cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Omgewingsbeheer
Voorbeelde van omgewingsversteurings
ŉ Verdere probleem van dam me is dat hulle, veral in gebiede waar daar baie gronderosie voorkom, vinnig kan toeslik. Die betreklik gereelde oorstromings in lande soos Indië en Bangla Desj, wat duisende lewens op 'n slag kan eis, kan grotendeels toegeskryf word aan ontbossing teen die hange van die Himalaja-berge. Natuurlike plantegroei veroorsaak dat reënwater deur die grond geabsorbeer word en baie stadig na riviere beweeg. Wanneer die plantegroei egter verwyder word, dring baie min water in die grond binne en vloei die meeste dadelik na die riviere en veroorsaak so oorstromings.
Omgewingsbeheer
Hoewel sekere skrywers reeds teen die einde van die 19e eeu teen die gevare van industrialisasie gewaarsku het en die eerste nasionale park in die VSA, die Yellowstone National Park, reeds in 1872 geproklameer is, het omgewingsbewustheid in die Wes-Europese lande eers in die sestigerjare 'n noemenswaardige omvang begin aanneem. In 1962 het Rachel Carson in haar boek Silent spring op die geweldige gevare van insektedoders gewys.
Dennis Meadows se boek The limits of growth in 1917 en die publikasie Blueprint of survival van die redakteurs van die Britse tydskrif The Ecologist, het ŉ belangrike rol gespeel in die inskerping van omgewingsbewustheid by die mens. In 1980 is 'n wêreldbewaringstrategie deur die IUNC (International Union forthe Conservation of Nature and Natural Resources) saamgestel en in samewerking met UNEP (United Nations Environment Programme) en die WWF (World Wildlife Fund) gepubliseer.
Hierin is beleidsriglyne aangegee vir die instandhouding van die essensiële ekologiese prosesse en stelsels wat lewe moontlik maak, die bewaring van genetiese diversiteit en die verantwoordelike gebruik van plant- en dierspesies en ekostelsels. Die een of ander vorm van besoedelingsbeheer word vandag wêreldwyd toegepas, maar besoedeling vind tog nog op groot skaal plaas. Vorme van besoedeling soos oormatige lawaai en die weggooi van rommel is relatief maklik om te bestry, maar is ook nie so ernstig van aard nie.
Wetgewing oor die beheer van chemiese besoedeling bestaan in die meeste Westerse en ook in ander lande, maar die wette is dikwels moeilik om toe te pas. Daar is byvoorbeeld in verskeie gevalle al gevind dat fabrieke saans hul afval in riviere gooi, sodat die konsentrasie daarvan al verlaag het teen die tyd dat die water getoets word en dan binne die perke is wat by wet voorgeskryf is. Een van die suksesvolste gevalle van beheer is die van die Teemsrivier in Engeland.
Hierdie rivier was in 'n stadium so besoedel dat geen vis meer daar voorgekom het nie, maar nadat baie streng maatreëls in 1963 ingestel is om die storting van chemiese afval in die rivier te bekamp, het die besoedeling in so ŉ mate afgeneem dat salm (Salmo salar) weer daarin begin broei het. Dit is merkwaardig, veral as in gedagte gehou word dat die salm ŉ vis is wat baie sensitief vir onsuiwer water is en maklik na besoedeling vrek. In Suid-Afrika het byvoorbeeld 'n stad so as Johannesburg baie skoner geword na die instelling van beheermaatreëls soos die totstandbrenging van rookvrye sones, wat veral op die bekamping van lugbesoedeling ingestel is.
Selfs hoogs geïndustrialiseerde lande soos Japan voldoen aan hierdie vereiste, maar ander lande, soos Suid-Afrika, is nog ver daarvandaan. Navorsing om die beste metodes vir omgewingsbeheer te bepaal, is baie belangrik en word tans wêreldwyd gedoen. Hierdie navorsing het toegeneem namate omgewingsbewustheid toegeneem het, maar oor die algemeen word nog slegs 2 tot 3 % van die Westerse lande se bruto nasionale produk aan navorsing oor die onderwerp bestee.
As die omvang van die krisis in ag geneem word, behoort heelwat meer navorsing gedoen te kan word. Sedert 1969 moet elke groot projek in die VSA wat enige noemenswaardige invloed op die omgewing kan uitoefen, voorafgegaan word deur 'n sogenaamde omgewingseffekverslag (EIA Environmental Impact Assessment). Sulke verslae het onlangs ook in Suid-Afrika algemener begin word, maar word nog nie by wet vereis nie. 'n Voorbeeld van so 'n verslag is die een wat onlangs opgestel is oor die omgewingseffek van 'n dam in die Umfolozirivier in Natal.
Die verslag is deur 'n ekoloog van die Natalse Parkeraad opgestel en die noodsaaklikheid van 'n dam vir die suikerrietboere, die effek van ŉ dam op verskillende plekke op die Umfolozi-natuurreservaat, die effek van 'n dam op die ekostelsels stroom af en verskeie ander faktore word in hierdie verslag bespreek. Talle ander aspekte van die omgewing word deur wetgewing beheer, maar omdat die politiek so 'n groot rol in hierdie wetgewing speel, is dit baiekeer nie doeltreffend genoeg nie, terwyl dit in ander gevalle onprakties of onmoontlik is om die wette toe te pas.
Boris Spasski
Boris Vasilievich Spasski (gebore 30 Januarie 1937) is 'n Russiese skaakspeler en grootmeester. Hy is 'n voormalige wêreldkampioen vanaf 1969 tot 1972. Spasski het in drie wêreldkampioenskapstryde gespeel: hy het verloor teen Tigran Petrosian in 1966; hy het vir Petrosian gewen in 1969; en verloor teen Bobby Fischer in die bekende 1972-wêreldskaakkampioenskap.
In 1976 het Spasski na Frankryk verhuis en 'n Franse burger geword in 1978. In 2012 het hy teruggekeer na Rusland. Hy is die oudste voormalige wêreldkampioen wat nog lewe.
Vroeë lewe
Spasski is in Leningrad uit Russiese ouers gebore. Sy vader, Vasili Vladimirovich Spasski, was in die weermag werksaam.
Persoonlike lewe
Boris is drie keer getroud. Sy eerste vrou (1959–1961) was Nadezda Konstantinovna Latyntceva. Hulle het een dogter, Tatiana (gebore 1960). Sy tweede vrou was Larisa Zakharovna Solovyova. Hulle het 'n seun, Vasili Solovyov-Spassky (gebore 1967). Sy derde vrou was Marina Yurievna Shcherbachova, getroud in 1975. Hulle het 'n seun, Boris Spassky Jr. (gebore 1980).
Jacqueline McKenzie
Jacqueline McKenzie (gebore 24 Oktober 1967) is 'n Australiese aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Romper Stomper (1992), Angel Baby (1995), Deep Blue Sea (1999), en The Water Diviner (2014).
2012 Britse Grand Prix
Die 2012 Formule Een Britse Grand Prix is op 8 Julie 2012 op die Silverstone-renbaan in Silverstone, Brittanje gehou. Dit was die negende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Mark Webber in sy Red Bull-Renault gewen.
20 April
20 April is die 110de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (111de in skrikkeljare). Daar volg nog 255 dae.
Papkuilsnekpas
Papkuilsnekpas is 'n bergpas op die R355-grondpad tussen Ceres en Calvinia, in die Noord-Kaap en ten weste van die Tankwa Karoo Nasionale Park en ten ooste van Elandsvlei.
Interkontinentale Beker
Die Europese / Suid-Amerikaanse Beker, algemeen bekend as die Interkontinentale Beker of Toyota Cup, was 'n sokkerwedstryd deur UEFA en CONMEBOL. Die kompetisie was tussen die wenners van die Europese Champions League en die Suid-Amerikaanse Copa Libertadores in 'n wedstryd wat elke jaar gespeel word. Dit is gespeel deur verteenwoordigersklubs van die baie meer ontwikkelde vastelande in die sokkerwêreld in daardie jare. Die Beker het die Wêreldklubkampioenskap genoem tot die eerste FIFA-klubbeker in 2000 gehou is. Dit is gespeel deur verteenwoordigersverenigings van die meeste ontwikkelde vastelande in die sokkerwêreld (veral in daardie jare).
Gawie Fagan
Gabriël Theron Fagan (noemnaam Gawie, Kaapstad, 15 November 1925 – 13 September 2020) was ’n veelbekroonde Suid-Afrikaanse argitek wat saam met Pius Pahl en Revel Fox as een van die belangrikste argitekte van die Kaapse argitektuur van die middel van die 20ste eeu beskou word.
Interkontinentale Beker
Vanaf 2005 is die Intercontinental Cup vervang deur die FIFA Club World Cup (FIFA Klub Wêreldbeker). Die FIFA Club World Cup sluit ook Noord-Amerikaanse, Asiatiese, Afrika en Oceaniese wenners in. In 2017 het FIFA almal erken as klub amptelike wêreldkampioene met dieselfde status as die Wenners van die Klubwêreldbeker dit is FIFA club world champions.
Gawie Fagan
Hy is veral bekend vir sy huisontwerpe, waarin hy internasionale tendense met plaaslike Kaapse volksbou vermeng het. ’n Voorbeeld hiervan is sy eie huis, Die Es, in Kampsbaai, wat hy, sy vrou, dr. Gwen Fagan, en hul gesin self in die sestigerjare op ’n baie knap begroting gebou het. Die huis is ’n vergestalting van Fagan se waardes tydens sy 68 jaar lange loopbaan: inagneming van die landskap, handgesmede materiaal, waardering vir die geskiedenis en bowenal die skep van ’n moderne woonplek.
Herkoms en opleiding
Fagan is in Nuweland in Kaapstad se suidelike voorstede as een van drie seuns gebore. Nadat hy ingenieurswese aan die Universiteit van Kaapstad studeer het, het sy moeder hom aangespoor om argitektuur aan die Universiteit van Pretoria te studeer. Aan Tukkies het hy akademies uitgeblink en as ’n ontwerper uitgeblink. In tydskrif van die Suid-Afrikaanse Instituut van Argitekte is meermale oor sy bekroonde projekte berig.
Loopbaan
In 1952 het Fagan sy loopbaan as argitek aan die destydse Volkskas begin en talle takke van dié bank dwarsdeur Suid-Afrika ontwerp, altyd met groot sensitiwiteit vir die omgewing. In 1964 het hy sy eie praktyk in Kaapstad opgerig en sowat twee jaar later sy eerste restourasieprojek, La Dauphine, aanvaar. Ná die Bolandse aardbewing van 29 September 1969 het die restourasie van Kerkstraat, Tulbagh, gevolg. Vir die restourasie van die Kasteel die Goeie Hoop is hy in 2002 met die SAIA se prys vir uitnemendheid vereer. Reeds in 1988 het hy die instituut se goue medalje ontvang, die organisasie se hoogste eerbewys aan ’n plaaslike argitek.
Ander belangstellings
Fagan, wat deur baie mense as ’n alsydige beskou word, het in 1988 ’n epiese vaart van Portugal na Mosselbaai onderneem vir die 500-jarige herdenking van Bartolomeu Dias se besoek aan die Kaap. In 1982 het hy die Transatlantiese seiljagresies van die Kaap na Punta del Este gewen en in 2003 die vaart na Bahia.
Uniondaletolbos
Die uniondaletolbos (Leucadendron rourkei) is 'n blomdraende struik of klein boompie wat tot die genus Leucadendron behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en Oos-Kaap waar dit voorkom in die Kammanassieberge, Kougaberge en oostelike Swartberg. Die plant word as seldsaam beskou.
Die struik word 5 m hoog en blom van Desember tot Januarie. Die plant gaan dood na 'n brand maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en val na die grond na 'n brand, dit word moontlik deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike- en vroulike blomme, wat deur die wind bestuif word. Die plant groei op suidelike hellings in skalie of klipperige grond op hoogtes van 1370 tot 1700 m.
Die boom se FSA-nommer is 81.6. In Engels staan dit as die Uniondale conebush bekend.
Agulhastolbos
Die Agulhastolbos (Leucadendron stelligerum) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Leucadendron behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit vanaf Elim tot by die Agulhasvlakte voorkom.
Die struik word 2 m hoog en blom van Julie tot Augustus. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike en vroulike blomme, wat deur die werking van insekte bestuif word. Die plant vrek na 'n brand maar die sade oorleef. Die sade word in 'n tol op die vroulike plant geberg en val eers grond toe na 'n brand of nadat dit ryp geword het, en word deur die wind versprei. Die plant groei op hellings in kleierige grond op hoogtes van 20 tot 140 m.
In Engels staan dit as die Agulhas conebush bekend.
Christiaan Bakkes
Christiaan Mathys Bakkes (Vredenburg, 3 Augustus 1965) is 'n Afrikaanse skrywer van veral jag- en veldkortverhale. Hy is die seun van Cas en Margaret Bakkes en die broer van C. Johan Bakkes. Margaret en C. Johan is ook skrywers.
Bakkes werk vir 'n tydperk as veldwagter in die Krugerwildtuin en was in die vroeë 1990's by die uitdunning van olifante betrokke, 'n saak waarteen hy etiese besware ontwikkel. In 1994 word hy ernstig binne die wildtuin beseer en verloor hy 'n arm in ’n onderonsie met ’n krokodil. Hy slaan daarna 'n nuwe loopbaanrigting in en gaan werk in die Damaralandse woestyn as 'n gids en bewaringsbeampte vir Wilderness Safaris. Hy lei ook gorillasafari’s in die woude van Uganda. Bakkes word as 'n liefhebber van heavy metal musiek beskryf.
Lewe en werk
Christiaan Mathys Bakkes is op 3 Augustus 1965 op Vredenburg gebore, as die jongste seun en een van vier kinders van dr. Casparus Marius Bakkes, ’n militêre historikus, en die skryfster Margaret Magdel Bakkes. Hy het twee ouer broers, die skrywer en dosent C. Johan,  en Marius wat werksaam is in die filmbedryf, en ’n suster, Matilde, ’n spraakterapeut. Hulle trek terug Pretoria toe, waar sy ouers benewens ’n huis in die stad ook ’n plasie buite die stad koop. Op die plaas raak hy geheg aan die natuurlewe. Sy skoolopleiding kry hy aan Pretoria-Oos Laerskool, Afrikaans Hoër Seunskool in Pretoria en in 1983 matrikuleer hy aan die Pro Arte Kunsskool in Pretoria, waar hy onder meer Kuns as vak neem. Hy studeer filmproduksie na skool, want hy wou graag natuurlewefilms maak, maar skop hierdie studies op. Hy begin dan as ongeskoolde arbeider by die Krugerwildtuin werk, waar hy onder andere lakens opvou en die kasregister beman. Dan keer hy terug na Pretoria en behaal ’n Diploma in Natuurbewaring aan die Pretoria Technikon, waarna hy vir ’n ruk op ’n wildplaas werk. Hy word dan opgeroep vir sy twee jaar verpligte militêre diensplig. Vir ’n ruk is hy offisier in die Inligtingskorps wanneer Militêre Intelligensie (MI) hom werf om die weermag se veldwagter by Fort Saint Michel aan die Angolese grens te wees. Dit is net voor Resolusie 435, wat bepaal die Suid-Afrikaanse soldate uit Suidwes-Afrika moet onttrek en hy kom gou agter dat die veldwagterskap slegs ’n front van die MI is sodat Suid-Afrika nie die bevrydingsbeweging Unita oornag in Angola alleen los nie. Geheime sendings ry in hierdie tyd steeds wapens en voorrade oor die grens aan. In 1989 lei hy ’n eenheid in die Wes-Caprivi wat saam met San-spoorsnyers op die Kwando-rivier patrollies doen om stropers en ivoordiewe te vang.
Ná voltooiing van sy diensplig is hy natuurbewaarder in die Caprivi, Mpumalanga, KwaNdebele en dan staptoerveldwagter in die Krugerwildtuin. Onder andere neem hy vir Nelson Mandela kort ná sy vrylating op ’n staptoer deur die wildtuin en maak hom touwys oor die natuur. Op 26 Februarie 1994 is hy betrokke in ’n ernstige krokodilaanval nadat hy in ’n dam spring om af te koel en meer as een krokodil hom aanval. Sy linkerarm word afgebyt en hy word ook aan die regterskouer gebyt, sodat hy die gebruik van sy linkerarm verloor en daar lank gevrees is dat sy regterarm ook in die slag gaan bly. Aanvanklik is daar ook groot vrees vir sy lewe weens die ontsaglike gevaar van bakteriese infeksie in sy veelvuldige wonde. Hy is vyf weke in 1 Militêre Hospitaal in Pretoria en is vir nog vier maande daarna betrokke by rehabilitasie. Omdat hy links was, moes hy nou leer om alles regs te doen. Hy word hierna deur die Parkeraad in kennis gestel dat hy nie meer ’n staptoerveldwagter in die Krugerwildtuin kan wees nie en eerder ’n kampbestuurder moet word, wat sy tyd in die kantoor sal moes deurbring.
Die noodsaaklikheid om sy ongeluk en verlies van sy werk as veldwagter te verwerk, lei hom in 1996 op ’n vyf maande staptoer deur Afrika, waar hy vanaf Kaapstad duimry deur die Weskus en Namibië en daarna na Zambië, waar hy malaria opdoen en vir lank ernstig siek is. Deurentyd doen hy by groot wildkampe en wildplase aansoek om werk, maar sonder sukses. Hierna is hy na Malawi, waar hy die berugte Malawi-diarree opdoen en sy enigste hand breek, en daarvandaan na die Serengeti in Tanzanië. Hiervandaan neem hy ’n boot na Uganda, waar hy ’n boodskap van sy ma kry dat hy na die Kaokoveld in die noorde van Namibië moet kom, aangesien daar vir hom werk is by die Wêreldnatuurlewefonds (WWF). Hy is hier vir drie jaar betrokke by natuurbewaring en by die oplei van plaaslike mense as veldwagters. Hierna sluit hy aan by Wilderness Safari’s en gaan na Botswana, waar hy help om safari’s te reël. Hy keer weer terug na die Kaokoveld wanneer hy ’n pos kry as konsessiebestuurder in die Skedelkuspark langs die grens van Namibië in die Damaralandwoestyn. Hoewel hy meeste van hierdie tyd in die veld is, deel hy ’n huis op Sesfontein met vriende. In 2000 is hy as gas van die Vlaams-Afrikaanse Vereniging die gasspreker by hulle byeenkoms in Vlaandere. Sy kliënte in die safari-wêreld is normaalweg welaf en hy ontmoet onder andere vir Pete Jones, een van die rykste mense ter wêreld. Jones neem hom op ’n avontuurreis deur die wêreld. In New Orleans sing hy saam met Pete se rockorkes die internasionale rockgroep The Doors se Roadhouse Blues en kuier met Pink Floyd se Nick Mason en rocksterre soos Peter Gabriel.
In 2006 trou Christiaan met Emsie Verwey en hulle woon in ’n tent in Damaraland in die noordweste van Namibië, vanwaar hy steeds gids en areabestuurder by Wilderness Safari’s is en onder andere ook gorillasafari’s in die woude van Uganda lei. Later word hy veldwagter van die Palmwag-konsessie, ’n halfmiljoen hektaar van klipwoestyn wat tuiste is vir swartrenosters in ’n poging om hierdie bedreigde spesie te bewaar. Hier bly hy meestal in die talle kampe oor die grootste gedeelte van die noord-westelike woestyngebied van Namibië, van Sossusvlei in die Namib tot Rhino Camp in Damaraland, Palmwag in die Kaokoveld, Angra Frio teen die Skedelkus en Serra Cafema by die mond van die Kunene aan die grens met Angola. Hy aanvaar ook Namibiese burgerskap. Sy huwelik eindig in ’n egskeiding, waarna hy ’n vaste verhouding aanknoop met die Amerikaanse regsgeleerde Marcia Fargnoli wat haar in Namibië kom vestig het. Christiaan en sy deel ’n woonstel in die kusdorp Swakopmund.
Skryfwerk
In sy boeke beskryf hy kennelik outobiografiese vertellings, waar Stoffel Mathysen sy alter ego is. Dit bevat opwindende jagavonture, beskryf ook die voorval met die krokodilaanval en vertel van al sy ander wedervaringe as wildbewaarder, met ’n goeie kwota humor. Die lang pad van Stoffel Mathysen lui sy biografiese romans in, met vryheid wat aan die einde eers werklik verwerf word wanneer hy kan werk waaraan hy regtig wil. Die boek neem die leser op die helende reis tot aan die oewers van die Victoria-meer nadat die hoofkarakter sy arm verloor in ’n krokodil-aanval. Sy pad kruis met baie ander, maar dit is nie blywende vriendskappe of uiteindes wat saak maak nie, maar dat daar altyd verder gereis kan word. Die hele Afrika lê vir die reisiger oop.
Stoffel in die wildernis is ’n bundel kortverhale en sketse waarin sy avonture beskryf word vanaf die tyd toe hy ’n sorgelose student was, deur sy weermagervarings, tot waar hy as ervare veldwagter in die afgeleë Kaokoland werk. Dit is ’n harde lewe, een van eensaamheid en afsondering, maar ook een waarin die betowering van Afrika ’n houvas op die mens kry. Aangrypend is die verhaal van ’n kollega wie se seuntjie dood is, waar die liefde, verlange en eensaamheid in die bos uitgebeeld word. Die afsonderlike verhale in die bundel vorm ’n geheel met Stoffel se veranderende perspektief op sy betrokkenheid by natuurbewaring wat weergegee word. Waar hy aanvanklik as jong veldwagter hom en sy kollegas beskou as redders van mens en dier, vind hy later in die soeke na avontuur nie ’n vastigheid en gevoel van behoort nie en hunker hy na ’n lewensmaat, ten spyte van sy onveranderde liefde vir die natuur.
Stoffel by die afdraaipad is ’n soort veldjoernaal of kortverhaalbundel wat in sy geheel in die Kaokoveld in Namibië afspeel, waar Stoffel eers as wildbewaarder en later as toergids die diere, plante en mense asook geskiedenis van die streek (insluitende die Dorslandtrekkers) beskryf. Daar is verhale uit sy tydperk as veldwagter in die Kaokoveld en verhale uit sy jare as safarileier aan die Skedelkus. Hy gee ’n noodsaaklike blik op die werking van verantwoordelike toerisme. Hierdie boek is in 2005 op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys vir boeke in kort formaat.
Stoffel se veldnotas sit die reeds bekende patroon van kort vertellings oor belewenisse in die veld (en tydens die bosoorlog) voort, met sommige van die verhale wat deur die slot daarin slaag om die brug tussen die ooglopende en die universele oor te steek. Op veertig is die skrywer nou ouer, wyser en rustiger. Hierdie boek sluit ook ’n vrouekarakter in, Nina met haar katte, sy medebestuurder by die renosterkamp wat later sy verloofde word. Die bitter verlies wat die dood van ’n boesemvriend meebring word ook beskryf. Hierdie boek belig benewens die geharde veldwagter se werk en ervarings ook sy lewe en menswees.
Stoffel in Afrika se 27 verhale behandel weereens episodes uit Stoffel se kleurryke lewe, vanaf sy vroeë jare as wildbewaarder en sy werk as soldaat en teenstroper-veldwagter, en sy tyd as WWF-beampte in die Kaokoveld tot by sy huidige betrokkenheid in Damaraland by die bewaring van swartrenosters. Hy vertel ook van die safari’s om na die gorillas in Uganda en Rwanda te gaan kyk en van sy besoeke aan Engeland. Sommige verhale is meer persoonlik van aard en belig ook sy huislike lewe en troeteldiere.
In Stoffel: die beste stories word ’n keur van 45 verhale uit die Stoffel-stories saamgebundel.
Krokodil aan my skouer: Stoffel toe en nou is sy outobiografie in meer afgeronde vorm as die episodiese ander Stoffel-boeke. Dit neem sy lewensloop in oënskou vanaf die ongelukkige hoërskoolleerling in Pretoria wat nie in die eng Afrikaanse kultuur van die tagtigerjare inpas nie. Hy speel waterpolo om fiks te bly en breek sy been wanneer hy agter ’n meisie aan oor ’n straat wil stap en kan dus nie dadelik met sy verpligte diensplig begin nie en gaan eers studeer. Sy studies by die rolprentskool skop hy op en behaal dan ’n kwalifikasie in natuurbewaring. Tydens sy militêre diensplig is hy die weermag se veldwagter by Fort Saint Michel aan die Angolese grens. Hy ontdek egter ’n paradys in die wildernis aan die Kwando-rivier waar duisende olifante en ander wild vry is en neem sy taak om wildstropers hok te slaan ernstig op. Terug in Suid-Afrika word hy ’n toergids en in ’n wildpark maak hy Nelson Mandela kort ná sy vrylating uit die gevangenis touwys oor die natuur. Die krokodil verydel kort daarna sy drome om in die Krugerwildtuin te bly en hy beland in die Kaokoland as safarigids, waar hy nou nog is. Hierdie verhaal is benewens die outobiografiese element ’n interessante reis deur die onstuimige jare van oorgang na demokrasie en die politieke woelinge wat daarmee gepaard gegaan het.
Sy verhaal Boeta, wat nou? word opgeneem in die versamelbundel Kruis en dwars en Die blou kikoi in Liefde loop ver. Ander versamelbundels waarin sy verhale opgeneem word, sluit in Uit die kontreie vandaan. Elsa Silke vertaal ’n keur uit sy vertellings, wat in Engels onder die titel In Bushveld and desert: a game ranger’s life verskyn. Die sukses van hierdie bundel lei tot die soortgelyke tweede keur in vertaling, Bushveld, desert and dogs:  a game ranger’s life.
In 2018 verskyn Plunderwoestyn uit sy pen. Hierdie boek delf dieper in die siel van natuurbewaring in die noordweste van Namibië. Dit bespreek swartrenosterstropery, ongereguleerde vleisjag en die smokkelhandel van wildediereprodukte in diepte. Hierdie roman gaan saam met sy artikel 'End of the Game', wat hy in 2015 in The Namibian publiseer. Hierdie artikel ontketen 'n internasionale debat en stel ongerymdhede binne die bestek van natuurbewaring in Namibië aan die kaak.
Eerbewyse
In 2005 verskyn Stoffel by die afdraaipad op die kortlys vir die M Net-prys vir boeke in kort formaat.
In 2014 word hy deur die internasionale reistydskrif Condé Nast Traveler aangewys as een van die top-25 safari-toergidse in Afrika.
Vlag van die Marshalleilande
Die nasionale vlag van die Marshalleilande is op 1 Mei 1979 in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n blou agtergrond met ’n 24-puntige wit ster in die skildhoek en twee diagonale bane in oranje en wit van onder aan die vlagpaalkant al breërwordend na bo aan die wapperkant.
Simboliek
Die oranje en wit bane simboliseer saam die ewenaar met die ster wat die ligging van die eilandgroep net bo die ewenaar voorstel. Afsonderlik stel die oranje baan die Ratak-ketting (sonsopkoms) en die wit baan die Ralik-ketting (sonsondergang) voor; trouens die gekombineerde oranje en wit baan kan as ’n sonstraal ook gesien word.
Die 24 punte van die ster stel die 24 kiesafdelings van die Marshalleilande voor. Die vier groot strale stel die vier grootste deelgebiede, nl. Majuro, Ebeye, Jaluit en Wotje voor. Dit simboliseer ook die Christelike kruisbeeld, tesame met die res van die ster.
Cienfuegos (provinsie)
Cienfuegos is 'n provinsie in Kuba met ongeveer 400 000 inwoners. Die provinsie se hoofstad, Cienfuegos, het vandag 'n bevolking van 164 duisend inwoners.
Earl Jolly Brown
Earl Jolly Brown (18 Oktober 1939 – 24 Augustus 2006) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Live and Let Die (1973), Black Belt Jones (1974), Linda Lovelace for President (1975), en Beverly Hills Cop (1984).
The Cleft
The Cleft is 'n allegoriese roman van Doris Lessing wat die eerste keer in 2007 gepubliseer is. Dit het te doen met die "geheime" oorsprong van die menslike samelewing en bevat feministiese temas wat sterk fokus op geslag en seksulaiteit.
Aka insidiosa
Aka insidiosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Aka en tot die familie Phloeodictyidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1899 deur Johnson.
Marikana-slagting
Die Marikana-slagting het op 16 Augustus 2012 by die Lonmin-myn in Marikana, Noordwes, plaasgevind. Verskeie mynwerkers van die AMCU-vakbond is deur die polisie doodgeskiet. Die polisie het probeer om gewelddadige stakers wat op 'n heuwel saamgedrom het uitmekaar te jaag, waarna die skietery begin het. Vier-en-dertig betogers is in die voorval dood.
Volgens die Azanian People's Organization herinner die slagting aan die massamoord op 21 Maart 1960 in Sharpeville, op 16 Junie 1976 in Soweto en op 17 Junie 1992 in Boipatong.
Omstredenheid het na vore getree toe nadoodse ondersoeke toon dat die meeste myners probeer vlug het en in die rug geskiet is, en dat baie slagoffers ver van polisielyne geskiet is. Op 18 September het 'n bemiddelaar aangekondig dat 'n oplossing vir die konflik beding is, deur te verklaar dat die stakende mynwerkers 'n 22% salarisverhoging en 'n eenmalige betaling van R2000 aanvaar het, en sal terugkeer werk toe op 20 September. Die staking is beskou as 'n seminale gebeurtenis in die moderne Suid-Afrikaanse geskiedenis, en is gevolg deur soortgelyke stakings by ander myne in Suid-Afrika, gebeure wat gesamentlik gesorg het dat 2012 die ergste protesjaar in die land se geskiedenis was sedert die einde van apartheid.
Agtergrond
Die Bench Marks-stigting het aangevoer: "Die voordele van mynbou bereik nie die werkers of die omliggende gemeenskappe nie. Gebrek aan werksgeleenthede vir plaaslike jeug, swak lewensomstandighede, werkloosheid en groeiende ongelykhede dra by tot hierdie gemors." Dit het beweer die werkers uitgebuit is en dit was 'n motivering vir die geweld. Dit het ook die hoë winste gekritiseer in vergelyking met die lae lone van die werkers. Die Internasionale Arbeidsorganisasie het die toestand van die mynwerkers gekritiseer en gesê dat hulle blootgestel word aan "'n verskeidenheid veiligheidsgevare: vallende klippe, blootstelling aan stof, intensiewe geraas, dampe en hoë temperature, onder andere." Rob Davies, minister van handel en nywerheid, het die toestande in die myne as "afgryslik" beskryf en gesê die eienaars wat "miljoene maak" het vrae om te beantwoord oor hoe hulle hul werkers behandel. Dit is later deur Al Jazeera gerapporteer dat die toestande in die myn gelei het tot "sittende spanning" as gevolg van "verskriklike lewensomstandighede, vakbondwedywering en maatskappy-onbelangstelling."
Platinum is die belangrikste metaal wat by Marikana gemyn word.
Staking
Die Marikana-slagting het as 'n onbeskermde staking begin op 10 Augustus 2012 deur rotsboorders by 'n myn wat deur Lonmin besit word in die Marikana-gebied, naby Rustenburg, Suid-Afrika in 2012. Dit was na 'n eis vir 'n loonverhoging tot 12 500 Suid-Afrikaanse rand netto per maand, na alle aftrekkings insluitend mediese fonds, pensioen en belasting, 'n syfer wat neerkom op verdriedubbeling van hul maandelikse salarisse (van ongeveer VS$280 tot VS$840).
Die staking het daarna internasionale aandag gevestig op 'n reeks voorvalle van geweld tussen die Suid-Afrikaanse Polisiediens, Lonminsekuriteit en die leierskap van die National Union of Mineworkers (NUM) aan die een kant en die stakende mynwerkers aan die ander kant, wat gelei het tot die dood van 44 mense, van wie 41 stakende mynwerkers was wat deur die polisie doodgeskiet is. Tydens dieselfde voorval is ook ten minste 78 bykomende werkers beseer. Die totale aantal beserings tydens die staking is onbekend. In reaksie op die Lonminstaking, was daar 'n golf van ander stakings in die Suid-Afrikaanse mynbedryf.
Die eerste voorvalle van geweld is op 11 Augustus aangemeld, ná NUM-leiers op NUM-lede losgebrand het wat gestaak het. In aanvanklike verslae is berig dat twee stakers daardie dag gesterf het, maar later geblyk dat twee stakers slegs ernstig gewond is, maar nie dood is nie, in die skietery deur NUM-lede. Hierdie geweld is gevolg deur die dood van agt ander stakers, polisielede en sekuriteitspersoneel in die opvolgende drie dae.
Die moorde op 16 Augustus het op twee plekke plaasgevind, sowat 500 meter van mekaar af, met sewentien mense wat noodlottig gewond is by elk van hierdie plekke. Die oorgrote meerderheid sterftes is deur R5-aanvalsgeweervuur dood. Die amptelike syfer vir stakers wat tydens die skietery beseer is, is 78.
Bloedbad op 16 Augustus
Die middag van 16 Augustus het die betogers aangetree en is volgens sommige bronne gesalf met "muti" wat voorgehou is dat hulle onsigbaar en onoorwinlik gemaak sou word. Gebukkend, soos hulle beveel is, het hulle toe die ten volle gewapende lede van 'n kontingent van die Suid-Afrikaanse Polisiediens, van 'n elite spesiale eenheid, aangeval, wat met aanvalsgewere losgebrand het op die groep stakers wat opruk. Binne minute was 34 mynwerkers dood, en ten minste 78 is gewond. Die voorval was die enkele mees dodelike gebruik van geweld deur Suid-Afrikaanse veiligheidsmagte teen burgerlikes sedert die Sharpeville-slagting tydens die apartheidsera.
Beeldmateriaal uit verskeie hoeke wys dat die polisie besig was om die stakers in 'n klein area in te stoot. Groepe stakers het struggle-liedjies begin sing en langs die polisie se linies opgeruk. Die polisie het traangas en rubberkoeëls in dié groepe afgevuur. Minstens een persoon in een groep het met 'n handwapen op die polisie geskiet. Lede van hierdie groep het óf paniekerig geraak óf doelbewus 'n polisielyn aangeval wat tot die skietery gelei het.
Vroeë polisieverslag
Die Suid-Afrikaanse Polisiediens het gesê die mynwerkers het 'n versoek om te ontwapen geweier en hulle met verskeie wapens aangeval, insluitend vuurwapens wat afgeneem is van die twee polisiebeamptes wat vroeër die week vermoor is. Die Suid-Afrikaanse polisiekommissaris, Riah Phiyega, het beweer dat die 500 sterk polisiemag deur gewapende stakers aangeval is, en gesê: “Die militante groep het op die polisie afgestorm, skote gevuur en gevaarlike wapens rondgeswaai."
Ooggetuie- en joernalisverslae
Greg Marinovich (fotojoernalis van die Daily Maverick) het die toneel ondersoek en gevind dat die meerderheid van die slagoffers 300 meter van die polisielyne af geskiet is, waar die hoofstormloop plaasgevind het. Hy beweer dit lyk asof van die slagoffers van naby geskiet of deur polisievoertuie vergruis is. Sommige slagoffers is in 'n "koppie" geskiet waar hulle in 'n hoek vasgekeer was en in hegtenis geneem kon word. Weens plaaslike geografie moes hulle op kort afstand geskiet gewees het. Min koeëls is in die omliggende gebied gevind, wat daarop dui dat hulle nie in 'n koeëlreën gesterf het nie. Marinovich kom tot die gevolgtrekking dat "Dit word vir hierdie verslaggewer duidelik dat swaargewapende polisie die mynwerkers koelbloedig gejag en doodgemaak het."
TimesLIVE het berig dat die polisie nie lewendige ammunisie gebruik het totdat 'n stakende werker met 'n haelgeweer op hulle gevuur het nie. Siphiwe Sibeko, 'n Reuters-fotograaf wat op die toneel teenwoordig was, het verklaar dat hy gesien het hoe minstens een van die betogers met 'n pistool skiet voordat die polisie losgebrand het.
Keynote (vertoningsprogrammatuur)
Keynote is ’n vertoningsprogrammatuurtoepassing wat deur Apple Inc. ontwikkel is as deel van die iWork-kantoorpakket. Keynote 5 is op 6 Jaunarie 2009 aangekondig en is die mees onlangse weergawe vir die Macintosh. Die bevat nuwe temas, oorgange en animasies en die vermoë om die skyfievertoning met ’n iPhone of iPod Touch te beheer deur die Keynote-afstandbeheertoepassing. Op 27 Januarie 2010 het Apple ’n nuwe weergawe van Keynote vir iPad met ’n splinternuwe aanrakingskoppelvlak.
Geskiedenis
Keynote het begin as programmatuur vir Apple se HUB Steve Jobs om te gebruik tydens die Macworld-kongres en Ekspo en ander Apple-gebeure. Voordat Keynote bestaan het, het Jobs gebruik gemaak van Concurrence deur Lighthouse Design, ’n soortgelyke produk wat op die NeXTSTEP en Openstep-platforms gewerk het. Die program is vir die eerste keer in 2003 aan die publiek verkoop as Keynote 1.0 en was ’n mededinger vir ander bestaande vertoningsprogramme soos Microsoft PowerPoint.
In 2005 het Apple Keynote 2.0 begin verpak saam met Pages, ’n nuwe woordverwerking- en bladuitlegtoepassing, in ’n programmatuurpakket genaamd iWork. By die 2006 Macworld-kongres en Ekspo het Apple iWork ’06 bekendgestel met opgedateerde weergawes van Keynote 3.0 en Pages 2.0. Benewens amptelike HD-versoenbaarheid het Keynote 3 nuwe funksies, waaronder groepskalering, 3D-grafieke, multikolom teksraampies, outostiplyste in enige teksveld, beeldverstellings en vryevorm maskeringshulpmiddel ingesluit. Keynote het ook drie-dimensionele oorgange soos ’n roterende kubus of ’n eenvoudige omdraai van die skyfie ingesluit.
In Augustus 2007 het Apple Keynote 4.0 bekendgestel in iWork ’08 saam met Pages 3.0 en die nuwe Numbers-sigbladtoepassing.
Jolly Roger
thumb|250px|’n Tipiese Jolly Roger. thumb|250px|’n Rooi "Bloedvlag". Jolly Roger is die tradisionale Engelse naam vir ’n vlag wat seerowers in die vroeë 18de eeu, tydens die laaste deel van die goue eeu van seerowery, gebruik het om hulle net voor ’n aanval te identifiseer.
Keynote (vertoningsprogrammatuur)
Geskiedenis
Op 23 Oktober 2013 het Apple ’n herontwerpte Keynote (weergawe 6.0) vrygestel en dit gratis beskikbaar gestel aan enigeen wat ’n nuwe iOS-toestel of Mac-rekenaar registreer.
Jolly Roger
Die vlag wat vandag algemeen as die Jolly Roger beskou word, met ’n skedel en doodsbeendere op ’n swart agtergrond, is in die 1710's deur verskeie seerowerkapteins gebruik, insluitende Black Sam Bellamy, Edward England en John Taylor. Dt was in die 1720's die algemeenste seerowersvlag, hoewel ander ontwerpe ook gebruik is.
Naam
Die gebruik van die term "Jolly Roger" vir seerowersvlae dateer van minstens kaptein Charles Johnson se A General History of the Pyrates, wat in 1724 in Brittanje gepubliseer is.
Keynote (vertoningsprogrammatuur)
Keynote Remote
Keynote Remote is ’n iOS-toep wat Keynote-voorstellings vanuit ’n iPhone, iPod Touch of iPad kan beheer oor ’n Wi-Fi-netwerk en is deur die toepwinkel vrygestel teen ’n prys van R7,99. Die prys is sedertdien verlaag sodat dit gratis beskikbaar is.
Jolly Roger
Naam
Johnson het spesifiek twee seerowers genoem wat hulle vlag Jolly Roger genoem het: Bartholomew Roberts in Junie 1721 en Francis Spriggs in Desember 1723. Tog het die ontwerp van die twee se vlae baie verskil, wat daarop dui dit was ’n generiese naam vir ’n swart seerowersvlag, eerder as die naam vir ’n sekere ontwerp. Nie Roberts of Spriggs se Jolly Roger het ’n skedel en doodsbeendere opgehad nie.
Richard Hawkins, wat in 1724 deur seerowers gevange geneem is, het berig die seerowers het ’n swart vlag gehad met ’n figuur wat ’n hart met ’n spies steek, en dat hulle dit Jolly Roger genoem het. Die beskrywing stem baie ooreen met dié van die berugte vlag van Edward Teach, ook bekend as Swartbaard, van ses jaar tevore.
Keynote (vertoningsprogrammatuur)
Eksterne skakels
IWork
Jolly Roger
Naam
Soms word beweer die naam kom van Joli Rouge ("Mooi Rooi") in verwysing na ’n rooi vlag wat deur Franse vrybuiters gebruik is. Dit word soms toegeskryf aan rooi bloed, wat dui op gewelddadige seerowers wat gereed is om aan te val.
Ontwerp
thumb|160px|Die "seerower" Paul Jones, ’n Britse [[karikatuur van die laat 18de eeu, is ’n vroeë voorbeeld van die skedel en doodsbeendere van Jolly Rogers wat op ’n karakter se hoed gebruik is om hom as ’n seerower te identifiseer (soms ’n driepunt- en soms, soos in dié geval, ’n tweepunthoed.]] Die eerste aangetekende gebruik van die skedel en doodsbeendere op skepe dateer van die 17de eeu. Dit het moontlik omtstaan onder die Barbaryse seerowers van dié tydperk wat die swart kleur van die Jolly Roger sou verbind met die Moslemse Swart Banier. ’n Vroeë verwysing na Moslemse corsaires wat so ’n vlag gebruik het, in verband met die slaweaanval van 1625 op Cornwall, verwys egter na die simbole op ’n groen vlag.
Daar is verwysings na Francis Drake se swart vlag wat hy in 1585 al gebruik het, maar die korrektheid hiervan word betwis. Daar is ook kontemporêre voorbeelde wat Peter Easton in 1612 met ’n swart vlag wys, asook Swartbaard, Charles Vane en Richard Worley in 1718 en Howell Davis in 1719.
Met die einde van die Spaanse Suksessieoorlog in 1714 het baie kaapvaarders na seerowery oorgeslaan. Hulle het nou hulle eie ontwerpe op ’n swart of rooi agtergrond gebruik. Soms is geel strepe of beelde simbolies van die dood ook gebruik.
Die Amerikaanse historikus Marcus Rediker het beweer die meeste seerowers wat tussen 1716 en 1726 aktief was, was deel van twee groot groepe wat met mekaar verbind was en ’n eenderse struktuur gehad het. Dit kan die redelik vinnige aanvaarding van die swart vlag verduidelik onder ’n groep mans wat oor duisende kilometers van die oseaan aktief was. Dit dui daarop dat die kopbeen-en-doodsbeendere-ontwerp gestandaardiseerd geraak het omtrent dieselfde tyd as waarin die naam Jolly Roger daarvoor aanvaar is. Teen 1730 was die meeste verskillende ontwerpe deur die standaardontwerp vervang.
thumb|220px|links|Jong spelers met die [[Orlando Pirates se embleem op hulle hemde.]]
Moderne gebruike
Die Jolly Roger het in die 19de eeu ’n cliché van seerowersfiksie geword. Teen die Victoriaanse tydperk (van 1837) af het die bedreiging van seerowers genoegsaam afgeneem dat dit ’n gewilde onderwerp van fiksie geword het, veral Robert Louis Stevenson se avontuurroman Treasure Island (1883).
Gilbert en Sullivan se komiese opera The Pirates of Penzance, wat sy debuut op 31 Desember 1879 gemaak het, het seerowers as komediekarakters voorgestel en sedert die laat 20ste eeu is seerowers met Jolly Roger-vlae dikwels uitgebeeld as karikatuuragtige of lawwe karakters.
Baie sportspanne gebruik woorde soos "pirate", "raider" of "buccaneer" in hulle bynaam vanweë die fiktiewe beeld van seerowers. Van hulle, soos Suid-Afrika se sokkerspan Orlando Pirates, gebruik ook die Jolly Roger as hulle embleem.
Historiese ontwerpe
Vlae van 1693 (Thomas Tew) tot 1724 (Edward Low) wat in verskeie bestaande werke oor die geskiedenis van seerowery voorkom.
Oostelike kurper
Die Oostelike kurper (Astatotilapia calliptera) is 'n varswatervis wat voorkom in die laer Zambezi-, Pungwe-, Buzi- en Saverivier-stelsels. Dit kom ook voor in die Malawimeer se opvanggebied. In Engels staan die vis bekend as die Eastern river bream.
Voorkoms
Die vis is olyfgroen van kleur met 8-9 donker, vertikale olyf bane oor die lyf. Daar is 'n breë donker streep van die oë tot by die hoek van die bek. Die skubbe in die middel van die vis het blou rante en is geeloranje in die middel. Die onderkant van die kop is blou en die dorsalevin is ligswart met geeloranje kolle op en die rant is rooi. Die stertvin is geel met donker oranje kolle op. Die anale vin is ook ligswart by die basis en word geel na die rante met oranje kolle op.
Broeiende mannetjies het helderblou koppe en die agterste, onderste gedeelte van die lyf is ook blou met 'n geel pens. Daar is helder oranje kolle en blou-en-rooi skynsels op die dorsale- en anale vinne. Die vis word tot 110 mm groot.
Habitat
Die vis leef in 'n verskeidenheid riviere en moerasagtige areas.
Mis (weerkunde)
Mis (of newel) kom die hele jaar voor, maar veral in die lente of herfs. Ons praat van mis as die sig deur piepklein waterdruppeltjies beperk is. Hierdie waterdruppeltjies (of wolkdruppeltjies) is ongeveer 1 tot 10 mikrometer groot terwyl 'n reëndruppel kenmerkend 'n duisend keer so groot is.
Die atmosfeer bevat altyd 'n bepaalde hoeveelheid waterdamp, waarvan 'n gedeelte meestal op kondensasiekerne gekondenseerd is, soos fynstof, stuifmeel en veral soutkristalle. Hoe vogtiger die lug, hoe hoër sal die relatiewe humiditeit wees en hoe meer kondensasie sal plaasvind. In die atmosfeer kan daar al by 'n relatiewe humiditeit van ongeveer 35% vloeibare water rondom kondensasiekerne aangetoon word, veral as daar baie wateraantrekkende (higroskopiese) kerne aanwesig is. As daar meer waterdamp is sal die druppeltjie groei en meestal die oorspronklike kondensasiekern oplos.
Mis en newel word in Afrikaans afwisselend vir dieselfde verskynsel gebruik.
Hosea (Koning)
Hosea (Hebreeus: הושֵעַ, Hôšēăʻ: "Redding deur Hom"), was volgens die Bybel tussen 732 v.C. en 722 v.C. die laaste koning van die koninkryk van Israël. Hy was die seun van Ela en het die troon bestyg nadat hy sy voorganger Peka tydens ´n sameswering doodgemaak het (2 Konings 15:30). ´n Inskripsie op die skriftafels van die Assiriese koning Tiglat-Pileser noem egter dat die Assiriese koning persoonlik vir Peka afgeset het en Hosea op die troon geplaas het.
Volgens 2 Konings het Salmanasser V, die opvolger van Tiglat-Pileser ´n veldtog teen Israël geloods en dwing hy Hosea om belasting aan Assyrië te betaal. Kort daarna ontdek Salmanasser egter dat Hosea teen hom saamsweer en afgesandtes na Egipte toe gestuur het. Hosea het ook versuim om die belasting te betaal. Salmanasser val toe Israel binne en neem Samaria drie jaar onder beleg. Kort na die dood van Salmanasser in 722 v.C. verower sy seun Sargon II vir Samaria en voer hy die tien stamme van Israel in die ballingskap. Daar is niks bekend van Hosea se lot.
Koning Hosea moet nie verwar word met die gelyknamige profeet, die belangrikste persoon in die Bybelboek Hosea.
Riviersonderend-tolbos
Die Riviersonderend-tolbos (Leucadendron burchellii) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Leucadendron behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom in die Riviersonderendberge vanaf Jonaskop tot by McGregor.
PGE-mineraal
Die PGE-minerale (ook: PGM) is dié groep van minerale wat platinumgroepelemente bevat en hierdie minerale is veral vir die mynbou van hierde seldsame en kosbare elemente uiters belangrik. PGE-mineral kom dikwels saam met chromiet voor. Die rede hiervoor is nogtans onduidelik. Die chromietrooster kan dalk hierdie elemente by hoë temperature in klein konsentrasies oplos en as 'versamel'rooster optree en by afkoeling weer uitskei.
Riviersonderend-tolbos
Die struik word 1,6 m hoog en blom in Augustus. Die plant vrek na 'n brand maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en val na die grond na twee maande. Die saad word hierna deur miere versprei wat dit na hulle neste toe dra. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike- en vroulike blomme, wat deur die werking van klein kewers bestuif word. Die plant groei op noordelike hellings in klipperige of sanderige sandsteengrond op hoogtes van 800 tot 1000 m.
In Engels staan dit as die Riviersonderend conebush bekend.
Suzaan Heyns
Suzaan Heyns het haar tersiêre opleiding tussen 2001 en 2003 by die London International School of Fashion in Johannesburg ontvang waar sy 'n diploma in modeontwerp behaal het. Op 28 November 2015 het Suzaan Heyns, wat ook met haar trourok-ontwerpe sukses behaal, self een gedra en getrou met Willem Kitshoff, 'n grafiese ontwerper van Johannesburg en uitvoerende kreatiewe direkteur by 'n advertensieagentskap.
Sally McKenzie
Sally McKenzie (gebore 8 Februarie 1955) is 'n Australiese aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Undercover (1984), Jucy (2010), en A Woman's Deeper Journey Into Sex (2015), en in die televisiereeks Mortified (2006).
Nick Ramus
Nick Ramus (9 September 1929 – 30 Mei 2007) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Windwalker (1980) en Star Trek IV: The Voyage Home (1986).
Witham
Witham (uitgespreek /ˈwɪtəm/) is 'n dorp met sowat 22 duisend inwoners, in die Engelse graafskap Essex. Die dorp is sowat 8 km noordoos van Chelmsford af.
Demokratiese Alliansie
Die Demokratiese Alliansie (DA) is 'n hoofstroom Suid-Afrikaanse politieke party en die amptelike opposisie teenoor die regerende African National Congress (ANC) in die Parlement van Suid-Afrika. Die party is gevorm toe die Demokratiese Party 'n kortstondige alliansie met die Nuwe Nasionale Party betree het in 2000. Die DA regeer al die Wes-Kaapprovinsie sedert die 2009-verkiesing en die Stad Kaapstad Metropolitaanse Munisipaliteit sedert die 2006-verkiesing. Na die 2016-verkiesing het die party beheer van die Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit, die Nelson Mandelabaai Metropolitaanse Munisipaliteit, die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit en talle ander plaaslike munisipaliteite verky.
Na die 2021-verkiesing het die party weer 'n meerderheid in die Stad Kaapstad gewen, alhoewel 'n kleiner meerderheid. Die party het koalisies gevorm met die Vryheidsfront Plus, ActionSA, Inkatha-Vryheidsparty en ander kleiner partye om die Stad Johannesburg Metropolitaanse Munisipaliteit, Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit, Stad Ekurhuleni Metroplitaanse Munisipaliteit en ander plaaslike munisipaliteite te regeer.