cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suid-Afrika
Joodse immigrasie
Al het die eerste Joodse immigrante hulle reeds in die 17de eeu aan die Kaap gevestig, kon daar eers met die grootskaalse immigrasie van Russies-Litause Jode vanaf die 1880's sprake van 'n georganiseerde Joodse gemeentelewe in Suid-Afrika wees. Omstreeks 1880 is die plaaslike Joodse bevolking op sowat 4 000 beraam, met 40 000 nuwe aankomelinge in die volgende drie dekades. Gedurende die 1930's was Suid-Afrika 'n toevlugsoord vir Joodse vlugtelinge uit die Duitse Ryk. So het die Joodse bevolking gegroei tot 90 000 in 1936 en 115 000 in 1960.
In die ou bedeling het Joodse burgers dieselfde bevoorregte status geniet soos ander blankes, ondanks anti-semitiese tendense in bepaalde nasionalistiese Afrikanerkringe, so in die verregse vleuel van die regerende Nasionale Party. Die anti-semitiese rassisme in dele van Europa, wat sy hoogtepunt in die stelselmatige Sjoa-volksmoord deur die Nasionaal-Sosialistiese Duitse bewind tydens die Tweede Wêreldoorlog gevind het, was vir baie Suid-Afrikaanse Jode rede genoeg om openlik weerstand te bied teen die beleid van rasseskeiding. So het 'n relatief groot persentasie Joodse Suid-Afrikaners by die anti-Apartheid-beweging aangesluit, onder wie die skryweres en wenner van die Nobelprys vir Letterkunde, Nadine Gordimer, die politikus Helen Suzman wat jare lank, tussen 1961 en 1974, die enigste afgevaardigde van die Progressiewe Party in die Suid-Afrikaanse parlement was, en Joe Slovo, 'n kommunistiese stryder wat – ná meer as twintig jaar in ballingskap – na Suid-Afrika teruggekeer het as een van min blanke leiersfigure in die African National Congress.
Ander Joodse burgers het die NP-bewind gesteun. Opvallend was die groot persentasie aanhangers van Sionisme wat nou betrekkinge met Israel gehandhaaf het – meer as in enige ander land. So het Suid-Afrika voor 1994 steeds goeie betrekkinge met Israel onderhou, ondanks dié land se afkeuring van Pretoria se rassebeleid. Ná die eerste demokratiese verkiesing in 1994 het baie Joodse inwoners by die groot golf van blanke emigrante aangesluit.
Immigrasiebeleid voor 1994
Saam met die implementering van die Apartheids-wetgewing, waarvolgens die toegang van swart Suid-Afrikaners tot die arbeidsmark in 'n toenemende mate gereguleer en beperk is, net soos die vrye beweging van swart werknemers, en met die oog op die beplande uiteindelike ontneming van Suid-Afrikaanse burgerskap van swart inwoners in die laaste stadium van die Apartheidstelsel, was daar 'n dringende behoefte om die getalle van gekwalifiseerde blankes te verhoog. In 1958 het die Viljoen-kommissie, wat die toekomstige ontwikkeling van Suid-Afrika se nywerheidsektor ondersoek het, in sy verslag bevind dat die heersende groeikoers van die ekonomie net volgehou kon word met die werwing van jaarliks sowat 25 000 immigrante.
Die NP-bewind het die Suid-Afrikaanse Immigrante-organisasie (Samorgan) in die lewe geroep om blanke immigrasie te bevorder, maar hierby aanvanklik veral op Nederland en Duitsland gefokus – en nie op die Verenigde Koninkryk as die tradisioneel belangrikste land van herkoms van immigrante nie. Vir die eerste minister Hendrik F. Verwoerd, 'n immigrant van Nederlandse herkoms, was Suid-Afrika se republiekwording en onttrekking aan die Britse Gemenebes in 1960/1961 'n persoonlike triomf wat hy as een van die beslissende gebeurtenisse in die geskiedenis van die land en as die Afrikanervolk se uiteindelike onafhanklikwording van Britse kolonialisme beskou het. Gevolglik het die NP-bewind se houding teenoor Britse immigrasie ingrypend verander. Gepaardgaande met hierdie maatreëls is Engelssprekende Suid-Afrikaners stelselmatig uit die staatsburokrasie en die weermag verwyder en is die grense van kiesafdelings aangepas om meerderhede vir NP-kandidate te verseker en die Verenigde Party se politieke invloed te verminder.
Die regering se doelwit was om jaarliks sowat 30 000 immigrante te werf. Immigrasie het inderdaad skerp toegeneem van net 9 789 blankes in 1960 tot 48 048 in 1966. Die staat het tagtig persent van gekwalifiseerde immigrante se reiskoste oorgeneem, ruim lenings toegestaan (wat in 1966 deur skenkings vervang is), gratis huisvesting vir 'n beperkte tydperk ná aankoms in Suid-Afrika gewaarborg en geen minimum-verblyfvereistes gestel nie. Met dié skema was die Suid-Afrikaanse regering destyds vrygewiger as byvoorbeeld Kanada of Australië.
Naas sy bestaande immigrasiekantoor in Suid-Afrika-huis op Londen se Trafalgarplein het Samorgan nuwe kantore in Cockspur-straat, Londen (in dieselfde gebou waar amptenare van die 1820 Settlers Memorial Association gesetel was), Manchester, Birmingham, Glasgow, Sheffield en Newcastle geopen. Vir voornemende Britse immigrante was die vooruitsig op 'n beter toekoms vir hul kinders in 'n opkomende land, 'n hoër lewensstandaard, die aangename klimaat en laer belastingtariewe aantreklik genoeg om immigrasiesyfers te laat styg.
In die na-oorlogse periode voor die invoering van die nuwe immigrasieskema (tussen 1946 en 1961) het 115 395 Britse burgers hulle in Suid-Afrika gevestig. In die periode tussen 1961 en 1977, toe die Europese immigrasie na die Kaap danksy die finansiële bystand van regeringskant sy hoogtepunt bereik het, het dié getal toegeneem tot 243 000. Nettomigrasie het vanaf die 1960's tot en met 1975 jaarliks tussen 20 000 en 35 000 beloop. Immigrasie het met 46 persent byna die helfte bygedra tot die blanke bevolkingsgroei in dié tydperk.
Onlangse bevolkingsopnames
In Julie 2017 is die bevolking van Suid-Afrika deur Statistieke Suid-Afrika op 56 520 000 geskat. Dit verteenwoordig 'n styging van meer as 1,5 miljoen sedert die middel van 2015 toe dit op 54 956 900 beraam is, onder wie 44 228 000 swartes (80,5 persent van die totale bevolking), 4 832 900 bruinmense (8,8 persent), 4 534 000 blankes (8,3 persent) en 1 362 000 Asiërs (2,5 persent) was. Van die totale bevolking was 28 900 000 mense vroulik en 27 600 000 manlik.
Teen die middel van 2017 is die swart bevolking op 45 656 400 of 80,8 persent van die totale bevolking beraam. 4 962 900 was bruin Suid-Afrikaners (8,8 persent), 4 493 500 blankes (8,0 persent) en 1 409 100 Asiërs (2,5 persent).
Die aantal ekonomiese immigrante, wat onwettiglik in die land bly, word op tussen drie en vier miljoen beraam.
Godsdiens
Omtrent 63% van Suid-Afrikaners is religieus. Die grootste godsdiens is die Christendom met sowat 80% van die totale bevolking in 2001, gevolg deur 15% ongebonde, 1,5% Moslems, 1,2% Hindoes, 0,3% tradisionele Afrika-godsdienste en 0,2% Jode. Ondanks 'n meerderheid aan Christene is daar nie een dominante denominasie nie. Belangrike Christelike kerke sluit in die Rooms-Katolieke Kerk (7,1%), die Nederduits Gereformeerde kerke (Nederduitse Gereformeerde Kerk, Nederduitsch Hervormde Kerk en Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika met 6,7%) en die Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika (3,8%).
Volgens die sensus van 1991 was blanke Suid-Afrikaners hoofsaaklik Protestants (70 persent), Rooms-Katoliek of Grieks-Ortodoks (7 persent) of Joods (1 persent). 21 persent het nie aan enige godsdiens of kerk behoort nie of wou gedurende die sensus geen inligting omtrent hul geloofsoortuiging verstrek nie.
Die Islam het Suid-Afrika in drie fases bereik. Die eerste het met die aankoms van die Nederlandse koloniste in die 17de eeu begin. Die eerste Moslems is as slawe deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie uit die Maleise argipel aan die Kaap gebring en was die voorouers van die Kaapse Maleiers. Die tweede was die immigrasie van Indiërs uit Brits-Indië ná die Natalkolonie, waar hulle in die Britse suikerplantasies gewerk het. Sowat 176 000 Indiërs van alle gelowe is ná Natal gebring, waarvan 7–10% Moslems. Die derde fase het met die einde van Apartheid begin, nadat Moslems uit Afrika en Indië ná Suid-Afrika begin migreer. Die meeste Moslems is Soenniete, gevolg deur Ahmadi, veral in Kaapstad.
In Suid-Afrika leef sowat 70 000 Jode, die grootste groep in Afrika. Die eerste Jode het tydens die Britse Kaapkolonie in die 19de eeu ná Suid-Afrika gekom. Tydens die apartheidsbewind het Suid-Afrikaanse Jode 'n belangrike rol in die Anti-apartheidsbeweging gespeel, terwyl ander hulself vir nou bande tussen Suid-Afrika en Israel beywer het.
Suid-Afrika se 550 000 Hindoes vorm die tweede grootste Hindoebevolking in Afrika ná dié van Mauritius, waarvan die meeste in die provinsie KwaZulu-Natal leef. Die meeste Hindoes is nakomelinge van Indiërs wat uit Brits-Indië ná KwaZulu-Natal geneem is om daar te werk.
Suid-Afrika beskik moontlik oor die grootste bevolking aan Boeddhiste in Afrika, waarvan die meeste van Asiatiese afkoms is.
Internasionale net-migrasie
Die blanke bevolking het as gevolg van laer geboortesyfers en migrasie na oorsese bestemmings sedert 1986 merkbaar afgeneem.
Verstedeliking
In 2000 was 95 persent van die Blanke en Asiatiese, 79 persent van die Bruin en 41 persent van die Swart bevolking verstedelik. Die persentasie van die totale bevolking, wat in stedelike nedersettings woon, het tussen 2005 en 2015 gestyg van 59,5 tot 64,8 persent. Behuisingstekorte en onvoldoende infrastruktuur is veral in die metropolitaanse gebiede 'n groot probleem, en as gevolg daarvan word veral die randgebiede van stede deur informele woonstrukture soos plakkerskampe gekenmerk. Die boubedryf is tans nie in staat om in die groeiende aanvraag na behuising te voorsien nie. Swart stedelike gebiede soos Soweto ly onder oorbevolking; in hierdie stad woon nog steeds tussen drie en vier miljoen mense op 'n oppervlakte van net 130 vierkante kilometer.
Die verstedelikingsproses van die swart bevolking sal ook in die vroeë dekades van die 21ste eeu voortgaan, terwyl die landelike bevolking met tussen vyf en tien persent sal krimp.
Uitdagings vir plattelandse gemeenskappe
Nedersettings op die platteland staar, net soos hul eweknieë elders op aarde, ernstige uitdagings in die gesig. Volgens die sensus van 2011 word 61 persent van die Suid-Afrikaanse bevolking in nedersettings buite die munisipale grense van metropolitaanse gebiede gehuisves. Terwyl die vyf grootste metropolitaanse gebiede die ekonomie oorheers en meer as die helfte van die bruto toegevoegde waarde genereer, is die ekonomiese agteruitgang van groot dele van die platteland reeds in akademiese ondersoeke van die 1980's beskryf. Dit geld ook vir streke met 'n groeiende bevolking.
Sosiale struktuur
Suid-Afrika bly 'n land wat langs ras-, etniese-, taal-, godsdiens- en klaslyne, maar ook langs die lyn tussen sentrum en periferie verdeel is. Die plaaslike historiese ontwikkeling het van die Suid-Afrikaanse samelewing 'n soort rasgebaseerde kastestelsel gemaak – ras en velkleur het daarin meer betekenis gekry as klas, taal en ander sosiale kriteria.
Engels in Suid-Afrika
Terwyl Suid-Afrika algemeen as 'n multikulturele, veelrassige en veeltalige staat beskryf word, het Engels – ongeag sy relatief klein demografiese basis van ongeveer drie miljoen moedertaalsprekers en sy beperkte geografiese verspreiding – tans die status van 'n lingua franca in die meeste openbare domeine, waaronder politiek en ekonomie. Hoe meer dit as 'n taal van hoër status waargeneem word, hoe meer vind taalverskuiwing plaas. Daarnaas word dit ter wille van kostebesparing (vertalings in die ander tien ampstale geniet lae prioriteit as beskikbare finansiële middele beperk is) en om praktiese redes (daar word veronderstel dat die meeste Suid-Afrikaners Engels min of meer magtig as) bo Suid-Afrika se ander tale verkies, ongeag die feit dat die regering homself tot veeltaligheid verbind het.
So word die aktiewe gebruik van Afrikaans toenemend beperk tot die gesinsdomein, opvoedkundige instellings wat die beginsel van moedertaalonderwys volg, die Afrikaanse kultuurbedryf en Afrikaanse media. Van alle openbare domeine is godsdiens die minste geraak deur taalverskuiwing na Engels.
In sy gesproke vorm toon Engels in Suid-Afrika dieselfde dinamiese ontwikkeling soos in ander Afrikalande waar Engels as oorkoepelende taal dien. Naas Engels as tweede taal, soos dit deur baie swart Suid-Afrikaners gebesig word, vorm Britse immigrante, wat hul streeksgebonde moedertaalvariëteit van Engels na die Kaap saamgebring het, en vastelandse Europese en Asiatiese immigrante, wat deur Britse Engelssprekendes geassimileer is, die demografiese basis van Suid-Afrikaanse Engels.
Net soos in ander Britse kolonies is Engels aanvanklik deur soldate en amptenare aan die Kaap ingevoer. Hulle is opgevolg deur sendelinge, setlaars en fortuinsoekers. Met die stigting van Engelse nedersettings in die Oos-Kaap vanaf 1820 en in Natal (1841–51) asook die diamantstormloop van Kimberley en die goudstormloop aan die Witwatersrand het Engels posgevat as een van die tale van Suider-Afrika.
Die vroegste variëteit van Engels was dié van Suidoos-Engeland se laer klasse wat deur die eerste Britse immigrante, onder wie die 1820-setlaars, gepraat is en vanweë vergelykbare immigrasiepatrone baie ooreenkomste, veral ten opsigte van uitspraakgewoontes, met Australiese Engels toon sodat daar dikwels na 'n gemeenskaplike variëteit van Suidelike Halfrond-Engels verwys word.
'n Tweede golf van Engelssprekende setlaars het tussen die 1840's en laat 1860's in Suid-Afrika aangekom. Hul sosiale, kulturele en geografiese agtergrond het merkbaar verskil van dié van vroeëre immigrante. So was die meeste setlaars in dié periode afkomstig uit die middelklas van die Midlands van Sentraal-Engeland en die noorde van Engeland en hulle vestigingsgebied hoofsaaklik beperk tot Natal. Naas die breë werkersklasaksent van die Kaap is sodoende 'n tweede variëteit van Engels in Suid-Afrika gevestig wat as meer respektabel geag is. Anders as byvoorbeld in Australië het die verskillende variëteite in Suid-Afrika min neiging getoon om met mekaar te vermeng.
Die derde golf van immigrante uit Europa, Australië en die Verenigde State, wat ná die ontdekking van diamante en goud na Suid-Afrika gestroom het, het Engels as algemene omgangstaal van stedelike omgewings en die sakesektor gevestig en sodoende ook taalverskuiwing van Afrikaans na Engels in groter omvang tot gevolg gehad.
Dit was ook die taal wat deur die African National Congress en ander swart bevrydingsbewegings vir hul kommunikasie met sowel sprekers van Suid-Afrika se ander inheemse tale asook die buitewêreld gekies is – 'n keuse wat nog verstewig is deur die feit dat baie ANC-lede hul ballingskap in Engelssprekende omgewings soos die Verenigde Koninkryk deurgebring het.
Taalbeleid
Gedurende die Britse koloniale bewind in Suid-Afrika is Afrikaans as die sentrale element van Afrikaneridentiteit beskou. Die Britse beleid van assimilasie was dus hoofsaaklik daarop gemik om Afrikaans deur Engels te vervang – 'n doelwit wat, gegewe die beperkte hulpbronne, onmoontlik geblyk het om te bereik. 'n Verslag oor die onderwysstelsel het in 1901 getoon dat die status van Afrikaans en Nederlands as omgangstaal onaanvegbaar was.
Maar ook swart Suid-Afrikaners was teikens van die Britse beleid van taalkundige en kulturele assimilasie. Veral Engelsmedium-sendingskole het 'n belangrike bydrae gelewer om Britse invloed nie net op godsdienstige en ekonomiese gebied te versterk nie, maar ook om 'n hele kulturele konteks te skep waarin Engelse gedagtes, tradisies en waardes kon floreer en waarin vroue en mans met 'n uitstekende taalvaardigheid in Engels opgevoed is.
Hierdie beleid het steeds uitwerkings op Suid-Afrika se politieke, kulturele en sosiale lewe waar 'n klein geangliseerde swart elite taalvaardigheid in Engels as paspoort vir opwaartse sosiale en ekonomiese mobiliteit beskou. Die gaping tussen hierdie elitêre swart minderheidsbewind en die groot onderdrukte massa het groter geword en sal deur die volgende generasies nie maklik oorbrug kan word nie.
Opvoedkundige beleid
Die re-organisasie van Suid-Afrika se onderwysstelsel en sy nasionale opvoedkundige beleid word deur die ANC-regering as 'n sleuteltaak van sy kulturele beleid beskou. Die onderwysstelsel van die ou bedeling is vanweë sy rasseskeiding en die beperking van kwaliteitonderwys tot blanke leerders steeds as een van die ooglopendste kenmerke van die apartheidsteldsel ervaar. Suid-Afrikaanse openbare skole het hul deure eers in April 1994 vir leerders van alle bevolkingsgroepe geopen. Op hierdie datum is 'n nuwe nie-rasgebaseerde nasionale onderwysstelsel en algemene skoolplig ingevoer.
Hervormings ten opsigte van kurrikula en onderwysstrukture is daarop gemik om toegang tot en beskikbaarheid van gehalte-onderwys vir alle Suid-Afrikaanse leerders te verseker. In Februarie 2010 is die Departement van Onderwys in twee nuwe departemente verdeel: die Departement van Basiese Onderwys (onderrig tot matriekvlak) en die Departement van Hoër Onderwys en Opleiding.
In die praktyk word die kanse van Suid-Afrikaanse leerders en studente op gehalte-onderwys egter deur die HIV/Vigs-problematiek, skool-, universiteitslosies- en klasgelde, die tekort aan wiskunde- en natuurwetenskappe-onderwysers asook die feit dat daar min aansporing vir matrikulante is om 'n onderwyskwalifikasie te behaal, ondermyn.
Die veeltaligheid van Suid-Afrika word van regeringskant in prinsipe met slagspreuke soos "Eenheid in verskeidenheid" erken, en naas die elf amptelike word ook dertien vreemde tale bevorder.
Hoër onderwys
Met die Wet op Hoër Onderwys het die regering in 1997 begin om die Suid-Afrikaanse universiteitstelsel te transformeer. Die aantal tersiêre instellings (waaronder universiteite en tegnikons) is in 2004 en 2005 verminder van 36 tot 21, onder meer om die ou skeiding tussen "blanke" en "nie-blanke" instellings uit te wis. Hierdie ingewikkelde proses sal nie oor die kort termyn afgesluit kan wees nie, en verskeie kwessies wat steeds bestaan – onder meer bekommernis oor Afrikaans se toekomstige rol as wetenskapstaal – het net soos die gebrek aan finansiële hulpbronne tot studenteproteste gelei.
Kaap-Hollandse boustyl
Die Kaap-Hollandse boustyl is vanaf die laat 17de eeu in Kaapstad en omgewing ontwikkel. Sy mees uitstaande kenmerk, die sentrale voorgewel oor die ingang, is aan Amsterdam se gegewelde huise ontleen. Daar is egter ook Franse en Maleise invloed as voorbeeld gedien het, het vakmanne uit die Ooste, wat as slawe na die Kaap geneem is, hul invloed by die ontwikkeling van 'n eie Kaapse boukuns gespeel. Ewe belangrik was die beperkings wat boumeesters aan die Kaap opgelê is – deur klimaatsomstandighede en die gebrek aan tradisionele Europese boumateriale. Kaap-Hollandse huise het simmetriese fasades, dik, witgekalkte mure en grasrietdakke gehad waarby die twee laasgenoemdes geskikte teenvoeters teen temperatuurskommelinge was.
Die vroegste Kaapse gewels was sogenaamde solder- of skaapboudgewels. Hulle is opgevolg deur sogenaamde Joostenberg-gewels wat veral gewild was in die tydperk tussen 1780 en 1800 en verder onderverdeel kan word in Klipheuwel- en Languedoc-styl. Die derde styl het die baroktradisie voortgesit, maar in plaas van sagte kurwes is die voorkeur aan neo-klassieke stylelemente gegee, gewoonlik driehoekige pedimente met pleisterwerkkruike aan weerskante. Hierdie gewels word deur argitektuurhistorici as Rhône-gewels beskryf. Gewels was geen suiwer versierings nie. 'n Klein venster in die solder het daglig binnegelaat, terwyl bewoners teen reënwater beskerm is wat van die grasdak af op die stoep kon afdrup. Omrede rietdakke vinnig aan die brand kon raak, het gewels vlugtende bewoners ook teen brandende dekriet beskerm.
Gewels het mettertyd statussimbole en dus hoër, swieriger en kronkelend geword. Dikwels is hulle van gevormde omlystings voorsien (as sogenaamde holbolgewels), terwyl die voorkant met figure verfraai is. Gewilde motiewe was diere, blomme, vrugte, harte of sterre. Die vroegste omlystings en versierings word as die werk van Oosterse slawe beskou. Wit gewels het mooi gekontrasteer met rietdakke.
19de eeuse koloniale boukuns
'n Eie Suid-Afrikaanse vormtaal, waarin Britse periodestyle met die plaaslike landskap en inheemse boumateriale versmelt, is deur Sir Herbert Baker ontwikkel. Sy belangrikste werk, die Uniegebou in Pretoria, word onder Suid-Afrika se mees elegante ontwerpe gereken.
20ste eeuse style
Vir hul ontwerpe in stedelike omgewings het Suid-Afrikaanse argitekte Europese en Amerikaanse style toegepas. So het in die 1930's Art Deco-geboue in Kaapstad, Durban en Johannesburg ontstaan. Maar reeds laat in dié dekade het radikale nuwe gedagtes hul invloed laat geld. Modernistiese boukuns, ook bekend as Internasionale Styl, wat in Europa met meesters soos Le Corbusier en Ludwig Mies van der Rohe verbind is, is deur geesdriftige argitekte, wat hul opleiding aan die Universiteit van die Witwatersrand gevolg het, ook in Suid-Afrika ingevoer. Noemenswaardig was die bydraes van Rex Distin Martienssen en die sogenaamde Transvaal-groep. Martienssen se streng modernisme is vanaf die laat 1940's deur Transvaalse argitekte soos Norman Hansen en Roy Kantorowich nuut gedefinieer en versag.
In Suid-Afrika se metropole was argitekte in pas met die nuutste strominge in die Verenigde State. In Johannesburg, of "Manhattan van die Veld", soos dit soms genoem is, het ook ander tendense soos Oscar Niemeyer se Brasiliaanse modernisme hul invloed laat geld, so in die voorstad Hillbrow wat – nadat hoogtebeperkings op geboue opgehef is – vanaf die 1950's tot 'n wolkekrabberbuurt gegroei het.
Kuns
Die Suid-Afrikaanse kunstradisie kan as die oudste in die menslike geskiedenis beskryf word – die rotskuns van inheemse San of Boesmans het 'n ononderbroke tradisie wat tot in prehistoriese tye terugstrek en tot in die 19de eeu gedokumenteer kan word. Hul skilderye en rotstekeninge kan op meer as 3 000 plekke in die land aangetref word.
Houtsnykuns, pêrelwerk, mandjiewerk en pottebakkery is al eeue lank kenmerkend vir Suid-Afrikaanse kunshandwerk wat in baie landsdele steeds beoefen word. Tans word dikwels ook moderne materiale soos kunsvesels gebruik.
Europese ontdekkingsreisigers en geograwe het Westerse invloede na Suid-Afrika gebring. Skilders soos Thomas Baines (1820–1875), Frederick Timpson l'Ons (1802–1887) en Thomas Bowler (1812–1869) is bekende verteenwoordigers van Suid-Afrika se vroeë moderne skilderkuns wat homself veral op landskapskilderye toegespits het. Hierdie tradisie is voortgesit deur skilders soos Frans Oerder (1867–1944) en Pieter Wenning (1873–1921) wat hul opleiding in Nederland ontvang en groot invloed op skilders soos J.E.A. Volschenk (1853–1936) en Hugo Naudé (1869–1938) uitgeoefen het. Ander bekende Suid-Afrikaanse landskapskilders sluit Jacobus Hendrik Pierneef (1886–1957) en lede van die Everard-groep in.
Europese en Afrika-erfenis
Blanke Suid-Afrikaners put uit die bronne van Europese musikale tradisies en het 'n hoogs gesofistikeerde musikale kultuur in die land gevestig wat vakkennis, besondere vaardighede en 'n musikale opleiding aan die kant van die luisteraar vereis. 'n Tiental departemente aan universiteite bied professionele akademiese opleiding vir musikale kunstenaars, komponiste en onderwysers aan.
'n Tweede komponent naas Europese tradisies, wat na die Kaap oorgeplant is, is musiektradisies wat in die San-beskawing en in swart gemeenskappe ontwikkel is. Afrikamusiek is dikwels vol energie en passie en vereis aktiewe deelname om 'n gemeenskaplike belewenis te kan wees.
Die San het 'n soort boog as musiekinstrument gebruik. Volgens oorlewerings is die Portugese ontdekkingsreisiger Vasco da Gama deur die inheemse Khoi-khoi met 'n soort fluitkonsert verwelkom toe hy in 1497 naby die huidige Mosselbaai voet aan wal gesit het. Waarskynlik is destyds 'n melodie met vier tone op vier fluite gespeel – 'n musikale beginsel wat vandag nog steeds deur die Venda in die noorde van die land toegepas word, al gebruik hulle 'n groter aantal fluitspelers wat almal byna, maar nie presies dieselfde toonhoogte speel nie. Die resultaat is 'n konglomeraat van klein toonverskille rondom vier basistone.
Die musiek van Kaapse Maleiers en bruin Afrikane
Toe Maleisiese slawe uit die Nederlandse besittings in Oos-Indië na die Kaap oorgeplant is, is die kulturele spektrum van die land deur 'n baie musikale etniese groep verryk. Dikwels het Nederlandse base hul Maleisiese slawe gedwing om 'n musikale bydrae tot plegtige bankette te lewer.
Asiatiese invloede kan maklik in die musiekstyle van Kaapse Maleiers herken word – in ritmiese instrumente soos draagbare tromme, die rebana-tamboeryn en die tipiese sangstyl met "karienkels" of stemglydings rondom bepaalde melodietone. Tradisionele sangvorme uit Oos-Indië is deur die eeue bewaar, soms met 'n godsdienstige agtergrond. Maar ook twee eeue van slawerny word weerspieël.
Afrikaanse volksmusiek
Die tradisionele Afrikaner-dansmusiek sluit laat 19de eeuse balsaal-styldanse in wat by Europeërs dwarsoor die wêreld gewild was. In Suid-Afrika was dit veral wals (wat, soos die meeste ander genoemde danse, heel waarskynlik deur Britse militêre orkeste aan die Kaap ingevoer is), polkas, settees (ook gespel as setees in Afrikaans) en masurka (in Kaapstad gedans sedert 1848), maar ook danse soos kadriel (quadrille), cotillions en kontradanse. Die 19de eeuse kadriel het in Ierland bekend gestaan as set dance, square dance in die Verenigde State en as quadrille in Engeland en Australië.
Trekklavier en konsertina was die gewildste musiekinstrumente vir die blanke Afrikaanssprekende bevolking. Afrikaanse volks- of boeremusiek – 'n term wat eers in die vroeë 20ste eeu gebruiklik geraak en hoofsaaklik na dansmusiek verwys het – het sy oorsprong in skuurpartytjies. Nuwe instrumente soos banjo of kitaar het bygedra tot dié musiek se besonderse karakter, terwyl omstreeks 1930 die vastrap as nuwe plaaslike dansstyl in die mode was. Tiekiedraai was een van die gewildste (en vinnigste) danse waarby paartjies in die rondte gedraai het – in 'n spasie wat so groot was soos 'n tiekie.
Moderne musiekstyle
Die kulturele veelsydigheid van Suid-Afrika word weerspieël in 'n groot verskeidenheid moderne musiekstyle. Suid-Afrikaanse musikante het oorsese musiekstyle soos jazz, rhythm & blues, Christelike gospelliedere en disco-musiek oorgeneem, maar ook hul eie musikale tradisies ontwikkel waarin hulle hul lewensgevoel vertolk het. 'n Spesifieke vorm van protes- en vryheidsliedere liedere het in die konteks van diskriminasie en apartheid ontstaan, en dit was nie beperk tot swart etniese groepe nie. Ook Afrikaanse musikante – veral die sogenaamde Voëlvrybeweging – het in die 1980's hul misnoeë oor die apartheidsbewind met musiek laat blyk. Huidige Afrikaanse protesmusiek behandel politieke en kulturele ontworteling, misdaad en korrupsie.
Moderne Afro-popmusiek – 'n mengsel van stedelike en elektroniese ritmes – het as dansmusiek ook by gehore buite Suid-Afrika aanklank gevind. Groepe soos Malaika en Mafikizolo het oorsee sukses behaal, net soos Freshlyground wat in 2006 'n MTV-Award ontvang het.
Suid-Afrikaanse beatmusiek word veral deur kwaito verteenwoordig, 'n musiekstyl wat invloede van house-musiek, rhythm & blues, hip hop en tradisionele swart musiek toon. Swart woonbuurte was die bakermat van kwaito waarin swart jongmense van hul droom sing dat hulle eendag 'n musikale loopbaan sal begin wat hulle in staat stel om 'n nuwe lewe buite hul krotbuurt te begin. Bekende sterre soos Brenda Fassie, Dantai en TKZee het kwaito tot spreekbuis van Suid-Afrika se swart jeug gemaak en ook in Europa en Amerika sukses behaal.
Rolprentbedryf
Die eerste weeklikse nuusbulletin, wat plaaslik vervaardig en in rolprentteaters vertoon is, het gedurende die Anglo-Boereoorlog (1899–1902) ontstaan. Hierdie weeklikse nuusoorsig is vervolgens meer as ses dekades lank in Suid-Afrikaanse bioskope aangebied.
Die plaaslike vervaardiging van rolprente het in 1916 begin toe Isidore W. Schlesinger sy Killarney-filmateljee in Johannesburg gevestig het. Tussen 1916 en 1922 is altesaam 42 rolprente in dié ateljee vervaardig, maar die beperkte toegang tot die internasionale mark gedurende die 1920's het nadelige invloed op die bedryf gehad. Dit het eers weer in die 1950's 'n oplewing getoon met die nuwe belangstelling van Afrikaanse rolprentmakers. Gedurende die 1980's het die Suid-Afrikaanse regering belastingvoordele aan internasionale vervaardigers verskaf wat rolprente plaaslik geskiet het.
Mode
Ontwerpers soos Gavin Rajah en Jenni Button en etikette soos Stoned Cherrie en Sun Goddess het Suid-Afrika op die internasionale kaart van mode geplaas. Kaapstad en Johannesburg is die land se leidende modesentrums vanwaar plaaslike mode-etikette en -ontwerpers ook na Europese markte begin uitvoer het en hul verskyning op Paryse en Londense modeskoue gemaak het.
Johannesburg is sedert 1997 die gasheerstad vir die Sanlam SA Modeweek wat jaarliks in April (lente- en somerreekse) en in Oktober (herfs- en wintermodeversamelings) gehou word. 'n Tweede skou, die Joburg-modeweek, vind jaaliks in laat Augustus plaas. Die Goudstad se modebedryf is in die sogenaamde Modedistrik gekonsentreer waar meer as 100 modeondernemings – van tekstielprodusente tot top-ontwerpers – hul fabrieke en ateljees gevestig het. Die modewinkelsentrum Fashion Kapitol fungeer met 'n dertigtal boetieke as die Modedistrik se middelpunt. Hier word ook gereeld modeskoue gehou.
Sport
Suid-Afrika se gewildste sportsoorte is krieket, rugby en sokker. Ander sporte met 'n belangrike ondersteuning is swem, atletiek, gholf, boks, tennis, netbal en veldhokkie. Sportsoorte wat in Suid-Afrika ontstaan het sluit in jukskei, musangwe, ringbal, stokgevegte en spinning ('n soort fietstrap). Die Suid-Afrikaanse sport is onder toesig van die Minister van Sport, Kuns & Kultuur, tans Nathi Mthethwa (African National Congress). Die nasionale beheerliggaam vir alle sport in Suid-Afrika is die Suid-Afrikaanse Sportkonfederasie en Olimpiese Komitee (SASKOK).
Rugby
Rugby is histories veral gewild onder persone van Afrikaanse afkoms. Suid-Afrika se nasionale rugbyspan staan bekend as die Springbokke en het sedert 1995 aan elke rugbywêreldbeker deelgeneem, waarvan hulle die toernooie van 1995 op eie bodem, 2007 in Frankryk en 2019 in Japan kon wen. Suid-Afrika is een van die sterkste rugbyspanne en neem gereeld aan wedstryde soos die Rugbykampioenskap (saam met Argentinië, Australië en Nieu-Seeland) deel. Voorheen het Suid-Afrikaanse rugbyspanne met spanne uit Australië en Nieu-Seeland asook een span elk van Argentinië en Japan die jaarlikse Superrugby-toernooi uitgespook. Die Suid-Afrikaanse Bulls kon hierdie toernooi tot op hede drie keer wen. Sedert die 2021-’22-seisoen ding vier Suid-Afrikaanse spanne, die, , en , met spanne uit Ierland, Italië, Skotland en Wallis in die Verenigde Rugbykampioenskap-kompetisie (voorheen die Pro14) mee. Met hul eerste deelname het die Stormers met die titel weggestap.
Die tweede nasionale rugbyspan staan bekend as die Opkomende Springbokke en word saamgestel uit spelers wat nog nie vir die Springbokke uitgedraf het nie. Die Junior Bokke is Suid-Afrika se nasionale onder-20 rugbyspan en neem sedert 2008 aan Wêreldrugby se o/20-kampioenskap deel. Die nasionale sewesrugbyspan word die Blitsbokke genoem en verteenwoordig Suid-Afrika tydens die Wêreldrugby Sewesreeks, die Sewesrugbywêreldbeker, die Olimpiese Somerspele en die Statebondspele.
Sokker
Sokker is Suid-Afrika se gewildste sportsoort, veral onder swart mense. Die hoogste sokkerafdeling is die Premier Sokkerliga en bekende sokkerspanne sluit in Mamelodi Sundowns, Orlando Pirates FC en Kaizer Chiefs. Suid-Afrika se nasionale sokkerspan staan bekend as Bafana-Bafana, terwyl die vrouesokkerspan Banyana-Banyana genoem word. Bafana-Bafana het tot op hede aan drie Sokker-Wêreldbekers deelgeneem (1998, 2002 en 2010), maar kon nie een keer tot die uitklopronde deurdring nie. Suid-Afrika self het die Sokker-Wêreldbekertoernooi van 2010 aangebied, wat deur Spanje gewen is. In voorbereiding op dié toernooi het Suid-Afrika die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009 aangebied. CAF se Afrikanasiesbeker het Suid-Afrika twee keer aangebied, in 1996 en in 2013 en een keer gewen, in 1996.
Branderplankry
Branderplankry het in die jare ná die Eerste Wêreldoorlog in Suid-Afrika posgevat. Soos elders op aarde is aanvanklik baie lang en swaar borde van hout gebruik wat beweeglikheid beperk het. Met die beskikbaarheid van smaller en ligter borde het 'n verskeidenheid nuwe branderplankstyle ontwikkel. Suid-Afrika het wêreldkampioene soos Shaun Thomson en Jordy Smith voortgebring. In Jeffreysbaai naby Gqeberha word jaarliks 'n Billabong Pro-byeenkoms aangebied waarby in sommige jare ook vroue in 'n eie afdeling deelgeneem het. Ander Billabong Pro-wedstryde, wat deur die Australiese branderplankpak-vervaardiger Billabong geborg word, is of word op North Shore, Oahu (Amerikaanse deelstaat Hawaii), in Queensland, Australië en op Tahiti gehou.
Op Jeffreysbaai word die klemtoon eerder op gehaltegolwe gelê as op beach break-skoue soos byvoorbeeld in die Kaliforniese Huntington Beach en Rio de Janeiro. In 1983 is The Jeffreys Bay Country Feeling Surf Classic gevestig.
Cornelis Everaert
Cornelis Everaert (Brugge, omstreeks 1480 – 14 November 1556) was 'n Suid-Nederlandse rederijker.
Lewe
Cornelis Everaert was 'n skrywer van toneelstukke wat in die 16de eeu werksaam was en aan die handboogschuttersgilde van Sint Sebastiaan behoort het. Hy was ook lid van die Brugse rederijkerskamers De Heleghe Geest en De Drie Santinnen. As kenspreuk gebruik hy So reine verclaert en Ic come om leeren.
Werke
Tussen 1509 en 1538 skryf hy vyf-en-dertig toneelstukke, insluitend:
Enkele van Everaert se mees bekende stukke is:
Die werke van Everaert word in handskrifvorm bewaar in die Koninklijke Bibliotheek van België (Koninklijke Bibliotheek Brussel). Sy werke is in sy eie tyd opgevoer, soos byvoorbeeld die toneelstuk De Drie Santinnen, maar nie uitgegee nie. Sy werke is eers omstreeks 1900 uitgegee.
Pleknaamsveranderinge in Eswatini
Hier volg 'n lys van dorpe en stede in Eswatini waarvan die name verander is:
Steekbossie
Die steekbossie (Cliffortia ruscifolia) is 'n struik wat endemies aan Suid-Afrika is. Dit kom in die Noord- en Wes-Kaap en effens in die Oos-Kaap voor. Die plant word op die SANBI-rooilys as 'veilig' (LC) gelys.
Earl W. Bascom
Earl W. Bascom (19 Junie 1906 – 28 Augustus 1995) was 'n Amerikaanse akteur en rodeoruiter. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Time, the Place and the Girl (1946), Smoky River Serenade (1947), en The Lawless Rider (1954).
Steekbossie
Subspesies
SANBI gee twee subspesies:
Stephen Mbogo
Steve Mbogo is 'n Keniaanse ontwikkeling joernalis en 'n plaaslike sekuriteit ontleder. Hy is die wenner van die Earth Journalism Awards (2009). Toegeken in Desember 2009 in Denemarke, die toekennings beloon uitnemendheid in Klimaatsverandering Verslaggewing. Hy skryf meestal oor onderwerpe wat sosiale ontwikkeling tendense beklemtoon, wat wissel van hoe kleinboerdery landbou in besighede omskep word, eerder as net 'n bron van huishoudelike voedsel in Afrika, tot hoe bekostigbare bydraende sosiale gesondheid versekering skemas kan Afrika se swak toegang byna gratis gesondheidsorg dienste help. Mbogo neem opdragte op hierdie en ander kwessies oor Afrika uit die plaaslike en buitelandse media.
Pat O'Malley (akteur)
Pat O'Malley (3 September 1890 – 21 Mei 1966) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Proud Flesh (1925), My Old Dutch (1926), Pirate Treasure (1934), en Invasion of the Body Snatchers (1956).
Michail Nesterof
Michail Wasiljewitsj Nesterof (Russies: Михаи́л Васи́льевич Не́стеров; – 18 Oktober 1942) was ’n vooraanstaande verteenwoordiger van religieuse Simbolisme in Russiese kuns. Hy het aan die Keiserlike Kunsakademie onder Pawel Tsjistjakof studeer, maar hom later geskaar by ’n groep kunstenaars bekend as die Peredwizjniki.
Sy kunswerk Die Visioen van die Jong Bartolomeus (1890–'91), wat die bekering van die Middeleeuse heilige Sergei Radonezjski uitbeeld, word dikwels beskou as die begin van die Russiese Simbolistiese beweging.
Van 1890 tot 1910 het Nesterof in Kiëf en Sint Petersburg gewoon waar hy aan muurskilderings in onderskeidelik die Sint Wladimir-katedraal en die Kerk op Gestorte Bloed gewerk het. Ná 1910 het in Moskou gewoon, waar hy in die Marfo-Mariinski-klooster gewerk het. As ’n toegewyde Ortodokse Christen het hy nie die Russiese Rewolusie aanvaar nie, maar hy het tot met sy dood in Rusland gebly.
Tony Todd
Tony Todd is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Night of the Living Dead (1990), Candyman (1992), The Crow (1994), en The Man from Earth (2007).
Nick Frost
Nick Frost (gebore 28 Maart 1972) is 'n Engelse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Shaun of the Dead (2004), Attack the Block (2011), Paul (2011), en The World's End (2013).
Annie LeBlanc
Annie LeBlanc (gebore 5 Desember 2004) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Chicken Girls: The Movie (2018) en in die televisiereekse We Are Savvy (2016), Chicken Girls (2017), en A Girl Named Jo (2018).
Lemma
Lemma kan verwys na:
Molkrap
Die Molkrap (Emerita austroafrica) is 'n ongewerwelde seediertjie wat aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom. Die diertjie is tussen 2.5.tot 2.5cm groot en leef in die tussengetysone op sandstrande. Die diertjie is plat met 'n vaatjievormige lyf en lang voelers - so lank soos die lyf. Die diertjie is 'n filtervoerder; dit gebruik die lang voelers om klein organismes uit die water te filtreer. Wanneer dit bedreig word grawe die diertjie vinnig in die nat sand in om weg te kruip.
Navalsig
Navalsig is 'n voorstad van Bloemfontein in die Vrystaat.
Streep (mineralogie)
Die streep van 'n mineraal is dié kleur wat die stof het indien dit fyn gepoeier word. Dit word gewoonlik bepaal deur met die mineraal 'n streep te trek op 'n stuk ongeglasuurde porselein. Die stukkie porselein kan wit wees, maar vir liggekleurde strepe word ook swart porselein aangewend.
Die streep se kleur kan baie verskil van watter kleur 'n groot klomp van die mineraal lyk te besit en die twee kleure saam is kenmerkend vir die mineraal. Die bepaling van die streep is daarom 'n eenvoudige manier om die mineraal te identifiseer. Byvoorbeeld die minerale hematiet en magnetiet is altwee ysteroksiede wat swart uit kan sien. Magnetiet se streep is swart, maar hematiet s'n is rooi. Piriet kan soos goud of chalkopiriet lyk maar hulle strepe is anders.
Die streep kan net met 'n porseleinplaatjie bepaal word indien die mineraal se hardheid 6 of minder op die skaal van Mohs is. Harder minerale sal net die porselein kras en nie hulle kleur afgee nie.
Stephen Frost
Stephen Frost (gebore 28 Desember 1955) is 'n Engelse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Young Ones (1982), Blackadder Goes Forth (1989), en Lazarus & Dingwall (1991).
Alex Gilbert
In Julie 2015 het Gilbert die "I'm Adopted" -projek ingestel, vir ander aangenome mense om hul stories te deel. Die projek is 'n platform wat aangeneemdes dwarsoor die wêreld help om hul persoonlike ervarings met aanneming deur sosiale media te deel.
Grigori Zinowijef
Grigori Yevseyevich Zinowijef (23 September [O.S. 11 September] 1883 - 25 Augustus 1936), gebore Hirsch Apfelbaum, ook bekend onder die naam Ovsei-Gershon Aronovich Radomyslsky, was 'n Bolsjewistiese rewolusionêr en 'n Sowjet-kommunistiese politikus.
Zinowijef was een van die sewe lede van die eerste Politburo wat in 1917 gestig is om die Bolsjewistiese rewolusie te bestuur: Lenin, Zinowijef, Kamenef, Trotsky, Stalin, Sokolnikov en Bubnov. Zinowijef word die beste onthou as die jarelange hoof van die Kommunistiese Internasionale en die argitek van verskeie mislukte pogings om Duitsland in die vroeë 1920's tot 'n kommunistiese land te omskep. Hy was in kompetisie teen Josef Stalin wat hom in 1925 uit die Sowjet-politieke leierskap uitgeskakel het, gevolg in 1926 uit die Petrograd-Sowjet.
Zinowijef was 'n verweerder in 'n verhoorverhoor in 1936, die verhoor van die sestien, wat die begin van die Groot Terreur in die USSR was en wat tot die teregstelling van die dag na sy skuldigbevinding in Augustus 1936 gelei het.
Zinowijef was die beweerde skrywer van die Zinowijef-brief aan Britse kommuniste, wat dringend op revolusie aangedring het, en gepubliseer net voor die algemene verkiesing van 1924. Die brief word wyd as 'n vervalsing van die hand gewys.
Claudio Abbado
Familiegeskiedenis en vroeë lewe
Die Abbado-familie het vir verskeie geslagte beide respek en rykdom geniet. Abbado se oupagrootjie het egter die familieërfenis en -reputasie deur dobbel verkwis. Sy seun, Abbado se oupa, was 'n professor by die Universiteit van Turyn. Sy oupa het die familie se reputasie herstel en as amateur musiektalent getoon.
Claudio Abbado was die seun van die violis en komponis Michelangelo Abbado, en die broer van die musikant Marcello Abbado (gebore in 1926). Sy vader, 'n professionele violis en 'n professor by die Giuseppe Verdi Konservatorium, was sy eerste klavieronderwyser. Sy moeder was ook 'n kundige pianis. Marcello Abbado het later 'n konsertpianis en onderwyser by die Rossini Konservatoria in Pesaro geword. Sy suster het ook musiektalent getoon, maar na haar huwelik besluit om nie 'n musikale loopbaan na te streef nie. Sy ander broer het later 'n suksesvolle argitek geword.
Musikale opvoeding
Abbado het klavier, komposisie en dirigering by die Milaanse Konservatorium studeer, en in 1955 met 'n graad in klavier gegradueer. Die volgende jaar het hy op aanbeveling van Zubin Mehta dirigering by die Weense Akademie van Musiek gestudeer saam met Hans Swarowsky. Abbado en Mehta het beide by die Akademiekoor aangesluit ten einde na dirigente soos Bruno Walter en Herbert von Karajan in repetisies te kan kyk. Abbado het ook tyd spandeer by die Chigiana Akademie in Siena.
In 1958 het Abbado sy dirigentbuiging in Trieste gemaak. Daardie somer het hy die Internasionale Serge Koussevitsky Kompetisie vir dirigente gewen tydens die Tanglewood Musiekfees, wat 'n aantal operaverskynings in Italië tot gevolg gehad het. In 1959 het hy sy eerste opera, The Love for Three Oranges, in Trieste gedirigeer. Hy het in 1960 sy buiging as dirigent by La Scala gemaak. In 1963 het hy die Dimitri Mitropoulos-prys vir dirigente gewen, wat hom toegelaat het om vir vyf maande saam met die New York Filharmoniese Orkes as 'n assistent-dirigent vir Bernstein te werk. Abbado het sy professionele New York Filharmoniese Orkesbuiging op 7 April 1963 gemaak. 'n 1965 verskyning by die RIAS-fees in Berlyn het gelei tot 'n uitnodiging van Herbert von Karajan na die Salzburg-fees die volgende jaar ten einde saam met die Weense Filharmoniese Orkes te werk. In 1965 het Abbado sy Britse buiging met die Hallé Orkes gemaak, gevolg in 1966 deur sy Londen Simfonieorkes (LSO) debuut. Abbado het vir drie jaar gedurende die 1960's in Parma onderrig gegee in kamermusiek. Sy vroeëre voorspraak van kontemporêre musiek het die dirigeer van die wêreldpremiére van Giacomo Manzoni se Atomtod op 25 Maart 1965 in Milaan ingesluit.
Dirigeerloopbaan
In 1969 het Abbado die hoofdirigent by La Scala geword. Hy het daarna in 1972 die maatskappy se musikale direkteur geword. Hy het in 1976 saam met Giorgio Strehler en Carlo Maria Badini die titel van mede-artistieke direkteur aangeneem. Gedurende sy tyd aan die stuur van sake het hy die operaseisoen na vier maande verleng en daarop gefokus om goedkoper uitvoerings aan te bied. Bykomend tot die standaardoperarepertoire het hy ook kontemporêre operas aangebied insluitende werke van Luigi Dallapiccola en Luigi Nono, en in besonder die wêreldpremiére van Nono se Al gran sole carico d'amore.
In 1976 het hy die La Scala-geselskap na die VSA geneem vir sy Amerikaanse buiging in Washington, D.C. vir die 200-jarige vieringe van totstandkoming van die VSA. In 1982 was hy die stigter van die Filarmonica della Scala vir die uitvoering van orkestrale repertoire deur die huisorkes-in-konsert. Abbado het tot 1986 betrokke gebly by La Scala.
0 (jaar)
Die jaar 0 word nie in die Gregoriaanse kalender of sy voorganger, die Juliaanse kalender, gebruik nie. Dit is egter vir die kalender ISO 8601:2004 en vir astronomiese jaarnommering gedefinieer, waar dit ooreenstem met die Gregoriaanse jaar 1 v.C. Die jaar daarvoor word -1 genoem, wat ooreenstem met die Gregoriaanse jaar 2 v.C. Positiewe jare stem ooreen met Gregoriaanse jare ná Christus; die jaar 1 dui dus op 1 n.C.
Langneus-valkvis
Die langneus-valkvis (Oxycirrhites typus) is 'n vis wat voorkom in die Stille Oseaan en die Indiese Oseaan: die Rooisee en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die Oos-Kaap. In Engels staan die vis bekend as die Longnose hawkfish.
Identifikasie
Die vis word tot 13 cm lank. Die vis het 'n lang snoet met 'n wit kop en lyf. Die lyf is bedek met rooi horisontale en vertikale strepe wat soos 'n net lyk. Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe wat in water wat 20 tot 100m diep is. Hulle is alleenlopers en territoriaal van aard. Hulle vreet klein planktonagtige skaaldiere. Die spesie is seldsaam.
0 (jaar)
Astronomiese jaartelling
In sterrekunde is dit algemeen om vir die jaar 1 n.C. en later die Anno Domini-telling te gebruik, wat dieselfde as die Algemene Jaartelling (AJ) is. Maar die onderbreking tussen 1 n.C. en 1 v.C. maak dit moeilik om antieke en moderne datums te vergelyk. Die nommer 0 word dus toegeken aan die jaar voor 1 n.C., -1 aan die jaar daarvoor, ensovoorts.
Die letters "n.C.", "v.C.", "AJ" of "VHJ" (voor die Huidige Jaartelling) word weggelaat. Die jaar 1 v.C. in die historiese jaartelling is dus gelyk aan 0 in die astronomiese telling, 2 v.C. is gelyk aan -1, ensovoorts. Posotiewe jare stem ooreen met die datums ná Christus en word soms voorafgegaan deur die plusteken (+). Dié manier van jare aandui is in 1740 deur die sterrekundige Jacques Cassini in omloop gebring.
Suid-Asiatiese kalenders
Alle eras wat vir Boeddhistiese en Hindoekalenders gebruik word, begin met die jaar 0. Al hierdie kalenders gebruik verstreke of volledige jare, terwyl die meeste kalenders lopende jare gebruik. ’n Volledige jaar het nog nie verstryk vir enige datum in die aanvanklike jaar van die era nie en die nommer 1 kan dus nie gebruik word nie. Die eerste jaar van die era word dus as 0 aangedui om te wys die era is minder as ’n jaar oud. Dit stem ooreen met die gebruik om mense se ouderdom aan te dui – kinders word nie 1 voordat die eerste jaar sedert hulle geboorte verstryk het nie (met die verskil dat hulle ouderdom in maande aangedui word, soos 6 maande, en nie met 0 nie). Dieselfde beginsel geld vir tyd op ’n 24-uur-horlosie: tydens die eerste uur van die dag word die tyd wat verstreke is, aangedui as 0 uur n minute.