gewerk.
Van 1998 tot 2000 en van 2002 tot 2007 was hy lid van die Tweede Kamer. Van 2000 tot 2002 was hy adjunk-minister van Finansies in die Kok II-kabinet en van 22 Februarie 2007 tot 23 Februarie 2010 minister van Finansies en vise-premier in die Balkenende IV-kabinet.
Hy is getroud en het drie kinders.
David A. R. White
David A. R. White (* 12 Mei 1970 in Dodge City, Kansas) is 'n Amerikaanse akteur, filmregisseur en -vervaardiger. White het op 'n klein plaasdorpie buite Dodge City in Kansas grootgeword. Hy is 'n medestigter van Pure Flix Entertainment, 'n maatskappy wat in die verspreiding en produksie van Christelike rolprente spesialiseer. Die maatskappy se eerste film was Hidden Secrets. Hy is met die aktrise en regisseur Andrea Logan getroud (geb. 29 Julie 1978), wat ook die rol van sy vrou in die 2009-film Blink of an Eye gespeel het.
Galaktiese gety
thumb|320px|Die [[NGC 4676|Muis-sterrestelsels, NGC 4676.]] ’n Galaktiese gety is ’n getykrag wat ondervind word deur voorwerpe wat beïnvloed word deur die swaartekragveld van ’n sterrestelsel soos die Melkweg. Spesifieke gevalle van galaktiese getye kan gesien word by botsings tussen sterrestelsels, die versteuring van ’n dwergsterrestelsel (of satellietstelsel) en die Melkweg se invloed op die Oortwolk van die Sonnestelsel.
Botsings tussen sterrestelsels
thumb|200px|Die lang getysterte van die botsende [[Antenne-sterrestelsels.]] Getyekragte hang af van die hellingshoek van ’n swaartekragveld, eerder as sy sterkte – daarom is galaktiese getykragte gewoonlik beperk tot die onmiddellike omgewing van ’n sterrestelsel. Twee groot sterrestelsels wat bots of naby mekaar verbybeweeg, sal aan baie groot getykragte onderworpe wees, en dit is die treffendste demonstrasie van galaktiese getye aan die werk.
Twee interaktiewe sterrestelsels sal selde (indien ooit) kop aan kop bots. Die getyekragte sal elke sterrestelsel verwring met ’n as langs wat rofweg na en weg van die ander stelsel wys. Terwyl die twee stelsels vir ’n kort ruk om mekaar draai, sal die versteurde streke weggetrek word van elk van die stelsels en lang getysterte in die intergalaktiese ruimte vorm. Sulke sterte is gewoonlik in ’n groot mate gerond. As ’n stert reguit lyk, word dit waarskynlik reg van die kant af gesien. Die sterre en gas in die sterte sal van die maklik verwringbare galaktiewe skyf van een of albei voorwerpe weggetrek word eerder as van die swaartekraggebonde galaktiese sentrums. Twee baie prominente voorbeelde van botsings wat getysterte vorm, is die Muis- en die Antenne-sterrestelsels.
Net soos die Maan twee hooggetye aan weerskante van die Aarde veroorsaak, so skep ’n galaktiese gety twee arms in die galaktiese metgesel. Terwyl ’n groot stert sal vorm as die versteurde sterrestelsel se massa net so groot of kleiner as die ander stelsel is, sal die stert klein wees as sy massa groter is. In laasgenoemde geval sal die hoofarm, soms ’n "brug" genoem, groter wees. Dit is gewoonlik moeiliker om ’n getybrug te sien as ’n getystert. Eerstens sal die brug deur die verbygaande sterrestelsel of die samesmeltende sterrestelsels geabsorbeer word; dit sal maak dat die brug vir ’n korter tyd sigbaar sal wees as ’n tipiese groot stert. Tweedens sal die brug gedeeltelik verberg wees vir ’n waarnemer as die een stelsel voor die ander een lê. Saam maak hierdie verskynsels dit moeilik om te sien waar die een stelsel eindig en die ander een begin. Nog skaarser is getylusse, waar die los punt van ’n stert weer by die hoofstelsel aansluit.
Satellietwisselwerkings
thumb|links|300px|Die [[Andromeda-sterrestelsel. Let op hoe Andromeda die buitenste arms weggestroop het van sy satellietstelsel, M32, links bo net bo die rand van Andromeda se skyf.]] Omdat die uitwerking van getykragte die sterkste is naby ’n sterrestelsel, is satellietstelsels geneig om beïnvloed te word. So ’n krag van buite op ’n satelliet kan duidelik gesien word, insluitende rotasie (soos met die getye van die Aarde se oseane) of ’n onreëlmatige verhouding tussen massa en ligsterkte. Dwergsterrestelsels kan onderworpe wees aan dieselfde getystroping wat in galaktiese botsings voorkom, waar sterre en gas weggetrek word van die buitenste streke van die satelliet, waarskynlik na die groter stelsel toe.
Olimpiese Somerspele 1992
Die Olimpiese Somerspele 1992 (Spaans: Juegos Olímpicos de Verano de 1992; Katalaans: Jocs Olímpics d'estiu de 1992), amptelik bekend as die Spele van die XXVste Olimpiade, is tussen 25 Julie en 9 Augustus 1992 in Barcelona, Katalonië, Spanje, aangebied. Die Internasionale Olimpiese Komitee het besluit om die somer en winterspele, wat sedert 1924 in dieselfde jaar gehou is, te skei en in afwisselende ewe jare te plaas vanaf 1994. Die Somerspele van 1992 was dus die laaste keer in dieselfde jaar as die Winterspele gehou.
Galaktiese gety
Satellietwisselwerkings
Die dwergstelsel M32, ’n satelliet van die Andromeda-sterrestelsel, het dalk sy spiraalarms verloor weens getystroping, terwyl ’n groot mate van stervorming in die oorblywende kern die gevolg kan wees van bewegings in die oorblywende molekulêre wolk wat deur getykragte veroorsaak is. (Omdat getykragte die interstellêre gaswolke in sterrestelsels kan manipuleer, veroorsaak dit ’n groot mate van stervorming in klein satelliete.)
Die stropingsmeganisme is dieselfde as by twee groot stelsels, maar die kleiner satelliet se relatief swak swaartekragveld veroorsaak dat net hy geraak word en nie die moedersterrestelsel nie. As die satelliet baie kleiner as die groter stelsel is, is die getysterte wat vorm geneig om simmetries te wees en ’n baie soortgelyke wentelbaan te volg – prakties die wentelbaan van die satelliet. As die satelliet relatief groot is, kan sy eie swaartekrag die simmetrie verbeek en die sterte in verskillende rigtings laat strek. Die gevolglike stuktuur hang af van beide die massa en wentelbaan van die satelliet en die massa en struktuur van die veronderstelde galaktiese halo van die moederstelsel. Dit kan ’n manier daarstel om die donkermateriepotensiaal van ’n sterrestelsel soos die Melkweg te ondersoek.
Olimpiese Somerspele 1992
As gevolg van die einde van die Koue Oorlog was hierdie spele die eerste keer sonder boikotte sedert 1972. In werklikheid was die Olimpiese Spele die finale sukses van die voormalige Sowjetunie en die grootste van die "Olimpiese vlag" (Nasies van die voormalige USSR het as 'n verenigde span meegeding en het as wenners geseëvier op die algehele ranglys). Daarbenewens het die Baltiese lande Estland, Letland en Litaue vir die eerste keer sedert die Olimpiese Somerspele 1936 eie spanne gestuur. Duitsland het as gevolg van die Duitse hereniging met 'n verenigde span meegeding. Joego-Slawië is weens die Balkanoorloë van die Spele uitgesluit.
Galaktiese gety
Satellietwisselwerkings
Ná baie omwentelings of as die dwergstelsel te naby aan die moederstelsel is, kan die dwergstelsel eindelik heeltemal ontwrig word. Dit kan dan ’n getystroom van sterre en gas om die groter liggaam vorm. Daar is al voorgestel dat die uitgebreide skywe van sterre en gas om sommige sterrestelsels, soos Andromeda, die gevolg kan wees van die algehele ontwrigting (en gevolglike samesmelting met die moederstelsel) van dwergsatelliete.
Olimpiese Somerspele 1992
Veiligheid was vir die organiseerders 'n top prioriteit. Daar is gevrees vir 'n aanslag van die ETA en vir betogings van Katalaanse onafhanklikheidsstryders, maar daar is geen probleme tydens die Spele ondervind nie. As voorbereiding vir die Spele is groot dele van Barcelona opgeknap, die middestad met die hawe verbind en die infrastruktuur aansienlik verbeter.