cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nukleon
Antinukleone
Albei nukleone het ooreenstemmende antideeltjies: die antiproton en antineutron, wat dieselfde massa en teenoorgestelde lading as die proton en neutron het. Hul wisselwerking is dieselfde. In besonder kan antinukleone in ’n "antikern" bind. Tot dusver het wetenskaplikes antideuterium- en antihelium-3-kerns geskep.
Antho paradoxa
Antho paradoxa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Antho en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1922 deur Babic.
Bob Dylan
Dylan se vroeë lirieke was deurspek van die politiek, sosiale kommentaar, filosofie en literêre invloede wat die konvensies van bestaande popmusiek uitgedaag het wat die teenkultuur van daardie tyd uitgelok het. Terwyl hy deurentyd besig was om sy musikale style te verbreed en verpersoonlik, het hy tog 'n standvastige toegewydheid getoon aan die tradisies van Amerikaanse musiek, van folk, country/blues tot gospel, rock and roll, rockabilly, Engelse, Skotse en Ierse volksmusiek, selfs jazz en swing.
Dylan tree op met kitaar, klawerbord en mondfluitjie. Hy word ondersteun deur 'n veranderende lys van musikante. Hy toer reeds sedert die laat 1980's op wat al genoem is die "Nimmereindingende Toer" (Never Ending Tour). Hy het al saam met bekende kunstenaars soos The Band, Tom Petty, Joan Baez, George Harrison, The Grateful Dead, Johnny Cash, Willie Nelson, Paul Simon, Eric Clapton, Patti Smith, Emmylou Harris, Bruce Springsteen, U2, The Rolling Stones, Joni Mitchell, Jack White, Merle Haggard, Neil Young, Van Morrison, Ringo Starr en Stevie Nicks opgetree. Alhoewel sy prestasies as sangkunstenaar die kern van sy sukses opmaak, is dit sy liedjieskryf vermoë wat beskou word as grootse bydra.
Vir 'n geruime tyd reeds word Dylan erken en vereer vir sy komposisies, optredes en opnames. Sy plate het hom al toekennings in die vorm van 'n Grammy, Golden Globe en Academy Award besorg, en hy is ingewy in die Rock and Roll Hall of Fame, Nashville Songwriters Hall of Fame en Songwriters Hall of Fame. In 1999 is Dylan ingesluit in die TIME Magazine se 100 invloedrykste mense van die 20ste eeu, en in 2004, was hy #2 op die Rolling Stone-tydskrif se lys van "100 Greatest Artists of All Time", eerste was The Beatles.
Egipties-Arabiese Wikipedia
Die Egipties-Arabiese Wikipedia is die Egiptiese Arabiese uitgawe van Wikipedia, 'n gratis aanlynensiklopedie. Die wikipedia is op 24 November 2008 begin. Dit het tans ongeveer artikels, en is die  grootste Wikipedia.
Statistiek
Die Wikipedia het tans bladsye, waarvan  artikels is. Dit het geregistreerde gebruikers, waarvan  as aktief gereken word. Hierdie gebruikers het in totaal wysigings aangebring en  lêers opgelaai.
Bob Dylan
In Januarie 1990 is Dylan vereer met die Commandeur des Arts et des Lettres deur die Franse kultuurminister, Jack Lang; in 2000 het hy die Polar Musiekprys van die Koninklike Sweedse Akademie van Musiek ontvang; en in 2007, is die Prins van Asturias-toekenning in kunste aan Dylan toegeken. Hy was ook menigte kere genomineer vir die Nobelprys vir Letterkunde,  wat hy uiteindelik in 2016 gewen het.
Oorsprong en musikale begin
Robert Allen Zimmerman (Joodse naam: Zushe ben Avraham) is op 24 Mei 1941 in Duluth, Minnesota, gebore en het grootgeword in Hibbing, Minnesota, noordwes van die Bowemeer. Navorsing oor Dylan toon aan dat sy grootouers aan sy pa se kant, Zigman en Anna Zimmerman, geëmigreer het uit Odessa in Oekraïne na die VSA na die anti-Joodse verdrukking van 1905. Dylan het self in sy outobiografie van 2004, "Chronicles", geskryf dat sy oumagrootjie se nooiensvan Kirgisiërs was en dat hulle familie uit Istanboel gekom het, hoewel sy in die Kağızman distrik van Kars in Oos-Turkye grootgeword het. Hy het ook gesê dat sy oupagrootjie van Trabzon aan die Swartsee-kus van Turkye gekom het. Sy moeder se grootouers, Benjamin en Lybba Edelstein, was Litause Jode wat in 1902 in Amerika aangekom het.
Hervestiging in New York en platekontrak
Dylan het in sy eerste jaar op kollege opgeskop. Hy was woonagtig in Minneapolis waar hy folk optredes gedoen het. Hy het ook tydelike reise meegemaak na Denver (Colorado), Madison (Wisconsin) en Chicago (Illinois). In Januarie 1961 het hy na New York verhuis. Hy het opvoerings daar gehou en ook besoek gebring aan sy sieklike vriend en musikale held Woody Guthrie wat op daardie stadium op sterwe was in 'n hospitaal in New Jersey. Guthri was 'n openbaring vir Dylan en ook die grootste invloed op sy vroeë musikale werk. Dylan het later die volgende te sê gehad oor Guthrie: "Mens kon sy liedjies luister en eintlik leer hoe om te lewe." In die hospitaalkamer het Dylan Woody se ou vriend Ramblin' Jack Elliot ontmoet wat by Guthrie kom kuier het 'n dag na sy terugkeer van sy Europese toer. Heelwat van Guthrie se werk is deur Elliot gekanaliseer. Dylan en Elliot het vriende geword en Dylan het hulde gebring aan Elliot in Chronicles (2004).
Protesoptrede en Another Side
Teen 1963 was Dylan en Baez albei baie prominent in the burgerregtebeweging. Hulle het saamgesing by feeste soos die March on Washington for jobs and freedom waar Martin Luther King jr. sy I have a dream toespraak gelewer het. In Januarie het Dylan op Britse televisie verskyn in die BBC opvoering Madhouse on Castle Street waar hy die rol van 'n kitaarspelende boemelaar vertolk het. In sy volgende album The Times They Are a-Changin het 'n meer gesofistikeerde, politieke en siniese Dylan na vore getree. Hierdie neerslagtige materiaal wat onderwerpe behandel het soos die moord op die burgerregte-aktivis Medgar Evers en die armsaligheid wat meegebring is deur die afbraak van die boerdery- en myngemeenskappe (Ballad of Hollis Brown, North Country Blues) het ook die twee liefdessnitte Boots of Spanish Leather en One Too Many Mornings bevat asook Restless Farewell. Daar is ook die snit The Lonesome Death of Hattie Carrol van Bertolt Brecht wat die ware verhaal vertel van die jong William Zantzinger wat die hotelwerknemer Hattie Carroll vermoor het. Alhoewel daar nooit in die liedjie na ras verwys word nie, laat dit geen twyfel dat die moordenaar blank was en die slagoffer swart.
"Elektries"
Sy album van Maart 1965 Bringing It All Back Home was nog 'n groot verandering in styl. Die opname bevat sy eerste snitte wat d.m.v. elektriese instrumente opgeneem is. Die eerste enkelsnit, Subterranean Homesick Blues, het veel te danke aan Chuck Berry se Too Much Monkey Business. In 1969 het die militante Weatherman groep hulle naam verkry vanaf die frase "You don't need a weatherman to know which way the wind blows" wat voor kom in Subterranean Homesick Blues.
Highway 61 Revisited en Blonde on Blonde
In Julie 1965 stel Dylan die enkelsnit Like a Rolling Stone vry, dit gaan draai by #2 op die VSA en by #4 op die VK se trefferlyste. Teen meer as ses minute in lengte, word dit wyd bestempel as die lied wat houdings verander het t.o.v. watter boodskap 'n poplied kan vertolk. Bruce Springsteen het gesê toe hy dit die eerste keer gehoor het, het “daardie tromslag geklink asof iemand die deur na jou verstand oopgeskop het...ek het geweet ek luister na die sterkste stem wat ek nog ooit gehoor het.“ In 2004 is dit in Rolling Stone tydskryf as #1 gelys op die lys van die 500 grootste treffers van alle tye.
Groep
Dylan se 2007-toergroep het uit die volgende musikante bestaan:
Herbert Kitchener
Horatio Herbert Kitchener (24 Junie 1850, Ballylongford, Kerry, Ierland - 5 Junie 1916) was 'n Britse soldaat. Kitchener was berug vir sy Verskroeideaardebeleid gedurende die Tweede Vryheidsoorlog. Hy was die Minister van Oorlog tydens die Eerste Wêreldoorlog.
Kitchener is in die Suid-Afrikaanse geskiedenis bekend vanweë die "verskroeide aarde"- beleid wat hy as bevelhebber van die Britse magte tydens die Anglo-Boereoorlog toegepas het. Hy het naam gemaak in Egipte en die Soedan en was ten tyde van sy dood die Britse minister van oorlog. Nadat hy sy offisiersopleiding aan die Royal Military Academy in Woolwich ontvang het doen hy diens in Palestina en Ciprus totdat hy in 1882 as onderbevelvoerder na Egipte en die Soedan gestuur is.
In 1886 is hy aangestel as goewerneur van die Britse gebiede langs die Rooi See en in 1892 het hy opperbevelhebber van die Egiptiese leer geword. Met die beroemde Slag van Omdoerman op 2 September 1898 het hy die mag van die separatistiese Mahdi finaal gebreek en Khartoem ingerig as setel van die Anglo-Egiptiese bewind in die Soedan. Later in dieselfde jaar het hy 'n sleutelrol gespeel in die Fasjoda-insident, toe Frankryk groot dele van die Soedan wou annekseer maar deur Brittanje voorgespring is. Uit erkentlikheid vir sy aandeel in die vestiging van die Britse bewind in die Midde-Ooste is Kitchener tot die adelstand verhef en het hy bekend geword as Kitchener van Khartoem.
In Desember 1899 is Kitchener as stafhoof van lord Roberts se magte in Suid-Afrika aangestel. Roberts het wye magte aan hom toegeken en tydens die veldtog teen generaal Piet Cronje by Paardeberg het Kitchener as bevelhebber waargeneem. Sy gebrekkige ervaring in die aanvoering van 'n groot leër het tydens die operasie duidelik geblyk. Boonop was die strategie van frontaanvalle wat hy in Egipte en die Soedan met groot welslae toegepas het, nie vir toestande in Suid-Afrika geskik nie. In September 1900 het hy Roberts nietemin as opperbevelhebber van die Britse magte in Suid-Afrika opgevolg.
Kitchener het spoedig ondervind dat die oorlog - anders as wat hy en Roberts gemeen het - allesbehalwe verby was. Die Boere het deur guerrillakrygstaktiek heftig weerstand gebied. Kitchener het sy strategie aangepas deur 'n uitgebreide stelsel van blokhuise deur die hele land te laat oprig, 'n beleid van stelselmatige verwoesting van plase te voer en konsentrasiekampe te laat oprig waarin alle nie-strydende mans, vroue en kinders byeengebring is. Hiermee saam het hy uitgebreide dryfjagte georganiseer in 'n poging om die verspreide Boerekommando's in te sluit.
Hoewel hierdie strategie hom heftige kritiek op die hals gehaal het, het dit op die duur die gewenste uitwerking gehad. Op 31 Mei 1902 het Kitchener saam met lord Milner die Vrede van Vereeniging as verteenwoordiger van Brittanje onderteken. Tydens die voorafgaande vredesonderhandelings het Kitchener, tot groot ontsteltenis van Milner, heelwat simpatie met die Boereleiers getoon. Na die beëindiging van die Anglo-Boereoorlog het Kitchener 'n burggraafskap ontvang en die opperbevel van die Britse magte in Indië oorgeneem. Tussen 1911 en 1914 was hy prokonsul van Egipte en Soedan. Teen sy sin is hy gedurende die Eerste Wêreldoorlog in die Britse oorlogskabinet opgeneem as minister van oorlog. Hy het op 5 Junie 1916 gesterf toe die skip waarmee hy op 'n sending na Rusland was, HMS Hampshire, deur 'n Duitse seemyn gekelder is. Ten tyde van sy dood was hy 'n veldmaarskalk met 'n graafskap.
Vroeë loopbaan
Hy sluit aan by die Royal Engineers by die Militêre Akedemie, Woolwich in 1867. Sy militêre loopbaan begin in erns in 1882 in Egipte en Soedan. In 1886 word hy aangestel as Goewerneur-generaal van die Oostelike Soedan en in 1892 as opperbevelvoerder van die Egiptiese magte. In 1898 behaal hy 'n oorwinning oor die Soedan.
Tweede Vryheidsoorlog
Hy word aangestel as stafhoof vir Lord Roberts in 1899 in Suid-Afrika en in 1900 volg hy lord Roberts op en word aangestel as opperbevelvoerder in Suid-Afrika. Hy begin die Verskroeideaardebeleid en ook die blokhuisstelsel. Na baie terugslae wen hy die oorlog met die Vrede van Vereeniging in 1902.
Eerste Wêreldoorlog
Hy word aangestel as die Minister van Oorlog in 1914 en werf 3,000,000 vrywillige manskappe voordat verpligte diensplig ingestel word. Hy sterf in 1916 tydens 'n besoek na Rusland toe die HMS Hampshire 'n seemyn tref en sink, noord van Skotland.
Sy klink soos lente
Sy klink soos lente is 'n Afrikaanse rolprent wat op 30 September 2016 vrygestel is. Die rolprent is in Johannesburg verfilm. Stiaan Smith vertolk een van die hoofrolle, maar het ook die draaiboek geskryf.
Genre
Die rolprent is 'n romantiese komedie. Dit het 'n ouderdomsperk van 10 tot 12 OL (ouerleiding vir gekruide taal). Die film is van Engelse onderskrifte voorsien.
Storielyn
Ben is ’n werktuigkundige by ’n motorhandelaar in Johannesburg, en Linda 'n beeldskone, slim rooikop, wat mekaar een aand in 'n kroeg ontmoet. Ben herken haar dadelik en weet dat dit die baas se dogter is, maar sy weet nie wie hy is nie. Hulle is dadelik aangetrokke tot mekaar. In ’n waansinnige en onsekere poging om sy identiteit te verdoesel, jok Ben vir Linda en vertel haar dat hy die hoofsanger van ’n musiekgroep is.
Ben en Linda se liefde blom onverwags en hy besluit dat hy sy woord gestand sal moet doen. Hy begin 'n groep saam met ’n paar medewerkers en skryf vir 'n kompetisie in. Dit blyk egter vinnig dat ’n musiekloopbaan nie in elke man se broek sit nie. En wat gaan gebeur as Linda uitvind dat hy vir haar gejok het?
Susanna du Plessis
Susanna du Plessis (Burgersdorp, Kaapkolonie, 18 April 1884 – 21 Junie 1973) was ’n predikantsvrou in een gemeente van die Gereformeerde Kerk.
John Russell (akteur)
John Russell (3 Januarie 1921 – 19 Januarie 1991) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Dalton Girls (1957), Rio Bravo (1959), The Outlaw Josey Wales (1976), en Pale Rider (1985).
Susanna du Plessis
Herkoms
duimnael|regs|240px|Hierdie foto van mev. [[Abrahama Coetsee|Abrahama en ds. Louis Vorster, Susanna du Plessis se ouers, is op 15 Mei 1934 in Pretoria geneem op spesiale versoek van die redaksie van die Gereformeerde Kerk se Almanak. Dit het dan ook in 1935-uitgawe by ds. Vorster se lewenskets verskyn nadat hy op 9 September 1934 oorlede is.]]
Haar ouers was ds. L.P. Vorster (1862–1934) en Abrahama Johanna Coetzee (27 Januarie 1865, Reddersburg – 19 Mei 1943, Pretoria), dogter van ds. A.A.J. de Klerk Coetsee, leraar van Philipstown (1869–1872) en Reddersburg (1872–1903). Ds. Vorster was die oudste seun van Casper Jan Hendrik Vorster en sy vrou, Lasya Susanna van der Walt, 'n dogter van Tjaart van der Walt, eienaar van die plaas Grootfontein, die huidige landboukollege by Middelburg, waarop die Gereformeerde kerk Middelburg, Kaap, in 1860 gestig is. Sy vader was predikant van die Gereformeerde Kerk van 1880 tot 1899: Fauresmith 1880–1882, Bethulie 1882–1894, Humpata 1894–1897 en eindelik Ventersburg 1897 tot sy dood in die amp op 20 Mei 1899.
Twaalf kinders is uit Susanna se ouers se huwelik gebore (van wie een kleintyd oorlede is), onder wie dr. Steyn Vorster, regspraktisyn in Pretoria en een van die vier manne wat prof. H.P. Lamont, skrywer van die berugte boek War, wine and women, geteer-en-veer het. Die voorval het 'n groot opskudding veroorsaak en was aanleiding tot 'n strafsaak in die magistraatshof en 'n siviele geding in die hooggeregshof. 'n Suster van haar, Martha, was getroud met ds. Dirk du Plessis en so 'n skoonsuster van prof. J.A. du Plessis.
Huwelik
duimnael|links|180px|Ds. [[H.J.R. du Plessis, Susanna Vorster se man. Erasmus was van 1907 tot 1953 sy enigste gemeente.]]
Philip Winchester
Philip Winchester (gebore 24 Maart 1981) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Thunderbirds (2004) en Flyboys (2006), en in die televisiereeks Strike Back (2010).
Susanna du Plessis
Huwelik
Susanna Vorster is op 8 April 1904 in die eg verbind met ds. H.J.R. du Plessis. Uit dié huwelik is vyf seuns en twee dogters gebore. Die oudste dogtertjie en die jongste seuntjie is op jeugdige leeftyd oorlede. Op 9 Februarie 1907 is haar eggenoot as predikant van Erasmus bevestig, tans die Gereformeerde kerk Bronkhorstspruit. Destyds was dit 'n klein dorpie, tussen Pretoria en Witbank geleë aan die spoorlyn en die hoofpad na die ooste waarvan die eindpunt Lourenço Marques (Maputo) was. Net drie Gereformeerde gesinne het indertyd op die dorpie met sy sowat 40 inwoners gewoon. Dit was 'n stil en eensame lewe vir die jong predikantsvrou, te meer nog aangesien haar eggenoot die grootste gedeelte van die tyd weg van die huis af met huisbesoek was. Hy was net die sesde predikant in Transvaal, en in 1908 die vyfde, nadat ds. W.J. de Klerk die beroep na Aliwal-Noord aangeneem het.
Ds. Du Plessis het in 1908 onder 'n boom op plaas nr. 1 die eerste Gereformeerde erediens in Kenia gehou. Dis nie bekend of sy vrou hom daarheen vergesel het nie.
Pastoriemoeder
Die opvoeding van die kinders, die behartiging van al die huislike pligte en selfs ook klein kerklike sake was die werk van die pastorievrou. Die naaste geneesheer was in Pretoria. Vervoer was 'n probleem, want motorkarre was skaars en die trein ver. Dit was dus geen kleinigheid vir die moeder om met siektes te worstel en dit terwyl haar man byna altyd weg van die huis af was nie. Aan die begin van sy dienstyd, toe daar net ses Gereformeerde predikante in Transvaal was, moes hy 32 keer per jaar Nagmaal bedien, waarskynlik op agt verskillende plekke.
Maar Susanna du Plessis was moedig en 'n ware steun sodat sy die werk van haar man ligter gemaak het. Weens die groot afstande, die swak vervoermiddels en die armoede (kort ná die Driejarige Oorlog) en byna geen lidmate op die dorp nie, was daar aan die begin van 'n sustersaksie geen sprake nie. Toe die susters begin werk, was die hoofdoel geldinsameling vir 'n orrel en toe die nuwe kerkgebou klaar was, kon die susters kort daarna 'n orrel koop en ten volle betaal.
Van dié kerk het prof. J.A. du Plessis die hoeksteen op 9 November 1929 gelê. Dit is ontwerp deur die vermaarde argitek Gerard Moerdijk, wat soortgelyke kerke vir onder meer die NG gemeentes Queenstown, Louis Trichardt en Salisbury ontwerp het en 'n identiese kerk vir die Gereformeerde kerk Waterberg. Die kerkgebou is op 11 Oktober 1930 ingewy. Twee jaar ná die ingebruikneming is elektriese ligte aangebring met geld wat die vrouelidmate onder mev. Du Plessis se leiding ingesamel het, en reeds teen 1937 was die skuld op die gebou afbetaal. Selfs nog in 1940 het mans en vroue afsonderlik in die kerk gesit en was die manslidmate in ’n deftige swart manel geklee.
Die egpaar Du Plessis het 46 jaar in hierdie gemeente gearbei, hul enigste, en het ná sy emeritaatsaanvaarding in Pretoria gaan aftree.
Rivier
'n Rivier is 'n natuurlike waterloop, gewoonlik van varswater, wat 'n oseaan, meer, see of ander rivier binnevloei. In sommige gevalle sal 'n rivier eenvoudig binne die grond invloei of heeltemal opdroog alvorens 'n ander watermassa bereik word. 'n Klein rivier kan onder verskillende ander name bekend staan, soos stroom, spruit, riviertjie, lopie of beek; daar bestaan geen omvattende reël oor wat as 'n rivier gedefinieer kan word nie.
Die enigste uitsondering is die stroom: in party lande of gemeenskappe kan ’n stroom volgens sy grootte bepaal word. Baie name vir klein riviere is aan die geografiese ligging verbonde, soos Burn in Skotland en Noordoos-Engeland.
'n Rivier vorm deel van die hidrologiese siklus. Die water wat binne die rivier vloei is afkomstig van neerslag, wat deur middel van oppervlakafloop, die deursyfering en styging van watertafels, fonteine, en smeltwater van gletsers en ys gevoed word.
Potamologie is die wetenskaplike studie van die riviere, terwyl limnologie die studie van vrye water in die algemeen is.
Vloeipatroon
'n Rivier kan omskryf word as 'n natuurlike waterloop waarin die water in 'n selfgevormde bedding 'n weg baan vanaf hoër- na laerliggende dele. Die neiging van lopende water is om die laagsliggende deel te bereik, meestal die see. Sommige riviere stroom egter ook in mere sonder 'n afvoer en verdere waterverlies geskied dan slegs deur wegsyfering en verdamping.
Die primêre rede waarom lopende water oor die aardoppervlak beweeg, is swaartekrag. Water sal in die proses altyd die roete (pad) met die minste weerstand probeer volg, en afhangende van die aard van die terrein, die gesteente en die helling, sal dit die kortste moontlike loop na 'n laerliggende deel uitkerf. Die krag van lopende water is buitengewoon groot en dit kan in die neiging om tot 'n toestand van ekwilibrium te kom, in baie gevalle van die hardste gesteentes verweer.
'n Rivier kan by die oorsprong gevoed word met water uit verskillende bronne. In die hoërliggende gebiede is dit dikwels smeltende sneeu of gletserys. Dit kan ook gevoed word met water wat uit ŉ ondergrondse bron na die oppervlak syfer (fonteine) of met water afkomstig uit 'n meer of ŉ moeras. Sowat 30 % van alle reën wat op aarde val, keer deur middel van riviere na die see terug.
Al hierdie reën val natuurlik nie in die oorspronggebied nie, maar na genoeg of langdurige reën kan die talle afloopstroompies teen die hellings op 'n sekere punt saamvloei en die oorsprong van 'n rivier vorm. Talle klein waterlopies, gevoed deur fonteine, gesmelte sneeu of ys, of reënwater wat op 'n berghelling val, kan saamvloei om spruite, klein riviertjies en groter riviere te vorm wat uiteindelik in 'n groot stroom verenig.
Stroomgebiede is soms met mekaar verbind. In Suid-Amerika is byvoorbeeld die stroomgebied van die Orinoco deur die Casiquiare met die Rio Negro verbind. Die Rio Negro sluit by die Amasone aan, wat laasgenoemde een van die grootste riviere in die wêreld maak. Die stroomsnelheid van 'n rivier word bepaal deur die helling, breedte en diepte van die rivier en deur die hoeveelheid water wat afgevoer word.
Die snelheid van die stroom is in die middel van die rivier meestal die hoogste en dit neem af na die oewers. In draaie of kronkels loop die water egter die vinnigste aan die buite-oewer, waar dit dan ook die meeste erosie veroorsaak. Die vloeisnelheid is heelwat stadiger aan die binne-oewer van 'n kronkel. Indien die stroomsnelheid laag en die stroomkanaal baie eweredig en gelyk is, is die water geneig om in dun eweredige lagies oormekaar te vloei.
Dit word laminêre vloei genoem, en dit veroorsaak nie veel erosie nie. As die rivierbedding of stroomkanaal baie ongelyk en die stroomsnelheid hoër is, is die vloei van die water baie meer onreëlmatig. Wrywing met die rivieroewer, rivierbodem en materiaal wat meegevoer word, veroorsaak turbulensie (dwarrelende vloei). Turbulente vloei bring hoë erosie mee en die meeste riviere (veral ook Suid-Afrikaanse riviere) toon hierdie vloeipatroon.
Met die afloop van water word groot hoeveelhede klip en grond (veral in die steiler bolope) losgewerk en saam met die stroom afgevoer. Hierdie materiaal word die stroomvrag genoem. Die erosiewerkende krag van riviere speel 'n belangrike rol in die ontstaan van landskapvorme op die aarde se oppervlak. Wanneer daar 'n versperring van moeilik verweerbare of byna onverweerbare gesteente in 'n rivierloop voorkom, kan daar op die plek 'n waterval ontstaan.
Waterstand
Die waterstand van 'n rivier wissel na gelang van die hoeveelheid reën, die tempo waarin sneeu en gletserys smelt, en word ook beïnvloed deur verdamping. Die snelheid en omvang van die water- stroming van 'n rivier hou verband met die klimaat en die reënvalspatroon.
Riviere wat deur gletserwater gevoed word, kry oor die algemeen 'n reëlmatige hoeveelheid water met 'n hoogtepunt in toevoer gedurende die lente wanneer die gletserys en die sneeu smelt. Die sogenaamde reënriviere is heeltemal afhanklik van die reënval in die bepaalde seisoene, en nie-standhoudende riviere is periodiek heeltemal of gedeeltelik droog ('n uiterste voorbeeld hiervan is die droë rivierbeddings of wadi's in woestyngebiede wat slegs enkele kere in talle jare na seldsame stortreëns water afvoer).
Op grond van die waterstand word daar dan ook dikwels deur geoloë onderskei tussen permanente (standhoudende) riviere, periodiese riviere en episodiese riviere. Permanente riviere vloei die hele jaar deur. Die waterstand is nie deur die jaar konstant nie, en 'n bepaalde seisoen kan 'n groot verskil in die stroomvolume teweegbring. Permanente riviere word egter dikwels gevoed deur gletsers of 'n goed verspreide reënval deur die jaar.
Voorbeelde van permanente riviere is die Ryn, die Seine, die Mississippi en die Amasone. In Suid-Afrika het ŉ stelsel van damme en sluisbeheer die Oranjerivier 'n permanente karakter gegee. Periodiese riviere vloei meestal net gedurende die reënseisoen en gewoonlik elke jaar. Hierdie riviere kom veral in semi-ariede streke voor met 'n reënval van minstens 300 tot 400 mm per jaar in die opvanggebied. Talle Suid-Afrikaanse riviere is periodiese riviere.
Episodiese riviere vloei nie noodwendig elke jaar nie, maar net na die hoogste neerslag gedurende die reënseisoen. Gedurende die grootste gedeelte van die jaar is hulle droog en soms as die reënval nie hoog genoeg is nie, bly hulle jare agtereen droog. Na 'n harde bui sal hulle vir 'n kort rukkie loop, wat soms net 'n paar uur kan wees. Die kort vloeiperiode kan baie heftig wees en grootskaalse erosie tot gevolg hê.
Fluviale siklus
Die Amerikaanse geoloog Davis het aan die begin van die vorige eeu die teorie ontwikkel dat 'n rivier se stroomvallei deur verskillende ontwikkelingstadia gaan. Hy maak melding van 'n jeug-, volwasse en ou stadium.
Die boloop
Die boloop (waar die rivier ontspring) is die trajek van 'n rivier wat die jong rivier genoem word, en word gewoonlik in die hoe berggebiede aangetref. As gevolg van die groot val oor 'n kort afstand (steil profiel) stroom die rivier buitengewoon vinnig en sny dit ŉ diep V-vormige dal uit. Rotsstukke wat afgebreek het, kry deur onderlinge botsings op die rotsagtige rivierbedding reeds 'n afgeronde vorm. Die meegevoerde rotsmateriaal vergroot die erosiewerking van die jong rivier. As brokstukke in reeds gevormde gate in die rivierbedding vasgevang word, sal dit die gat verder uithol en kolk- of maalgate kan so ontstaan. 'n Reeks aaneengeskakelde kolkgate kan uiteindelik saam 'n kloof of 'n ravyn vorm. In die bolope is daar nag min materiaal gesuspendeer (suspensievrag) en die water is nog redelik helder. Die meeste materiaal word nog as redelike groot deeltjies op die bodem (bodemvrag) vervoer.
Die middelloop
Die middelloop van 'n rivier word die volwasse rivier genoem. Dit is die meer egalig vloeiende gedeelte van die rivier nadat dit die hoë berggedeeltes, waarin dit ontspring het, verlaat het. Die omliggende landskap bestaan hoofsaaklik uit die voetheuwels van die bergreekse. Erosie is steeds die belangrikste landskapvormende proses, hoewel daar in hierdie stadium ook reeds van afsetting sprake is.
As die deurstroomde gebied boonop aan periodes van langsame opheffing en rus onderworpe is, kan rivierterrasse ontstaan. Gedurende die rusperiodes verbreed die dal deur sywaartse erosie. Kleinerige kronkels begin ontstaan, die stroom vloei stadiger en watervalle kom selde voor. Die takriviere in die omgewing is langer en die waterskeidings reeds verder weggeërodeer.
Die benedeloop
Die benedeloop van 'n rivier word die ou rivier genoem. Die helling en die stroomsnelheid is nou gering en groot rivierkronkels of meanders word gevorm. 'n Groot deel van die stroomvrag, veral die growwer materiaal, word in die kronkels afgeset. Die water is gewoonlik nie meer helder nie omdat die suspensievrag dit vertroebel. Die waterskeidings tussen die takriviere het ook byna weggeërodeer.
Nie alle geoloë steun die fluviale siklusteorie nie, en volgens hulle moet 'n bepaalde siklus nie deur 'n geologiese proses soos die opheffing van 'n riviervallei versteur word nie. Indien dit wel gebeur, sal daar weer 'n sogenaamde verjonging moet plaasvind waarin die rivier weer opnuut 'n nuwe bedding of loop sal moet uitkerf. Die fluviale siklus bevat egter wel die belangrike konsep dat riviere deur progressiewe ontwikkelingstadia gaan.
Fluviale sediment
Indien die oorsprong van 'n rivier in 'n gebergte lê, speel die lengteprofiel daarvan 'n belangrike rol in die afsetting van die stroomvrag. Die lengteprofiel dui die hoogte van elke punt van die waterloop aan bo 'n gekose verwysingsvlak (gewoonlik seespieël). Wanneer daar 'n ewewigtoestand bestaan, vorm die lengteprofiel van die rivier 'n vloeiende konkawe lyn wat in die benedeloop byna gelyk is en in die boloop naby die oorsprong baie steiler vertoon.
Vir 'n val van 10 m (dus 'n hoogteafname van 10 m) is daar dikwels in die boloop 'n geringe horisontale afstand nodig (byvoorbeeld 100 m), terwyl vir dieselfde daling in die benedeloop dikwels minstens 10 km nodig is. Die verhouding tussen die val en die horisontale afstand (profiel) verminder dus hoe verder die stroom van die oorsprong of bron af verwyder is. Die profiel van 'n rivier is belangrik omdat dit saam met die waterafvoer bepaal of die rivier 'n vlegstroom of 'n meandriese rivier sal word.
Vlegstrome
Vlegstrome ontstaan in riviere met 'n relatief skuins profiel, terwyl onreëlmatige watertoevoer ook die verskynsel bevorder. Dit ontstaan veral in die benedeloop, waar 'n groot deel van die stroomvrag in onreëlmatige patrone op die rivierbedding afgeset word en die stroom in talle vlegstrome verdeel wat tussen hierdie afgesette "eilandjies" deurvloei. Vlegstrome ontstaan ook in die boloop van talle groot riviere soos die Ryn (in die omgewing van Mainz), maar kom die meeste voor in die benedeloop van riviere wat deur ariede en semi-ariede streke vloei.
Dit is dus 'n belangrike kenmerk van Suid-Afrikaanse riviere wat in 'n westelike rigting afvloei. Die patroon van die vlegstrome en afsetting kan na elke groot reënbui of tydens 'n vloed heeltemal verander. Vlegstrome kan met verloop van tyd en voldoende toevoer 'n baie breë, klipperige en sanderige rivierbedding uitspoel. In besonder droë gebiede kan die wind nog boonop die sand in die bedding uitwaai en as duine langs die rivier afset.
Kronkelende (meandriese) riviere
By 'n lae profiel met 'n redelik reëlmatige watertoevoer sal 'n rivier, veral in die laaglandgebiede kronkels of meanders begin vorm. Die rivier kies dan nie die kortste pad na die see nie maar loop via 'n aantal opeenvolgende draaie, wat teoreties elkeen min of meer 'n halwe sirkel behoort te vorm, na die kus. Die breedte van 'n meandriese rivier is min of meer konstant, maar dit is nie altyd ewe diep nie.
Aan die buite-oewer is die rivier dieper as aan die binne-oewer. Dit hou verband met die skroefvormige beweging wat die water moet maak om deur die draai te kan beweeg. Die hoë turbulensie wat in die stroom ontstaan, erodeer dan ook die buite-oewer en 'n gedeelte van die stroomvrag word aan die binne-oewers afgeset. Hoefystermere wat later met sediment opgevul word, kan ook ontstaan.
Vloedvlakte
Sonder dam- en sluisbeheer bereik die meeste meandriese riviere elke jaar nadat die sneeu begin smelt het, of tydens die hoogtepunt van die reënseisoen, 'n sogenaamde hoogwaterstand waarin die watervolume te veel word vir die natuurlike bedding. Gedurende hierdie tydperk word daar dan natuurlike dyke of oewerwalle aan weerskante van die rivier afgeset.
Op dié manier word 'n vloedvlakte gevorm. Met herhaalde oorstromings word die hele valleibodem naderhand met afsettingsmateriaal opgevul. Dit kan selfs die vorm aanneem van slikplate wat honderde meters dik is, soos in die geval van die Mississippi. Hierdie vloedvlakte bestaan dikwels uit hoogs vrugbare landbougrond en word op 'n seisoenbasis intensief bewerk nadat die vloedwaters teruggetrek het.
Deltas
Wanneer 'n rivier by die see uitkom, word die vloei grootliks gestuit. Die stukrag van die water van veral 'n vol rivier kan egter nog so groot wees dat dit die samestelling van die water in die omgewing van die monding beïnvloed. In sommige gevalle kleur die suspensievrag die seewater tot kilometers ver van die kus af. Afhangende van die stroomvrag en sekere eienskappe van die kusgebied waar die rivier in die see uitmond, kan daar 'n delta gevorm word.
Deltas word gevorm deur die afsetting van die stroomvrag in die riviermond. Die patroon van afsetting en die vorm van die deltas kan verskil. Daar word onderskei tussen 4 hooftipes deltas, waarvan die waaiervormige delta (soos in die geval van die Niger en die Nyl) die bekendste vorm is. Die rivier vertak in talle afloopkanale en die stroomvrag word op "eilande" tussenin afgeset. Oogtanddeltas, soos in die geval van die Tiber en die Ebro, het net een afloopkanaal en die sediment word deur seestrome in konkawe strandlyne uitgebou. In tregtermonddeltas, wat ook estuariese deltas genoem word, vind afsetting net in die tregtervormige monding plaas.
Voorbeelde is die Ryn, die Seine, die Ob en die Elbe. 'n Ander bekende deltatipe, waarvan die Mississippi die beste voorbeeld is, is die hoendervoetdelta, met sy uitsteeksels in die see in. Deltas vorm makliker op plekke waar die see vlak is en daar geen sterk dwarsseestrome bestaan wat die afsettingsmateriaal sal verwyder of die getywerking te sterk is nie. Die belangrikheid van deltas lê, soos in die geval van vloedvlaktes, in die besonder vrugbare landbougrond wat afgeset word.
Suid-Afrikaanse riviere
Die meeste riviere in Suid-Afrika is periodies of episodies van aard. Hulle is nie bevaarbaar nie en daarom hoofsaaklik net as waterbron van belang. Suid-Afrika se riviere word oor die algemeen in groepe verdeel.
Riviere wat die binnelandse plato dreineer
Water wat van die binnelandse plato dreineer, sal uiteindelik die see deur die Oranje of die Limpoporivier bereik. Die Oranje dreineer die grootste opvangsgebied in die land (sowat 418 000 km2), en dit sluit die opvanggebiede van die Nossob en die Auob in. Na die samevloeiing met die Vaalrivier, 960 km van die mending al, ontvang die Oranje gedurende die grootste gedeelte van die jaar geen water meer nie.
As daar dan in aanmerking geneem word dat voor die oopstelling van die Oranjerivierprojek (stelsel van damme, sluise en kanale) die Oranje se mending soms maande aaneen deur 'n sandwal geblokkeer was, kan daar 'n idee gevorm word van hoe laag die gemiddelde reënvalsyfer vir die grootste deel van die stroomgebied van die Oranje is. Die Oranjerivier ontvang sy water uit 'n streek met ŉ gemiddelde reënvalsyfer van meer as 700 mm en vloei dan deur 'n baie droë streek na die Atlantiese Oseaan.
Die rivier se benedeloop toon ou meandriese kenmerke, hoewel daar tog ook 'n waterval (Augrabies) 480 km van die mond al en stroomversnellings tot 40 km van die mending al voorkom. 'n Steil profiel en die daarmee gepaardgaande vinnige afloop is kenmerkend vir Suid-Afrikaanse riviere, en die Oranje is die duidelikste voorbeeld. Die Limpopo se dreineringsgebied is kleiner as die van die Oranje, maar die rivierbedding is baie breër en die val kleiner.
Die Limpopo bereik die hoogtelyn van 650 m 883 km van die kus al, terwyl die Oranje dieselfde hoogte 500 km van sy monding af bereik. Die Limpopo onder die eskarp word versterk deur die Olifantsrivier, wat 'n groot gedeelte van die Bosveld dreineer en sy eie vallei deur die platorand geërodeer het.
Riviere wat op die platorand ontspring
Van die grootste en standhoudendste riviere ontspring op die eskarprand in die oostelike deel van Suid-Afrika. Van hierdie riviere is die Tugela verreweg die belangrikste. Die riviere wat op die platorand tussen die Sneeu- en die Roggeveldberge ontspring, vloei deur 'n aantal poorte na die Indiese Oseaan. Riviere wat anderkant die Sneeuberg ontspring, is episodies van aard en vloei gewoonlik maar net 'n kort tydjie na die reën.
Riviere wat in die Geplooide Gordel ontspring
Die Geplooide Gordel omvat die bergreekse in die suide van die Kaapprovinsie en die breë valleie tussenin. Onder die riviere wat hier ontspring, is die Breë- en die Bergrivier en sekere takke van die Gourits-, die Gamtoos- en die Sondagsrivier die belangrikste. Hierdie riviere volg hoofsaaklik die suidlopende valleie en heuwelreekse in teenstelling met die oos of weslopende riviere wat die Karoo dreineer.
Die belangrikheid van riviere
Sowel fisies-geografies as verkeersgeografies en ekonomies is riviere van groot betekenis. Die groot beskawings van die Oudheid het feitlik almal as besproeiingsnedersettings in riviervlaktes ontwikkel. Die Nyl, die Eufraat/Tigris, die Hwang-ho en die Ganges is duidelike voorbeelde. Die betekenis van riviere as vervoerweë is sedert die Oudheid en vandag nog baie belangrik.
Gemeenskappe en nedersettings het om en langs bevaarbare riviere ontwikkel. Paaie is aanvanklik ontwikkel as toegangswee tot riviere en in later jare tot diep in die 20ste eeu is groot moeite en koste aangegaan om die meeste groot riviere deur middel van kanale met mekaar te verbind. Voorbeelde van belangrike bevaarbare riviere is die Ryn, die Donau, die Wolga en die Mississippi. Hulle speel vandag nog 'n uiters betekenisvolle vervoerrol, hoofsaaklik omdat vervoer op riviere nog steeds goedkoper is as land- en lugvervoer.
In Suid-Afrika speel die bevaarbaarheid van riviere byna geen rol nie. Net die mond van die Buffelsrivier is goed bevaarbaar en vorm dan ook Oos-Londen se hawe. Die Breederivier is ook vir 'n redelike deel bevaarbaar, maar dit speel geen belangrike ekonomiese rol nie.
Riviere is ook van belang vir die ontwikkeling van hidroëlektriese krag, en in sommige lande word daar op groot skaal hiervan gebruik gemaak. Suid-Afrika se riviere is van groot belang as bron van water. Talle skemas en damstelsels is opgerig om die water beter te benut. Dit word veral vir besproeiing, voorsiening van water aan die stede en industriële gebiede en vir die ontwikkeling van elektriese krag gebruik.
Takrivier
'n Takrivier is 'n sytak of syrivier van 'n groter rivier. Die takrivier se water vloei uiteindelik in die hoofstroom in. Die vloeirigting van die hoofrivier kan bepaal word deur na die takriviere se invloeihoek te kyk.
YouTube
YouTube is 'n webwerf wat gebruikers in staat stel om video's op te laai, koers, kommentaar, deel, en na ander opgelaaide video's te kyk. Die webwerf behels films, musiek videos, nuus, opvoedkundige programme, sowel as video blogs, skyfievertonings, humoristiese video's, en nog baie meer te kyk. YouTube is tans die grootste video webwerf op die Internet.
YouTube is in Februarie 2005 opgerig deur drie voormalige PayPal medewerkers. 'n Groot verskil met ander video webwerwe in die tyd was dat alle video's outomaties omgeskakel word na een formaat wat vir baie mense toeganklik is, Flash video (.flv). Dit, gekombineerd daarmee dat die hele webwerf gratis vir gebruik is, het daarvoor gesorg dat YouTube nou die grootste videowebwerf op die internet geword het, en één van die grootste webwerwe op die internet in sy geheel.
Die meerderheid van die video's op YouTube word deur indiwiduë uit die publiek uit opgelaai, alhoewel sommige mediamaatskappye soos CBS, BBC, VEVO, Hulu en andere ook van hulle eie materiaal beskikbaar stel. Ongeregistreerde YouTube gebruikers kan gratis na video's kyk, terwyl geregistreerde gebruikers video's kan oplaai. Sommige video's wat as moontlik beledigend of aanstootlik beskou word, kan slegs deur geregistreerde gebruikers van ouer as 18 jaar gekyk word. In November 2006 is YouTube deur Google oorgeneem, teen 'n bedrag van 1.65 miljard Amerikaanse dollar. YouTube is dus tans as 'n onderafdeling van Google.
Daar word nie baie statistieke uitgegee nie, maar in Julie 2006 het YouTube 'n berig uitgegee dat daar elke dag meer as 100 miljoen video's gekyk word, en in die hele maand was uiteindelik 2,5 miljard video's afgelaai. Net in Januarie 2008 is daar al 3 miljard video's deur slegs 79 miljoen mense afgelaai.
Gevolg van die sukses van YouTube
Voor die loods van hierdie webwerf, was daar baie min geleenthede gewees om video's op die Internet te laai. Ná YouTube begin is, het daar 'n hele aantal ander webwerwe opgespring wat ook gebruikers in staat gestel het om video's op die Internet te laai.
Kopiereg
In ruil vir die stoor van die video's moet die oplaaier van alle outeursregte afstand doen. Dit beteken dat jy nie iemand anders se werk mag oplaai indien dit onder kopiereg beskerm word nie. In sommige gevalle bevat opgelaaide video's wel materiaal wat onder kopiereg staan, en kan hulle soms deur YouTube geblokkeer word.
Die skending van kopiereg deur YouTube gebruikers het al tot verskeie regsgedinge gelei. In Maart 2007 het Viacom in 'n saak teen Google, die YouTube eienaar, 'n bedrag van 1 miljard dollar geëis omdat daar 160 000 van sy video's op YouTube beskikbaar was. In September 2007 is YouTube deur 20th Century Fox gedwing om honderde video's te verwyder. Verskeie mediagroepe, waaronder Sony BMG, BBC en Samsung het egter al ooreenkomste met YouTube bereik waarvolgens hulle video- en klankmateriaal wel in sommige gevalle gebruik mag word.
Hoe dit werk
Op YouTube mag gebruikers video's oplaai met 'n maksimum grootte van 1 024 MB, maar elke video mag slegs 10 minute lank wees. Formate soos .avi (XviD met MP3), .mp4 (H.264 met AAC+,) .mov, .mpeg word aanvaar. Die video's word omgeskakel na .flv, met daarin die H.263 videoenkodering en 64kbit/s MP3 monogeluid. Die datastroom het 'n totale bitrate van +/- 330 kbit/s, die resolusie is 320x240. Sedert Maart 2008 gee YouTube ook die keuse om die video's in hoër gehalte af te laai. Die resolusie is verhoog van 320x240 na 480x360.
Daar is twee moontlikhede: tik jy &fmt=6 agter die adres van die video in jou webblaaier, dan kry jy 'n H.263 stroom van +/- 600kbit/s met 96kbit/s MP3 mono. Met &fmt=18 kan jy luister na 'n stereostroom, die formaat is dan nie .flv nie, maar .mp4. Die .mp4 bestaan uit 'n H.264-beeldstroom van 300-400kbit/s en +/- 128kbit/s AAC-geluid.
Lokalisasie
Op 19 Junie 2007 was Eric E. Schmidt in Parys om die nuwe lokaliseringstelsel van stapel te stuur. In die volgende lande is die stelsel al in werking gestel:
Greytown-tolbos
Die Greytown-tolbos (Leucadendron elimense subsp. nova) is 'n blomdraende struik en subspesie van Leucadendron elimense, wat tot die genus Leucadendron behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Riviersonderendberge suid van Greytown. Hierdie struik is eers in 2002 ontdek.
Die struik word tot 2 m hoog en vrek nadat dit gebrand het maar die sade oorleef. Die struik blom van September tot Oktober. Die sade word in 'n tol op die vroulike plant geberg en val grond toe. Die sade kan moontlik deur knaagdiere versamel word, meer navorsing word benodig. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike en vroulike blomme, wat deur klein insekte bestuif word. Die plant groei hoofsaaklik in skalie op suidelike hellings op 300 m.
In Engels staan dit as die Greytown conebush bekend.
TSG Neustrelitz
TSG Neustrelitz is 'n sportklub uit Neustrelitz in die deelstaat Mecklenburg-Voorpommeren in Duitsland, veral bekend vir sy sokkerafdeling. Behalwe sokker, het die klub ook afdelings vir gimnastiek, skaak en trompoppies.
Die klub is in 1919 gestig as Neustrelitzer Fußball Club, maar het later ook ander sportsoorte begin aanbied en sy naam verander na Neustrelitzer Sportverein. Die klub is in 1924 ontbind, maar die sokkerafdeling is in dieselfde jaar herstig as Ballspielverein 1919 Neustrelitz. In 1926 het die klub met SV Viktoria Neustrelitz (gestig in 1925) saamgesmelt en daardie klub se naam aangeneem. In 1931 het die klub met SG Corso Neustrelitz saamgesmelt om SG Corso Viktoria Neustrelitz te vorm. Die klub is aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog deur die Geallieerdes ontbind en in 1946 herstig as SG Neustrelitz. Hierna het die klub in tipies Oos-Duitse styl verskeie naamsveranderinge ondergaan: BSG Konsum Neustrelitz (1949), BSG Empor Süd Neustrelitz (1951), BSG Motor Neustrelitz (1952), BSG Maschinelles Rechnen Neustrelitz (1971) en uiteindelik die huidige naam in 1975.
Die klub het verskeie seisoene in die 2de-vlak DDR-Liga deurgebring en het in 1964 die kwarteindstryd van die Oos-Duitse beker gehaal waar daar met 1-2 teen FC Carl Zeiss Jena verloor is.
Na die Duitse hereniging was die klub se grootste prestasie om die Mecklenburg-Voorpommerse uitklopbeker in 2007 te wen en sodoende toegang tot die hoofrondte van die DFB-Pokal te verkry.
Koermandsji
Koermandsji (Koerdies: کورمانجی, Kurmancî, letterlik: "Koerdies"), ook Noord-Koerdies genoem, is die noordelike dialek, taal of dialekgroep van die Koerdiese tale wat veral in die suidoostelike Turkye, noordwestelike en noordoostelike Iran, noordelike Irak, noordelike Sirië, die Kaukasusstreek en Khorasan gepraat word. Dit is die mees gebruikte variant van Koerdies en ook die moedertaal van die een of ander nie-Koerdiese minderheidt in Koerdistan soos Armene, Tsjetsjniërs, Sirkassiërs, en Bulgare.
Die vroegste bekende opgetekende teks in Koermandsji dateer rofweg uit die 16de eeu en van die bekendste Koerdiese digters soos Ahmad Khani (1650–1707) het in Koermandsji geskryf. Koermandsji word ook deur die Jesiede gebesig. Hul heilige skrif, Mishefa Reş, en al hul gebede is in Koermandsji geskryf en word in dié taal gebid.
Gorani
Gorani of Hawrami (ook Gurani, Koerdies: گۆرانی, Goranî, letterlik: "lied") is 'n Koerdiese taal wat deur etniese Koerde gepraat word en saam met Zazaki die Zaza-Gorani-tale vorm. Alle Gorani-dialekte is deur Koerdies in leksikale en morfologiese opsig beïnvloed. Gorani word deur die meeste taalkundiges as 'n Koerdiese dialek beskou,  terwyl ander dit as 'n literêre taal vir Koerde beskou.
Gorani bestaan uit vier dialekte: Bajelani, Hawrami, Sarli en Shabaki, en word in beide Irak en Iran gepraat. Van dié dialekte was Hawrami die tradisionele literêre en koiné-taal vir Koerde in die historiese Ardalan-streek en die Zagros, maar dit is sedertdien deur Sentraal- en Suid-Koerdies verdring.
Upanga Mashariki
Upanga Mashariki is 'n administratiewe wyk in die Ilala-distrik van die Dar es Salaam-streek van Tanzanië. Volgens die 2002-sensus het die wyk 'n totale bevolking van 7,385 inwoners gehad.
Bantu Holomisa
Bantubonke Harrington Holomisa (gebore 25 Julie 1955 in Mqanduli, Transkei (tans die Oos-Kaap)) is 'n Suid-Afrikaanse parlementslid wat die United Democratic Movement verteenwoordig.
Holomisa het hom in 1976 by die Transkeise weermag aangesluit en is tot brigadier bevorder in 1985. Hy het eerste minister Stella Sigcau in 1987 in 'n staatsgreep omvergewerp en was die leier van die Transkei van 1987 tot 1994.
In 1994 is Holomisa tot die ANC se nasionale uitvoerende komitee verkies, en was die adjunkminister van omgewingsake en toerisme van Suid-Afrika. Hy is uit die ANC geskop op 30 September 1996 na hy getuig het voor die waarheid-en-versoeningskommissie.
Holomisa was die medestigter van die UDM in 1997 saam met Roelf Meyer, en is tot die parlement verkies in 1999.
Liberty Bell
Die Liberty Bell in Philadelphia (Pennsilvanië) is 'n Amerikaanse klok van geskiedkundige betekenis en moontlik een van die mees bekende simbole wat met die Amerikaanse Rewolusie en die Amerikaanse Rewolusionêre Oorlog geassosieer word. Die klok versinnebeeld die onafhanklikwording, die afskaffing van slawerny, die Amerikaanse nasie en die vryheid binne die grense van die Verenigde State.
Die klok is op 8 Julie 1776 gelui om die burgers van Philadelphia na die eerste openbare lesing van die Amerikaanse Onafhanklikheidsverklaring te ontbied. Die klok is vooraf gelui om die opening van die Eerste Kontinentale Kongres in 1774 aan te kondig en 'n tweede keer ná die Slag van Lexington en Concord in 1775.