cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blouwalvis
Beskrywing en gedrag
Die blouwalvis het 'n lang, afgespitste liggaam wat uitgestrek voorkom vergeleke met die stewige bou van ander walvisse. Hy het 'n plat, U-vormige kop en 'n prominente bult wat van sy spuitgat tot die bopunt van sy bolip strek. Die voorkant van die mond is dik, met walvisbaard- of baleinplate: ongeveer 300 sulke plate (elk ongeveer een meter) hang van sy bokaak af en strek tot 50 cm die mond in. Tussen 60 en 90 groewe (ventrale plooie) loop langs sy nek, parallel met sy liggaam. Hierdie plooie help met die afvoer van water vanaf die mond na happe (sien "voeding" hier onder). Die dorsale vin is klein en slegs vir kort tye sigbaar tydens duike. Die vin word ongeveer driekwart langs die lengte van die liggaam aangetref en wissel in grootte van een individu tot 'n ander: sommige het skaars 'n sigbare hobbel, terwyl ander 'n prominente en sekelvormige vin het. Wanneer die blouwalvis na die oppervlak kom om asem te haal, stoot hy sy skouer en spuitgat verder bo die wateroppervlak as ander groot walvisse soos die rorkwal en die seiwalvis. Hierdie eienskap word deur waarnemers gebruik om tussen die spesies in die natuur te onderskei. Sommige blouwalvisse in die Noord-Atlantiese Oseaan en Noordelike Stille Oseaan lig hulle stertvin wanneer hulle duik. Tydens asemhaling uiter die blouwalvis 'n vertikale spuit met 'n gemiddelde lengte van 9 m, maar hoogtes van tot 12 m is al waargeneem. Die walvis het 'n longkapasiteit van 5 000 liter. Blouwalvisse het nie net een spuitgat nie, maar twee langs mekaar (vergelyk met die mens se neusgate).
Die vinpote is drie tot vier meter lang. Die bokante is grys, met 'n dun, wit rand. Die onderkante is wit. Die kop- en stertvin is oor die algemeen 'n eenvormige grys. Die walvis se boonste dele (en soms ook die vinpote) is gewoonlik gespikkeld. Die mate van gespikkeldheid wissel skerp van walvis tot walvis. Sommige het 'n eenvormige leigrys, terwyl ander 'n aansienlike variasie van digte grys, donkerblou en swart spikkels toon.
Die blouwalvis kan 'n spoed van 50 km/h oor kort afstande bereik, gewoonlik tydens interaksie met ander blouwalvisse. 'n Meer tipiese spoed is 20 km/h, alhoewel hulle tot 5 km/h bedaar wanneer hulle vreet.
Blouwalvisse lewe dikwels alleen of saam met 'n ander blouwalvis. Dit is nie bekend of paartjies vir lang periodes saam bly en of hulle slegs 'n kortstondige verhouding aanknoop nie. In plekke waar daar 'n hoë konsentrasie voedsel is, is al tot 50 blouwalvisse in een verspreide groep waargeneem. Hulle vorm egter nie die groot, hegte groepe wat by ander baardwalvisspesies waargeneem word nie.
Vaasplant
Die vaasplant of Aechmea fasciata is ’n soort blomplant in die pynappelfamilie Bromeliaceae en is endemies aan Brasilië. Dié plant is seker die bekendste voorbeeld van die genus en word dikwels as ’n huisplant geplant.
Blouwalvis
Grootte
Dit is moeilik om 'n blouwalvis te weeg, bloot omdat dit so 'n enorme dier is. Die meeste blouwalvisse wat deur jagters gevang word, word nie as 'n geheel geweeg nie, maar eers in kleiner, beheerbare stukke gesny. Die verlies aan bloed en ander vloeistowwe het aanvanklik tot 'n te lae raming van die diere se gewig gelei. Nietemin is metings van tussen 150 en 170 ton geneem van walvisse met 'n lengte van tot 27 m. Volgens die Amerikaanse Nasionale Seesoogdierlaboratorium sal 'n 30 m lange walvis meer as 180 ton weeg. Die grootste blouwalvis wat tot op hede akkuraat deur hierdie instelling geweeg is, was 'n wyfie wat 177 ton swaar was.
Vaasplant
Eienskappe
Die vaasplant groei stadig en word 30-90 cm hoog en 60 cm breed. Dit het ovaalvormige blare van 45-90 cm lank wat in ’n rosetpatroon gerangskik is. In die middel van die roset is die bloeias, waaraan die werklike blomme gedra word, gewoonlik in die somer.
Blouwalvis
Grootte
'n Blouwalvis se tong weeg sowat 2,7 ton en wanneer sy mond ten volle uitgesit het, kan dit tot 90 ton voedsel en water hou. Ten spyte van die mond se grootte, is die blouwalvis se keel van so 'n aard dat hy niks kan insluk wat wyer is as ongeveer 'n sokkerbal nie. Sy hart weeg 600 kg, die grootste van enige dier, en sy hoofslagaar (aorta) het 'n deursnee van 23 cm. Tydens die eerste sewe maande van sy lewe drink 'n blouwalvis elke dag ongeveer 400 liter melk. Blouwalviskalfies sit vinnig gewig aan, tot 90 kg per dag. Selfs by geboorte kan 'n blouwalviskalf tot 2 700 kilogram weeg; dis gelykstaande aan 'n volgroeide seekoei.
Dieet
Blouwalvisse vreet byna uitsluitlik planktonkrefies, alhoewel hulle ook klein aantalle eenoogkrefies inneem. Die soöplanktonspesies wat deur die blouwalvis gevreet word, wissel van oseaan tot oseaan. In die Noord-Atlantiese Oseaan is Meganyctiphanes norvegica, Thysanoessa raschii, Thysanoessa inermis en Thysanoessa longicaudata die norm,  terwyl Euphausia pacifica, Thysanoessa inermis, Thysanoessa longipes, Thysanoessa spinifera, Nyctiphanes symplex en Nematoscelis megalops in die Noorde van die Stille Oseaan gevreet word. In die Antarktiese gebied bestaan die dieet weer uit Euphausia superba, Euphausia crystallorophias en Euphausia valentin.
'n Volwasse blouwalvis kan daagliks tot 40 miljoen planktonkrefies vreet. Die walvisse vreet altyd in die gebied waar daar die hoogste konsentrasie planktonkrefies is; bedags word daar teen dieptes van 100 m gevreet en snags naby die oppervlak. Terwyl 'n blouwalvis vreet, sal hy tipies 10 minute lank duik, alhoewel duiktye van tot 20 minute ook voorkom. Die langste aangetekende duik is 36 minute (Sears 1998). 'n Walvis vreet deur na vore te beur, in die rigting van 'n groep planktonkrefies, en die diertjies saam met 'n groot hoeveelheid water in sy mond te skep. Die water word dan deur sy baard- of baleinplate gepers met behulp van sy tong en lugdruk vanaf die buikholte. Wanneer die water uitgepers is, word die planktonkrefies (wat te groot is om deur die plate te pas) ingesluk. Die blouwalvis vreet ook klein vissies, skaaldiertjies en inkvisse wat toevallig saam met die planktonkrefies ingeneem te word.
Vaasplant
Probleme
Wortelskimmel kan ’n probleem wees as die grond te nat is. Plantluise en muskiete broei soms in die water wat tussen die blare vasgevang is.
A. fasciata word in die FDA se Giftige Plantdatabasis aangegee as irriterend vir die vel en kan ’n allergie veroorsaak.
Blouwalvis
Lewensgeskiedenis
Die paarseisoen begin laat herfs en duur tot aan die einde van die winter. Daar is nie veel bekend oor die blouwalvis se paringsgedrag of broeiplek nie. Wat wel bekend is, is dat die wyfie tipies elke twee tot drie jaar aan die begin van die winter die lewe skenk, ná 'n draagtyd van 10 tot 12 maande. Die kalfie weeg ongeveer 2,5 ton en het 'n lengte van ongeveer 7 m. Blouwalviskalfies drink daagliks 380–570 liter melk. Spening vind op ongeveer ses maande plaas; teen hierdie tyd het die kalf se lengte reeds verdubbel. Op 'n ouderdom van agt tot tien jaar is 'n blouwalvismannetjies geslagsryp: teen hierdie tyd is hy minstens 20 m lank (of meer, in die Suidelike Halfrond). Wyfies is nog groter: hulle bereik geslagsrypheid reeds op vyfjarige ouderdom, wanneer hulle ongeveer 21 m lank is.
Wetenskaplikes beraam dat blouwalvisse minstens 80 jaar oud kan word, alhoewel die tekort aan destydse aantekeninge beteken hierdie teorie sal eers in die toekoms bevestig kan word. Die langste aangetekende studie van 'n individuele blouwalvis is 34 jaar, in die noordoostelike Stille Oseaan (verslag in Sears, 1998). Die blouwalvis is die prooi van die moordvis (Orcinus orca) en dié is ook sy enigste natuurlike vyand. Studies het aangetoon dat tot 25% volwasse blouwalvisse littekens van moordvisaanvalle het. Die sterftesyfer as gevolg van sulke aanvalle is onbekend.
Dit is uiters skaars vir blouwalvisse om gestrand te raak en aangesien die diere nie in groot groepe lewe nie, is massastrandings nog nooit aangeteken nie.
Vokalisering
Beramings deur Cummings en Thompson (1971) dui aan dat die bronvlak van blouwalvisgeluide tussen 155 en 188 desibel is, wanneer dit met betrekking tot 'n verwysingsdruk van een mikropascal teen een meter gemeet word. Alle blouwalvisgroepe se roepe is teen 'n grondtoon van tussen 10 en 40 Hz; die laagste toon wat 'n tipiese mens se oor kan waarneem is 20 Hz. Blouwalvisse se roepe duur tussen tien en dertig sekondes. Daar is ook waargeneem dat blouwalvisse langs die kus van Sri-Lanka "liedjies" met vier note sing, wat elk omtrent twee minute duur. Hierdie walvisgesang herinner aan die bekende gesang van die bultrugwalvis. Hierdie "sang" is egter slegs in die dwergsubspesie (B. m. brevicauda) van die blouwalvis waargeneem en wetenskaplikes glo dat dit moontlik uniek tot hierdie subspesie is. Niemand weet presies hoekom blouwalvisse die geluide maak nie, maar daar word geglo dat enige van die volgende redes van toepassing kan wees:
Geskiedenis van walvisvangs
Dit is nie maklik om 'n blouwalvis te vang of dood te maak nie. Hulle spoed en krag het daarvoor gesorg dat vroeë walvisjagters eerder potvisse en noordkapers geteiken het. In 1864 het die Noorse jagter Svend Foyn 'n stoomboot met harpoene toegerus wat spesifiek bedoel was om groot walvisse te vang. Alhoewel dit oorspronklik swaar gegaan het en Foyn nie baie sukses behaal het nie, het hy die harpoengeweer vervolmaak en nie lank daarna nie is verskeie walvisvangstasies langs die kus van Finnmark, in die noorde van Noorweë, gestig. As gevolg van onderonsies tussen die plaaslike visvangers is die laaste walvisvangstasie in Finnmark in 1904 gesluit.
Kort na Foyn se aanvanklike sukses is walvisse naby Ysland (1883), die Faroëreilande (1894), Newfoundland (1898) en Spitsbergen (1903, 'n eiland naby Noorweë) gejag. In 1904–1905 is die eerste blouwalvisse langs die kus van Suid-Georgia, in die suide van die Atlantiese Oseaan, gevang. Teen 1925, met die aankoms van die skeepshelling op die agterskip van fabriekskepe, en die gebruik van stoomaangedrewe walvisvangers, het die vangs van blouwalvisse (en baardwalvisse in die algemeen) in die Antarktiese en sub-Antarktiese gebiede drasties toegeneem. Tussen 1930 en 1931 het hierdie skepe 29 400 walvisse in slegs die Antarktiese gebied gevang. Teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog was blouwalvisbevolkings aansienlik uitgedun en in 1946 is die eerste kwotas wat die internasionale walvishandel beperk het, ingevoer. Hierdie kwotas was egter ondoeltreffend omdat hulle nie tussen die verskeie spesies onderskei het nie: bedreigde spesies kon net soveel gejag word as spesies wat volop was. In 1960 is die vangs van blouwalvisse deur die Internasionale Walvisvangskommissie (IWK) verban en onwettige walvisvangs deur die Sowjetunie is in die 1970's stopgesit. Teen hierdie tyd was reeds 30 000 blouwalvisse in die Antarktiese gebied gevang, 33 000 in die res van die Suidelike Halfrond, 8 200 in die noordelike Stille Oseaan en 7 000 in die Noord-Atlantiese Oseaan. Die grootste aanvanklike bevolking, dié in die Antarkiese gebied, is tot 0,15% van hulle aanvanklike aantal uitgedun.
As gevolg van die lae voortplantingstempo (draagtyd van meer as 'n jaar) en die werpselgroottes van net een of twee kalfies neem dit aansienlik langer vir walvisbevolkings om te herstel as byvoorbeeld dié van kleiner diere.
Huidige bevolkings en verspreiding
Sedert die verbod op walvisvangs kon studies nie bepaal of die wêreldwye blouwalvisbevolking toeneem of stabiel bly nie. In die Antarktiese gebied wys die positiefste beramings 'n aansienlike toename van 7,3% per jaar (sedert die einde van onwettige Sowjet-walvisvangs), maar die bevolking is steeds minder as 1% van hulle oorspronklike getal. Daar is ook voorgestel dat Yslandse en Kaliforniese bevolkings toeneem, maar hierdie toenames is, statisties gesien, nie betekenisvol nie. Daar is in 2002 beraam dat die totale wêreldwye bevolking tussen 5 000 en 12 000 lê, alhoewel daar groot onsekerheid heers oor die beskikbare ramings vir baie gebiede. Die blouwalvis word tans steeds as "bedreig" beskou op die IUBN se Rooi Lys van bedreigde spesies (die blouwalvis verskyn al sedert die lys se eerste uitgawe hierop). Die grootste bekende konsentrasie blouwalvisse, van ongeveer 2 000, is in die noordoostelike Stille Oseaan en bestaan uit lede van die subspesie B. m. musculus, ook soms die Noordelike blouwalvis genoem. Die konsentrasie blouwalvisse strek van Alaska tot by Costa Rica, maar word veral in die somer naby Kalifornië waargeneem. Soms dwaal lede van die bevolking tot in die noordwestelike Stille Oseaan: daar is al onreëlmatige waarnemings tussen die Kamtsjatka-skiereiland (in die Russiese Verre-Ooste) en die noordelike punt van Japan aangeteken.
In die Noord-Atlantiese Oseaan word daar tussen twee groepe van B. m. musculus onderskei. Die eerste word naby Groenland, Newfoundland, Nova Scotia en die Sint Lawrence-baai aangetref en bestaan uit ongeveer 500 individue. Die tweede groep word meer oos aangetref, van die Asore-eilande (in die lente) tot Ysland in (Julie en Augustus): daar word aangeneem dat die walvisse die Midatlantiese Rif tussen hierdie vulkaniese eilande volg. Blouwalvisse is ook verder as Ysland waargeneem, so ver noord as Spitsbergen en Jan Mayen, alhoewel hierdie waarnemings skaars is. Wetenskaplikes weet tans nie waar hierdie walvisgroepe die winter deurbring nie. Daar word beraam dat die Noord-Atlantiese bevolking tussen 600 en 1 500 groot is.
In die Suidelike Halfrond blyk daar twee verskillende subspesies voor te kom: B. m. intermedia, die Suidelike blouwalvis, en B. m. brevicauda, die dwergsubspesie, wat in die waters van die Indiese Oseaan aangetref word. Onlangse beramings vir die bevolking van die Antarktiese subspesie wissel van 1 100 tot 1 700. Daar word tans ook meer navorsing oor die dwergsubspesie gedoen, maar 'n 1996-opname het beraam dat daar 424 dwergblouwalvisse in die klein gebied suid van Madagaskar was. Dit is dus moontlik dat die bevolkings in die Indiese Oseaan duisende kan tel. Indien dit die geval is, sal wêreldwye bevolkingsgetalle heelwat hoër wees as wat huidige beramings voorspel.
Die migrasiepatrone van hierdie subspesies is nie baie bekend nie. Die teenwoordigheid van die dwergsubspesie, B. m. brevicauda, is byvoorbeeld in die waters van die noordelike Indiese Oseaan (Oman, Maledive, Sri Lanka) aangeteken, waar hulle moontlik 'n afsonderlike bevolking is. Die blouwalvisbevolkings wat naby Chili en Peru aangetref word, is moontlik ook 'n afsonderlike bevolking. Sommige Antarktiese blouwalvisse trek in die winter nader aan die oostelike Suid-Atlantiese kus en hulle vokaliserings word soms naby Peru, Wes-Australië en in die noorde van die Indiese Oseaan gehoor. In Chili is die Setaseebeskermingsentrum besig om, met ondersteuning van die Chileense Marine, uitgebreide navorsing en bewaringsprojekte uit te voer op 'n groep blouwalvisse langs die kus van Chiloé-eiland, waar in 2007 326 blouwalvisse waargeneem is.
Die seesoogdierkundiges aan die Duke-universiteit in Durham, Noord-Carolina, ondersteun pogings om die blouwalvisbevolking noukeuriger te bereken. Hulle hou die OBIS-SEAMAP (die Ocean Biogeographic Information System – Spatial Ecological Analysis of Megavertebrate Populations) in stand; dit is 'n vergelyking van waarnemings van seesoogdiere van ongeveer 130 bronne.
Clathria transiens
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1912 deur Hallmann.
Blouwalvis
Ander bedreigings
As gevolg van hulle enorme grootte, krag en spoed, het volwasse blouwalvisse byna geen natuurlike vyande nie. Daar is egter 'n aangetekende geval in National Geographic van 'n blouwalvis wat deur moordvisse aangeval is. Alhoewel die moordvisse nie daarin geslaag het om die walvis tydens die aanval dood te maak nie, het hy ernstige wonde opgedoen en waarskynlik kort ná die aanval daaraan gevrek. Sedertdien is die moordvis as die enigste natuurlike vyand van die blouwalvis bevestig.
Blouwalvisse doen soms ook lewensgevaarlike wonde op ná botsings met seevaartuie of wanneer hulle verstrik raak in visvanggereedskap. Die toenemende hoeveelheid onderwater geraas, insluitende dié afkomstig van militêre sonars, beteken dat dit vir walvisse moeiliker word om te kommunikeer. 'n Ander moontlike menslike bedreiging is die versameling van polichloor-bifeniele (PCB's) in die walvis se liggaam.
Met die toename in aardverwarming, smelt gletsers en ysgrond teen 'n vinniger tempo. Dit veroorsaak dat 'n groot hoeveelheid varswater die oseane in stroom en daar bestaan kommer dat die hoeveelheid varswater in die oseane 'n breekpunt kan bereik wat moontlik 'n versteuring in die oseane se sirkulasiestelsel teweeg kan bring. Die sirkulasiestelsel is verantwoordelik vir die vloei van warm en koue water om die planeet. Siende dat blouwalvisse se migrasiepatrone aan oseaantemperatuur gekoppel is, sal 'n versteuring in hierdie sirkulasie waarskynlik 'n effek op hul migrasie hê. Die walvisse bring hulle somers in koel, hoë breedteliggings deur, waar hulle die planktonkrefies vreet wat daar volop voorkom. In die winter beweeg hulle na warmer, laer breedteliggings, waar hulle paar en geboorte skenk.
Die verandering in oseaantemperatuur kan ook 'n effek op die blouwalvis se voedsel hê. Die verwarming en laer soutgehalte kan die beskikbare hoeveelheid planktonkrefies (en hulle ligging) affekteer.
Finntroll
Finntroll is 'n folk metal-musiekgroep van Helsinki, Finland. Hulle kombineer elemente van black metal en folk metal. Finntroll se lirieke is in Sweeds, behalwe vir "Madon laulu" op Visor om slutet. Finntroll se oorspronklike sanger, Katla, het op die gebruik van Sweeds bo Fins besluit weens sy lidmaatskap aan die Sweedssprekende minderheid in Finland en die idee dat Sweeds die groep se trolagtige persona beter pas. Ten spyte van verskeie veranderinge in die sanger vir die groep, duur hierdie tradisie voort.
Kaïro
Kaïro (Arabies: القاهرة, al-Qāhirah, [ælˈqɑːheɾa],, letterlik: "die Sterke"; Kopties: ⲕⲁϣⲣⲱⲙⲓ, Kashromi) is die hoofstad van Egipte en die grootste stad in die Arabiese wêreld. Die Egiptenaars gebruik dikwels ook die Hoog-Arabiese landnaam مصر, vir hulle hoofstad (Egiptiese Arabies: Masr).
Geskiedenis
Die huidige Kaïro is in die jaar 969 deur die Fatimidiese kalief Al-Moe'ies net suid van die Nyldelta gestig. Die stad sluit destyds die ou stad Foestat (Ou-Kaïro) in en word oorspronklik met afsonderlike woongebiede vir Arabiere, Berbers, Jode, Grieke, Koerde en Swartes aangelê, wat almal selfregerend is en oor hul eie instellings beskik.
Met die uitbreiding van die Fatimiederyk, wat uiteindelik naas Egipte ook groot dele van die Levant insluit, speel Kaïro 'n al hoe belangriker rol. Met die oprigting van die Al-Azhar-moskee ontwikkel die stad tot die godsdienstige en kulturele sentrum van die Islamitiese wêreld. Danksy die strategiese ligging aan die Nylrivier by die kruispunt van belangrike handelsroetes en naby die Middellandse en Rooisee groei die stad ook tot 'n eersterangse vervoer- en handelsentrum.
Divan Serfontein
Divan Serfontein (* 3 Augustus 1954 in Vanderbijlpark) is 'n oud-Springbokrugbyspeler en Suid-Afrika se nege-en-dertigste Springbokkaptein. Hy het vir die Westelike Provinsie gespeel en is 'n dokter. Serfontein het in 1974 vir die Westelike Provinsie se onder-20 span gespeel en het in 1976 sy buiging vir die Westelike Provinsie gemaak teen die besoekende All Blacks. Hy het die WP tot Curriebekeroorwinnings gelei in 1982, '83 en '84 waarna hy uitgetree het.
Brian Percy Bunting
Brian Bunting (1920–2008) was 'n Suid-Afrikaanse aktivis, joernalis en skrywer. In 1952 was hy vir ’n jaar die sogenaamde Naturelleverteenwoordiger in die Volksraad vir die Wes-Kaapse distrik. Hy is egter weens sy lidmaatskap van die Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party (SAKP) geskors en verban, waarna hy in die vroeë 1960’s na Londen uitwyk. Hy is veral bekend vir sy beskrywing van die eerste jare van apartheid in The Rise of the South African Reich.
Lewensloop
Brian Percy Bunting is op 30 November 1919 (volgens sommige bronne, in 1920 ) in Johannesburg gebore. Hy was die seun van Sidney Bunting, 'n stigterslid van die SAKP. Hy matrikuleer op 15 waarna hy aan die Universiteit van die Witwatersrand studeer en vir die kampuskoerant en die literêre tydskrif Umpa skryf.
Ná afloop van sy studies werk hy snags as subredakteur vir die Rand Daily Mail en Sunday Times terwyl hy sy honneurs-tesis voltooi. In 1942 sluit hy by die weermag aan, waar hy in Noord-Afrika en Italië as lugmeganikus en inligtingsbeampte dien.
Hy sluit in 1940 op 20-jarige ouderdom by die SAKP aan. In 1946 word hy tot die party se Johannesburgse distrikskomitee verkies en het later op die SAKP se sentrale komitee gedien. Ná die 1946-staking van mynwerkers is hy gearresteer, maar alle aanklagte teen hom is laat vaar.
Hy verhuis in 1946 op versoek van die SAKP na Kaapstad om The Guardian se redakteur by te staan. Van November 1952 tot Oktober 1953 dien jy as Naturelleverteenwoordiger in die Wes-Kaap se Volksraad, maar word vir sy betrokkenheid by die SAKP uitgeskop.
Hy het later die redakteur van The Guardian geword, maar staar al vanaf 1952 verbanning in die gesig. In 1960 word hy in hegtenis geneem en in 1962 onder huisarres geplaas. In 1963 is hy verbied om te publiseer.
In Julie 1963 emigreer hy na Engeland, maar keer in 1991 na Suid-Afrika terug en word in 1994 tot die parlement verkies.
Bunting is op 18 Junie 2008 in Kaapstad oorlede.
Sterrebeeld
'n Sterrebeeld is 'n groep sterre wat 'n patroon in die naghemel vorm, maar anders nie in enige verband met mekaar staan nie. Die tradisie om bepaalde beelde in die sterrehemel te sien, bestaan by alle volkere. By die vorming van sterrebeelde is daar soms verbasende ooreenkomste dwarsoor die wêreld.
Die huidige sterrebeelde is 'n erfenis van die Mesopotamiese, Griekse en Arabiese sterrekykers, wat 'n ryk universele mitologie geskep het. Van die sterrebeelde het baie ook Afrikaanse name, alhoewel die meeste sterrekundiges voorkeur aan die wetenskaplike Latynse benamings gee.
In 1928 en 1930 het die Internasionale Sterrekundige Vereniging in Leiden (Nederland) die 88 moderne sterrebeelde en hulle koördinate vasgelê en tegelykertyd die besluit geneem om geen nuwe beelde meer by te voeg nie. Enige sterrekundige voorwerpe wat in die toekoms ontdek sou word, sal as dele van die bestaande sterrebeelde beskou word.
Die begin van die sterrekunde
Die geskiedenis van die sterrekunde het moontlik saam met 'n ingrypende verandering in die menslike leefwyse begin – die oorgang van jag na die landbou. Terwyl die vroeë mense plante net ingesamel het, het die bepaling van die juiste tydstip vir die saad en oes 'n noodsaaklikheid vir beskawings geword wat boerdery as 'n ekonomiese basis gehad het. Mense het natuurverskynsels soos reën noukeurig dopgehou.
Met die verfyning van die landboumetodes is wetenskappe ontwikkel wat 'n oriëntasie in tyd en ruimte moontlik gemaak het, soos wiskunde en sterrekunde. Dit is dus nie ongewoon dat volke soos die Babiloniërs, die Maya en Inka onafhanklik van mekaar en in verskillende lande en tydperke dieselfde wetenskaplike ontwikkelingspeil bereik het nie.
Ongelukkig is daar geen argeologiese vondste of oorlewering van die vroeë geskiedenis van die sterrekunde nie. Die vroegste bronne van sowat 5 000 jaar gelede, byvoorbeeld uit Mesopotamië, is van beskawings wat reeds 'n baie hoë standaard van sterrekundige kennis gehad het. Die groot aantal sterrebeelde wat as dierefigure gesien word, dui daarop dat hulle in dié periode van die mensheidsgeskiedenis afgebaken is toe die mens diere nie meer gejag het nie, maar hulle begin teel en beheers het.
Verder kan 'n mens 'n verbintenis tussen godsdiens, astrologie en die vroeë sterrekunde aanwys. Die sinchronisiteit van hemelse gebeurtenisse en oestye, wat vir die landbou uiters belangrik was, het tot die verering en aanbidding van die son, die maan en die sterre gelei.
Aangesien die meeste vroeë kalenders op die maanjaar met 354 dae berus het, is die sterre ook as 'n maat gebruik waarmee die wentelbaan van die maan noukeurig bepaal kon word.
Om die sterre as oriëntasie in hierdie tydsverloop op see en in die woestyne te kan gebruik, het mense die stergroeperings as beelde begin beskou. Sterre is in twee kategorieë sterrebeelde saamgevat – groepe van sterre, wat die silhoeët van 'n dier, mens of voorwerp uitbeeld, soos byvoorbeeld Orion, die jagter, en enkele sterre, wat op sigself 'n figuur simboliseer, soos byvoorbeeld die sewe sterre van die Plejade.
Om die hemele dop te hou, is in die antieke Mesopotamië, Egipte en Griekeland as die edelste van al die wetenskappe beskou. Die priesters van Assirië en Babilonië het tot die hoogs ontwikkelde sterrekykers behoort; hulle het selfs daarin geslaag om die skynbare wenteling van die hemel waar te neem.
Endoxus, 'n student van Plato, was die eerste Griekse sterrekundige wat die bekende beelde stelselmatig begin lys het. Claudius Ptolemeus (2de eeu n.C.) het die destyds bekende kennis van die hemelkunde, onder meer die navorsing van Hippokrates (2de eeu v.C..), in 'n katalogus saamgevat waarin hy sowat 1 000 sterre, wat in die Mediterreense lande waargeneem kon word, gelys het. Hy het 48 sterrebeelde saamgestel, wat naas die twaalf beelde van die diereriem ook 21 noordelike en vyftien suidelike sterrebeelde ingesluit het. Sy werk het tot in die vyftiende eeu die belangrikste bron van die sterrekunde gebly en dien ook vandag nog steeds as 'n astronomiese standaardbron.
Dit was Europese ontdekkingsreisigers, wat 'n aantal suidelike sterrebeelde soos Crux (die Suiderkruis) waargeneem en beskryf het. Wetenskaplikes soos Johann Bayer (1572–1625), Johannes Hevelius (1611–1687) en Abbé Nicolas-Louis de Lacaille (1713–1762) het hulle by die bekende katalogus gevoeg.
De Lacaille het sy wetenskap in die gees van die Verligting beoefen en veertien van die moderne sterrebeelde afgebaken. Hy het hulle volgens die sterrekundige tradisie van die 17de en 18de eeu na voorwerpe vernoem wat in noue samehang met die wetenskaplike vooruitgang staan. Daar is dus sterrebeelde soos die Teleskoop, Mikroskoop, Kompas, Oktant, Oond en Horlosie in die suidelike hemel.
Ander moderne sterrebeelde versinnebeeld volke en eksotiese diere, wat deur die Europeërs in oorsese gebiede ontmoet en ontdek is, soos byvoorbeeld die Indiër en Kameleon, wat in die jare 1595–1597 deur die Nederlandse seevaarders Pieter Keyser en Frederik de Houtman vasgelê is. Die Poolse sterrekundige Johannes Hevelius het die beeld Skild ter ere van die Poolse koning Jan Sobieski III, oorspronklik selfs Sobieski se Skild, genoem.
Vandag word die sterrebeelde veral as 'n soort kartografiese stelsel gebruik, waarmee nuwe astronomiese voorwerpe met koördinate voorsien kan word. Sterre binne 'n sterrebeeld word volgens die rangorde van hulle helderheid met die letters van die Griekse alfabet benoem. Alpha Centauri was gevolglik die helderste ster in die beeld Centaurus, voordat daar ontdek was dat dit eintlik drie sterre is.
Dmitri Iwanowitsj van Rusland
Tsarjewitsj Dmitri Iwanowitsj, ook bekend as Dmitri van Oeglitsj (Russies: Дмитрий Иванович, Дмитрий Угличский; 19 Oktober 1582 – 15 Mei 1591), was die jongste seun van tsaar Iwan die Verskriklike.
Ongeluk of moord?
Die tweede teorie is dat Dmitri homself per ongeluk in die nek gesteek het toe hy met ’n mes gespeel en ’n epileptiese toeval gekry het. Die teenstanders van dié teorie beweer dat ’n mens se handpalms tydens ’n epileptiese toeval wyd oop is en dat dié moontlikheid onwaarskynlik is. In die amptelike nadoodse ondersoek is destyds bevind dat Dmitri ’n gooispeletjie met die mes gespeel en dit aan die lem vasgehou het. Dan is dit wel moontlik dat hy homself kon gesteek het.
Nasleep
In ’n gewelddadige opstand ná sy dood wat deur sy ma, Maria Nagaja, aangehits is, is verskeie mense vermoor. Nadat bevind is dat hy homself per ongeluk gesteek het, is Maria gedwing om ’n non te word en na ’n afgeleë klooster verban.
Nog ’n nasleep van sy dood was dat verskeie swendelaars in die gewelddadige Tyd van Beroeringe voorgegee het hulle is Dmitri, wat glo die voorval oorleef het omdat die verkeerde seun vermoor is. Twee van hulle het selfs vir kort rukke op die Russiese troon gesit.
Dmitri is later deur die Russies Ortodokse Kerk tot heilige verklaar. Sy feesdae is 19 Oktober, 15 Mei en 3 Junie. ’n Klein kerk is in 1690 gebou op die plek in Oeglitsj waar hy dood aangetref is.
Messier 34
Messier 34 of M34 (ook bekend as NGC 1039) is ’n oop sterreswerm in die sterrebeeld Perseus. Dit is voor 1654 deur Giovanni Batista Hodierna ontdek. Charles Messier het dit in 1764 in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.
M34 is sowat 1 500 ligjare (470 parsek) van die Aarde af. Dit bevat sowat 400 sterre van tussen 0,12 en 1 sonmassa en het ’n radius van sowat 7 ligjare. Die sterreswerm is net-net met die blote oog sigbaar in baie donker toestande, of met ’n verkyker as daar effense ligbesoedeling is.
Die ouderdom van M34 is iewers tusen dié van die Plejades (100 miljoen jaar) en die Hiades (800 miljoen jaar). Vergelykings tussen waargenome sterspektrums en die waardes wat voorspel word deur evolusiemodelle, plaas M34 se ouderdom tussen sowat 200 miljoen en 250 miljoen jaar. Dit is min of meer wanneer sterre met ’n sonmassa van 0,5 die hoofreeks binnegaan. In vergelyking daarmee gaan sterre soos die Son die hoofreeks na 30 miljoen jaar binne.
Minstens 19 sterre in die swerm is wit dwerge. Dit is oorblyfsels van sterre van tot 8 sonmassas wat deur die hoofreeks beweeg het en nie meer energie verwek nie. Van die 19 is 17 van spektraaltipe DA of DAZ, een is tipe DB en die laaste een tipe DC.
Metaalinhoud
Die gemiddelde proporsie van elemente met ’n hoër atoomgetal as helium word in sterrekunde metale genoem. Dit word uitgedruk deur die logaritme van die verhouding van yster tot waterstof, in vergelyking met dieselfde proporsie in die Son. Vir Messier 34 het die metaalinhoud ’n waarde van [Fe/H] = +0,07 ± 0,04. Dit is die ekwivalent van ’n proporsie van 17% of hoër in vergelyking met die Son. Ander elemente kom in ’n soortgelyke hoeveelheid voor, met die uitsondering van nikkel, waarvan daar minder aangetref word.
Bloukatakoeroe
Die Bloukatakoeroe (Campephaga caesia) is 'n skaars standvoël en plaaslike hoogtetrekvoël; beperk tot immergroen woude en aangrensende boomveld. Die voël is 25 – 27 cm groot en weeg 53 - 68 gram. In Engels staan die voël bekend as die Grey Cuckoo-Shrike.
Parktown
Parktown is 'n voorstad van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in Johannesburg se F-streek geleë. Parktown het met die aanlê daarvan die oorspronklike spogbuurte van die Goudstad, Doornfontein en Belgravia, vervang as die stad se mees gesogte buurt.
Parktown, wat aangelê is op die plaas Braamfontein, begin sowat 2 km noord van die Johannesburgse stadsaal en strek die hele ent van Empireweg noordwaarts tot amper by die Johannesburgse Dieretuin. Aan die oostekant word dit begrens deur Houghton en in die weste deur Westcliff. Dit het die onderskeiding dat dit die eerste voorstad is wat nie beplan is om soveel moontlik erwe te verkoop ten einde wins te maak nie, maar vir die gerief en gemak van sy inwoners. Die gebied is in 1891 opgemeet deur die Eckstein-group (Corner House) met kontoerpaaie en standplase van sowat 'n halwe hektaar elk en met straatserwitute in die titelaktes om die insypeling van handel of nywerheid te voorkom. So is dit beplan om die stad se voortreflikste voorstad te wees. Die huise op Houghtonrif het 'n onbelemmerde uitsig van 50 km tot by Pretoria en die Magaliesberg. Van die magtigste magnate het hier gewoon, onder wie sir J.B. Robinson, sir Lionel en lady Florence Phillips, kol. C.L. Andersson en sir George Albu.
Parktown se water het oorspronklik gekom van die fontein by Sans Souci en is gepomp na twee hoë staalwatertenks, 'n treffende baken tot hulle in 1908 afgetakel is. In 1901 het lord Alfred Milner in Sunnyside kom woon, 'n paleisagtig woning, nou 'n privaat hotel. Die eerste motorbusse in Johannesburg het in 1904 van Corner House na Parktown geloop.
1256
Die jaar 1256 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 56ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Iris Adrian
Iris Adrian (29 Mei 1912 – 17 September 1994) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Road to Zanzibar (1941), Shake Hands with Murder (1944), Blue Hawaii (1961), en The Odd Couple (1968).
Huis van Grimaldi
Die Huis van Grimaldi is betrokke by die geskiedenis van die Prinsdom van Monaco en die Republiek van Genua.
Geskiedenis
Die Grimaldi-familie stam af van Grimaldo Canella, ’n Genuese staatsman in die tyd van die eerste Kruistogte. Hy was die seun van Otto Canella, ’n Konsul van Genua in 1133, en hy het op sy beurt in 1160, 1170 en weer in 1184 konsul geword. Sy talle kleinseuns en hul kinders het see-ekspedisies gelei oral om die Mediterreense See, die Swartsee en die Noordsee, en hulle het gou een van die magtigste families in Genua geword.
Die Grimaldi's was bang dat ’n mededingende familie Genua sou oorneem en was in verskeie gevegte betrokke om die mag te behou. Van 1299 af het hulle verskeie bondgenootskappe aangegaan. Die kasteel van Monaco was ideaal geleë om politieke en militêre aanvalle teen Genua te loods. In 1395 het die Grimaldi's die onrus in Genua gebruik om Monaco oor te neem, wat hulle toe as ’n kondominium, of gemeeskaplike soewereiniteit, regeer het. Dit is die oorsprong van die huidige prinsdom.
Tot 2002 het ’n verdrag tussen Monaco en Frankryk bepaal dat as die Grimaldi-familie nie ’n manlike heerser voortbring nie, die soewereiniteit van die gebied na Frankryk sal teruggaan. Die 2002-ooreenkoms maak egter voorsiening vir ’n regentskap en voortgesette Monegaskiese soewereiniteit in so ’n geval.
Die Grimaldi-familie
Die huidige familie stam almal af van Louis II van Monaco en het wêreldwyd bekend geraak danksy Rainier III se huwelik met die Amerikaanse aktrise Grace Kelly.
Monaco is een van net drie state in Europa waar die monarg steeds ’n aktiewe rol in die alledaagse politiek speel. (Die ander twee is Liechtenstein en die Vatikaanstad. Die Monegaskiese prins oefen sy mag uit in ooreenstemming met die grondwet en wette. Hy verteenwoordig die land in alle buitelandse betrekkinge en enige verandering aan die grondwet moet deur hom én die Nasionale Raad goedgekeur word. Wetgewende gesag is verdeel tussen die prins en die Nasionale Raad en die uitvoerende gesag is in die prins se hande.
Die prins het ook volle gesag in die howe, wat in sy naam uitspraak gee. Albert II verleen ook amnestie en Monegaskiese burgerskap, en gee ordes, titels en ander range van eer.
Lys van Grimaldi's
Van die belangrikste lede van die Grimaldi-familie:
Uíge-provinsie
Uíge is 'n provinsie in die noorde van Angola met 'n bevolking van sowat 800 000 mense. Die hoofstad is Uíge (voorheen Carmona).
Gaia (ruimtetuig)
Gaia is ’n ruimtesterrewag van die Europese Ruimtevaartorganisasie (ESA) wat in 2013 gelanseer is en na verwagting tot omstreeks 2022 werksaam sal wees. Die doel van die ruimtetuig is om die noukeurigste driedimensionale kaart nog van die hele Melkweg saam te stel. Gaia moet die posisies, afstande en snelhede van meer as ’n miljard voorwerpe (hoofsaaklik sterre, maar onder meer ook planete, komete, asteroïdes en kwasars) bepaal met ’n noukeurigheid van sowat ’n 10 miljoenste boogsekonde. Hiervoor het dit die grootste digitale kamera wat nog gebou is, met ’n resolusie van 1 gigapieksel.
Werking
Die ruimtevoorwerpe word sowat 70 keer in vyf jaar gemeet om die presiese posisie en beweging van elke voorwerp te bestudeer. So kan bepaal word hoe ons sterrestelsel ontwikkel het en hoe dit vroeër gelyk het.
1257
Die jaar 1257 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 57ste jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gaia (ruimtetuig)
Werking
Gaia is die afkorting vir Global Astrometric Interferometer for Astrophysics en is die opvolger van die Europese Hipparcos-sending. Die ruimtetuig het genoeg verbruiksgoedere om tot omstreeks November 2024 te werk. Sy detektors degradeer nie so vinnig as wat aanvanklik verwag is nie en die sending kon dus verleng word.
Lansering en wentelbaan
Gaia is op 19 Desember 2013 met ’n Soyuz ST-B/Fregat-MT-vuurpyl gelanseer. Dit is sowat 1,5 miljoen kilometer van die Aarde af, in ’n wentelbaan om die Lagrange-punt L2. In dié gebied werk feitlik geen swaartekrag op die satelliet in nie.
Die grootste ligbronne in die nabyheid van die Aarde (die Son, Aarde self en die Maan) is almal aan dieselfde kant van die satelliet en alle steurende lig kan dus weggekeer word. L2 lê egter in die skadukeël van die Aarde en daarom kan nie daar van sonenergie gebruik gemaak word nie – dus wentel Gaia om die L2-punt, buite die skadukeël van die Aarde.
Waarnemings
Die ruimtetuig se teikens verteenwoordig sowat 1% van die Melkweg se voorwerpe, soos alle sterre helderder as magnitude 20 in ’n breë fotometriese band wat die grootste deel van die sigbare reikafstand dek. Gaia sal na verwagting ook duisende, of dalk tienduisende, eksoplanete van Jupiter se grootte buite die Sonnestelsel opspoor, asook 500 000 kwasars en tienduisende nuwe asteroïdes en komete binne die Sonnestelsel.
Benewens sterre, asteroïdes en planete, sal Gaia talle sterrestelsels en sowat 100 000 supernovas waarneem en bepaalde teorieë van Einstein toets.
Datauitreikings
Die Gaia-katalogus word in stadiums uitgereik en bevat ’n toenemende hoeveelheid inligting. Die vroeë uitreikings ignoreer byvoorbeeld dowwer sterre in digte stervelde. Die eerste datauitreiking, Gaia DR1, wat geskoei is op 14 maande se waarnemings deur September 2015, was op 14 September 2016 en word beskryf in ’n reeks artikels wat in Astronomy and Astrophysics gepubliseer is. Die data sluit in die "posisie en . . . magnitude van 1,1 miljard sterre deur die gebruikmaking van slegs Gaia-data; posisies, parallakse en eiebewegings van meer as 2 miljoen sterre" geskoei op ’n kombinasie van Gaia- en Tycho-2-data vir dié voorwerpe in albei katalogusse; "ligkurwes en eienskappe van sowat 3 000 veranderlike sterre; en die posisie en magnitude van meer as 2 000 . . . ekstragalaktiese bronne wat gebruik is om die hemelverwysingsraamwerk te definieer". Data van hierdie DR1-uitreiking kan gesien word in die Gaia-argief sowel as sterrekundige datasentrums soos die Centre de données astronomiques de Strasbourg.
240px|duimnael|Sterre en ander hemelligame in die tweede datauitreiking. Die tweede datauitreiking (DR2), wat op 25 April 2018 plaasgevind het, is geskoei op 22 maande se waarnemings tussen 25 Julie 2014 en 23 Mei 2016. Dit sluit in die posisie, parallaks en eiebeweging van sowat 1,3 miljard sterre en die posisie van ’n bykomende 300 miljoen sterre, rooi en blou fotometriese data van sowat 1,1 miljard sterre en enkelkleurfotometrie van nog 400 miljoen sterre. Dit bevat ook data van meer as 14 000 uitgekose voorwerpe in die Sonnestelsel.
’n App met die naam Gaia Sky is ontwikkel om die sterrestelsel in drie dimensies met Gaia-data te verken.
Politsirivier
Die Politsirivier is 'n rivier geleë naby Tzaneen in die Limpopoprovinsie, in die noordoostelike deel van Suid-Afrika, 290 km noordoos van die hoofstad Pretoria.
Die Politsirivier maak deel uit van die opvanggebied van die Letaba- en Olifantsriviere, wat uiteindelik by die Limpoporivier aansluit in Mosambiek.
Nikolaiviertel
Die Nikolaiviertel ("Nikolaikwartier") was een van die vroegste kwartiere waarin die Berlynse stadsgebied vanaf die 13de eeu onderverdeel is. Net soos die ander stadsbuurte van hierdie periode (Heilig-Geist-Viertel, Marienviertel en Klosterviertel) is dit na 'n kerkinstelling vernoem, naamlik die Nikolaikerk as sy sentrale gebou.
Die huidige Nikolaiviertel is tussen 1985 en 1987 ter geleentheid van die 750-jaarfeesviering van Berlyn in 1987 in 'n historiserende styl heropgebou. Dit is in die stadsdeel Mitte aan die oostelike oewer van die Spreerivier tussen Rathausstraße, Spandauer Straße en Mühlendamm geleë.
Geskiedenis
Die Sint Nikolaikerk, 'n laat-Romaanse veldsteenbasiliek, is omstreeks 1200 voltooi. Rondom hierdie sakrale gebou het 'n nedersetting met twee buurte begin ontwikkel: Berlin of Oud-Berlyn, die groter een van die twee dorpe, het oos van die Spree ontstaan, die kleiner susterdorp Cölln aan die teenoorliggende rivieroewer. Die twee buurte is deur die Mühlendamm-brug met mekaar verbind. Albei nedersettings het omstreeks 1230 stadstatus gekry. Min is bekend oor die vroeë geskiedenis van die dubbelstad waaruit die latere Duitse hoofstad Berlyn sou ontwikkel aangesien alle geskiedkundige dokumente vermoedelik deur 'n brandramp in 1380 vernietig is.
Die vroegste dokument, wat bewaar gebly het en waarin na Cölln verwys word, dateer van 28 Oktober 1237. Die oudste skrifstuk, wat 'n verwysing na Berlyn bevat, dateer van 26 Januarie 1244. Omdat die twee nedersettings kort daarna tot 'n enkele groot nedersetting gegroei het, word 1237 as die geskiedkundige stigtingsdatum van Berlyn beskou.
Die ekonomiese mag en welvaart van sy burgers was in 1264 groot genoeg om die sentrale gebou, die Nikolaikerk, tot 'n Gotiese hallekerk om te bou. Ook in die volgende eeue is die kerk steeds weer verander, maar sy belangrikste argitektoniese kenmerk, die asimmetriese middeleeuse fasade met sy enkele toring, het die stadshorison van die geskiedkundige Berlynse middestad nog tot in die laat 19de eeu oorheers. Dit is eers in die 1870's deur 'n Nieu-Gotiese dubbelkerktoring vervang.
Loreley
duimnael|Die rots Lore-Ley. duimnael|’n Standbeeld van die karakter Lore-Ley.
Fiktiewe karakter
In die Duitse letterkunde is Lore-Ley ’n towenares wat in 1801 haar verskyning gemaak het in die ballade "Lore Lay" in Clemens Brentano se roman Godwi (1801). Hierdie karakter van Brentano was so gewild dat mense teen die middel van die 19de eeu al geglo het sy verhaal is ’n antieke legende – ook aangesien dit ooreenkomste getoon het met reeds bekende verhale uit die Griekse mitologie, soos dié van die nimf Echo, wat in ’n rots verander, en die Sirenes, wat matrose met hul sang lok. Lore Lay lok ook mans met haar skoonheid en veroorsaak hul dood.
In Heinrich Heine se gedig Die Lore-Ley van 1824 vergaan matrose se skepe in die Ryn wanneer hul aandag deur haar sang afgelei word. Die gedig is al baie getoonset, onder andere in 1824 deur Friedrich Silcher. Dit is ook die wysie van die Afrikaanse volksliedjie "Daar Gaan uit Vergange se Dae", waarvoor Jan F.E. Celliers die woorde geskryf het.
Die Lore-Ley
"Ich weiß nicht was soll es bedeuten, Dass ich so traurig bin; Ein Märchen aus uralten Zeiten, Das kommt mir nicht aus dem Sinn.
Die Luft ist kühl und es dunkelt, Und ruhig fließt der Rhein; Der Gipfel des Berges funkelt Im Abendsonnenschein.
Die schönste Jungfrau sitzet Dort oben wunderbar; Ihr goldnes Geschmeide blitzet, Sie kämmt ihr goldenes Haar.
Sie kämmt es mit goldenem Kamme Und singt ein Lied dabei; Das hat eine wundersame, Gewaltige Melodei.
Den Schiffer im kleinen Schiffe Ergreift es mit wildem Weh; Er schaut nicht die Felsenriffe, Er schaut nur hinauf in die Höh.
Ich glaube, die Wellen verschlingen Am Ende Schiffer und Kahn; Und das hat mit ihrem Singen Die Lore-Ley getan."
David Beckham
David Robert Joseph Beckham (gebore op 2 Mei 1975 in Leytonstone, Londen) is 'n voormalige Engelse sokkerspeler. Hy het as middelveldspeler vir Manchester United, Real Madrid en Los Angeles Galaxy uitgedraf. Van 2001 tot 2006 was hy die kaptein van Engeland se nasionale sokkerspan. Hy het sy 100ste wedstryd vir Engeland in Maart 2008 teen Frankryk gespeel. Becks, soos hy ook bekend staan, is een van die rykste en beroemdste sokkerspelers ter wêreld.
Private lewe
Beckham trou op 4 Julie 1999 met Victoria Adams ('n sangeres wat 'n lid van die Britse popgroep Spice Girls was) in Luttrellstown Castle naby Dublin in Ierland. David en Victoria het drie seuns en een dogter: Brooklyn (1999 in Londen), Romeo (2002 in Londen), Cruz (2005 in Madrid) en Harper Seven (2011 in Los Angeles. Brooklyn het sy naam gekry omdat die paartjie in New York agtergekom het dat sy swanger was. Brooklyn is later in Kopenhagen gebore.
Enkelgroendoring
Die Enkelgroendoring (Balanites aegyptiaca) is 'n middelgroot boom wat voorkom oor feitlik die hele Afrika en Arabiese Skiereiland. Dit is inheems in Algerië, Angola, Benin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Caprivistrook in Namibië, Demokratiese Republiek die Kongo, Djiboeti, Egipte, Eritrea, Ethiopië, Gambië, Ghana, Guinee, Guinee-Bissau, Ivoorkus, Jemen, Kameroen, Kenia, Libië, Malawi, Mali, Mauritanië, Marokko, Mosambiek, Niger, Nigerië, Oman, Republiek die Kongo, Rwanda, Saoedi-Arabië, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Somalië, Soedan, Tanzanië, Togo, Tsjad, Oeganda, Wes-Sahara, Zambië en Zimbabwe. Dit is ook inheems in Libanon, Sirië en die Staat Palestina.
Die boom het heldergroen blare en stewige ongevurkte dorings.
Grammofoon
Die grammofoon (afgelei van Grieks γράμμα gramma "letter, skrif" en φωνή phōnē "stem, klank, geluid") of platespeler is 'n toestel vir die weergawe van klank wat tevore op 'n plaat (aanvanklik ook 'n rol of silinder) opgeneem is. Plate, wat op grammofone gespeel word, bevat opnames wat in golfvorm op 'n roterende skyf (oorspronklik 'n silinder) ingegraveer is. Terwyl die skyf roteer, loop 'n naald oor die plaat en trek die golfvorm na. Sy vibrasies gee die klankgolwe weer wat oorspronklik opgeneem is. Die naald is aan 'n arm vasgemaak, terwyl 'n groot horing as versterker gebruik word. Aan die begin van die 20ste eeu het grammofone speel- en musiekdose verdring.
Die fonograaf, wat in 1877 deur Thomas Edison (1847-1931) ingevoer is, was die historiese voorloper van die grammofoon. Terwyl ander uitvinders toestelle vir die opname van klank ontwikkel het, was die fonograaf die eerste toestel waarmee klank sowel opgeneem asook weergegee kon word. Edison se fonograaf het klank op 'n silinder vasgelê wat in tinfoelie toegedraai is. Alexander Graham Bell se Volta Laboratory het in die 1880's verskeie tegniese verbeteringe aan Edison se fonograaf aangebring, waaronder die gebruik van kartonsilinders wat met was oortrek is. 'n Metaalpen het kronkelend oor die silinder geloop.