cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
D.J. Opperman
Loopbaan as onderwyser
Vanaf Julie 1945 aanvaar Dirk ’n betrekking aan die Helpmekaar Hoërskool in Johannesburg, waarheen sy ouers reeds in 1938 verhuis het en sy vader op 20 Mei 1943 oorlede is. Hier leer hy die grootstadlewe van fabriek en myn beter ken. Die gevare wat hierdie omgewing inhou, word geïllustreer deur die feit dat sy broer Louis in die versoeking kom om geld te verduister en kort voor Dirk se aankoms in Johannesburg gevang en later tot drie jaar tronkstraf gevonnis is. Hierdie gebeurtenis vind neerslag in sy poësie, veral Ballade van die grysland. In hierdie tyd raak Dirk ook bevriend met Elisabeth Eybers, H.A. Mulder, Fritz Steyn, Olga Kirsch en M.P.O. Burgers.
Loopbaan as joernalis en skrywer en begin van akademiese loopbaan
Reeds sedert 1939 verskyn van sy gedigte en boekbesprekings in Die Huisgenoot en as die hoofredakteur Markus Viljoen hom aan die einde van 1945 ’n betrekking aanbied, verhuis hy in Januarie 1946 na Kaapstad. Hier geniet hy die stimulerende vriendskap van onder andere Fred le Roux, I.W. van der Merwe (Boerneef), N.P. van Wyk Louw, Jan Greshoff, W.A. de Klerk en J. du P. Scholtz, met Elsa Joubert wat op dieselfde dag as hy ook nuut by Die Huisgenoot begin werk. In Kaapstad woon die gesin eers ’n kort ruk in beknopte akkommodasie in Seepunt en in Kloofnekweg, waarna hulle in 1947 na ’n woonstel in Drieankerbaai trek. Hier woon hulle tot Julie 1954 en betrek dan hulle eerste huis in Tamboerskloof.
Die jare in Kaapstad lei tot ’n kreatiewe opbloei in Opperman se lewe. Uit hierdie tyd dateer van sy belangrikste poësie en dramas en skryf hy sy deeglike kritiese opstelle. Hy stel ook sy indrukwekkende reeks verseboeke saam en werk mee aan Wêreldletterkunde, Die Moderne Ensiklopedie en Die Skatkis. In 1947 tree hy toe tot die redaksie van Standpunte, maar as gevolg van sy werk by Die Huisgenoot (wat hy aan die einde van Januarie 1949 bedank) en die moontlike besware wat daar teen sy aandeel aan ’n ander tydskrif kon kom, word sy naam eers vanaf April 1949 by die paneel gevoeg. Op 1 Maart 1949 aanvaar hy ’n tydelike lektoraat by die Universiteit van Kaapstad, waar hy hoofsaaklik die Middeleeuse en sewentiende eeuse Nederlandse literatuur doseer. Vir die eenjaarkursus doseer hy die Geskiedenis van die Taalbewegings en die Literatuur voor 1900, terwyl hy ook twee kursusse vir die Departement Drama aanbied. Dirk word in 1950 tot permanente lektor en in November 1954 tot senior lektor aan die Universiteit bevorder.
Nadat probleme rondom die aard en winsdeling van Standpunte met W.E.G. Louw tot ’n spits gedryf word, neem Dirk die sekretariaat van hierdie tydskrif in 1950 oor en sorg hy tot 1955 vir die hoë peil wat hierdie tydskrif handhaaf. Hy is in hierdie tyd en geruime tyd daarna ook die vernaamste keurder vir nuwe letterkundige publikasies by Nasionale Boekhandel. In 1951 word hy uitgenooi tot lid van die Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en in April 1952 word hy ook op aanbeveling van W.J. du P. Erlank (Eitemal) verkies tot lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, nadat ’n soortgelyke aanbeveling van Erlank in 1950 afgewys is. In Desember 1952 behaal hy onder leiding van J. du P. Scholtz die D.Litt.-graad met sy opspraakwekkende proefskrif, Die vernuwing van Dertig in die Afrikaanse poësie, wat die volgende jaar as Digters van Dertig gepubliseer word. Wanneer hy ’n eksemplaar van hierdie boek aan Van Wyk Louw in Nederland stuur met die versoek om kommentaar, reageer Louw negatief oor sy metodes en sy gebruikmaking van persoonlike inligting wat hy te goeder trou aan Opperman genoem het. Hierdie korrespondensie en die repliek lei tot ’n breuk in hulle vriendskapsverhouding, hoewel beide steeds groot waardering vir die ander se kreatiewe werk toon.
Reise
Einde 1956 vertrek Dirk en sy vrou met ’n Rembrandt-beurs op ’n uitgebreide Europese reis, ’n ervaring wat later in sy poësie neerslag sal vind. Hulle vertrek op 7 Desember 1956 per boot vanaf Kaapstad na Southampton in Engeland en daarvandaan na Londen en Amsterdam. Hier besoek hulle vir N.P. van Wyk Louw, wat daardie tyd in Nederland woonagtig was, en Dirk ontmoet ook verskeie Nederlandse skrywers en digters soos Simon Vinkenoog, A. Roland Holst en Gerrit Achterberg. Die besoek sluit ook Duitsland, België (waar hulle Hugo Claus ontmoet), Italië, Griekeland, Engeland, Frankryk en Spanje in. Fred le Roux en sy vrou Ria sluit in Europa by hulle aan vir ses weke van die toer. Tydens die besoek sien Opperman bykans vyftig teateropvoerings en besoek talle katedrale en plekke van historiese belang. Die terugkeer begin op 27 Junie 1957, weer per boot. Tydens die Julie vakansie van 1958 besoek die gesin Natal, waar hulle die familie en jeugplekke opsoek. In November 1958 betrek hy sy vakansiehuis van hout gebou in Franskraal aan die Suid-Kaapse kus, wat ook ’n invloedsfeer is vir van sy latere gedigte en waar hy gereeld gaan uitspan. Hy koop later nog ’n erf op Franskraal en laat ’n dubbelverdiepinghuis daarop bou, wat die gesin vroeg in 1965 kon betrek.
Stellenbosch periode
Hy is vanaf 1962 direkteur van die firma Human en Rousseau en het ’n belangrike aandeel aan die beplanning van heelparty publikasies, terwyl hy vir die kinderafdeling van hierdie uitgewer Sunny B. Warner se Tobias en sy groot rooi tas vertaal. Periodiek skryf hy boekverslae vir die uitgewers Tafelberg, HAUM en Perskor. By geleentheid tree hy ook op as keurder by die toekenning van literêre pryse, soos die C.N.A.-prys, die Reina Prinsen Geerligs-prys en die Afrikaanse Persboekhandel-prys. Hy tree ook op as redakteur van die reeks Blokboeke oor die Afrikaanse en Nederlandse letterkunde, as adviseur vir die Kennis Ensiklopedie en as ereredakteur in die redaksie van die Vlaamse letterkundige tydskrif Ons Erfdeel.
Teenkanting van die sensuurwet
Weens sy prominente posisie as vooraanstaande kunstenaar en akademikus is hy ook in die sestiger- en sewentigerjare in die brandpunt sover dit die toenemende staatsinmenging in en sensuur van die letterkunde betref. Reeds in ’n brief aan Die Burger van 20 Maart 1963 spreek hy hom teen die beoogde sensuurwet uit. Daarna sou hy, hoofsaaklik deur middel van private gesprekke eerder as vertoë in die openbaar, hom beywer vir ’n bevredigender bedeling wat die beheer oor publikasies betref. W.A. de Klerk en Mary Renault (met medewerking van N.P. van Wyk Louw) stel ’n credo oor die wetsontwerp op waarin hulle wys op die gevare van sensuur van letterkundige werke, wat Dirk onderteken. Hy het verder gereeld indringende gesprekke met Merwe Scholtz en A.P. Grové, wat albei in die Sensuurraad gedien het, terwyl hy op Franskraal gereeld geleentheid het om hierdie aangeleentheid met Volksraadslede te bespreek.
In hierdie tye het hy ook ’n meningsverskil met mnr. P.W. Botha, na aanleiding van die Eerste Minister dr. Hendrik Verwoerd se kritiek op Van Wyk Louw se Die pluimsaad waai ver. Botha stel onder andere voor dat Opperman op ’n rots moet gaan sit en ’n ode aan die volk en vaderland te skryf, waarop Opperman antwoord dat die eerste rymwoord met “rots” waaraan hy dink, “kots” is. Later verskil hy ook met die Eerste Minister mnr. John Vorster oor die bekroning van Breyten Breytenbach se Die huis van die dowe. Vorster dring onder andere daarop aan dat Opperman hom moet kom spreek oor Breytenbach se bundel en die implikasies van ’n bekroning, waarop Opperman vir Vorster inlig dat hy ’n leek is op die gebied van die letterkunde en dat hy daarop aandring om Vorster eers voldoende vir so ’n gesprek op te lei. Na die verbod op Kennis van die aand van André P. Brink reageer Opperman in ’n openbare toespraak skerp wanneer die sensuurwetgewing verander word en nou selfs strenger en meer drakonies is. Hy lewer ook getuienis ten gunste van die opheffing van die verbod op Kennis van die Aand en Etienne Leroux se Magersfontein, O Magersfontein!
Drankmisbruik en gesondheidsprobleme
Reeds in die sestigerjare maar veral na 1970 raak Dirk lewensmoeg en toenemend depressief oor sy afname in skeppingskrag en produktiwiteit. Ook die dood van N.P. van Wyk Louw in 1970 raak hom diep, aangesien hy sy kreatiewe werk altyd teen Louw gemeet het en nou nie meer ’n waardige teenstander het nie. In al groter mate wend hy hom tot drank as reddingsmiddel en drink nou tot ses bottels rooiwyn per dag. Hierdie drankmisbruik lei tot groter neerslagtigheid en depressiwiteit, wat hom nog meer laat drink, sodat hy in ’n bose kringloop verval. Tydens die vakansie op Franskraal aan die einde van 1975 word hy siek en in Januarie 1976 word hy in die Tygerberg hospitaal in Bellville opgeneem as gevolg van lewerversaking. Binne tien dae verloor hy beheer oor sy funksies en verval hy in ’n komatose toestand. Daar word herhaaldelik vir sy lewe gevrees en hy spandeer feitlik die gehele 1976 in die hospitaal. Sy vrou laat hom later oorplaas na die Stellenbosch Hospitaal, waar sy behandeling verander is. Sy kollegas, vriende en kennisse was oortuig dat hy sou sterf en sy dokters huldig ook hierdie mening. As jarelange vriend word die joernalis Schalk Pienaar gevra om ’n doodsberig te skryf wat as hoofartikel in Die Burger geplaas sou word, terwyl Ernst van Heerden op versoek van die SAUK ’n lykrede vir die televisie en Meyer de Villiers een vir die radio opgeneem het.
Dirk herstel egter merkwaardig en kan in 1977 sy werk as hoogleraar voortsit, tot met sy aftrede aan die einde van 1979. In hierdie tyd voltooi hy werk aan die merkwaardige digbundel Komas uit ŉ bamboesstok wat deur vele kenners as die beste digbundel in Afrikaans beskou word. Daarna behartig hy as buitengewone professor tot einde 1980 nog die Letterkundige Laboratorium aan die Universiteit van Stellenbosch.
Laaste jare
Sedert 1977 word sy dokumente aan die Universiteit van Stellenbosch bewaar. Hierdie versameling bestaan uit die manuskripte van sy dramas en gedigte, aantekeninge vir Digters van Dertig, werk aan die verseboeke, materiaal oor Die Huisgenoot en Standpunte, outobiografiese gegewens, koerantuitknipsels, dagboeke, manuskripte van ander digters en skrywers (onder andere Leipoldt, Boerneef, Eitemal, Uys Krige, Elisabeth Eybers, Van Wyk Louw, Ina Rousseau, Peter Blum, M.E.R., Lina Spies en Leon Strydom) en sy uitgebreide korrespondensie, dikwels met kladkopieë van sy eie briewe aan baie digters en kritici (onder meer W.E.G. Louw, N.P. van Wyk Louw, G.A. Watermeyer, Rob Antonissen en A.P. Grové).
In Augustus 1980 het hy ’n ligte beroerte-aanval in ’n tyd wat sy vrou in die hospitaal opgeneem is vir ’n operasie, maar hy herstel gou weer hiervan. Met die geld wat hy met die Louis Luyt-prys wen onderneem hy in Maart en April 1981 ’n reis na Malawi om navorsing te doen vir sy nuwe digbundel. Op 22 Junie 1981 kry hy ’n ernstige beroerte-aanval terwyl hy druk besig is met sy nuwe bundel en word hy eers in die hospitaal en later tuis verpleeg. Dit is egter duidelik dat die beroerte gepaard gegaan het met breinskade. In September 1982 word hy oorgeplaas na die Geluksoord-tehuis vir verswakte bejaardes, waar hy tot met sy dood versorg word.
Op Sondag, 22 September 1985 is D.J. Opperman na ’n lang siekbed in die Geluksoord-tehuis op Stellenbosch oorlede. Sy weduwee, Marié, is op 24 Augustus 1999 aan hartversaking oorlede.
Skryfwerk
Reeds op laerskool skryf Dirk gedigte in Engels en van sy gedigte verskyn later in die skooljaarblaaie. Nog voor die einde van sy matriekjaar stel hy ’n manuskrip saam van gedigte wat hy tot in daardie stadium geskryf het. Hy neem dit vroeg in 1935 na G.S. Nienaber vir kommentaar, wat die gedigte vriendelik bespreek en hom aanmoedig om voort te gaan.
Ander verse soos My boeke, Daeraad, Die sweet des aanskyns, Stadsaand, Die vallei, Eros, Somerreëns, Bacchanalieë, Drif en In die tuin verskyn ook in hierdie tydskrif, asook ’n opstel oor Die broers Karamazov: Dostojevski. Verder publiseer hy bydraes in The Natal Witness en Die Saamwerk (onder redaksie van G.S. Nienaber) en die prysbekroonde gedig Soekend verskyn in Junie 1936 onder die skuilnaam Soeker in laasgenoemde publikasie. Ander gedigte in Die Saamwerk sluit in Op die rivier en Gemis, terwyl hy ook boekresensies en artikels soos Letterkundige kritiek hierin publiseer.
Later werk hy ook mee aan Die Natalse Afrikaner en lewer vir hierdie publikasie gedigte soos Plantasie-lied, Die maan oor die see en Na-doodse gebed, die kortverhaal Die maalklip en die transkripsie van ’n aantal minnebriewe van Zoeloes. Reeds in 1937 voltooi hy onder aanmoediging van G.S. Nienaber sy eerste bundel gedigte, Opwaartse drif, maar dit word deur die Volksblad-boekhandel vir publikasie afgekeur. Nog ’n manuskrip gedigte word deur J.L. van Schaik afgekeur. In hierdie jare word sy gedigte toenemend ook in Die Huisgenoot geplaas, terwyl hy ook publiseer in die Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring.
Poësie
In 1943 lê Dirk ’n bundel onder die titel Grensgeveg vir publikasie aan die Nasionale Pers voor, maar dit word aan hom teruggestuur weens die papierskaarste tydens die oorlog. Deur bemiddeling van Fred le Roux en Markus Viljoen van Die Huisgenoot word ’n gewysigde manuskrip daarna voorgelê aan die uitgewersredakteur Gerrit Dekker. Hy keur publikasie aanvanklik af, maar ná verdere hersiening en verwerking word die bundel vir publikasie aanbeveel. Uiteindelik word Heilige beeste dan in 1945 gepubliseer. Dit is baie duidelik dat dit ’n besondere talent is wat hier aan die werk is. Hoewel hy ouderdomsgewys ’n tydgenoot is van Dertigers soos N.P. van Wyk Louw, W.E.G. Louw, Uys Krige en Elisabeth Eybers, is daar van meet af aan ’n ander klem in sy poësie. Sodoende word hy die leier van die Veertigers. Tematies is hy in sy eerste bundel sterk Afrika-gerig, met die Natalse ruimte en die Zoeloekultuur as geografiese agtergrond. Die titel van die bundel (en ook grootliks die struktuur daarvan) is dan ook ontleen aan die kulturele agtergrond rondom die titelgedig, waar die drie drifte rondom die beeste beskryf word as die aardse, die vrou en die Groot-Groot-Gees (of God). Die daaglikse wei van die beeste in die veld verbind hulle met die aardse; daar word hoofsaaklik met beeste lobola betaal voordat daar vrou geneem word, wat hulle sterk met liefde verbind; en die beeste is ook afstammelinge van die (heilige) voorvaders se kuddes. Hierdie drie temas word dan in aparte afdelings verder ondersoek. Tegnies maak Opperman in hierdie bundel baie meer gebruik van die “gewone” of “wetenskaplike” woord, eerder as die “mooi” woord wat die werk van die Dertigers kenmerk. Die Hertzogprys word in 1947 aan Heilige beeste toegeken.
The Postal Service
The Postal Service is die musiekprojek van Ben Gibbard (van die groep Death Cab For Cutie) en Jimmy Tamborello (van die groep Dntel). The Postal Service het in 2003 die album Give Up uitgebring.
D.J. Opperman
Poësie
In Negester oor Ninevé dui “negester” (nege sterre, ’n fiktiewe sterrekonstellasie) op die oorheersende tema van vrugbaarheid en groei, veral met verwysing na die swanger vrou en die kind in haar buik. Hierdie swangerskap duur natuurlik nege maande met die ster wat ook Christus se geboorte aangekondig het, waardeur dit aansluiting vind by die sterk Bybelse inslag in die temas van verskeie gedigte in hierdie bundel. ’n Groot deel van die bundel is ook ’n besinning oor die naderende vaderskap en die taak wat daar op die man in dié verband wag. Die Ninevé in die titel is die sondige Bybelse stad, die bose vrou wat met die meedoënloosheid van die eise wat die stadslewe stel, die wonder van die geboorte wil vernietig.
The Postal Service
Die bekendste liedjie van Give Up is Such Great Heights, wat onder meer gebruik word vir die voorskou van die rolprent Garden State met Natalie Portman. 'n Cover van hierdie liedjie deur Iron & Wine is in die rolprent self gebruik. Die liedjie is ook in die televisiereeks Grey's Anatomy gebruik, asook ter ondersteuning van die televisieadvertensie van die Nederlandse uitsendingsburo StartPeople.
D.J. Opperman
Poësie
Die epos Joernaal van Jorik kan op verskeie vlakke gelees word. Dit is oënskynlik die verslag van ’n spioen wat in oorlogstyd per duikboot aan die kus van Suid-Afrika afgelaai word, met die opdrag om verslag te doen oor alles wat hy waarneem en meemaak in hierdie vreemde land (wat natuurlik ook die lewenstaak van ’n digter is). Hierdeur word ’n spanningselement in die verloop van die gedig ingebou. Jorik leer die land en sy mense ken en word vasgevang in die politieke situasie en lewenswyse binne Suid-Afrika. Sy makkers moet hom aan die einde met geweld per duikboot wegvoer na sy eintlike vaderland, want hy voel hom een met die land en sy mense. Die Jorik van die titel is afgelei van die digter se eie name (Diederik Johannes), wat ’n outobiografiese element suggereer, terwyl die figuur ook gesien kan word as ’n soort “alleman”. Die ervarings van Jorik kan dus teen die universele agtergrond gesien word as onder andere die verhaal van die Afrikaner, gevorm deur sy eie en die wêreldgeskiedenis. Daar is ook ’n moontlike universele lesing, waar die epos die lewensloop van die mens uitbeeld soos hy in die gang van eeue sy verskyning maak, deel word van die aarde en eindelik na die apokalips weggevoer word vir rekenskap. Sy sendinggewer is onsigbaar, maar Jorik (of die mens) sal tog eindelik rekenskap van hulle aktiwiteite moet gee, wat sterk simbolies is van die Christelike sending aan die mens op aarde. Ook die psigoanalise vind neerslag na aanleiding van veral Jung se kollektiewe bewussyn. Die gedig word eindelik ’n grootse visie van die Suid-Afrika van die veertigerjare van die vorige eeu, met die komplekse interaksies tussen man en vrou en politieke groeperings geskilder teen die agtergrond van die geskiedenis en geografie van die land en die wêreld. Dit alles bereik Opperman deur middel van konkrete en elementêre woordgebruik en die gebruik van ’n eenvoudige heffingsvers, in kwatryne gerangskik. Die verhaal van Jorik word in vyf afdelings vertel. Soos Van Wyk Louw se Raka is Joernaal van Jorik in Russies vertaal en deur professor John Harvey ook in Engels. In 1989 bewerk Roelof Temmingh die werk ook musikaal, waar die teks in sy geheel voorgelees word teen die agtergrond van ’n nuut gekomponeerde klankbaan. ’n Bandopname van die enigste uitvoering word in 2012 in ’n CD omskep. Ten tye van sy 65e verjaarsdag in 1979 word ’n faksimilee-uitgawe van Joernaal van Jorik onder die titel Galeie van Jorik uitgegee, waarin die ontstaan van hierdie belangrike werk uiteengesit word in verskillende weergawes en kritiese kommentaar van kollegas en vriende.
The Postal Service
Die musiekvideo van Such Great Heights het in Januarie 2006 op nommer een in die iTunes Music Store gestaan. Die video was in die nuus omdat Apple se nuwe televisiereklame vir die Intel Macs baie soos die musiekvideo gelyk het.
Die naam "The Postal Service" het volgens bronne te make met die manier waarop die twee liriekeskrywers hul musiek uitwissel - via alternatiewe pos.
D.J. Opperman
Poësie
Astrak is ’n eie keuse uit sy poësie, waar die titel verwys na ’n uittreksel of kondensaat. Voorheen ongebundelde gedigte word ook hier ingesluit, wat later in Dolosse opgeneem sal word. Opperman maak hier dikwels geringe tekswysigings aan voorheen gepubliseerde gedigte, wat meestal nie in latere uitgawes van die afsonderlike bundels gevolg word nie. In 1960 stel Merwe Scholtz vir die Nederlandse mark ’n bundel uit sy gedigte saam onder die titel D.J. Opperman: ’n Keur uit sy gedigte, wat deur die Nederlandse uitgewer G.A. van Oorschot uitgegee word en goed ontvang word in Nederland.
Dolosse se titel kan verwys na dierlike bene (met ’n toespeling van towery en waarsêery) of as simbool van dood en vernietiging in die verlede, maar ook na hoofsaaklik somber boodskappe en profesieë oor die toekoms en hierdie betekenismoontlikhede vind weerklank regdeur die bundel. Dit is gedeeltelik die digterlike weergawe van Opperman se uitgebreide oorsese reis in die vyftigerjare, waardeur die Afrika-agtergrond van sy eerste verse geografies verruim word. Die C.N.A.-prys word in 1963 en die W.A. Hofmeyr-prys in 1965 aan Dolosse toegeken. Die bundel is in 1965 ook ’n sterk aanspraakmaker op die Hertzogprys met heelwat steun in die keurpaneel, maar later word voorkeur gegee aan Tristia van N.P. van Wyk Louw.
Kuns-mis (wat by geleentheid van Opperman se vyftigste verjaarsdag verskyn) se titel dui reeds aan dat hier met ’n ligter aanslag gewerk word, aangesien die produkte nie heeltemal as kuns gesien word nie, dit mis die teiken as kuns óf is meer kunsmatig. Die titel verwys ook na kunsmis, wat suggereer dat die gedigte eerder as voedingsbron vir die poësie gesien moet word as die finale produk. In die eerste afdeling is ’n groot aantal van die verse geskryf na aanleiding van literêre gebeurtenisse. Die bundel word afgesluit met ’n afdeling van kritiese selfportrette, wat ook vir die eerste keer die tema van die digter se drankverslaafdheid aanraak, veral in die twee Dylan Thomas-gedigte.
Kort reis na Carrara is ’n bundel met ’n beperkte oplaag waarin A.P. Grové ’n keuse uit Opperman se gedigte maak om saam te val met sy vyftigste verjaarsdag.
''Edms. Bpk.'' het as agtergrond die see en omgewing van Franskraal, waar die digter se strandhuis is, en behandel die beperktheid van menslike besit en dus in geestelike sin ook die tydelikheid van sy verblyf op aarde. Gemeet teen sy vorige bundels is dit ’n baie kleiner doek waarteen die wêreld in hierdie bundel geskilder word en hierdie verskraling vind ook uiting in die tematiek. Die digter sien die tydelikheid van alles en die liggaamlike aftakeling, siekte en dreigende naderende dood, welke tema hy met groot verskeidenheid aanbied. Die mens word geteken as die slagoffer van bonatuurlike magte waaroor hy nie beheer het nie, maar ook as selfvernietiger. Die bundel word in drie afdelings verdeel, met die ongetitelde eerste afdeling wat verse oor beperktheid en aftakeling bevat. Die treffende titelgedig proklameer eers die digter se besitneming van sy erf, met daarna die Janfiskaal (simbool van die dood) wat hierdie gebied doodluiters as syne toe-eien en die slang (simbool van die duiwel) wat daarna alles as sy eiendom proklameer. Daardeur word Dirk se erf se beperktheid treffend geïllustreer in kontras met die wydte van die voël en slang se gebied.
Na sy merkwaardige herstel verskyn Komas uit ’n bamboesstok met die subtitel die mirakelagtige terugkeer ná lewerversaking van ene Marco Polo, wat as ’n soort herbegin beskou kan word. Die “komas” in die titel verwys na die digter se siektetoestand, maar sinspeel ook op die benaming vir ’n sywurm se papies wat in die ooste in ’n bamboesstok gesmokkel is. So word dit met “bamboesstok” verbind, wat verband hou met Christus, die reisiger se wandelstok en ook kan verwys na die manlike seksorgaan. Op hierdie wyse word dood, vrugbaarheid en voortplanting alles binne die titel saamgevat. Die bundel word verdeel in sewe rolle met ’n proloog en epiloog, wat deur die digter in die opdraggedig verduidelik word as verwysend na die nege maande-siklus van die fetus en sy eie sewe maande siekte. Die toonaard van die bundel is baie ligter as in Dolosse en ''Edms. Bpk. Komas uit ’n bamboesstok''” word in 1979 met die C.N.A.-prys en in 1980 met die Hertzogprys, die W.A. Hofmeyr-prys en die Louis Luyt-prys bekroon.
Ná sy dood word ’n faksimilee-uitgawe van sy onvoltooide bundel gedigte as Sonklong oor Afrika uitgegee, waarin hy die vele fasette van Afrika en ook sy ontwikkeling sou verken, van die prehistoriese tot die moderne tyd. Die gedigte is kennelik steeds onafgewerk, sodat dit nie soseer as digbundel beoordeel kan word nie. Hierdie boek het dus grotendeels nut om die digter se werkwyse te bestudeer.
Versamelbundels en ander gepubliseerde gedigte
Sy gedigte word in ’n menigte versamelbundels opgeneem, insluitende Groot verseboek, Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Uit ons digkuns, Afrikaanse ballades, Junior verseboek, Nuwe Kleinverseboek, Nuwe Kleuterverseboek, Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte, Digters en digkuns, Faune, Die dye trek die dye aan, Digterstemme, Miskien sal ek die wingerd prys, Liggaamlose taal, Uit ons letterkunde, Woordpaljas, My Afrikaanse verseboek, Die goue vreugde, Voorspraak en Goudaar.
Austin Stowell
Austin Stowell (gebore 24 Desember 1984) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Whiplash (2014), Bridge of Spies (2015), Colossal (2016), en Battle of the Sexes (2017).
D.J. Opperman
Versamelbundels en ander gepubliseerde gedigte
Deur die jare publiseer hy gedigte in verskeie tydskrifte, insluitende Die Huisgenoot, Standpunte en Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring. A.P. Grové is redakteur van Opperman se Versamelde poësie, wat na sy dood gepubliseer word en waarin al sy bundels in een band opgeneem word. Drie vroeë gedigte (Daeraad, Die vallei en Stadsaand) wat in die Natal University College Magazine gepubliseer is en nie in hierdie bundel opgeneem is nie, word deur Amanda Botha op die Versindaba webwerf gepubliseer.
Baie van sy gedigte word vertaal, onder andere in Duits deur Helmut Erbe, in Frans deur André Piot, in Engels deur C.J.D. Harvey, Guy Butler, Anthony Delius en William en Jean Branford, in Russies deur Jewgeni Witkowski, in Italiaans deur Giacomo Prampolini en in Sweeds deur Britt G. Hallqvist.
As samesteller van bloemlesings lewer hy ’n onskatbare bydrae, veral met die samestelling van Groot Verseboek, wat ’n verteenwoordigende oorsig van die beste Afrikaanse poësie bied en die gesaghebbende standaardwerk op hierdie gebied word. Vir laerskole stel hy Klein verseboek en Junior verseboek saam en vir hoërskole Senior verseboek, terwyl Kleuterverseboek op ’n selfs jonger mark gerig is. Lied van die land bevat gedigte wat die skoonheid van Suid-Afrika besing, waarin Opperman in 'n inleiding op die ou Hollandse reisjoernale en vroeë Nederlandse verse oor die Kaap wys. Saam met C.J.M. Nienaber stel hy die versamelbundel Dubbelloop saam uit die Nederlandse en Afrikaanse poësie.
Drama
Ook op dramagebied maak hy ’n wesenlike bydrae met sy drie versdramas. Met Periandros van Korinthe neem hy uit die werke van Herodotus die geskiedenis van Periandros, die alleenheerser van die stad Korinthe in die tyd voor Christus. Periandros van Korinthe word reeds op 29 Oktober 1954 oor die radio uitgesaai en in Mei en Junie 1955 in Stellenbosch en Kaapstad opgevoer. Die drama word in 1955 met die W.A. Hofmeyr-prys en in 1956 met die Hertzogprys bekroon, terwyl dit in 1956 ook ’n prys van die Drie Eeue-Stigting verwerf.
Vergelegen vertel die geskiedenis van die bewind van goewerneur Willem Adriaan van der Stel aan die Kaap. Sy droom is om die Kaap se produkte wêreldwyd te bemark, maar hy bevorder homself en sy amptenary deur voorkeur aan hulle produkte te gee. Dit bring hom in botsing met die Vryburgers, wat ekonomies sukkel om te oorleef aangesien hulle nie afsetpunte vir hulle produkte kry nie. Hierdie botsing tussen die amptenare en Vryburgers vorm die spanningslyn in die drama, waar die amptenare selfversekerd begin teenoor die verdeelde Vryburgers, maar later al hoe meer verdeeld raak, terwyl die Vryburgers groei tot ’n nuwe nasie. Vergelegen word vir die eerste keer in Augustus 1964 in Kaapstad opgevoer om saam te val met Opperman se vyftigste verjaarsdag en word ook later oor die radio uitgesaai.
Die struktuur van sy derde drama, Voëlvry (kroniekspel van ’n voortrek), is heelwat losser van aard en maak gebruik van die vrye vers. Die titel verwys na die trekkers wat aan die een kant vry soos voëls is, aan geen gebied gekoppel nie, en aan die ander kant na mense wat voëlvry verklaar is en dus op sig uitgedelg kan word. Die drama is gebaseer op die dagboek van die Voortrekkerleier Louis Tregard, waarin die ontberinge van die Trek, die kleinlike rusies en persoonlike verskille uitgebeeld word. Sodoende vorm hulle ’n mikrokosmos van die volk, verteenwoordigend van die menslike maatskappy in ’n onherbergsame wêreld. Hierdie drama is in opdrag van KRUIK vir die Republiekfees van 1966 geskryf en beleef sy eerste opvoering in April 1967 in die H.B. Thom-teater op Stellenbosch. Later word dit ook oor die radio uitgesaai. Voëlvry word in 1969 met die Hertzogprys vir drama bekroon.
Kortverhale
Die eerste kortverhaal wat hy publiseer is Die reënoffer, wat op 7 September 1934 in Die Huisgenoot verskyn. Hierin word ’n menslike offer gemaak om die droogte te breek. Die verhaal getuig van ’n intieme kennis van die veld en van die Zoeloekultuur. Daniel Hugo neem hierdie kortverhaal op in die versamelbundel Tydskrif 2. Hierna volg die kortverhaal Die maalklip, wat in Die Natalse Afrikaner verskyn. Sover bekend is dit die enigste kortverhale wat hy publiseer.
Werk as kritikus
Met sy werk as kritikus lewer Opperman ’n baie belangrike bydrae. In Die Natalse Afrikaner publiseer hy in die jare 1938–1939 ’n rubriek oor boeke en kuns, waaronder agt artikels oor “gebrokenheid” en die digters van die dertigerjare, wat ’n voorstudie is vir sy latere doktorale proefskrif.
In Die Natalse Afrikaner van 1 Augustus 1938 publiseer hy ook die belangwekkende opstel Wanneer begin die Afrikaanse letterkunde? wat op 3 Februarie 1939 in Die Huisgenoot oorgedruk word en sy lang verbintenis met hierdie tydskrif inlei.
Benewens sy bydrae as keurder vir uitgewers, skryf hy in tydskrifte soos Die Huisgenoot, Ons eie boek en Standpunte verskeie resensies en letterkundige opstelle, wat in die bundels Wiggelstok en Naaldekoker byeengebring word.
In Wiggelstok word ’n wye verskeidenheid van onderwerpe aangetref, waaronder resensies oor ouer Nederlandse en Afrikaanse werke tesame met nuwer werk, literêr-sosiologiese en literêr-historiese essays, asook boeiende teoretiese besinnings oor die kwatryn en die versdrama. Die opstel “Kuns is boos!” is ’n boeiende uiteensetting van sy besinning oor die taak van die kunstenaar en hy wys onder andere op die wyse waarop die kunstenaar geheel en al onpartydig staan teenoor die held en die skurk en in ’n groot mate dus selfs amoreel is deur sy onpartydigheid. As die mens die kunstenaar oorwin, word kuns eensydig en didakties, terwyl die kunstenaar as oorwinnaar sorg vir estetiek.
Naaldekoker bevat stukke (artikels en toesprake) wat hoofsaaklik in die sestigerjare ontstaan.
Verspreide opstelle word deur J.C. Kannemeyer versorg en bundel die ongebundelde resensies en opstelle van Opperman wat nie in sy ander bundels verskyn nie. Daar is drie afdelings, waarvan die eerste besprekings van spesifieke werke is, die tweede geleentheidswerk is wat hy op versoek geskryf het en die derde sy voordrag by die aanvaarding van die C.N.A.-prys vir die digbundel Dolosse en ’n opstel met sy toekomsblik op die Afrikaanse geesteslewe bevat. Hy lewer ook bydraes tot boeke, onder andere die lang gedig oor Shaka vir die bloemlesing Tuinprovinsie Natal onder redaksie van C.J.M. Nienaber.
Opperman lewer as samesteller ook ’n belangrike bydrae, veral met sy samestelling van Gustav S. Preller se Eerstelinge, waardeur Preller as eerste belangrike letterkundige kritikus in Afrikaans se verspreide opstelle byeengebring word, en H.A. Mulder se Laaste opstelle, waarin hierdie besonder belangrike kritikus uit die tyd van die digterlike opbloei in die dertiger- en veertigerjare se werk bewaar word. ’n Keur uit die beskouings van P.C. Schoonees stel hy as Die tweede verdieping saam uit verspreide bundels van hierdie skrywer en literator. As redakteur en met die medewerking van vyftien vakkundiges op verskillende gebiede ondersoek hy die wynkultuur vanaf sy oorsprong in die geskiedenis, die verspreiding daarvan na Suid-Afrika, die neerslag in die kuns en literatuur en die omgang en gebruik van wyn, wat uitloop op die publikasie van Gees van die wingerd, wat ook in Engels uitgegee word.
Eerbewyse
Benewens die talle pryse vir sy boeke word sy persoon en werk by herhaling bekroon. By geleentheid van sy vyftigste verjaarsdag in 1964 stel A.P. Grové die bloemlesing Kort reis na Carrara uit sy werk saam.
In 1970 ontvang hy vir sy redigering van Gees van die Wingerd die Franse Diplome d’Honneur du Prix de la Propagande en in Februarie 1980 ’n KWV-toekenning, terwyl hy in 1970 ook met erelidmaatskap van die Stellenbosse Boere- en Wynproewersvereniging vereer word en in 1980 met erelidmaatskap van die KWV.
In 1971 word hy buitelandse erelid van die Koninklijke Vlaamsche Academie voor Nederlandsche Taal en Letterkunde. Tydens die viering van sy sestigste verjaarsdag in 1974 word hy gehuldig met die verskyning van verskeie bundels. Woord en wederwoord, saamgestel deur Merwe Scholtz, is ’n bundel opstelle oor sy werk en hom as persoon; D.J. Opperman: dolosgooier van die woord, saamgestel deur A.P. Grové, bevat besprekings van sy poësie; en Verse vir Opperman bevat verse van 24 vooraanstaande Suid-Afrikaanse digters wat hulle gedigte elkeen met die hand op spesiale papier geskryf het.
Sy studente bied in 1974 ’n huldigingsprogram met voordragte uit sy werk aan.
In 1977 word hy vereer met die diploma van die Uniso Brasileira de Escritores van Manaus, Brasilië.
Op 9 Augustus 1978 ontvang hy erelidmaatskap van die Afrikaanse Skrywerskring tydens ’n byeenkoms op Stellenbosch.
Ter geleentheid van sy 65e verjaarsdag in 1979 word ’n hele uitgawe van Standpunte (Nuwe reeks 143, September 1979) aan hom en sy werk gewy, terwyl J.C. Kannemeyer die uitgawe van Galeie van Jorik behartig, waarin die geskrewe manuskrip van Joernaal van Jorik opgeneem word tesame met redaksionele aantekeninge en ’n inleiding.
In 1983 word hy verkies tot ’n erelid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en in 1984 word hy vereer met die Staatspresident se Dekorasie vir Voortreflike Diens.
In 1985 ken die Akademie die Gustav Preller-prys vir Literatuurwetenskap aan hom toe vir sy literêre kritiek.
Na sy dood kondig die Universiteit van Stellenbosch aan dat ’n nagraadse beurs (geborg deur Nasionale Boekhandel) en ’n jaarlikse prestige-gedenklesing (geborg deur die Fynproewersgilde van Stellenbosch) ter ere van sy gedagtenis by die universiteit ingestel word.
Sy gedigte word vertaal in onder andere Engels, Duits en Nederlands en verskeie doktorale proefskrifte word oor sy werk, veral sy digkuns, geskryf. J.C. Kannemeyer skryf ’n omvattende biografie oor sy lewe onder die titel D.J. Opperman: ’n biografie en stel later ook die fotoboek oor sy lewe onder die titel Die bonkige Zoeloelander saam.
Lina Spies publiseer Kolonnade in 1993, ’n studie van Opperman se poësie.
Visuele Kunste-gebou UP
Hierdie bruingeel siersteengebou, op die Hatfieldkampus van die Universiteit van Pretoria, toon invloede van die eenvoud van die Moderne styl en is tipies van die Pretoriase Baksteenargitektuur. Dit is tydens die oorlogsjare gebou om die nuutgestigte Departement Liggaamlike Opvoeding te huisves, en is amptelik op 8 Oktober 1948 geopen. As gevolg van die beperkings van die oorlog, moes boukoste so laag moontlik gehou word en die bou van die beplande swembad en sluitkassies het nooit gerealiseer nie. Sluitkassies is egter in 1952 geïnstalleer en in 1974 is ’n groter vleuel aangebou. Die gebou het oorspronklik uit twee gimnasiumsale, lesingsale en kantore bestaan. In 1982 het die Departement Liggaamlike Opvoeding na die nuwe Sportsentrum verhuis. Die gebou word tans deur die Departement Visuele Kunste beset.
Michael Strahan
Michael Strahan (gebore 21 November 1971) is 'n Amerikaanse akteur.
George Murphy
George Murphy (4 Julie 1902 – 3 Mei 1992) was 'n Amerikaanse akteur en assistentregisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Broadway Melody of 1940 (1940), This Is the Army (1943), Border Incident (1949), en Battleground (1949).
Q'orianka Kilcher
Q'orianka Kilcher (gebore 11 Februarie 1990) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The New World (2005) en Hostiles (2017), en in die televisiereekse Sons of Anarchy (2008) en The Alienist (2018).
Hooper Atchley
Hooper Atchley (30 April 1887 – 17 November 1943) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Arizona Terror (1931), The Three Musketeers (1933), The Return of Jimmy Valentine (1936), en Dick Tracy vs. Crime, Inc. (1941).
Roger Davies (akteur)
Roger Davies is 'n Engelse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent The Cloverfield Paradox (2018).
Rex Davis
Rex Davis (7 November 1890 – 1 Desember 1951) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Won by a Head (1920), The Pride of the Fancy (1920), Rodney Stone (1920), en Every Mother's Son (1926).
Horace Murphy
Horace Murphy (3 Junie 1880 – 20 Januarie 1975) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Utah Trail (1938), Starlight Over Texas (1938), Rollin' Plains (1938), en Where the Buffalo Roam (1938).
Aloe sinkatana
Aloe sinkatana is 'n aalwyn wat endemies aan Soedan is waar dit in die noordooste voorkom.
Witkolk
Hoewel dit lyk of witkolke die probleem van energiebehoud kan oplos, is die bestaan daarvan nog uiters spekulatief, veral omdat dit blykbaar die tweede wet van termodinamika oortree en ook omdat geen bekende fisieke prosesse bestaan wat die vorming van ’n witkolk tot gevolg kan hê nie. Hulle is ook nog nooit waargeneem nie. Dit is moontlik dat witkolke eintlik gammaflitse is.
’n Supermassiewe swartkolk word vermoedelik in die middel van alle sterrestelsels aangetref, en sterrestelsels kan moontlik nie vorm sonder so ’n swartkolk nie. Stephen Hawking en ander het voorgestel dat supermassiewe swartkolke ’n supermassiewe witkolk voortbring.
Narrowboat
'n Narrowboat is 'n unieke en ikoniese tipe kanaalboot wat vir die kanaalnetwerk van die Verenigde Koninkryk ontwerp en aan die netwerk se nou sluise aangepas is. Die Britse kanaalnetwerk is oorspronklik gedurende die nywerheidsomwenteling vir die landswye vervoer van goedere ontwerp, maar het sy ekonomiese belangrikheid met die koms van spoorweë algaande ingeboet. Langafstandvervoer van massavrag is grotendeels gedurende die 1970's gestaak, en net enkele bote het sedertdien nog vrag vervoer. Baie narrowboats is vervolgens (vanaf die middel van die 1960's) omgebou tot plesierbote vir riviervaartvakansies. Derhalwe is die meeste Victoriaanse sluise in die Verenigde Koninkryk steeds in bedryf. Die enjins van narrowboats is ontwerp vir 'n maksimumsnelheid van sowat vier myl per uur in kalm water (die gewone snelheid is drie myl per uur). Bote is om hierdie en ander redes nie geskik vir vaarte langs die kus of op die oop see nie.
Om in die nou sluise in te pas, mag 'n boot nie breër as 2,13 m (7 voet) wees nie - die meeste narrowboats is minder as 2,08 m (6 voet) breed. Die maksimumlengte is 21,95 m (72 voet). Langer of breër bote is nie geskik vir die grootste deel van die Britse kanaalnetwerk nie. Sommige sluise is selfs korter as 21,95 m (72 voet) sodat die aanbevole maksimumlengte van 'n boot vir navigasie oor die hele netwerk tot 17,37 m (57 voet) beperk is.
Ondanks die beperkte ruimte is daar 'n groot verskeidenheid bote beskikbaar wat deur bootbouers as vakansiebote herontwerp is. Om verwarming te vergemaklik, gee eienaars dikwels die voorkeur aan 'n oopplanontwerp. Bote kan gekoop of gehuur word. Vir jongmense is narrowboats dikwels 'n bekostigbare alternatief tot konvensionele huisvesting - soos in Londen waar daar na raming reeds meer as 100 000 narrowboats op die hoofstad se kanaalnetwerk met 'n lengte van 100 myl in bedryf is.
Die behuisingskrisis in Engeland se suidooste raak intussen ook die kanaalnetwerke - permanente vasmeerplekke is skaars, en jaarlikse huurkoste kan in Londen meer as £20 000 beloop - meer as twee keer so veel as in die res van die land. Narrowboats met 'n permanente vasmeerplek in gewilde plekke soos Little Venice op die Regentskanaal word vir £160 000 of meer verkoop - maar sou net £50 000 werd gewees het as hulle op ander plekke geleë was. Vir 'n bootlisensie moet jaarliks meer as £1 000 aan waterwegowerhede betaal word soos Canal & River Trust of die Environment Agency (in wie se bevoegheid riviere soos die Teems val). Vir kanale in besit van ander owerhede of bestuursliggame soos die Avon Navigation Trust (wat lisensies vir die Avonrivier uitreik) of die National Trust moet besondere lisensiegelde betaal word.
Benaming
Kanaalbote het nie orals en altyd as narrowboats bekend gestaan nie. In Londen en op die Teemsrivier is na hulle as Monkey boats verwys - 'n skertsende sinspeling op Thomas Monk, die seun van 'n vragskuitbouer vir bootvaart op die Severn uit Lower Mitton (tans Stourport). Volgens oorlewering het Thomas Monk Jr., wat in 1765 gebore is, as sakeman in die Black Country die befaamde bootskajuit ontwerp wat as woonkwartier vir bootgesinne sou dien. Omrede 'n hele vloot van 133 kanaalbote, wat deur perde getrek is, in sy besit was en sy naam volgens die kanaalvaartriglyne sigbaar aan weerskante van die bote gepryk het, het Monkey boat gou deel van die algemene destydse woordeskat geword.
Op die Severn is na kanaalbote gewoonlik as long boats verwys, terwyl hulle in Birmingham as Joey boats bekend gestaan het - vernoem na Joe Worsey, die mees befaamde kanaalbootbouer in die streek.
Geskiedenis
Die geskiedenis van narrowboats strek terug tot 1769 toe die eienaars van nou kanale, waarvoor bouwerk destyds begin het, in The George Hotel in Lichfield vergader het om 'n gemeenskaplike standaard vir kanaalbote te stel. Volgens die konsensus, wat bereik is, sou kanaalbote sowat 70 voet lank en sewe voet breed wees.
Narrowboats is meestal langs die kanale gebou en ná voltooiing sywaarts te water gelaat. Bootbouers was dikwels rondreisende ambagsmanne wat 'n stuk grond langs 'n kanaal gehuur het, terwyl daar ook vaklui met vaste werkswinkels was - dikwels onder 'n lang sinkplaatdak. Die basiese ontwerp was 'n boot wat van eikehout gebou is, met 'n plat bodem. Die planke is gesaag en met 'n dissel bewerk. Die romp is met 'n mengsel van teer, perdehaar en -mis waterdig gemaak. Vir vaarte deur die yswater van bevrore kanale is die bote van 'n staalbepantsering en ysterboeg voorsien.
Narrowboats van yster en staal is net op enkele plekke gebou - deur kleiner werkswinkels of skeepswerwe wat oor die nodige tegnologie en uitrusting beskik het om die metaalplate vir die romp te vorm en te bewerk en ook klinknaels kon vervaardig. Die meeste historiese narrowboats, wat bewaar gebly het, val in hierdie kategorie. Gespesialiseerde skeepswerwe, wat metaalbote gebou het, het onder meer Harland & Wolff ingesluit wat in hulle werf te Woolwich bote eksklusief vir die Grand Union Canal Carrying Company (GUCCCo) vervaardig het. Na hierdie narrowboats word dikwels as Woolwiches verwys. 'n Ander skeepswerf, Yarwoods in Norwich, het bote in opdrag van 'n verskeidenheid vervoerondernemings gebou wat as Norwiches bekend gestaan het.
Eknath Kerkar
Eknath Dinesh Kerkar (gebore op 10 September 1993) is 'n Indiese krieketspeler. Hy het sy Twintig20 - debuut vir die Mumbai krieketspan gemaak in die 2014-15 Syed Mushtaq Ali Trofee op 18 Januarie 2016.
Tweede taal
Dit is moontlik dat 'n mens meer as een tweede taal kan leer; meeste Suid-Afrikaners ken meer as een of twee tale want Suid-Afrika het elf amptelike tale (Afrikaans, Zoeloe, Xhosa, Noord-Sotho, Sotho, Ndebele, Tswana, Swazi, Venda, Tsonga en Engels). Dit is ook moontlik dat 'n mens sy tweede taal beter as sy eerste taal kan praat.
Robert Mugabe
Robert Gabriel Mugabe (21 Februarie 1924 – 6 September 2019) was 'n Zimbabwiese politikus. Hy was vanaf 1980 die staatshoof van Zimbabwe, eers as eerste minister en later as president. In die laaste jare van sy presidentskap is hy deur vele as 'n diktator beskou wat ter wille van magsbehoud die ekonomiese welsyn van die Zimbabwiese bevolking opgeoffer het.
Mugabe is naby die destydse Fort Victoria (vandag Masvingo) gebore en het aan talle universiteite studeer, waaronder die Universiteit van Fort Hare in Suid-Afrika, asook in Accra, Ghana.
Politieke loopbaan
In 1960 het hy na Suid-Rhodesië teruggekeer en 'n stigterslid van die ZANU-party geword. Vanaf 1964 het hy tien jaar in die tronk deurgebring. Daarna het hy Rhodesië verlaat en na Mosambiek gegaan om met die Zimbabwe African National Liberation Army (ZANLA, die militêre afdeling van die ZANU-party) teen Ian Smith se blanke regering van Rhodesië te veg. In die loop van dié konflik het die ZANLA ook wit boere se plase aangeval. Die uiteinde van die oorlog teen blank-Rhodesië was dat die land na Zimbabwe hernoem is en dat Robert Mugabe ná die eerste vrye verkiesing op 4 Maart 1980 Zimbabwe se eerste minister geword het. Daar word gesê dat hy in 1982 meer as 20 000 Ndebeles laat vermoor het, omdat hulle sy teenstander Joshua Nkomo ondersteun het.
In 1987 is die amp van die eerste minister van Zimbabwe afgeskaf en het Mugabe die president van die land geword. Hy kon die verkiesings van 1990 met verreweg die meeste stemme wen, maar het hom begin radikaliseer. Later was sy regering 'n diktatuur en is hy deur ander partylede dikwels "koning" genoem.
In reaksie op kritiek het hy by 'n staatsbegrafnis van een van sy kabinetsministers gesê: "Ek is steeds die Hitler van die tyd. Dié Hitler het slegs een doelwit, geregtigheid vir sy eie mense, soewereiniteit vir sy mense, erkenning van die onafhanklikheid van sy mense en hul reg tot hul hulpbronne. As dít Hitler is, laat my dan 'n Hitler tienvoudig wees. Tien keer, dit is waarvoor ons staan!"
Hy is verbied om na die Europese Unie te reis weens die erge skending van menseregte in sy land. Op 30 Januarie 2015 het hy president van die Afrika-unie geword en dié amp tot 30 Januarie 2016 beklee. Sy bynaam was Uncle Bob. Ná 'n de facto-staatsgreep het Mugabe op 21 November 2017 as staatshoof bedank en van die openbare toneel verdwyn.
Wild Atlantic Way
Die Wild Atlantic Way (Iers: Slí an Atlantaigh Fhiáin) is 'n toerismeroete langs die weskus en dele van die noord- en suidkus van Ierland wat in Februarie 2014 deur die destydse Ierse staatsminister van toerisme en sport, Michael Ring T.D., amptelik bekend gestel is. Dit is Ierland se eerste langafstandroete met 'n padlengte van 1 553 myl en strek van die Inishowen-skiereiland in die graafskap Donegal (sy mees noordelike punt naby die grens met Noord-Ierland) tot Kinsale, 'n nedersetting in die suide van in die graafskap Cork. Die doelwit is om die belangstelling van toeriste vir langer rondreise te wek en sodoende meer werksgeleenthede vir landelike gemeenskappe langs die Ierse weskus te skep.
Hoofseksies
Vir bemarkingsdoeleindes word die roete - een van die langstes van sy soort ter wêreld - in ses seksies met spesifieke geografiese besonderhede onderverdeel :
Aktiwiteite
Met die daarstelling van die Wild Atlantic Way as toerismeroete word 'n groot verskeidenheid toerismetrekpleisters en -aktiwiteite vir bemarking met mekaar verbind, waaronder meer as 500 besienswaardighede; meer as 1 500 verskillende aktiwiteite; 580 feeste en ander kulturele gebeurtenisse dwarsdeur die jaar; 17 kleiner roetes en 50 voetslaantoere; 53 blouvlagstrande en 120 gholfbane. Volgens die spesifieke belangstellings van besoekers word besienswaardighede en aktiwiteite gegroepeer om vir toeriste die gewenste reiservarings te bied: