cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oosters-Ortodokse Kerk
Die Ortodokse Kerk, amptelik die Ortodoks-Katolieke Kerk  en algemeen bekend as die Oosters-Ortodokse Kerk, is die tweede grootste Christelike denominasie in die wêreld, met ’n geskatte 300 miljoen aanhangers hoofsaaklik in Belarus, Bulgarye, Siprus, Georgië, Griekeland, Masedonië, Moldowa, Montenegro, Roemenië, Rusland, Serwië en die Oekraïne, lande waarin die meeste Christene Oosters-Ortodoks is. Die Kerk beskou homself as die "Een, Heilige, Katolieke en Apostoliese Kerk" wat 2 000 jaar gelede deur Jesus Christus en sy dissipels gestig is.
Die Ortodokse Kerk bestaan uit verskeie outokefale kerkliggame (elk met ’n eie hoof) wat geografies en nasionaal verskil, maar teologies ooreenstem. Elke outokefale liggaam, wat dikwels maar nie altyd nie tot ’n nasie beperk is, word gelei deur ’n sinode van biskoppe en is administratief selfregerend.
Die Ortodokse Kerk kan sy ontwikkeling terugherlei deur die Bisantynse en die Romeinse Ryk na die vroegste kerk wat deur Paulus en die ander dissipels gestig is. Dit beoefen wat dit glo die oorspronklike, antieke tradisies is en glo in groei sonder verandering.
Die doel van Ortodokse Christene van hul doop af is om deur hul hele lewe nader aan God te groei. Dié proses word "teose" of "vergoddeliking" genoem en is ’n spirituele pelgrimstog waarin elke mens daarna streef om deur Jesus Christus heiliger en meer "soos Christus" te word.
Die Bybelse teks wat deur die Ortodokse Kerk gebruik word, sluit in die Septuagint (die antieke Griekse vertaling van die Hebreeuse Bybel) en die Nuwe Testament. Dit sluit in die deuterokanonieke boeke (boeke van die Ou Testament wat nie deel is van die Hebreeuse Bybel nie) wat gewoonlik deur die Protestante verwerp word en ’n klein aantal ander boeke wat nie deel is van die Westerse kanonieke boeke nie. Ortodokse Christene gebruik die woord "Anagignoskomena" (’n Griekse woord wat "leesbaar" of "leeswaardig" beteken) vir die tien boeke wat hulle aanvaar maar nie deel is van die Protestantse Ou Testament van 39 boeke nie. Hulle word beskou as eerbiedwaardig, maar nie op dieselfde vlak as die Hebreeuse kanonieke boeke nie.
Ortodokse Christene glo die Skrif is deur die Heilige Gees aan die menslike skrywers daarvan geopenbaar. Die Skrif is egter nie die bron van die kerk se tradisies nie, maar eerder die teenoorgestelde: Die Bybelse teks het uit die kerktradisies ontstaan.
Ikone versier die mure van Ortodokse kerke en hagiografieë (die beskrywings van heiliges se lewe) bedek dikwels die hele binnekant van die kerke. Die meeste Ortodokse kerke het ’n area wat opsygesit word vir gebede deur gesinne met ikone van Christus, die Maagd Maria en die heiliges gewoonlik aan die oostemure.
Naam
Die groot skeuring, of Oos-Wes-skisma, in die 11de eeu tussen die oostelike en westelike deel van die Christendom in die vroeë Romeinse Ryk het daartoe gelei dat twee kerke ontstaan het, die Ortodoks-Katolieke (oosterse) Kerk en die Rooms-Katolieke (westerse) Kerk. Die jaar 1054 word gewoonlik genoem as die tyd van die skeuring, hoewel dit eerder ’n geleidelike proses as ’n skielike skeuring was.
Hoewel die term "Oosters" algemeen gebruik word vir die Ortodokse Kerk, kan dit vandag misleidend wees omdat daar baie sinodes van die Kerk in Wes-Europa en eintlik oral in die wêreld is.
Definisie
Byna van die begin af het Christene na die Ortodokse Kerk verwys as die "Een, Heilige, Katolieke (van die Griekse καθολική, of universele) en Apostoliese Kerk". ’n Paar ander Christelike kerke maak vandag aanspraak op die naam – onder andere die Rooms-Katolieke Kerk, die Anglikaanse Gemeenskap, die Assiriese Kerk en die Oriëntaal-Ortodokse Kerk – maar die Oosters-Ortodokse Kerk beskou hierdie kerke as skismaties of in sommige gevalle selfs as ketters. Volgens hulle het die Assiriese en die Oriëntale Kerk die Ortodokse Kerk in die eerste paar eeue n.C. verlaat, en later het die Rooms-Katolieke dieselfde gedoen met die Oos-Wes-skisma (hulle was die grootste groep wat ooit die Kerk verlaat het).
"Ortodoks" kom van die Griekse byvoeglike naamwoord orthos ("korrek", "reg") en die werkwoord dokein ("lyk soos", en dus in ’n breër sin "glo") of die selfstandige naamwoord doxa ("geloof"), en beteken dus reggelowig. Die Kerk het die naam aangeneem om hom te onderskei van ’n toenemende aantal nie-ortodokse Christelike kerke. Verskeie ander antieke kerke in Oos-Europa, Wes-Asië en Noord-Afrika gebruik ook die naam "Ortodoks", maar staan los van die Oosters-Ortodokse Kerk.
Stylverskille
Wat die Ortodokse kerke verenig, is teologie. Al die lede van die Kerk bely dieselfde geloof, ongeag ras of nasionaliteit. In die praktyke en tradisies is daar egter stylverskille wat deur die kerkleiers aanvaar word omdat hulle nie bots met die basiese Ortodokse leerstellings nie.
Daarom het baie Ortodokse kerke ’n nasionale naam (soos die Russies-Ortodokse Kerk, die Georgies-Ortodokse Kerk, die Masedonies-Ortodokse Kerk, ens.). In die Midde-Ooste word Ortodokse kerke dikwels Rooms-Ortodoks genoem vanweë hul historiese verbintenis met die Bisantynse, of Oos-Romeinse, Ryk.
Die verskille in die liturgiese praktyke is klein. Dit beïnvloed dinge soos die volgorde waarin gesange gesing word of wanneer ’n spesifieke diens gehou word. In die algemeen kan ’n Ortodokse Christen oor die wêreld heen reis en vertroud voel met die dienste in enige kerk as hy die spesifieke taal verstaan.
Organisasie en leierskap
Die permanente kriteria vir die kerkstruktuur van die Ortodokse Kerk vandag, benewens die Nuwe Testament, word gevind in die kanons (kerkwette en –dekrete) van die eerste sewe Ekumeniese Konsilies (raadsvergaderings); die kanons van verskeie plaaslike en provinsiale konsilies waarvan die outoriteit deur die hele kerk erken word; die sogenaamde Apostoliese Kanons (eintlik ’n aantal 4de-eeuse regulasies van die kerk in Sirië); en die "kanons van die Vaders", of uitgesoekte uittreksels van prominente kerkleiers wat kanonieke aansien geniet.
Die Ortodokse Kerk beskou Jesus Christus as die Hoof van die Kerk, en die Kerk as sy Liggaam. Daar is dus nie net een biskop aan die hoof van die Ortodokse Kerk nie; verwysings na die Patriarg van Konstantinopel as ’n leier soortgelyk aan die Rooms-Katolieke Kerk se pous is verkeerd. Daar word geglo die gesag en die genade van God word regstreeks deurgegee na die Ortodokse biskoppe en predikers deur handoplegging – ’n praktyk wat begin is deur die dissipels (Hand. 8:17, 1 Tim. 4:14, Heb. 6:2) – en dat hierdie ononderbroke historiese en fisieke skakel ’n noodsaaklike element van die ware Kerk is.
Ottar Wicklund
Ottar Wicklund (3 Julie 1911 – 13 Maart 1978) was 'n Noorse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Sangen om Rondane (1934), Eli Sjursdotter (1938), Andrine og Kjell (1952), en Nine Lives (1957).
Oosters-Ortodokse Kerk
Organisasie en leierskap
’n Paar keer is die Ortodokse geloof in die gesig gestaar deur alternatiewe teologiese idees. In dié gevalle het die Kerk dit nodig geag om ’n "Groot" (ekumeniese, of algemene) Konsilie byeen te roep van alle beskikbare biskoppe in die wêreld. Die Kerk beskou die eerste sewe Groot Konsilies (wat tussen die 4de en 8ste eeu gehou is) as die belangrikstes. Daar was egter meer, veral die Sinodes van Konstantinopel (879–880, 1341, 1347, 1351, 1583, 1819 en 1872) die Sinode van Iaşi (1642) en die Pan-Ortodokse Sinode van Jerusalem (1672). Al dié konsilies het die Ortodokse standpunt van die Kerk help bepaal.
Die Groot Konsilies het ’n demokratiese stelsel gevolg; elke biskop het een stem gehad. Lede van die Keiserlike Romeinse/Bisantynse hof, abte, priesters, monnike en niegeestelikes mag teenwoordig gewees het en die raad toegespreek het, maar hulle is nie toegelaat om te stem nie. Die hoofdoel van die Groot Konsilies was om die fundamentele oortuigings van die Kerk as die waarheid te ondersoek en te bevestig, en om enige valse leerstelling wat die Kerk bedreig, te verwyder as dwaalleer. Die pous van Rome was in dié tyd die “eerste onder gelykes”. Hoewel hy nie teenwoordig was by enige van die konsilies nie, het hy dié titel behou tot met die Oos-Wes-skisma van 1054.
Volgens die Ortodokse leerstellings gee die posisie van “eerste onder gelykes” geen bykomende mag of gesag aan die houer daarvan nie, maar dié spesifieke biskop is die organisatoriese hoof van ’n raad van gelykes (soos ’n president). Sy woorde en opinies dra nie meer gewig as enige ander biskop s’n nie. Daar word geglo die Heilige Gees lei die Kerk deur die besluite van die hele raad, nie een individu nie. Daarby moet selfs die raad se besluite deur die hele Kerk aanvaar word om geldig te kan wees.
Een van die besluite van die Eerste Konsilie van Konstantinopel (die tweede Groot Konsilie, in 381) wat deur latere konsilies ondersteun is, is dat die Patriarg van Konstantinopel gelyke status moes hê as die Pous van Rome aangesien Konstantinopel beskou is as die "Nuwe Rome". Hulle moes dus dieselfde voorregte geniet omdat hulle albei biskoppe van die keiserlike hoofstede was, maar die "biskop van Rome" sou voorrang hê bo die biskop van Konstantinopel omdat die Ou Rome die Nuwe Rome voorafgegaan het.
Aantal volgelinge
Na aanleiding van sy aantal volgelinge is die Ortodokse Kerk die tweede grootste Christelike gemeenskap in die wêreld (net die Rooms-Katolieke Kerk is groter). Die mees algemene skatting van die aantal Ortodokse Christene wêreldwyd is 300 miljoen.
Ortodoksie is die grootste enkele godsdiens in Griekeland (95%) en Oos-Europa, insluitende Rusland (80%), die Oekraïne (80%), Roemenië (87%), Wit-Rusland (85%), Bulgarye (83%), Serwië (84%), Georgië (89%), Moldowa (93%), die Republiek van Masedonië (65%), Siprus (80%) en Montenegro (74%).
Die aantal Ortodokse volgelinge is sowat 36% van die bevolking van Bosnië en Herzegowina (Bosniese Serwiërs). In Albanië is dit sowat 25% (die Christelike deel van die bevolking is 40%; die ander is Rooms-Katoliek). In Kasakstan is hulle 40% van die bevolking, in Litaue 4%, in Letland 9% en in Estland 13%. Groot Ortodokse gemeenskappe bestaan ook in die Mediterreense lande Sirië, Libanon, Jordanië en in Israel, die Wesoewer en die Gasastrook. Daar is Ortodokse minderhede in Pole, Slowakye, Hongarye, Turkye, Azerbeidjan en Tsjeggië.
Vanweë immigrasie uit Oos-Europa is daar ook groeiende minderhede in verskeie ander Europese, Asiatiese en Afrika-lande, asook Noord-Amerika en Australië. In die Verenigde State en Kanada maak Ortodokse Christene tussen 1% en 5% van die algehele bevolking uit.
Antieke Oosters-Ortodokse Christene het ook groot gemeenskappe in lande soos Libanon en Israel (Jerusalem en Betlehem). Groot Ortodokse gemeenskappe met ’n antieke geskiedenis is in hul geheel uit hul oorspronklike lande verdryf en is tans glad nie in dié streke teenwoordig nie, veral Anatolië en Kappadosië.
Drie-eenheid en verlossing
Ortodokse Christene glo in die Heilige Drie-eenheid – die Vader, Seun en Heilige Gees.
Hulle glo die mens het op ’n tydstip aan die begin van sy bestaan voor ’n keuse te staan gekom: om die verskil tussen goed en kwaad te leer deur waarneming of deur deelname. Die Bybelse storie van Adam en Eva verteenwoordig hierdie keuse deur die mens om aan die bose deel te neem. Die sondeval verteenwoordig ’n fundamentele verandering in die menslike natuur. Wanneer Ortodokse Christene verwys na die Oorspronklike Sonde, verwys hulle na hierdie vermoë om die bose in die menslike natuur op te neem.
Weens dié sonde was die mens gedoem om van God geskei te wees. Die oplossing vir die probleem was vir God om nog ’n verandering in die menslike natuur teweeg te bring. Ortodokse Christene glo dat Jesus onvoorwaardelik God en Man was. Hy is gebore en het gelewe, gesterf en weer opgestaan deur die mag van die Heilige Gees. Deur God se deelname aan die mensdom is die menslike natuur weer verander en is die mens van die verdoemenis gered. Dit sluit almal in van die vroegste tye af – tot by Adam en Eva.
Die eindelike doel van hierdie verlossing is teose (vergoddeliking) – om selfs nader aan God te kom en meer soos God te word: "God het Mens geword sodat die Mens God kan word."
Wederopstanding
Die Wederopstanding van Jesus is die hoofgebeurtenis in die Oosters-Ortodokse liturgiese jaar. Toe Jesus gesterf het, het Hy al die siele in die hel gered en deur weer op te staan het Hy die mensdom gered. So is die mens van die kettings van die hel verlos en het Jesus teruggekeer na die lewendes as beide Man en God. Volgens die Ortodokse tradisies kan elke mens aan hierdie onsterflikheid deel hê, iets wat onmoontlik sou gewees het sonder die Wederopstanding.
Elke heilige dag van die Ortodokse liturgiese jaar hou direk of indirek verband met die Wederopstanding. Elke Sondag word gewy aan die viering van die Wederopstanding en die Drie-enige God.
Die Heilige Tradisie en die Bybel
Die Ortodokse Kerk beskou homself as die voortsetting van die oorspronklike Kerk wat deur Jesus Christus en sy dissipels gestig is. Die geloof wat Jesus aan die dissipels geleer het, wat by die Pinkster lewe gegee is deur die Heilige Gees en onbedorwe van geslag tot geslag oorgedra is, staan bekend as die Heilige Tradisie. Die primêre en gesaghebbende getuienis vir die Heilige Tradisie is die Bybel, tekste wat deur die dissipels geskryf is of dié in die Vroeë Kerk, en wat deur kerkleiers goedgekeur is onder leiding van die Heilige Gees. Aangesien die Bybel ’n geïnspireerde oorsprong het, is dit sentraal in die lewe van die Kerk. Die Skrif word egter nooit gebruik vir persoonlike interpretasie nie, maar altyd in konteks met die Heilige Tradisie, waaruit die Skrif ontstaan het. Ortodokse Christene glo as die Bybel op sy eie gelees word, kan dit lei tot foute omdat die Skrif nie geskei kan word van die tradisies waaruit dit ontstaan het nie. Die enigste manier om die Bybel te verstaan is dus binne die Kerk.
Ander getuienisse vir die Heilige Tradisie is die liturgie van die Kerk, sy ikonografie, die besluite van die Groot Konsilies en die geskrifte van die Kerkvaders. Deur die konsensus van die kerkvaders kan ’n mens die Kerk se lewe beter verstaan. Individuele vaders word nie as onfeilbaar beskou nie, maar hulle gesamentlike opvattings help ’n mens om die Christelike doktrine waarlik te verstaan.
Omuramba
Omuramba (meervoud: Omiramba) ook bekend as omaramba, is die term vir ou rivierbeddings wat in die Kalahari-woestyn van Afrika voorkom, veral in die noordoostelike deel van Namibië en die noordwestelike deel van Botswana. Die woord is ontleen uit die Herero-taal. 'n Omuramba bied af en toe staande waterpoele en meer vrugbaarheid as in die omliggende sandvlaktes. Sommige omiramba staan bekend as Eiseb, Rietfontein, Epukiro, en Omatako. Hulle begin meestal in die sentrale dele van Namibië en loop in die sentrale dele van Botswana in.
Oosters-Ortodokse Kerk
Teotokos en ander heiliges
Die Ortodokse Kerk glo die dood en die skeiding van liggaam en gees is onnatuurlik, ’n gevolg van die sondeval. Hulle glo ook die gemeente van die Kerk sluit in die lewendes en die dooies. Alle mense wat in die hemel is, is heiliges, of hul naam bekend is of nie. Daar is egter uitsonderlike heiliges wat deur God geopenbaar word. Wanneer ’n heilige so geopenbaar is en eindelik deur ’n groot deel van die Kerk erken word, word ’n diens gehou om die amptelike erkenning (heiligverklaring) te vier. Dit "maak" nie van die persoon ’n heilige nie, dit erken bloot die feit dat hy een is en maak dit aan die res van die Kerk bekend. ’n Dag word aangewys vir die viering van die heilige se lewe, gesange word gekomponeer en ikone gemaak. Die heiliges word vereer, maar nie aanbid nie, want net God kan aanbid word. Daar word geglo deur heiliges te vereer sal hulle help met die redding van ander mense.
Vanweë die heiligheid van die mense se lewe word hulle liggame en fisieke items wat met hulle verbind word, ook as heilig beskou. Baie wonderwerke het na bewering al plaasgevind wat verband hou met hierdie relieke van die heiliges, veral genesing van siektes en beserings.
Die grootste heilige is die Maagd Maria, die Teotokos ("Geboorteskenker van God"). Sy word beskou as die Ark van die Nuwe Verbond, omdat sy die Nuwe Verbond gedra het in die persoon van Christus.
Omuramba
Histories is omiramba bekend vir gevegte wat langs hul kronkelende lope gevoer is, veral die Herero-Duitse oorlog in 1904-1908, wat in 'n verskriklike volksmoord geëindig het toe byna 70 persent van die Herero-bevolking doodgemaak is. Baie ander Herero's moes voor die Duitsers vlug deur die omiramba, wat toe in die droë seisoen was en dus onherbergsaam. Die omiramba was ook die tuiste van Boesmans in die pre-koloniale tyd.
Oosters-Ortodokse Kerk
Kerkgeboue
Kerkgeboue het baie simboliese betekenisse; die oudste en belangrikste is waarskynlik die konsep dat ’n kerk die Ark (van Noag) is waarin die wêreld beskerm word teen die vloed van versoekings; daarom het die meeste Ortodokse kerke ’n reghoekige ontwerp. Nog ’n gewilde vorm, veral vir kerke met groot kore, is dié van ’n kruis. Argitektoniese elemente verskil in vorm en kompleksiteit, met kapelle wat soms om die hoofkerk geplaas word, maar in die algemeen is die simboliese uitleg dieselfde. Alles in ’n Ortodokse kerk het ’n doel en betekenis wat verband hou met God se openbaring aan die mens.
Omuramba
In ander dele van die wêreld staan hulle soms bekend as 'n wadi.
-18.87°N, 21.64°W
Oosters-Ortodokse Kerk
Kerkgeboue
Die kerkgebou word in drie dele verdeel: die kerkportaal, die skip en die heiligdom (ook genoem die altaar). Katkisante en nie-Ortodokse besoekers is tradisioneel gevra om in die portaal te staan. Dit word van die skip geskei deur die "koninklike hek". Aan albei kante van die hek is kersstaanders wat die vuurkolom voorstel wat die Israeliete se pad verlig het met hul uittog uit Egipte. Die skip is die deel waar die grootste deel van die gemeente tydens kerkdienste staan. Mans staan tradisioneel regs en vroue links. Dit word om verskeie redes gedoen: (1) Omdat mans in vorige eeue as die dominante geslag beskou is, word die gelykheid van die geslagte nou beklemtoon deurdat albei ewe ver van die altaar af staan; (2) Die idee om die geslagte te skei kom van die Joodse tradisie in sinagoges; (3) Dit kom ook van die plasing van verskillende geslagte in kore: eenderse sangstemme staan bymekaar om harmonie te skep.
Daar is gewoonlik ’n koorarea aan die kant of agter in die kerk. Daar is ook altyd ’n voorsanger voor in die kerk teenwoordig vir beurtsang en gesange wat deel is van die kerkdiens, wat deur die priester gelei word. Daar is gewoonlik ’n koepel in die plafon met ’n ikoon waarop Christus uitgebeeld word as Heerser van die heelal.
Aan die voorkant, of die oostelike deel van die kerk, is ’n skerm of muur vol ikone (die ikonostase of beeldewand) wat die skip van die heiligdom skei. In die middel van hierdie muur is die "koninklike deure" wat net die priesters mag gebruik. Daar is ook ’n linker- en regterdeur in die ikonostase – die een stel die aartsengel Migael voor en die ander die aartsengel Gabriël. Die priester en altaarknape gebruik dié deure tydens spesifieke dele van die kerkdiens. Net regs van die hoofdeure is daar altyd ’n ikoon van Jesus. Ander ikone op die ikonostase is van die Maagd Maria, Johannes die Doper en die heilige na wie die kerk genoem is.
Voor die ikonostase is die biskopstoel, ’n ereplek waar ’n besoekende biskop of metropoliet dikwels tydens die diens sal sit. Ortodokse priesters wat voor die altaar staan, is altyd na die altaar gedraai (in ’n oostelike rigting) sodat die priester en die gemeente saam tot God in die hemel bid.
Die heiligdom bevat die heilige altaar, wat die plek verteenwoordig waar Jesus in die graf neergelê is en op die derde dag opgestaan het. ’n Kruis staan agter die altaar. Op die altaar is onder andere items wat gebruik word om die brood en wyn vir nagmaal te heilig, ’n ster vir die heiliging van Goddelike geskenke, ’n "antimins" (’n sydoek wat tydens die heiliging van die Goddelike geskenke gebruik word) en relieke van ’n heilige.
’n Spesifieke antimins kan net een keer per dag vir ’n Goddelike liturgie (erediens) gebruik word. ’n Tweede liturgie op ’n spesifieke dag op dieselfde altaartafel vereis die gebruik van ’n tweede antimins, gewoonlik van ’n ander Ortodokse kerk. Dit beteken enige gemeente kan net een Goddelike liturgie per dag hê – dit is ’n teken van die katolisiteit (universaliteit) van die Kerk en dat "private misse" vermy word.
Ikone
Die woord "ikoon" kom van die Griekse woord eikona, wat eenvoudig "beeld" beteken. Die Ortodokse Kerk glo die eerste ikone van Christus en die Maagd Maria is deur die evangelis Lukas geskilder. Ikone is vol simbolisme wat inligting oor die persoon of gebeurtenis uitbeeld. Daarom word hulle dikwels volgens ’n formule geskilder – daar is voorskrifte vir hoe die spesifieke persoon moet lyk, insluitend haarstyl, posisie van die lyf, klere en agtergronddetail. Ikone word dikwels van ander, ouer ikone af gedupliseer. Met die erkenning van ’n nuwe heilige in die Ortodokse Kerk moet ’n nuwe ikoon egter geskep en goedgekeur word.
Die persoonlike en skeppende tradisies van Wes-Europese godsdienskuns is nie voor die 17de eeu in Ortodokse ikone aangetref nie. Toe eers is die Russiese ikoonskilderkuns sterk beïnvloed deur Protestantse en Rooms-Katolieke kunswerke. Daar is deesdae ’n neiging om terug te keer na die meer tradisionele en simboliese ikone.
Vrystaande (driedimensionele) beelde word feitlik nie in die Ortodokse Kerk aangetref nie. Dit is deels vanweë die verwerping van die eertydse Griekse heidense era van afgode-aanbidding, en ook omdat ikone die spirituele aard van die mens moet wys en nie die sensuele aardse liggaam nie.
Die Ortodokse Kerk beskou nie ikone as voorwerpe van aanbidding nie. Die maatstawwe waarvolgens hulle gebruik word, word duidelik uitgestippel in die Tweede Konsilie van Nicea (die 7de ekumeniese konsilie). Die gebruik van ikone word so geregverdig: Voordat God ’n menslike vorm aangeneem het, was enige fisieke uitbeelding onmoontlik en selfs godslasterlik. Daarna was uitbeelding egter wel moontlik. Aangesien Christus God is, is dit geregverdig om in ’n mens se gedagte ’n beeld van die Godmens te hê. Net so is dit by eerbetoon aan ’n ikoon nie die hout of verf wat eerbiedig word nie, maar die idividu wat uitgebeeld word, net soos dit nie die papier is wat ’n mens liefhet as jy die foto van ’n geliefde soen nie.
Ikone word teen die mure van kerke aangebring en bedek soms die hele binnekant van die gebou. Hulle word dikwels deur ’n kers of olielamp verlig. Benewens die praktiese aspek, om die ikoon te verlig in ’n andersins donker kerk, simboliseer kerse en olielampe die Lig van die Wêreld, dus Christus.
Ikonostase
’n Ikonostase of beeldewand is ’n muur vol ikone en godsdienstige skilderye wat die kerk se skip van die heiligdom skei. Dit kan ook na ’n draagbare ikoonstaander verwys wat op enige plek in die kerk geplaas kan word. Die moderne ikonostase het in die 11de eeu uit die Bisantynse skeidingsmuur ontwikkel. Die eerste Russiese plafonhoogte ikonostase is in 1408 deur Andrei Roebljof ontwerp vir die Mariahemelvaart-katedraal in Wladimir.
Kruis
Kruise in die Ortodokse Kerk is dikwels swaar versier en lyk nie altyd dieselfde nie. Een wat algemeen gebruik word, is die kruis met drie dwarsbalke in plaas van die meer gebruiklike een balk.
Die boonste dwarsbalk van hierdie kruis verteenwoordig die teken wat bo Jesus se kop aangebring is. Dit het dikwels die opskrif "INRI" (Latyn) of "INBI" (Antieke Grieks): "Jesus van Nasaret, die Koning van die Jode". Dit word ook dikwels vervang deur die frase "Die Koning van Saligheid" na aanleiding van Jesus se antwoord aan Pontius Pilatus: "My Koninkryk is nie van hierdie wêreld nie."
Daar is onderaan die kruis ’n derde dwarsbalk. Sommige kenners meen daar was ’n klein houtplatform vir die gekruisigde om op te staan om sy gewig te ondersteun; in Jesus se geval is sy voete langs mekaar aan hierdie platform vasgespyker om sy lyding aan die kruis uit te rek. Getuienis wat hierop sinspeel, kom hoofsaaklik van twee bronne binne die Heilige Tradisie, die Bybel (om die dood te verhaas is die gekruisigde se bene soms gebreek sodat hulle nie sy liggaamsgewig kon ondersteun nie) en ikonografie (alle vroeë uitbeeldings van die kruisiging gebruik hierdie posisie, nie die latere een met sy voete wat met ’n enkele spyker teen die kruis vasgespyker is nie).
Die onderste balk is om twee redes skeef: om Jesus se lyding aan die kruis uit te beeld, en om aan te dui dat die dief aan Jesus se regterkant die regte pad gekies het en die een aan die linkerkant nie.
Dienste
Die dienste van die kerk word elke dag gehou volgens ’n rigiede, maar konstant veranderende jaarlikse rooster (dele van die diens bly dieselfde terwyl ander dele verander na gelang van die dag van die jaar). Dienste kan nie net deur een persoon gehou word nie; daar moet altyd minstens nog ’n persoon soos ’n voorsanger teenwoordig wees. Gewoonlik word die dienste net in die kloosters en katedrale elke dag gehou; in die gemeentes vind dienste gewoonlik net oor naweke en op groot feesdae plaas. Op sekere groot feesdae sal ’n spesiale nagwaak (Agrypnia) gehou word van laat die aand voor die fees tot vroeg die volgende oggend. Dit word dikwels gevolg deur ’n ontbytfees waar die hele gemeente saam eet.
Die reis is na die Koninkryk. Dit is waarheen ons gaan – nie simbolies nie, maar werklik.
Ons het nie geweet of ons in die hemel of op aarde is nie. Dienste, veral die Goddelike liturgie (erediens), kan net een keer per dag op ’n altaar gehou word (sommige kerke het meer as een altaar om groot gemeentes te huisves). Ook elke priester mag die liturgie net een keer per dag hou. Die liturgiese dag begin met sononder. Die tradisionele daaglikse kringloop van dienste is soos volg:
Die uurlikse dienste bestaan hoofsaaklik uit litanieë, of smeekgebede, waarin God se genade vir die lewendes en die dooies gevra word, voorlesings van die Psalms, gebede en gesange.
Singspraak
In die Ortodokse Kerk word feitlik die hele diens gesing. Dienste bestaan deels uit ’n dialoog tussen die priester en die gemeente (wat diksels verteenwoordig word deur ’n voorsanger). Die gebede word gesing of gesingpraat volgens ’n voorgeskrewe musiekvorm. Feitlik niks word in ’n gewone praatstem gedoen nie, behalwe die preek as een gegee word. Musiekinstrumente word nie gewoonlik gebruik nie, want die stem word beskou as die mees perfekte instrument vir lofspraak.
Verskillende style word vir singspraak gebruik, na gelang van die tyd van die jaar, die feesdag, ens. Dit verskil grootliks tussen verskillende kulture. Veral in die VSA gebruik kore verskillende style en word die style gemeng: een gesang sal byvoorbeeld in Grieks wees, die volgende een in Engels, dan in Russies, ens.
Baie Russiese komponiste het kerkmusiek gekomponeer, soos Tsjaikofski en Rachmaninoff; en kerkmusiek het weer hul musiek beïnvloed.
Die Heilige Geheimenisse (Sakramente)
In die Ortodokse Kerk verwys die term "Geheimenis" of "Die Geheimenisse" na die proses van teose. Hoewel God enigiets dadelik en onsigbaar kan doen, gebruik hy weens die mens se beperkinge gewoonlik ’n materiële substansie soos water, olie, brood, wyn, ens. as ’n medium om die mens te bereik. Hoe dié proses werk, kan nie in menslike terme beskryf word nie. Gebed en simboliek help dat die ware betekenis van hierdie Geheimenisse nie vergeet sal word nie.
Dit wat in die Weste meestal sakramente genoem word, word in die Ortodokse Kerk die Heilige Geheimenisse genoem. Terwyl die Rooms-Katolieke Kerk sewe sakramente noem en baie Protestantse kerke twee (doop en Nagmaal), beperk die Ortodokse Kerk hulle nie tot ’n spesifieke getal nie. Soms word wel van die sewe Heilige Geheimenisse gepraat. Die term word egter ook gebruik vir dinge soos tonsuur (die skering van die kruin), die wyding van die heilige water, die vas, aalmoese uitdeel of iets so eenvoudigs soos ’n kers aansteek, gebed, wierook brand of die seën by die ete vra.
Sinodes
Elke kerk het definitiewe geografiese grense en word beheer deur ’n raad van biskoppe, of ’n sinode, met ’n primaat aan die hoof. Die primaat kan die eretitel patriarg, metropoliet (in die Slawiese tradisie) of aartsbiskop (in die Griekse tradisie) hê. Elke plaaslike kerk bestaan uit konstituerende bisdomme met ’n biskop aan die hoof. Sommige kerke het net ’n sekere mate van onafhanklikheid van hul moederkerk.
Ortodokse kerke in gemeenskap
Hier volg ’n lys van die 14/16 outokefale, administratief selfregerende kerke en die volgorde van hul prioriteit (senioriteit), met hul konstituerende kerke. Die titel van die primaat word in kursief aangegee. Sommige kerke beskou nie die volgende kerke as outokefaal nie:
Sommige kerke se volgorde van die senioriteit verskil ietwat. Daar is ook ’n hele paar kerke wat die naam "Ortodoks" gebruik, maar nie in gemeenskap is met die ander 14/16 kerke nie.
Huis van Normandië
Die Huis van Normandië is die naam wat gebruik word vir die konings van Engeland ná die Normandiese verowering in 1066. Die invallende Normandiërs en hul nageslag het die Engelse heersersklas vervang. Die adel van Engeland was deel van ’n enkele Franssprekende kultuur en baie het grond weerskante van die Engelse kanaal besit. Die vroeë Normandiese konings van Engeland was as Hertoë van Normandië onderhorig aan die koning van Frankryk. Hulle het Engeland nie noodwendig as hul belangrikste eiendom beskou nie (hoewel dit hulle die titel koning besorg het – ’n belangrike statussimbool).
Die bewind van die Huis van Normandië het geduur tot met die totstandkoming van die Plantagenet-dinastie in 1154. Dit het Willem die Veroweraar en sy erfgename tot in 1135 ingesluit. Daarna is dit betwis deur Willem se kleinkinders Matilda en Stephen van die Huis van Blois (of die Blesevin-dinastie).
Dit was eers ná die Normandiese verowering dat Engelse monarge volgens die Franse manier genommer is, hoewel die vroeëre gebruik om konings deur byname te onderskei, nie dadelik uitgesterf het nie.
Engelse monarge van die Huis van Normandië
25 Desember 1066–1087 || || c. 1028 Falaise-kasteel seun van Robert I, Hertog van Normandië en Herleva || Matilda van Vlaandere Chapel Notre Dame, Normandië 1053 10 kinders || 9 September 1087 Sint Gervais in Rouen op sowat 59. Begrawe in Etienne-abdy (Abbaye aux Hommes) in Caen (Willem le Roux) 26 September 1087–1100 || || c. 1060 Normandië seun van Willem die Veroweraar en Matilda van Vlaandere || ongetroud || 2 Augustus 1100 New Forest op sowat 40 (Henri Beauclerc) 5 Augustus 1100–1135 || || September 1068 Selby seun van Willem die Veroweraar en Matilda van Vlaandere || (1) Edith van Skotland Westminster-abdy 11 November 1100 vier kinders (2) Adeliza van Louvain Windsor-kasteel 29 Januarie 1121 geen kinders || 1 Desember 1135 Kasteel van Lyons-la-Forêt (Saint-Denis-en-Lyons) op 67. Begrawe in Reading-abdy (Étienne de Blois) 22 Desember 1135–1154 || || c. 1096 Blois seun van Stephen, Graaf van Blois en Adela van Normandië || Matilda van Boulogne Westminster 1125 vyf kinders || 25 Oktober 1154 Dover-kasteel op sowat 58 (Mathilde ou Mahaut l'emperesse) 7 April – 1 November 1141 Titel betwis || || 7 Februarie 1102 Sutton Courtenay enigste wettige dogter van Hendrik I en Edith van Skotland || (1) Hendrik V, Heilige Romeinse Keiser Mainz 6 Januarie 1114 geen kinders (2) Geoffrey V, Graaf van Anjou Le Mans-katedraal 22 Mei 1128 drie kinders || 10 September 1167 Notre Dame du Pré in Rouen op 65
E. du Perron
E. du Perron was afkomstig van Franse aristokrasie. Sy bloedlyn kan waarskynlik teruggevoer word na die legendariese Jean Roch du Perron (Gebore in Bulhon, in Auvergne, Frankryk in 1756 – Sterf in Batavia, Nederlands Oos-Indië in 1808).
Biografie
Sy familie is beskou as een van die aristokratiese families in Nederlands Oos-Indië. Sy vader was 'n gegoede entrepreneur, wat aan du Perron 'n sorgvrye jeug besorg het. In 1921 het sy familie na Europa verhuis en in 'n kasteel in België gewoon. Du Perron het in sy vroeë twintigerjare afleiding gesoek in Parys, Brussel asook stede in Nederland waar hy in literêre en artistieke kringe beweeg het. Hy het bevriend geraak met die bekende Franse skrywer en politikus Andre Malraux en verskeie skrywes die lig laat sien.
Na die selfmoord van sy vader (1926) en dood van sy moeder (1933) het die familie-erfenis soos mis voor die son verdwyn. Du Perron (deels aangevuur deur die opkoms van Nasionaal-Sosialisme, wat hy verafsku het) het in 1936 na sy land van oorsprong teruggekeer. Hy het voortgegaan om te skryf en homself onderhou as joernalis en korrespondent. Hy het die literêre kritikus by die Bataviaasch Nieuwsblad geword, waar hy bevriend geraak het met sy kollegas Karel Zaalberg en Ernest Douwes Dekker. Hy het in sy rol as kritikus ook die beskermheer van die jong skrywer Beb Vuyk geword. Hy het gesimpatiseer met die Indiese onafhanklikheidsbeweging en 'n vriend van die Indonesiese intellektueel Sutan Sjahrir geword.
In Augustus 1939, teen die einde van 'n verblyf van byna drie jaar in sy tuisland, het du Perron aan sy vriend Sutan Sjahrir (nou 'n politieke balling) geskryf:
'[..] Toe ek in Holland was het ek in elk geval merendeels die ongemaklike vreemdeling gebly. Deur my Franse erfenis, Indiese opbrengs en kinderjare, en deur my Nederlandse taal en - gebruike... Op die oomblik sê sommiges - met wie ek verskil - dat ek vereuropees is. Maar plaas my in die werklike geselskap van Oos-Indiese seuns en tien minute later sal hulle my as een van hul eie erken. Waar voel ek tuis…?, Ek weet nou, na vyftien jaar van omswerwinge en rondvallery in Europa, dat ek teruggekom het na my land… Ek hoort hier tuis.[..]’
In 1940 het du Perron Nederland besoek, en nadat hy verneem het dat Duitsland die land binnegeval het, aan 'n hartaanval beswyk.
Skryfwerk
Sy vroeë werk is sterk beïnvloed deur modernisme, maar hy het gou besluit dat dit nie sy sterk punt is nie. Sy verhale en gedigte het sy talent vir kritiese besinning oor die werklikheid en 'n sekere losmaking van die alledaagse lewe getoon. Soos sy vriend, die skrywer Menno ter Braak, was hy 'n groot bewonderaar van die beroemde skrywer Multatuli. Maar veel meer as Ter Braak was du Perron in werklikheid sy kulturele erfgenaam. Du Perron se meesterstuk, Land van herkomst, (1935) is sterk beïnvloed deur Multatuli en Malraux, maar dit is eerder 'n werk wat alleen in die Nederlandse letterkunde staan as 'n ware outobiografiese roman. Uittreksels en herinneringe uit die Nederlands Oos-Indië van sy jeug word afgewissel met Europese episodes, meestal in Parys, waar du Perron 'n verbasend nugtere en akkurate portret van Europa teken, gebaseer op onderhoude met sy tydgenootlike intellektuele en kunstenaars. Die varsheid van Du Perron se waarnemings en die lewendigheid van sy verbeeldingsvlugte maak Land van herkomst een van die beste Nederlandse romans van die twintigste eeu.
E. du Perron-genootskap
Die E. du Perron-genootskap is 'n literêre vereniging in Nederland wat in 1994 gestig is. Dit is 'n vereniging wat aan 'n enkele skrywer gewy is, en het ongeveer 70 lede en 'n bykomende aantal intekenare, waaronder verskeie universiteite en biblioteke. Op die 54ste herdenking van du Perron se heengaan op 14 Mei 1994 in Bergen is die eerste openbare vergadering vir lede gehou, wat ook sy graf by die openbare begraafplaas besoek het. Die genootskap het ten doel om kennis rakende E. du Perron, beide wat sy persoon en werk betref, te versamel en te verdiep, en om by te dra tot die voortgesette waardering van sy literêre, artistieke en maatskaplike belang.
E. du Perron-prys
Die Universiteit van Tilburg ken elke jaar 'n kulturele prys toe wat na E. du Perron vernoem is.
Sonnet van burgerdeugd
De trammen tuimlen door de lange straten, al 't leven buiten en de ramen dicht, wat tee voor ons en de avond te verpraten, de lamp streelt rustig ons voornaam gezicht. Inbrekers, wurgers, rovers en piraten, en de eerste zondvloed en het laatst gericht, elke onrust heeft ons deugdzaam hart verlaten. O tee! o vriendschap! o kalmerend licht! Straks 't balsemende donker, morgen lopen wij opgefleurd te kopen of verkopen; God levert de eerzucht en het daagliks brood. Genoeg vermoeienis om 's nachts te slapen, alle overgangen tussen lach en gapen, en aan het eind, de liefderijke dood.
Landelik treurspel
Het volgende voor wie 't misschien niet heeft gelezen, eergister in de krant: In 't dorp waar ik nu woon is in de volle lent een moordtoneel gerezen, een scène zwart-en-rood, uit bitterheid en hoon. Een doorgaans nuchtre boer, gekoppeld aan een wezen, kijflustig, lasterziek, en daarbij niet zeer schoon, heeft binnen twee drie tel, sneller dan ooit vóór deze, zichzelf en haar verdelgd, de ganse streek ten toon. 't Gebeurde zó op straat: toen de pastoors verschenen, lag zij links in de groot, met uitgespreide benen, hij rechts, maar evenzo, zijn hersens in zijn pet. Maar 't mateloos verschil zou iedereen eerst blijken toen de pastoors knielden bij 't linkse van de lijken, en toen het rechtse kreeg geen letter van 't gebed.
Erwünschtes Freudenlicht, BWV 184
Erwünschtes Freudenlicht, BWV 184, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Maya Hawke
Maya Hawke (gebore 8 Julie 1998) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Ladyworld (2018) en in die televisiereeks Stranger Things (2016).
Vlag van Frans-Guyana
Die vlag van Frans-Guyana is ’n nie-amptelike vlag van die Franse oorsese gebied.
Op 29 Januarie 2010 het die Algemene Raad van die département van Frans-Guyana eenstemmig besluit op ’n vlag vir Frans-Guyana. Dit is egter nie deur die opperste streeksraad erken nie. Die enigste franse vlag wat amptelike status op die eiland geniet, kragtens die Franse grondwet, is die vlag van Frankryk. Die kleure van die vlag wat deur die Algemene Raad goedgekeur is het die volgende simboliese waardes: groen stel die woude voor, geel stel goud en ander minerale van die eilande voor en die rooi ster stel sosialisme voor. Die vlag is identies aan dié van die vakbond UGT en die Mouvement de décolonisation et d'émancipation sociale (Dekolonisasie en Sosiale Bevrydingsbeweging) wat beide ten gunste van onafhanklikheid is.
Vlag van die gebied
Die vlag van die Région is 'n wit vlag met 'n logo van 'n geel ster op ’n blou strook bo ’n oranje figuur in ’n geel boor op ’n groen strook bo twee oranje golwende lyne. Bo en onder die logo is die woorde Guyane en la Région in groen aangebring.
Die amptelike vlag van die département is ’n diagonaal verdeelde groen en geel vlag met ’n rooi vyfpuntige ster in die middel van die vlag.
Schotia
Schotia is die Boerbone-genus wat hoort tot die sub-familie Caesalpinioideae wat op sy beurt weer hoort tot die familie Fabaceae.
R703 (Suid-Afrika)
Die R703 is 'n streeksroete in Suid-Afrika en verbind Dealesville met Clocolan. Die roete begin waar dit van die R64-provinsiale roete in Dealesville aftak en ooswaarts gaan. Dit gaan verby Soutpan en kruis die R700-streeksroete, gaan deur Brandfort waar die R30 gekruis word en kruis dan die N1-nasionale pad. Hierna gaan die roete deur Verkeerdevlei en Excelsior en deel die R709 vir 2.2 km. Dan eindig die roete in Clocolan waar dit by die R708 aansluit.
Mosambiekse kraaibek
Die Mosambiekse kraaibek (Oplegnathus peaolopesi) is 'n vis wat voorkom noordwaarts vanaf Sodwanabaai. In Engels staan die vis bekend as die Mozambique knifejaw. Die vis is 'n seldsame spesie.
Belarus
Belarus (Belarussies: Беларусь, Belaroes; Russies: Беларусь), amptelik die Republiek Belarus (Belarussies: Рэспубліка Беларусь; Russies: Республика Беларусь) en voorheen bekend as Wit-Rusland, is 'n landingeslote land in Oos-Europa. Dit is oorwegend plat, met baie vleilande, en is landgebonde met Rusland in die noorde en ooste, Oekraïne in die suide, Pole in die weste en Letland en Litaue in die noorde. Minsk is die hoofstad en ook die grootste stad in die land. 'n Derde van die land is bebos en landbou is een van die sterkste ekonomiese sektore.
Tot en met die 20ste eeu het die Wit-Russe nie 'n geleentheid gehad om 'n aparte nasionale identiteit te ontwikkel nie, siende dat die land van die hedendaagse Belarus aan verskeie ander lande behoort het. Ná die kortstondige Wit-Russiese Volksrepubliek (1918–19) het die land as die Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek deel van die Sowjetunie geword.
Die finale vereniging van die verskillende dele van die land met sy moderne grense het in 1939 plaasgevind, toe grondgebied van etniese Wit-Russe, wat deel van Pole was, deur die Sowjetunie geannekseer en by die Wit-Russiese Sowjetrepubliek gevoeg is. Die gebied en sy nasie het grootskaalse verwoesting ervaar tydens die Tweede Wêreldoorlog: die land het 'n kwart van sy bevolking verloor en meer as die helfte van sy ekonomiese hulpbronne.
Die land het in die jare ná die oorlog stelselmatig herstel en is een van die stigterslede van die Verenigde Nasies. Die parlement van die republiek het die soewereiniteit van Wit-Rusland op 27 Julie 1990 verklaar en, ná die val van die Sowjetunie, is Wit-Rusland op 25 Augustus 1991 onafhanklik verklaar. Aleksandr Loekasjenko is sedert 1994 die land se president. Belarus is sedert 1996 besig om met Rusland te onderhandel om as 'n enkele staat, die Unie van Rusland en Belarus, te verenig.
Marnix Gijsen
Marnix Gijsen (20 Oktober 1899 – 29 September 1984) was 'n Belgiese skrywer en digter. Sy werklike naam is Joannes Alphonsius Albertus Goris; sy skuilnaam verwys na Marnix van Sint Aldegonde en na sy moeder se van (Gijsen).
Belarus
Ekonomie
Ná sy onafhanklikwording in 1991 het Belarus net 'n kort fase van politieke en ekonomiese vryheid beleef voordat Aleksandr Loekasjenko, 'n voormalige direkteur van 'n kolchos (gemeenskapsplaas), aan bewind gekom het. As president het hy die ou stelsel van planekonomie behou – na bewering veral om te verhoed dat die Belarussiese ekonomie deur oligarge oorheers word.
Marnix Gijsen
Vroeë jare
Gijsen is in 1899 in Antwerpen, België gebore. In sy jeugjare het hy 'n streng Rooms-Katolieke opleiding aan die Jesuïtekollege van Ignatius van Loyola in Antwerpen ontvang, maar in 1917 is hy swaar gestraf (consilium abeundi) vir sy militante Vlaamse aktivisme gedurende Eerste Wêreldoorlog. In 1925 gaan hy na die Katolieke Universiteit van Leuven (1834–1968) waar hy 'n PhD in geskiedenis en morele wetenskappe verwerf met 'n proefskrif oor "Études sur les colonies marchandes méridionales (portugaises, espagnoles, italiennes) à Anvers de 1488 à 1567". Hy studeer verder aan die Universiteit van Freiburg, Parys (Sorbonne) en Londen (Londense Skool vir Ekonomiese Studies).
Loopbaan
Hy was van 1928 tot 1933 'n amptenaar by die munisipale owerhede van Antwerpen gewees, insluitend privaat sekretaris van die burgemeester van Antwerpen (1928-1932). Daarna werk hy van 1932 tot 1939 by die staatsdiens in Brussel, waar hy van 1932 tot 1937 kabinetshoof van die Minister van Ekonomie was, en vanaf 1939 tot 1941 Kommissaris-generaal vir toerisme. Tydens die Nazi-besetting van België is hy in ballingskap. Van 1942 tot 1964 woon hy in New York Stad (Verenigde State]) as Belgiese kommissaris vir inligting, en hy was ook 'n gevolmagtigde minister.
Literêre loopbaan
Marnix Gijsen begin sy literêre loopbaan as digter in die ekspressionistiese groep Ruimte. Sy belangrikste gedig was  Lof-litanie van de Heilige Franciscus van Assisië (1920). In sy vroeëre periode het hy in aanraking gekom met die Vlaamse digters Paul van Ostaijen, Karel van den Oever, en Victor J. Brunclair. Na 'n studiereis na die Verenigde State het hy die verhaal Ontdek Amerika  (1927) geskryf. Hy het essays oor kuns geskryf, soos bv. op Karel van Mander (1922), Jozef Cantré, (1933) en Hans Memlinc (1939), en hy het daagliks literêre kritiek geskryf. Hy was 'n goeie vriend van die Belgiese skrywer Suzanne Lilar, en hy skryf die nawoord in die 1976 Nederlandse vertaling van Lilar se "Le Couple" (1963).
Belarus
Ekonomie
So beheer die Belarussiese staat steeds sowat 70 persent van die ekonomie, met uitsondering van enkele bedrywe soos telekommunikasie wat intussen geprivatiseer is. Tans word 55 persent van die totale nywerheidsproduksie deur slegs 55 ondernemings gelewer.
Fiat CR.32
Die Fiat CR.32 was 'n Italiaanse dubbeldekker vliegtuig was diens gedoen het in die Spaanse Burgeroorlog en die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig het sy nooiensvlug voltooi op 28 April 1933. Hy was 'n leier in sy klas toe dit bekend gestel is, en is volledig uit metaal vervaardig. Die vliegtuig was baie rats en beweegbaar en het homself tydens die Spaanse Burgeroorlog bewys deur die Polikarpof I-15 en I-16 monovlerkvliegtuie te oorskadu. Die vliegtuie is deur die Spaanse Nasionaliste gebruik. Spanje het van die vliegtuie onder lisensie vervaardig en dit die Hispano Chirri genoem.
Marnix Gijsen
Literêre loopbaan
Tydens die Tweede Wêreldoorlog doen hy afstand van sy Rooms-Katolieke geloof, en neem hy in pleks daarvan morele waardes en 'n lewenshouding gebaseer op stoïsisme aan. Hierdie nuwe lewensuitkyk is duidelik geopenbaar in sy eerste roman, Het boek van Joachim van Babylon, wat die eerste keer in 1947 gepubliseer is. Hierna publiseer hy 'n reeks romans; soos onder meer Goed en kwaad, Lament for Agnes (1951), De diaspora, Zelfportret, gevleid natuurlijk  en De parel der Diplomatie . In 1968 het hy die toneelstuk  Helena op Itahaka  geskryf. Oor sy verhouding met Katolisisme het hy  De afvallige  en  Biecht van een heiden  geskryf, wat albei in 1971 gepubliseer is.
Sy literêre werk is die getuienis van 'n moralis, wat, ondanks alles, sy eie gang gaan en die morele waardes van goedheid en heldemoed bo die boosheid omhoog hou. Sy literêre werk is in 1959 en 1969 met die Belgiese nasionale prys vir letterkunde bekroon en die Prijs der Nederlandse Letteren in 1974. In 1975 is hy tot ridder geslaan en het hy 'n baron geword. Gijsen is in 1984 in Lubbeek, België oorlede.
Belarus
Ekonomie
Belarus is steeds een van die voorste vervaardigers van landboumasjinerie in Oos-Europa wat markte in alle lande van die voormalige Sowjetunie bedien. Hierdie uitvoere het net soos goedkoop energie-invoere uit Rusland verseker dat Belarus se ekonomie aanvanklik stewig vertoon het. 'n Vyfde van alle Russiese gas- en ruolie-uitvoere na Europa word in pyplyne vervoer wat deur Belarus loop.
Fiat CR.32
Fiat CR.32 is ook uitgevoer na China, Hongarye en sommige Suid-Amerikaanse lande. Teen laat 1904 was dit nog steeds in gebruik by Italië se Regia Aeronautica. Hulle was egter toe reeds verouderd, maar nog steeds gebruik teen Britse soldate in Libië. Van die Spaansvervaardigde vliegtuie is tot in 1953 vir opleiding gebruik.