cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Peloponnesiese oorlog
Die Peloponnesiese oorlog, van 431 tot 404 v.C., was 'n oorlog van die antieke Grieke, waarin 'n stryd om die oorhand gevoer is deur Athene en sy ryk, teenoor die Peloponnesiese bond onder leiding van Sparta. Geskiedkundiges het die oorlog tradisioneel in drie fases verdeel. In die eerste fase, die Archidamiese oorlog, het Sparta herhaalde invalle in Attika van stapel gestuur, terwyl Athene haar leierskap ter see benut het om die kusstreke van die Peloponnese te plunder, en om tekens van onrus in die Atheense ryk te onderdruk. Hierdie periode van die oorlog is voltrek in 421 v.C., met die ondertekening van die Vrede van Nikias. Daardie verdrag is egter gou ondermyn deur hernude gevegte in die Peloponnese. In 415 v.C., het Athene 'n massiewe ekspedisiemag afgevaardig om Sirakuse in Sisilië aan te val; die aanval het noodlottig uitgeloop, met die uitdelging van die hele mag, in 413 v.C.. Dit het die finale fase van die oorlog ingelui, wat dikwels na verwys word as die Dekeleaanse of Ioonse oorlog. In hierdie fase het Sparta, nou met ondersteuning van Persië, opstande in Athene se onderhorige state in die Egeïese See en Ionië aangewakker, wat die Atheense ryk ondergrawe het, en, uiteindelik die stad van sy vlootoorhand ontneem het. Die vernietiging van die Atheense vloot by Aegospotami het die oorlog effektief voltrek, en Athene het in die volgende jaar oorgegee.
Die Peloponnesiese oorlog het die antieke Griekse wêreld omvorm. Op die vlak van internasionale betrekkinge, is Athene, die sterkste stadstaat in Griekeland voor die uitbreek van die oorlog, gereduseer tot 'n staat van byna volkome onderhorigheid, terwyl Sparta gevestig is as die leidende mag in Griekeland. Die ekonomiese koste van die oorlog is regdeur Griekeland gevoel; armoede was wydverspreid in die Peloponnese, terwyl Athene haarself in 'n volkome afgetakelde toestand bevind het, waaruit sy nooit haar vooroorlogse welstand kon hernuwe nie. In Athene het die Dertig Tiranne met die hulp van Spartaans gesinde Atheense burgers in 404 v.C. die mag in Athene oorgeneem. Die oorlog het ook meer subtiele omwentelinge in die Griekse gemeenskap meegebring; die konflik tussen demokratiese Athene en oligargiese Sparta, wat elk vriendskapsbetrekkinge met ander state gehandhaaf het, het van burgeroorlog 'n algemene verskynsel in die Griekse wêreld gemaak.
Griekse oorlogvoering, intussen, wat voorheen beperk was tot geformaliseerde konflikte, is omskep in 'n verbete stryd tussen stadstate, wat grootskaalse afgryse ingesluit het. Godsdienstige en kulturele waardes is omvergewerp, uitgestrekte landstreke is geplunder en stede is uitgedelg, sodat die Peloponnesiese oorlog 'n dramatiese einde gebring het aan die Griekse goue era van die vyfde eeu v.C..
Mark Boucher
Mark Verdon Boucher (* 3 Desember 1976 in Oos-Londen, Kaapprovinsie) is 'n voormalige Suid-Afrikaanse krieketspeler. Hy het die Proteas van 1997 tot 2012 in altesame 147 toetse as paaltjiewagter verteenwoordig, ’n rekord tot op hede. In dié tyd verbeter hy byna elke wêreldrekord vir paaltjiewagters. In toetse en in internasionale eendagkrieket benut hy onderskeidelik 532 en 403 vangskote en 23 en 22 stonkkanse. Hy was ook ’n aggressiewe middelorde-kolwer wat 5 515 toetslopies en 4 686 lopies in 295 internasionale eendagwedstryde aanteken het. Boucher se internasionale krieketloopbaan het skielik tot 'n einde gekom toe 'n dwarsbalkie opgeskiet en sy linkeroog beseer het. Dit was 'n fratsongeluk gedurende die opwarmingswedstryd in Engeland op 9 Julie 2012. Hy het onder meer tydens die Krieketwêreldbeker 1999, Krieketwêreldbeker 2003 en Krieketwêreldbeker 2007 vir Suid-Afrika gespeel.
1997
Mark Boucher se toetskrieketloopbaan begin op 17 Oktober 1997 teen Pakistan in Sheikhupura in die tweede van 'n drietoetsreeks. Drie dae van die toets gaan verlore weens reën en die Proteas boul en doen veldwerk vir slegs 17 boulbeurte. Boucher teken ses lopies aan in Suid-Afrika se enigste kolfbeurt.
Dit het beter gegaan met Boucher in sy eerste internasionale eendagwedstryd teen Nieu-Seeland in Perth. Hy neem twee vangskote maar stel teleur met die kolf.
1998–99
Gedurende 1998 teken Boucher sy eerste vyftigtal teen Pakistan in Durban aan. In sy volgende toets teken hy weer 'n vyftigtal aan en hy ewenaar Dave Richardson se nege slagoffers vir 'n paaltjiewagter in 'n toets – agt vangskote en een stonkkans. Ses van die vangskote was in die eerste beurt wat hom tweede op die alle-tye lys plaas vir slagoffers in 'n beurt. Gedurende dié reeks stel hy 'n nuwe Suid-Afrikaanse rekord op met agtien slagoffers vir 'n drietoetsreeks.
Tydens die toer na Engeland in 1998 raak Boucher ontslae van 26 kolwers wat sy plek in die span verseker. Dit was op daardie stadium die vierde meeste slagoffers vir 'n reeks.
Gedurende 1999 teken hy sy eerste honderdtal aan teen Wes-Indië op SuperSport-park in Centurion. Hy teken nog twee hondertalle aan later die jaar.
2000
Gedurende 2000 neem hy vyf vangskote waar teen Engeland in Johannesburg en ewenaar daarmee die internasionale eendagwedstryd rekord vir die meeste vangskote deur 'n paaltjiewagter. Hy herhaal die prestasie twee keer gedurende die jaar. Gedurende dieselfde jaar behaal Boucher sy 1 000ste toetslopie met 'n vyftigtal in die tweede toets in Kandy teen Sri Lanka. Hy rond sy vertoning af deur Muttiah Muralitheran uit te vang en daarmee verseker hy dat Suid-Afrika die toets met sewe lopies wen en sodoende die reeks gelykop maak.
In sy 38ste toets steek hy Dave Richardson se rekord van 153 slagoffers verby om sodoende Suid-Afrika se suksesvolste paaltjiewagter te word.
2002
Gedurende 2002 neem hy as kaptein waar in vier toetse toe Shaun Pollock beseer was. Suid-Afrika verloor die tuisreeks teen Australië maar hy lei sy span tot 'n beurtoorwinnig teen Bangladesj gedurende Oktober. Hy benut ook sy 200 ste vangskoot tydens die toets.
Hy eis ook gedurende 2002 sy 166ste slagoffer, Damien Martyn, in internasionale eendagwedstryde – die meeste deur 'n Suid-Afrikaanse paaltjiewagter.
2003
Die Krieketwêreldbeker 2003 in Suid-Afrika is 'n groot teleurstelling vir Boucher. Hy speel na die laaste bal van die wedstryd teen Sri Lanka, die hou lewer geen lopie op nie en die wedstryd word gestaak weens reën en eindig gelykop. Die gevolg is dat Suid-Afrika uit die kompetisie geboender word.
2004
Gedurende 2004 verloor Boucher sy plek in die toetsspan; Thami Tsolekile word in sy plek gekies. Hy herower egter sy plek in die span teen die besoekende Engelse span. Teen die einde van die jaar word Boucher slegs die tweede persoon met 300 slagoffers in Internasionale Eendagkrieket naas Adam Gilchrist op 12 Maart 2006. Dié wedstryd sal altyd deur Boucher onthou word – hy teken 'n vyftigtal en die wenlopies aan teen Australië in die bekende 438 stryd in Johannesburg.
2007
Gedurende 2007 neem hy sy 366ste vangskoot waar toe hy Faisal Iqbal uitvang en verbeter Ian Healy se wêreldrekord. Hy speel ook in sy 100ste toets – een van slegs vier Proteaspelers op daardie stadium. Gedurende Februarie 2007 ewenaar hy ook die wêreldrekord van ses slagoffers in 'n internasionale eendagwedstryd. Later gedurende 2007 word hy die suksesvolste paaltjiewagter óóit toe hy Ian Healy se totale slagoffers (vangskote en stonkkanse) van 395 verbysteek. Tydens die Sydneytoets word hy slegs die tweede speler wat 400 vangskote neem naas Adam Gilchrist. Dit was ook sy 275ste eendagwedstryd.
2008
Hy speel ook in die IPL liga gedurende 2008 vir Royal Challengers Bangalore. Hy teken die tweede meeste lopies aan, 225, in tien wedstryde met 'n gemiddeld van 32.14. Gedurende 2009 speel hy in 12 wedstryde met 'n gemiddelde van 30 vir sy 150 lopies.
2011
Op 9 November 2011 vang hy Phil Hughes uit en word die eerste paaltjiewagter wat 500 vangskote in toetse neem, 121 meer as Adam Gilchrist.
Op 10 Julie 2012 kondig hy sy uittrede aan ná die fratsongeluk teen Somerset tydens die Engelse toer.
896
Die jaar 896 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 96ste jaar van die 9de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Bailey's Muckleneuk
Bailey's Muckleneuk is 'n voorstad in die nabye ooste van Pretoria, Suid-Afrika. Die Magnoliadal is in hierdie voorstad geleë.
Samuel Mqhayi
Samuel Edward Krune Loliwe Ngxekengxeke Mqhayi (S. E. K. L. N. Mqhayi, 1 Desember 1875 – 29 Julie 1945) was 'n Xhosa-dramaturg, essayis, kritikus, romanskrywer, biograaf, vertaler en digter wie se werke as instrumenteel beskou word in die standaardisering van die grammatika van isiXhosa en die behoud van die taal in die 20ste eeu.
Lewe
Mqhayi is in die dorpie Gqumahashe ('n ou Sendingstasie) in die Thyume-vallei naby Alice in die Oos-Kaap, Suid-Afrika, op 1 Desember 1875 as die seun van Ziwani Krune Mqhayi en Qashani Bedle gebore. Mqhayi se ouers was Christene, met sy vader Ziwani, bekend as 'n toonaangewende man in sy kerk, wat bekend was om sy raad, prediking en sy sang. Mqhayi het sy primêre skoolopleiding in die Thyume-vallei begin. Op die ouderdom van nege het Mqhayi weggetrek met sy vader (sy moeder is oorlede toe hy twee jaar oud was) na Centane om by sy oom Nzanzana (die hoofman van die omgewing) te woon tydens die witgatboom-hongersnood van 1885. Mqhayi vertel dat die ses jaar wat hy in Centane deurgebring het 'n belangrike invloed uitgeoefen het oor hom en sy skrywes: "In daardie ses jaar het ek baie geleer ten opsigte van respek teenoor die Xhosa-leefwyse, insluitend die verfyndheid van die Xhosa-taal. ... As ek die afgelope ses jaar nie in Kentani [sic] was nie, sou ek nie my volk kon help nie ... dit was 'n manier om insig te verkry in die volkslewe van my volk." Toe Mqhayi 15 was, is sy oom oorlede en sy pa, wat na Grahamstad verhuis het, het sy suster gestuur om hom te gaan haal. Mqhayi het Lovedale College bygewoon waar hy studeer het om 'n onderwyser te word. Mqhayi is in 1945 in Ntab'ozuko oorlede en is in Berlyn naby King William’s Town begrawe.
Werke
Gedurende die 1890's het die drukpers gewild geword onder die swart gemeenskap in Suid-Afrika. In 1897 het die digter Allan Kirkland Soga, Tiyo Soga en andere hul eie koerant, The Voice of the People, bekendgestel. In een van sy prosa-geskrifte oor Izwi Labantu het Mqhayi besin oor sy teleurstelling met die verwestering van Afrika:
Vertaling:
In 1905 is Mqhayi aangestel in die Xhosa-Bybelhersieningsraad. Hy sou later daartoe bydra om Xhosa se grammatika en taalgebruik te standaardiseer, en het daarna 'n voltydse skrywer geword. In 1907 skryf hy sy eerste roman in die Xhosa-taal, getiteld U-Samson, 'n aanpassing van die Bybelse verhaal van Simson, wat nou verlore is. In 1914 publiseer hy Ityala lamawele ("Die regsaak van die Tweeling"), 'n invloedryke isiXhosa roman en 'n vroeë verdediging van gewoontereg en die Xhosa-tradisie. In 1925 skryf hy 'n biografie van John Knox Bokwe getiteld uJohn Knox Bokwe: Ibali ngobomi bakhe, wat in 1972 deur Lovedale Press gepubliseer is. Mqhayi het sewe stanzas tot Nkosi Sikelele 'iAfrika, wat oorspronklik deur Enoch Sontonga in 1927 geskryf is, bygevoeg. Sy outobiografie is getiteld UMqhayi waseNtab'ozuko (Mqhayi van "Mount Glory"). In 1929 skryf hy Utopia, UDon Jadu.
Mqhayi het bekendgestaan as Imbongi yakwaGompo (die digter van Gompo) en later Imbongi yesizwe (die digter van die (Xhosa) nasie).
Nalatenskap
'n Jeugdige Nelson Mandela, wat hom as digter-laureaat van die swart volk beskou het, het Mqhayi minstens twee keer in die vlees gesien en hom tot sy oneindige plesier aangehoor. Nkosi Sikelel' iAfrika is deur verskillende Afrika-state aangeneem as 'n nasionale lied alleen of in kombinasie met 'n ander lied, insluitend Suid-Afrika, Namibië en Zambië. Hy het die Ester Bedford-prys vir Bantoeliteratuur in 1935 gewen.
Paula Deen
Paula Deen (gebore 19 Januarie 1947) is 'n Amerikaanse vervaardiger en aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Elizabethtown (2005) en in die televisiereekse Paula's Home Cooking (2002), Paula's Best Dishes (2008), en Not My Mama's Meals (2012).
Bonttobie
Voorkoms
Die voël is swart op die rug met 'n wit borskant en daar is witstrepe op die vlerke, rug en kruis sigbaar in vlug.
Kathleen Burke
Kathleen Burke (5 September 1913 – 9 April 1980) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Island of Lost Souls (1932), Good Dame (1934), The Last Outpost (1935), en The Lion Man (1936).
Jessica Lee Rose
Jessica Lee Rose (gebore 26 April 1987) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente King Kong (2005) en I Know Who Killed Me (2007), en in die televisiereekse Lonelygirl15 (2006) en Sorority Forever (2008).
Crella aurantiaca
Crella aurantiaca is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2009 deur Bertolino, Calcinai & Pansini.
897
Die jaar 897 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 97ste jaar van die 9de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Mandaryn
Die mandaryn of Citrus reticulata is ’n variëteit van die lemoenfamilie. Dit is ’n klein sitrusboom met vrugte wat soos ’n lemoen lyk. Hulle word gewoonlik net so of in vrugteslaai geëet. Hulle is rooi-oranje van kleur.
Eienskappe
duimnael|links|220px|Mandarynskyfies wat ingelê is. Die boom kan droogte beter weerstaan as die vrug. Die mandaryn is kwesbaar en word maklik deur koue getref. Dit groei in tropiese en subtropiese klimate.
Volgens molekulêre studies is die mandaryn, lemmetjie, pomelo en papeda vanweë inkweking die voorouers van alle ander sitrusspesies en hul variëteite.
Umzimvuburivier
Die Umzimvubu is 'n rivier in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die naam beteken seekoeirivier (van Xhosa Imvubu (mv. i(z)imvubu)), seekoei). Die rivier ontspring in die Drakensberge by die grens met Lesotho en vloei deur die Transkei-gebied van die Oos-Kaap, deur die voormalige hoofstad Mthatha, tot by Port St. Johns aan die Indiese Oseaan.
Mildred Burke
Mildred Burke (5 Augustus 1915 – 14 Februarie 1989) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Below the Belt (1980) en ...All the Marbles (1981).
Mandaryn
Eienskappe
Sitrusvrugte is gewoonlik selfbevrugtend (hulle het net ’n by nodig om stuifmeel van een deel van die blom na die ander oor te dra) of saadloos (hulle het nie bestuiwing nodig nie).
898
Die jaar 898 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 98ste jaar van die 9de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Umzimvuburivier
Afloop
Die Umzimvubu ontspring in die noordelike deel van die Oos-Kaap, in die gebied van Matatiele en Mount Fletcher naby die Lesotho-grens. Die vloei met kronkels en draaie in 'n algemeen suidoostelike rigting. By Port St. Johns vloei dit deur 'n indrukwekkende kloof, bekend as die "Poorte van St. Johannes", met 'n estuarium in die Indiese Oseaan in. Dit is ongeveer 400 km lank met 'n opvanggebied van 19 853 km².
Alhoewel dit een van Suid-Afrika se belangrikste riviere is, is die Umzimvubu se opvanggebied grootliks onderontwikkeld. Die rivier is tans deel van die Umzimvubu tot Keiskamma Waterbestuursgebied.
Geskiedenis
In 1635 het die Portugese skip Nossa Senhora de Belem by die mond van die Umzimvubu gestrand.
Die Umzimvubu verdeel Pondoland in 'n Oostelike en Westelike Pondoland. Die riviermond is voorheen as 'n hawe gebruik, maar dit is in die 1940's gestaak. Die monding is weens toeslikking te vlak vir groot skepe en die ingang is soms deur sand belemmer. Die monding is tans slegs vir klein vaartuie begaanbaar, wat sowat 10 km stroomop kan vaar.
Sytakke
Die belangrikste sytakke van die Umzimvubu is die Tsitsarivier, die Tinarivier, die Kinirarivier en die Mzintlavarivier. Hoër op in sy boloop sluit die Rietrivier uit KwaZulu-Natal aan.
Kaylee DeFer
Kaylee DeFer (gebore 23 September 1986) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Flicka (2006) en Red State (2011), en in die televisiereekse The War at Home (2005) en Gossip Girl (2007).
Crella elegans
Crella elegans is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1862 deur Schmidt.
Julianna Rose
Julianna Rose (gebore 4 Julie 1994) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Apocalypto (2006), Pathfinder (2007), Cirque du Freak: The Vampire's Assistant (2009), en Crazy, Stupid, Love. (2011).
Wespedief
Die wespedief (Pernis apivorus) is somerbesoeker-voël aan Suider-Afrika en word gesien vanaf November tot April. In Engels staan die voël bekend as European honey buzzard.
Marmelade
Marmelade kan soet of bitter wees.
899
Die jaar 899 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 99ste jaar van die 9de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Sterrewag, Pretoria
Sterrewag is 'n voorstad van Pretoria in Gauteng, Suid-Afrika. Dit lê langs Waterkloofrif en Monument Park, suidoos van die stadsentrum.
Ouditeur
'n Ouditeur is 'n persoon wat 'n organisasie se bates en state kontroleer. Dit is 'n beroep vir persone wat 'n tersiêre kursus voltooi het. Hulle is in die beheer van 'n besigheid se sake en kontroleer dat alles soos beplan is beloop. Hulle pas 'n klomp verskillende metodes en stappe toe wat hulle help om dit te bepaal. Ouditeurs bepaal ook of die besigheid 'n wins of verlies toon, hulle kyk ook of die besigheid 'n goeie belegging gaan wees vir voornemende aandeelhouers (finansiële posisie).
Dis ook baie belangrik dat ouditeure eerlike en opregte mense moet wees. Hulle moet etiek bo enige iets anders stel. Hulle moet objektief kan kyk na enige onderneming en foute dadelik rapporteer. Hulle is altyd op die uitkyk om die besigheid as 'n geheel te verbeter deur foute op te spoor en verbeterings aan te beveel.
Latarsha Rose
Latarsha Rose is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Hunger Games (2012) en in die televisiereekse CSI: NY (2004), Being Mary Jane (2013), en S.W.A.T. (2017).
Diana DeGarmo
Diana DeGarmo (gebore 16 Junie 1987) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent After the Sun Fell (2016) en in die televisiereekse The Young and the Restless (1973), American Idol (2002), en Sing It! (2016).
Bartine Burkett
Bartine Burkett (9 Februarie 1898 – 20 Mei 1994) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente I Can Explain (1922), Cornered (1924), Galaxina (1980), en The Devil and Max Devlin (1981).
Crella mollior
Crella mollior is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1925 deur Topsent.
Boesmanspruit (Watervalrivier, Mpumalanga)
Boesmanspruit is 'n spruit wat suid van Secunda in Mpumalanga, Suid-Afrika ontspring. Dit vloei in 'n suidwestelike rigting tot dit by die Watervalrivier aansluit.
Die Watervalrivier sluit by die Vaalrivier en daarna by die Oranjerivier aan, waarna dit in die Atlantiese Oseaan uitmond.
Malea Rose
Malea Rose (gebore 10 September 1986) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Kidnap (2017) en in die televisiereekse Two and a Half Men (2003), Entourage (2004), en New Girl (2011).
Makhaya Ntini
Makhaya Ntini OIS (6 Julie 1977 naby King William's Town, Oos-Kaap) is 'n voormalige Suid-Afrikaanse krieketspeler wat die eerste etnies-swartspeler vir die Suid-Afrikaanse span was. Hy het onder meer tydens die Krieketwêreldbeker 2003 en Krieketwêreldbeker 2007 vir Suid-Afrika gespeel.
Eerste jare
Twee jaar nadat sy talent in die Grens ontdek is, word hy gekies om Engeland toe te toer met die Suid-Afrikaanse o.19-span, en speel in al vyf die internasionale wedstryde. Engeland oorheers beide eendagwedstryde op die toer met die Suid-Afrikaners wat net een paaltjie kon neem, deur Pierre Joubert. In die toetsreeks, wat Engeland met 2-0 wen, neem Ntini altesaam nege paaltjies, die tweede meeste deur 'n Suid-Afrikaner. Sy boulwerk was duur en kom teen 'n koers van 4.53 lopies per boulbeurt, meer as enige ander Suid-Afrikaner met die uitsondering van Mark Boucher, wat eintlik 'n paaltjiewagter was. Na twee wedstryde vir die Grens teen die toerende Keniane, het Ntini sy eersterangse debuut in November 1995 teen 'n Engelse XI gemaak. Hy het twee paaltjies ingeoes in Engeland se enigste beurt, waartydens Grens deeglik die loef afgesteek is.
In sy debuutseisoen neem Ntini 17 paaltjies teen 'n gemiddeld van 37,05 in eerste-klas wedstryde. Sy beste vertoning in 'n beurt was teen die Vrystaat, toe hy drie paaltjies vir 49 lopies geneem het tydens sy 17 boulbeurte. Hy toer weer saam met die nasionale onder-19s in Maart en April 1996 na Indië. Ntini wys sy talent tydens die derde wedstryd met 6/53 in die eerste beurt en 3/48 in die tweede beurt.
Internasionale loopbaan
As snelbouler was hy geneig om wyd van die paaltjies te boul met lewendige aflewerings en goeie vaart. Hy oorleef politieke omstredenheid vroeg in sy loopbaan, en word slegs die derde Suid-Afrikaner om 300 toetspaaltjies te neem naas Shaun Pollock en Allan Donald, en die tweede plek op die IKR-toetsboulranglys in te neem. Hy het later, tot die 2010-seisoen, plaaslike krieket vir die Chennai Super Kings in die Indiese Premierliga gespeel.
Ntini keer terug na die Suid-Afrikaanse span vir 'n Sharjah toernooi in 2000. Sy verbetering was duidelik sigbaar toe hy met groter beheer geboul het. In 2003 word hy die eerste Suid-Afrikaner om 10 paaltjies op Lord's Cricket Ground te neem. Dit was waarskynlik Ntini se beste vertoning, behalwe toe hy 13 paaltjies vir 132 lopies teen die Wes-Indiese Eilande in Port-of-Spain geneem het op 12 April 2005. Dit bly die meeste paaltjies deur 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler in 'n toets geneem. Op 3 Maart 2006 het Ntini ook die beste boulsyfers deur 'n Suid-Afrikaner behaal in 'n eendagwedstryd, deur Australië met 6 paaltjies vir 22 lopies te vermorsel.
Rekords
Ntini het homself as Suid-Afrika se beste snelbouler en een van die voorste snelboulers in die wêreld gevestig. In Februarie 2009 beklee hy die vyfde posisie as wêreldtoetsbouler na Muttiah Muralitharan, Dale Steyn, Stuart Clark en Mitchell Johnson, maar daal ook tot 25ste posisie as eendaagse bouler, volgens die IKR se ranglys.
Op 17 Desember 2009 speel hy in sy 100ste toets, steeds die enigste swart Suid-Afrikaanse krieketspeler wat die merk kon bereik. Maar nadat hy reeds sy plek in die eendaagse span verloor het, is hy uit die toetsspan gelaat na swak vertonings teen Engeland.
Grootteordes (lengte)
Die heelal bevat uiters groot en uiters klein voorwerpe, wat met grootteordes tussen 10-18 en 10+24 meters beskryf moet word. Hierdie artikel gee van die voorwerpe wat se grootte 'n bepaalde orde het. Die SI-stelsel is ontwerp om dit m.b.v. 'n stelsel van voorvoegsels te vermag.
Gedetailleerde lys
Om te help om verskillende grootteordes te vergelyk, verduidelik die volgende lys die onderskeie lengtes tussen 1.6 m en 1.3 m.
Makhaya Ntini
Rekords
Ntini het op 9 Januarie 2011 uit alle vorme van internasionale krieket getree, na 'n T20-wedstryd teen Indië in Durban.
Crella papillosa
Crella papillosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Schmidt.
3de eeu
Die 3de eeu het in die jaar 201 'n aanvang geneem en teen die einde van die jaar 300 ten einde geloop.
Beatrice Burnham
Beatrice Burnham (gebore 1902) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Hitchin' Posts (1920), Diamonds Adrift (1921), Kindled Courage (1923), en Riders of the Purple Sage (1925).
Sitrushibried
duimnael|250px|Die [[kalamondin, ’n sitrushibried.]]
’n Sitrushibried verwys gewoonlik na hibriede in die genus Citrus, dus die kombinasie van twee verskillende variëteite of spesies van sitrusvrugte om gemengde eienskappe van albei plantsoorte te kry. Sitrushibriede word gewoonlik aangedui met ×, gevolg deur die woord "Citrus", byvoorbeeld Citrus × aurantifolia.
Sitrushibriede
Die algemeenste sitrushibriede, wat soms as ’n spesie op hul eie behandel word, is:
’n Paar minder belangrike hibriede is:
Intergenetiese hibriede
Soms word vrugte van twee verskillende genera gekombineer:
Citrocirus
Citrocirus is ’n hibriedgenus wat ’n mengsel is tussen lede van die genus Citrus en die verwante Poncirus.
Aurora-nagslang
Die Aurora-nagslang (Lamprophis aurora) is 'n nie-aggressiewe wurgslang wat in Suid-Afrika aangetref word. Die slang is hoofsaaklik snags aktief en kan uitgeken word aan die kenmerkende geel-oranje streep op sy rug.
Lamprophis aurora kan tot 'n maksimum lengte van 90 cm groei, maar korter lengtes rondom 60 cm is meer algemeen. Onvolwasse slange lyk op die kousbandjie en het 'n opvallende oranjebruin kleur, wat verdonker tot olyfgroen namate hulle ouer word.
Volwasse Aurora-nagslange eet hoofsaaklik klein knaagdiere, terwyl jong slange se dieet tot akkedisse beperk is.
Die wyfie lê 5 tot 12 eiers vroeg in die somer. Die eiers broei in Desember tot Januarie uit en die kleintjies het 'n gemiddelde lengte van 20 cm.
Shona (taal)
Shona (chiShona in Shona) is 'n Bantoetaal, inheems aan die Mashona-stam van Zimbabwe, Suid-Zambië en Mosambiek. Shona bestaan uit 'n aantal dialekte, naamlik Zezuru, Karanga, Manyika, Ndau en Korekore. Sekere taalkundiges beskou Karanga enersyds as 'n taal op sigself, of wend dit aan as 'n omvattende term vir al die variante. Shona is een van die belangrikste tale in Zimbabwe, tesame met Noord-Ndebele en die amptelike besigheidstaal, Engels, en een van die amptelike tale van dié land.
Rina Venter
Dr. Elizabeth "Rina" Venter (gebore 9 Desember 1938, Krugersdorp) was die minister van nasionale gesondheid en gesonheidsontwikkeling van Suid-Afrika vanaf 1989 tot 1994. Nadat sy matrikuleer het aan Hoërskool Carletonville, het sy aan die Universiteit van Pretoria Sosiale Wetenskappe studeer. Na haar studies, was sy vir 20 jaar werksaam as maatskaplike werker.
Sy het gedien in die Nasionale Partyregering van FW de Klerk, en was die eerste vrou in die Suid-Afrikaanse geskiedenis met 'n pos in die kabinet. Die ondervinding wat Venter opgedoen het was onder andere gesinsorganisering, bystand aan ongehude moeders, aannemingswerk, groepwerk met gedragsmoeilike dogters, alkoholisme, huweliksberading, beleidsontwikkeling, finansiële beplanning en organisering van maatskaplike dienste. Sedert 1980 tot 1984 was Venter die presidente van die Suid-Afrikaanse Vrouefederasie, roterende voorsitter van die Federale Vroueraad, asook voorsitster van die Federale Vroueraad-Volksbelang ('n koördineringsraad van 28 Afrikaanse vroue).
Openbare aanstellings
Vanaf 1982 tot 1984 was Venter 'n lid van die SAUK Raad, asook die Noord-Transvaalse welsynsraad en later die Suid-Afrikaanse Welsynsraad. In hierdie tydperk dien sy ook op die raad van Pretoria Technikon (nou Tswane Universiteit van Tegnologie) en sy was ook 'n lid van die Nasionale Behuisingskommissie, asook die Uitvoerende Raad. In September 1984, word Venter benoem tot lid van die Parlement. Venter was ook die stigterslid van die Transvaalse Afrikaanse Skole Ouerverening en was die spreker by nasionale kongresse en konferensies om oor die onderwerpe: Welsynsbeplanning, vakkundige hulpverlening te bied en om oor vroue en kindersake te gesels.
In Februarie 1987 is Venter aangestel as die Ministriële Verteenwoordiger van die Ministersraad. Haar opdrag was om onderwys en kultuur, plaaslike bestuur en behuising, gesondheid en welsynsdienste en begrotingsdienste te verbeter en uit te brei. In September 1989 is sy as kandidaat van die Nasionale Party verkies om deel te wees van die algemene verkiesing, waarvan sy die kiesafdeling ook toe gewen het. Venter word die eerste vrou wat aangestel is as minister vir Nasionale Gesondheid en Welsynsdienste in die Suid-Afrikaanse Kabinet, van September 1989 tot Mei 1994. Vanaf Januarie 1995 tot Junie 1996 is Venter die amptelike raadgewer vir FW de Klerk, uitvoerende vise-president van die Parlement. Na 1995, tree Venter uit alle openbare aanstellings.
Parlementêre werksaamhede
Venter het op die Gesamentlike Komitee vir Gesondheid en Welsynsdienste van die Parlement gedien en was ook lid van verskeie departementele studie-groepe van die Nasionale Party, onder andere: staatkundige ontwikkeling; samestelling en ontwikkeling; justisie, plaaslike bestuur, behuising en werke; nasionale gesondheid en bevolkingsontwikkeling.
Beëindiging van segregasie
Op 17 Mei 1990 kondig Venter aan dat die gesondheidsorgstelsel gaan ophou met segregasie. Suid-Afrika se 240 staatshospitale het dienste begin lewer aan mense van alle rasse, maar met minder-as-optimale implementering.
Tabak
Onder druk van opposisiepartye het dr. Venter haar in die openbaar verbind daartoe om tabakwetgewing te laat ondersoek. Die Apartheidsregering het gevestigde sakebelange gehad in die tabakindustrie, en sou dus huiwerig wees om beperkings in te stel. Gevolglik het sy die hulp ingeroep van 'n groep uit die burgerlike samelewing, die Tabakaksiegroep, om openbare en mediaondersteuning vir die teenrookpogings te versterk. Ná oorleg met die pro- en anti-tabakdrukgroepe, het Venter besluit om die Wetsontwerp op die Beheer van Rook en Reklame van Tabakprodukte voor te lê.
Dit sou haar die mag gee om rook in sekere openbare plekke te beperk, dit 'n misdryf maak om sigarette aan persone jonger as 16 te verkoop, en sou verder beperkings instel soos gesondheidswaarskuwings op advertensies vir tabakprodukte. Die wetsontwerp het weer in 1992 verskyn as die wetsontwerp op die Beheer van Tabakprodukte, en is tot 1993 deur die regering uitgestel. Dit is uiteindelik deur die parlement goedgekeur op 17 Junie 1993.
Venter het erkenning ontvang vir haar werk om die gebruik van tabak te bekamp met 'n toekenning van die Amerikaanse Kankervereniging.
MIV/vigs
Haar departement het 'n uitgebreide en gedetailleerde plan opgestel om op die opkomende vigspandemie te reageer. Dit is egter gekniehalter weens 'n gebrek aan befondsing. Sy het later haar opvolgers, by name dokter Manto Tshabalala-Msimang, gekritiseer omdat hul van dié plan afgesien het.
NG gemeente Klawer
duimnael|links|270px|Ds. W. Rautenbach het die huidige kerkgebou se hoeksteen op [[14 April 1962 gelê.]]
Die NG gemeente Klawer is 'n betreklike jong gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die noordwestelike uithoek van die Wes-Kaap wat deel uitmaak van die Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland.
Eerste leraar
Die eerste beroep, wat uitgebring is op 'n vorige leraar van Vanrhynsdorp, is van die hand gewys en die tweede is uitgebring op ds. W.L. Steenkamp wat toe op Springbok in die NG gemeente Namakwaland gestaan het en besig was met die organisasie van die eeufees van daardie gemeente. Hy was ook op die punt om 'n reis na Europa te onderneem. Hy het wel die beroep aangeneem, maar hy wou eers die reis onderneem en met die fees behulpsaam wees; gevolglik kon hy eers op 21 Oktober 1950 bevestig word. Sy seun, ds. L. M. Steenkamp, het die bevestigingsrede gehou na aanleiding van Hebr. 12:2: "Die oog op Jesus." Die volgende dag is die intreerede voor 'n groot gehoor gelewer oor die woorde in 2 Korintiërs 2:15: "Ons is 'n aangename geur van Christus."
Spontaan het die gemeente met volle moed vir kerksake begin gee. Nagmaalservies, silwer-kollekteborde, horlosie ens. was spoedig deel van die besittings. Drie morge grond is aangekoop en planne vir pastoriebou is opgestel. Ons gemeentelike feesalbum het in 1952 berig: "Dis min dat 'n jong gemeente met soveel ywer werk en sulke groot sake meteens wil aanpak. Daar lê 'n groot toekoms vir hierdie gemeente voor. Jaarliks word die stigtingsdag van die gemeente gevier."
Ds. Steenkamp het tot in 1957 hier gearbei toe hy sy emeritaat op 1 Desember aanvaar. Ds. W.V.d.W. Rautenbach het die kergebou se hoeksteen op 14 April 1962 gelê.
Crella tubifex
Crella tubifex is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1914 deur Hentschel.
Heinkel He 219
Die Heinkel He 219 was 'n tweemotorige, Duitse nagvegvliegtuig wat deur die Luftwaffe gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Hierdie vliegtuig het begin as Projek P.1060 in 1940 as 'n hoëspoed, multidoelige vliegtuig. Daar was weinige belangstelling in die ontwerp totdat die Geallieerdes se bomaanvalle begin het om die Duitse oorlogsmasjien te affekteer. Ernest Heinkel is versoek om die ontwerp te verander na 'n nagvegter en die prototipe maak voltooi sy nooiensvlug in November 1942. Die ontwerp was uniek, dit was die eerste vliegtuig met 'n driewiel-tipe onderstel en was ook toegerus met 'n uitskietstoel vir beide die vlieënier en die navigator. Hulle het rug-aan-rug gesit.
Die tweede prototipe is geëvalueer in simulasie luggevegte teen ander Luftwaffe vliegtuie en was so suksesvol dat daar onmiddellik 'n bestelling geplaas is.
Die He 219 Uhu (Arend-uil) was toegerus met radar wat vyandelike bomwerpers in die nag kon opspoor en was swaar bewapen. Die eerste prototipes was gebruik op 'n proefbasis te Venlo, Nederland in April 1943. Op 11 Junie 1943 het majoor Werner Streib vyf Britse Avro Lancasters afgeskiet in een vlug. Gedurende die eerste ses nag missies het die He 219 nagvegters twintig bomwerpers afgeskiet insluitend ses De Havilland Mosquitos. Des ondanks sy sukses is die He 219 nooit in groot getalle geproduseer nie, omrede 'n verskeidenheid sub-tipes ontwikkel is. Dit was alles om skeptiese offisiere te beïndruk. Na November 1944 het Duitsland grotendeels gefokus op die vervaardiging van straalvliegtuie met die gevolg dat die He 219 aan slegs een eskader, 1/NJG te Venlo uitgereik is. Individuele vliegtuie is aan ander eenhede uitgereik. Die Heinkel He 219 was 'n uitmuntende Duitse ontwerp wat nooit sy volle potensiaal bereik het nie as gevolg van swak besluitneming of onkundigheid van die Duitse offisiere, asook die besluitnemers.
Gaele
Die Gaele (Iers-Gaelies: Na Gaeil, [ɡeːl]; Skots-Gaelies: Na Gàidheil, [ˈkɛː.el]; Manx-Gaelies: Ny Gaeil, [ge:l]), ook bekend as die Goidels, is ’n etnolinguistiese groep wat inheems is aan Noordwes-Europa. Hulle word verbind met die Gaeliese tale, ’n tak van die Keltiese tale wat Iers-Gaelies, Manx-Gaelies en Skots-Gaelies insluit. Soms word hulle ook Iere of Skotte genoem, maar die omvang van laasgenoemde nasionaliteite is vandag veel meer kompleks.
Die Gaeliese tale en kultuur het in Ierland ontstaan en daarna versprei na Dál Riata in Suidwes-Skotland. In die Middeleeue het hulle ’n oorheersende bevolking in Skotland en op die eiland Man geword. In die meeste gebiede het die Gaele egter geleidelik verengels en is die Gaeliese tale deur Engels vervang. Die moderne afstammelinge van die Gaele is deur ’n groot deel van Brittanje versprei, asook tot so ver as die Amerikas en Oseanië.
FRELIMO
FRELIMO (Portugees: Frente de Libertação de Moçambique, d.w.s. bevrydingsfront van Mosambiek) is die belangrikste politieke party in Mosambiek. Die party is sedert onafhanklikheid in 1975 aan bewind in die land. Die magsbasis daarvan is hoofsaaklik gesetel onder die Sjangaans in Mosambiek.
FRELIMO is in 1962 in Dar es Salaam gestig as 'n bevrydingsfront wat die Portugese regering van Mosambiek teengestaan het. Medestigter Eduardo Mondlane was die eerste voorsitter van FRELIMO. FRELIMO was in die beginjare 'n samesmelting van die bevrydingsbewegings:
In 1963 was die hoofkwartier in Dar es Salaam (Tanzanië) geleë. FRELIMO het 'n guerrilla-stryd teen die Portugese kolonialisme begin wat bekend staan as die Mosambiekse Vryheidsoorlog. Sedert 1964 het FRELIMO die noorde van die land beheer. Die beweging het steun van sowel die Westerse wêreld as die Sowjetunie ontvang. In 1969 word die gematigde Mondlane by die FRELIMO-hoofkwartier in Dar es Salaam vermoor, moontlik deur radikale elemente binne FRELIMO. Die Portugese veiligheidsdiens PIDE is ook met die moord verbind. Daarna het radikalisering binne die beweging plaasgevind. In die 1970's het die aantal FRELIMO-vegters gegroei tot ongeveer 7 000 mans en vroue. Danksy hul guerrilla-tegnieke het FRELIMO voortgegaan om die noorde en later ook die sentrum van die land te beheer, ondanks die 60 000 Portugese soldate wat in Mosambiek was om teen hulle te veg.
Na die Angelier-rewolusie in Portugal (1974) wat premier Marcello Caetano omvergewerp het, het die nuwe Portugese regering met FRELIMO (1974-1975) begin onderhandel. Op 20 September 1974 kry Mosambiek outonomie en op 25 Junie 1975 word die Volksrepubliek Mosambiek uitgeroep.
Met militêre steun van Kuba en die Sowjetunie, het die FRELIMO-leier en president Samora Machel van Mosambiek daarin geslaag om 'n eenpartystaat te skep met die FRELIMO (nou omskep in 'n politieke party) as die enigste toegelate party. Machel het 'n sosialistiese roete gekies. Meer as 'n miljoen vlugtelinge aan die buitewyke van die stede is met geweld na die platteland teruggeforseer, met die gevolg dat meer as 100 000 sterf. Al die Portugese word die land uitgedwing, insluitend die ontwikkelingswerkers wat juis FRELIMO ondersteun het. As gevolg van hierdie beleid het die ekonomie in duie gestort en die land se infrastruktuur verval.
Burgeroorlog en daarna
Onmiddellik na onafhanklikheid begin die burgeroorlog tussen die FRELIMO-regering en die anti-kommunistiese RENAMO, 'n weerstadsbeweging wat eers deur Rhodesië en later deur Suid-Afrika ondersteun is. 'n Vredesverdrag het in 1992 gevolg.
President Samora Machel is in 1986 in 'n vliegongeluk dood en is opgevolg deur Joaquim Chissano, wat sowel president van die Volksrepubliek as president van FRELIMO geword het. Die gematigde Chissano het die Marxistiese sosialisme in 1989 as 'n party-ideologie afgeskaf en die eenpartystaat in 1990 beëindig. Demokratiese verkiesings het in 1994 gevolg met Chissano wat herkies is tot president. In 1999 is Chissano weer deur FRELIMO benoem en weer herkies.
Kritiek op Chissano en ook van die party in 2004 het daartoe gelei dat Chissano nie meer as president verkies het nie. FRELIMO het Armando Guebuza gesteun, wat op 1 en 2 Desember 2004 tot president van Mosambiek verkies is. Chissano het die leier van die party gebly. Guebuza se opvolger, Filipe Nyusi, het op 15 Januarie 2015 die vierde president van Mosambiek geword.
Engelse nasionale rugbyspan
Die Engelse nasionale rugbyspan (Engels: England national rugby union team) is die nasionale rugbyspan wat Engeland tydens internasionale wedstryde (toetswedstryde) verteenwoordig. Rugby word in Engeland deur die Rugbyvoetbalunie (Rugby Football Union, RFU) geadministreer. Engeland neem jaarliks aan die Sesnasies-toernooi deel, saam met Frankryk, Ierland, Italië, Skotland en Wallis. Engeland het die kampioenskap reeds 29 keer gewen, insluitende 13 Grand Slams, en nog tien ander kere die titel gedeel. Engeland ding as deel van die Sesnasies-toernooi met Skotland om die Calcuttabeker mee, die oudste rugbytrofee.
Engeland se belangrikste internasionale verskyning is tydens die vierjaarlikse rugbywêreldbekertoernooi wat sedert 1987 beslis word. Engeland is genooi om aan die eerste Rugbywêreldbekertoernooi in 1987 deel te neem en het daarna in die eindstryd van die tweede Rugbywêreldbeker in 1991 gespeel waar hulle teen Australië verloor het. Ná die span se 2003-Sesnasies Grand Slam het Engeland die Rugbywêreldbeker 2003 gewen deur Australië met 20–17 in ekstra tyd te klop, tot dusver die eerste span van die Noordelike Halfrond wat dit kon vermag. Daarbenewens is dit ná sokker in 1966 die tweede wêreldbekertrofee in een van Engeland se gewildste sportsoorte wat die onderskeidelike nasionale span ingepalm het; in 2019 sou nog die krieketwêreldbekertitel volg. Hulle het in die eindstryd tydens die Rugbywêreldbeker 2007 as verdedigende kampioen gespeel, maar met 6–15 teen Suid-Afrika verloor; albei spanne het tydens die Rugbywêreldbeker 2019 weer in die eindstryd ontmoet, en Engeland is dié keer deur die Springbokke met 12–32 geklop.
Engeland het sy eerste toetswedstryd in 1871 gespeel, toe hulle op Raeburn Place in Edinburg deur Skotland verslaan is. Aansluitend het Engeland die Tuisuniekampioenskap (Engels: Home Nations Championship, nou die Sesnasies) wat in 1883 ’n aanvang geneem het, gedomineer. Ná die skeuring in rugbyvoetbal in 1895 (veral in Noord-Engeland), wat ook die nasionale span geraak het, het Engeland tot in 1910 nie weer die kampioenskap gewen nie. Engeland het in 1905 vir die eerste keer teen die Nieu-Seelandse All Blacks gespeel, in 1906 teen die Suid-Afrikaanse Springbokke en in 1909 teen die Australiese Wallabies. Engeland is ook een van die lande wat deel uitmaak van die Britse en Ierse Leeus – spelers wat vir Engeland mag speel mag dus ook gekies word vir die Leeus.
Engelse spelers dra tradisioneel wit broeke, vlootblou kouse en wit truie met ’n geborduurde rooi roos – wat aan die Huis van Lancaster ontleen is – daarop. Die span se tuisstadion is Twickenham waar hulle vir die eerste keer in 1910 gespeel het. In 2003 is Engeland deur Wêreldrugby as die “span van die jaar” aangewys. 16 voormalige Engelse rugbyspelers is in Wêreldrugby se Heldesaal opgeneem. Engeland is tans (Maart 2023) sesde op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.
Beheerliggaam
Die beheerliggaam vir rugby in Engeland is die Rugbyvoetbalunie (Rugby Football Union, RFU). Die RFU is op 26 Januarie 1871 gestig. Dit is die oudste rugbybeheerliggaam ter wêreld en het in 1890 by die Internasionale Rugbyraad (IRR), die huidige Wêreldrugby, aangesluit. Die belangrikste Engelse rugbytoernooi is die Engelse Premierskap, waaraan twaalf klubs deelneem. Bo die nasionale kampioenskap word jaarliks saam met klubs uit Frankryk, Ierland, Italië, Skotland en Wallis die Europese Rugbykampioenskapbeker en die Europese Rugby-uitdaagbeker uitgespeel.
Naas die amptelike nasionale span roep die RFU ook ander keurspanne byeen. Die England Saxons is die tweede nasionale span van Engeland. Nes ander rugbylande beskik Engeland oor ’n o/20-nasionale span wat aan die o/20-Sesnasies-toernooi en die Wêreldrugby o/20-kampioenskap deelneem. Kinders en jongmense word reeds op skool aan rugby bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin aansluitend hul opleiding. Engeland beskik oor ’n nasionale span vir studente, die Schoolboys, wat as ’n voorbereiding op die Engelse nasionale rugbyspan dien.
Dit word as ’n groot prestasie beskou om saam met die Britse en Ierse Leeus na die Suidelike Halfrond te toer, waar hulle sowat al om die vier jaar teen die Nieu-Seelandse All Blacks, die Suid-Afrikaanse Springbokke of die Australiese Wallabies speel.
Gedurende die 19de eeu
Rugby is glo deur William Webb Ellis uitgevind, toe hy in 1823 in die Engelse dorp Rugby tydens ’n sokkerwedstryd vir die eerste keer die bal met die hand opgetel en weggehardloop het om ’n punt aan te teken. Leerlinge van die Rugby-skool het die nuwe sport in die eerste helfte van die 19de eeu na universiteite, na Londen, en na die graafskappe saamgeneem en oor die hele land versprei. In 1848 het verteenwoordigers van ses openbare skole op ’n algemene stel reëls besluit. Op 26 Januarie 1871 is die beheerliggaam Rugbyvoetbalunie (RFU) gestig. Die eerste wedstryd van ’n Engelse keurspan is twee maande later op Maandag, 27 Maart 1871, teen Skotland gespeel. Dit was nie net Engeland se eerste wedstryd teen ’n ander land nie, maar ook die eerste internasionale rugbywedstryd en die eerste internasionale wedstryd tussen albei lande in enige sportsoort. Skotland het die kragmeting gewen met twee drieë en ’n verdoeling van een van die drieë; ’n 4–1 oorwinning voor ’n skare van 4 000 by Raeburn Place, Edinburg. Die terugwedstryd, en Engeland se eerste tuiswedstryd, is op die Londense Oval gehou en deur Engeland met 8–3 gewen. Die vroeë wedstryde het nie oor ’n gestruktureerde puntestelsel beskik nie; dit sou eers ná 1890 ingestel word nadat ’n geskikte formaat vir die puntestelsel ontwerp is. Tot in 1875 is – soos in sokker – internasionale rugbywedstryde beslis deur die aangetekende aantal doele (beide doelskoppe en skepdoele), maar vanaf 1876 het die aantal drieë ’n wedstryd beslis as die spanne gelykop was.
Ná ’n aantal wedstryde teen Skotland het Engeland in 1875 op die Londense Oval vir die eerste keer teen Ierland gespeel en hulle met 7–0 verslaan. Dié wedstryd was Ierland se eerste toets. Vir albei spanne het 20 spelers uitgedraf, soos dit in die vroeë jare van rugby gebruiklik was; die aantal spelers wat tydens een wedstryd vir een span mag uitdraf is eers in 1877 van 20 tot 15 verminder. In 1879 het Engeland en Skotland vir die eerste keer die in Indië geskenkte Calcuttabeker uitgespeel wat deur Engeland gewen is. Hul eerste wedstryd teen Wallis (die laaste van die vier Tuisnasies) is op 19 Februarie 1881 op Richardson’s Field in Blackheath gespeel. Engeland het sy grootste oorwinning tot op daardie stadium behaal toe hulle Wallis met 30–0 (volgens die huidige puntestelsel sou dit ’n 82–0-oorwinning gewees het) verslaan en in die proses 13 drieë gedruk het. Die opvolgwedstryd die volgende jaar by St Helens in Swansea was ’n nouer oorwinning; met Engeland wat 10–0 gewen het. Ná ’n aantal sporadiese wedstryde tussen die vier Tuisnasies het die beheerliggame in 1883 die eerste Tuisnasies-toernooi gereël wat deur Engeland gewen is.