cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joseph Louis Gay-Lussac
Fisiese Chemie
In 1802 het hy die sogenaamde wet van Gay-Lussac geformuleer, naamlik dat gasse proporsioneel met toenemende temperatuur uitsit, solank die druk konstant bly. Die koëffisiënt van die volumetriese uitsetting wat Gay-Lussac per graad van temperatuur toename bepaal het, was 1/266 - vandag weet ons dat dit in waarheid 1/273 is.
Volgens hierdie wet, kon A. Crawford temperatuur bepaal waarby 'n ideale gas geen volume sou beslaan nie. Hierdie berekeninge het gelei tot die bepaling van die absolute nulpunt van temperatuur (-273 °C).
Die geestelike voorbereiding vir die Gay-Lussac wet het reeds bestaan in die werk van 'n paar bekende wetenskaplikes, byvoorbeeld Amontons, Lambert en Charles, wat egter nie die termiese uitsettingskoëffisient akkuraat genoeg gemeet het nie. Jacques Alexandre César Charles het wel die uniforme uitsetting van gasse (suurstof, stikstof en waterstof) in die bereik tussen 0 en 100 °C waargeneem.
Gay-Lussac het saam met Alexander von Humboldt, die volumes van waterstof en suurstof wat kombineer om water te vorm, bestudeer. Hulle het gevind dat presies twee dele waterstofgas met een deel suurstof gas, volgens volume gemeet, saamkom om water te vorm. Verder het hulle gepoog om die samestelling van lug te bepaal.
Wie's Jou Poppie?
Wie's Jou Poppie? is 'n gewilde TV-program wat sedert 12 Julie 2017 op VIA (DStv kanaal 147) uitgesaai word. Die program word deur Melinda Bam aangebied.
Joseph Louis Gay-Lussac
Fisiese Chemie
Eksperimente met ander gasse hom tot die besef gelei dat die ruimteaandele van atomiese gasse in eenvoudige verhoudings bymekaarkom om verbindings te vorm; die wet van volumekombinasies. Hierdie wet is verder ontwikkel deur Amedeo Avogadro tot Avogadro se wet.
Wie's Jou Poppie?
Die voormalige Mej. Suid-Afrika is vasberade om te bewys sy is meer as net 'n poppie. Elke week pak Melinda en 'n gas 'n nuwe uitdaging aan.
Joseph Louis Gay-Lussac
Fisiese Chemie
Die wet van volumekombinasies het Gay-Lussac tot verdere gevolgtrekkings gelei. In 1815 het hy 'n metode vir die bepaling van dampdigthede ontwikkel. Kennis van die dampdigthede het bepalings van ie molêre massa van organiese en anorganiese verbindings moontlik gemaak: slegs die bepaling van die volume en die gewig van 'n gas wat uit distillasie verkry is, was nou voldoende om, deur vergelyking met waterstofgas, die molêre massa van 'n vlugtige organiese molekuul te bepaal. Hy het hierdie metode gebruik om die molêre massa van blousuur, etanol en diëtieleter te bepaal.
Poecillastra sinetridens
Poecillastra sinetridens is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Joseph Louis Gay-Lussac
Fisiese Chemie
In 1865 is hierdie metode deur August Wilhelm von Hofmann en Victor Meyer verbeter.
Wie's Jou Poppie?
Reeks 1 word Woensdae om 20:30 op VIA uigesaai.
Joseph Louis Gay-Lussac
Fisiese Chemie
In 1807 het Gay-Lussac temperatuureksperimente gedoen met twee ewe groot ruimtes wat deur 'n afsluitbare buis verbind was. Met 'n lugpomp het hy die een ruimte geëvakueer, en die gas dan toegelaat om uit die ander kamer in te vloei. Hy het 'n temperatuurtoename by die instromende gas waargeneem, en 'n temperatuurverlaging by die uitstromende gas. Hierdie eksperiment is in 1845 deur James Prescott Joule met beter metodes van meting uitgevoer, wat tot die formulering van Joule se tweede wet gelei het, en die grondslag gelê het vir die konsep van interne energie in termodinamika.
Gay-Lussac het die warmtekapasiteit van gasse by konstante druk en konstante volume bepaal. In 1822 het hy het die ideale gaskonstante, R, voorgestel, vanaf die verhouding Cp-Cv=R. Regnault was later in staat om die verhouding meer presies te bepaal, sodat R ook vandag as die Regnault konstante bekend staan.
Wie's Jou Poppie?
Reeks 2 word Woensdae om 18:00 op VIA uitgesaai.
Joseph Louis Gay-Lussac
Fisiese Chemie
Gay-Lussac het ook studies oor die diffusie van vloeistowwe gedoen, die bepaling van die kookpunte van pare van vloeistowwe, en die afhanklikheid van oplosbaarheid en temperatuur van soute. Gay-Lussac ook toerusting vir fisiese chemie verbeter, byvoorbeeld beter apparate vir dampdrukbepaling, 'n verbeterde barometer, en 'n suiermanometer.
Anorganiese Chemie
Sedert 1808 het Gay-Lussac en Louis Jacques Thénard die produksie van suiwer kalium uit kaliumhidroksied deur middel van'n voltaïese stapel ondersoek. Hy het in hierdie ondersoek 'n ernstige oogbesering opgedoen, en dit het 'n jaar geduur totdat sy sig selfs halfweg herstel is.
Wie's Jou Poppie?
Reeks 3 word Vrydae om 17:30 op VIA uigesaai.
Joseph Louis Gay-Lussac
Anorganiese Chemie
In 1809 het Gay-Lussac en Louis Jacques Thénard die amiede van kalium en natrium ontdek en in 1810 hulle peroksiede.
Wu Yang
duimnael|regs| Wu Yang-Li Xiaoxia Hierdie is 'n Chinese naam, die van is Wu.
Joseph Louis Gay-Lussac
Anorganiese Chemie
Gay-Lussac het in 1811 jodium ondersoek, wat onlangs deur Bernard Courtois ontdek is, en het getoon dat die chemiese eienskappe van jodium en chloor soortgelyk is. Hy het in die proses joodsuur en kaliumjodied ontdek. Hy het in 1813 die oksidasievlakke van swaelsuur bepaal, asook van die ione van stikstof. Saam met Thénard het hy in 1808 die element boor ontdek, en byna watervrye fluoorsuur voorberei.
Wu Yang
Wu Yang (vereenvoudigde Chinees: 武 杨; tradisionele Chinees: 武 楊; pinyin: Wǔ Yáng; gebore 5 Januarie 1992) is 'n Chinese damestafeltennisspeler.
Joseph Louis Gay-Lussac
Anorganiese Chemie
Gay-Lussac kon aantoon dat Antoine Lavoisier se aanname dat alle sure suurstof moet bevat, verkeerd is. Hy het gevind dat soutsuurgas geen suurstof bevat nie, en het ook blousuur en waterstofsulfied as sure geïdentifiseer. Omdat die bekende sure altyd waterstof bevat het, het Gay-Lussac die voorvoegsel Hidro- voorgestel.
Wu Yang
Sy het die goue medalje in die spanbyeenkomste by die Asiatiese Tafeltenniskampioenskap in 2009 gewen. Sy het die enkelspeltitel tydens die 2009 Wêreld Juniortafeltenniskampioenskap gewen. Sy is bekend vir haar onortodokse, konstante kapstyl, maar kan ook 'n sterk teenaanvaller wees.
Joseph Louis Gay-Lussac
Organiese Chemie
In samewerking met Thénard het Gay-Lussac 'n apparaat vir organiese elementanalise ontwikkel, met die gebruik van kaliumchloraat as die oksideermiddel. Die volume van die verbrande gasse is in 'n kwik buis bepaal; die koolstofdioksied is dan met kaliumhidroksied gebind, en daardeur bepaal. Vanaf 1815 Gay-Lussac die kaliumchloraat met koper(I) oksied vervang. Vir die ondersoek van blousuur, wat stikstof bevat, het hy suiwer koper vir die elementanalise gebruik.
Gay-Lussac het ook die chemiese samestelling van blousuur bepaal, en terselftertyd die konsepte van waterstofsianied sowel as sianied ingebring. Hy het ook sianogeenchloried, Etanol en diëtieleter se samestelling bepaal. Hy het ook die fermentasievergelyking ondersoek.
In samewerking met Justus von Liebig het Gay-Lussac die silwerfulminaat ondersoek. In 1828 het Gay-Lussac chloor op vette en wasse laat inwerk, en het daardeur die substitusiereaksie van waterstof met chloor ontdek.
Analitiese chemie
Gay-Lussac het 'n metode vir alkoholbepaling ontwikkel en 'n volumetriese prosedure vir die bepaling van silwerinhoud. Hy het ook volumetriese titrasie ingelei. Belangrike metodes wat hy ontwikkel het, sluit in Chlorimetrie (in 1824) vir die bepaling van chloor of silwer, asook die alkalimetrie (in 1828).
Tegniese chemie
Om stikstofbevattende gasse tydens swaelsuurproduksie, het hy die Gay-Lussac toring ontwikkel.
Zhang Xielin
Hierdie is 'n Chinese naam, die van is Zhang.
Zhang Xielin (gebore 1940) is 'n Chinese tafeltennisspeler wat die Olimpiese vlag die openingseremonie van die Olimpiese Somerspele in 2008 gedra het.
Hy was in die 1960's aktief en gebruik 'n seldsame pengreep-kapstyl.
Hy is een van die vroegste suksesvolle langpluim-rubberspelers, en gebruik reëlmatige kaphoue en onvoorspelbare spintegniek. Hy was die eerste Chinese speler wat 'n mansdubbelspel (saam met Wang Zhiliang, by die 1963 Wêreld Tafeltenniskampioenskappe) gewen het.
Keke Rosberg
Keijo Erik Rosberg (gebore 6 Desember 1948), bekend as "Keke", is 'n voormalige Finse renjaer en die 1982 Formule Een-wêreldkampioen. Hy was die eerste Finse jaer wat gereeld aan die reeks deelgeneem het. Hy is die vader van 2016 Formule Een-wêreldkampioen Nico Rosberg.
Vroeë lewe
Rosberg is op 6 Desember 1948 in Solna, Swede, gebore, waar sy pa veeartsenykunde studeer het. Rosberg se pa Lars Rosberg en ma Lea Lautala was albei boorlinge van Hamina, Finland. Die gesin het in die lente van 1950 na Finland verhuis.
Formule Een loopbaan
Rosberg se Formule Een-loopbaan het betreklik laat begin. Hy het op die ouderdom van 29 in Formule Een gedebuteer nadat hy aan Formule Vee, Formule Super Vee, Can-Am, Formule Atlantic, Formule Pacific en Formule Twee deelgeneem het. Hy het vir Fred Opert, sy Amerikaanse beskermheer, gejaag. Sy eerste Formule Een-ren was vir die Theodore -span gedurende die 1978-seisoen. Hy het dadelik die aandag van die Formule Een-gemeenskap getrek met 'n uitstekende rit in die nie-Kampioenskap BRDC Internasionale Trofee by Silverstone in net sy tweede wedren by die span. Rosberg kon nie daarna vir 'n wedren kwalifiseer nie, en is deur 'n ander onmededingende span, ATS, vir drie wedrenne onderteken nadat die Theodore-span sy onbetroubare motorontwerp geskrap het. Hy het na Theodore teruggekeer nadat hulle onderstelle van die Wolf Formule Een-span gekry het, maar dié was ook onmededingend en Rosberg is halfpad deur die 1979- seisoen oor na die Wolf-span.
Die skerpkant – Williams: 1982–1985
Ten spyte hiervan was Williams geïnteresseerd in Rosberg, met die uittrede van 1980 Wêreldkampioen Alan Jones wat 'n sitplek oopgelaat het vir die 1982-seisoen. Gegewe 'n mededingende motor, het Rosberg 'n uiters suksesvolle jaar beleef. Hy het konsekwent punte aangeteken en sy eerste oorwinning in die Switserse Grand Prix by Dijon-Prenois laat daardie jaar behaal. Keke Rosberg se vyfde en laaste Grand Prix-oorwinning het gekom by die 1985 Australiese Grand Prix op die splinternuwe Adelaide Straatbaan. Aangesien dit die laaste wedren van die seisoen was, was dit ook Rosberg se laaste wedren vir Williams. Keke het die wentrofee aan sy reningenieur, Frank Dernie, gegee. Die oorwinning het Rosberg se reputasie as 'n "straatvegter" verbeter, aangesien vier van sy vyf kampioenskap Grand Prix-oorwinnings (Monaco, Dallas, Detroit en Adelaide) almal op straatbane gekom het. Rosberg het die 35 °C hitte beter hanteer as die meeste en het met 43 sekondes voor die Ligier Renaults van Jacques Laffite en Philippe Streiff geëindig.
Zhang Deying
Sy is in 2010 by die “ITTF Hall of Fame” ingelyf.
Keke Rosberg
Skuif na McLaren in 1986
Op daardie tydstip het Rosberg se skuif na McLaren vir die 1986-seisoen na 'n meesterslag gelyk, aangesien hul die kampioenspan van die vorige twee seisoene was, nadat hulle dit (veral in 1984) in dominerende styl gedoen het. Die McLaren van 1986 was nou egter ietwat onvoldoende vergeleke met sy mededingers, en Rosberg is verslaan deur sy spanmaat, 1985 Wêreldkampioen Alain Prost (die McLaren MP4/2C was ontwerp deur John Barnard in die nuutste styl van Niki Lauda en Alain Prost, terwyl Rosberg nooit die grondeffekstyl van laat rem en gooi die motor in 'n hoek laat vaar het nie. Die noodlottige ongeluk van Rosberg se goeie vriend Elio De Angelis In Mei 1986 het hy hom diep geraak en hy het aan die einde van die seisoen afgetree. Hy sou later beweer dat hy "te vroeg" afgetree het.
Laaste wedren
Keke Rosberg het die laaste wedren van sy Formule Een-loopbaan, die 1986 Australiese Grand Prix, oorheers, hoewel hy nie gewen het nie. Terwyl hy 'n voorsprong van 30 sekondes oor Nelson Piquet (sy plaasvervanger by Williams) gehad het, het hy 'n pap agterband opgedoen in rondte 62. Omdat hy gedink het die geraas van die agterkant van sy McLaren was enjinverwant, het hy die enjin afgeskakel en van die baan afgetrek. Toe hy uitklim, sien hy al wat hy hoef te doen is om terug te ry na die kuipe om bande te ruil. Hy het egter later onthul dat hy in elk geval nooit sou gewen het nie, dat hy beplan het om die beste aan Alain Prost te gee in die Fransman se bod vir die wêreldkampioenskapstitel. Soos dit geblyk het, het Prost die wedren en die titel gewen, en 'n rondte ná Rosberg se uittrede het Mansell dieselfde lot as sy voormalige spanmaat gely, hoewel op baie meer skouspelagtige wyse.
Potas
Potas in sy oorspronklike betekenis is die verbrandingsreste van 'n plantaardige materiaal (as) wat in 'n geslote pot bewaar word. Later is die betekenis van die woord baie uitgebrei tot enige van verskeie ontginde en vervaardigde soute wat kalium in wateroplosbare vorm bevat. hoewel die HAT dit minder korrek noem.
Chemiese eienskappe
Plante-as is op baie plekke en deur verskeie kulture lank gebruik om vanuit vet of olie seep te vervaardig. Dis 'n ou stuk chemiese tegnologie wat eers baie eeue later beter verstaan is. Daar is byvoorbeeld bekend dat in die Wes-Kaap die Khoekhoe die as van gannabos gebruik het om vette van wasbessies te verseep.
Die as van plante en bome bevat gewoonlik kaliumkarbonaat wat beide higroskopiese en basiese eienskappe het. Die higroskopiese eienskappe verklaar waarom dit dikwels in 'n toe pot bewaar is. Bytpotas, oftewel kan vervaardig word deur 'n oplossing van potas met gebluste kalk te kook:
Hiermee word die oplossing nog sterker basies.
Etimologie
Die Arabiere het seewier verbrand en die produk al-qalī genoem, na 'n werkwoord qalāj wat braai of kook beteken. Hierdie stof het reeds in die tyd van Albertus Magnus (ong. 1200-1280) in Wes-Europa bekend geword. Hierdie teoloog en alchemis het dit beskryf en dit alkali genoem. Plante is ook in Europa vir die vervaardiging van seep verbrand. Dit was dikwels houtas van bladwisselende bome. in Middelnederlands word in 1447 van die meervoud potasschen of weedassche gepraat. Die woord potas is later deur talle ander tale oorgeneem, soos in Sweeds pottaska (1546), Engels potash (1615) of Duits Pottasche (1716)
Die Arabiere het egter nóg 'n stof geken wat vir verseping gebruik kan word, natron of soda. Dit is 'n mineraal wat in die woestyn aangetref word. Dit bevat natriumkarbonaat pleks van kaliumkarbonaat maar die twee stoffe is lank met mekaar verwar. Klaproth het die verskil besef en die terme kali vir die plantaardige en natron vir die minerale produk ingevoer. Sir Humphry Davis het in 1807 hieruit twee verskillende elemente vrygestel, wat hy in Engels potassium en sodium genoem het. In Duits, Nederlands en Afrikaans het dit egter natrium en kalium geword. Opmerkelik is dat Arabies juis būtāsiyūm gebruik met 'n Middelnederlandse etimologie, terwyl Nederlands en Afrikaans 'n woord met Arabiese wortels gebruik.
Burgess Meredith
Oliver Burgess Meredith was 'n Amerikaanse akteur en komediant. Hy is bekend vir sy rol as "The Penguin" in die TV-reeks Batman (1960's) en as Mickey Goldmill in sommige van die Rocky-rolprente. Hy het twee Saturn-pryse (in 1978 en in 1981) en verskeie Emmy-pryse oor sy loopbaan ontvang.
Meredith is op 16 November 1907 in Cleveland, Ohio gebore en studeer aan die Hoosac Skool en die Amherst Kollege. Hy trou in 1933 met Helen Derby, maar skei van haar in 1935. In 1936 trou hy met Margaret Perry, maar skei weer in 1938. Hy was ook van 1944 tot 1949 met Paulette Goddard getroud. Daarna trou hy 'n laaste keer in 1950 met Kaja Sundsten. Hy is op 9 September 1997 op 89-jarige ouderdom in Malibu, Kalifornië aan Alzheimer en melanoom oorlede.
Moraliteit
Moraliteit (ook sedeleer, veral in ‘n godsdienstige konteks) (van Latyn moralitas 'manier, karakter, behoorlike gedrag') is die onderskeid tussen bedoelings, besluite en handelinge wat as behoorlik (reg) en dié wat onbehoorlik (verkeerd) gereken word. Moraliteit kan omvattende standaarde of beginsels wees wat afgelei is van 'n gedragskode van 'n bepaalde filosofie, godsdiens of kultuur, of dit kan afkomstig wees van 'n standaard wat 'n persoon glo universeel moet wees. Moraliteit kan ook spesifiek ‘n sinoniem wees van "goedheid" of "reg".
Morele filosofie sluit in meta-etiek, wat abstrakte kwessies soos morele ontologie en morele epistemologie bestudeer, en normatiewe etiek, wat meer konkrete stelsels van morele besluitneming soos deontologiese etiek en konsekwensialisme bestudeer. 'n Voorbeeld van normatiewe etiese filosofie is die Goue Reël, wat stel dat: "'n Mens moet ander behandel soos jy wil hê ander moet jouself behandel."
Onsedelikheid is die aktiewe teenoorgestelde van moraliteit (d.w.s. in opposisie teen dit wat goed of reg is), terwyl amoraliteit op verskillende maniere gedefinieer word as 'n onbewustheid van, onverskilligheid teenoor, of ongeloof in enige spesifieke stel morele standaarde of beginsels.
Etiek
Etiek (ook bekend as morele filosofie) is die vertakking van die filosofie wat vrae oor moraliteit aanspreek. Die woord "etiek" word "algemeen uitruilbaar met 'moraliteit' gebruik, en soms word dit ook gebruik om die morele beginsels van 'n bepaalde tradisie, groep of individu te beteken." Net so, sekere tipes etiese teorieë, veral deontologiese etiek, onderskei soms tussen etiek en sedes: "Alhoewel die moraliteit van mense en hul etiek op dieselfde ding neerkom, is daar 'n gebruik wat moraliteit beperk tot sisteme soos dié van Immanuel Kant, gebaseer op begrippe soos plig, verpligting, en gedragsbeginsels, wat etiek voorbehou vir die meer Aristoteliese benadering tot praktiese redenasie, gebaseer op die idee van 'n deug, en oor die algemeen die skeiding van 'morele' oorwegings van ander praktiese oorwegings vermy."
Konfusius, Laozi en die Daodejing verteenwoordig denke oor Chinese sienings van etiek, moraliteit en humanisme.
Beskrywend en normatief
In 'n beskrywende sin verwys "moraliteit" na persoonlike of kulturele waardes, gedragskodes of sosiale sedes van 'n samelewing wat hierdie gedragskodes verskaf waarin dit van toepassing is en deur 'n individu aanvaar word. Dit dui nie op objektiewe aansprake van reg of verkeerd nie, maar verwys slegs na dit wat as reg of verkeerd beskou word. Beskrywende etiek is die tak van filosofie wat moraliteit in hierdie sin bestudeer.
In sy normatiewe sin verwys "moraliteit" na wat ook al (indien enigiets) eintlik reg of verkeerd is, wat onafhanklik kan wees van die waardes of sedes wat deur enige spesifieke volke of kulture gehuldig word. Normatiewe etiek is die tak van die filosofie wat moraliteit in hierdie sin bestudeer.
Realisme en anti-realisme
Filosofiese teorieë oor die aard en oorsprong van moraliteit (dit wil sê teorieë van meta-etiek) word breedweg in twee klasse verdeel:
Sommige vorme van nie-kognitivisme en etiese subjektivisme, terwyl dit beskou word as anti-realisties in die robuuste sin wat hier gebruik word, word beskou as realisties in die sin sinoniem met morele universalisme. Byvoorbeeld, universele preskriptivisme is 'n universalistiese vorm van nie-kognitivisme wat beweer dat moraliteit afgelei word van redenering oor geïmpliseerde imperatiewe, en goddelike opdragteorie en ideale waarnemersteorie is universalistiese vorme van etiese subjektivisme wat beweer dat moraliteit afgelei word van die edikte van 'n god of die hipotetiese dekrete van 'n volkome rasionele wese, onderskeidelik.
Moraliteit deur praktiese redenering
Praktiese rede is nodig vir die morele agentskap, maar dit is nie 'n voldoende voorwaarde vir morele agentskap nie. Werklike kwessies wat oplossings nodig het, het beide rasionaliteit en emosie nodig om voldoende moreel te wees. 'n Mens gebruik rasionaliteit as 'n pad na die uiteindelike besluit, maar die omgewing en emosies teenoor die omgewing op die oomblik moet 'n faktor wees vir die resultaat om werklik moreel te wees, aangesien moraliteit aan kultuur onderworpe is. Iets kan slegs moreel aanvaarbaar wees as die kultuur dit as geheel aanvaar het as waar. Volgens Hendry Richardson is praktiese rede en relevante emosionele oorwegings albei belangrik geag vir 'n besluit om moreel te wees.
Paula Kalenberg
Paula Kalenberg (gebore 9 November 1986) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Cloud (2006), Krabat (2008), en Jew Suss: Rise and Fall (2010).
Moraliteit
Stam en territoriale moraliteit
Celia Green het 'n onderskeid getref tussen stam- en territoriale moraliteit. Sy tipeer laasgenoemde as oorwegend negatief en voorskrywend: dit definieer 'n persoon se grondgebied, insluitend sy of haar eiendom en afhanklikes, wat nie beskadig of by ingemeng mag word nie. Afgesien van hierdie voorskrifte, is territoriale moraliteit permissief, wat die individu toelaat, watter gedrag ook al nie inmeng met die grondgebied van 'n ander nie. Daarteenoor is stammoraliteit voorskriftelik, wat die norme van die kollektief op die individu afdwing. Hierdie norme sal arbitrêr, kultureel afhanklik en 'buigsaam' wees, terwyl territoriale moraliteit mik na reëls wat universeel en absoluut is, soos Kant se 'kategoriese imperatief' en Norman Geisler se gegradeerde absolutisme. Green bring die ontwikkeling van territoriale moraliteit in verband met die opkoms van die konsep van private eiendom, en die oorheersing van kontrak bo status.
In-groep en uit-groep
Sommige waarnemers meen dat individue verskillende stelle morele reëls op mense toepas, afhangende van hul lidmaatskap van 'n "in-groep" (die individu en diegene wat hulle glo van dieselfde groep is) of 'n "buite-groep" (mense wat nie geregtig is op volgens dieselfde reëls behandel word). Sommige bioloë, antropoloë en evolusionêre sielkundiges glo dat hierdie in-groep/buite-groep diskriminasie ontwikkel het omdat dit groepoorlewing verbeter. Hierdie oortuiging is bevestig deur eenvoudige berekeningsmodelle van evolusie. In simulasies kan hierdie diskriminasie beide onverwagte samewerking teenoor die in-groep en irrasionele vyandigheid teenoor die buite-groep tot gevolg hê. Gary R. Johnson en V.S. Falger het aangevoer dat nasionalisme en patriotisme vorme van hierdie in-groep/buite-groep grens is. Jonathan Haidt het opgemerk dat eksperimentele waarneming wat 'n in-groep-kriterium aandui, een morele grondslag bied wat wesenlik deur konserwatiewes gebruik word, maar veel minder so deur liberale.
The English Patient
The English Patient is 'n Amerikaanse rolprent uit 1996 wat geregisseer is deur Anthony Minghella. Die rolprent het 9 Oscars gewen tydens die 69ste Oscar-toekenningsaand.
Poecillastra stipitata
Poecillastra stipitata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Poecillastra en tot die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1993 deur Lévi.
Neil Casey
Neil Casey (gebore 28 Julie 1981) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Ghostbusters: Answer the Call (2016) en in die televisiereekse Saturday Night Live (1975), Inside Amy Schumer (2013), en Other Space (2015).
Hiroshi Hara (Plantkundige)
Die standaardouteursafkorting H.Hara word gebruik om hierdie persoon as die skrywer aan te dui wanneer 'n botaniese naam aangehaal word.
Peggy Maley
Peggy Maley (8 Junie 1926 – 1 Oktober 2007) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Wild One (1953), Human Desire (1954), en Indestructible Man (1956), en in die televisiereeks Climax! (1954).
Ayesha Kapur
Ayesha Kapur (gebore 13 September 1994) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Black (2005) en Sikandar (2009).
Vincent Caso
Vincent Caso (gebore 24 Desember 1991) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Between Waves (2018) en in die televisiereeks The Guild (2007).
Robert Raglan
Robert Raglan (7 April 1906 – 18 Julie 1985) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Fabian of the Yard (1954) en Handcuffs, London (1955), en in die televisiereekse Patrol Car (1954) en The Adventures of the Big Man (1956).
Bourbon whiskey
Bourbon whiskey ['bɜːrbən] is 'n variant van Amerikaanse whiskey wat hoofsaaklik van mielies gedistilleer en in eikevate verouder voordat dit gebottel word. Dit verskil merkbaar van Skotse whisky en Ierse whiskey, veral omrede geen suiker vir die fermentasieproses gebruik word nie. Mielies gee 'n heuning-, vanielje- of karamelagtige sotheid aan bourbon whiskey.
Die drank se naam is afgelei van die Franse Bourbon-dinastie wat die Amerikaanse strewe na onafhanklikheid gesteun het, alhoewel die onmiddellike aanleiding vir die naamkeuse onbekend is. Moontlik was die administratiewe distrik Bourbon County in Kentucky of New Orleans se Bourbon Street die naamgewers.
Die distrik Bourbon County in die noordooste van Kentucky maak weens die groot aantal Skotse immigrante, wat hulle hier teen die begin van die 19de eeu gevestig het, aanspraak daarop dat dit die naamgewer was. Plaaslike Skotse setlaars het begin om whiskey volgens hul eie tradisie te stook. Met die weswaartse uitbreiding van die Verenigde State ná die Rewolusionêre Oorlog het hul produk rum en jenewer verdring om die gewildste alkoholiese drank te word nadat die vervoer van die benodigde bestanddele vir die twee ander dranke nie meer koste-effektief oor die berge vervoer kon word nie. Sy grootste voordeel was dat sy bestanddele nie ingevoer moes word nie.
Bourbon is reeds in die 18de eeu deur setlaars uit Skotland en Ierland gestook en aangepas aan die nuwe omgewing - 'n proses wat variante soos Pennsilvanië se Rye whiskey (rog-whiskey) voortgebring het, terwyl die vroegste gebruik van die term bourbon van die 1820's dateer. Sedert die 1870's word na whiskey, wat in Kentucky gedistilleer is, konsekwent verwys as bourbon. Terwyl bourbon geen beskermde produk van 'n bepaalde geografiese streek binne die Verenigde State is nie, word dit nogtans sterk geassosieer met die Amerikaanse Suide in die algemeen en die deelstate Kentucky en Tennessee in die besonder.
Lewende fossiel
'n Lewende fossiel is 'n dier wat vandag leef waarvan fossiele gevind is in strata wat fossiele van diere bevat wat na bewering miljoene jare gelede uitgesterf het.
Seker die bekendste voorbeeld van 'n lewende fossiel is die selakant: 'n Mens kry fossiele van die selakant in van die vroegste strata, maar nie in latere strata nie. Die ouderdom van selakantfossiele wissel van 380 tot 70 miljoen jaar en daarom is die vis as uitgesterf beskou.
Bekende voorbeelde is die brugakkedis, die koningkrap en die plant Ginkgo biloba. In enkele gevalle was die organismes reeds as fossiele bekend voordat daar lewende verteenwoordigers ontdek is. As gevolg van sulke ontdekkings is die inwendige struktuur en die gewoontes van diersoorte waarvan daar vroeër net fossiele beskikbaar was, nou bekend.
'n Paar diersoorte wat duidelik ou vorme is, maar waarvan daar geen fossiele beskikbaar is nie, word as vermiste skakels beskou, met ander woorde as 'n ontbrekende skakel tussen 2 groepe waaruit afgelei kan word hoe die een groep uit die ander een ontwikkel het. Dit is egter meer korrek om van die direkte afstammelinge van vermiste skakels as van vermiste skakels alleen te praat.
Lewe, soos ons dit vandag ken het reeds meer as 3 600 miljoen jaar gelede ontstaan. Die eerste vorme was baie eenvoudig, maar mettertyd het al hoe meer komplekse vorme ontwikkel. Deur die proses van natuurlike seleksie bly die vorme wat goed by hul omgewing aangepas is, voortbestaan. Terwyl ander wat nie so goed aangepas is nie, uitsterf. Baie diere wat vroeër uitgesterf het is vandag aan die wetenskap bekend deurdat hulle skelette gefossileer (versteen) het en miljoene jare in sedimentere rotsformasies behoue gebly het.
Dit is as gevolg van hierdie fossiele dat die ontwikkeling van die plante- en diereryk oor miljoene jare in hooftrekke bekend is. In gevalle waar die omgewingstoestande 'n lang ruk dieselfde gebly het, het baie diere (en plante) hulle so by die omgewing aangepas (gespesialiseerd geraak) dat hulle uitgesterf het sodra die toestande verander het. Daar word vermoed dat dit met die groot reptiele (dinosouriërs, ensovoorts) in die Mesosoïkum (sowat 150 miljoen jaar gelede) gebeur het.
Twee tipes diere staan vandag as lewende fossiele bekend. Die een tipe (egte lewende fossiele) is diere wat reeds lank as fossiele bekend is en waarvan daar aanvaar is dat hulle uitgesterf het, maar waarvan daar onlangs lewende verteenwoordigers gevind is. Die ander tipe is diere wat reeds lank aan die wetenskap bekend is, maar waarvan alle verwante soorte reeds uitgestert het.
Dit is ou soorte, met ander woorde soorte wat oor 'n tydperk van miljoene jare geen verandering ondergaan het nie. Van die tweede tipe is daar heelwat meer soorte as van die eerste. Die bekendste lewende fossiel is die selakant (Latimeria chalumnae). Hierdie vis behoort tot die orde Crossopterygii (fraiingvinvisse) van die subklas Sarcopterygii (vlesige vinvisse), 'n orde waarvan daar aangeneem is dat dit ongeveer 70 miljoen jaar gelede al uitgesterf het.
Uit hierdie groep diere het alle landlewende vertebrata (werweldiere) deur die amfibieë waarskynlik ontwikkel. Die ontdekking van die selakant in 1938 in die Indiese Oseaan het dus 'n geweldige opskudding veroorsaak. Daar moet egter beklemtoon word dat die selakant self nie die voorouer van die amfibieë was nie, maar wel ŉ naverwante soort. Die eerste selakant is op 22 Desember 1938 in Oos-Londen aan wal gebring en deur prof. J.L.B. Smith van die Rhodes-Universiteit benoem. In 1952 is nog een naby die Comoro-eilande gevang en daarna nog ŉ paar in ander gebiede.
Die ander groep plante en diere wat as lewende fossiele bekend staan, is organismes wat al baie lank bestaan sonder dat hulle noemenswaardige veranderings ondergaan het. Hulle toon meer ooreenkoms met uitgestorwe soorte as met lewendes. Seelelies kan as 'n voorbeeld van hierdie tipe beskou word. Die genus Lingula, wat algemeen langs kuste voorkom. is een van die laaste oorblywende genera van die phylum Brachiopoda. Ongeveer 30 000 spesies van hierdie phylum is uit die Siluur (425 tot 400 miljoen jaar gelede) bekend, terwyl daar vandag slegs ongeveer 300 spesies is. Nog 'n voorbeeld is die 600 oorlewende spesies Nautilus van die orde Nautiloidea, naverwant aan die seekat, maar met 'n spiraalvormige skulp.
Aan die einde van die Siluur (ongeveer 400 miljoen jaar gelede), toe die diere ontstaan het, het hulle 'n ongedraaide skulp gehad. Die vorm van die skulp het geleidelik verander totdat dit in die Perm (230 miljoen jaar gelede), toe die meeste Nautiloidea uitgesterf het, spiraalvormig was. 'n Baie bekende lewende fossiel is die koningkrap (genus Limulus), wat eintlik geen krap is nie maar nader verwant is aan spinnekoppe. Die dier vertoon eienskappe van ŉ uitgestorwe groep seeskerpioene, maar sy larwe toon 'n ooreenkoms met die Trilobita (baie ou, uitgestorwe Geleedpotiges), waaraan die koningkrappe egter nie verwant is nie.
Die klas Merostomata, waartoe die koningkrappe behoort, was volop in die Paleosoïkum (600 tot 225 miljoen jaar gelede). In daardie stadium was hul verspreidingsgebied baie wyer as die huidige tropiese kuswaters van Amerika en Asië. Die 6 spesies longvisse vorm die orde Dipnoi, wat tot dieselfde subklas as die selakant, die Sarcopterygii, behoort. Hulle is dus ook 'n baie ou groep en is interessant omdat hulle aan die een kant aan die selakant verwant is en aan die ander kant met die amfibieë ooreenkomste toon.
Daar is reeds genoem dat die amfibieë waarskynlik uit die Sarcopterygii ontstaan het. Nog 'n interessante voorbeeld is die brugakkedis (Sphenodon punctata) van Nieu-Seeland, wat in 1831 as nuwe soort beskryf is en later op grond van sy skelet by die orde Rhynchocephalia ingedeel is. Alle ander verteenwoordigers van hierdie orde het reeds uitgesterf. Die Mesosoïkum is bekend as die bloeitydperk van die reptiele, onder andere die Rhynchocephalia.
Veranderde vorme, die voorouers van die moderne reptiele, het die tydperk oorleef, maar byna al die ander het uitgesterf. Die brugakkedis is een van die min vorme wat vir ongeveer 200 miljoen jaar onveranderd gebly het. Ander soorte wat sedert die Mesosoïkum ook baie min verander het, is die krokodille en skilpaaie. Voorbeelde van ou vorme in die planteryk wat behoue gebly het, is Ginkgo biloba (familie Ginkgoaceae) en die varingpalms van die genus Cycas (familie Cycadaceae).
Hierdie 2 families is al sedert die Karboon (340 miljoen jaar gelede) bekend en het in die Jura (190 miljoen jaar gelede) hul bloeitydperk bereik. Daarna het hulle begin uitsterf en vandag is nog net 'n paar spesies oor. Behalwe die bogenoemde lewende fossiele is daar nog heelwat organismes wat eintlik baie ou vorme is, maar wat vandag nog steeds in groot getalle voorkom en waarvan alle naverwante nie uitgesterf het nie. 'n Voorbeeld van so 'n groep is die kakkerlakke. Hierdie insekte het 350 miljoen jaar gelede reeds bestaan.
Vermiste skakels
'n Aantal organismes staan tradisioneel bekend as vermiste skakels, met ander woorde oorgangsvorme tussen 2 groepe. Die benaming is nie heeltemal korrek nie, aangesien dit suggereer dat een vorm, deur die "vermiste skakel", direk in 'n ander vorm ontwikkel het. Die evolusieproses is egter veel meer ingewikkeld. In die meeste gevalle sou dit waarskynlik meer korrek gewees het om nie van vermiste skakels nie, maar eerder van afstammelinge van vermiste skakels te praat.
Die lewende fossiele wat reeds genoem is, kan nie vermiste skakels genoem word nie omdat daar reeds fossiele van die soorte bekend was. Diere soos die eierlêende soogdiere (orde Monotremata) is as vermiste skakels bekend omdat hulle ŉ oorgang tussen die reptiele en die soogdiere sou wees. Daar is bale min fossiele gevind wat die oorgang van die reptiele na die soogdiere kan verklaar, en daar word algemeen aanvaar dat die oorgangsvorme monotremaatagtig was omdat die Monotremata eienskappe sowel van die reptiele as van die soogdiere toon.
In die Pleistoseen (2,4 miljoen jaar gelede) het die soogdiere vinnig begin ontwikkel uit hierdie monotremaatagtige voorouer. Die eendbekdier (Ornithorhynchus anatinus) en die miereters (genera Tachyglossus en Zaglossus) van Australië, wat saam die orde Monotremata vorm, het ook uit hierdie gemeenskaplike voorouer ontwikkel. Daar word slegs vermoed dat hierdie diere oor die laaste 150 miljoen jaar min verander het. Nog 'n bekende "vermiste skakel" is die klas Onychophora, waarvan die genus Peripatus die bekendste verteenwoordiger is.
Hierdie diertjies toon eienskappe van sowel die Gesegmenteerde Wurms (phylum Annelida) as die Geleedpotiges (phylum Arthropoda). Geen fossiele van oorgangsvorme tussen die Gesegmenteerde Wurms en die Geleedpotiges is gevind nie, maar daar word vermoed dat die oorgangsvorme soortgelyk aan Peripatus moes wees. Weer eens is die huidige Onychophora waarskynlik net afstammelinge van die Onychophora-agtige voorouers, wat betreklik min verander het. Die vermeende Onychophora-agtige voorouers was waarskynlik ook die voorlopers van die honderd- en duisendpote (klas Myriapoda), en uit die vroeë Myriapoda het die insekte waarskynlik ontstaan. Die insekte het reeds 400 miljoen jaar gelede bestaan en Onychophora moet dus nog heelwat vroeër ontstaan het.
Ontstaan van lewende fossiele
Met die verloop van miljoene jare het omgewingstoestande op die aarde gedurig verander. Deur die proses van evolusie het slegs die organismes wat hulle by die veranderde toestande aangepas het, bly voortbestaan, terwyl die ander uitgesterf het.
Organismes moes dus voortdurend verander, maar die kenmerk van lewende fossiele is juis dat hulle oor 'n baie lang tydperk geen verandering ondergaan het nie. Verskeie verklarings hiervoor is moontlik. Een daarvan is dat die diepsee 'n baie konstante habitat is. Die meeste lewende fossiele kom in die diepsee voor (selakant, seelelies en Neopilina), en dit was vir hierdie diere waarskynlik nooit nodig om te verander nie. Op land word die tropiese woude as die stabielste omgewings beskou, en dit is hier waar die Onychophora, die longvisse en die kusbewonende koningkrappe voorkom.
Die inheemse woude van Suid-Afrika is waarskynlik oorblyfsels van groter woude uit 'n vogtiger tydperk, en dit is moontlik om daardie rede dat daar ook 'n verteenwoordiger van die Onychophora, naamlik Peripatopsis capensis, voorkom. Die eierlêende soogdiere en die brugakkedis kon hulself waarskynlik handhaaf as gevolg van die isolasie van Australië. Nog ander soorte, soos kakkerlakke, is so aanpasbaar dat hulle, sonder om morfologiese veranderings te ondergaan, hulle elke keer by die veranderde omstandighede kon aanpas.
Okapi
Gedurende die Plioseen, die tydperk wat die Ystydperk (Pleistoseen) voorafgegaan het, was daar 'n groot verskeidenheid soogdiere wat tot die familie Giraffidae behoort het. Die enigste oorblywende geslagte is die kameelperd (Giraffa) en die okapi (Okapia). Kameelperde kom in die droër boswêreld voor. Hulle is aangepas om die blare van sekere soorte bome 4.5 tot 6  m  bo  die grond by te kom. Die okapi lyk baie meer op die algemene tipe van die uitgestorwe Giraffidae. Dit is 'n seldsame dier en kom slegs in die woude van die Kongo voor. Dit was onbekend aan wetenskaplikes totdat sir Harry Johnstone dit in 1901 ontdek het.
Groot grys kangaroe
Die kangaroe is 'n tipiese voorbeeld van die orde Marsupialia of buideldiere. Hierdie diere het wêreldwyd voorgekom, maar is vandag beperk tot Noord- en Suid-Amerika, Australië en 'n groep eilande noord van Australië. Laasgenoemde land wat deur die see van die Antarktiesse vasteland afgesny geraak voordat die hoër soogdiere dit bereik het. Buideldiere het dus hier voortbestaan·terwyl hulle op ander plekke deur die hoër soogdiere verdring is.
Reptiele
Die grootste akkedisse kom in die familie Varanidae voor. Dit is 'n baie ou familie waarvan fossiele uit die begin van die Tersiêr (75 miljoen jaar gelede) dateer. Die komododraak is die grootste lewende akkedis en is maar eers in 1912 op die Komodoeiland ontdek. Dit word tot 3,6 m lank, met 'n massa van ongeveer 110 kg.
Die tuatara is 'n reptiel wat vandag nog net op 'n paar klein eilandjies aan die noodoostelike kus van die Noord-eiland van Nieu-Seeland voorkom. Dit is die enigste lewende geslag van 'n orde van reptiele, die Rhynchocephalia, wat sowat 200 miljoen jaar gelede gedurende die Trias ('n geologiese periode) ontstaan het. Hulle was tydgenote van die twee reptielordes Saurischia en Ornithiscia (gesamentlik bekend as dinosourusse). Op een uitsondering na het die Rhynchocephalia sowat 135 miljoen jaar gelede uitgesterf.
Die tuatara is 'n akkedisagtige reptiel van 50 cm lank wat in gate tussen kolonies seëvoëls lewe. Hulle is veral snags bedrywig, lief vir water en goeie swemmers. Die tuatara lewe veral van insekte, eiers en die kuikens van seevoëls, maar hulle kan maande sonder kos en vars water klaarkom. Die eiers word in die sand begrawe en dit duur meer as 'n jaar voordat hulle uitbroei. Na bewering word dié reptiele baie oud en 100 jaar is nie 'n seldsame ouderdom nie.
Shakespeare in Love
Shakespeare in Love is 'n Amerikaanse rolprent uit 1998 wat geregisseer is deur John Madden. Die rolprent het 7 Oscars gewen tydens die 71ste Oscar-toekenningsaand.
Lewende fossiel
Reptiele
Nog voorbeelde van lewendige fossiele is:
Boots Mallory
Boots Mallory (22 Oktober 1913 – 1 Desember 1958) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Handle with Care (1932), The Big Race (1934), Powdersmoke Range (1935), en Here's Flash Casey (1938).
Feniciërs
Die Feniciërs het in die Oudheid gewoon in 'n gebied wat ruweg ooreenkom met die huidige Libanon. Tussen ongeveer 1200 v.C. en die begin van die Christelike jaartelling het Fenicië een van die eerste stadskulture van die vroeë geskiedenis gevorm. Die politieke en staatkundige betekenis van die Feniciese beskawing was nie besonder groot nie, maar hul kulturele prestasies, wat saamgehang het met hul intensiewe en wye handelsbedrywighede, was van veel groter en blywender belang. Die Feniciërs se bekendste bydrae tot die kultuurgeskiedenis was hul alfabet, wat later die basis van die huidige Romeinse alfabet sou vorm.
Die gebied Fenicië
Die gebied waarin die Feniciërs gewoon het, het geen duidelike grense gehad nie omdat 'n goed omlynde invloedsfeer of 'n Feniciese staat grootliks ontbreek het. Die gebied het sowat 300 km langs die ooskus van die Middellandse See en in die binneland tot noord van die berg Karmel en die stad Akko gestrek. Daar was 'n paar belangrike stede in die gebied geleë wat tegelykertyd die sentra van die Feniciese handel en kultuur was. Van die suide tot die noorde was die stede Akko, Sidon, Tirus, Beritos (Beiroet), Biblos, Tripoli en Arwad (tans Roead, ŉ kuseiland). Verder noord was Oegarit wat, hoewel dit sterk verwantskap met die Feniciese stadkultuur getoon het, nietemin eenkant gestaan het.
Epictetus
Epictetus (Grieks: Ἐπίκτητος) was 'n stoïstiese filosoof uit die 1ste eeu n.C. Hy leef van ongeveer 50 tot 130 n.C. Saam met ander Romeinse filosowe soos Lucius Annaeus Seneca en Marcus Aurelius word Epictetus beskou as een van die leidende figure in die filosofie in die eerste eeu na Christus.
Feniciërs
Vroegste geskiedenis
Biblos en Oegarit Oor die oorsprong van die Feniciërs en hul geskiedenis is daar afgesien van vae legendes maar min bekend. Die volk het hulle waarskynlik tussen 3000 en 2000 v.C. hier gevestig. Oorblyfsels van die voor-Feniciese beskawing is veral in die stad Biblos opgegrawe. Dit getuig van 'n hoë kulturele bloei en intensiewe handelsbetrekkinge, veral via die kus met Egipte. Omsfreek 2000 v.C. het die Amoriete Fenicië en onder andere Biblos en Oegarit oorgeneem.
'n Rukkie later het die Egiptiese invloed van die sogenaamde Middelryk sterk toegeneem. Die invloed is veral in Biblos opgemerk, in beeldhouwerk, kunsvoorwerpe en inskripsies wat hier gevind is. Uit hierdie periode dateer die bekende obelisktempel en talle pragtige graftombes van vorste, asook die tempels van Dagon en Baal in Oegarit. Na ŉ verwarrende oorgangsperiode het die Egiptenare hul posisie in Fenicië gedurende die Nuwe Ryk (die 18e dinastie, omstreeks 1600-1300) nog verder versterk.
Epictetus
Epictetus beweer dat filosofie nie slegs 'n teoretiese dissipline is nie, maar wel 'n lewenswyse. Hy glo dat alle eksterne gebeure deur die noodlot bepaal word en mense dus daarop geen invloed het nie. 'n Mens sal alles wat gebeur kalm en nugter moet aanvaar. Maar almal is wel verantwoordelik vir hul eie dade, wat ons deur streng selfdissipline sou moet ondersoek en beheers.
Feniciërs
Vroegste geskiedenis
Die hele gebied - later die land Kanaän genoem - was toe gekenmerk deur 'n gelykvormige, hoogs ontwikkelde kultuur wat soms die Kanaänitiese kultuur genoem word. Dit was die resultaat van 'n langdurige ontwikkeling en van baie invloede van buite af (behalwe die van die Egiptenare byvoorbeeld ook die van die Hoeriete uit die Ooste). Oor die politieke situasie in Kanaän omstreeks 1350 v.C. is daar redelik baie bekend danksy die Amarnabriewe, diplomatieke briefwisseling tussen Egiptiese farao's en hul Siries-Palestynse vasalle in Babilonië, veral die in Biblos.
Epictetus
Lewe
Hy word as Griekse slaaf uit Hiërapolis in Frigië (die hedendaagse Pamukkale in Turkye) na Rome gebring waar hy ‘n slaaf word van Epaphroditus, 'n belangrijke bestuurder aan die hof van Nero. In Rome studeer hy by Musonius Rufus, 'n Romeinse senator en stoïstiese filosoof wat met tussenposes onderrig gee in Rome. Na sy vrystelling is Epictetus self in Rome 'n leermeester. Epictetus word waarskynlik in 89 n.C. verban uit Rome, vanweë die edik van Domitianus wie alle filosowe uit Italië verban. Hierna doseer Epictetus in Nikopolis (Noordwes-Griekeland), die filosofie van die Stoïsisme, in 'n skool gestig deur hom.
Feniciërs
Vroegste geskiedenis
Die briefwisseling is by Amarna, die bestuursentrum van die Egiptenare, gevind.Ook die argiewe van Oegarit is van belang vir kennis oor hierdie periode. In hierdie tyd het die mag van die Hetiete, 'n volk uit Klein-Asië, vanuit die noorde ten koste van Egipte uitgebrei. Oegarit het tot die Hetitiese invloedsfeer behoort en die eintlike Fenicië het toe min of meer 'n buffersone geword, hoewel dit nog formeel onder die Egiptiese gesag was.
Epictetus
Voordragte en uitsprake
Self het Epictetus niks geskryf nie, maar sy leerling en bewonderaar Arrianus het agt boeke leergesprekke (Grieks: διατριβαί [diatribaí], Latyn: Dissertationes, Engels: Discourses, Duits: Lehrgespräche, Frans: Entretiens) van Epictetus saamgestel; waarvan vier boeke bewaar gebly het. Ook stel Arrianus die Handboekie (Encheiridion) saam: 'n versameling van 53 aanhalings van Epictetus. Die praktiese advies wat hierin gegee word, word nou nog gerespekteer.
Feniciërs
Oegarit
Terwyl daar byna niks in die Feniciese stede self gevind is wat uit die kritieke eeue dateer nie (hulle was klaarblyklik nie van belang nie), het die opgrawings by Oegarit (die ruüineheuwel Ras Shamra word sedert 1929 deeglik deur die Franse gefynkam) wei ŉ duidelike beeld van die Kanaänitiese kultuur getoon. Hulle moes ŉ monumentale argitektuur (paleise) gehad het, tesame met 'n bloeiende godsdiens en letterkunde wat op ŉ wydvertakte handel gebaseer was.
Epictetus
Voordragte en uitsprake
Daarnaas het net enkele fragmente en twyfelagtige tekste van Epictetus se werke bewaar gebly.
Feniciërs
Oegarit
Baie literêre en wetenskaplike manuskripte in spykerskrif is gevind. Tekste in die Oegaritiese spykerskrifalfabet uit omstreeks 1400 is ook gevind. Die mitologiese verhale oor die Kanaänitiese gode soos EI, Baal, Anat, Asjera, Jammu (die see) en Motu (die dood) en legendariese vorste soos Danel, Aqhat en Kirta is veral van belang. Die manuskripte is die oudste oorspronklike bronne oor die Kanaänitiese mitologie en daarom van groot belang vir die godsdiens- en literatuurwetenskap, veral met betrekking tot die studie van die Ou Testament. Baie van die religieuse denkbeelde wat in die manuskripte voorkom, kom later weer by die Feniciers self voor.
Jack Raine
Jack Raine (18 Mei 1897 – 30 Mei 1979) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Middle Watch (1930), The Green Finger (1946), en Julius Caesar (1953), en in die televisiereeks The United States Steel Hour (1953).
Feniciërs
Die Feniciese stadstate
Omstreeks 1200 v.C. is Fenicië se sentrale gebied geteister deur invalle van die sogenaamde seevolke wat ook ander plekke, byvoorbeeld die Egiptiese kus, onveilig gemaak het. Die eintlike beskawing van die Feniciërs het na die onregeerbare Wikingtyd begin. Sommige geleerdes beskou die term Fenicië en Feniciërs nie as ter sake tot omstreeks 1200 v.C. nie. Letterlik beteken hierdie terme waarskynlik " purperland" en "purpervolk", na aanleiding van 'n beroemde handelsproduk uit hierdie periode.
Nikola Kastner
Nikola Kastner (gebore 1983) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Offside (2005) en The Origin of Violence (2016), en in die televisiereekse Homeland (2011) en Doc Meets Dorf (2013).