cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Schiedamse Voetbal Vereniging
SVV is 'n sokkerspan in Schiedam, Nederland. Die span speel tydens die 2011/12-seisoen in die Derde klasse (die sewende afdeling in Nederland). Vroeër het die span in die Eredivisie en Eerste divisie gespeel en het in 1949 selfs die Nederlandse kampioenskap en die eerste Nederlandse Supercup gewen. SVV het in 1991 uit die professionele sokker verdwyn na 'n saamsmelting met Dordrecht '90 tot SVV/Dordrecht '90. Die saamsmelting is na baie jare weer afgeskuif, waarna SVV weer onafhanklik as sokkerklub bestaan.
Dwergbok
Die dwergbok (Neotragus pygmaeus) is 'n Wes-Afrikaanse bokkie, erken as die wêreld se kleinste bokkie. Dit is die eerste keer beskryf deur die Sweedse dierkundige Carl Linnaeus in 1758. Dit staan net 25 sentimeter (10 dm) by die skouer en weeg 2,5-3 kg. 'n Kenmerk is die lang en slanke bene, met die agterbene tweekeer so lank as die voorbene. Horings word slegs deur manlike lede gedra; die horings is kort, glad en puntig, meet 2.5-3 cm en buig agtertoe. Die sagte pels is rooi tot goudbruin, in skerp kontras met die wit ventrale dele. In vergelyking met die Bates se pigmeebokke, het dwergbokke 'n lang snoet, breër lippe, 'n kleiner mond en kleiner wangspiere.
Ekologie en gedrag
Dwergbokke verkies digbegroeide gebiede met vars struike en ander plante. Dit leef in die warm, klam laeveldse woude algemeen in Wes-Afrikalande soos die Ivoorkus, Ghana, Guinee, Liberië en Sierra Leone.
Die dier is tipies aktief in die nag, en dwergbokke vertoon merkwaardige paraatheid. Gebiede word gemerk met mis.
Dieet
Synde 'n herbivoor, verkies dwergbokke klein hoeveelhede vars blare en lote; vrugte en swamme word soms ingeneem. Individue kan dikwels na nuwe plekke beweeg op soek na kos en vars plantgroeisels.
Voortplanting
Dwergbokke is monogaam, hoewel poligamie soms waargeneem word. Beide geslagte raak seksueel volwasse so vroeg as op ses maande. Geboortes is aangemeld in November en Desember. 'n Enkele, delikate jongeling word gebore na 'n onbekende dratydperk, en weeg 0,8–1 kilogram (1,8–2,2 lb) – byna 'n derde van 'n volwassene se gewig. Jongelinge verskyn soortgelyk aan die volwassenes in kleur. Die maksimumlewensduur van 'n gevange dwergbok is op ses jaar en agt maande geskat deur 'n studie in 1993.
Clathria haplotoxa
Clathria haplotoxa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Coma-superswerm
Die Coma-superswerm is die naaste groot swerm aan ons eie Virgo-superswerm. Dit is rofweg bolvormig, sowat 20 miljoen ligjare in deursnee en bevat meer as 3 000 sterrestelsels. Dit lê in die sterrebeeld Berenike se Hare. Dit is een van die eerste superswerms wat ontdek is en het sterrekundiges groot strukture in die heelal help verstaan.
Mamma, 'k wil 'n man hê
"Mamma, 'k wil 'n man hê" is ’n gewilde Afrikaanse volksliedjie. Dit is as lied 94 in die FAK-sangbundel opgeneem.
Woorde
"Mamma, 'k wil 'n man hê! Watter man, my liewe kind? Wil jy dan 'n Fransman hê? Nee, mamma, nee! 'n Franseman die wil ek nie, want "parlez-vous" verstaan ek nie; dit is my plesier, met die Boerjongkêrels hier!
Mamma, 'k wil 'n man hê! Watter man, my liewe kind? Wil jy dan 'n Hollander hê? Nee, mamma, nee! 'n Hollander die wil ek nie, want klompe dra – dit sal ek nie; dit is my plesier, met die Boerjongkêrels hier!
Mamma, 'k wil 'n man hê! Watter man, my liewe kind? Wil jy dan 'n Duitser hê? Nee, mamma, nee! 'n Duitserman die wil ek nie, want "Schweinefleisch" – dit lus ek nie; dit is my plesier, met die Boerjongkêrels hier!
Korttoonkliplyster
Die Korttoonkliplyster (Monticola brevipes) is 'n algemene amper-endemiese standvoël en plaaslike nomade op beboste klipperige heuwelhange en klipbanke. Die voël is 16 – 18 cm groot en weeg 28 - 35 gram. In Engels staan die voël bekend as die Short-toed Rock-Thrush.
Frederick Lloyd
Frederick Lloyd (15 Januarie 1880 – 24 November 1949) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Hound of the Baskervilles (1931), Arms and the Man (1932), April Blossoms (1934), en Oliver Twist (1948).
Bougainvillea
Die rankspesies reik oor ander plante met hul stekerige dorings. Aan die punte van die dorings kom ’n swart, wasagtige stof voor. Die plante is immergroen waar reënval deur die jaar voorkom of bladwisselend as daar ’n droë seisoen is. Die blare is 4 tot 13 cm lank en 2 tot 6 cm breed. Die eintlike blom van die plant is klein en gewoonlik wit, maar elke tros van drie blomme word omring deur drie tot ses skutblare met die helder kleure wat met die plant verbind word – onder meer pienk, magenta, pers, rooi, oranje, wit en geel.
Eienskappe
Bougainvilleas is gewilde ornamentele plante in die meeste streke met ’n warm klimaat, ook in Suid-Afrika. In koeler klimaatstreke word dit as ’n huisplant gebruik. Sy hoë soutweerstand maak dit ’n gewilde plant in kusstreke. Dit kan gesnoei word in ’n sekere vorm, maar word ook gegroei teen heinings en mure, en in potte en hangmandjies. Sy lang, doringagtige takke dra hartvormige blare en massas kleurryke skutblare. Daar is verskeie kultivars beskikbaar, onder meer met dubbele blomme en onreëlmatige kleure.
Daar is tans wêreldwyd meer as 300 variëteite. Omdat verskeie hibriede oor verskeie generasies gekruis is, is dit moeilik om hul oorsprong vas te stel. Natuurlike mutasies gebeur oënskynlik spontaan deur die wêreld. Dit het gelei tot verskeie name vir dieselfde kultivar (of variëteit) en dra by tot die verwarring oor die name van bougainvillea-kultivars.
Slegs twee spesies is in Suid-Afrika van belang: B. glabra en B. spectabilis.
Bougainvilleas groei teen verskillende tempo's, na gelang van die variëteit. In streke naby die ewenaar is hulle geneig om heeljaar te blom. Elders is hulle seisoenaal, met blomsiklusse van vier tot ses weke. Bougainvilleas groei die beste in droë grond in baie helder, volle sonlig en met gereelde toevoeging van kunsmis. Hulle het min water nodig as hulle eers gevestig is en sal eintlik nie gedy as hulle te veel water kry nie. Hulle kan oorgeplant word deur middel van jong steggies.
Probleme
Bougainvilleas is oor die algemeen plaagvry, maar wurms, slakke, dopluise, wolluise, rooimyte en meeldou kan voorkom. Die larwes van sekere vlinderspesies eet hulle ook.
Die sap van die Bougainvillea kan ’n ernstige veluitslag veroorsaak.
Haber-proses
Die Haber-proses, ook genoem die Haber-Bosch-proses, is 'n kunsmatige stikstofbindingsproses en is die belangrikste industriële prosedure vir die produksie van ammoniak. Dit is vernoem na die uitvinders daarvan, die Duitse chemici Fritz Haber en Carl Bosch, wat dit in die eerste dekade van die 20ste eeu ontwikkel het. Die proses skakel atmosferiese stikstof (N2) om na ammoniak (NH3) deur reaksie met waterstof (H2) met behulp van 'n metaalkatalisator onder hoë temperatuur en druk:
Voor die ontwikkeling van die Haber-proses was ammoniak moeilik om op industriële skaal te produseer met vroeë metodes soos die Birkeland – Eyde-proses en die Frank – Caro-proses, wat almal baie ondoeltreffend was.
Proses
Hierdie omskakeling word gewoonlik onder druk bo 10 MPa (100 bar; 1 450 psi) en tussen 400 en 500 °C gedoen, aangesien die gasse (stikstof en waterstof) oor vier beddings katalisator gelei word, met verkoeling tussen in om 'n redelike ewewigskonstante (Keq) te handhaaf. By elke ronde vind slegs ongeveer 15% omskakeling plaas, maar enige ongereageerde gasse word herwin, en uiteindelik word 'n algehele omskakeling van 97% behaal.
Die belangrikste bron van waterstof is metaan uit natuurlike gas, wat in koolstof en waterstof verdeel word. Ander bronne van fossielbrandstowwe sluit in steenkool, swaar stookolie en nafta. Waterstof word ook vervaardig uit biomassa en uit elektrolise van water.
Reaksietempo en ewewig
Stikstofgas is baie onreaktief omdat die atome deur sterk drievoudige bindings bymekaar gehou word. Die Haber-proses is afhanklik van katalisators wat die breuk van hierdie drievoudige bindings versnel.
Twee teenoorgestelde oorwegings is relevant vir hierdie sintese: die posisie van die ewewig en die reaksietempo. Teen kamertemperatuur is die ewewig sterk ten gunste van ammoniak, maar die reaksie verloop nie met 'n waarneembare tempo nie as gevolg van die hoë aktiveringsenergie.
Buiten hierdie temperatuur word die ewewig vinnig baie ongunstig vir die reaksieproduk teen atmosferiese druk, volgens die Van't Hoff-vergelyking. Verlaging van die temperatuur is ook nie nuttig nie omdat die katalisator 'n temperatuur van minstens 400 °C benodig om doeltreffend te wees.
Verhoogde druk bevoordeel wel die voorwaartse reaksie, want daar is 4 mol reaktant vir elke 2 mol produk, en die druk verander die ewewigskonsentrasies om 'n wesenlike ammoniak opbrengs te gee. Die rede hiervoor is duidelik in die ewewigsverhouding:
waar \hat\phi_i die vlugtigheidskoëffisiënt van specie i is, y_i die molfraksie van dieselfde spesie is, P die druk van die reaktor is, en P^\circ standaard druk is (gewoonlik 1 bar (0,10 MPa)).
Omdat pype, kleppe en reaksievate versterk moet word en daar veiligheidsoorwegings is om teen 20 MPa te werk, is dit baie duur. Dus lewer die gebruikte kompromis 'n eenmalige opbrengs van ongeveer 15%.
Verwydering van die produk (d.w.s. ammoniakgas) sal die reaksie-opbrengs verhoog maar hierdie stap word nie in die praktyk gebruik nie, omdat die temperatuur te hoog is. Dit word verwyder uit die ewewigsmengsel van gasse wat die reaksievat verlaat. Die warm gasse word genoegsaam afgekoel, terwyl hulle 'n hoë druk handhaaf, sodat die ammoniak kan kondenseer en as vloeistof verwyder kan word. Ongereageerde waterstof- en stikstofgasse word dan teruggebring na die reaksievat om verdere reaksie te ondergaan.
Katalisators
Die Haber-Bosch-proses is afhanklik van katalisators om die hidrogenasie van stikstof te versnel. Die katalisators is "heterogeen", wat beteken dat hulle solied is en op gasreagens reageer.
Die katalisator bestaan tipies uit fyn verdeelde yster wat gebind is aan 'n ysteroksieddraer wat bevorderaars bevat, wat aluminiumoksied, kaliumoksied, kalsiumoksied, kaliumhidroksied, molibdeen, en magnesiumoksied insluit.
Geskiedenis
Gedurende die 19de eeu het die vraag na nitrate en ammoniak vir gebruik as kunsmis en industriële grondstowwe geleidelik toegeneem. Die hoofbron was die ontginning van salpeter en guano vanaf tropiese eilande. Aan die begin van die 20ste eeu is voorspel dat hierdie bronne nie aan toekomstige behoeftes sou kon voldoen nie, en navorsing oor nuwe potensiële bronne van ammoniak het belangriker geword. Alhoewel atmosferiese stikstof, wat byna 80% van die lug uitmaak, volop is is dit buitengewoon stabiel en reageer dit nie maklik met ander chemikalieë nie. Omskakeling van stikstof in ammoniak was 'n uitdaging vir chemici wêreldwyd.
Ammoniak is die eerste keer in 1913 met die Haber-proses op industriële skaal vervaardig in die Oppau-aanleg in BASF in Duitsland, en het die volgende jaar 20 ton per dag bereik. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het die vervaardiging van ammunisie groot hoeveelhede nitraat benodig. Die Geallieerdes het toegang gehad tot groot hoeveelhede natriumnitraat in Chili (Chili-salpeter) wat deur Britse maatskappye beheer is. Duitsland het nie sulke hulpbronne gehad nie, en daarom was die Haber-proses noodsaaklik vir die Duitse oorlogspoging. Sintetiese ammoniak uit die Haber-proses is gebruik vir die produksie van salpetersuur, 'n voorloper vir die nitrate wat in plofstof gebruik word.
Vandag is die gewildste katalisators gebaseer op yster wat gemeng word met K2O, CaO, SiO2 en Al2O3. Vroeër is molibdeen ook as promotor gebruik. Die oorspronklike Haber-Bosch-reaksiekamers het osmium as katalisator gebruik, maar dit was in baie klein hoeveelhede beskikbaar. Haber het opgemerk dat uraan byna net so effektief en makliker bekombaar is as osmium. Onder leiding van Bosch in 1909 het die BASF-navorser Alwin Mittasch 'n baie goedkoper yster-gebaseerde katalisator wat vandag nog gebruik word ontdek.
Omgewingsimpak
Vanaf 2018 lewer die Haber-proses 230 miljoen ton watervrye ammoniak per jaar. Die ammoniak word hoofsaaklik as stikstofkunsmis gebruik as ammoniak self, in die vorm van ammoniumnitraat en as ureum. Die Haber-proses verbruik 3–5% van die wêreld se aardgasproduksie (ongeveer 1-2% van die wêreld se energietoevoer). In kombinasie met die vordering met teling, onkruiddoders en plaagdoders, het hierdie kunsmis die produktiwiteit van landbougrond verhoog:
Die energie-intensiteit van die proses dra by tot klimaatsverandering en ander omgewingsprobleme:
Die Haber-Bosch-proses is een van die grootste bydraers tot die opbou van reaktiewe stikstof in die biosfeer, wat 'n antropogene ontwrigting van die stikstofsiklus veroorsaak.
Aangesien die doeltreffendheid van stikstofverbruik gewoonlik minder as 50% is, deur die swaar gebruik van vaste industriële stikstof ontwrig plaasafloop die biologiese habitatte.
Byna 50% van die stikstof wat in menslike weefsels voorkom, is afkomstig van die Haber-Bosch-proses. Die Haber-proses dien dus as die "ontsteker van die bevolkingsontploffing", wat die wêreldbevolking in staat stel om van 1,6 miljard in 1900 tot 7,7 miljard teen November 2018 toe te neem.
De Long-eilande
Die De Long-eilande (Russies: Острова Де-Лонга; Jakoeties: Де Лоҥ арыылара) is ’n onbewoonde subgroep van die Nieu-Siberiese Eilande noord van die Oos-Siberiese kus tussen die Laptef-see en die Oos-Siberiese See noord van Sacha (Jakoetië). Hulle lê noordoos van Nowaja Sibir en word dikwels nie beskou as deel van die Nieu-Siberiese Eilande nie. Die totale oppervlakte van die De Long-eilande is sowat 228 km².
Die subgroep bestaan uit:
Bennett-eiland is die grootste. ’n Groot deel van die eilande is met gletsers bedek. Hulle behoort administratief aan Sacha (Jakoetië), ’n republiek van die Russiese Federasie.
Geskiedenis
Jeannette-, Henriëtta- en Bennett-eiland is in 1881 ontdek deur die Jeannette-ekspedisie onder George W. DeLong van die VSA-vloot. DeLong het die eilande vir die VSA opgeëis, maar Amerika het nooit op hulle aanspraak gemaak nie.
Wilkitski- en Zjachowa-eiland is onderskeidelik in 1913 en 1914 deur Boris Wilkitski ontdek tydens ’n hidrografiese ekspedisie. Hulle lê verder suid, is laag geleë en is nie met gletsers bedek nie.
Henriëtta was het van 1937 tot 1963 ’n navorsingstasie gehuisves.
Nanchong
Nanchong (Chinees: 南充) is 'n stad in die Chinese provinsie Sichuan met 'n bevolking van 6 278 622 in 2010. Die stad is in die sentrum van China, noord van die Yangtze geleë.
Nanchong grens in die ooste aan Datsjou, in die weste aan Mianyang en Suining, en in die noorde aan Guangyuan. Die stad is in 314 v.C. deur die Qin-dinastie verower. Tydens die Han-dinastie is dit Anhan genoem en in 621 is die stad onder die Tang-dinastie in Guotsjou ("vrugstad") hernoem. In 742 is die naam ná Nanchong verander.
2015 in Bhoetan
Gebeurtenisse tydens 2015 in Bhoetan.
Beesagtiges
Die beesagtiges of runderagtiges (subfamilie Bovinae van die familie Bovidae) omvat 'n diverse groep van 10 genera van medium tot groot hoefdiere, insluitend beeste, bisons, die buffel, waterbuffels, jak en die vierhoring- en spiraalhoring-antilope. Die ewolusionêre verwantskappe van die lede van hierdie groep is nog bestrede, en hul klassifikasie in breë sibbes eerder as formele subgroepe reflekteer hierdie onsekerheid. Algemene eienskappe sluit in die gesplete hoewe en gewoonlik horings by minstens een van die genders. Die grootste ekstante spesie is die gaur (of Indiese bison).
In baie lande word melk en vleis van hierdie diere verkry. Beeste word in meeste lande aangehou as vee, behalwe in dele van Indië en Nepal waar hulle deur Hindoe-gelowiges as heilig beskou word. Beesagtiges word ook ingespan as trek- of rydiere. Klein rasse soos die miniatuurseboe word ook as troeteldiere aangehou.
Die runderagtiges is massief geboude graseters waarvan albei geslagte horings het. Die tande is spesiaal daarvoor aangepas. Soos alle herkouers het hulle 'n maag wat uit vier dele bestaan.
Die meeste runderagtiges word in die natuur in groot kuddes op grasvlaktes aangetref, maar sommige van hulle leef in woude. Met uitsondering van Suid-Amerika en Australië het runderagtiges ’n wêreldwye verspreiding. Die mak beeste wat vandag op groot skaal vir vleis-, melk- en suiwelproduksie gebruik word, stam meestal van die Europese bees af. Die oorspronklike vorm het egter reeds uitgesterf.
Algemeen
Runderagtiges (subfamilie Bovinae) behoort saam met skape, bokke en antilope tot die familie Bovidae (holhoorniges). Alle lede van die Bovidae het uitsteeksels aan hul voorkoppe en dit word met vel bedek. Die buitenste deel van die vel vorm hier 'n dik horinglaag wat die horingskede genoem word.
Onder gunstige omstandighede (somer) word 'n dikker horingskede gevorm as onder ongunstige omstandighede (winter). Dit bring mee dat jaarringe op die dier se horings gevorm word. Albei geslagte van die runderagtiges het horings, hoewel die vroulike diere van ander lede van die familie Bovidae soms nie horings het nie. Die runderagtiges se hoewe is ’n aanduiding dat hierdie diere tot die familie Bovidae behoort. Hoewel al vier tone van elke poot deur hoewe omring word, rus die dier se gewig slegs op die middelste twee tone.
Die buitenste twee tone is dikwels swak ontwikkel. Die runderagtiges se vierdelige pens is kenmerkend vir herkouende diere. Die 4 dele word onderskeidelik die grootpens, die ruitjiespens, die blaarpens en die melkpens genoem. Runderagtiges is gewoonlik redelike groot diere wat laag op hul pote staan en hoofsaaklik gras eet. Hulle het geen sny- of oogtande in hul bokaak nie en eet gras deur hul tong om die gras te krul, dit teen die horingagtige bedekking van die bokaak te druk, en dan met die snytande en oogtande (wat die vorm van snytande het) van die onderkaak af te sny.
Die tande in die dier se onderkaak is deur elastiese weefsel omring en kan tydens die kouproses beweeg. Dit verseker dat die tande se skerp snyrande altyd reghoekig op die lengte-as van die gras geplaas kan word sodat dit makliker afgekou kan word. Hierdie manier van kou word slegs by diere wat lang gras eet, aangetref.
Verteenwoordigers
In Australië en Suid-Amerika is daar geen runderagtiges nie. In Noord-Amerika is die enigste verteenwoordiger van die subfamilie Bovinae die bison (Bison bison), ’n baie harige dier met 'n hoe skof wat vroeër in groot kuddes oor die Amerikaanse prêries geswerf het. Tot en met die Middeleeue het twee soorte runderagtiges in Europa voorgekom. In 1627 het die oerbees (Bos taurus) in Pole uitgesterf. Hierdie runderagtige kom vandag egter in sy getemde vorm oral in die wêreld voor.
Die ander runderagtige van Europa is die wisent (Bison bonasus). Hierdie dier is in die Eerste Wêreldoorlog in die natuur heeltemal uitgeroei, maar hy het so goed in dieretuine aangeteel dat groot kuddes in die woude van Bialowieza aan die Pools-Russiese grens vrygelaat is. Die runderagtiges van Afrika wat nog wild in die natuur aangetref word, is twee subspesies van die Afrikaanse buffel. Die grootste is die Kaapse buffel (Syncerus caffer caffer). Hierdie buffel word op die steppes en grasvlaktes van Oos-Afrika en Suider-Afrika aangetref.
Die waterbuffel (Bubalis bubalis), wat soms ook die Asiatiese buffel genoem word, word slegs in enkele natuurreservate in Asië nog in sy natuurlike vorm aangetref. Hierdie dier se horings lê na agter en kan langer as 'n meter word. 'n Baie klein buffelsoort van Asië is die tamarau (Anoa mindorensis), wat op die Filippynse eilande voorkom. Hierdie klein buffel is maar ongeveer 120 cm hoog. Die laaglandanoa (Anoa depressicornis) en die berganoa (Anoa quarlesi) van Sulawesi is nog kleiner buffelsoorte (ongeveer 1 m) en is baie skaars.
Die oorblywende Asiatiese runderagtiges is so nou aan die mak beeste verwant dat hulle tot die genus Bos gereken word. Die jak (Bos grunniens) woon in die onherbergsame bergagtige gebiede van Tibet. Hierdie harige bees met sy dik "perdestert" is vroeër deur die mens makgemaak. Hierdie makgemaakte jak is amper 2 maal kleiner as die wilde jak.
Charity Wakefield
Charity Wakefield (gebore 18 September 1980) is 'n Engelse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rol in die televisiereeks The Player (2015).
Deurgangsrite
duimnael|Die [[Hamar-volk van Suidwes-Ethiopië is bekend vir hul gebruik om oor bulle te spring om van ’n seun ’n man te maak.]]
’n Deurgangsrite is ’n seremonie waardeur ’n individu een groep verlaat om deel van ’n ander te word. Dit behels ’n aansienlike verandering van sosiale status in die gemeenskap. Die Franse term rite de passage is geskep deur die etnograaf Arnold van Gennep in sy werk Les rites de passage.
Stadiums
Daar is drie stadiums in ’n deurgangsrite: skeiding, die oorsteek van ’n drempel en opneming, soos Van Gennep dit beskryf.
In die eerste stadium onttrek mense hulle aan hul huidige status en berei voor om na ’n volgende status te beweeg. Daar is in hierdie stadium gewoonlik ’n losmaking of "afsnyding" van die vorige self, wat weerspieël kan word deur simboliese aksies en rituele soos die afsny van hare van iemand wat pas by die weermag aangesluit het. Hy of sy "sny" die vorige self, die burgerlike, "af". Die deurgangsfase, of oorsteek van die drempel, is die stadium tussen state, waar ’n mens een staat verlaat het maar nog nie die volgende een betree het nie. In die derde stadium, opneming, word ’n nuwe identiteit aangeneem – jy sluit weer by die gemeenskap aan, maar met ’n nuwe status. Heropneming in die gemeenskap kan gekenmerk word deur uitgebreide rituele en seremonies, soos debutanteballe of graadvangseremonies.
Kultureel
Deurgangsrites is uiteenlopend en word in baie kulture oor die wêreld heen aangetref. In baie gemeenskappe word ’n nuwe ouderdomsfase gekenmerk deur ’n inisiasierite, wat soms lang voorbereiding verg. Inisiasierites word in baie gemeenskappe van Afrika beskou as fundamenteel vir menslike groei en ontwikkeling sowel as vir sosialisering.
duimnael|’n Joodse seun lees ’n [[Torarol by sy barmitswa.]] duimnael|Grond toe duik is ’n deurgangsrite vir seuns van Pinkstereiland. Deurgangsrites behels dat iemand deur rituele volle lidmaatskap van ’n groep kry. Van die bekendste voorbeelde is:
Giurtelecu Şimleului
Giurtelecu Şimleului (Hongaars:Somlyógyőrtelek, Duits:Wüst Görgen) is 'n dorp in Roemenië. Dit is in die noordweste van die land en dit lê aan die oewer van die Crasnarivier.
30 Julie
30 Julie is die 211de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (212de in skrikkeljare). Daar volg nog 154 dae in die res van die jaar.
Bruinskreeubaber
Die bruinskreeubaber (Synodontis zambezensis) is 'n varswatervis wat in riviere aan die ooskus van Afrika voorkom, vanaf die middelste en onderste gedeeltes van die Zambezirivier, suidwaarts tot by die Pongolarivier. Hulle kom egter nie in die boonste gedeelte van die Saverivierstelsel voor nie. In die Kaprivistrook staan die vis as die Zambeziknorvis bekend en in Engels as die Brown squeaker.
Voorkoms
Die bruinskreeubaber se kop is hard, die pantserplaat by die kieue vorm ‘n driehoek, maar is effens gerond onder. Hy het drie paar baarde; die buitenste is lank, die tweede paar raak die vinbasis, die binneste paar is kort, net sowat 1/3 in lengte van die tweede paar. Daar is 23-36 tande in die onderkaak.
Die punthoekige rugvin is heelwat langer as die stekel wat effens langer as die kop is. Die vetvin is goed ontwikkel en groter as by al die ander knorvisse. Die stertvin is goed ontwikkel en diep gevurk. Die anale vin is goed ontwikkel en driehoekvormig. Die buikvin is gepaard en goed ontwikkel. Die borsvin is gepaard, die stekels is sterk, skerp en met teenoorgestelde weerhakkies.
Bruinskreeubabers het die vorm van ‘n tipiese bodembewoner, hul is gebou soos ‘n haai.
Die waterkleur bepaal of die vis olyfbruin of donkergrys is, die kleur is ligter aan die onderkant. Die kleintjies het kolle wat verdwyn namate die vis groter word.
Die bruinskreeubaber word tot 430 mm lank en die Suid-Afrikaanse hengelrekord is 0,29 kg.
Habitat
Die vis verkies diep en groot waters, hy gaan nie in klein stroompies of vlak water in nie. Hy vreet enigiets, vis, wurms, insekte, selfs bessies, mieliepitte en groente.
Die Poort se Berge
Geografie
Die land rondom Die Poort se Berge is meestal plat. Die hoogste punt in die gebied is 1165 meter bo seespieël, 14,6 km wes van Die Poort se Berge. Minder as 2 mense per vk km woon rondom Die Poort se Berge wat byna heeltemal deur bos bedek is Daar is geen dorp in die omgewing nie.
Clathria hentscheli
Clathria hentscheli is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Angolakliplyster
Die Angolakliplyster (Monticola angolensis) is 'n gelokaliseerde algemene standvoël en plaaslike nomade in miombo-boomveld en dikwels op heuwelagtige klipperige plekke of tussen granietbanke. Die voël is 16 – 18 cm groot en weeg 40 - 48 gram. In Engels staan die voël bekend as die Miombo Rock-Thrush.
Clathria hentscheli
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1996 deur Hooper.
Huis van Zogoe
Die Huis van Zogoe is ’n Europese koningshuis wat gestig is deur Zogoe Pasja, wat in die laat 15de eeu na Mati, Albanië, geïmmigreer het en aangestel is as goewerneur van Mati. Dit het ’n erflike posisie in die Zogoe-familie geword.
Die beroemdste lid van die dinastie was Zog I, Skanderbeg III, wat in 1928 koning van Albanië geword het. Hy het geheers tot die Italiaanse inval in 1939, waarna hy deur Victor Emmanuel III van Italië afgesit is. Victor Emmanuel het toe heerser van Albanië geword.
Die huidige hoof van die dinastie is koning Zog se seun Leka, kroonprins van Albanië.
Elsie Ames
Elsie Ames (18 Mei 1902 – 3 Mei 1983) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Minnie and Moskowitz (1971) en A Woman Under the Influence (1974).
Cyril Luckham
Cyril Luckham (25 Julie 1907 – 8 Februarie 1989) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Alphabet Murders (1965) en A Man for All Seasons (1966), en in die televisiereekse The Sleeper (1964) en The Guardians (1971).
Georgetown, Ascension
Georgetown is die hoofstad en grootste stad van die eiland Ascension in die eilandgebied Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha met 'n bevolking van 450 inwoners in 2008 en 'n oppervlakte van 2 km². Die stad is in 1815 deur die Britse Royal Navy gestig en is vernoem ná koning George III.
Santo Alberto
Alhoewel 62 mense tydens die ramp verdrink het, het 285 Portugese (bemanning en passasiers) en slawe die ramp oorleef. Oor die wedervaringe van die skipbreukelinge is besonder baie bekend omdat die loods Rodrigo Migueis 'n joernaal nagelaat het.
Nie die kaptein nie, maar een van die passasiers, die hoë amptenaar Nuno Velho Pereira, is as leier van die staptog noordwaarts na Delagoabaai gekies. Hy dring teen die meerderheid se sin aan op 'n roete weg van die kus en nader aan die voetheuwels van die berge. Die geselskap vertrek op 3 April en kom in noue aanraking met die Nguni-stamme; dit lei tot 'n deeglike kennismaking met die leefwyse en ekonomie van die bewoners van die kusstreek. Om te voorkom dat stappers uitsak, is 'n stadige pas gehandhaaf. Na 86 dae en byna 900 km is Delagoabaai bereik. Slegs 8 Portugese het tydens die staptog gesterf. Baie van die slawe is die kans gegee om hulle te vestig onder die vriendelike Nguni-groepe wat hulle teengekom het.
Weens die beperkte lewensverlies, die goeie leiding van Pereira en die vriendskaplike verhouding wat met die inheemse swart volkere gehandhaaf is, het die geskiedenis van die Santo Alberto een van die mees geslaagde staptogte deur skipbreukelinge aan die Suid-Afrikaanse ooskus opgelewer.
NG gemeente Christiana
duimnael|links|230px|Die NG kerk Christiana, vermoedelik [[Gerard Moerdyk se heel eerste kerkontwerp.]]
duimnael|regs|170px|Ds. C.A. van der Merwe, leraar van 1909 tot 1913.
duimnael|regs|170px|Ds. D.J. Streicher was Christiana se leraar van 1948 tot met sy aftrede in 1964.
duimnael|regs|170px|Ds. R.M. Britz, medeleraar van 1953 tot 1954.
Die NG gemeente Christiana is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal).
Die kerkgebou is geleë by Dirkie Uysstraat 15, Christiana. In 2015 was die leraar ds. Adri la Grange. In 2013 was hier 90 doop- en 460 belydende lidmate, dieselfde getalle wat steeds in die 2016-uitgawe van die NG Kerk se Jaarboek aangegee word. In die uitgawe vanb 2021 was dit 32 en 195. Die leraar was toe Elize Nel.
Geskiedenis
Hierdie gemeente, aan die oewers van die Vaalrivier, lê aan die uiterste vingerpunt van die destydse Wes-Transvaal. Die gemeente is in werklikheid 'n paar jaar vroeër gestig, maar in 1898 herstig. Gegewens van die eerste stigting en wat aanleiding gegee het tot die herstigting ontbreek omdat al die stukke van die voorafgaande tydperk tydens die Anglo-Boereoorlog deur brand verlore geraak het.
Die eerste leraar van die gemeente was ds. K.T. van den Heever, wat in 1898 van Bloemhof, die moedergemeente van Christiana, hierheen beroep is. Na hom het gevolg: di. C.A. van der Merwe (1909–'13), J.A. Koch (1914–'16), dr. H.S. Pretorius (1916–'25), di. A.W. De V. Esterhuysen (1926–'29), H.A. de Wet (1930–'41), J.L. Pretorius (1941–'48) en D.J. Streicher (1948–'64). Al die predikante wat hier gestaan het, behalwe ds. J.A. Koch, het ten tyde van die viering van die gemeente se 50-jarige bestaan nog geleef.
Clathria heterotoxa
Clathria heterotoxa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1929 deur Hentschel.
Apia
Apia (Samoaans: Ah-Pi-R) is die hoofstad en grootste stad van Samoa, 'n eilandnasie in die Stille Oseaan en Oseanië. Die stad is aan die noordkus van Upolu, die land se tweede grootste eiland, geleë. Dit het 'n bevolking van 36 735 in 2011 gehad en 'n oppervlakte van 123,81 km².
Phoebe Waller-Bridge
Phoebe Waller-Bridge (gebore 14 Julie 1985) is 'n Engelse aktrise, vervaardiger, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Solo: A Star Wars Story (2018) en in die televisiereekse Fleabag (2016), Crashing (2016), en Killing Eve (2018).
Chalet
Die term chalet verwys na 'n landelike tipe huis met 'n kenmerkende platdak, wat in die Alpegebied, veral in Switserland, aangetref word. Chalets word hoofsaaklik van hout gebou of het tenminste 'n raamwerk van hout.
Etimologie
Die woord chalet kom uit die Frankoprovensaalse taalgebied van Switserland en het oorspronklik na die berghut van 'n herder verwys. Die term is afgelei van die Middel-Latynse calittum of cala en 'n Voor-Romaanse wortel cala, wat albei "beskutting, skerm" beteken.
Terwyl chalets veral in Wes-Switserland al vroeg as 'n tipiese boustyl in die berge ontwikkel is, is die term "chalet" oorspronklik selde gebruik. Dit is later danksy die werk van Jean-Jacques Rousseau in die Franse taalgebied bekend gemaak en het daarna ook in ander Europese tale gebruiklik geword.
Geskiedenis
Talle chalets in die Europese Alpe is aanvanklik as seisoenale plaashuise van melkboerderye gebruik, wat hulle melkbeeste gedurende die somer vanuit die laer geleë weivelde van die valleie na die bergweivelde gebring is. Die herders het in die chalets gewoon en daar ook kaas en botter gemaak, om die melk te konserveer. Voor die begin van die winter is hierdie suiwelprodukte saam met die melkbeeste weer na die laer geleë valleie geneem.
Die chalets is gesluit en tot by die lente nie meer bewoon nie. By talle oorspronklike chalets is daar nog steeds 'n aantal kleiner hutte sonder vensters, die sogenaamde mazots, waarin waardevolle gereedskap tydens die winter toegesluit is.
In die tydperk van die Europese Verligting het Switserland danksy die Geneefse skrywer Jean-Jacques Rousseau gewild geraak, en die tipiese chalets het 'n simbool van die Switserse samelewing geword, wat met demokrasie, vryheid, natuurliefde en eenvoud geassosieer is.
Met die romantisering van die landelike lewe en die bergwêreld in die 19de eeu het die Europese adel en welgestelde burgers belang gestel in die tipiese Switserse houthuis. Chalets is vinnig gebruik om die tuine van adellike luukse villa's te versier. Die chalet-boustyl is ook vinnig toegepas by nuwe villas, en selfs hele voorstede is in die chalet-styl opgerig. Die bou van spoorwegverbindings het die uitvoer vamn tipiese Switserse chalets bevorder, wat in die vorm van halfvervaardigde bouelemente op die Europese markte aangebied is.
Langtoonkliplyster
Die Langtoonkliplyster (Monticola explorator) is 'n gelokaliseerde algemene endemiese standvoël en hoogtetrekvoël wat in die winter na boomlose, oop grasveld, veral afgebrande grasveld, beweeg. Die voël is 18 – 20 cm groot en weeg 44 - 51 gram. In Engels staan die voël bekend as die Sentinel Rock-Thrush.
Daljosafat
Daljosafat (ook Dal Josafat of Dal van Josafat) is 'n nywerheidsgebied in die vallei tussen Wellington en die Paarl geleë. Die meeste van die Paarl se nywerhede is hier gevestig. 'n Begraafplaas vir die Hugenote is hier aangelê. Die Afrikaanse taalstryder en eerste redakteur van Di Patriot, ds. Stephanus Jacobus du Toit is in 1847 hier gebore en sy broer die Hervormde predikant ds. C.W. du Toit vyf jaar vantevore. Talle van die Afrikaanse Patriotte is hier begrawe.
Die naam kom uit die Bybel, en verwys na die oordeelsplek waarna in Joël 3:1-2 verwys word (1953-Vertaling):
"1 Want kyk, in dié dae en in dié tyd wanneer Ek die lot van Juda en Jerusalem verander, 2 sal Ek al die nasies versamel en hulle na die dal van Jósafat laat aftrek, om daar met hulle 'n strafgerig te hou ter wille van my volk en my erfdeel Israel wat hulle onder die nasies verstrooi het, en my land wat hulle verdeel het."
NG gemeente Coligny-Oos
Die NG gemeente Coligny-Oos is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Sinode Goudland (voorheen Sinode van Wes-Transvaal).
31 Julie
31 Julie is die 212de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (213de in skrikkeljare). Daar volg nog 153 dae in die res van die jaar.
NG gemeente Coligny-Oos
Die gemeente is in 1968 gestig. Die kerkgebou is geleë by Eeufeeslaan 22, Coligny. Die huidige (2021) leraar is ds. M.H. Pieters. In 2013 was hier 59 doop- en 278 belydende lidmate, maar in 2015 onderskeidelik 58 en 279. In die uitgawe van 2021 was dit steeds 58 en 279.
My hartjie, my liefie
"My hartjie, my liefie" is ’n Afrikaanse volksliedjie. Dit is as lied 107 in die FAK-sangbundel opgeneem.
Woorde
"My hartjie, my liefie, die son sak weg, die son sak weg, die son sak weg. My hartjie, my liefie, die son sak weg daar onder by die blou berge.
[Refrein] En ek wil, ek wil, ek wil na die nooi'ntjie gaan vry; Sy is so mooi en so liefies vir my. En ek wil, ek wil, ek wil na die nooi'ntjie gaan vry; daar onder by die blou berge.
My hartjie, my liefie, die maan kom op, die maan kom op, die maan kom op. My hartjie, my liefie, die maan kom op daar onder by die blou berge.
My hartjie, my liefie, die maan sak weg, die maan sak weg, die maan sak weg. My hartjie, my liefie, die maan sak weg daar onder by die blou berge.
[Refrein] En ek wil, ek wil, ek wil na die nooi'ntjie gaan vry; Sy is so mooi en so liefies vir my. En ek wil, ek wil, ek wil na die nooi'ntjie gaan vry; daar onder by die blou berge."
Ramsay Ames
Ramsay Ames (30 Maart 1919 – 30 Maart 1998) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Mummy's Ghost (1944), Beauty and the Bandit (1946), Below the Deadline (1946), en The Vigilante: Fighting Hero of the West (1947).
Nizjni Nowgorod
Nizjni Nowgorod (Russies: Ни́жний Но́вгород) is ’n stad in Rusland wat in 1221 gestig is. Dit word kortliks Nizjni genoem en was van 1932 tot 1990 bekend as Gorki (Горький). Dit is die hoofstad van die Nizjni Nowgorod-oblast en die Federale Distrik Wolga. Dit het in 2020 ’n geraamde bevolking van meer as 1,2 miljoen gehad.
Die stad is geleë by die samevloei van die Oka- en Wolgarivier in Sentraal-Rusland. Nizjni Nowgorod is die sesde grootste stad in Rusland en die tweede digs bevolkte stad aan die Wolga en in die federale distrik. Dit is ’n belangrike ekonomiese, wetenskaplike, opvoedkundige, kulturele en vervoersentrum in Rusland en die groot ekonomiese streek Wolga-Wjatka. Dit is ook die hoofsentrum van riviertoerisme in die land. In die historiese deel van die stad is baie universiteite, teaters, museums en kerke.
Die stad is op 4 Februarie 1221 gestig deur prins Joeri II van Wladimir. In 1612 het Koezma Minin en prins Dmitri Pozjarski ’n leër hier byeengebring vir die bevryding van Moskou van die Pole. In 1817 het die stad ’n groot handelsentrum van die Russiese Ryk geword. In die tyd van die Sowjetunie is dit tot Gorki hernoem en het dit ’n belangrike nywerheidsentrum geword.
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het die Luftwaffe die stad aanhoudend gebombardeer, omdat dit die grootste verskaffer van militêre toerusting vir die Oosfront was. Ná die oorlog was Gorki ’n geslote stad, tot in 1990. Dit het toe sy ou naam, Nizjni Nowgorod, teruggekry.
Die stad se kremlin bevat die belangrikste regeringsagentskappe in die federale distrik. Dit was een van die aanbiederstede van die Fifa-wêreldsokkerbekertoernooi in 2018.
Naam
Die stad se oorspronklike naam was slegs Nowgorod ("Nuwe Stad"), maar om dit te onderskei van die ander, ouer Nowgorod (nou Weliki Nowgorod) in die weste is die stad algemeen "Nowgorod van die laaglande" of "Benede-Nowgorod" genoem. Nizjni beteken "laer" of "benede", al is sy ligging eintlik hoër as dié van Weliki Nowgorod. Dit is egter stroomaf geleë van ander Russiese stede soos Moskou, Wladimir en Moerom.
Geskiedenis
Die stad se geskiedenis kan teruggespeur word na ’n klein heuwelfort wat in 1221 deur prins Joeri II van Wladimir by die samevloei van die prinsdom se belangrikste riviere, die Oka en Wolga, gebou is. Dit het die suidelikste punt van die Oos-Slawiese nedersettings aangedui tot aan die einde van die Middeleeue, toe Rusland verder oos uitgebrei het met die besetting van Kazan in 1552.
Ná Joeri se dood in 1238 is die fort deur die Mongoolse Ryk verower. Saam met Moskou en Twer was Nizjni Nowgorod een van die stede wat nie deur die Mongole verwoes is nie vanweë hulle onbelangrikheid destyds, maar wat tot groot sentrums gegroei het tydens die Tataarse Juk. Met die instemming van die Mongoolse khan is Nizjni Nowgorod in 1264 by die prinsdom Wladimir-Soezdal ingelyf. Ná 86 jaar het die stad se belangrikheid verder gegroei toe die setel van die magtige prinsdom Soezdal in 1350 hierheen geskuif is. Prins Dmitri van Soezdal (1323–1383) wou dit ’n hoofstad maak wat met Moskou kon meeding; hy het ’n steenvesting en verskeie kerke laat bou en was die beskermheer van historici. Die vroegste bestaande manuskrip van die Russiese Primêre Kroniek, die Laurentiese Kodeks, is in 1377 deur die plaaslike monnik Laurentius vir hom geskryf.
Nadat die stad in 1392 by Moskowië ingelyf is, het die plaaslike prinse die van Sjoeiski aangeneem en hulle in Moskou gevestig, waar hulle prominent aan die hof was en vir 'n kort tyd or die land regeer het in die persoon van Wasili IV.
In 1612, tydens die Russiese Tyd van Beroeringe, het Koezma Minin en prins Dmitri Pozjarski ’n leër hier byeengebring vir die bevryding van Moskou van die Pole. Die Pole is verdryf en ’n nuwe tsaar, Michail Romanof, is verkies om ’n einde aan die onrus van dié tyd te bring.
In die loop van die 18de eeu het die stad kommersieel vooruitgegaan en is dit deur die Stroganofs (die rykste Russiese handelsfamilie) gekies as basis vir hulle bedrywighede. ’n Spesifieke Russiese argitektuur- en ikoonskilderstyl, bekend as die Stroganofstyl, het met die wisseling van die 17de en 18de eeu hier ontwkkel.
In 1817 is die groot Makarjef-handelskou na die stad geskuif en dit het jaarliks miljoene besoekers gelok. Teen die middel 19de eeu was die stad goed gevestig as die handelshoofstad van die Russiese Ryk.
Sowjettyd
Die Duitsers het Gorki tydens die Tweede Wêreldoorlog aanhoudend gebombardeer om die stad se nywerheid te verwoes, aangesien dit die belangrikse verskaffer van militêre toerusting vir die Oosfront was. Daarna was die stad geslote vir buitelanders om die Sowjetse militêre navorsing en vervaardigingsgeriewe te beveilig. Nie eens kaarte van die stad is gepubliseer nie, tot in die middel 1970's. In 1970 is die Orde van Lenin aan Gorki toegeken.
In 1985 is die eerste deel van die stad se moltreinstelsel geopen. Die fisikus en Nobelpryswenner Andrei Sacharof is van 1980 tot 1986 hierheen verban om sy kontak met buitelanders te bewerk.
Susterstede
• 2
Geoffrey Lumsden
Geoffrey Lumsden (26 Desember 1914 – 4 Maart 1984) was 'n Britse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Theatre Night (1957), Brian Rix Presents ... (1960), en Microbes and Men (1974).
Benxi
Benxi (Chinees: 本溪) is 'n stad in die Chinese provinsie Liaoning met 'n bevolking van 1 709 538 in 2010. Die stad is in die noordooste van China, suid-suidoos van Shenyang en noord van die grens tot Noord-Korea geleë. Benxi is in 1915 as metallurgiese sentrum gestig. Op 26 April 1942 het 1 549 mynwerkers in 'n steenkoolstof-ontploffing gesterf.
Die Goudgat
Die Goudgat is 'n heuwel geleë in die Steenkampsberg (Namakwadistrik), in die suidwestelike deel van Suid-Afrika. Dit lê op 'n hoogte van 1663 meter bo seevlak.
Geografie
Die land rondom Die Goudgat is heuwelagtig in die suidooste, maar in die noordweste is dit plat. Die hoogste punt in die gebied het 'n hoogte van 1 780 meter en is 2,6 km noordwes van Die Goudgat. Minder as 2 mense per vk kilometer woon rondom Die Goudgat. Die naaste dorp in die omgewing is Fraserburg. Die gebied rondom Die Goudgat is byna heeltemal met bos bedek. In die streek rondom Die Goudgat kom heuwels en valleie algemeen voor.
Klimaat
Die klimaat is warm. Die gemiddelde temperatuur is 18 °C. Die warmste maand is Januarie, op 29 °C, en die koudste Junie, op 7 °C. Die gemiddelde reënval is 308 millimeter per jaar. Die natste maand is Maart met 55 millimeter reën en die droogste September met 4 mm.
Caligula
Caligula (31 Augustus 12 – 24 Januarie 41) was die derde Romeinse keiser van 37 tot 41. Hy was die seun van Germanicus en het Tiberius opgevolg. Hy is bekend vir sy uiterste gewelddadigheid, wreedheid en waansin.
Eintlik is sy naam Gaius. "Caligula" (verkleinwoord van caliga, die enkelvoudsvorm van caligae, soldatestewels) is 'n bynaam wat die soldate hom gegee het toe hy 'n seuntjie was, maar nie gebruik is toe hy keiser was nie. Moderne geskiedkundiges (soos Gibbons) het hom onder dié naam bekendgestel, maar vandag praat hulle eerder van Gaius.
Branderbreekpunt
duimnael|300px|’n Branderplankryer by Mavericks, Kalifornië, een van die wêreld se gewildste branderbreekpunte wat veroorsaak word deur ’n buitengewone rotsformasie.
’n Branderbreekpunt (Engels: surf break ) is ’n permanente (of semipermanente) versperring soos ’n koraalrif, rots, sandbank of landpunt wat branders laat breek; dit skep ’n buisvormige of ander soort brander wat met ’n branderplank gery kan word voor dit eindelik breek. Die topografie van die seebodem bepaal die vorm van die brander en hoe dit breek. Sandbanke kan van grootte en ligging verander en dit beïnvloed die branders.
Branderplankry
Sommige breekpunte is baie gevaarlik omdat die branderplankryer ’n koraalrif of rotse onder die water kan tref. Branderbreekpunte word driftig deur branderplankryers beskerm omdat menslike bedrywighede en bouwerk ’n onbedoelde en onvoorspelbare uitwerking op die branders kan hê.
In 2008 het branderplankryers en ander ongewingsbewustes die bou van ’n tolpad in Orange County, Kalifornië, teengestaan wat sedimentpatrone sou verander en die Trestles-breekpunt van wêreldgehalte noord van die San Onofre-staatstrand sou beïnvloed het – die branders daar het in 2007 sowat 400 000 branderplankryers gelok.
Een van die grootste branderbreekpunte in die wêreld is die Jaws-breekpunt in Maui, Hawaii, waar branders tot 12-18 meter hoog kan wees. Branders by Nazare in Portugal het egter na berig word al hoogtes van meer as 24 meter bereik vanweë die besondere topografie van die seebodem.
1 Augustus
1 Augustus is die 213de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (214de in skrikkeljare). Daar volg nog 152 dae in die res van die jaar.
Wladimir I van Kiëf
Wladimir I of sint Wladimir die Grote (956 – 15 Julie 1015) het as grootprins oor Kiëf-Roes regeer. Hy was ’n kleinseun van Olga en het hom in 988 tot die Christendom bekeer. Daarna het hy die hele Kiëf-Roes laat doop.
Sy naam kan op verskeie maniere gespel word: Wolodimir (Володимир) in Oud-Oos-Slawies en moderne Oekraïens, Wladimir (Владимир) in Ou Kerkslawies en moderne Russies, Valdamarr in Oud-Noors en Valdemar in moderne Skandinawiese tale.
Vroeë jare
Wladimir was die jongste seun van die heerser van Kiëf, Swjatoslaf I (die seun van Olga), en sy minnares Maloesja. Maloesja was ’n Drevliaanse prinses wat gevang is en ’n slavin gemaak is toe Olga die dood van haar man, Igor I, gewreek het.
Voor sy dood in 972 het Swjatoslaf sy ryk tussen sy twee wettige seuns verdeel: Jaropolk het Kiëf gekry en Oleg Galicië. Die bestuur van Nowgorod is aan Wladimir opgedra. Daar was geen vaste opvolgingsreëls in Kiëf-Roes nie, met die gevolg dat byna elke troonopvolging tot ’n burgeroorlog gelei het. Van 972 tot 977 het ’n oorlog tussen Jaropolk en Oleg gewoed. Ná Oleg se nederlaag het Wladimir na Skandinawië gevlug waar hy ’n Wikingeleër bymekaargemaak het om hom Nowgorod en daarna die hele Kiëf-Roes te help verower.
Wladimir het Kiëf-Roes in 980 binnegeval. Op pad na Kiëf het hy eers die stad Polotsk beleër omdat Rogneda, dogter van Rogwolod, die prins van Polotsk, sy broer Jaropolk bo hom gekies het. Wladimir het Rogneda in die teenwoordigheid van haar pa verkrag. Hy het Rogwolod laat vermoor en Rogneda gedwing om met hom te trou.