cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Balaklawa
Militêre magte en polisie
Die Britse Special Air Service (SAS) se soldate het balaklawas gedra tydens die bestorming van die Iranse Ambassade in Londen (Operasie Nimrod) in 1980. Die balaklawas was gedra om die identiteit van die SAS-lede te verberg.
Verberging
'n Balaklawa kan deur personeellede van sekuriteitsberoepe gedra word, bv. SWAT en die spesiale taakmagte, of deur misdadigers om hul identiteite te verberg. In Ierland het die balaklawa 'n lang geskiedenis van gebruik deur paramilitêre groepe, wat terugdateer na die Ierse Oorlog vir Onafhanklikheid.
BMW N53
Die N53 was die finale natuurlike lugvloei-reguitsesenjin wat deur BMW vervaardig is, wat 'n geskiedenis van die voortdurende produksie van hierdie enjinkonfigurasie sedert die BMW M30 in 1968 beëindig. Die N53 is begin uitfaseer na die bekendstelling van die BMW N20 turbo-aangejaagde viersilinderenjin in 2011.
Net soos die N52 het die N53 dubbel-VANOS (veranderbare kleptydreëling) en 'n magnesiumallooiblok. Anders as die N52, het die N53 nie Valvetronic nie (veranderlike kleplig) as gevolg van ruimtebeperkings in die silinderkop.
Die boor van 85 mm en slag van 88 mm is dieselfde as die N52 s'n. Elke silinder het die spoel-op-vonkprop-ontsteking soos in die N52.
Wolkberg-sandman
Die Wolkberg-sandman (Spialia secessus), is 'n skoenlapper in die familie Hesperiidae (ratsvlieërs). Dit word aangetref in hoë savanne- en berggraslande vanaf Eswatini tot in die noorde van KwaZulu-Natal, die oostelike deel van die Limpopo-provinsie en Mpumalanga. Dit is ook teenwoordig in Zimbabwe. Dit is vernoem na die Wolkbergreeks.
Die vlerkspan is 27–31 mm vir mannetjies en 30–32 mm vir wyfies. Volwassenes is op vlerk van Julie tot Maart met pieke van September tot November vir die natseisoenvorm en in Februarie vir die droëseisoenvorm. Daar is verskeie generasies per jaar.
Denel G6-kanon
Die G6 selfaangedrewe kanon is 'n Suid-Afrikaanse artilleriestuk, ontwikkel vanuit die G5-kanon. Dit is een van die kragtigste self-aangedrewe kanonne op 'n wielonderstel.
Babiana flabellifolia
Babiana flabellifolia is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Babiana behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap.
Denel G6-kanon
Bykomend tot die logistieke mobiliteit van 'n wielonderstel, is die G6 beskerm teen vyandige batteryvuur en in staat om homself te verdedig in 'n onversekerde gebied.
Die onderstel is mynbestand. Die G6 word in Suid-Afrika deur die Land Systems-afdeling van Denel vervaardig. Produksie het in 1987 begin.
Old Mutual
Old Mutual (voormalig die Suid-Afrikaanse Onderlinge Lewensversekeringsgenootskap, oftewel in Engels die South Africa Mutual Life Assurance Association) is 'n internasionale versekerings- en beleggingsbestuursmaatskappy. Die maatskappy is aanvanklik in Suid-Afrika gestig en gebaseer en het op die Suid-Afrikaanse mark gefokus. Dit is teenwoordig egter in Londen gebaseer. Volgens markkapitalisasie is Old Mutual die grootste finansiële maatskappy wat op die JSE genoteer is. Die maatskappy is ook gelys op die FTSE-100-indeks.
Die maatskappy besit bates in die Verenigde Koninkryk en in die Verenigde State van Amerika. Die maatskappy se Suid-Afrikaanse bates sluit in Nedbank (Suid-Afrika se vierde grootste bankgroep) en Mutual & Federal (die tweede grootste eiendoms- en risikoversekeraar in die land). Dit het ook kleiner bedrywighede in Namibië, Kenia, Malawi, Eswatini en Zimbabwe.
Sigmaringen
Sigmaringen is 'n stad in die suide van Duitsland in die deelstaat Baden-Württemberg. Die stad het 'n oppervlak van 92,85 km² en het 15 517 inwoners. Dit lê aan die Donau-rivier en is die hoofstad van die Sigmaringen-distrik.
Rumatoïede artritis
Rumatoïede artritis is 'n langtermyn outo-immuunsiekte wat hoofsaaklik gewrigte affekteer. Dit lei gewoonlik tot warm, geswelde en pynlike gewrigte. Pyn en styfheid vererger dikwels na rus. Mees algemeen is die pols en hande betrokke, met dieselfde gewrigte wat tipies aan beide kante van die liggaam betrokke is. Die siekte kan ook ander dele van die liggaam affekteer, insluitend vel, oë, longe, hart, senuwees en bloed. Dit kan tot anemie, inflammasie rondom die longe en ontsteking rondom die hart lei. Koors en lae energie kan ook teenwoordig wees. Dikwels kom simptome geleidelik oor weke tot maande voor.
Sigmaringen
Sigmaringen is bekend vir sy kasteel, die Schloss Sigmaringen, wat tot 1850 as die setel van die Huis van Hohenzollern-Sigmaringen gedien het.
Rumatoïede artritis
Die eerste erkende beskrywing van rumatoïede artritis is in 1800 gemaak deur Dr. Augustin Jacob Landré-Beauvais (1772–1840) van Parys. Die term rumatoïede artritis is gebaseer op die Grieks vir "waterige en ontsteekte gewrigte".
Oorsaak
Alhoewel die oorsaak van rumatoïede artritis nie duidelik is nie, word geglo dat dit 'n kombinasie van genetiese en omgewingsfaktore behels. Die onderliggende meganisme behels dat die liggaam se immuunstelsel die gewrigte aanval. Dit lei tot inflammasie en verdikking van die gewrigskapsule. Dit affekteer ook die onderliggende been en kraakbeen. Die diagnose word meestal gemaak op grond van 'n persoon se tekens en simptome. X-strale en laboratoriumtoetse kan 'n diagnose ondersteun of ander siektes met soortgelyke simptome uitsluit. Ander siektes wat op soortgelyke wyse kan voorkom, sluit onder andere sistemiese lupus eritematosus, psoriatiese artritis en fibromialgie in.
Naghemp
Tot en met die 16de eeu het mans naak geslaap of in 'n daghemp; daarna in 'n naghemp, wat wissel het in gehalte. Edelhere in die 16de eeu het geborduurde naghemde gedra.
Rumatoïede artritis
Behandeling
Die doelwitte van behandeling is om pyn te verminder, inflammasie te verminder en 'n persoon se algehele funksionering te verbeter. Dit kan aangehelp word deur die balansering van rus en oefening, die gebruik van spalke, of die gebruik van fisiese hulpmiddels. Pynmedikasie, steroïede en niesteroïdale anti-inflammatoriese middels word gereeld gebruik om met simptome te help. Siekte-modifiserende antirumatiese middels, soos hidroksichlorokien en metotreksaat, kan gebruik word om die vordering van siekte te probeer vertraag. Biologiese siekte-modifiserende antirumatiese middels kan gebruik word wanneer die siekte nie op ander behandelings reageer nie. Hulle kan egter meer nadelige gevolge hê en hierdie besluit moet noukeurig teen die voordele opgeweeg word. Chirurgie om gewrigte te herstel, te vervang of te versmelt, kan in sekere situasies help.
Demografie
Rumatoïede artritis raak ongeveer 24,5 miljoen mense vanaf 2015. Dit is tussen 0,5 en 1% van volwassenes in die ontwikkelde wêreld met tussen 5 en 50 per 100 000 mense wat elke jaar die toestand ontwikkel. Aanvang is die meeste tydens middeljarige ouderdom en vroue word 2,5 keer so gereeld as mans aangetas. Dit het wêreldwyd gelei tot 38 000 sterftes in 2013, teenoor 28 000 sterftes in 1990.
Gigi Proietti
Luigi "Gigi" Proietti (2 November 1940 – 2 November 2020) was 'n Italiaanse akteur, stemakteur, komediant, regisseur, musikant, sanger en televisieaanbieder.
Geb
Geb was in die Egiptiese mitologie die god van die aarde en ’n lid van die Ennead van Heliopolis. Daar is geglo aardbewings was Geb se lag en dat hy gewasse laat groei het.
Gigi Proietti
Vroeë lewe
Hy is gebore in Rome aan Romano Proietti, oorspronklik van Umbria, en Giovanna Ceci. Tydens sy jeugjare het hy graag gesing en kitaar, klavier, trekklavier en kontrabas gespeel in verskeie Roomse nagklubs. Hy skryf in vir die Regsfakulteit aan die La Sapienza Universiteit, waar hy die mimiekursusse van die Universiteitsteatersentrum bygewoon het Giancarlo Cobelli, wat dadelik sy talent as musikant raaksien en hom bespreek vir 'n avantgarde-toneelstuk.
Geb
Rol
Die oudste voorstelling van Geb was as ’n bebaarde wese in Heliopolis tydens die bewind van farao Djoser (3de Dinastie). Later sou hy uitgebeeld word as ’n ram, bul of krokodil.
Matthew Nable
Matthew Nable (gebore 8 Maart 1972) is 'n Australiese akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Killer Elite (2011) en Riddick (2013), en in die televisiereekse Arrow (2012) en Quarry (2016).
Geb
Rol
Hy is dikwels beskryf as die vader van slange. Hy verskyn dikwels as ’n oergod wie se seun, Osiris, en kleinseun, Horus, die land van hom geërf het ná baie konflikte met die ontwrigtende god Set, die broer en moordenaar van Osiris. Geb is ook beskou as die verpersoonliking van die vrugbare grond en die onvrugbare woestyn.
Skipjack-klas duikboot
Hierdie klas is aangedryf deur die Westinghouse S5W-kernreaktor wat toe die Amerikaanse Vloot se standaardreaktor geword het. Die hidrovlerke wat tradisioneel op die boeg was, is na die toring geskuif. Dit het verseker dat geruis drasties verminder is by die sonar wat in die boeg geïnstalleer is. Die USS Scorpion is verleng met 39,6 m sodat dit ballistiese missiele kon dra. Sodoende is 'n nuwe klas duikboot geskep en die Scorpion is herdoop na die USS George Washington. 'n Tweede USS Scorpion is toe gebou.
Geb
Rol
In die Ennead (’n groep van nege gode wat aan die begin deur die eerste god, Atoem, geskep is) is Geb die metgesel van Noet, die luggodin. Hy is die seun van Tefnoet (die godin van vogtigheid) en Sjoe (die god van die hemele), en by Noet die vader van Osiris, Set, Isis en Nephthys. Daarna is hy en Noet geskei; daarom is hy dikwels uitgebeeld as ’n man wat agteroor lê, soms met sy fallus wat steeds in die rigting van Noet wys.
Eksterne skakels
Llista de personatges de la mitologia egípcia
Gigi Proietti
Film en teater loopbaan
Na verskeie teater rolle, het Proietti in 1966 in beide bioskoop, in Pleasant Nights, en op televisie, in die TV-reeks I grandi camaleonti gedebuteer. Sy eerste persoonlike sukses kom in 1971, toe hy vir Domenico Modugno vervang het in die teater musiekblyspel Alleluja brava gente deur Garinei & Giovannini, saam met Renato Rascel.
Dood
Op 1 November 2020, ly Proietti aan 'n hartaanval terwyl hy in die hospitaal was, nadat hulle vyftien dae tevore opgeneem is vir hartverwante probleme. Hy is na intensiewe sorg oorgeplaas waar sy toestand as kritiek beskryf is. Proietti sterf die volgende oggend, in die vroeë ure van 2 November 2020, op sy 80ste verjaarsdag.
Persoonlike lewe
Proietti was sedert 1962 in 'n verhouding met Sagitta Alter, 'n Sweedse toergids, saam met wie hy twee dogters gehad het, Susanna and Carlotta.
Skipjack-klas duikboot
Al die duikbote (behalwe USS Scorpion wat vergaan het) is na hulle uitdiensstelling herwin via die Ship and Submarine Recycling Program. Die program is spesiaal vir ou kernaangedrewe skepe in Amerika ingestel, om die ongewensde storting van kernafval te beperk.
Asaph Hall
Asaph Hall (1829-1907) was 'n Amerikaanse sterrekundige. Hy is bekend vir die ontdekking van Mars se mane in 1877, Fobos en Deimos. Hy het ook die bane van ander planete en dubbele sterre se satelliete bepaal en die rotasie van Saturnus en die massa van Mars bereken.
Biografie
Hall is op 15 Oktober 1829 in Goshen, Connecticut in die Verenigde State van Amerika gebore. Op 13-jarige ouderdom begin hy, na die dood van sy ouers, as 'n vakleerling by 'n timmerman te werk. Hy het 'n groot passie vir wiskunde gehad. In 1856 kry hy 'n werk by die sterrewag van die Harvard-universiteit in Cambridge, Massachusetts, waar hy vinnig as 'n kenner in die berekening van die wentelbane van hemelliggame bekend raak.
In 1862 word Hall 'n assistent-sterrekundige aan die U.S. Naval Observatory in Washington DC, waar hy binne 'n jaar na sy aankoms as professor aangestel is. In 1875 word die 66-cm Great Equatorial Refracting Telescope onder sy verantwoordelikheid geplaas. Dit was die grootste teleskoop van sy soort in daai tyd gewees.
Hall is op 22 November 1907 in Annapolis, Maryland oorlede. Die Hall-krater op die maan is na hom vernoem.
Doringspruit (Renoster, -27,27, 27,55)
Die Doringspruit is 'n spruit wat noorde van die Vrystaat, Suid-Afrika vloei. Dit is 'n linker-sytak van die Renosterrivier, met sy monding net suidwes van Koppies.
Urassaya Sperbund
Urassaya Sperbund (gebore 18 Maart 1993) is 'n Thaise aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Brother of the Year (2018) en in die televisiereeks Neung Nai Suang (2015).
Margaux Hemingway
Margaux Hemingway (16 Februarie 1954 – 1 Julie 1996) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Lipstick (1976), Killer Fish (1979), Inner Sanctum (1991), en Inner Sanctum II (1994).
Combretum ghesquierei
Combretum ghesquierei is 'n struik wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is endemies aan die Demokratiese Republiek die Kongo.
Komeet
’n Komeet is ’n klein, ysagtige hemelliggaam wat oor die algemeen in ’n sterk elliptiese baan om die Son wentel. Wanneer ’n komeet naby die Son kom, verdamp ’n gedeelte van die komeet se materie en word ’n sogenaamde koma en dikwels ook ’n stert of roei gevorm. Die soliede deel van die komeet word die komeetkern genoem.
Komete bestaan uit ys, gas en stof en staan daarom ook as "vuil sneeuballe" bekend. Die kern kan van ’n paar honderd meter tot tientalle kilometers breed wees, terwyl die koma kan wissel tussen duisende en miljoene kilometers in deursnee en die stert (of sterte) kan tot 1 AE (astronomiese eenheid), of 150 miljoen km, lank wees. Kortperiodekomete neem minder as 200 jaar om hul wentelbaan te voltooi, maar langperiodekomete neem duisende of selfs miljoene jare.
Kortperiodekomete ontstaan in die Kuiper-gordel of die verwante verstrooide skyf, wat anderkant die wentelbaan van Neptunus lê.
Doringspruit (Vals, -27,49, 27,09)
Die Doringspruit is 'n spruit wat sentraal in die Vrystaat, Suid-Afrika vloei. Dit is 'n sytak van die Valsrivier.
Komeet
Langperiodekomete ontstaan waarskynlik in die Oort-wolk, ’n hipotetiese sferiese wolk van ysagtige liggame in die buitenste Sonnestelsel. Dié komete word in die rigting van die Son gewerp deur swaartekragsteurings wat veroorsaak word deur óf die groot buitenste planete (Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus) óf moontlik sterre wat verby die Sonnestelsel beweeg.
Hiperboliese komete, wat skaars is, beweeg een keer deur die Sonnestelsel voordat hulle in ’n hiperboliese baan in die interstellêre ruimte verdwyn.
In Julie 2013 was daar 4 894 bekende komete, en dié getal groei voortdurend. Tog is dit net ’n klein persentasie van die getal komete wat moontlik bestaan: daar kan tot ’n biljoen (1012) in die buitenste Sonnestelsel wees. Net sowat een komeet per jaar is met die blote oog sigbaar, want baie van hulle is redelik dof.
Die bekendste komeet is waarskynlik Halley se Komeet, wat laas in 1986 van die Aarde af gesien is.
Etimologie
Ander Afrikaanse name sluit in: dwaalster, roeister of stertster.
Kern
Die soliede kern van ’n komeet bestaan uit ’n samestelling van rots, stof, ys en bevrore gasse soos koolstofdioksied, koolstofmonoksied, metaan en ammoniak. Daarom word hulle dikwels as "vuil sneeuballe" beskryf na aanleiding van Fred Whipple se model. Sommige komete het egter ’n hoër stofinhoud, en hulle word soms eerder "sneeuagtige stofballe" genoem.
Tony Naumovski
Tony Naumovski (gebore 23 Mei 1977) is 'n Australiese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Run All Night (2015) en in die televisiereekse Orange Is the New Black (2013), Forever (2014), en Daredevil (2015).
Komeet
Kern
Die oppervlak van die kern is gewoonlik droog, stowwerig of rotsagtig. Dit dui daarop dat die ys verberg lê onder ’n oppervlakkors van verskeie meters dik. Benewens die gasse wat reeds genoem is, bevat die kern ’n verskeidenheid organiese verbindings, wat kan insluit metanol, waterstofsianied, formaldehied, etanol en etaan en dalk meer komplekse molekules soos aminosure.
In 2009 is bevestig dat die aminosuur glikokol gevind is in die komeetstof wat Nasa se Stardust-sending versamel het. In Augustus 2011 is ’n verslag gepubliseer wat op Nasa se bestudering van meteoriete geskoei was, en daarin is die moontlikheid genoem dat DNS- en RNS-komponente (adenien, guanien en verwante organiese molekules) op asteroïdes en komete gevorm het.
Die buitenste oppervlak van komeetkerns het ’n baie lae albedo; hulle is van die swaks weerkaatsende voorwerpe in die Sonnestelsel. Die Giotto-ondersoektuig het bevind dat Halley se Komeet net 4% van die lig weerkaats wat daarop val en Deep Space 1 het ontdek dat Borrelly se Komeet net 3% van die lig weerkaats; in vergelyking daarmee weerkaats teer 7% van die lig wat daarop val. Dié swak weerkaatsing stel komete in staat om die hitte te absorbeer wat hulle nodig het om gasse vry te stel.
Komeetkerns met ’n radius van net sowat 30 km is al waargeneem, maar dit is moeilik om hul presiese grootte te meet. Die deursnee van Komeet P/2007 R5 se kern is moontlik slegs 100-200 meter. Omdat geen kleiner komete al ontdek is nie ondanks instrumente wat al hoe sensitiewer word, glo sommige kenners daar is bitter min komete wat kleiner as 100 meter breed is. Daar word geraam die bekende komete het ’n gemiddelde digtheid van 0,6 g/cm3. Vanweë hul lae massa word komeetkerns nie deur hul swaartekrag in ’n ronde bol gedruk nie en daarom het hulle onreëlmatige vorms.
Sowat 6% van die asteroïdes naby die Aarde is vermoedelik uitgedoofde komeetkerns wat nie meer gas vrystel nie.
Koma en stert
Wanneer ’n komeet nader aan die binneste Sonnestelsel kom, veroorsaak die Son se straling dat die vlugtige materiale in die komeet verdamp en uit die kern stroom terwyl dit stof daarmee saamneem. Die strome stof en gas uit die atmosfeer om die komeet, wat die "koma" genoem word, en die krag wat op die koma uitgeoefen word deur die Son se stralingsdruk en sonwind, bring mee dat ’n enorme "stert" gevorm word wat weg van die Son af wys.
Die koma bestaan gewoonlik uit water en stof, met water wat sowat 90% uitmaak van die vlugtige stowwe wat van die kern af uitstroom wanneer die komeet binne 3 tot 4 AE van die Son af is. Die watermolekules word vernietig hoofsaaklik deur fotodissosiasie en in ’n mindere mate foto-ionisasie. Groter stofdeeltjies word agtergelaat in die komeet se wentelpad terwyl die stralingsdruk kleiner deeltjies van die Son af wegdruk in die komeet se stert in.
Hoewel die komeet se kern meestal minder as 60 km breed is, kan die koma duisende of miljoene kilometers breed wees – dit word soms groter as die Son, soos in Oktober 2007 die geval was met komeet 17P/Holmes. Die Groot Komeet van 1811 het ook ’n koma gehad wat so groot soos die Son was. Tog kan die koma kleiner word omtrent in die tyd dat dit Mars se wentelbaan 1,5 AE van die Son af kruis. Op dié afstand is die sonwind sterk genoeg om die stof en gas weg van die koma te waai en in die proses word die stert langer. Ioonsterte is al waargeneem wat 1 AE (150 miljoen km) of langer is.
Beide die koma en stert word deur die Son verlig en kan sigbaar word wanneer die komeet deur die binneste Sonnestelsel beweeg; die stof weerkaats die sonlig regstreeks en die gasse gloei vanweë ionisasie. Die meeste komete is te dof om sonder ’n teleskoop te sien, maar elke dekade is daar ’n paar wat helder genoeg is om met die blote oog te sien. Soms ondergaan die komeet ’n groot en skielike uitbarsting van gas en stof, en in dié tyd word die koma vir ’n tydperk baie groter. Dit het in 2007 met Komeet Holmes gebeur.
Die strome stof en gas vorm elk sy eie stert wat in verskillende rigtings wys. Die stroom stof vorm dikwels ’n gebuigde stert, wat ’n tipe II- of stofstert genoem word. Die ioon- of tipe I-stert, wat uit gasse bestaan, wys altyd reguit weg van die Son af omdat die gas meer deur die sonwind beïnvloed word as die stof, en dit volg dus magnetieseveldlyne eerder as ’n wentelbaan.
Soms wys ’n kort stert in die teenoorgestelde rigting as die ioon- en stofstert – dit word ’n antistert genoem. Dit het sterrekundiges eers laat kopkrap, maar dit is nou bekend dat dit die punt van die stofstert is wat oënskynlik voor die komeet uit geprojekteer word vanweë ons waarnemingshoek. Die waarneming van ioonsterte het aansienlik bygedra tot die ontdekking van sonwind. Die ioonstert word gevorm vanweë die ionisasie van deeltjies in die koma deur ultraviolet-sonstraling. Wanneer die deeltjies geïoniseer is, het hulle ’n netto positiewe elektriese lading, wat op sy beurt ’n "kunsmatige magnetosfeer" om die komeet vorm. Die komeet en sy kunsmatige magnetiese veld vorm ’n hindernis vir die uitvloeiende sonwinddeeltjies. Omdat die relatiewe spoed van die komeet en die sonwind supersonies is, vorm ’n boogskok voor die komeet in die rigting waarin die sonwind waai. In hierdie boogskok versamel groot konsentrasies komeet-ione en hulle "laai" die son se magnetiese veld met plasma, sodat die veldlyne om die komeet "drapeer" en die ioonstert vorm.
As die ioonstertlading groot genoeg is, word die magneetveld om die koma gevou tot op ’n punt van die ioonstert waar magnetiese rekonneksie plaasvind. Dit lei daartoe dat die komeet se stert "gediskonnekteer" word. Dit is al ’n paar keer waargeneem – die een noemenswaardige voorval het op 20 April 2007 plaasgevind toe die ioonstert van Encke se Komeet heeltemal afgesny is. Dié gebeurtenis is deur die STEREO-ondersoektuig waargeneem.
Meteoorreëns
Komete laat ’n stroom vaste afval agter wat te groot is om deur stralingsdruk of die sonwind weggedryf te word. As die komeet se wentelbaan dié van die Aarde om die Son kruis, sal daar waarskynlik ’n meteoorreën wees elke jaar wanneer die Aarde deur die stroom afval beweeg wat van die komeet agterbly. Die Perseïde-meteoorreën vind byvoorbeeld elke jaar tussen 9 en 13 Augustus plaas wanneer die Aarde deur die wentelbaan van Komeet Swift-Tuttle beweeg. Halley se Komeet is die bron van die Orionide-meteoorreën in Oktober.
Komete in ander stelsels
Eksokomete, komete buite ons Sonnestelsel, is ook al waargeneem en is waarskynlik algemeen in die Melkweg. Die eerste eksokomeet wat ontdek is, was in 1987 om Beta Pictoris, ’n baie jong tipe A V-ster. Altesaam 10 sulke eksokomeetstelsels is sedertdien waargeneem danksy die absorpsiespektrum wat geskep word deur die groot gaswolke wat deur komete uitgestraal word wanneer hulle naby hul ster verbybeweeg.
Wentelbaaneienskappe
Die meeste komete is klein Sonnestelsel-liggame met ’n lang elliptiese wentelbaan wat maak dat hulle vir ’n kort ruk naby die Son kom en dan vir ’n lang ruk ver weg na die buitenste deel van die Sonnestelsel beweeg. Komete word dikwels geklassifiseer volgens die lengte van hul wentelperiodes: hoe langer die periode, hoe meer uitgerek is die ellips.
Kort periode
Periodieke of kortperiodekomete is dié met ’n wentelperiode van minder as 200 jaar. Hulle wentel gewoonlik op die vlak van die ekliptika in dieselfde rigting as die planete. Hulle is gewoonlik tydens hul afelium in die buitenste wyke van die Sonnestelsel waar die buitenste vier planete (Jupiter en verder) voorkom; die afelium van Halley se Komeet is byvoorbeeld net buite die wentelbaan van Neptunus. Komete waarvan die afelium naby ’n groot planeet se wentelbaan is, word sy "familie" genoem. Sulke families ontstaan vermoedelik wanneer die planeet ’n voorheen langperiodekomeet in ’n korter wentelbaan aantrek. Jupiter is die planeet wat die meeste komete beïnvloed omdat sy massa meer as dubbel dié van al die ander planete saam is.
Vanweë hul wenteleienskappe het kortperiodekomete vermoedelik hul oorsprong in die Sentoure, die Kuiper-gordel en die verstrooide skyf – ’n skyf van voorwerpe anderkant Neptunus – terwyl die bron van langperiodekomete vermoedelik die meer verafgeleë sferiese Oort-wolk is. Groot swerms komeetagtige voorwerpe wentel waarskynlik in hierdie verafgeleë streke in rofweg sirkelvormige bane om die Son. Die swaartekraginvloed van die buitenste planete (in die geval van voorwerpe in die Kuiper-gordel) of nabygeleë sterre (in die geval van Oort-wolkvoorwerpe) kan hierdie liggame in ’n elliptiese baan dwing wat hulle in die rigting van die Son stuur om ’n sigbare komeet te vorm. Anders as by periodieke komete, waarvan die wentelbane vasgestel is danksy vorige waarnemings, is die verskyning van nuwe komete onvoorspelbaar.
Lang periode
Langperiodekomete het uiters eksentriese wentelbane en periodes van tussen 200 en duisende of selfs miljoene jare. Komete soos West en C/1999 F1 kan apoapside-afstande van byna 70 000 AE hê en wentelperiodes wat op sowat 6 miljoen jaar geraam word.
Giuseppe Andrews
Giuseppe Andrews (gebore 25 April 1979) is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Pleasantville (1998), Never Been Kissed (1999), Detroit Rock City (1999), en Cabin Fever (2002).
Komeet
Lang periode
’n Eksentrisiteit van groter as 1 (wat ’n ontsnappingsbaan veroorsaak) wanneer dit naby sy perihelium is, beteken nie noodwendig die komeet sal die Sonnestelsel verlaat nie. So het Komeet McNaught ’n heliosentriese oskulerende eksentrisiteit van 1,000019 gehad toe dit sy perihelium in Januarie 2007 bereik het, maar dit is gebonde aan die Son met ’n wentelperiode van rofweg 92 600 jaar omdat die eksentrisiteit tot minder as 1 afneem wanneer dit verder weg van die Son beweeg. Komete wat uit die Sonnestelsel gewerp word deurdat hulle naby groot planete verbybeweeg het, word nie meer beskou asof hulle ’n "periode" het nie.
Geen komete met ’n eksentrisiteit van veel meer as 1 is al waargeneem nie, en daar is dus geen bevestigde waarnemings van komete wat dalk hul oorsprong buite die Sonnestelsel het nie. Komeet C/1980 E1 het ’n wentelperiode van rofweg 7,1 miljoen jaar gehad voor sy perihelium in 1982, maar toe hy in 1980 naby Jupiter was, het dié planeet hom laat versnel en dit het ’n eksentrisiteit van 1,057 bereik, die grootste van enige bekende hiperboliese (nie-periodieke) komeet.
Verlore komete
’n Paar periodieke komete wat in vorige eeue ontdek is, is nou verlore. Hul wentelbane was nooit bekend genoeg om toekomstige verskynings te voorspel nie, of die komete het gedisintegreer. Tog word ’n "nuwe" komeet nou en dan ontdek en dan wys berekenings van sy wentelbaan dat dit ’n ou, "verlore" komeet is. ’n Voorbeeld is 11P/Tempel-Swift-LINEAR, wat in 1869 ontdek is maar nie ná 1908 weer gesien is nie weens die steurende uitwerking van Jupiter. Dit is eers in 2001 per toeval deur LINEAR herontdek.
Die lot van komete
Jupiterfamilie-komete het ’n aktiewe leeftyd van sowat 10 000 jaar of ~1 000 omwentelings, terwyl langperiodekomete gouer verdoof. Net 10% van die langperiodekomete oorleef meer as 50 omwentelings en net 1% meer as 2 000 omwentelings. Eindelik verdamp al die vlugtige materiale in ’n komeet se kern en dit word ’n klein, donker stuk rots wat soos ’n asteroïde kan lyk. Sommige asteroïdes in elliptiese wentelbane is nou geïdentifiseer as verdoofde komete.
Die kern van sommige komete kan baie bros wees en van hulle is al waargeneem wat disintegreer of opbreek. Dit sluit in 3D/Biela in 1846, Shoemaker-Levy 9 in 1992 en 73P/Schwassmann–Wachmann van 1995 tot 2006. Die Griekse historikus Ephorus het berig dat ’n komeet so lank terug as die winter van 372–373 v.C. opgebreek het. Dit kan gebeur weens termiese stres, interne gasdruk of ’n botsing.
Sommige komete het ’n skouspelagtiger einde – hulle val óf in die Son óf bots teen ’n planeet of ander voorwerp. Botsings tussen komete en planete of mane was in die vroeë dae van die Sonnestelsel algemeen: van die kraters op die maan is waarskynlik deur komete veroorsaak. ’n Onlangse botsing was dié van Komeet Shoemaker-Levy 9 in Julie 1994 teen Jupiter nadat dit aanvanklik opgebreek het.
Bron van lewe
Baie komete het in die beginjare van die Aarde se bestaan teen die planeet gebots. Baie wetenskaplikes glo komete wat die Aarde sowat 4 miljard jaar gelede gebombardeer het, het die groot hoeveelhede water wat nou in ons oseane voorkom, of minstens ’n groot deel daarvan, na die Aarde gebring. Ander navorsers betwyfel egter dié teorie. Die opsporing van organiese molekules in komete laat sommige geleerdes vermoed dat komete of meteoriete dalk die voorlopers van lewe – of lewe self – na die Aarde gebring het. Daar is steeds baie komete wat na aan die Aarde verbybeweeg, maar ’n botsing met ’n asteroïde is meer waarskynlik as een met ’n komeet.
Daar word ook vermoed dat komete oor ’n lang tydperk aansienlike hoeveelhede water na die maan gebring het, waarvan ’n deel dalk steeds oorgebly het as maanys.
Naamgewing
In die vroeë 20ste eeu het dit algemene gebruik geword om komete na hul ontdekkers te noem. ’n Komeet kan na tot drie onafhanklike ontdekkers genoem word. In onlangse jare is talle komete ontdek deur instrumente wat deur groot spanne sterrekundiges gehanteer word, en in dié geval word die komete na die instrument genoem. Komeet IRAS-Araki-Alcock is onafhanklik ontdek deur die Infrarooi Satelliet (IRAS) en die amateur-sterrekundiges Genichi Araki en George Alcock. In die verlede is ’n nommer by die naam gevoeg as ’n paar komete deur dieselfde individu, groep of span ontdek is (maar net vir periodieke komete); dus Komeet Shoemaker-Levy 1-9. Vandag is dit onprakties vanweë die groot aantal komete wat sekere instrumente ontdek en geen poging word aangewend om elke komeet ’n unieke naam te gee nie. Komete se sistematiese name word eerder gebruik om verwarring te voorkom.
Tot 1994 het komete eers ’n voorlopige naam gekry wat bestaan het uit die jaar waarin dit ontdek is, gevolg deur ’n kleinletter om die volgorde van sy ontdekking in daardie jaar aan te dui. Komeet 1969i (Bennett) was byvoorbeeld die 9de komeet wat in 1969 ontdek is. Nadat die komeet sy perihelium bereik het en sy wentelbaan bepaal is, het dit ’n permanente naam gekry volgens die jaar van sy perihelium, gevolg deur ’n Romeinse getal om aan te dui in watter volgorde hy daardie jaar sy perihelium bereik het. Komeet 1969i het byvoorbeeld Komeet 1970 II geword (dit was die tweede komeet wat in 1970 sy perihelium bereik het).
’n Toename in die ontdekking van komete het dié metode onprakties gemaak, en in 1994 het die Internasionale Astronomiese Unie ’n nuwe metode van naamgewing aanvaar. Komete word nou genoem na die jaar van hul ontdekking, gevolg deur ’n letter wat dui op die halfmaand van die ontdekking en ’n nommer wat dui op die volgorde van die ontdekking (’n soortgelyke stelsel word vir asteroïdes gebruik). Die vierde komeet wat in die tweede helfte van Februarie 2006 ontdek is, sal byvoorbeeld die naam 2006 D4 kry. Voorvoegsels word ook bygevoeg om die aard van die komeet aan te dui:
Halley se Komeet, wat die eerste komeet is wat as periodiek geïdentifiseer is, het die sistematiese naam 1P/1682 Q1. Komete wat eers name as ’n kleinplaneet gekry het, hou dié naam en dit lei tot ’n paar vreemde name soos P/2004 EW38 (Catalina-LINEAR).
Daar is net vyf voorwerpe in die Sonnestelsel wat name as beide komete en asteroïdes het: 2060 Chiron (95P/Chiron), 4015 Wilson-Harrington (107P/Wilson-Harrington), 7968 Elst-Pizarro (133P/Elst-Pizarro), 60558 Echeclus (174P/Echeclus) en 118401 LINEAR (176P/LINEAR).
Vroeë studies
Uit vroeë bronne, soos Chinese orakelbene, is dit bekend dat die mens millenniums lank al komeetverskynings waarneem. Tot die 16de eeu is komete beskou as voorbodes van die dood van konings of adellikes, of tekens van rampe wat kom of selfs aanvalle deur hemelse wesens op aardbewoners.
Toe Halley se Komeet in 1066 verskyn, het Willem, die Hertog van Normandië, dit as ’n teken beskou om Engeland binne te val. Terselfdertyd het koning Harold II dit as ’n voorbode beskou dat sy bewind tot ’n val sou kom. Met die Slag van Hastings het Willem Harold verslaan en Willem I van Engeland geword.
In die eerste boek van sy Meteorologie het Aristoteles komete beskryf as ’n verskynsel van die Aarde se boonste atmosfeer, waar warm, droë dampe vergader en van tyd tot tyd in vlamme uitbars. In die 16de eeu het Tycho Brahe gedemonstreer dat komete van buite die Aarde se atmosfeer kom deur die parallaks van die Groot Komeet van 1577 te bestudeer uit waarnemings wat deur verskeie mense gedoen is. Met sy berekenings het hy gemeen die komeet moes minstens vier keer so ver as die maan wees.
Wentelbaanstudies
Isaac Newton het in sy Philosophiae Naturalis Principia Mathematica van 1687 bewys ’n voorwerp wat onder die invloed van sy swaartekragwet beweeg, moet ’n wentelbaan volg met die vorm van een van die keëlsnitte (’n sirkel, ovaal, parabool of hiperbool), en hy het gedemonstreer hoe ’n komeet se pad deur die lug ’n parabool kan vorm deur die komeet van 1680 as voorbeeld te gebruik.
In 1705 het Edmond Halley (1656–1742) Newton se metode toegepas op 23 komeetverskynings tussen 1337 en 1698. Hy het gemerk drie van hulle, die komete van 1531, 1607 en 1682, het baie eenderse wentelbaanelemente, en hy was verder in staat om die effense verskille in hul wentelbane te verduidelik aan die hand van die swaartekraginvloed van Jupiter en Saturnus. Oortuig daarvan dat dit drie verskynings van dieselfde komeet was, het hy voorspel dat dit weer in 1758-'59 sy verskyning sou maak. Toe sy voorspelling waar word, is die komeet na hom genoem. Dit sal weer in 2061 te sien wees.
Studie van fisieke eienskappe
Newton het komete beskryf as kompakte en soliede voorwerpe wat in ’n skuins wentelbaan beweeg en hul sterte as dun strome damp uit hul kern wat deur die Son aan die brand gesteek of verhit word. Hy het vermoed dat komete verantwoordelik is vir die oorsprong van die lewegewende komponent van lug.
In die 18de eeu het sommige wetenskaplikes reeds reg voorspel waaruit komete bestaan. In 1755 het Immanuel Kant voorspel dat komete bestaan uit die een of ander vlugtige stof, waarvan die verdamping verantwoordelik is vir hul helderheid naby hul perihelium. In 1835 het die Duitse wiskundige Friedrich Bessel strome damp tydens die verskyning van Halley se komeet waargeneem en in die volgende jaar het hy voorgestel dat die krag van die verdampende materiaal groot genoeg is om die komeet se wentelbaan aansienlik te verander. Hy het gemeen die nie-gravitasionele bewegings van Encke se Komeet is die gevolg daarvan.
In 1950 het Fred Whipple voorgestel dat komete ysagtige voorwerpe is met ’n hoeveelheid stof en rots, eerder as rotsagtige voorwerpe met ’n hoeveelheid ys. Hierdie "vuil sneeubal"-model is gou aanvaar en dit het gelyk of talle ruimtetuie se waarnemings hiermee ooreenstem. Tuie soos Giotto, Vega 1 en Vega 2 het in 1986 deur die koma van Halley se Komeet gevlieg en die kern afgeneem. Strome verdampende materiaal is waargeneem.
Onlangs bevindings
Daar word steeds gedebatteer oor hoeveel ys in ’n komeet is. In 2001 het Nasa se Deep Space 1-span hoëresolusiefoto's van die oppervlak van Komeet Borrelly geneem. Hulle het aangekondig dat Borrelly ’n droë oppervlak het met duidelike strome materiaal. Die feit dat komete water- en ander ys bevat, het dr. Laurence Soderblom van die VS Geologiese Opname tot die gevolgtrekking laat kom dat die ys onder die kors weggesteek is "omdat die oppervlak deur die Son se hitte uitgedroog is of miskien omdat die baie donker, roetagtige materiaal op die oppervlak enige tekens van oppervlak-ys bedek".
In Julie 2005 het die Deep Impact-ondersoektuig ’n krater in Komeet Tempel 1 geblaas om sy binnekant te bestudeer. Dit het gelyk of die meeste van die komeet se ys onder die oppervlak lê en dat dit die strome verdampende water in die koma voed. Die tuig is hernoem tot EPOXI en het op 4 November verby Komeet Hartley 2 gevlieg.
Die Stardust-ruimtetuig het in Januarie 2004 deeltjies van die koma van Komeet Wild 2 versamel en twee jaar later monsters teruggebring na die Aarde. Claudia Alexander, ’n wetenskaplike van Nasa se Jet Propulsion Laboratory wat al lank komete bestudeer, het aan space.com gesê hoe verbaas sy is oor die hoeveelheid strome, hul voorkoms aan die donker en die ligte kant van die komeet, hul vermoë om groot stukke rots van die oppervlak af te lig en die feit dat Komeet Wild 2 nie ’n losse verbinding van afval is nie.
Meer onlangse data van die Stardust-sending het gewys materiaal wat uit die stert van Wild 2 verkry is, is kristalagtig en kon net "in vuur" gevorm gewees het. Hoewel komete in die buitenste Sonnestelsel gevorm word, het die vermenging van materiaal in die vroeë vorming van die Sonnestelsel vermoedelik materiaal deur die protoplanetêre skyf versprei, en daarom bevat komete ook kristalagtige korrels wat in die warm binneste Sonnestelsel gevorm het. Boonop het die materiaal gewys "komeetstof lyk soos asteroïde-materiale". Dit het wetenskaplikes genoop om weer te dink oor die aard van komete en hoe hulle van asteroïdes verskil.
In April 2011 het wetenskaplikes van die Universiteit van Arizona bewyse ontdek dat daar vloeibare water in Wild 2 is. Hulle het yster- en kopersulfiedminerale gevind wat in die teenwoordigheid van water gevorm moes gewees het. Dié ontdekking weerspreek die bestaande idee dat komete nooit warm genoeg word om hul ys te smelt nie.
Toekomstige ruimtesendings sal die mens ’n beter begrip gee van waaruit komete bestaan. Die Europese Rosetta-ondersoektuig is tans op pad na Komeet Churyumov-Gerasimenko; in 2014 sal dit om die komeet wentel en ’n klein landingstuig op sy oppervlak plaas.
Ruimtetuie se teikens
Hieronder volg ’n lys van komete wat al deur ruimtetuie besoek is.
Groot komete
Sowat een keer in ’n dekade word ’n komeet so helder dat dit duidelik van die Aarde af gesien kan word. Sulke komete word "groot komete" genoem. Lank gelede het helder komete die mens dikwels met histerie en paniek gevul en hulle is as slegte tekens beskou. Meer onlangs, tydens die verskyning van Halley se Komeet in 1910, het die Aarde deur die komeet se stert beweeg en ’n koerantberig het die vrees laat ontstaan dat giftige siaangas in die stert miljoene mense kan vergiftig. Die verskyning van Komeet Hale-Bopp het in 1997 gelei tot die massaselfmoord van die sekte Heaven's Gate.
Dit is moeilik om te voorspel of ’n komeet ’n groot komeet gaan wees omdat baie faktore die helderheid daarvan kan beïnvloed. In die algemeen is die kans groot dat ’n komeet ’n groot komeet kan wees as dit ’n groot en aktiewe kern het, naby die Son sal verbybeweeg en nie soos van die Aarde af gesien, deur die Son verberg sal word as dit op sy helderste is nie. Tog het Komeet Kohoutek in 1973 aan al die kriteria voldoen en daar is verwag dit sou skouspelagtig wees, maar dit was nie. Minder is verwag van Komeet West, wat drie jaar later verskyn het, en toe was dit ’n uiters indrukwekkende komeet.
In die laat 20ste eeu was daar ’n lang tyd waarin geen groot komete verskyn het nie, maar dit is gevolg deur twee kort ná mekaar – Hyakutake in 1996 en Hale-Bopp, wat sy maksimum helderheid in 1997 bereik het nadat dit twee jaar vroeër ontdek is. Die eerste groot komeet van die 21ste eeu was C/2006 P1 (McNaught), wat in Januarie 2007 met die blote oog gesien kon word. Dit was die helderste komeet in meer as 40 jaar.
Sonskeerders
Sonskeerders is komete wat met hul perihelium baie na aan die Son verbyskeer, soms op ’n afstand van ’n paar duisend kilometer. Hoewel klein planete heeltemal kan verdamp in sulke omstandighede, kan ’n groter komeet dit vele kere oorleef. Die sterk getykrag wat dit ondervind, lei egter dikwels daartoe dat dit opbreek.
Sowat 90% van die Sonskeerders wat met die SOHO-sterrewag waargeneem word, is lede van die Kreutz-groep, wat almal van een reusekomeet afkomstig is wat opgebreek het nadat dit die eerste keer deur die binneste Sonnestelsel beweeg het. Die ander 10% is soms sporadiese Sonskeerders, maar vier ander verwante komeetgroepe is onder hulle geïdentifiseer: die Kracht-, Kracht 2a-, Marsden- en Meyer-groep.
Ongewone komete
’n Paar van die duisende bekende komete is heel ongewoon. Encke se Komeet wentel van buite die asteroïdegordel tot net binne die wentelbaan van Mercurius, terwyl Komeet 29P/Schwassmann-Wachmann tans in ’n byna sirkelvormige wentelbaan beweeg tussen die wentelbane van Jupiter en Saturnus. 2060 Chiron, wat ’n onstabiele wentelbaan tussen Saturnus en Uranus volg, is eers as ’n asteroïde geklassifiseer totdat ’n dowwe koma opgemerk is. Net so is Komeet Shoemaker-Levy 2 oorspronklik as ’n asteroïde, 1990 UL3, geïdentifiseer. Sowat 6% van die asteroïdes naby die Aarde is vermoedelik die gedoofde kerns van komete wat nie meer gas vrystel nie.
Sommige komete breek op tydens hul perihelium, soos die groot komete West en Ikeya-Seki. Biela se Komeet het in 1846 middeldeur gebreek. Die twee komete wat daaruit ontstaan het, is in 1852 apart gesien, maar nooit weer nie. In die plek daarvan het ’n skouspelagtige meteoorreën in 1872 en 1885 plaasgevind toe die komete weer sigbaar moes gewees het.
Nog ’n merkwaardige verskynsel was Shoemaker-Levy 9. Dit is in 1992 deur Jupiter aangetrek toe dit tydens sy perijovium naby die planeet verbybeweeg het en het in honderde stukke gebreek. Dit is in 1993 ontdek terwyl dit in ’n wentelbaan om Jupiter was. Die stukke het in Julie 1994 oor ’n tydperk van ses dae Jupiter se atmosfeer getref – dit was die eerste keer dat sterrekundiges ’n botsing tussen twee voorwerpe in die Sonnestelsel waarneem. Daar is ook al voorgestel dat die voorwerp wat in 1908 vir die Toengoeska-voorval verantwoordelik was, ’n stuk van Encke se Komeet was.
Tracy Dawson
Tracy Dawson (gebore 9 April 1973) is 'n Kanadese aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Call Me Fitz (2010) en Your Family or Mine (2015).
Basale klade
’n Basale klade is in filogenetika en kladistiek ’n klade wat vroeg binne ’n grotere klade aftak en die sustertakson is van ’n duidelike spesieryker hooftak wat nie baie vroeër uitgesterf het nie. Die basale klade word soms aan die onderkant van ’n kladogram aangedui. ’n Klade is altyd basaal relatief ten opsigte van ’n groter klade; ’n groep wat basaal is in een klade kan nie-basaal wees ten opsigte van ’n nog groter klade. Die woord "basaal" word tans verkies bo die ouer term "primitief" omdat laasgenoemde kan dui op minderwaardigheid of eenvoudigheid, wat dikwels nie die geval is nie.
’n Voorbeeld is die genus Neofelis, wat met twee spesies binne Pantherinae ’n basale plek inneem ten opsigte van sy sustertakson, die genus Panthera, wat meer spesies bevat. Dit kan gesien word in die onderstaande kladogram:
Robert Ludlum
Biografie
Die skrywer het in New Jersey grootgeword. Na sy pa se dood stuur sy ma hom na 'n kosskool in Connecticut. Aan die Cheshire Academy maak hy kennis met teaterproduksies. Kort voor die voltooiing van sy studies aan die Wesleyan University, Middletown, trou hy in 1951 met Mary Ryducha, 'n aktrise. Robert en Mary het drie kinders.
Ludlum begin sy loopbaan as teaterakteur en -vervaardiger. Hy speel in verskillende Broadway-produksies en werk as akteur en vervaardiger mee aan sowat 200 televisieprogramme.
Na sy dood in 2001 verskyn daar nog verskillende boeke onder sy naam. Ander skrywers werk verder aan sy boeke, onder andere Eric Van Lustbader en Gayle Lynds. Laasgenoemde werk alreeds met Ludlum saam met die "Covert-One"-reeks. Eric Van Lustbader se bekendste boek is The Bourne Legacy. Van Lustbader sit Ludlum se werk voort omtrent die karakter van Jason Bourne in die gewilde reeks.
Doringspruit (Goudveld, -28,29, 26,91)
Die Doringspruit is 'n rivier wat suid van Virginia in die Vrystaat, Suid-Afrika vloei.
Combretum gillettianum
Combretum gillettianum is 'n struik of klein boompie wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Tanzanië en Zambië.
British National Party
Die British National Party (BNP) is 'n verregse nasionalistiese politieke party in die Verenigde Koninkryk, gestig in 1982 deur John Tyndall.
Suangsuda Lawanprasert
Suangsuda Lawanprasert (gebore 30 Julie 1977) is 'n Thaise aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Butterfly in Grey (2002) en The Tiger Blade (2005).
Sudarat Butrprom
Sudarat Butrprom (gebore 15 Maart 1979) is 'n Thaise aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Wo maba maha sanuk (2008), Tukky, jaoying khaai gop (2010), Sudkate Salateped (2010), en Hak na'Sarakham (2011).
Babiana fourcadei
Babiana fourcadei is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Babiana behoort. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap. Die spesie is vernoem na Henri Georges Fourcade.
Mackenzie Davis
Mackenzie Davis (gebore 1 April 1987) is 'n Kanadese aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Martian (2015) en Blade Runner 2049 (2017), en in die televisiereekse Black Mirror (2011) en Halt and Catch Fire (2014).
Vroeë lewe
Davis was gebore in Vancouver, Brits-Columbië, Kanada, aan Lotte, a grafiese ontwerper van Suid-Afrika, en John Davis, a haarstylis van Liverpool, Engeland. Haar ouers besit AG Hair Care. Sy het gegradueer by die private Collingwood School in die eksklusiewe voorstad van Wes Vancouver in 2005 en het studeer by McGill Universiteit in Montreal, Quebec. Daarna het sy toneelspel studeer by die Neighborhood Playhouse in New York Stad.
Naveen Andrews
Naveen Andrews (gebore 17 Januarie 1969) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The English Patient (1996), Planet Terror (2007), en Grindhouse (2007), en in die televisiereeks Lost (2004).
Nicole de Boer
Nicole de Boer (gebore 20 Desember 1970) is 'n Kanadese aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Prom Night IV: Deliver Us from Evil (1992) en Cube (1997), en in die televisiereekse Star Trek: Deep Space Nine (1993) en The Dead Zone (2002).
Negligee
Die negligee ( négligé), wat letterlik beteken "verwaarloos", is 'n vorm van deurskynklere vir vroue wat bestaan uit 'n blote lang kamerjas. Dit is 'n vorm van nagrok bedoel vir dra in die nag en in die slaapkamer. Dit is ingestel in Frankryk in die 18de eeu, waar dit  die swaar kop-tot-tone-styl van vroue se dagrokke van die tyd nageboots het.
Moderne negligees is dikwels baie losser en gemaak van dun en deursigtige materiale en afgewerk met kant of ander fyn materiaal. Verskeie lae van die materiaal word dikwels gebruik. Dit het versprei na die massamark toe dit voordeel getrek het uit die beskikbaarheid van goedkoop sintetiese materiale soos nylon en sy fyner opvolgers.
Vanaf die 1940's tot die 1970's, was die neiging vir negligees om korter in lengte te wees (bv. die "babydoll" van die 1970's). Negligees wat van 1940's tot die 1970's gedra was, is nou versamelbare oudhede.
Combretum gossweileri
Combretum gossweileri is 'n struik of klein boompie wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan Angola, die Demokratiese Republiek die Kongo en Zambië.
Combretum haullevilleanum
Combretum haullevilleanum is 'n struik wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan Angola en die Demokratiese Republiek die Kongo
Adeliepikkewyn
Die adeliepikkewyn (Pygoscelis adeliae) is 'n pikkewyn wat in Antarktika leef en broei. Die pikkewyn se snawel is kort en stomp. Die kop is swart met wit ringe om die oë. In Engels staan die voël as die Adelie penguin bekend.
Adeliepikkewynne is die kleinste pikkewyne in Antarktika (maar nie die kleinste pikkewynspesie nie). Die voël word ongeveer 46 tot 61 cm hoog en weeg ongeveer 4 tot 6 kilogram (die massa van 'n huiskat). In die water kan hulle 'n snelheid van 40 km/uur bereik.
Die pikkewyne vreet vis, inkvis en ander skaaldiere (veral kril). Soms spring hulle met 'n sierlike boog bo die water uit om asem te skep. Hulle grootste vyand is die grootskedebek.
Die wyfie lê twee eiers in September wat groen en bruin in kleur is. Die eerste eier is groter en swaarder as die tweede. Die broeityd duur ongeveer 8 weke.
Die mannetjies bou tydens die broeiperiode 'n nes wat daarna deur die wyfies geïnspekteer word. Hulle rig hulle bekke na bo en maak 'n skreeugeluid om die wyfies te verlei. Die wyfies kies 'n maat aan die hand van die roep, wat hulle gebruik om die mannetjie se massa te pyl. 'n Vetter mannetjie het meer vetreserwes en kan beter vir die eiers sorg.