cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seldsame Aarde-hipotese
Op 4 November 2013 het sterrekundiges aangekondig daar kan tot 40 miljard aardgrootte-eksoplanete in die bewoonbare sones van sonagtige sterre of rooidwerge in die Melkweg voorkom, gebaseer op data van die Kepler-ruimteteleskoop. Van hulle kan 11 miljard om sonagtige sterre voorkom. Die naaste sodanige planeet kan volgens die wetenskaplikes 12 ligjare van die Aarde af wees.
Die hipotese dat lewe in die heelal skaars is, verduidelik egter die Fermi-paradoks – hoekom geen lewe nog gevind is as dit so volop is nie.
Seldsame Aarde-vereistes vir komplekse lewe
Ward en Brownlee meen vir ’n klein aardplaneet om koplekse lewe te onderhou, moet die waardes van verskeie veranderlikes binne ’n klein omvang bly.
Regte ligging in die regte sterrestelsel
Seldsame Aarde beteken ’n groot deel van die bekende heelal, insluitende streke van ons eie sterrestelsel, kan nie komplekse lewe onderhou nie; Ward en Brownlee verwys daarna as "dooie sones". Die dele van ’n sterrestelsel waar komplekse lewe moontlik is, word die galaktiese bewoonbare sone genoem. Dit hang hoofsaaklik af van die afstand vanaf die galaktiese sentrum. Namate dié afstand toeneem, gebeur die volgende:
Item #1 sluit die buitenste dele van ’n sterrestelsel uit; #2 en #3 sluit die binneste dele van die stelsel, bolswerms en die spiraalarms van spiraalstelsels uit (stervorming is meer aktief in die spiraalarms).
Terwyl ’n planeetstelsel in ’n gunstige posisie vir komplekse lewe kan lê, moet dit dié posisie vir ’n lang genoeg tyd handhaaf dat komplekse lewe kan ontwikkel. ’n Sentrale ster wat ver van streke bly waar straling hoog is, sal dus die gunstigste posisie hê. As die ster se wentelbaan om die sterrestelsel eksentriek (ellipties of hiperbolies) is, sal dit deur van die spiraalarms beweeg, maar as die wentelbaan na aan ’n perfekte sirkel is en die wentelsnelheid is dieselfde as die rotasiesnelheid van die spiraalarms, sal die ster net geleidelik, of glad nie, in ’n spiraalarm inbeweeg. Die vereiste sinchronisasie van dié snelhede word in net ’n klein streek om ’n sterrestelsel aangetref. Dit word die galaktiese bewoonbare sone genoem. Lineweaver et al. beraam dié sone op tussen 7 en 9 kiloparsek in deursnee, wat nie meer as 10% van die sterre in die Melkweg insluit nie. Gebaseer op ’n konserwatiewe raming van die getal sterre in die Melkweg, kan dit sowat 20 tot 40 miljard sterre wees. Gonzalez et al. reken net 5% van sterre word in die sone ingesluit, wat sal neerkom op die halvering van dié getal.
Die Andromeda-sterrestelsel en die Melkweg het min of meer dieselfde massa, maar terwyl Andromeda ’n tipiese spiraalstelsel is, is die Melkweg buitengewoon kalm en dof. Dit lyk of daar die afgelope 10 miljard jaar minder botsings met ander sterrestelsels was, en dit kon die omstandighede vir komplekse lewe gunstiger gemaak het as in die geval van ander stelsels met meer botsings en dus meer supernovas en ander steurings. Die aktiwiteitsvlak van die swartkolk in ’n sterrestelsel se sentrum kan ook die moontlikheid van lewe beïnvloed – dit lyk of die kolk in die Melkweg net aktief genoeg is.
Regte afstand vanaf die regte ster
Na aanleiding van lewe op Aarde, lyk dit of water in vloeibare vorm nodig is vir komplekse lewe. ’n Planeet moet dus die regte afstand van sy sentrale ster af hê. Dit is die sleutelelement van ’n ster se bewoonbare sone. ’n Planeet wat te naby aan die ster is, sal te warm wees vir vloeibare water en ’n planeet wat te ver is, sal te koud wees.
Die bewoonbare sone wissel na gelang van die soort ster en die ouderdom daarvan. Die bewoonbare sone van ’n hoofreeksster beweeg baie geleidelik verder weg totdat die ster ’n witdwerg word en die bewoonbare sone verdwyn. Daar is ook ’n noue verband tussen dié sone en die kweekhuisverwarming wat moontlik gemaak word deur atmosferiese waterdamp, koolstofdioksied en/of ander kweekhuisgasse. Selfs al bevat die Aarde se atmosfeer ’n waterdampkonsentrasie van 0% (in droë streke) tot 4% (in reënwoude en oseaanstreke) asook net 400 dele per miljoen, is hierdie klein hoeveelhede genoeg om die gemiddelde oppervlaktemperatuur van die Aarde met sowat 40 °C te verhoog.
Disa longicornu
Die bloumoederkappie (Disa longicornu) is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Disa behoort en deel is van die fynbos. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom op Tafelberg en die Hottentots-Hollandberge voor. Daar is ses subpopulasies, hulle is naby staproetes geleë.
Seldsame Aarde-hipotese
Regte afstand vanaf die regte ster
Die bewoonbare sone van warm sterre soos Sirius of Vega is breed, maar: Hierdie oorwegings sluit die massiewe en kragtige sterre van klas F6 tot O uit as bevorderlik vir die ontwikkeling vir komplekse lewe.
Disa longicornu
Die blomme se getalle is besig om te daal omrede dit oormatig gepluk word deur formele blomverkopers asook die informele sektor.
Seldsame Aarde-hipotese
Regte afstand vanaf die regte ster
Klein rooidwerge het weer klein bewoonbare sones en planete kan ’n sinchroniese rotasie hê sodat een kant van die planeet altyd na die ster wys en dus baie warm is, terwyl die ander kant altyd weg wys en dus baie koud is. Daar is ook ’n groter moontlikheid van steropvlammings wat die atmosfeer kan ioniseer en komplekse lewe onmoontlik maak. Seldsame Aarde-aanhangers redeneer lewe kan nie in sulke stelsels ontstaan nie en net sterre van klas F7 tot K1 is geskik vir lewe. Sulke sterre is skaars: klas G-sterre soos die Son (tussen die warmer F- en kouer K-sterre) beslaan net 9% van die sterre in die Melkweg wat waterstof verbrand. Sommige eksobioloë reken egter sterre buite dié omvang kan onder die regte omstandighede wel lewe onderhou. Dié moontlikheid is ’n sentrale punt van die teenargument vir Seldsame Aarde, want die laat-K- tot M-sterre maak sowat 82% uit van alle waterstofbrandende sterre.
Ou sterre soos rooireuse en witdwerge kan waarskynlik ook nie lewe onderhou nie. Rooireuse kom algemeen voor in bolswerms en elliptiese sterrestelsels. Witdwerge is feitlik dooie sterre wat reeds deur hul rooireusfase is. Sterre wat rooireuse is, sit uit tot in hul bewoonbare sone van vroeër, of verhit dit (hoewel planete verder van die ster af teoreties bewoonbaar kan word).
’n Energie-uitset wat wissel oor die lewensduur van die ster (soos ’n Cepheïed) sal waarskynlik ook lewe verhoed. ’n Skielike afname (al is dit hoe kort) kan die water van ’n omwentelende planeet vries, en ’n toename kan die water laat verdamp en ’n kweekhuiseffek veroorsaak wat sal voorkom dat die oseane weer kan vorm.
Lewe sonder ingewikkelde chemie is onbekend. Metale (dus elemente swaarder as waterstof en helium) is nodig en dit dui daarop dat ’n planeetstelsel ryk aan metale nodig is vir lewe. Die enigste bekende meganisme vir die skepping en verspreiding van metale is ’n supernova-ontploffing. Die absorpsiespektrum van ’n ster onthul die teenwoordigheid van metale daarbinne en die bestudering van stellêre spektrums wys baie, miskien die meeste, sterre het min metale. Daar was ’n lae metaalinhoud in die vroeë heelal: in bolswerms en ander sterre wat gevorm het toe die heelal nog jonk was, sterre in die meeste sterrestelsels buiten groot spiraalstelsels en sterre in die buitestreke van alle sterrestelsels. Metaalryke sentrale sterre wat komplekse lewe kan onderhou, word dus meestal aangetref in die stil streke van die groter spiraalstelsels – waar die straling ook swakker is.
Regte rangskikking van planete
Die voorstanders van Seldsame Aarde reken ’n planetêre stelsel wat lewe onderhou, moet min of meer die struktuur van ons Sonnestelsel hê, met klein aardplanete aan die binnekant en groot gasplanete buite.
Volgens hulle is die rangskikking van ons planete nie net seldsaam nie, maar ook optimaal omdat die groot massa en swaartekragaantrekking van die gasreuse beskerming bied aan die klein binneplanete teen botsings met asteroïdes en ander klein liggame.
Voortdurende stabiele wentelbaan
’n Gasreus moenie te naby geleë wees aan ’n liggaam waarop lewe ontwikkel nie, volgens Seldsame Aarde-aanhangers, tensy dié liggaam een van sy mane is. As hy te naby is, kan hy die liggaam se wentelbaan ontwrig – óf regstreeks óf deur in die bewoonbare sone in te beweeg. Newtonse dinamika kan chaotiese planetêre wentelbane veroorsaak, veral in ’n stelsel met groot planete in eksentrieke wentelbane.
Die noodsaaklikheid van stabiele wentelbane sluit lewe uit in stelsels met ’n groot planeet in ’n wentelbaan na aan die ster (sogenoemde warm Jupiters). Daar word geglo warm Jupiters het baie verder van hul moedersterre af gevorm en toe na binne die stelsel beweeg. In die proses kon hulle die wentelbane van planete in die bewoonbare sone katastrofies ontwrig het.
Rotsplaneet van die regte grootte
Daar word geglo lewe kan net op rotsplanete soos die Aarde ontstaan en omdat gasplanete nie ’n harde oppervlak het nie, is lewe daar nie moontlik nie.
’n Planeet wat te klein is, kan ook nie ’n voldoende atmosfeer onderhou nie. Dan verander die oppervlaktemperatuur meer dikwels en die gemiddelde temperatuur daal. Aansienlike oseane wat vir lank bestaan, is onmoontlik. ’n Klein planeet sal ook geneig wees om ’n ruwe oppervlak te hê met hoë berge en diep klowe. Die kern sal vinniger afkoel en plaattektoniek sal óf nie so lank duur as op groter planete nie óf sal glad nie bestaan nie.
Plaattektoniek
Seldsame Aarde-aanhangers glo plaattektoniek is noodsaaklik vir die ontstaan en volhouding van komplekse lewe. Ward en Brownlee het geglo die biodiversiteit, globale temperatuurregulering, koolstofsiklus en magneetveld van die Aarde wat dit bewoonbaar maak, is alles van plaattektoniek afhanklik. Volgens hulle bewys die gebrek aan bergreekse elders in die Sonnestelsel dat die Aarde die enigste liggaam met plaattektoniek is en dus die enigste een wat lewe kan onderhou.
Sadyr Japarof
Sadyr Noergojoevits Japarof (Kirgisies: Садыр Нургожоевич Жапаров; gebore op 6 Desember 1968) is 'n Kirgisiese politikus en die president van Kirgisië. Hy neem amptelik die amp op 28 Januarie 2021. Hy was ook die Eerste Minister van Kirgisië van 10 Oktober 2020 tot 21 Januarie 2021. Hy was die voorsitter van die Mekentsil Party van Kirgisië van 2010.
Seldsame Aarde-hipotese
Plaattektoniek
Plaattektoniek is afhanklik van chemiese samestelling en ’n langdurige hittebron in die vorm van radioaktiwiteit diep in die Aarde se binneste. Kontinente moet ook saamgestel wees uit minder digte rotse wat op digter rotse "dryf". Taylor lê klem daarop dat subduksiesones (’n noodsaaklike deel van plaattektoniek) die smeeraksie van genoeg water benodig; op Aarde bestaan sulke sones net op die bodem van oseane.
Vlag van Viëtnam
Die nasionale vlag van Viëtnam is op 5 September 1945 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n enkele rooi baan met ’n goue vyfpuntige ster in die middel.
Seldsame Aarde-hipotese
Plaattektoniek
Plaattektoniek, en die gevolglike beweging van die kontinente en vorming van afsonderlike landmassas, sal diverse ekosisteme tot gevolg hê. Dit het vermoedelik die diversifikasie van spesies aangehelp, en dit is een van die grootste wapens teen uitsterwing.
Vlag van Viëtnam
Simboliek
Die vlag bestaan soos vermeld uit ’n rooi veld met ’n goue ster wat die leierskap van die Viëtnamese Kommunistiese Party voorstel. Die vyf punte van die ster stel die arbeiders, die boere, die soldate, die intellektuele en die handelaars voor. Die rooi in die vlag stel die bloed van die volk en die kommunistiese rewolusie voor.
Seldsame Aarde-hipotese
Plaattektoniek
’n Voorbeeld van spesiediversifikasie en later -kompetisie op die Aarde se kontinente is die groot Amerikaanse biotiese wisseling. Dit het gebeur nadat Noord- en Sentraal-Amerika vanweë plaattektoniek met Suid-Amerika verbind geraak het, omstreeks 3,5 tot 3 miljoen jaar gelede. Die voorheen onontwrigte fauna van Suid-Amerika het sowat 30 miljoen jaar lank op sy eie ontwikkel nadat dié kontinent van Antarktika geskei geraak het. Baie spesies het ná die vereniging van die Amerikas in hoofsaaklik Suid-Amerika uitgesterf weens wedywering met Noord-Amerikaanse diere.
Vlag van Viëtnam
Ontwerp
Volgens die Grondwet van 2013: “Die Nasionale Vlag van die Sosialistiese Republiek Viëtnam is reghoekig met die hoogte gelyk aan tweederdes van die wydte; in die middel van die varsrooi agtergrond is ’n helder vyfpuntige ster in goud.”
Seldsame Aarde-hipotese
’n Groot maan
Volgens die reuse-impakhipotese het die Maan ontstaan nadat ’n planeet omtrent so groot soos Mars met ’n baie jong Aarde gebots het. Hierdie groot botsing het ook die Aarde se as-oorhelling en rotasiesnelheid veroorsaak. Die vinnige rotasie het die daaglikse temperatuurverskille laat afneem en fotosintese lewensvatbaar gemaak. Volgens Seldsame Aarde kan die as-oorhelling nie te groot of klein (relatief tot die wentelvlak) wees nie. ’n Te groot oorhelling sal groot temperatuurverskille tussen seisoene tot gevolg hê wat nie bevorderlik vir komplekse lewe is nie. ’n Te klein of geen oorhelling sal nie evolusie stimuleer wat temperatuurverskille meebring nie. Die gravitasie van ’n groot satelliet stabiliseer ook die Aarde se oorhelling; daarsonder sou die wisselings in oorhelling chaoties gewees het, en dit sou komplekse lewe waarskynlik onmoontlik gemaak het.
Vlag van Viëtnam
Kleure
Die kleurskema word hieronder gelys:
Seldsame Aarde-hipotese
’n Groot maan
Die Maan verorsaak dat die Aarde se getye groter is, wat die vorming van komplekse lewe moontlik aanhelp, hoewel dit nie vir seker is nie. ’n Groot satelliet verhoog ook die moontlikheid van plaattektoniek deur middel van die effek van getykrag op die planeet se kors.
Vlag van Viëtnam
Geskiedenis
Viëtnam (destyds bekend as Annam) was van 1883 deel van die Unie van Frans-Indo-China. Annam het ’n geel vlag met die vlag van Frankryk in die skildhoek gebruik. Tydens die Tweede Wêreldoorlog was Viëtnam ’n vasalstaat van Japan. Gedurende hierdie periode het die land ’n geel vlag met drie horisontale bane waarvan die middelste ’n gaping gehad het, gebruik.
Seldsame Aarde-hipotese
’n Groot maan
As ’n enorme impak die enigste manier is waarop ’n binneste rotsplaneet ’n groot satelliet kan kry, sal enige planeet in die bewoonbare sone as ’n dubbelplaneet moet ontstaan sodat daar ’n groot genoeg botsende liggaam is vir so ’n impak. ’n Botsende voorwerp van dié aard is nie noodwendig onwaarskynlik nie.
Geodia arripiens
Geodia arripiens is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Geodia en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike name van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1897 deur Lindgren.
Vlag van Viëtnam
Geskiedenis
Na afloop van die Tweede Wêreldoorlog is Viëtnam in ’n noordelike en suidelike deel verdeel. Noord-Viëtnam het ’n vlag soortgelyk aan dié van die huidige aangeneem terwyl Suid-Viëtnam aanvanklik dieselfde vlag as wat gedurende die vasalstaattydperk gebruik is, aangeneem. In 1948 is die middelste baan deur ’n ononderbroke baan vervang. Hierdie vlag was afkomstig van die magtige Nguyen-dinastie wat die vlag tussen 1890 en 1920 gebruik het. Die vlag word soms nog deur Viëtnamese emigrante in o.m. die Verenigde State gebruik omdat hulle die huidige vlag as ’n simbool van kommunistiese onderdrukking beskou. Andersyds word mense in Viëtnam vervolg wat die voormalige vlag van Suid-Viëtnam vertoon.
Seldsame Aarde-hipotese
’n Evolusie-sneller
Ongeag of planete met soortgelyke fisiese eienskappe as die Aarde seldsaam is of nie, reken sommige geleerdes lewe bly gewoonlik eenvoudige bakterieë. Die biochemikus Nick Lane meen eenvoudige selle (prokariote) het kort ná die Aarde se vorming ontstaan, maar eers in die middel van die Aarde se bestaan in komplekse selle (eukariote) ontwikkel. Omdat alle komplekse lewe ’n gemeenskaplike oorsprong het, het hierdie gebeurtenis net een keer plaasgevind. Volgens hom het prokariote nie die sellulêre struktuur om in eukariote te ontwikkel nie omdat ’n bakterie wat tot die grootte van ’n eukarioot uitgesit het, tienduisende kere minder energie beskikbaar sal hê; twee miljard jaar gelede het een eenvoudige sel verenig geraak met ’n ander een, toe vermenigvuldig en ontwikkel in mitochondria wat die groot toename in beskikbare energie verskaf het wat die evolusie van komplekse lewe moontlik gemaak het. As dié vereniging net elke 4 miljard jaar gebeur, of andersins onmoontlik is, sal die lewe op die meeste planete eenvoudig bly.
David Gallagher
David Gallagher (gebore 9 Februarie 1985) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Look Who's Talking Now (1993) en Super 8 (2011), en in die televisiereeks 7th Heaven (1996).
Vlag van Viëtnam
Geskiedenis
Na die val van Saigon op 30 April 1975 aan die hand van Noord-Viëtnam, het Suid-Viëtnam oorgegee, en is die Viëtnamoorlog beëindig. Tydens die Viëtnamoorlog het die kommuniste in Suid-Viëtnam op 8 Junie 1969 ’n eie staat, te wete die Republiek Suid-Viëtnam, opgerig. Die vlag wat hierdie republiek gebruik het was soortgelyk aan dié van Noord-Viëtnam maar met die onderste helfte van die vlag in ligblou. Vanaf 30 Junie 1975 tot en met die amptelike hereniging op 2 Julie 1976 was dit ook die amptelike vlag van Suid-Viëtnam.
Die huidige vlag is deur die Vietminh, ’n kommunistiese organisasie wat in 1941 as opposisie teen Japannese okkupasie gestig is, gebruik. Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog het Hồ Chí Minh, leier van Vietminh, Viëtnamese onafhanklikheid verklaar en op 5 September 1945 ’n dekreet onderteken wat die vlag as die vlag van Noord-Viëtnam aanvaar het. Die DRV het na die Geneefse Konferensie van 1954 die regering van Noord-Viëtnam oorgeneem. Die vlag is op 30 November 1955 aangepas om die kante van die ster duideliker te laat vertoon.
Seldsame Aarde-hipotese
Regte tyd in evolusie
Terwyl lewe op Aarde relatief vroeg in die geskiedenis begin het, het die ontwikkeling tot komplekse organismes sowat 800 miljoen jaar geduur. Beskawings op Aarde bestaan sowat 10 000 jaar en radiokommunikasie met die ruimte is nie ouer as 80 jaar nie. Relatief tot die bestaan van ons Sonnestelsel (~4,57 miljard jaar) is dit ’n baie kort tydjie, ’n periode waarin geen uiterste kilmaatsveranderings, supervulkane en groot meteorietbotsings voorgekom het nie. Intelligente of ontwikkelende lewe is egter baie kwesbaar. In die Perm-Trias-uitwissing, wat vermoedelik sowat 251,2 miljoen jaar gelede veroorsaak is deur verspreide en langdurige vulkaniese uitbarstings in ’n gebied so groot soos Wes-Europa – die Siberiese Trappe – het sowat 83% van alle genera op Aarde uitgesterf. Dit het min of meer plaasgevind terwyl die superkontinent Pangaea gevorm het.
Disa longilabris
Disa longilabris is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Disa behoort. Die plant is inheems aan Malawi en Tanzanië.
Seldsame Aarde-hipotese
Regte tyd in evolusie
Komplekse lewe op Aarde het sowat 542 miljoen jaar gelede begin uitbrei met die Kambriese ontploffing. Sedertdien is die Aarde getref deur ’n paar groot meteoriete, waarvan net een vermoedelik ’n massauitwissing veroorsaak het: die Chicxulub-impak by die Kryt-Paleogeen-grens (~65,5 miljoen jaar gelede) in Mexiko.
As buiteaarde beskawings bestaan met ’n hoog genoeg intelligensievlak dat hulle met die Aarde kan kontak maak, moet hulle in dieselfde tydvak van evolusie wees. Die naaste aardagtige planete is sowat 11,9 ligjare van hier; moontlik planete soos Tau Ceti e en f om die ster Tau Ceti in die sterrebeeld Walvis, wat sowat 5,8 miljard oud is – 1,23 miljard ouer as die Son.
Seldsame Aarde-vergelyking
Die Seldsame Aarde-vergelyking is Ward en Brownlee se antwoord op die Drake-vergelyking. (Hierdie bespreking is aangepas vanaf Cramer. ) Dit bereken N, die getal Aardplanete in die Melkweg met komplekse lewe, soos volg:
Ons neem aan. Volgens Seldsame Aarde is die produk van die nege ander faktore hier onder, wat almal breuke is, nie groter as 10−10 nie of dalk so klein as 10−12. In laasgenoemde geval kan N so klein wees as 0 of 1. Ward en Brownlee bepaal nie werklik die grootte van N nie omdat net gegis kan word oor die numeriese waarde van baie van die faktore hier onder.
Die Seldsame Aarde-vergelyking behandel nie die waarskynlikheid dat komplekse lewe kan ontwikkel in intelligente lewe wat tegnologie ontdek nie. Volgens Barrow en Tipler is die konsensus onder evolusiebioloë dat die evolusiepad van die primitiewe Kambriese lewe tot by Homo sapiens ’n uiters onwaarskynlike gebeurtenis was. Die groot brein wat mense ontwikkel het, het byvoorbeeld heelwat nadele, soos ’n ingewikkelde metabolisme, ’n lang swangerskap en ’n kindertyd wat langer as 25% van die gemiddelde lewe duur. Ander onwaarskynlike menslike eienskappe sluit in ’n stemorgaan wat bevorderlik is vir spraak en dus vir die uitruil van idees en kennis en om ’n kultuur te ontwikkel; en die vermoë om abstrakte begrippe in so ’n mate te formuleer dat wiskunde, wetenskap en tegnologie ontwikkel kon word.
Kritiek
Daar is uit verskeie bronne kritiek teen die Seldsame Aarde-hipotese.
Aardagtige eksoplanete
’n Toenemende getal eksoplanete word ontdek. Hierdie ontdekkings, en toestelle soos die Kepler-ruimteteleskoop, help om te raam in hoe ’n mate Aardplanete voorkom.
Geen lewe is egter op hierdie planete ontdek nie ondanks die Koperniese beginsel waarvolgens lewe hier algemeen behoort te wees – dit beteken hoe meer Aardplanete sonder lewe ontdek word, hoe sterker word die Seldsame Aarde-hipotese skynbaar ondersteun. Met die huidige tegnologie is die toets van belangrike Seldsame Aarde-kriteria egter onmoontlik, soos oppervlakwater, tektoniese plate en die aanwesigheid van ’n groot maan. Verder is aardgrootte-planete ook moeilik om op te spoor. Tog is ’n groot maan en ’n planetêre rangskikking soortgelyk aan dié van die Sonnestelsel nie noodwendig belangrik vir die ontwikkeling van lewe in ’n stelsel nie (sien hier onder).
Vergelyking met mense
Volgens Seldsame Aarde is komplekse lewe skaars omdat dit net op die oppervlak van ’n Aardplaneet of geskikte maan kan ontstaan. Sommige bioloë soos Jack Cohen glo dié redenasie is te beperkend. Volgens David Darling is die hipotese nóg ’n hipotese nóg ’n voorspelling, maar net ’n beskrywing van hoe lewe op Aarde ontstaan het. Volgens hom het Ward en Brownlee bloot die feite gekies wat hul mening bevestig.
Alternatiewe habitats
Volgens Seldsame Aarde kan eenvoudige lewe algemeen wees, maar komplekse lewe vereis spesifieke omgewingstoestande. Sommige geleerdes meen egter komplekse lewe kan voorkom in plekke soos buite die Sonnestelsel se bewoonbare sone en op nie-planete met water en ’n aktiewe energiebron. Daar kan byvoorbeeld habitats in water onder die oppervlak van mane soos Europa en Enkelados wees wat deur getyverhitting warm gehou word. Volgens sommige teorieë het komplekse lewe in sulke omgewings ontstaan voordat dit op die oppervlak ontstaan het.
Onsekerheid oor Jupiter se rol
Die oortuiging dat Jupiter die binneste planete van die Sonnestelsel teen botsings beskerm, word soms in twyfel getrek. Sedert Seldsame Aarde het die Nice-model van 2005 en die Nice 2-model van 2007 rekenaarsimulasies gedoen van planeetvorming. ’n Studie deur Horner & Jones (2008) het gewys hoewel die algehele effek van al die liggame in die Sonnestelsel onduidelik is, het Jupiter meer botsings met die Aarde veroorsaak as wat dit afgekeer het.
Noodsaaklikheid van tektoniek
Ward en Brownlee beweer plaattektoniek is noodsaaklik vir die biogeochemiese siklusse wat nodig is vir intelligente lewe, en dat sulke tektoniek eie aan die Aarde is. Onlangse navorsing het egter bewys soortgelyke aktiwiteit het op ander voorwerpe in die Sonnestelsel voorgekom of kom nog steeds voor – soos Mars, Venus, Titaan, Europa, Enkelados en die Maan.
Die Nasa-wetenskaplikes Hartman en McKay meen plaattektoniek vertraag die toename in oksigenering en belemmer dus komplekse lewe in plaas van aanhelp. Rekenaarsimulasies deur Tilman Spohn het in 2014 gewys plaattektoniek op die Aarde kon begin het vanweë die invloed van die ontstaan van komplekse lewe, pleks van andersom. Die aksie van korsmos op rotse kon bygedra het tot die vorming van subduksiesones in die teenwoordigheid van water.
Groot botsings se rol
Onlangse werk deur Edward Belbruno en J. Richard Gott van die Princeton-universiteit dui daarop dat groot botsings soos die een wat die vorming van die Maan tot gevolg gehad het, wel in ander planeetstelsels kan voorkom.
Hoewel die reuse-impakhipotese voorstel dat die impak wat die Maan gevorm het, die Aarde se rotasiespoed sodanig verhoog het dat ’n dag daarna net sowat vyf uur lank was, het die Maan stelselmatig baie van hierdie spoed "gesteel", en so is ’n dag op Aarde tot die huidige 24 uur verleng; dié aksie duur voort en oor 100 miljoen jaar sal ’n dag sowat 24 uur en 38 minute lank wees, en oor ’n miljard jaar 30 uur en 23 minute. Groot mane kan dieselfde soort getykragte op ander planete uitoefen en hul dag oor ’n paar miljard jaar tot so lank as 120 uur verleng. Hierdie lang dae sal die effektiewe hitteverspreiding vir organismes in die trope en subtrope uiters bemoeilik, soortgelyk aan ’n sinchroniese rotasie met ’n rooidwerg.
Pat Klous
Pat Klous (gebore 19 Oktober 1948) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Flying High (1978), The Dukes of Hazzard (1979), A Man Called Sloane (1979), en Aloha Paradise (1981).
Niavaran-paleiskompleks
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Niavaran-paleiskompleks
Niavaran, Teheran
Voltooi in
1968, heropen as museum in 2000
Historiese en kulturele museum
Historiese betekenis
Hoofresidensie van die laaste sjah van Iran
Die Niavaran-paleiskompleks (Persies: کاخ نیاوران) is 'n historiese parkterrein in die noordooste van die Iranse hoofstad Teheran met 'n oppervlakte van elf hektaar. Die huidige paleiskompleks het sy oorsprong in 'n tuin wat deur 'n vroeëre heerser, Naser al-Din Shah, in die 19de eeu as somerwoning gebruik is.
Meer as twintig geboue en 'n museum is tans op die terrein geleë, waaronder die Niavaran-paleiswoning wat volgens 'n ontwerp van die Iranse argitek Mohsen Foroughi ontstaan het en in 1968 as hoofresidensie vir die laaste sjah van Iran, Mohammad Reza Pahlavi, en die keiserlike gesin voltooi is. Die Pahlavi's het hier tot die Iranse Rewolusie in 1979 gewoon. Vyf kilometer wes van Niavaran is 'n ander paleiskompleks geleë, Saadabad.
Geskiedenis
Naas moderne geboue is die Sahebqraniyeh-paleis op die terrein geleë. Dié historiese gebou is vanaf 1870 vir Naser al-Din Shah, 'n heerser uit die Kadjare-dinastie (16 Julie 1831 tot 1 Mei 1896), gebou en het oorspronklik self die naam Niavaran-paleis gedra. Gedurende die bewind van sjah Mohammad Reza Pahlavi is alle omliggende geboue afgebreek - met uitsondering van die Ahmad-Shahi-pawiljoen (Kushk-e Ahmad-Shahi) waarin later geskenke uitgestal is wat wêreldleiers aan Iran gegee het. Noord van die ou paleis het die huidige Niavaran-paleis ontstaan.
Ná die Iranse Rewolusie en die afskaffing van die monargiese regeringstelsel is die paleis ses jaar lank gerenoveer. Sedert 2000 word die kompleks deur 'n stigting bestuur en staan sommige geboue oop vir die publiek. Hulle is tot musea omgeskep of word vir ander kulturele doeleindes gebruik, waaronder die Jahane Name-museum (1997), die Sahebqraniyeh-paleis (1998) en Kushk-e Ahmad-Shahi (2000).
Geodia ataxastra
Geodia ataxastra is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Geodia en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike name van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1910 deur Lendenfeld.
John Gallagher jr.
John Gallagher jr. (gebore 27 Junie 1984) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Jonah Hex (2010), Short Term 12 (2013), Hush (2016), en 10 Cloverfield Lane (2016).
Sharome van Schalkwyk
Sharome van Schalkwyk is 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die African National Congress.
Konrad Grebel
Konrad Grebel (gebore c. 1498, Zürich; sterf in 1526, Maienfeld, Switserland) was die hoof-stigter van die Switserse Broederskap, te wete 'n Anabaptistiese beweging, of 'wederdopers', wat in Zürich gesentreer was.
Sy humanistiese opvoeding by Basel, Wene en Parys het hom geleidelik van die konserwatiewe Switserse Hervormer, Huldrych Zwingli, wat hy aanvanklik ondersteun het, vervreem. Die stadige pas van hervormings en Grebel se toenemende ongeduld om ‘n kerk te stig wat vry was van beheer deur die  Zürichse stadsraad het in 1524 tot ‘n permanente breuk  met Zwingli gelei. Grebel het daardie jaar saam met ‘n aantal ander kollegas begin om die Broederskap as ‘n onafhanklike, radikale Anabaptistiese (wederdoper) kerk in Zürich te organiseer. Die geskil betreffende die doop van suigelinge teenoor volwassenes het in Januarie 1525 gekulmineer in die stadsraad se verdediging van die doop van suigelinge en die stadsraad se bevel dat Grebel sy pogings staak om die Broederskap te organiseer. In dieselfde maand het hy egter die edik verontagsaam deur die eerste volwasse doop in moderne geskiedenis uit te voer en deur sy pogings om persone in nabygeleë dorpe te bekeer. Ten spyte van sy suksesse as sendeling was hy tot en met sy dood lastig geval. Hy was tydens twee geleenthede in Zürich vir ‘n totaal van ses maande in gevangeskap geplaas. Grebel het soos ander lede van die broederskap in 'n eenvoudige lewe en in die verwerping van geweld geglo, ten spyte van die "oorlogvoering" wat tussen verskillende godsdienstige faksies geheers het. Sy enigste oorblywende geskrifte is die nege-en-sestig briewe wat by Sankt Gallen gehou word.
Hardus Viljoen
Hardus Viljoen is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler.
Cordula Trantow
Cordula Trantow (gebore 29 Desember 1942) is 'n Duitse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Bridge (1959), Hitler (1962), Irrungen - Wirrungen (1966), en The Castle (1968).
Sandra Knight
Sandra Knight (gebore 2 September 1939) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Frankenstein's Daughter (1958), Tower of London (1962), The Terror (1963), en Blood Bath (1966).
Françoise Brion
Françoise Brion (gebore 29 Januarie 1933) is 'n Franse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Caravan to Vaccares (1974), Rosebud (1975), en The Divorce (2003).
Martin West
Martin West (1804 - 1849) is in Engeland gebore en is die eerste Luitenant-Goewerneur en burgerlike administrateur van Natal. Hy was die seun van 'n staatsamptenaar in die Tesourie. Hy studeer aan die Balliol College, Oxford voordat hy aansluit by die Oos-Indiese Kompanjie. Hy werk in Bombaai maar moes as gevolg van swak gesondheid aftree en word Resident-magistraat in Grahamstad.
In 1845 word hy aangestel as Luitenant-Goewerneur van die pas geannekseerde gebied Natal, toe nog 'n afhanklike staat van die Kaap. Hy was nie baie gewild in dié hoedanigheid nie en tree in 1849 af. Hy sterf in dieselfde jaar.
Hella Tornegg
Hella Tornegg (gebore 31 Desember 1878) is 'n Duitse aktrise en assistentregisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Das Kussverbot (1920), Tante Gusti kommandiert (1932), The Divine Jetta (1937), en Träumerei (1944).
Dinah Shore
Dinah Shore (29 Februarie 1916 – 24 Februarie 1994) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Belle of the Yukon (1944), Follow the Boys (1944), en Memoirs of a Geisha (2005), en in die televisiereeks The Dinah Shore Chevy Show (1956).
Geodia areolata
Geodia areolata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Geodia en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike name van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1880 deur Carter.
Elaine Shore
Elaine Shore (4 Maart 1929 – 19 Maart 2007) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Tell Me That You Love Me, Junie Moon (1970) en The Eiger Sanction (1975), en in die televisiereekse Arnie (1970) en Kojak (1973).
Tokozile Xasa
Tokozile Xasa is 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die African National Congress.
Martine Brochard
Martine Brochard (gebore 1946) is 'n Franse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Eyeball (1975), Il fidanzamento (1975), A Man Called Blade (1977), en Paprika (1991).
Geodia atlantica
Geodia atlantica is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Geodia en tot die familie Geodiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1915 deur J. Stephens.
Elektra (Sophokles)
Elektra is 'n tragedie soos oorvertel deur die Griekse digter Sophokles. Die drama word omstreeks die jaar 413 v.C. in Athene opgevoer.
Aanloop
Tydens Peleus, die koning van Thessalië, en die seegodin Thetis se goddelike huwelik daag Eris, die godin van tweedrag, ongenooid by die banket op en gooi 'n twisappel onder die gaste in. Op die goue appel staan geskryf: "Vir die skoonste". Met die gevolglike twis wat onder die godinne uitbreek. Later is dit net Hera en haar dogters Athena en Aphrodite wat steeds op die appel aanspraak maak. Zeus word ingeroep om te oordeel. Omrede hy vir sy eie beswil geen onderskeid tussen sy vrou en dogters wil maak nie, stel hy voor hulle moet 'n sterfling raadpleeg. Paris, seun van koning Priamos van Troje, word aanbeveel. Paris wys Aphrodite aan, hoofsaaklik uit die guns wat sy hom sal bewys: sy sal hom die mooiste vrou op aarde toebedeel.
Wanneer Paris te hore kom van die skone Helena, vrou van koning Menelaos van Sparta, glo hy sy geluk word nou bewaarheid. Hy vaar met die goedkeuring van sy vader na Griekeland.
Niksvermoedend ontvang Menelaos vir Paris heel gasvry, maar moet op 'n dag dringend na die eiland Kreta toe haas. Paris en Helena is nou alleen. Helena het heel onder die indruk van Paris gekom en albei vaar terug na Troje. Paris se oudste broer Hektor is hieroor hewig ontsteld, want dit sal noodwendig 'n oorlog ontketen, maar dit kan Paris en die Trojane nie die minste skeel nie. Hulle het die mooiste vrou op aarde in hul midde.
Toe die Grieke teen die Trojane wil optrek sit die opperbevelvoerder Agamemnon met 'n probleem. Die wind wat die skepe sou wegvoer na Troje bly net weg. Die siener Kalchas word geraadpleeg: die godin Artemis hou die wind teen, want sy is kwaad vir Agamemnon omdat hy by geleentheid gespog het oor 'n wildsbok wat hy in haar woud geskiet het. As boetedoening moet Agamemnon sy dogter Iphigeneia aan haar offer. Anders bly almal mooitjies tuis.
Met die morrende soldate wat hom aanhits om tussen sy eie voordeel en die wil van sy volk te kies, gee Agamemnon maar bes. Iphigeneia is ewe gewillig om haar vir haar volk op die altaar te plaas. Tydens die offerseremonie stel Artemis 'n takbok in Iphigeneia se plek en verdwyn met haar ver weg. Daarvan weet niemand nie. Ná die offer begin die wind op te steek.
Klutaimnestra is verbitterd teenoor haar man, Agamemnon, wat hul dogter se lewe op die spel geplaas het, en besluit om wraak te neem. Sy en een van Agamemnon se vyande, Aigisthos, sweer saam om Agamemnon by sy terugkeer te vermoor. Intussen neem Aigisthos sy intrek in die paleis en begin toenemend die septer swaai.
By Agamemnon se terugkeer (met sy oorlogsbuit, Kassandra), na die tien jaar op die slagveld in Troje en op die see, word hy katvriendelik terugontvang, maar kort daarna met 'n byl in die bad vermoor. Aigisthos en Klutaimnestra oorreed die volk om die wraak te aanvaar, terwyl Elektra en Chrusothemis hul jong broertjie, Orestes, onmiddellik landuit stuur om by sy oom Strophios, koning van Phokis, te gaan skuil. Hy sal eendag terugkeer om sy vader se dood te wreek.
Chrusothemis aanvaar met verloop van tyd maar Aigisthos en Klutaimnestra wat ongestraf op die troon bly sit. Elektra raak egter toenemend verbitterd en verlang aanhoudend na die terugkeer van Orestes. Hierop behandel Klutaimnestra vir Elektra met afkeer, want al is hy ook haar eie kind, vrees sy Orestes se terugkeer. Dit versterk net Elektra se verbitterdheid.
Elektra
Paidagogos, Orestes en Pulades kom by die paleis van Mukene aan. Hulle hoor Elektra binne die huis weekklaag, maar moet eers Loxias (met as spreekbuis die Orakel van Delphi) se opdragte uitvoer deur onverwyld die drankoffers as plengoffers te gaan uitgiet vir die gestorwe Agamemnon, wat die oorwinning sal bring. Later moet die ou kneg hom voordoen as 'n boodskapper wat van Phanoteus ('n prins van Phokis en vriend van Aigisthos en Klutaimnestra) kom met die nuus dat Orestes dood is, en die paleis verken.
Elektra kom by die paleis uit en sing haar treurlied en roep die Wraakgodinne aan om haar broer terug te stuur.
Ondertussen probeer die koor vir Elektra troos, maar ook agter die kap van die byl kom. Is dit geregverdig om so te huil en weekklaag oor die gestorwenes? Volgens Elektra is dit slegs dwase wat die gestorwenes vergeet. Sy ly deur te sien hoe Aigisthos die plek van haar vader onregmatig inneem. Die gehoor verneem ook Aigisthos is op die oomblik nie by die paleis nie.
Chrusothemis kom verbygestap en sê Elektra moenie 'n doellose wrok voed nie, en hoewel dit haar ook leed besorg, moet jy maar die beste van 'n saak maak. Hieroor is Elektra ontstoke. Chrusothemis waarsku Elektra moet in haar spoor trap, want sy het 'n voëltjie hoor fluit met Aigisthos se terugkeer gaan hulle Elektra in die grafkelder opsluit. Selfs dit is vir Elektra beter as verraad teenoor haar vader. Elektra vra dan vir Chrusothemis wat sy met die plengoffers in haar hande wil maak.
Die plengoffers is namens Klutaimnestra aan haar vader (wat Elektra ironies vind, aangesien haar moeder hom tog laat vermoor het) wat blykbaar (volgens 'n getuie wat by was toe Klutaimnestra vir Helios geraadpleeg het) gedroom het Agamemnon plant die septer by die huisaltaar. 'n Sterk tak het onmiddellik daaruit gebot en welig opgegroei om 'n skaduwee oor Mukene te gooi.
Vir Elektra is dit 'n goeie voorbode. Sy vra vir haar suster om nie die offers aan haar vader te bring nie, maar eerder te spaar vir Klutaimnestra se swart begrafnis. Of heeltemal weg te gooi. Elektra oorreed Chrusothemis om hul haarlokke, maar ook hierdie verweerde gordel saam te vat en te bid dat Orestes lewend terug sal keer.
Die koor is ewe verheug oor die droom. Die dag van afrekening is naby.
Klutaimnestra kom dan uit die paleis en raak in 'n woordestryd met Elektra betrokke. Die verwyte word oor en weer geslinger. Klutaimnestra raak later teë hiervan en wil vreedsaam haar offers aan Phoibos bring.
Paidagogos kom tydens die vrugteoffer aangedraf met die vreugdevolle nuus aan Aigisthos en Klutaimnestra: Orestes het tydens 'n renwawedren verongeluk. Klutaimnestra dink haar gebede is verhoor; Elektra is op moedverloor se vlakte. Klutaimnestra nooi die kneg na binne en laat Elektra verpletterd agter. Selfs die koor kan Elektra nie opbeur nie.
Chrusothemis keer van die graf van haar vader terug en vertel die ongelooflikste nuus: sy is seker sy het haar broer se haarlok by die graf gevind. Orestes moet hier naby wees. Elektra sê weer haar suster is op 'n dwaalspoor. Orestes is dood, dit is nutteloos om op hom te reken. Chrusothemis is nou ewe verbysterd, maar Elektra kan haar moordlus nou skaars in toom hou – dit help nou nie meer om te treur nie. Die reg moet nou in eie hande geneem word. Hieroor is haar suster uiters geskok, en die koor kan ook nie Elektra tot bedaring bring nie. Die koor kan nou maar net hoop Elektra word vir haar lojaliteit beloon en die susters sal verenig.
Orestes en Pulades daag as vreemdelinge op met twee helpers. Hulle dra die as wat glo aan Orestes behoort in 'n koperkom saam met hulle. Terwyl Elektra die kom neem en 'n treurlied aanhef, besef Orestes nou dit is Elektra en maak sy naam bekend. Elektra is oorstelp van vreugde en die planne word (hardop) gesmee. Paidagogos waarsku hulle vanuit die paleispoort hy kon alles hoor – hulle moet ophou draai.
Die koor sing oor die Wraakgodinne wat Agamemnon se bloed nou gaan wreek.
Elektra kom buitentoe en sê aan die koor (en gehoor) Orestes en Pulades gee die koperkom aan Klutaimnestra. Van buite word gehoor hoe Klutaimnestra binne die gaste as moordenaars herken en dan haar seun. Sy smeek by haar seun om genade, sodat Elektra terugroep: "Jy het jou nie oor jou seun erbarm nie, nóg oor sy verwekker!". Die moeder word dan om die lewe gebring. Orestes en Pulades kom buitentoe en sê die daad is volvoer. Hulle sien Aigisthos aankom en glip weer die paleis binne. Aigisthos is in 'n vrolike luim oor die nuus dat Orestes dood is, iets wat hy tog te gretig by Elektra kom navraag doen. Elektra beaam die nuus heel koel en sê die boodskappers het nie alleen die nuus gebring nie, maar ook sy lyk. Nadat Aigisthos vir Zeus gedank het, vra hy Orestes om die sluier van die liggaam af te trek, sodat hy aan sy bloedverwant "'n roubeklag kan bring". Orestes raai Aigisthos aan om self die lykkleed af te trek, "waaraan [hy] liefderyk vaarwel kan sê." Aigisthos gebied Elektra om Klutaimnestra te gaan roep, waarop Elektra antwoord: "Sy is naby jou, moenie na haar soek nie".
Aigisthos trek die lykkleed af. Toe hy Klutaimnestra sien, besef hy meteens Orestes staan hier voor hom. Hy word geen kans gegun om nog iets te sê nie, maar word na dieselfde plek gedryf waar Agamemnon vermoor is. Hy word deur Orestes tereggestel.
Die koor sing die slotgesang:
Afrikaanse vertalings
Die Afrikaanse vertaling van Elektra is deur J.P.J. van Rensburg in 1969 klaar vertaal en by Human & Rousseau uitgegee. Theo Wassenaar publiseer sy vertaling in 1977 by Perskor.
Antje Traue
Antje Traue (gebore 18 Januarie 1981) is 'n Duitse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Pandorum (2009), Man of Steel (2013), Woman in Gold (2015), en Criminal (2016).
Klas MJ1 Mallet-stoomlokomotief
Die Klas MJ1 Mallet-stoomlokomotief is 'n tipe lokomotief wat deur die Suid-Afrikaanse Spoorweë op taklyne gebruik is.
Klas MJ-1 is soortgelyk aan die Klas MJ. Die lokomotief is ontwerp deur die Montreal Locomotive Company, gebaseer op die spesifikasies vir die Klas MJ Mallet wat ontwerp is deur DA Hendrie, die Hoofmeganiese Ingenieur van die Suid-Afrikaanse Spoorweë vanaf 1910 tot 1922. Agt lokomotiewe is bestel by die Montreal Locomotive Company in Kanada, omrede die Britse verskaffers se produksie tydens die Eerste Wêreldoorlog tot stilstand gekom het. Die lokomotiewe is deur MLW afgelewer in November 1918 en genommer in die reeks 1666-1673.
Hulle stoomketels was ietwat groter en daar was 'n sandkas op die stoomketel geïnstalleer; 'n tipiese Noord-Amerikaanse styl. Die lokomotiewe was superverhit en toegerus met Walschaerts-klepratwerk. Hulle is uit diens gestel in 1960.
Seal Team (rolprent)
Seal Team is 'n rekenaar geanimeerde familie-film van 2021 wat deur Greig Cameron en Kane Croudace geregisseer is. Dit is die derde film deur Triggerfish Animation Studios.
George Beadle
George Wells Beadle (22 Oktober 1903 – 9 Junie 1989) was 'n Amerikaanse genetika-wetenskaplike. Hy en Edward Lawrie Tatum is in 1958 met die Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde bekroon. Albei is met die prys bekroon omdat hulle gewys het dat gene individuele stappe in metabolisme reguleer. Hulle het die prys gedeel met Joshua Lederberg, wat die prys vir nog 'n studie bekroon is.
Beadle en Tatum se hoofstudie was die broodvorm Neurospora crassa, wat gemuteer het toe hulle dit aan X-strale blootgestel het.
Beyer, Peacock and Company
Beyer, Peacock and Company was 'n Engelse spoorlokomotiefvervaardiger met 'n fabriek in Gorton, Manchester. Dit het handel gedryf van 1854 tot 1966 nadat dit deur Charles Beyer en Richard Peacock gestig is. Dit aanvaar beperkte aanspreeklikheid in 1902 en word Beyer, Peacock & Co. Limited.
George Beadle
Biografie
Beadle was die seun van Chauncey Elmer Beadle en Hattie Hendee Albro Beadle. Hy het op sy ouers se plaas grootgeword; sy plan was aanvanklik om self 'n boer te word. Hy het in 1926 'n Baccalaureus scientiae-graad van die Landboukollege aan die Universiteit van Nebraska ontvang. Hy was lid van die FarmHouse studentekorps hier. Op aandrang van sy studieleier, Franklin D. Keim, het hy by die Cornell-universiteit ingeskryf nadat hy met 'n baccalaureusgraad in ekologie gegradueer het. Hy het egter gou oorgegaan na genetika en sitologie. Onder Rollins Adams Emerson het hy navorsing oor mieliegenetika gedoen. In 1931 ontvang hy sy Ph.D.
Beyer, Peacock and Company
Belangrike ontwerpe was die Garratt geartikuleerde lokomotiewe wat wyd gebruik was in Afrika, veral op die Suid- en Oos-Afrikaanse Spoorweë en Australië en die 4-4-0 tenklokomotiewe wat op die Metropolitan and District Railways in Londen diens gedoen het vanaf 1864 tot elektrifisering in 1905. Hulle het ook 2-4-0 tenklokomotiewe gebou vir 3 voet 6 duim (1067 mm) lyne in Noorweë en die beroemde Manx Peacock-ontwerp vir die 3 vt (914 mm) lyne op die Eiland Man Spoorweg.
George Beadle
Biografie
Vir sy postdoktorale werk het Beadle by Thomas Hunt Morgan se "vlieglaboratorium" by Caltech aangesluit. Hier het hy onder meer saam met Alfred Sturtevant aan Drosophila-genetika gewerk. Saam met Boris Ephrussi het hy ’n tegniek ontwikkel om vreemde selle in ’n vlieglarwe oor te plant (wat die vlieg ’n derde oog gegee het). Hierdie tegniek is gebruik om te wys dat sommige mutasies wat vliegoogkleur beïnvloed, veroorsaak word deur gene wat spesifieke metaboliese stappe in oogpigmentproduksie beheer. Om hierdie reaksies te karakteriseer, het Beadle die hulp van die biochemikus Edward Tatum ingeroep. Saam het hulle daarin geslaag om die voorloper van die pigment te isoleer en te identifiseer. Tydens sy navorsing oor Drosophila was Beadle ook 'n professor aan Harvard-universiteit, en later Stanford-universiteit.