cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Groep (wiskunde)
Veralgemenings
Groepoïedes, wat soortgelyk is aan groepe behalwe dat die komposisie a * b nie vir alle a en b gedefinieer hoef te wees nie, kom voor in die studie van meer ingewikkelde soorte simmetrieë, dikwels in topologiese en analitiese strukture. Hulle is spesiale tipes kategorieë.
Supergroepe en Hopf-algebras is ander veralgemenings.
Lie-groepe, algebraïese groepe en topologiese groepe is voorbeelde van groepvoorwerpe: groepagtige strukture in 'n ander kategorie die gewone kategorie van versamelings.
Abelse groepe vorm die prototipe vir die konsep van 'n abelse kategorie, wat toepassings in onder andere vektorruimtes het.
Formele groep wette is sekere formele magsreekse wat eienskappe het baie soortgelyk aan groep operasies.
Tim Bendzko
Biografie
Tim Bendzko is in die Berlynse stadsdeel Kaulsdorf gebore en in die stadsdistrik Köpenick grootgemaak. Hy het by 'n sportgimnasium skoolgegaan en in sy vrye tyd sokker by die plaaslike klub 1. FC Union Berlin gespeel. Later het hy Evangelies-Lutherse Teologie en Nie-Christelike Godsdienste gestudeer. Bendzko het sy musikale loopbaan in die ouderdom van sestien met kitaarlesse begin om sy eerste liedjies musikaal te kan inklee. As wenner van 'n talentwedstryd, wat deur die Duitse groep Söhne Mannheims georganiseer is, het hy die kans gekry om voor 20 000 toeskouers in die Berlynse opelug-konsertsaal Berliner Waldbühne op te tree en 'n platekontrak met Sony Music losgeslaan.
Toe Elton John en Joe Cocker in 2011 konserttoere in Duitsland onderneem het, het Tim Bendzko in die voorprogram opgetree. Op 29 September 2011 het Bendzko sy geboortestad Berlyn in die sangwedstryd Bundesvision Song Contest 2011 verteenwoordig en die eerste plek met die titellied van sy debuutalbum behaal.
In November 2011 is Tim Bendzko met die Bambi-prys as die nuweling van die jaar aangewys en het ook 'n verskeidenheid ander musikale toekennings ingepalm, waaronder die Audi Generation Award 2011, die 1Live Krone, die Wild And Young Awards en die Newcomer Echo-prys in Maart 2012.
Eksterne skakels
Media
Fokeng
Die Fokeng (Suid-Sotho: Bafokeng ) is 'n ou etniese stam van Suider-Afrika wat oorspronklik oos van die Maricorivier gewoon het in wat later die Zuid-Afrikaansche Republiek sou word. Tydens die bewind van Diale het die Fokeng hulle teen onderdrukking deur die Hurutshe verset. Later is talle oorloë met naburige stamme gevoer, veral met die Kgatla. Die Fokeng het 'n belangrike rol gespeel in die vorming van die Suid-Sothonasie (Sotho: Basotho).
Oorsprong
Aangesien die Fokeng nie hul geskiedenis neergeskryf het nie, is min bekend oor hul herkoms buiten wat afgelei kan word uit argeologiese vondse en oorgelewerde mites.
Volgens oorlewering het die drie groot Bantoestamme, die Rolong, Fokeng, en Hurutshe saam gelewe tot en met die 13de of 14de eeu toe hulle paaie geskei het. Die Fokeng en Hurutshe het as bure voortgeleef in Betsjoeanaland, totdat hulle uiteindelik stry gekry het en hul paaie geskei het.
Die Fokeng het uit Betsjoeanaland ooswaarts getrek en hulle tussen die hedendaagse Frankfort en Vrede gevestig. Uitgesonderde groepe het egter suidwaards getrek en is in Khatla, Kuena, en Phuthi-stamme opgeneem.
Teen die begin van die 18de eeu het dele van die Fokeng hulle in Basotholand gevestig.
Donald Kagan
Hy is gebore in 'n Joodse familie in Litaue, maar het grootgeword in die Brownsville-afdeling van Brooklyn, New York, waarheen sy familie geëmigreer het kort na die dood van sy vader. Hy het gegradueer van Brooklyn-kollege, 'n MA verkry by Brown-universiteit en 'n PhD ontvang van die Ohio State universiteit in 1958.
'n Ander seun, Robert Kagan, is ook betrokke by konserwatiewe politiek en buitelandse betrekkinge.
Christiane Seidel
Christiane Seidel (gebore 3 April 1988) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Hollow (2016) en in die televisiereekse Law & Order: Special Victims Unit (1999) en Boardwalk Empire (2010).
NG gemeente Riebeek-Wes
Die NG Gemeente Riebeek-Wes op die gelyknamige Swartlandse dorp in die Sinode van Wes-Kaapland is in 1858 gestig. Dis die 73ste oudste bestaande gemeente in die hele Kerk.
Dercitus japonensis
Dercitus japonensis is 'n spons in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2010 deur Rob van Soest, Beglinger & De Voogd.
NG gemeente Bredasdorp
duimnael|regs|270px|Ds. D.J. Viljoen het die hoeksteen van die NG kerk op Bredasdorp op [[28 Oktober 1911 gelê. Die argitek was die gebore Nederlander Anthony M. de Witt, wat onder andere ook die spookhuis in Rondebosch wat vroeër aan die sopraan Cecilia Wessels behoort het, ontwerp het.
webwerf: https://www.bredasdorpgemeente.org
]]
Die NG Gemeente Bredasdorp is die 23ste bestaande gemeente van die NG Kerk. Kuslangs tussen Kaapstad en George is dit die derde oudste gemeente, naas Swellendam (1798), Caledon (1811), en net ’n maand of wat ouer as Riversdal, wat in April 1839 gestig is.
Die eerste stap in die rigting van ’n eie gemeente in hierdie geweste op Sondag 8 September 1833 by geleentheid van ’n buitediens op die plaas Langefontein aan die Karsrivier gedoen. Nie lank ná dié diens nie is opdrag gegee om die plaas Langefontein aan te koop. Die man wat hom veral beywer het om hier ’n selfstandige gemeente gestig te kry, was Michiel van Breda, na wie die dorp Bredasdorp op 10 September 1838 genoem is. Hy was lid van die Wetgewende Vergadering en deur sy bemiddeling is ’n som geld uit die landskas vir ’n kerk op Bredasdorp gestem.
Ná beraad deur die Ring en owerheid is besluit om op Bredasdorp ’n gemeente in die lewe te roep. Op 22 Maart 1839 kondig die goewerneur aan dat so iets ’n voldonge feit is en dat ds. J.J. Brink as die eerste herder en leraar aangestel is. Ds. Johannes Jacobus Brink het in die gemeente Bredasdorp gearbei van Mei 1839 tot sy dood op 10 Junie 1861.
Reeds in Augustus 1839 het die kerkraad besluit om ’n kerkgebou op te rig. Dit is op 13 Maart 1841 plegtig ingewy en het in sy oorspronklike vorm diens gedoen tot 1856, toe dit met die aanbou van twee vlerke vergroot is.
Ds. Charl Marais het ds. Brink in 1862 opgevolg. Gedurende sy ampsbediening het onaangenaamhede in verband met sendingwerk onder die bruin bevolking plaasgevind, wat uitgeloop het op die stigting van ’n sogenaamde Independente Kerk op Bredasdorp onder leiding van eerw. J.R. Keet. In 1863 het die inwyding van hierdie kerk plaasgevind. Sy bestaan was egter maar kort, want reeds in 1875 het dit ophou bestaan.
Ds. Koch het sy werk met ywer aangevang en met toewyding voortgesit. Hy was ’n liefhebber van spesiale dienste. So kom daar in De Kerkbode etlike berigte voor wat van die groot seën by sulke dienste ontvang, getuig. Eerw. R. Blake skryf in die kerkblad dat daar op die dienste in Oktober 1898 deur die studente Le Clus en Van Rensburg ’n kenlike seën gerus het. Die belangstelling by die gewone Sondagdienste het algaande so toegeneem dat die Kerkraad in 1899 twee groot galerye met 200 sitplekke in die kerk aangebring het. Om aan te toon dat daar bale werk in die gemeente was, het ds. Koch in Maart 1898 oor die 50 groot- en ou mense wat nie kon lees of skryf nie, aangeneem.
Die Pinkstertye van 1901 en 1902 was andermaal tye van groot verkwikking op geestelike gebied. In 1903 het ds. H.P. van der Merwe en die evangelis Eksteen spesiale dienste in die gemeente gehou. Ds. Koch het baie nadruk gelê op die noodsaaklikheid van gebed en voorbidding in en deur die gemeente. Onder sy nagelate dokumente is aantekeninge van sy toespraak oor “Bethel”, by die inwyding van ’n biduursaal op 23 Februarie 1901.
Ds. Koch het in 1903 die beroep na Loxton aangeneem en Bredasdorp ná net sowat vyf jaar verlaat. Dr. Andries Dreyer skryf in die gemeente Bredasdorp se eeufeesgedenkboek van 1938: “Was dit nie dat sy gesondheidstoestand naby die see so onbevredigend was nie, dan sou hy seker langer op Bredasdorp gebly het.” Onder blyke van groot belangstelling het hy afskeid van sy eerste gemeente geneem.
Met die koms van ds. Daniel Jozua Viljoen het Bredasdorp ’n nuwe en belangrike fase van sy bestaan begin. Hierdie leraar het op 26 Februarie 1904 die arbeid opgeneem en ’n volle 30 jaar getrou en ywerig in die gemeente gewerk. Sy bediening is gekenmerk deur vooruitgang en groei op alle gebiede. Onder sy leiding is die ou kerkgebou gesloop en die nuwe opgerig en in 1911 ingewy.
In Mei 2018 het die NG Gemeente Bredasdorp en die VGK Gemeente Bredasdorp verenig as Bredasdorp Gemeente.
NG gemeente Riebeek-Wes
duimnael|regs|210px|Die kerksaal vis in 1905 opgerig.
In 1863 is die gemeente Riebeek-Kasteel, minder as 5 km hiervandaan, gestig. Di. J P. van Huyssteen en P. de Waal, latere leraars van genoemde gemeentes, het op ’n keer getuig: “Ware er wedersydse inskiklikheid geweest dan sou men heden bloeiende gemeente gehad hebben.”
Die eerste leraar van Riebeek-Wes was ds. B.H. de Vries, wat van 1863 tot aan sy dood in 1884 met seën die fondamente gelê het. Die volgende vier predikante was agtereenvolgens moderator van al vier die destydse Sinodes. In 1885 is ds. De Vries opgevolg deur ds. A.J. Louw, wat later etlike male moderator van die Ned. Hervormde of Gereformeerde Sinode in Transvaal was. Riebeek-Wes was sy eerste gemeente. Hy is in Maart 1885 “zeer feestelijk en zeer hartelijk” hier bevestig saam met sy eggenote, Maria Rowan, die oudste dogter van die skoolinspekteur A.N. Rowan, wat destyds reeds op Stellenbosch gewoon het. Nie minder as 37 rytuie nie, so vermeld ’n berig, het die stoet gevorm wat die jong egpaar ontmoet het.
Daar was adresse, weltoebereide tafels met versierde koeke en selfs ’n ereboog met die woord “Welkom” daarop aangebring. Prof. N.J. Hofmeyr, ’n swaer van die jong leraar, het die bevestigingsrede uitgespreek oor Matt. 7:29, terwyl die jong leraar die welbekende woorde van Paulus uit Rom. 1:16 (“Want ik schaam mij des Evangelies van Christus niet; want het is een kracht Gods tot zaligheid een iegelijk, die gelooft, eerst den Jood, en ook den Griek.”) as teks gebruik het. Ná ‘n kort dog geseënde verblyf in dié Bolandse gemeente het ds. Louw ‘n beroep na die verre Vryheid aangeneem. Hy is egter in sy eerste gemeente nie vergeet nie en het in 1933 die feesrede hier gehou by geleentheid van die driekwarteeufees.
Hy is op gevolg deur agtereenvolgens di. J.P. van Huyssteen, G. . van den Berg, G.E. Bruwer en P.W.J. van Jaarsveld. Ds. D.P M. Olivier is op 25 April 1947 bevestig. Die bevestigingsrede is uitgespreek deur ds. H.P.M. Steyn, wat dit ook te Hoopstad en Senekal gehou het, waar ds. Olivier voorheen gestaan het.
Die medewerker van Riebeek-Wes aan Ons gemeentelike feesalbum (1952) skryf: “Deur Gods genade het die gemeente ’n diep geestelike, kerkvaste kern. Aan onderwys en Sending gee kerkraad en gemeente daadwerklike aandag. Die Goeie Hoop-Koshuise is in 1950 vergroot met ’n deel vir dogters en genoem ‘Huis Smuts-Malan’, in dankbare hulde aan twee oudleerlinge, generaal J.C. Smuts en dr. D.F. Malan, beide Eerste Ministers van die Unie van Suid-Afrika. Die huidige sendeling is eerw. J. P. Jacobs, wat met toewyding en seën werk.”
Armenië
Armenië (Armeens: Հայաստան, Hayastan, [hɑjɑsˈtɑn], of Հայք, Hayq), amptelik die Republiek Armenië (ՀայաստանիՀայաստանի Հանրապետություն, Hayastani Hanrapetut'yun, [hɑjɑstɑˈni hɑnɾɑpɛtutʰˈjun]), is 'n klein landingeslote land in die suidelike Kaukasusberge, tussen die Swartsee en die Kaspiese See, begrens deur Turkye in die weste, Georgië in die noorde, die Republiek Artsach (Artsach) en Azerbeidjan in die ooste en Iran en die Naxçıvan-eksklawe van Azerbeidjan in die suide.
Armenië is een van die oudste kultuurlandskappe op aarde met 'n geskiedenis wat verder terugstrek as dié van die meeste Europese lande. Sy ryk kulturele en argitektoniese erfenis verenig elemente van verskillende tradisies. Dit was sy ligging langs die belangrike Syroete tussen Asië en Europa wat Armenië gedurende sy lang geskiedenis verskeie kere blootgestel het aan die kulturele en politieke invloede van ander moondhede. So het periodes van nasionale onafhanklikheid gewissel met tydperke waartydens die land onder Bisantynse, Persiese, Mongoolse, Turkse en Russiese bewind gekom het.
Armeens maak deel uit van die Indo-Europese taalfamilie, dog het Armene hul eie 'n unieke alfabet ontwikkel wat sedert die Middeleeue onveranderd in gebruik is. Armenië was die eerste land ter wêreld wat die Christendom as amptelike godsdiens aanvaar en met die Armeens-Apostoliese geloof in 301 n.C. 'n nasionale kerk gevestig het. Die heilige berg van die Armene, Ararat, is tans egter buite Armenië se staatsgebied in Turkye geleë.
Ook die meerderheid Armene het hulle in die buiteland gevestig. Van die altesaam agt miljoen Armene leef tans slegs sowat drie miljoen in die Republiek Armenië. Verdrywings en etniese suiwerings loop soos 'n draad deur die geskiedenis van die Armene. As Christelike minderheid in Islamitiese lande soos Turkye en Azerbeidjan – en dikwels ook as ekonomies suksesvolle groep – het hulle verskeie kere slagoffers van etniese en godsdienstige onderdrukking geword.
Vanaf die 15de eeu was Armenië 'n omstrede land tussen die Ottomaanse en die Persiese Ryk. In die 19de eeu het die Russiese heerskappy oor die Kaukasusgebied met Oos-Armenië begin. Wes-Armenië, 'n gebied in Klein-Asië, was deel van die Ottomaanse Ryk. Hier het in 1895 en 1896 eerste massiewe etniese suiwerings en massamoorde plaasgevind.
Die Armeense volksmoord, wat in 1915 in die Turkse Ottomaanse Ryk begin het nadat Armene as bondgenote van buitelandse Christelike magte afgestempel is, het honderdduisende, moontlik 1,5 miljoen menselewens geëis. Die volksmoord, wat deur Turkye as regsopvolger van die Ottomaanse Ryk nie amptelik erken word nie, is steeds 'n traumatiese ervaring wat deur Armene dikwels Aghet of die Groot Ramp genoem word.
Tussen 1920 en 1989 was Armenië 'n relatief welvarende republiek van die Sowjetunie, maar het ná sy onafhanklikwording deur 'n sterk aardbewing, die moeilike proses van ekonomiese transformasie, die groot afhanklikheid van energie-invoere en die konflik met Azerbeidjan oor die Nagorno-Karabach-gebied, 'n enklawe in Azerbeidjan wat hoofsaaklik deur Armene bewoon word, in 'n moeilike ekonomiese posisie beland.
Etimologie
Die eksoniem "Armenië" is opgespoor in die Ou Persiese Behistoen-inskripsie (515 v.C.) as Armina (𐎠𐎼𐎷𐎡𐎴). Die Antieke Griekse terme Ἀρμενία (Armenía) en Ἀρμένιοι (Arménioi, "Armene") is vir die eerste keer genoem deur Hekataios van Milete (550–476 v.C.). Xenophon, 'n Griekse generaal wat in sekere Persiese ekspedisies gedien het, het rondom 401 v.C. baie aspekte van die Armeense dorpslewe en gasvryheid beskryf.
Sommige geleerdes het die naam "Armenië" met die Vroeë Bronstydperk-staat Armani (Armanum, Armi) of die Laat Bronstydperk-staat Arme (Schupria) verbind. Hierdie verbindings is onoortuigend, aangesien dit onbekend is watter tale in dié twee koninkryke gepraat is. Buitendien is die ligging van die ouer staat Armani onseker, terwyl Arme waarskynlik onmiddellik wes van die Vanmeer geleë was (dalk in die omgewing van Sason en daarmee in die Groter Armenië-streek). Volgens 'n aantal moderne navorsers was dit naby die moderne Samsat geleë, en hulle het gemeen dat dit, ten minste gedeeltelik, deur 'n vroeë Indo-Europese volk bewoon is. Dit is moontlik dat die naam "Armenië" sy oorsprong in Armini het, Urarteïes vir "inwoner van Arme" of "Armeaanse land." Die Arme-stam van die Urarteïese tekste kon dalk die Urumu gewees het, wat in die 12de eeu v.C. probeer het om Assirië saam met hul bondgenote, die Moesjki en die Kaskiërs vanaf die noorde binne te val. Die Urumu het hulle glo in die omgewing van Sason gevestig en hul naam aan die streke Arme en die nabygeleë lande Urme en Binne-Urumu verleen. Aangesien dit 'n eksoniem is, kon dit dalk "woesteny" of "digte bos" beteken het, vergelyk armutu ("woesteny"), armaḫḫu ("ruigte", "dik bos") en armāniš ("boom"). Die mense in die suide het die noordelike woude beskou as die woonplek van gevaarlike diere.
Daar is ook bespiegel dat die land Ermenen (geleë in of naby Minni), soos genoem deur die Egiptiese farao Toetmoses III in 1446 v.C., 'n verwysing na Armenië kon gewees het.
"'En vir Aram het die vierde deel uitgekom, die hele land van Mesopotamië tussen Tigris en Eufraat, noord van die Chaldeërs tot by die grens van die Assur-berge en die land Arara.'"
Jane Connell
Jane Connell (27 Oktober 1925 – 22 September 2013) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Mame (1974) en See No Evil, Hear No Evil (1989), en in die televisiereekse Bewitched (1964) en All in the Family (1971).
Armenië
Etimologie
In Jubileë 8:21 word ook die berg Ararat toegedeel aan Sem, wat dit volgens Jubileë 9:5 aan Aram sou vererf.
Die historikus Flavius Josephus vertel ook in sy Antieke geskiedenis van die Jode:
"'Aram het die Arameërs gehad, wat die Grieke Siriërs genoem het;... Van die vier seuns van Aram het Us Trachonitis en Damaskus gestig: die land lê tussen Palestina en Coele-Sirië. Ul het Armenië gestig; en Gather die Baktriërs; en Mesa die Mesaneërs; dit word nou Charax Spasini genoem.'"
Ligging en struktuur
Die huidige staatsgebied beslaan 29 800 km² in die noordooste van die Armeense Hoogland en aan die suidelike uitlopers van die Klein Kaukasus. Armenië grens in die noorde aan Georgië, in die ooste aan Azerbeidjan, in die suidooste aan Iran, in die suide aan die Azerbeidjanse eksklawe Nachitsjewan en vanuit die suidweste tot in die weste aan Turkye. Die huidige bevolking is sowat drie miljoen.
Armenië is 'n bergagtige land – sowat negentig persent van sy oppervlakte is hoër as 1 000 en veertig persent hoër as 2 000 meter bo seevlak geleë, op 'n gemiddelde hoogte van 1 800 meter. Uitlopers van die Klein Kaukasus strek tot in Noord-Armenië waar hul pieke hoogtes van meer as 3 000 meter bereik. Die landskap word oorheers deur uitgedoofde vulkane en lawaplato's waarin diep ravyne gesny is.
Die hoogste piek in Armenië is die uitgedoofde en vergletserde vulkaankeël Aragats (4 090 m) naby die Bybelse berg Ararat, sy laagste punt (380 m) is langs die oewer van die Araks-rivier in die grensgebied met Iran en Azerbeidjan geleë.
Armenië is in 'n uitgestrekte geplooide bergreeks temidde van 'n geologies en seismies aktiewe gebied geleë. Die berggebied is as gevolg van die botsing van twee tektoniese plate, die Eurasiese en die Arabiese Plaat, gevorm. Druk en skeuring langs dié breuklyn veroorsaak aardbewings. Die laaste groot skudding het in 1988 plaasgevind en groot skade in stede soos Gjoemri (destyds nog Leninakan genoem), Spitak, Vanadzor asook in kleiner nedersettings berokken.
Die plaaslike gesteentes is dikwels van vulkaniese oorsprong. Natuurlike hulpbronne, wat in Armenië aangetref word, is onder meer koperoksiede wat neweprodukte soos molibdeen, yster en goud bevat, naas uraan, 'n verskeidenheid halfmetale, sierstene, tufsteen, basalt en marmer. Armenië se sowat driehonderd minerale warmwaterbronne word vir geneeskundige en alledaagse doeleindes gebruik.
Die Sewanmeer, wat 1 900 meter bo seevlak oos van Jerewan geleë is, is die grootste in die land met 'n oppervlak van 940 km². Weens oorbenutting van sy waterbronne het die oppervlak sedert 1984, toe dit nog 1 262 km² beloop het, sterk gekrimp. Die langste riviere in die land is Araks, Worotan, Kasach, Hrazdan en Debed.
Klimaat
Armenië se klimaat word deur twee faktore bepaal: die hoë bergreekse, wat groot temperatuurskommelinge kan veroorsaak, en die nabygeleë Swart- en Kaspiese See, wat 'n matigende invloed uitoefen. Die bergpieke van die Kaukasus-bergreeks beskerm die land teen koue fronte uit die noorde.
Alhoewel Armenië in die subtropiese klimaatsone geleë is, skep die reliëf van sy bergagtige landskap en die gepaardgaande hoogteverskille (die hoogste punt, die bergpiek Aragats met 'n hoogte van meer as 4 000 meter bo seevlak is slegs sowat 80 kilometer van Armenië se laagste punt, die Araks-vallei, geleë) 'n reeks uiteenlopende mikroklimate.
So kan die kwik in die hoofstad Jerewan in die warmste maande van die jaar, Julie en Augustus, tot 40 °C styg, terwyl die herstellingsoord Dilidjan, wat sowat 120 kilometer noordoos van Jerewan geleë is, nat en mistige weer beleef. In Jerewan is die gemiddelde temperatuur in Januarie en Februarie −4 °C. In die hoofstad word jaarlikse neerslae van tussen 270 en 350 millimeter aangeteken. Die natste tyd van die jaar is gewoonlik tussen November en April of Mei. Sneeuvalle en sneeustorms kom in die winterseisoen gereeld voor. In hoër geleë landsdele daal die kwik ná sononder dikwels ook in die somer benede 10 °C.
Flora
Armenië is ryk aan endemiese plant- en dierspesies, ondanks die skaars watervoorrade, ruwe klimaat en bergagtige topografie van die land wat eerder met sanderige grond en rotsige bergreekse geassosieer word as met groen landskappe. Slegs in die lente, wanneer die sneeu in die berge begin smelt en die somerhitte nog nie pla nie, is die hele land vir 'n kort tyd lank met groen gras bedek.
Die inheemse plantespesies is Mediterreens en Alpyns. Soutplante of halofiete kom hoofsaaklik in die Araksvlakte voor. Kruidagtige plante van die genus Artemisia word algemeen aangetref in gebiede wat nie hoër as 1 400 m bo seevlak geleë is nie. Hoër geleë berggebiede is die habitat van xerofiele plantspesies wat by die droë klimaat aangepas is, veral stekelrige struike en ander doringplante soos byvoorbeeld distels. Nog omstreeks 1900 was 'n kwart van Armenië se oppervlakte met bosse of struike bedek. Dié gebiede se aandeel het voortdurend gekrimp tot sowat vyftien persent in 1964 en slegs agt tot tien persent in 2005.
In Sangesur in die suide van die land is die boomgrens sowat 2 400 m. Daar is min beboste gebiede, hoofsaaklik in die noordooste en in die bergagtigte dele van die provinsie Sjoenik in Suidoos-Armenië. Naas wilde vrugtebome aard dennebome en loofbome soos eike, akasias en neutbome in geskikte klimaatgebiede. Hoër geleë landsdele het 'n flora wat baie ooreenkomste met dié van die Europese Alpe toon.
Een van die simbole van Armenië, die appelkoos, wat sy oranje kleur aan die derde horisontale streep van die Armeense vlag verleen het, is inheems aan die land. Sy Latynse naam (Prunus armeniaca) kan as "Armeense pruim" vertaal word. Armeense appelkose het dikwels vuisgrootte en is suikersoet. Naas appelkose word in die Armeense Hoogland tradisioneel granaatappels, wyndruiwe, perskes en vye verbou. Armeense moerbeibome dra wit of swart vrugte wat baie gewild is.
Volgens legendes het Noag die eerste wingerdstokke teen die hellings van berg Ararat geplant. Historiese dokumente bevestig dat die Urarteërs reeds sowat 2 800 jaar gelede wyn in die gebied verbou het.
Fauna
Armenië se prehistoriese ekosisteme was deur 'n besonder ryk fauna gekenmerk wat selfs groot olifante (Elephas armenicus) en troppe wilde perde en bisons ingesluit het. Die destyds nog dig beboste landsdele was die habitat van wolwe, roofkatte en bere. Baie van dié spesies het in Armenië lankal uitgesterf, behalwe vir enkele wolwe wat tans weer in beboste dele die land aangetref word, net soos Siriese bruinbere, rooi en swart wild soos edelherte en vosse. Alpynse spesies soos steenbokke, Armeense wildeskape (wat verwant aan Europese moeflons is) en roofvoëls soos arende en valke kom algemeen voor.
Tans is daar meer as 450 spesies van werweldiere in die land, waaronder 76 soogdier-, 304 voël-, 44 reptiel-, ses amfibiese en 24 visspesies, asook meer as 1 000 spesies van werwelloses.
Vogtige vlaktes is die habitat van wildevarke, jakkalse, reebokke, Europese nertse, meeue en arende. Daar is baie endemiese reptiele, waaronder die Armeense rotsakkedis en gifslange soos adders, en skerpioene. Twee slangspesies, Vipera lebetina transcaucasica en Vipera raddei armeniaca, kan ook vir die mens gevaarlik wees. Knaagdiere soos springmuise het van die bergagtige steppes van Armenië hul habitat gemaak. Lynxe, wilde bokke en enkele Kaukasiese luiperde word nog in die Chosrow-natuurbewaringsgebied aangetref. Naby hierdie reservaat kom ook Armeense wildeskape (Ovis ammion gmelini) voor, net soos in die suidelike Sangesur-bergreeks.
Die aantal wildeskape in Armenië word op sowat 250 beraam. Hulle word egter ook in aangrensende lande soos Iran aangetref. Baie Armeense voëlspesies is in bosagtige streke en rondom die Sevanmeer saamgetrek. In die Sevanmeer is intussen weer met die teelt van Armeense forelle ("isjchans") begin.
Tot dusver is min navorsing oor Armeense werwelloses gedoen. Daar is byvoorbeeld baie spesies weefspinnekoppe, waarvan tans sowat 150 bekend is. Ook insektespesies is volop, waaronder kewers, reuse-miere en stokinsekte (wandelende takke).
Geologiese en geopolitiese omgewing
Die huidige Republiek Armenië beslaan net die noordoostelike deel van die historiese Armenië, 'n land wat van die suidelike uitlopers van die Klein Kaukasus oor die Armeense Hoogland tot by die Tavros-bergreeks gestrek het.
Seismiese aktiwiteit is hoog in die gebied wat naby 'n groot breuk geleë is sodat Armenië verskeie kere in sy geskiedenis deur aardbewings getref is. Die geografiese ligging het nog in 'n tweede opsig 'n beslissende rol in die geskiedenis van Armenië gespeel. As 'n welvarende en kultureel hoogs ontwikkelde land in die grensgebied tussen Europa en Asië, waardeur hoofhandelsroetes tussen dié twee vastelande geloop het, het dit steeds 'n geostrategiese belangrike posisie ingeneem wat die belangstelling van omliggende moondhede gewek het.
Eeue lank was Armene in 'n stryd met 'n reeks invallers en veroweraars gewikkel – Assiriërs, Romeine, Bisantyne, Parthers, Arabiere en Turke wat almal oorlog teen Armenië gevoer het om die land in te neem, maar steeds met felle weerstand te kampe gehad het. Die Armene het ondanks hul onstuimige geskiedenis daarin geslaag om hul historiese identiteit en hul nasionale erfenis te bewaar. Sosiale, intellektuele en godsdienstige faktore het naas historiese gebeure bygedra tot die vorming van 'n veelsydige en unieke beskawing met 'n ryk kulturele lewe.
Oorsprong
Die Armeense mitologie vertel oor die oorsprong van die land en sy bewoners in verhale soos dié van die Hayk, 'n held wat dieselfde naam dra as die Armeense volk wat na hulself as Hayk en na hul land as Hayastan verwys het. Movses Khorenatsi, 'n 5de eeuse geskiedskrywer, het die heldedade van Aram uitvoerig beskryf wat ver oor die grense van Armenië bekendheid verwerf het. Naburige volke het na Armene as Armene of Armeniërs verwys.
In geskiedkundige en argeologiese opsig maak die vroegste episode in die geskiedenis van Armenië deel uit van die vroeë geskiedenis van die Ašelyan-gebied sowat 500 000 jaar gelede toe die gebied deur jagters en versamelaars bewoon is. Die Armeense Hoogland is later duisende jaar lank deur nomadiese volke bewoon voordat Indo-Europese groepe soos die Hetiete en die Semitiese Hurriters hulle hier gevestig het. Die etnogenese van die huidige Armeense volk was 'n langdurige en ingewikkelde proses waarin Indo-Europese stamme uiteindelik 'n beslissende rol sou speel. Navorsers neem aan dat die Haias-stam die belangrikste invloed uitgeoefen het en ook sy naam aan die latere Armeense volk verleen het.
Argeologiese navorsing toon dat die vroeë Armene die wiel vir vervoerdoeleindes gebruik het, meesters van bronsvervaardiging was en druiwe verbou het. Die eerste geskrewe dokumente oor Armene is hiërogliewe wat tussen 1388 en 1347 v.C. in Klein-Asië gegraveer is. Die oudste inskrif, wat na Armenië as land verwys, is in 1114 v.C. deur Assiriërs gegraveer en beskryf die vereniging van konings in die sentrale gebiede van Armenië. Die Armene word hier die Nairi-volk genoem.
Urartu, die eerste Armeense koninkryk
In die 9de eeu v.C. het 'n konfederasie van inheemse stamme in 'n eenheidstaat, Urartu, saamgesluit. Urartu het vinnig tot een van die magtigste ryke in die Nabye Ooste en 'n ernstige bedreiging vir die Assiriërs as oorheersende moondheid in die streek ontwikkel.
Die oorspronge van die Koninkryk Urartu is by die Wes-Armeense Van-meer geleë. Om Assiriese aanvalle af te weer het Arama van Arzaškun omstreeks 850 v.C. 'n militêre alliansie met die Aramese stadstaat Bit Agusi gesluit. Naburige volke het na die Urarteïese voorvaders van die huidige Armeense volk as Aramene verwys.
Salmanassar III het Arzaškun in 848 v.C. in 'n militêre offensief aangeval waartydens ook nedersettings in die omgewing vernietig is. Arama het na die berge gevlug. Salmanassar III het tussen 844 en 832 v.C. verdere aanvalle teen Nairi geloods. Onder Sarduri I is in 832 v.C. Toesjpa in 'n provinsie van Nairi by die Van-meer as koninklike setel en hoofstad gestig.
Die skerpioen
Die Skerpioen is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat op 2 Desember 1946 uitgereik is.
Armenië
Urartu, die eerste Armeense koninkryk
Sy opvolgers het die ryk verder uitgebrei en 'n bloeitydperk ingelui. Nuwe vestings het ontstaan, heel waarskynlik om nuut verowerde gebiede te beskerm. Onder die regering van Menua (omstreeks 810–785 v.C.) is ambagte en landbou verder ontwikkel en talle graanstore opgerig. Aangesien die water in die nabygeleë Van-meer te souterig was om as drinkwater te kan dien, is 'n kanaal met 'n lengte van 70 km gebou om water uit die Hosap-vallei na Van te vervoer. Dié kanaal word vandag valslik na die legendariese koningin Semiramis genoem.
Onder Sarduri II (omstreeks 765–733 v.C.) het Urartu sy grootste uitbreiding bereik. Sy pogings om die Assiriërs uit hul oorhersende posisie in die Nabye Ooste te verdring het egter gefaal. Urartu het 'n verpletterende nederlaag teen die Assiriese magte gely.
Onder Rusa I (omstreeks 733–714) het Urartu van dié militêre ramp begin herstel. Maar in 714 v.C. het die Assiriese koning Sargon II (721–704 v.C.) die stad Musasir aangeval en vernietig. Rusa I het volgens oorlewerings selfmoord gepleeg. Sy opvolgers het pogings onderneem om die ryk weer te konsolideer. Die ondergang van die Assiriese Ryk het tot in 547 v.C. 'n nuwe bloeitydperk bevorder. In dié jaar het Kyros II Urartu gedwing om tribuut te betaal.
Die Persiese heerskappy
In administratiewe opsig is Armenië in satrapestate verdeel wat deur plaaslike satrapeleiers geregeer is – onder toesig van Persiese amptenare. Die vreemde heersers het nie net hoë belasting van die Armeense bevolking ingevorder nie, maar ook dikwels op hul eiendom beslag gelê. Die Erwanduniërs, 'n Satrape-dinastie, het die land tweehonderd jaar lank geregeer totdat die Grieke in Wes-Asië binnegedring het.
Armenië in die Hellenisties-Romeinse tydperk
Die skielike afsterwe van Alexander in 323 v.C. het die ryk in chaos gedompel. Uiteindelik het dit in vier afsonderlike ryke verbrokkel. Armenië was nou in die belangesfeer van die Seleucidiese Ryk geleë wat oor Persië, Mesopotamië en dele van Klein-Asië gestrek het. Armenië is tydelik tussen 215 en 190 v.C. ook regstreeks deur dié dinastie oorheers.
Nadat die Seleukidiese Ryk in die slag van Magnesia in 188 v.C. 'n nederlaag teen die Romeine gely het, het prins Artaxias (dikwels ook Artasjes genoem), die goewerneur van Armenië, homself tot koning verklaar en Armenië herenig. Die nuwe hoofstad Artasjat is tydens sy regentskap gestig. Volgens sommige Romeinse geskiedskrywers is die boubedrywighede vir Artasjat onder die bevel van Hannibal van Kartago uitgevoer wat destyds as balling in Armenië gebly het.
Onder die heerskappy van Vagharsjak, wat die Armeense troon in 149 v.C. bestyg het, het die land 'n periode van vrede en welvaart beleef. Vagharsjak het 'n nuwe adellike klas en administratiewe stelsel met amptenare gevestig. Die stad Armavir het as regeringsetel gedien. 'n Verskeidenheid Griekse inskripsies, wat in Armavir gevind is, getuig van die invloed van Griekse kultuur in Armenië.
Sy nakomelinge het as Artaxidiese dinastie die onafhanklikheid van Groot-Armenië as selfstandige koninkryk gehandhaaf. In die periode tussen 95 en 55 v.C. was die Armeense Ryk op die hoogtepunt van sy mag. Tigranes die Grote het homself tot "koning van die konings" verklaar en 'n tyd lank selfs die voormalige hartland van die Seleukidiese Ryk, Sirië, beheer. Oor sy politieke alliansie met Mithridates van Pontos het hy egter in konflik met Rome gekom. Tigranes het nie net sy heerskappy oor Sirië kwytgeraak nie, maar was ook genoodsaak om sy ryk aan Romeinse gesag te onderwerp. Veral Wes-Armenië was toenemend aan kulturele invloede uit die Grieks-Romeinse wêreld blootgestel.
Die geostrategies sentrale ligging van Armenië tussen die Romeinse en die Parthiese Ryk, wat Mesopotamië en Persië ingesluit het, het weer eens die lot van die land bepaal. Die Parthiërs het daarin geslaag om lede van hul eie Arsakidiese dinastie as Armeense konings te installeer, en ná 'n reeks militêre konflikte het die Romeine hierdie heerskappy in 66 n.C. onder die voorwaarde erken dat elke Armeense heerser amptelik deur die Romeinse keiser benoem moes word.
In die regeringstyd van die Romeinse keiser Trajanus het die destydse Parthiese koning die ooreenkoms in 114 verbreek, en ná 'n oorlog is Armenië as provinsie Armenia enkele jare lank by die Romeinse Ryk ingelyf.
Die eerste Christelike staat ter wêreld
Een van die belangrikste gebeurtenisse in die Armeense geskiedenis was die verheffing van die Christendom tot staatsgodsdiens. Dit was die begin van Armenië se unieke Christelike kultuur en leefstyl waardeur die land 'n deel van die westerse wêreld geword het. Sint Gregorius die Verligter het die Armeense heerser Trdat III as Christen gedoop, en in 301 het die koning die Christelike geloof tot staatsgodsdiens verhef. Armenië was sodoende die eerste land waar die Christendom as amptelike godsdiens erken is. Gregorius is as eerste katholikos of hoof van die nuwe Armeense kerk verkies.
'n Tweede gebeurtenis van nasionale belang was die skepping van die Armeense alfabet in 405 deur Sint Mesrop Masjtots. Sy oorspronklike skrif het uit 36 letters en 'n groter aantal spesiale medeklinkers bestaan en het tot hede onveranderd gebly, alhoewel later twee bykomende letters bygevoeg is om leenwoorde uit ander tale te akkommodeer.
Die stryd vir die geloof
Die kerstening van Armenië het politieke spanninge veroorsaak en is in sy buurlande met wantroue bejeën. Persië, wat destyds deur die Sassaniede-dinastie geregeer is, het pogings onderneem om die politieke woelinge in Armenië tot sy eie voordeel te gebruik en die Christelike godsdiens terug te dring.
Onder die bevel van Vardan Mamikonian het die Armene in 451 op die Abarayr-veld 'n verpletterende nederlaag teen 'n groot Persiese leër gely. Mamikonian het saam met talle Armeense krygers in die slag gesneuwel. Nogtans het die Armene hul stryd teen die Perse as guerilla-oorlog in die bergagtige streke van die land voortgesit. Vahan, 'n lid van Mamikonian se dinastie, het as nuwe nasionale leier in 484 in die slag van Nvarsaki 'n militêre oorwinning oor die Perse behaal en die geloofsvryheid in die land herstel. Armenië was nou tot 'n sekere mate onafhanklik.
Peggy Connelly
Peggy Connelly (25 September 1931 – 11 Junie 2007) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent Houseboat (1958) en in die televisiereekse Take a Good Look (1959), ZDF Hitparade (1969), en Words and Music (1970).
Armenië
Die Bagratiede-ryk
In die 7de eeu is Armenië deur Arabiese magte ingeneem en het sy politieke onafhanklikheid eers in die 9de eeu herwin. Onder die magtige Bagratiede-dinastie het die land 'n nuwe bloeitydperk beleef en sy internasionale handelsbande herskep. Ekonomiese welvaart het die hergeboorte van Armenië se literêre en kunstradisies bevorder.
Die destydse hoofstad Ani met 'n bevolking van sowat 100 000 was groter as enige stedelike nedersetting in Europa. Sy bynaam "Stad van duisend en een kerke" verwys na die belangrike rol van die Christelike godsdiens in Armenië se kulturele lewe. In die middel van die 11de eeu het die Bisantyne groot dele van Armenië beset.
Die Armeense Koninkryk Kilikië
Die Bisantynse Ryk was egter in politieke en militêre opsig reeds verswak en kon min weerstand teen die Seldjoek-Turke bied wat vanuit Sentraal- na Klein-Asië beweeg en uiteindelik ook die Armeense hoogland verower het. Weens die Turkse invalle was baie Armene genoodsaak om na die Taurus-berge naby die Middellandse See te vlug.
Hier het Ruben in 1080 die Rubeniede-ryk gestig wat in die Middeleeue ook as Klein-Armeense Koninkryk van Kilikië bekend gestaan het. Danksy die noue betrekkinge met Europese Kruisridders en hul tuislande het Europese gedagtes ook in Armenië begin posvat. Die Kilikiese Armenië het onder dié invloed tot 'n feodale samelewing met baronne, ridders en boere ontwikkel. Regters in Kilikië het selfs Europese kleredrag gedra.
Naas Armeens is ook Latyn en Frans as tale van kultuur en wetenskap gebruik, en Europese ornamentiek en miniature het groot invloed op die Armeense kuns begin uitoefen. Danksy die geografiese ligging naby die Mediterreense wêreld is handelsbande met Wes-Asië en Europa aangeknoop. Na die Kilikiese periode word dus dikwels ook as die Goue Tydperk verwys.
Ná 'n bloeitydperk van 300 jaar is die Kilikiese Armenië in 1375 by die Egiptiese Mameluk-ryk ingesluit. Die laaste koning van Kilikië, Leon VI, is in 1393 in die Franse stad Calais oorlede en sy as in Saint-Denis naby Parys in die mausoleum van die Franse konings begrawe. Hy is die enigste buitelandse monarg aan wie hierdie eer bewys is.
Die Persiese heerskappy in Oos-Armenië
Terwyl die Wes-Armene 'n politieke, ekonomiese en kulturele bloeitydperk in die Koninkryk Kilikië beleef het, moes die Armene in die ooste hulle aan Mongoolse invallers onderwerp. Later, in die 16de en 17de eeu, is Armenië tussen die Ottomaanse Turkye en Persië opgedeel. Met die verowering van die Armeense hoogland het die Armene hul politieke onafhanklikheid verloor.
Die Persiese sjah (koning) Abbas I het die hele Armeense bevolking om strategiese en ekonomiese redes gedeporteer – enersyds om onbewoonde, verlate streke te skep wat die uitbreiding van die Ottomaanse Ryk sou belemmer, andersyds om ervare Armeense handelaars en ambagsmanne in die nuwe Persiese hoofstad Isfahan te vestig. Abbas I het as beskermheer van die plaaslike Armeense gemeente opgetree en sodoende die ekonomiese opbloei van sy ryk bevorder.
Die Persiese bewind oor Oos-Armenië sou tot in 1828 voortduur toe die gebied by Rusland ingesluit is. Die grootste deel van die historiese Armenië het nogtans onder Ottomaanse heerskappy gebly.
Nadat die Georgiërs in die middel van die 18de eeu Oos-Armenië verower het, het ook die tsaristiese Rusland as nuwe Europese groot moondheid belang in hierdie Kaukasusland begin stel. Armene het in stilte die hoop gekoester dat die Russe as Christelike nasie meer verdraagsame maghebbers sou wees.
In Oktober 1827 het die Russiese Ryk Persies-Oos-Armenië beset. In die Verdrag van Toerkmentsjai is die nuwe grenslyn tussen Rusland en Persië langs die Araks en Ararat getrek. Die politieke spanninge tussen die Tsareryk en die Ottomaanse Ryk het verskerp, en weereens is die konflikte op Armeense bodem uitgeveg. In die Verdrag van Berlyn, wat in 1878 onderteken is, is Armenië met goedkeuring van die Europese moondhede tussen Rusland en die Ottomaanse Ryk opgedeel.
Wes-Armenië onder Ottomaanse heerskappy en die Armeense volksmoord
Onder die Ottomaans-Turkse heerskappy was die Wes-Armene om etniese en godsdienstige redes aan diskriminasie blootgestel. Hulle moes nie net hoër belastingtariewe betaal as hul Turks-Islamitiese landgenote nie, maar het reeds in die 19de eeu dikwels slagoffers van pogroms geword wat deur die nasionale of plaaslike owerheid georganiseer is. Na ramings het sowat 300 000 Armene in hierdie periode gesterf, terwyl 100 000 na Oos-Armenië gevlug het.
Die regte van Christelike Armene is – ondanks alle beloftes wat tydens die Berlynse konferensie aan hulle gemaak is – hoegenaamd nie deur Ottomaans-Turkse wette beskerm nie, terwyl hulle ook geen wapens mog besit nie. Moslems, wat Christene of ander nie-Moslems vermoor het, is oor hul misdaad dikwels nie eers voor die hof gedaag nie. Nie-moslems is ewemin toegelaat om in 'n hof te getuig.
Toe die sogenaamde Jong Turke, 'n nasionalistiese beweging, in 1908 aan bewind gekom en die ou despotiese Ottomaanse regeringstelsel omvergewerp het, het baie Armene die hoop gekoester dat hul lot sou verbeter. Maar ongekende etniese gruweldade en uiteindelik die eerste georganiseerde volksmoord van die 20ste eeu was hul voorland.
Armeense soldate in die Ottomaanse leër is van hul Islamitiese kamerade geskei, ontwapen en brutaal vermoor. Die stadsregering van Konstantinopel (tans Istanboel) het die hele Armeense bevolking laat deporteer. Armene is uit hul stede en dorpe na Sirië, Mesopotamië en in die Arabiese woestyne verdryf. Die deportasies en "hervestigings" is met brutale geweld deurgevoer – mense is doodgeslaan, op spits pale gesit, onthoof, in riviere gegooi en onder water gedompel totdat hulle verdrink het en stelselmatig laat verhonger. Een oogetuig het honderde afgekapte kinderhande langs 'n pad teëgekom.
Die moorde het ondanks die proteste van Europese en Amerikaanse politici voortgeduur. Danksy die verslae van ooggetuies soos die Duitse Evangelies-Lutherse predikant Johannes Lepsius was dit vir buitelandse waarnemers dat die eerste stelselmatige volksmoord van die 20ste eeu in Turkye aan die gang was.
Die Armeense Volksmoord was nie net deur gruweldade teen mans, vroue en kinders gekenmerk nie, maar ook alle besittings van Armene is deur die Turkse owerheid gekonfiskeer. In die eerste 20ste eeuse volksmoord het na raming sowat 1,5 miljoen Armene hul lewens verloor. Pogroms teen Armene het later ook in Bakoe (1918), Sjoesji (1920) en in ander stede plaasgevind.
Die onafhanklike Demokratiese Republiek Armenië
In 1918 is die onafhanklike Demokratiese Republiek Armenië geproklameer wat hom in politieke opsig by die westerse moondhede aangesluit het. Die Verdrag van Sèvres, wat op 10 Augustus 1920 as een van die ooreenkomste, waarmee die Eerste Wêreldoorlog beëindig is, in Sèvres naby Parys onderteken is, het voorsiening vir 'n onafhanklike Armeense staat gemaak. Dit het egter nooit in werking getree nie omdat dit nie deur alle ondertekenaars geratifiseer is nie.
Turkye en Sowjet-Rusland het Armenië in 1920 tussen hulle opgedeel en hierdie optrede in die Verdrag van Kars op 23 Oktober 1921 bekragtig. Ná die stigting van die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke in 1922 het Oos-Armenië deel van die Transkaukasiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek geword.
Armenië as Sowjet-republiek
In November 1920, twee jaar ná die onafhanklikheidswording van die Republiek Armenië, is die land deur Bolsjewistiese magte uit die Sowjetunie aangeval en beset. Tegelykertyd het Turkse troepe aanvalle uitgevoer en twee Armeense stede, Kars en Gjoemri, ingeneem. 'n Sowjet-Russies-Turkse vredesooreenkoms het aansienlike grensverskuiwings meegebring waarby Armenië die westelike provinsies Kars en Ardahan aan Turkye moes afstaan, terwyl die Turkse troepe hulle uit Gjoemri onttrek het.
Terwyl baie Armene in opposisie teen die Bolsjewistiese besetters gestaan het, was die land as deel van die nuutgestigte Sowjetunie nie meer aan Turkse aanvalle blootgestel nie. Tussen 1921 en 1936 is Armenië saam met Azerbeidjan en Georgië as Trans-Kaukasiese Federatiewe Sowjet-republiek geadministreer. In 1923 het die Sowjet-regering tot Turkse eise ingegee en die Armeense provinsies Nachitsjewan en Nagorno-Karabach onder die administrasie van Sowjet-Azerbeidjan geplaas om sodoende 'n gemeenskaplike Turks-Azerbeidjanse grens te vorm. Hierdie administratiewe veranderings het vir die plaaslike Armeense bevolking nuwe geweldpleging en verdrywings meegebring.
Volgens die nuwe Sowjet-grondwet, wat in 1936 afgekondig is, is die Armeense, Georgiese en Azerbeidjanse Sosialistiese Sowjet-republieke as selfstandige administratiewe eenhede herstel. Nachitsjewan en Nagorno-Karabach het as selfregerende administratiewe gebiede onder Azerbeidjanse bewind gebly.
Binne die politieke en ekonomiese strukture van die Sowjetunie het Armenië nogtans 'n lang periode van industrialisering en relatiewe ekonomiese welvaart beleef. Die Armeense SSR het tot 'n beduidende sentrum van wetenskaplike navorsing en nywerhede ontwikkel waar 'n groot verskeidenheid van goedere vervaardig is – naas tekstiele en ander verbruiksgoedere ook tegnologiese produkte soos transistors en halfgeleiers. Danksy die gunstige ekonomiese ontwikkeling het talle lede van die Armeense diaspora in die buiteland besluit om hulle in die Sowjet-republiek te vestig. Armenië was vanweë se ryk kulturele erfenis en berglandskappe ook 'n gewilde bestemming vir Sowjet-toeriste.
Spitak-aardbewing, verbrokkeling van die Sowjetunie en oorlog met Azerbeidjan
Terwyl die hervormingsgesinde Sowjet-premier Michail Gorbatsjof sy konsepte van glasnost en perestroika toegepas het om die doeltreffendheid van die verbrokkelende Sowjet-stelsel te verhoog en verdraagsaamheid in die veelvolkerestaat te bevorder, het Armene in Nagorno-Karabach ná dekades van onderdrukking in 1988 in 'n referendum vir 'n politieke afskeiding van die Azerbeidjanse SSR gestem. In Soemgait en die hoofstad van Sowjet-Azerbeidjan, Bakoe, is tientalle etniese Armene deur woedende menigtes verkrag en wreedagtig vermoor terwyl die polisie hoegenaamd nie teen die moordenaars opgetree het nie – net om Azerbeidjanners se misnoeë met die uitkoms van die referendum en die vereniging van Nagorno-Karabach met die Armeense SSR te wys. In die Armeense hoofstad het duisende burgers hul steun vir hul landgenote met groot betogings betoon.
Ná sewentig jaar se oorheersing deur die Sowjetunie het Armenië, in ekonomiese opsig een van die welvarendste Sowjetrepublieke, besluit om 'n onafhanklike demokratiese republiek te word. Dié jong staat het groot uitdagings in die gesig gestaar – 'n ekonomiese krisis, die huisvesting van dakloses en vlugtelinge uit Azerbeidjan, en die oorlog met Azerbeidjan oor Nagorno-Karabach.