cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Keramiek
Van die 9e eeu af
Die voorstelling word (na 'n voorbeeld) in vryhand met glasuur op die voorwerp geverf. Soms word 'n patroonpapier (soort sjabloon) met gaatjies oor die voorwerp gele, en poeier wat op die onderlaag sigbaar bly, word daaroor gestrooi. Die patroon, kan dan maklik nagetrek word. Na hierdie beskildering word die hele voorwerp bedek met 'n deursigtige laag glasuur, die coperta (of kwaart), en dan weer gebak. Enkele kleure (byvoorbeeld rooi) kan die hoë temperatuur (tot 1 050˚ C) nie weerstaan nie. Wanneer sulke kleure dus gebruik word, word die voorwerp- nadat dit die tweede maal gebak is - daarmee beskilder (opglasuur). Dit word oor die coperta aangewend en die voorwerp word dan die derde maal gebak (by ongeveer700 ˚C).
Aanvanklik is Japanse voorbeelde nagevolg en voorwerpe is later in die Rococo-styl versier. Benewens serviese is talle beeldjies wat in verskillende kleure geglasuur is, vervaardig. In die 18e eeu is daar ook in Frankryk begin met die vervaardiging van porselein. Van 1722 af was veral die sèvresporselein baie belangrik. Die versiering daarvan het meestal uit klassistiese motiewe bestaan In Engeland het 'n wit, harde porselein ontstaan (oondtemperatuur ca. 1 000-1300 °C) wat omstreeks 1759 vir die eerste keer deur Josiah Wedgwood (1730-1795) vervaardig is. Die versiering is direk op die skerf aangebring en dan met ŉ deursigtige glasuur bedek. Porselein is egter al vroeër, van ca. 1744 af, in Staffordshire vervaardig. Onder invloed van die art nouveau het daar aan die einde van die 19e eeu 'n nuwe belangstelling in keramiek gekom. Oor die hele Europa was siervase en borde met versierings van slingerende plantmotiewe, tiperend vir die art nouveau, baie gewild. ln 1919 het 'n groep kunstenaars egter in Weimar na vore gekom vir wie die funksie van die artikel by die vormgewing die belangrikste was. Oorbodigheid, dit wil sê versierings wat geen funksionele bydrae tot die vormgewing gemaak het nie, moes vermy word. Na 1945 het veral die Skandinawiese lande op die voorgrond getree met die vervaardiging van gebruikskeramiek met strak, moderne vormgewing. In die 20e eeu het verskillende beeldende kunstenaars met keramiek geëksperimenteer, onder andere Pablo Picasso (1881-1973), veral ten opsigte van die vorm en glasuur van voorwerpe wat geen gebruiksfunksie het nie. Baie keramiekwerke staan vandag digby die beeldhoukuns. In Suid-Afrika is daar talle geboue wat binne en ook buite met groot keramiekpanele versier is.
Egipte
Die ou Egiptenare het vroeg reeds 'n metode ontwikkel om erdewerk. te glasuur. Uit die tydperk van die eerste dinastieë (ca. 3200-2700 v.C.) is erdewerkfiguurtjies, vase en teëls gevind wat bedek is met 'n soort glasuur wat turkoois of groen van kleur is. Daar is baie van koperoksides gebruik gemaak. Die figuurtjies is as geskenk aan die oorledenes gegee, en die gebruik het tot in die Romeinse tyd bly voortbestaan. In die tyd van die Nuwe Ryk (ca. 1550-1100 v.C.) was alle erde-werkartikels met blommotiewe in ŉ gestileerde vorm versier. Wat die glasuur betref, het turkoois en groen die gewildste kleure gebly.
Islamitiese gebiede
'n Hoë peil is met die maak van keramiek in die Islamitiese lande van die Midde-Ooste gehandhaaf. Van keramiekartikels wat voor die 14e eeu v.C. vervaardig is, het relatief min bewaar gebly, en wel om twee redes: die erdewerk is by 'n lae temperatuur gebak en was daarom baie bros en maklik breekbaar, en die gebruik om grafgeskenke met die dooies saam te gee, het nie in die Islam bestaan nie. Die gevolg was dat min ongeskonde voorwerpe gevind is. In die vroeë tydperk, tydens die bewind van die Omajjaden (661-750), was Damaskus die belangrikste sentrum waar keramiek vervaardig is in 'n styI wat elemente bevat het van die vroeëre Assiriese keramiek en die van Griekeland.
Daarna (9e-10e eeu) het Bagdad, Kaïro en Samarkand van groter belang geword. Omstreeks 800 is Tang-erdewerk vanuit China na Bagdad ingevoer en in navolging daarvan het hulle geprobeer om 'n fyner soort erdewerk te maak. Die voorwerp se vorm was minder belangrik; die klem het op versiering met glasuur geval. Motiewe wat gebruik is, was die van blomme en blare, geometriese patrone en rande met gestileerde Arabiese skrif. Dit was net in Persië gebruiklik om ook mens- en dieremotiewe gestileerd af te beeld. In die 9e eeu is die toepassing van tinglasuur herontdek. Hoewel dit in Mesopotamië baie gebruik is, het dit van ongeveer 1200 v.C. af in onbruik geraak. Tinglasuur het die voordeel gehad dat die kleur van die klei met 'n ondeursigtige wit laag bedek kon word, waarop die versierings dan in kleur aangebring is. Die onderlaag en die pigment van die beskildering het in die oond op die klei vasgebak. Dit was net nodig om die voorwerp een keer te bak. Vanuit die Midde-Ooste het hierdie tegniek via Noord-Afrika na Spanje en die res van Europa versprei. Dit was vir die ontwikkeling van die Europese keramiek van groot belang. Die Islamitiese pottebakkers het in die 8e-9e eeu ook die tegniek van glansglasuur ontwikkel: op 'n voorwerp wat reeds geglasuur en gebak is, word nog 'n lagie glasuur van metaaloksides aangebring. Dit word by 'n lae temperatuur op die oppervlak gefikseer en gee 'n metaalagtige glans daaraan.
Die keramiek uit die 11e-13e eeu (baie daarvan is in Noord-Persië gevind) het meestal 'n deursigtige glasuur gehad. Na die Mongole die Midde-Ooste in die 13e eeu binnegeval het, het die vervaardiging van keramiek baie agteruitgegaan. In die 15e eeu was daar egter weer ŉ oplewing, maar die invloed van die Chinese porselein was duidelik sigbaar. In die 13e eeu is daar in die Turkse Anatolië geglasuurde teëIs vir die muurbedekking van moskeë vervaardig. Na 1 200 het die produksie daar egter agteruitgegaan, terwyl die Osmaanse plek Iznik (ou benaming: Nicea) na ongeveer 1450 'n belangrike sentrum vir keramiek geword het. Borde en teëls is daar in groot getalle geproduseer. Dit is ŉ versiering wat veral deur die Chinese Ming-porselein beïnvloed is. Gedurende die 17e eeu het die Iznik-erdewerk minder belangrik begin word.
Bisantynse Ryk
In Bisantium is daar tot met die val van die stad in 1453 veral twee soorte erdewerk gemaak: voorwerpe met 'n gestempelde reliëf onder 'n deursigtige glasuur- sodat die rooi skerf sigbaar was- en, veral na ca. 1200, voorwerpe met versierings in die graffito-tegniek met motiewe van figure, diere en blare.
Afrika
Hoewel keramiek in Afrika reeds lank voor die begin van die Christelike jaartelling bekend was, het dit slegs sporadies opgebloei. Die bekendste is die terra-cottafragmente van die Nok-kultuur uit Nigerië (ca. 500 v.C.- ca. 200 n.C.).
Amerika
Die Amerikaanse erdewerk van die pre-Columbiaanse tydperk varieer van ingewikkelde.versierde stukke tot eenvoudige, onversierde gebruikskeramiek. Omdat die draaiskyf onbekend was, is al die potte met die hand gevorm of deur middel van gietvorms vervaardig. Die Inkas, Mayas en Asteke het hulle eie vorms van keramiek gehad.
Industriële vervaardiging
Die industriële vervaardiging van keramiek bestaan uit die volgende fases:
- Bereiding van grondstowwe.
- Vorming en droging. Hier word drie metodes onderskei: vorming op die draaiskyf (ronde produkte soos bakke en borde), giet (meer ingewikkelde vorms soos wasbakke en toiletbakke), en pers (word veral gebruik by die vervaardiging van teëls).
- Glasuur en bak. Soms word die produk eers geglasuur voordat dit gebak word, en soms is daar 'n afsonderlike bakproses voordat dit geglasuur word. Die baktyd en die baktemperatuur verskil van produk tot produk.
- Sortering en verpakking. Die sortering is veral vir teëls belangrik, omdat daar tussen verskillende gehaltesoorte onderskei word.
Die bereiding van die grondstowwe
Die grondstowwe vir keramiek is klei, porseleinaarde, silwersand en veldspaat. Porseleinaarde, ook bekend as "china clay" of kaolien (kaolien = Chinees), met die formule AI2O32SiO22H2O, is 'n verweerde kleisoort wat veral vir duurder keramiek gebruik word.
Tydens die bakproses word dit, in teenstelling met die ander kleisoorte, suiwer wit. As gevolg van die hoë silikaatgehalte smelt dit maklik. Eers word die grondstowwe gemeng en gemaal. Dit geskied in die koeël- of rolmeulens, waar water gelyktydig bygevoeg word. Die koeëlmeule is 'n staalsilinder wat in die rondte draai en waarin klein harde ronde klippe oormekaar rol en die grondstowwe sodoende fyn maal. Die binnekant van die silinder moet sterk en slytbestand wees, en is daarom met vuursteen uitgevoer. Nadat die mengsel gemaal is, vorm dit 'n dun pap waaruit die groter korrels en ysterdeeltjies deur middel van siwwe en magnete verwyder word.
Vervolgens word die grootste hoeveelheid water in filterperse uit die pap gepers. Die filterkoeke wat uit die perse kom, bevat nietemin nog ongeveer 25% water. Vir die verwerking tot erdewerk moet hierdie vormklei nog in 'n spesiale vakuummasjien tot ŉ homogene massa geknie en gebrei word. Vir die maak van teëls moet die vormklei egter nog droër wees. Dit word op droogbande gedoen en kleipoeier met 'n voggehalte van ongeveer 7% word uiteindelik gevorm.
Vorming op die draaiskyf
Die pottebakkerswiel is 'n ronde plat skyf wat deur middel van 'n voetpedaal of masjinaal aangedryf en in die rondte gedraai word. Ook die gewone pottebakker maak hiervan gebruik om die modelle met die hand te vorm. In die nywerheid word die klei met behulp van spesiale gereedskap gevorm.
In die modelleerafdeling word gietvorms vooraf gemaak. As 'n bak byvoorbeeld vervaardig moet word, word ŉ vorm (ook kaliber genoem) vir die binne- en die buitekant van die bak gemaak. Wanneer die een vorm binne die ander geplaas word, bepaal die ruimte daartussen die dikte van die bak. Op die draaiskyf word 'n laag klei om die binneste vorm gepak. Terwyl dit deur middel van die skyf vinnig in die rondte gedraai word, word die buitenste vorm daarteen vasgedruk. Die bak van sagte klei wat so verkry word, moet eers gedroog word.
Giet
Vir die giet van voorwerpe word klei gebruik waarby heelwat water gevoeg is. Die gietslib of gietpap word in hol gipsvorms gegiet. Dit bestaan uit verskillende dele sodat dit maklik is om uitmekaar te haal wanneer die finale model verwyder moet word. Die gipswande of kante van die vorms absorbeer die water van die slib, wat meebring dat ŉ lagie klei aan die wande neerslaan. As die wande naby mekaar is, word net 'n enkele kleilaag gevorm omdat die neerslag aan mekaar raak.
As daar 'n redelike opening tussen die twee wande is, sal daar ook ŉ spasie tussen die twee kleilae wees. In die eerste geval word van "dubbelwand-giet" gepraat en in die tweede geval van "enkelwand-giet" By die produksie van ‘n wasbak word albei metodes gebruik. Sodra die kleilaag dik genoeg is, word die res van die slib afgegiet, die vorms verwyder en die sagte produk gedroog. Die gipsvorms moet ook weer gedroog word omdat hulle by 'n volgende gietproses nie genoeg water sal kan absorbeer nie. Voordat die produk heeltemal droog is, word dit nog verder bewerk, byvoorbeeld deur die insny van gate en polering.
Glasuur en bak
Die glasuur- en bakproses is nie by alle produkte dieselfde nie. By groot voorwerpe soos wasbakke word glasuurpoeier op die gedroogde vorm aangebring. Die glasuur ('n baie fyngemaalde soort glas) word in 'n dun lagie op die voorwerp gespuit. Hierna word die artikels op waentjies deur tonneloonde vervoer. Die waentjies beweeg langsaam deur die tonnel wat in die middel van die trajek ŉ maksimum-temperatuur van ongeveer 1 250 °C bereik.
Daarna vind daar weer 'n geleidelike afkoeling plaas. Tydens die bakproses smelt die fyn keramiese deeltjies ineen deurdat die maklik smeltbare silikate as hegmiddel dien. Die glasuur smelt tot 'n dun glaslaag op die produk. By die kleiner voorwerpe, soos teëls, potte en serviesgoed, word die voorwerpe eers gebak, daarna versier (verf, stempel), dan geglasuur en daarna weer gebak. Na die eerste bakproses (eerste brand), wat by 850 ˚C tot 1 250 ˚C in 'n tonneloond plaasvind, het die produk nog 'n growwe oppervlak. So 'n baksel word "biscuit" (beskuit) genoem. Na die bakproses word glasuur daarop aangebring en die baksel word weer 'n keer in die tonneloond geplaas (maksimumtemperatuur 1 150 °C; tweede brand).
Wanneer die voorwerpe weer uit die oond kom, is die glasuur vas teen die growwe oppervlak en tot glas gesmelt. Die verhitting in die tonneloond moet so gelykmatig moontlik plaas- vind om inkrimping en barste te voorkom. In die glasuurproses moet die bak van die voorwerpe goed gekontroleer word, want verskillende temperature kan aan die glasuur verskillende tinte gee. Die voorwerpe moet dan ook op so 'n wyse deur die tonneloond beweeg dat dit alkant eweredig verhit word. Die versiering kan sowel voor as na die glasuurproses aangebring word. Onderglasuring is duursamer, maar daar is nie baie verfstowwe wat teen die hoë temperatuur wat in die glasuurproses gebruik word, bestand is nie. Opglasuur (dit wi! Se versiering nadat die voorwerp geglasuur is) word in 'n moffeloond tot sowat 800°C verwarm sodat die kleur die sagte glasuur kan binnedring.
Sortering
Sortering vind na elke "brand" (bakproses) plaas. Dit is veral by teëls belangrik, omdat verskillende gehaltenorme daarvoor bestaan. Daar word volgens onderlinge kleurverskille, mateafwykings en foute soos barste ensovoorts, gesorteer. By die beste gehalte teëls is daar geen onderlinge kleurverskille, bykans geen mateafwykings en uiterlik geen defekte sigbaar nie. By tweedegraadteëls is die toelaatbare aantal afwykings reeds grater, en by die derde graad is dit die swakste. As 'n teël aan geeneen van die drie norme voldoen nie, word dit afgekeur en beland dit uiteindelik op die afvalhoop. Die afval word egter weer by die bereiding van grondstowwe gebruik.
Suid-Afrika
By alle inboorlingstamme met wie in die vroeë geskiedenis van Suider- Afrika kennis gemaak is, is die een of ander vorm van pottebakkerswerk gevind. Hulle kleipotte was sodanig behandel dat dit as houers vir graan en ander voedsel sowel as bierbekers, waterhouers en drinkpotte kon dien. Hierdie soort potte word vandag nag deur baie van die Swart volke vir huishoudelike gebruik gemaak. Nomadiese volke soos Khoi, Strandlopers en San het ook heelwat pottebakkerswerk gedoen.
Die San se artikels was klein, grot en bros. Die potte en kruike wat deur die Khoi gemaak is, was besonder goed afgewerk, goed gebak en duursaam. In die suidelike dele van Namibië en oor groot dele van die Kaapprovinsie is skerwe gevind wat tot 2 000 jaar terugdateer. By die Hartsrivier in Noord-Kaapland is potskerwe van die Khoi saam met skaap- en beesbene opgegrawe wat na raming 3 000 jaar oud is. Die Khoi erdewerk het, in teenstelling met die van die Swart volke en die San, interessante ontwerpe gehad, byvoorbeeld kruike met ore en selfs tuite, wat sterk met die artikels wat in Oud-Egipte gemaak is, ooreenstem. Dit is 'n raaisel waaroor daar bale teorieë bestaan, maar waarvoor daar nog geen finale antwoorde gevind is nie.
Van die volksplanting in 1652 af was die inwoners van Suid-Afrika besonder keramiekbewus. Talle voorwerpe en serviese is deur die eerste koloniste die land ingebring en deur latere goewerneurs ingevoer. In feitlik elk van die talle museums oor die hele Suid-Afrika is daar vandag waardevolle versamelings van veral Hollandse erdewerk en Engelse en Chinese porselein. Ook in talle private wonings word kosbare keramiekvoorwerpe vandag bewaar.
Nege jaar na sy aankoms het Jan van Riebeeck monsters wit klei vir ontleding na Nederland gestuur, en daar kan aanvaar word (Moodie se verslag oor die lewe aan die Kaap) dat daar in 1665 al enkele Kapenaars was wat pottebakkerswerk gedoen het. Zacharias Wagenaar, wat later goewerneur aan die Kaap geword het, het 'n groot belangstelling in porseleinware gehad. Uit sy dagboek blyk dit dat daar gedurende sy bewind reeds 'n suksesvolle pottebakkery aan die Kaap was.
Op Saterdag, 26 September 1665, het hy soos volg geskryf (in Afrikaans vertaal): Selfs vandag nog word baie potte op die platteland met die hand uit rivierklei gemaak. Daar word geen draaiwiel gebruik nie en die pot word stuk vir stuk met die hand opgebou om die sagte kleiwerk makliker te kan hanteer, word dit op 'n ou potskerf geplaas. Die potte word versier met patrone en soms ook met pigment. Dit word in die kole van 'n hout- of misvuur hard gebak nadat dit eers in die son droog geword het. Moderne pottebakkersmet moderne pottebakkerswiele staan dikwels verstom oor die grootte van die potte wat op hierdie primitiewe manier gemaak kan word en oor die netjiese, simmetriese vorm daarvan. "Vanoggend is verskillende soorte gebakte en geglasuurde erdewerk die eerste keer uit die oond in die nuwe pottebakkery gehaal. Die gehalte daarvan is baie goed en sommige daarvan is vanmiddag op die mark verkoop ...”
In Mei 1666 het hy aan die Here XVII in Holland laat weet dat dit baie goed gaan met die pottebakkery en dat die produkte elke twee of drie weke op die mark verkoop word. Skerwe van erdekookpotte wat sterk ooreenkomste toon met kookpotte wat in die 17e en 18e eeu in Bergen-op-Zoom in Nederland vervaardig is, is aan die begin van 1982 op Stellenbosch opgegrawe. Daar is egter 'n opmerklike verskil ten opsigte van vorm, kleur en vakmanskap.
Hierdie kookpotte, wat binne en buite met loodglasuur behandel is, is moontlik produkte van die pottebakkery wat ten tyde van Zacharias Wagenaar se bewind bestaan het. Die Britse setlaars het ook hulle deel tot die pottebakkersbedryf in Suid-Afrika bygedra. Een van die eerste pottebakkers in Suid-Afrika was James Hancock, wat in 1820 uit Brittanje geemigreer en met ŉ pottebakkery in Salem begin het. Die vraag na sy werk was egter swak, en hy het later 'n bouer in Port Elizabeth geword, waar hy self die stene en dakteëls vir sy bouwerk vervaardig het.
Nog 'n belangrike naam in die keramiekgeskiedenis van Suid-Afrika is die van Thomas Major Cullinan, wat groot ondernemingsgees aan die dag gelê en baie geld bestee het om 'n pottebakkersbedryf op Olifantsfontein naby Pretoria gevestig te kry. Na pogings van bykans 12 jaar moes hy die pottebakkerswerke van die Consolidated Rand Brick Pottery and Lime Co. Ltd. in 1914 noodgedwonge staak. Enkele stukke van Cullinan se produkte is vandag in die Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum in Pretoria te sien. In 1925 het die pottebakkery op Olifantsfontein weer onder die naam Ceramic Studio herleef.
Die mense wat hier die inisiatief geneem het, was Gladys Short, Marjorie Johnstone en Reginald Cullinan, ŉ seun van Thomas Cullinan. Hulle het werk gelewer wat vandag nog van groot kunshistoriese waarde is. Vandag is daar talle pottebakkersateljees en -fabrieke in Suid-Afrika wat werk van besondere gehalte lewer, nie net ten opsigte van porseleinserviese en gebruiksvoorwerpe van erdewerk nie, maar veral ook op die gebied van kunsvoorwerpe en keramiekteëls. Stimulerend vir die bedryf is die belangstelling in keramiekvoorwerpe, veral porseleinware uit die geskiedenis, wat in die jongste jare opgevlam het. Hierin lewer veral die Stellenbosch-Museum 'n groot bydrae deur die opgrawings en navorsingswerk wat deur die museum se argeoloog gedoen word.
Deirdre Kelly
Deirdre Kelly is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Loose Women (1999), Benefits Street (2014), O'Brien (2015), en Reality Bites (2015).
Kraalhoek
Kraalhoek is 'n nedersetting in die Noordwesprovinsie van Suid-Afrika, waarvan die inwoners 100% Swartes is. Dit val onder die Moses Kotane Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Bojanala-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Protea madiensis
Die Tall woodland sugarbush (Protea madiensis) is 'n blomdraende struik wat hoort tot die bekende Protea genus. Die plant is een van die min protea spesies wat nie in Suid-Afrika voorkom nie. Die spesie is inheems in Angola, Benin, Burkina Faso, Burundi, Demokratiese Republiek die Kongo, Ethiopië, Ghana, Guinee, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mosambiek, Nigerië, Rwanda, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda en Zambië. Dit het tans nie 'n Afrikaanse naam nie.
Daar is ook een subpspesie: ''Protea madiensis subsp. occidentalis'' (Beard) Chisumpa & Brummitt
Hein Hendriks
Hein Hendriks (1911-1979) was ’n Afrikaanse skrywer van ontspanningslektuur. Hy verwerf veral bekendheid vir sy speur- en avontuurverhale. Hy word bekend onder die naam R. Hendriks, maar skryf ook verskeie werke onder die skuilname André Murat en Casper H. Marais. As R. Hendriks skryf hy die Temmers van die woestyn-reeks en die Rooi Masker-reeks. As André Murat en Casper H. Marais skryf hy onderskeidelik die Rooi Jan-reeks (Jeuglektuur) en ses boeke oor die Mank Mannetjie-karakter. Die joernalis en skrywer Hermie Hendriks is een van sy broers.
Lewe en werk
Reinhardt (Hein) Hendriks is op 24 Maart 1911 op Swellendam gebore, waar hy ook sy skoolopleiding ontvang. Hy is die oudste van drie broers en sy broer Hermie Hendriks word later ook ’n bekende skrywer van ontspanningslektuur.
Na matrikulasie aanvaar hy in 1930 ’n betrekking in Kaapstad as klerk by ’n versekeringsmaatskappy. Na ses jaar verhuis hy na Transvaal waar hy in 1936 by Ons Vaderland in diens tree as joernalis, terwyl Willem van Heerden hoofredakteur is en A.M. van Schoor die nuusredakteur. Hier ontmoet hy skrywers soos Uys Krige, P.J. Schoeman en S.G. Smidt (wat veral as skrywer onder die skuilnaam Johann van der Post bekendheid verwerf), wat hom grootliks beïnvloed.
In 1937 tree hy in diens van Die Transvaler, met H.F. Verwoerd as die eerste redakteur en hyself die eerste plattelandse redakteur, waarna hy hoof word van die versendingsafdeling van die Transvaler Boekhandel. In hierdie tyd begin hy skryf en sy eerste boek verskyn in 1941.
Hy trou in 1942 met Joan Henriëtte du Toit en bedank dan sy werk om voltyds te skryf en in 1947 verhuis hy terug na Swellendam. Hier skryf hy voltyds, maar boer ook met hoenders.
In 1953 keer hy terug na Johannesburg en word weer redaksielid van Die Vaderland en in 1964 aanvaar hy ’n pos by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie as bibliotekaris.In 1975 tree hy in hierdie posisie af, waarna hy deeltyds in Rapport se biblioteek werksaam is.
Sy eerste vrou is in November 1959 aan ’n ongeneeslike siekte oorlede, nadat twee seuns uit die huwelik gebore is. Na sy eerste vrou se dood trou hy in Maart 1960 met Marjorie Joyce (Jay) McIntosh. In November 1960 laat hy homself vrywillig bankrot verklaar, onder meer oor verliese wat hy gely het met sy hoenderboerdery in Swellendam en die groot onkoste verbonde aan die siekte van sy eerste vrou.
Hy sterf op 8 Augustus 1979 in Devon in Engeland aan ’n hartaanval terwyl hy en sy tweede vrou by haar familie kuier. Op 13 Augustus 1979 is hy in die Exeter-krematorium in Noord-Devon veras.
Skryfwerk
Sy eerste roman, Die slangnes, verskyn onder aanmoediging van Uys Krige en S.G. Smidt, waarna hy ’n groot aantal speur- en avontuurverhale skryf, waarvan Die heilige kewer een van die bekendstes is.
In Slagoffers van liefde (1952) ontvang Selene Bylewoud ’n dreigbrief, waarna die poppe regtig begin dans.
Onder die naam R. Hendriks word hy veral bekend vir die vele boeke wat hy in die Temmers van die woestyn-reeks skryf. Hierdie is ’n reeks sonder ’n deurlopende hoofkarakter en beskryf avonture in die dae toe die land nog woes en ongetem was en mense nog ver uitmekaar gebly het. Braam le Roux begin hierdie reeks te skryf, maar Meiring Fouché (skuilnaam van F.A. Venter) lewer ook ’n aantal boeke vir die reeks. Hy is ook verantwoordelik vir boeke in die Rooi Masker-reeks.
Onder die naam Casper H. Marais skryf hy ligte ontspanningsleesstof, waaronder die gewilde Rooi Jan-reeks vir die jeug, wat waarskynlik sy bekendste werke is. Rooi Jan is met sy bos rooi hare en baard ’n soort Tarzan-karakter, wat met sy getroue swart perd en hond onmoontlike heldedade verrig teen die agtergrond van die Oosgrensoorloë in die negentiende eeu. Die eerste reeks van 24 boeke oor Rooi Jan skryf hy tussen 1946 en 1950 om saam te val met die Afrikaanse vertaling van Edgar Rice-Burroughs se Tarzan-boeke, wat deur A.M. van Schoor behartig is, waarna hy tussen 1960 en 1962 ’n tweede reeks van 15 boeke oor hierdie karakter skryf. Met die heruitgawe van Rooi Jan in 1970 moet die titel van die eerste boek, Die skrik van Kafferland, verander word na Die skrik van die wildernis om meer polities korrek te wees.
Die Mank Mannetjie-karakter, oor wie hy ’n reeks van ses boeke skryf, is ’n spook wat hom inmeng in die lewens van die lewendes en sodoende vele grappige insidente tot gevolg het. Verder skryf hy ses boeke onder die naam André Murat.
Bohemian Rhapsody (rolprent)
Bohemian Rhapsody is 'n biografiese film oor die Britse rockgroep Queen. Dit volg die sanger Freddie Mercury se lewe, tot met Queen se Live Aid-vertoning in 1985 in die Wembley-stadion. Die rolprent is 'n gesamentlike Brits-Amerikaanse onderneming wat deur 20th Century Fox, New Regency, GK Films, en Queen Films verfilm is, met Fox as verspreider.
Die regisseur is Bryan Singer en die draaiboek is geskryf deur Anthony McCarten. Dit is vervaardig deur Graham King en die voormalige bestuurder van Queen Jim Beach. Rami Malek is Mercury, met Lucy Boynton, Gwilym Lee, Ben Hardy, Joseph Mazzello, Aidan Gillen, Allen Leech, Tom Hollander en Mike Myers in byrolle. Queen se Brian May en Roger Taylor het gedien as kreatiewe en musikale konsultante.
Die vervaardiging van Bohemian Rhapsody is in 2010 aangekondig, met Sacha Baron Cohen as Mercury. Nadat Baron Cohen in 2013 die projek verlaat het ná verskille met die vervaardigers, het die projek 'n paar jaar lank stilgestaan voordat Malek in November 2016 gekies is. Die hoofverfilming het in September 2017 in Londen begin met Singer as regisseur. In Desember 2017 is Singer ontslaan vir afwesigheid en botsing met die res van die span, en Dexter Fletcher is gehuur om die film te voltooi. Singer het erkenning as regisseur behou, terwyl Fletcher erkenning as uitvoerende vervaardiging gekry het. Verfilming het geduur tot in Januarie 2018.
Bohemian Rhapsody het verskeie pryse ontvang, onder andere vier toekennings by die 91ste Oscar-toekenningsaand: vir beste akteur (Malek), beste filmredaksie, beste klankbewerking en beste klankmengsel; Dit is ook benoem vir beste rolprent. Die rolprent het 'n Golden Globe ontvang vir beste dramarolprent by die 76ste Golden Globe-toekenningsaand, en Malek het 'n Oscar, Golden Globe, Screen Actors Guild Award en Bafta vir beste akteur gewen.
Stettlen
Stettlen is 'n munisipaliteit in kanton Bern, in die distrik Bern-Mittelland van Switserland. In 2018 het 3 105 mense in die munisipaliteit gewoon. In 2020 het meeste van die inwoners Duits gepraat.
8 Mei
8 Mei is die 128ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (129ste in skrikkeljare). Daar volg nog 237 dae in die jaar.
Laura Michelle Kelly
Laura Michelle Kelly (gebore 4 Maart 1981) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Sweeney Todd: The Demon Barber of Fleet Street (2007) en Goddess (2013), en in die televisiereekse This Morning (1988) en Agatha Christie's Marple (2004).
Carleton Young
Carleton Young (21 Oktober 1905 – 7 November 1994) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Reefer Madness (1936), Dick Tracy (1937), Great Day in the Morning (1956), en The Man Who Shot Liberty Valance (1962).
Kana
Kana is 'n generiese term vir die lettergreep-georiënteerde Japannese skrifte hiragana (ひらがな) en katakana (カタカナ) sowel as die ou stelsel wat as manjogana bekendstaan. Hierdie skrifte het ontwikkel uit die logografiese karakters van Chinese afkoms wat in Japan bekendstaan as Kanji (漢字) (Chinese uitspraak "hànzì") as 'n alternatief en toevoeging tot laasgenoemde.
Verder is kana tydens die Japannese besetting van Taiwan in Taiwannees opgeneem om die uitspraak van Chinese karakters soos furigana aan te dui.
Eksterne skakels
Japanische Schrift
Baardmannetjie
Die Baardmannetjie (Sporopipes squamifrons) is 'n amper-endemiese, algemene standvoël en nomade in droë savanne, bosserige woestynwaterlope en landerye. Hulle is dikwels in klein groepies en ook dikwels saam met ander saadeters. Die voël is 10 cm groot en weeg 9 - 13 gram. In Engels staan die voël bekend as die Scaly-feathered Finch.
MXit Music
MXit Music is 'n MXit-produk wat ten doel het om die groei van Suid-Afrikaanse musiek te ondersteun. MXit Music bied aan opkomende sowel as gevestigde musikale kunstenaars 'n platform om deur middel van hul uitgebreide aanlyn en mobiele gemeenskappe hul produk te bemark. Hierdie proses behels ook dat die musici geld vir aflaaie verdien sonder dat 'n derde party of tussenganger betrokke is. Gebruikers kan na musiek luister en daarvoor stem deur van hierdie diens gebruik te maak.
Fort Montgomery Williams
Fort Montgomery Williams (ook bekend as Fort Montgomery) was een van 'n reeks forte wat deur die Britse owerheid tydens die Kaapse grensoorloë (1779-1877) aan die oosgrens van die Kaapkolonie opgerig is.
Dirk Hertzog
Dirk Hertzog (1914–1991) was 'n medestigter van die Rembrandt-groep van maatskappye en skrywer van ’n bundel spreuke.
Nyiragongo
Nyiragongo is 'n aktiewe stratovulkaan (samegestelde vulkaan) in die noordooste van die Demokratiese Republiek die Kongo. Die vulkaan is 3 470 meter hoog en lê in die Virunga Nasionale Park. Nyiragongo is op 'n warmkol ("hotspot") in die Groot Skeurvallei. Die vulkaankrater oorvleuel gedeeltelik met twee ouer vulkane, Shaheru en Baruta. Verskeie kleiner slakkegels (of slakkeëls) kan in die omgewing gevind word. Dertien kilometer na die noorde is nog 'n aktiewe vulkaan, Nyamuragira.
Dirk Hertzog
Lewe en werk
Dirk Willem Ryk Hertzog is op 1 Desember 1914 op Jagersfontein in die Vrystaat gebore. Hy is die enigste seun van generaal J.B.M. Hertzog se oudste broer Dirk. Sy moeder is Rykie Hester de Waal. Van moederskant is die skrywer J.H.H. de Waal een van sy ooms. Hy word op ’n plaas in die distrik Jagersfontein groot. Sy vader word as lid van die sentrale raad van die Landbank aangestel en verhuis die gesin in 1926 na Pretoria. Hy voltooi sy hoërskoolopleiding aan die Afrikaanse Hoër Seunskool in Pretoria, waarna hy die B.A.-graad en die LL.B.-graad aan die Universiteit van Pretoria verwerf. Hy bekwaam hom as regsgeleerde en word vennoot in die bekende prokureursfirma Couzyn, Hertzog en Horak. In 1941 begin hy saam met dr. Anton Rupert en dr. Nic Diederichs ’n droogskoonmakery in Pretoria, waarna hy en Anton Rupert in 1943 medestigters is van Tegniese en Industriële Beleggings, waaruit die Rembrandt-groep van maatskappye later sou groei. Hy was ook onder meer direkteur van die destydse Uniewinkels, ’n voormalige voorsitter van die Afrikaanse Handelsinstituut en dien ook vanaf 1989 tot 1991 as president van die Vryemarkstigting. Hy is getroud met Lorraine en hulle het drie kinders, Dirk Willem Ryk Hertzog, Edwin de la Harpe Hertzog en Erna de la Harpe Meaker. Vir die laaste jare van sy lewe woon hy op Hermanus. Hy is op 2 Desember 1991 na ’n noodoperasie in ’n hospitaal in Somerset-Wes aan mesenteriese trombose oorlede.
Nyiragongo
Die vulkaan het een van die grootste, permanente lawamere ter wêreld. Die vlak van die meer wissel voortdurend. Die lawa het 'n lae viskositeit en vloei maklik. Dit kom deur die hoër konsentrasie meliliet en nefeliniet. As gevolg hiervan is die lawastome vinnig en uiters gevaarlik.
Nyiragongo is deur IAVCEI as een van die 16 "Vulkane van die Desennium" aangewys as gevolg van die vulkaan se geskiedenis, groot uitbarstings en die nabygeleë bewoonde gebiede. Die vulkaan is 16 km noord van die stad Goma. Hierdie stad is in groot gevaar wanneer die vulkaan tot uitbarsting kom. Net suid lê die Kivumeer, waarin groot hoeveelhede metaan en koolstofdioksied opgelos is. Hierdie gasse kan tydens 'n limniese uitbarsting vrygestel word.
Uitbarstings
Die Nyiragongo het sedert 1882 minstens 34 keer uitgebars. Op 10 Januarie 1977 breek die wand van die lawameer tydens 'n uitbarsting. Die meer loop in een uur leeg, wat tot 'n lawastroom met 'n snelheid van ongeveer 100 km/h aanleiding gee. Volgens amptelike statistieke kom 70 mense om, maar die dodetal is vermoedelik aansienlik hoër.
In 1994 word ses seismograwe op die hellings van die berg geïnstalleer. In dieselfde jaar, tydens die Rwandese volksmoord, oorkruis sowat 400 000 vlugtelinge hierdie hellings. Slegs een van die instrumente bly ongeskonde, wat vulkanoloë grotendeels blind laat.
Sedert 2002 is die Nyiragongo feitlik permanent aktief met aspluime, die uitstoot van gasse en roeringe in die lawameer.
In 2021 het 'n uitbarsting woongebiede in die noorde van die stad Goma verwoes en mense laat vlug.
Watsonia mtamvunae
Watsonia mtamvunae is 'n plant wat aan die genus Watsonia behoort, en endemies aan KwaZulu-Natal is. Daar kom tot ses subpopulasies voor in die Umtamvuna-natuurreservaat.
Die plant het 'n groot gedeelte van sy habitat aan landbouaktiwiteite soos die aanplant van plantasies afgestaan. Die aanplant van verdere plantasies buite die reservaat kan die watertafel in die natuurreservaat raak wat die spesie negatief sal affekteer. Die plant word as seldsaam beskou.
Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland
Anastasia is op sewentienjarige ouderdom in Jekaterinburg oorlede toe sy, haar hele familie en nog vier ander deur die Bolsjewiste doodgeskiet is. Sedert 1918 bestaan daar egter al gerugte dat sy die slagting oorleef het.
Geboorte
Omdat tsarina Aleksandra reeds drie dogters agtermekaar gehad het, was daar groot druk op haar toe sy die vierde keer swanger raak om ’n seun te hê wat sy pa kon opvolg as tsaar. Op 5 Junie 1901 het Aleksandra in die paleiskompleks van Peterhof haar vierde kind gehad: weer eens ’n dogter, Anastasia. Die teleurstelling onder die adellikes was groot: Hulle het gevoel dat Aleksandra Rusland gefaal het.
Opvoeding
Nikolaas en Aleksandra wou hul kinders self grootmaak, in teenstelling met baie ander Europese heersers. Anastasia het grootgeword in ’n hegte en gelukkige gesin – sy en haar sussies word deur goewernantes en onderwysers voorberei vir hul rol as verteenwoordigers van hul pa en hul vaderland. Hulle kry byvoorbeeld van etiketlesse tot klavier- en taallesse. Vanweë die Duitse en Engelse agtergrond van hul ma kon die groothertoginne baie tale praat: van Duits en Russies tot Engels en Frans. Die meisies is baie eenvoudig grootgemaak. Hulle het op kampbeddens sonder kussings geslaap, soggens in koue water gebad en moes hul eie kamers aan die kant maak. Hulle moes ook naaldwerk in hul vrye tyd doen wat by byeenkomste vir welsyn verkoop is.
Oorlog en rewolusie
In 1914 breek die Eerste Wêreldoorlog uit en Rusland raak daarby betrokke. Om van nut te wees volg tsarina Aleksandra en haar twee oudste dogters ’n spoedkursus in verpleegkunde. Maria en Anastasia is te jonk om hul voorbeeld te volg. Hulle het egter graag met die soldate gemeng en hulle opgebeur.
Die oorlog het groot onrus in Rusland tot gevolg gehad. Aanvanklik het baie Russe hul land se deelname aan die oorlog gesteun, maar die leër het min sukses behaal en teen 1917 het sowat 6 miljoen Russiese soldate reeds gesneuwel. Dit het ook sleg gegaan met die ekonomie: Daar was groot tekorte aan kos en brandstof. Tot groot ontevredenheid van die volk is die kos wat wel daar was na die soldate gestuur en die hongersnood onder die volk het al hoe groter geword. Kosopstande het plaasgevind wat gewelddadig deur die tsaar onderdruk is. Honderde mense het gesterf of is gewond. Dit en ander griewe was die lont wat die Russiese volk sou laat ontplof: Die tsaar en sy gesin was immers al lank ongewild, veral weens die tsarina se Duitse afkoms en haar noue bande met die lekeprediker Grigori Raspoetin.
Op 24 Februarie 1917 begin ’n spontane opstand in Moskou. Soldate skiet selfs hul eie offisiere dood om daaraan deel te neem. ’n Week later, op 2 Maart, doen Nikolaas II onder druk afstand van die troon ten gunste van sy jonger broer, Michail, wat egter ’n dag later die troon van die hand wys. Die nuwe tussentydse regering neem Nikolaas en sy gesin gevange. Hulle word eers onder huisarres geplaas in hul paleis in Tsarskoje Selo (later Poesjkin) om hulle teen die Bolsjewiste te beskerm. Daarna word hulle na Tobolsk in Siberië gestuur. Hulle bly daar tot in November 1917 toe die Bolsjewiste aan die bewind kom. Toe word hulle Jekaterinburg gestuur waar hulle in die Bolsjewiste se hande beland.
Anastasia se dood
Die Wit Leër, wat teen die Bolsjewiste se Rooi Leër geveg het en probeer het om die tsaar en sy gesin te bevry, beweeg intussen al hoe nader aan Jekaterinburg. Die Rooi Leër besef dat die stad binnekort in die hande van die Wit Leër sal wees. Om te voorkom dat die keiserlike gesin gered word, word besluit om hulle tereg te stel. In die nag van 16 op 17 Julie 1918 sterf die gesin in die kelder van die Ipatijef-huis op bevel van kommandant Jakof Joerofski in ’n koeëlreën. Soldate vermink en begrawe die lyke hierna.
Ontdekking
In 1979 word vyf van die gesin se lyke gevind. Die ligging word eers geheim gehou aangesien die Kommuniste nog aan die bewind is, maar in 1991, ná die val van die Sowjetunie, word die lyk opgegrawe. Om te probeer uitvind wie se lyke ontbreek, word twee ondersoeke gedoen. In die eerste word bevind dat Aleksei en Maria se lyke nie daar is nie, maar in die tweede ondersoek word bevind dit is Aleksei en Anastasia s’n. In albei ondersoeke word egter bevind dat niemand dié slagting sou kon oorleef nie en dat die twee ontbrekende lyke waarskynlik verbrand is.
Die vyf liggame wat gevind is, word in 1998 begrawe in die Katedraal van Petrus en Paulus in Sint Petersburg – 80 jaar ná die teregstelling. In 2002 word die gesin deur die Russies-Ortodokse Kerk tot heiliges verklaar.
SNAC
Social Networks and Archival Context (SNAC) is ’n aanlyn projek vir die ontdekking, opsporing en gebruik van historiese rekords oor mense, families en organisasies. Dit is in 2010 deur verskeie Amerikaanse instellings gestig.
Groothertogin Anastasia Nikolajewna van Rusland
Misterie
Ondanks die ondersoeke waarin bevind is dat niemand die teregstelling sou kon oorleef nie, het gerugte ontstaan dat die tsarewitsj en een van sy susters oorleef het. Baie Russe het geglo dit was Aleksei en Maria, terwyl in die Weste geglo is dat dit Aleksei en Anastasia was. Die gevolg was dat baie mense na vore gekom en beweer het dat hulle Maria, Anastasia en Aleksei is.
Anderson is in 1984 dood en haar liggaam is veras. DNS-toetse is in 1994 gedoen op weefselmonsters van Anderson wat in ’n hospitaal gevind is en die bloed van onder andere prins Philip, die Hertog van Edinburg, wie se ouma aan moederskant ’n suster van die tsarina was. Daarvolgens het Anderson se DNS nie met dié van die Romanof-familie ooreengestem nie.
Films
Talle boeke is geskryf en rolprente gemaak oor die lewe van Anastasia, haar dood en die misterie daaromheen. ’n Paar van die prente is:
Leuven
Leuven, Frans: Louvain, Duits: Löwen, is 'n Belgiese stad en munisipaliteit in die Vlaamse provinsie Vlaams-Brabant, waarvan hy ook die hoofstad is. Die munisipale gebied het 102 000 inwoners (2020) en 'n oppervlakte van 57 km². Die stad beskik oor 'n spoorwegstasie wat verbindings na - onder andere -Brussel, Brussel-Lughawe, Mechelen, Luik, Hasselt en Ottignies bied.
Die stad is nasionaal, en veral onder studente, beroemd as 'n uitgaansplek. Die Oude Markt word dan ook soms De Langste Toog van Europa genoem, verwysend na die feit dat hy deur 'n lang aaneenlopende ry kroeë omring word. Soos in ander Belgiese stede is Donderdagaand gewoonlik die besigste aand vir uitgaan. Dit is as gevolg van die gewoonte van studente om op Vrydagaand vir die naweek na hulle tuisdorpe toe terug te keer.
Kuns en musea
'n Baie interessante museum is die M-museum (Museum van Leuven). Hierdie museum huisves skilderye en kunswerke uit die laat-Middeleeue en die negentiende eeu.
Save Venice Inc.
Save Venice Inc. (SV) is 'n Amerikaanse weldadigheidsorganisasie wat in Desember 1971 in die lewe geroep is om die argitektoniese en kunserfenis van Venesië te restoureer en vir die nageslag te bewaar. Die organisasie het sy hoofkwartier in New York, met 'n kantoor in Venesië, 'n aktiewe filiaal in Boston en ondersteuners elders in die Verenigde State en Europa.
Save Venice Inc. organiseer 'n verskeidenheid kulturele en opvoedkundige aktiwiteite om fondse vir die bewaring van Venesiaanse kuns en argitektuur in te samel en die publiek bewus te maak van die uitdagings wat Venesië se boukuns en kunsskatte in die gesig staar - soos sy jaarlikse maskerballe (die Ballo in Maschera in New York), opvoedkundige toere en lesings en tweejaarlikse gala-aande in Venesië (die Gran Gala a Venezia). Sedert sy stigting het SV meer as 500 Venesiese kunswerke en geboue gerestoureer.
Wisła Kraków
Wisła Kraków is 'n Poolse sokkerklub in Kraków. Die klub is in 1906 gestig.
Erelys
Poolse sokkerkampioen (13) 2de plek (12) 3de plek (9) Poolse Beker (4) 2de plek (6) Poolse Superbeker (1) Liga-beker (1) Kampioeneliga (1)
Bosveldwitysterhout
Die bosveldwitysterhout (Vepris reflexa) is 'n klein boom wat voorkom vanaf Port St. Johns tot in Beira en binnelands vanaf Eswatini tot in die sentrale Zambezivallei. Dit is ook inheems in Botswana, Eswatini, Mosambiek en Zimbabwe.
Die boom groei in droë woud en op klipperige hellings naby strome en riviere. Dit verkies beskutte areas soos ruigtes en klowe, veral in die Malelane-gebergtes in die Krugerwildtuin.
Die boom se FSA-nommer is 260, en in Engels bekend as die Bushveld white ironwood.
Lamb of God
Lamb of God is 'n Amerikaanse heavy metal groep vanaf Richmond, Virginia. Gestig in 1994 as Burn the Priest, die groep behels baskitaarspeler John Campbell, tromspeler Chris Adler, sanger Randy Blythe, en kitaarspelers Mark Morton en Willie Adler.
Lamb of God het al ag ateljeealbums gemaak, en drie DVDs. Die groep se gesaamentelike verkope is amper twee miljoen in die Verenigde State.
Sepapushek
Sepapushek is 'n grenspos geleë tussen Suid-Afrika en Lesotho.
Tool
Tool is 'n Amerikaanse musiekgroep vanaf Los Angeles, Kalifornië. Gestig in 1990, die groep behels tromspler Danny Carey, kitaarspeler Adam Jones, en sanger Maynard James Keenan.
Lede
Huidige lede
Voormalige
Ellie Kendrick
Ellie Kendrick (gebore 6 Junie 1990) is 'n Engelse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente An Education (2009), Cheerful Weather for the Wedding (2012), en The Levelling (2016), en in die televisiereeks Game of Thrones (2011).
Lys van eilande van die Middellandse See
Hier volg 'n lys van die vernaamste eilande in die Middellandse See.
Sylvaine Strike
Sylvaine Strike is 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Ali (2001) en in die televisiereeks Those Who Can't (2015).
5FM
5FM is 'n Suid-Afrikaanse FM-radiostasie wat 'n Top 40-formaat volg en deur die SAUK (Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie), Suid-Afrika se openbare uitsaaier, besit word. 5FM is in Aucklandpark, Johannesburg gesetel. Die stasie saai landswyd uit, met 'n teikenmark van jeugdige Suid-Afrikaners.
Oorsprong en geskiedenis
Die stasie het uit 'n kommersiële stasie, LM Radio wat gesetel is in Lourenço Marques (nou Maputo) in die naburige Mosambiek ontstaan. Radio 5 het vir die eerste keer op 13 Oktober 1975 op die lug verskyn, enkele maande nadat Mosambiek sy onafhanklikheid van Portugal op 25 Junie 1975 verkry het. Radio 5 is met 8 mediumgolfsenders gestig wat voorsiening gemaak het vir die popmusiek luisteraars. Die naam dui die vyfde radiostasie van die destydse SAUK aan.
In 1992 is Radio 5 herbemark en die naam is na 5FM verander. Die huidige logo is 'n rooi 5 en FM binne 'n sirkel en die woorde "The Power of" bo-aan die sirkel. Musiek is die kern van 5FM se uitsendings met nuus, sport en verkeersverslae wat voorsiening maak vir 'n wye verskeidenheid van smake vir die jeugdige mark.
5FM het drie digitale platforms waardeur dit betrokke is by sy luisteraars:
Programskedules
April 2010 tot -
A.J. Herholdt
A.J. Herholdt (1831–1901) was ’n belangrike Afrikaanse digter uit die tydperk van die Eerste Afrikaanse Taalbeweging.
Skryfwerk
Sy letterkundige nalatenskap bestaan uit verskeie rympies vir Di Patriot in die beginjare van hierdie tydskrif, terwyl hy gereeld briewe skryf wat ook in hierdie tydskrif gepubliseer word. Sy rympies is eenvoudig, maar herkenbaar, wat toon dat hy reeds op hierdie vroeë stadium ’n eie digterlike stem het. Daar is ook altyd ’n rymwoord, al is dit party kere erg onvanpas. In sy rympies maak hy sterk voorbrand vir Afrikaans en meen dat Hollands met die skuit terug gestuur moet word Holland toe, omdat beide Hollands en Engels die vyande van Afrikaans is (“Afrikaanse Lietjie” in Di Patriot van 15 September 1876). Hy skryf ook didaktiese rympies, onder andere “Ver dopstekers” wat in Di Patriot van 15 Augustus 1876 verskyn. Hierin beskryf hy die veelvuldige gebruike van die wingerdstok, maar maan teen die maak van brandewyn, want dit sal beteken dat “jy verarm met geweld, jou klere is vuil, jou vroutjie die huil”. In “Die spinnekop en vlieg” beskryf hy die eienskappe van die spinnekop en hoe hy die vlieg met listigheid vang, waarna hy die vlieg vergelyk met die mens wat deur die duiwel gevang word. Ander rympies handel oor die godsdiens en sekere leerstellings, wat ontwikkel in ’n twis tussen hom en ds. W.A.J. Venter. “Knewel Baard” verskyn in Di Patriot van 14 Januarie 1881 en skeer die gek met Mephiboset, Saul se seun, wat hom nie wou skeer nie. “’n Lamp” verskyn in Di Patriot van 3 Junie1881 en hierin word vertel van die man wat gehoor het dat ’n lamp in die nag lig gee, maar hy bly in die donker omdat niemand hom vertel het dat hy die lamp moet opsteek nie. Hoewel sy rympies nie letterkundige waarde het nie, is hy een van die produktiefste digters van sy tyd en word sy voorbeeld deur vele nagevolg. So word die ys gebreek en begin mense woeker met Afrikaans, as gevolg waarvan die ontwikkeling van die taal ’n hupstoot kry. Van sy verse word opgeneem in die bloemlesing “Patriot-digters”, saamgestel deur E.C. Pienaar.
Watsonia paucifolia
Watsonia paucifolia is 'n plant wat tot die genus Watsonia behoort en vorm deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap.
Neu-Venedig
Die buurt is aan die Müggelspreerivier tüssen die mere Dämeritzsee en Müggelsee suid van die laan Fürstenwalder Allee geleë. Die Spreerivier vorm hier 'n klein rivierdelta en vertak in vyf kanale. Neu-Venedig word in die ooste deur die straat Lagunenweg en in die weste en suide deur die Rialtoring omring. Die laasgenoemde straat loop oor vier brûe en het sy naam aan die Rialtobrug in Venesië te danke.