cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cornelius van der Merwe
Skryfwerk
Sy skryfwerk begin reeds op ongeveer elfjarige ouderdom en hy dig ernstig vanaf sowat vyftienjarige ouderdom. In 1967 debuteer hy met die digbundel “Geboorte is nodig” en hy is op daardie stadium die jongste debutant ooit in Afrikaans. Hierdie is nog tipiese jeugwerk oor liefde en die stadslewe, wat ook beïnvloeding van ander digters toon. Daar is ’n aantal vrye verse oor die doel van die lewe, wat gesien word as ’n pouse tussen dood en dood, wat aan hierdie gedigte ’n morbiede en depressiewe toon gee, gevul met die futiliteit van alle dinge. In die titel “Swartys” (afgelei van veral die Koning James-vertaling van Job 6:16) van sy opvolgbundel lê reeds die teenstellings wit en swart, goed en kwaad, dood en lewe en dies meer opgesluit wat die kern van die tematiek van die gedigte in hierdie bundel beskryf. Die bundel bevat meestal elegiese gedigte, vol van mitologiese en mistieke verwysings, wat die gedigte meermale moeilik verstaanbaar maak.
’n Groot vooruitgang is te bespeur in “Witsig”, waar veral die tematiek verrykend is vir ons digkuns, hoewel baie gedigte steeds nie sterk genoeg is om op eie bene te staan nie. Hierdie bundel het sewe afdelings, waarin onderskeidelik liefdesverse (“Liefdesange”), die geboorte- en lewensproses as simbool van die swakheid van die vlees (“Deja vu”), erotiek en begeerte (“Eros en Thanatos”), vaderlandsverse met kommentaar op die stand van sake in die land (“Patria”), gedigte van hoop (“Hatikva – lied van hoop”), doods- en wydingsliedere (“Requiem”, met onder andere sewe gedigte gewy aan die nagedagtenis van die gestorwe digter Hannatjie Schreck) en die titelgedig en ander nuwe verse in die laaste afdeling (“Witsig en nuwe verse”). Die titelgedig poog om die aard en sin van die poësie oop te skryf. Die meer anglisistiese taalgebruik in ’n poging om nader aan die spreektaal te kom is nie altyd geslaagd nie.
Cambridge, Massachusetts
Cambridge [ˈkeɪmbɹɪdʒ] is 'n stad in die Middlesex-distrik van die deelstaat Massachusetts, Verenigde State. Die stad is in die metropolitaanse gebied van Groter Boston geleë en ter ere van die Universiteit van Cambridge in Engeland – die alma mater van die stadstigters – vernoem. Vandag is Cambridge veral bekend vir sy befaamde universiteite en kolleges, die Harvard-universiteit, Radcliffe College en die Massachusetts Institute of Technology (MIT).
Cambridge het 'n oppervlakte van 18,47 vierkante kilometer, terwyl sy bevolking in 2007 101 388 beloop het. Dit maak van Cambridge die vyfde grootste stedelike nedersetting in die deelstaat. Sy inwoners word Cantabrigians genoem. Cambridge is naas Lowell een van die administratiewe setels van die distrik Middlesex.
Cambridge was die setel van die eerste kollege in Noord-Amerika (Harvard) en ook die eerste stad waar 'n drukpers in bedryf gestel is – twee gebeurtenisse waaraan die stad sy reputasie as intellektuele sentrum te danke het.
Chiquito de la Calzada
Gregorio Sánchez Fernández (alias Chiquito de la Calzada; * 28 Mei 1932 in Málaga, Spanje; † 11 November 2017 in Málaga, Spanje) was 'n Spaanse akteur, komediant en sanger van flamenco-liedjies. Hy het in die 1990's op Spaanse televisie gewild geraak vir programme soos Genio y figura.
Heinitzburg
Heinitzburg (oorspronklik Heynitzburg, Heinitz se kasteel) is een van die drie kastele in Windhoek, Namibië. Dit is gebou in 1914 deur die argitek Wilhelm Sander.
Sander het oorspronklik die kasteel vir homself gebou, maar dit in 1916 aan Hans Bogislav Graf von Schwerin verkoop, wat die kasteel Heynitzburg vernoem het na sy vrou Margarete se geboorte naam "von Heynitz".
Heinitzburg word vandag gebruik as 'n restaurant en hotel. Die hotel is 'n lid van die Relais & Chateaux groep, 'n internasionale konsortium van luukse hotelle wat deur individuele bedryf word.
Ty Simpkins
Ty Keegan Simpkins (6 Augustus 2001, New York –) is 'n Amerikaanse akteur. Hy het reeds op 3-maande ouderdom op TV verskyn en is bekend vir sy rolle in die rolprente Revolutionary Road (2008), Insidious (2010), Iron Man 3 (2013), en Jurassic World (2015).
Gotland
Gotland is 'n eiland in Swede. Met 'n lengte van 125 km en 'n breedte van 55 km en 'n oppervlakte van 2994 km² is dit ook die grootste eiland in die land. Die hoofstad van die eiland is Visby, wat ook algemeen bekend staan as die Rosestad as gevolg van die baie rose wat daar groei.
Gotland is geleë in die Oossee, sowat 50 km ten suide van Stockholm. Vanuit die stad is daar 'n gereelde veerpontdiens.
Die eiland staan bekend vir sy vele brûe, ruïnes en ou dorpe. Die eiland bestaan uit kalksteen en sy natuur vertoon groot verskeidenheid met onder andere dennewoude, strande, druipsteengrotte en rotsformasies. Die klimaat op Gotland is matig; die eiland het ook meer sonligure as die vasteland van Swede. Toerisme is die belangrikste bron van inkomste op die eiland.
MultiChoice
MultiChoice is 'n Suid-Afrikaanse maatskappy wat die DStv-satelliettelevisiediens bedryf. Dit is die grootste satelliet-televisiediens in Afrika suid van die Sahara. MultiChoice word deur die Naspers-mediakonglomeraat besit.
Peter Bowles
Peter Bowles (16 Oktober 1936 – 17 Maart 2022) was 'n Engelse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Blow-Up (1966) en The Bank Job (2008), en in die televisiereekse To the Manor Born (1979) en The Irish R.M. (1983).
Spoorwegstasie
'n Spoorwegstasie, treinstasie, of depot is 'n spoorwegfasiliteit waar treine gereeld stop om passasiers of vrag op of af te laai.
Jesper Hyldegaard
Jesper Hyldegaard (gebore 18 Januarie 1961) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Nightwatch (1994) en Midsummer (2003), en in die televisiereekse Kaos i opgangen (1997) en Below the Surface (2017).
Spoorwegstasie
Dit bestaan gewoonlik uit ten minste een spoorkantplatform en 'n stasiegebou, wat aanvullende dienste mag verskaf soos kaartjieverkope en wagkamers. As 'n stasie op 'n enkelspoorlyn geleë is, word dit dikwels benut om 'n verbysteeklus te vorm, wat verkeersbeweging fasiliteer. Die kleinste stasies word dikwels na verwys as 'n "halte" (vlagstop).
Spitsstertglansspreeu
Die Spitsstertglansspreeu (Lamprotornis acuticaudus) is 'n seldsame standvoël en plaaslike nomade in breëblaaroomveld en droë rivierbeddings. Hulle kom dikwels in klein swerms voor. Die voël is 26 cm groot en weeg 61 - 76 gram. In Engels staan die voël bekend as die Sharp-tailed Starling.
Spoorwegstasie
Stasies kan word op grondvlak, ondergronds, of verhewe gebou wees. Verbindings kan beskikbaar wees aan ander spoorroetes of ander vervoermiddels soos busse, taxi's of vinnige vervoerstelsels.
Die wêreld se eerste aangetekende spoorwegstasie was The Mount op die Oystermouth Spoorweg (later bekend as Swansea and Mumbles) in Swansea, Wallis, wat passasiersdienste in 1807 begin het, maar die treine was destyds deur perde getrek instede van lokomotiewe.
Swaelstert-engelvis
Identifikasie
Die vis word tot 20cm lank. Dit het 'n meer slanker, langer lyf as die tipiese engelvis en die kop het 'n meer ronde profiel. Die mannetjies is ligblou tot wit met verskeie nou, swart strepe wat vertikaal oor die sye en boonste gedeelte van die kop strek. Die stertvin is holvormig met verlengde punte. Daar is rant van die dorsalevin is geel en daar is swart merke op die basis van die dorsalevin.
Die wyfie se lyf is witgrys en effens donkerder aan die rugkant. Die rante van die stertvin is swart en daar is 'n swart streep bokant die oog.
Halimeda
Halimeda veroorsaak kenmerkende sirkelvormige neerslae in verskeie dele van die Groot Koraalrif aan die noordooskus van Queensland, Australië. Halimeda-beddens vorm aan die westelike kant van buiteskildriwwe waar die toevoer van water van die oop see ryk aan voedingstowwe hulle toelaat om te floreer. Hierdie beddens is die grootste Halimeda-beddens ter wêreld wat aktief versamel.
Die genus is een van die mees bestudeerde voorbeelde van kriptiese spesiepare weens die morfologiese konvergensie binne die marine makroalge.
Sommige spesies groei so vinnig in tropiese strandmere dat die sediment uitsluitlik uit die oorskot van hul weefsels bestaan en 'n kalkagtige sand, bekend as Halimedasand, vorm. Trouens, sommige tropiese rifstelsels soos atolle bestaan grootliks uit Halimedasand wat oor die eons versamel het.
Erica jasminiflora
Gelukkig is 'n tweede populasie in 2010 ontdek van 2000 plante, 10 km vanaf die eerste populasie. Hierdie populasie word ook bedreig deur indringerplante maar die grondeienaar neem stappe om die indringing te beperk. Die plant se status bly kritiek bedreig.
Volgens SANBI staan die plant bekend as trompetheide.
Jimmi Simpson
Jimmi Simpson is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent Date Night (2010).
Piedmont (VSA)
Piedmont is 'n platogebied in die oostelike Verenigde State wat tussen die Atlantiese Kusvlakte en die oostelike bergreekse van die Appalache lê. Die wydte van die plato wissel van 'n nou strepie noord van die Delawarerivier tot by 475 kilometer (300 myl) in die deelstaat Noord-Carolina. In hierdie deelstaat word die Piedmontstreek in drie groot metropolitaanse gebiede verdeel: Die Piedmont-Triade, Metrolina en die Navorsings-Driehoek (Research Triangle), wat almal deel uitmaak van die sogenaamde Piedmont-Halfmaan (Piedmont Crescent).
Die oppervlakreliëf van Piedmont word deur heuwelagtige berge gekenmerk, met hoogtes tussen 50 meter (80 voet) en 300 meter (1000 voet) bo seevlak. Sy geologiese struktuur is baie ingewikkeld, aangesien hier talle rotsformasies uit verskillende tydperke en materiale vermeng het. Die Piedmontstreek is in wese die kern van 'n ou bergreeks langs die kus, wat tot by sy huidige lae reliëf verweer het. In die suidooste word Piedmont deur rooi klei gekenmerk, wat met yster deurspek is. Hierdie kleigrond is uit die rotsige ondergrond verweer en deur baie dekades se ongeskikte landboumetodes blootgelê. Die sogenaamde Cecil-grondtipe is kenmerkend vir die gebied.
Piedmont maak in geologiese opsig deel uit van die Appalache-reeks en bestaan uit harde paleosoïese en mesosoïese gesteentes, waarin riviere nouliks ingesny het. As gevolg is daar talle watervalle en stroomversnellings, wat die ou waterweë van die vroeë setlaars onderbreek en die stigting van nedersettings by hierdie eindpunte bevorder het.
Die naam Piedmont is afgelei van die Italiaanse Piëmontstreek (Italiaans: Piemonte), wat letterlik "aan die voet van die berge" beteken en na sy geografiese ligging verwys - 'n vlakte, wat deur die Alpe omring word.
Kultuurgeskiedenis: musiek
Die Piedmontstreek is nou verbonde aan die blues-musiekstyl, wat hier in die vroeë 19de eeu ontstaan het. Die meeste bluesmusikante uit Piedmont het uit Virginië, die twee Carolinas en Georgia gekom. Gedurende die Groot Migrasie het baie Swart Amerikaners hulle in Piedmont gevestig. Weens die Appalache, wat as 'n soort geografiese versperring ervaar is, het baie Swartes nie verder na die landelike gebiede oorkant die berge getrek nie en in stede gebly, waar hulle met 'n breër spektrum van musiekstyle kennis gemaak het as byvoorbeeld in die Mississippidelta. Die Piedmont-blues is dus deur Blanke musiekstyle soos ragtime, country en popmusiek beïnvloed, wat die bluesstyle van ander gebiede nouliks geraak het.
Pous Anastasius I
Anastasius I was die 39ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Anastasius I is 'n Romein van geboorte. Op 27 November 399 volg hy Pous Siricius op en regeer tot sy dood op 19 Desember 401. Hy word opgevolg deur Pous Innocentius I. Die naam ‘Anastasius’ beteken ‘die heropgestane’.
Pontifikaat
Pous Anastasius I het Origenisme (die leerstellings van die teoloog Origenes van Alexandrië) veroordeel. Hy was bevriend met Hieronimus van Stridon, Augustinus en Paulinus van Nola. Daar word gesê dat hy die vader van sy opvolger Pous Innocentius I was.
Volgens oorlewering het hy karig en baie vroom gelewe. Daar is slegs drie briewe van hom wat behoue gebly het. Pous Anastasius I het die kerkskeuring met die kerk van Antiogië oorbrug.
Nota
Saamgestel uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Kapel, Gelderland
Kapel is ’n nedersetting in die munisipaliteit Lingewaard in die provinsie Gelderland in Nederland.
Carel van der Merwe
Carel van der Merwe is ’n skrywer, historikus en sakeman wat in Afrikaans en Engels skryf. Hy het al talle literêre pryse vir sy fiksie- en nie-fiksieboeke verwerf.
Lewe en werk
Willem Carel van der Merwe is op 7 September 1963 in Johannesburg gebore. Sy pa, Carel van der Merwe, was die besturende direkteur van die Nywerheidsontwikkelingskorporasie van Suid-Afrika Beperk. Van der Merwe gaan skool in Johannesburg, Witbank en Keulen in Duitsland, en matrikuleer in 1981 aan Hoërskool Linden.
Na sy twee jaar militêre diensplig studeer hy aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy in 1986 die B.Rek.-graad behaal. Aan die Universiteit van Kaapstad verwerf hy in 1987 ’n nagraadse kwalifikasie. Op Stellenbosch speel hy slot vir die Akker XV, die eerste blanke rugbyspan van die universiteit wat aan die liga van die swart South African Rugby Association (SARA) deelneem. Hy bekwaam hom in 1988 as ’n geoktrooieerde rekenmeester en werk in Johannesburg en Londen vir die internasionale ouditfirma Arthur Andersen & Co.
In 1991 sluit hy aan by Rand Aksepbank se korporatiewe finansieringsafdeling. In hierdie kapasiteit help hy om New Africa Investments Limited (NAIL) te stig, een van die eerste maatskappye op Johannesburgse Effektebeurs (JSE) wat deur swart sakelui beheer is. In 1995 word hy deur dr. Nthatho Motlana, die voorsitter van NAIL, versoek om ’n mede-stigterslid te word van ’n nuwe aksepbank, African Merchant Bank Ltd (AMB). Van der Merwe dien as uitvoerende direkteur en hoof van korporatiewe finansiering van AMB. In 1997 noteer AMB op die Johannesburgse Effektebeurs. Cyril Ramaphosa, die huidige president van Suid-Afrika, sowel as Dikgang Moseneke, voormalige adjunk-hoofregter van Suid-Afrika, dien ook op direksie van AMB.
Met sy terugkeer na Suid-Afrika in 2006 vestig hy hom op Stellenbosch, waar hy ’n sakeman is en sy eie beleggingsmaatskappy, Grapetown Capital, besit. In 2018 verwerf hy ’n PhD in Geskiedenis aan Universiteit Stellenbosch. Hy is tans die voorsitter van die Stellenbosch Erfenistrust, asook ’n direkteur van AMB Capital, die opvolger van AMB. Hy het twee dogters, Mieke en Emma.
Skryfwerk
Van der Merwe het eers in sy vroeë veertigs begin skryf. Sy eerste kortverhaal, The water mountains, word in 2004 in ’n versamelbundel in die Verenigde Koninkryk gepubliseer.
In 2006 word sy debuutromans, Nasleep en No man’s land uitgegee, die verhaal van die voormalige verkenningsoldaat Paul du Toit wat gedurende sy studentejare spioeneer vir Militêre Intelligensie op die End Conscription Campaign en is betrokke by ’n bomaanval op een van hul vergaderplekke. Hy doen daarvoor aansoek om amnestie by die Waarheid-en-Versoeningskommitee (WVK), waardeur hy die gebeure herleef. In die proses moet hy die sielkundige skade verwerk wat hy opgedoen het, asook die verbrokkeling van sy huwelik as gevolg daarvan en die besef dat hy in ’n land woon waarin hy nou nie meer welkom is nie. Die skrywer slaag daarin om die impak van die oorlog op persoonlike vlak maar ook soos dit in verhoudings met familie en vriende kristalliseer, uit te beeld. Andries Visagie se resensie in Rapport maak die kommentaar dat: “''Nasleep is ’n besonder sterk debuutroman wat goeie dinge voorspel vir Carel van der Merwe se toekoms as skrywer. Die oorwoënheid en sorgvuldigheid waarmee hy sy materiaal hanteer, getuig van ’n vlymskerp intelligensie. Van der Merwe is verder onverskrokke in sy ondersoek na gevoelige kwessies in die samelewing. Hy is reeds ’n skrywer met durf en dit skep die verwagting dat hy kan ontwikkel tot ’n woordkunstenaar wat nuwe rigtings in die Suid-Afrikaanse literatuur sal kan oopskryf.“ Nasleep is in 2008 op die kortlys vir die Universiteit van Johannesburg-prys vir debuutwerk en No man’s land'' is op die kortlyste van die Statebondprys en die M- Net-prys. Die roman word oorspronklik deur Van der Merwe in Engels geskryf, en gelyktydig met sy eie Afrikaanse vertaling gepubliseer. Die roman word ook in Nederlands as Nasleep uitgegee.
In 2010 verower Geldwolf (wat gelyktydig in Engels as Shark verskyn) die Eugène Marais-prys en is hierdie roman ook op die kortlys vir die toekenning van die M-Net-prys in die fliekkategorie. Die hoofkarakter en geniale syferman Stephen Winter se dryfkrag is om sy reeds magtige SiriusCorp uit te bou deur ’n R30 miljard-tender te wen vir ’n ICard, ’n elektroniese identiteitskaart wat toegang tot verskeie dienste van die staat bied. In die tenderproses word hy ingesleep in die nepotisme en korrupsie van swart ekonomiese bemagtiging en die bewese skurk Godfrey Mtambo word sy gedwonge vennoot. Godfrey is verwant aan die minister wat die tender moet toeken. Die roman beweeg teen ’n vinnige pas soos die seks, verraad, gierigheid en selfs moord wat hierdie omgewing vergesel, blootgestel word. In die proses verwaarloos Stephen sy verhoudings met sy gesin en kollegas, sy gesondheid en liefdeslewe en alles lei eindelik tot ’n skokkende einde. Abraham de Vries skryf in sy resensie vir Die Burger ”Laat my dus aan die begin erken: ek kon Geldwolf nie neersit nie…die leser word gelei deur ’n slim verteller.” Soos met No man’s land en Shark, skryf Van der Merwe aanvanklik dié roman in Engels, en vertaal dit self in Afrikaans.
Skaduwee en Shadow, wat in 2012 uitgee word, is die opvolgers van Nasleep en No man’s land. Tien jaar later pas Paul du Toit die dogter van ’n Britse geldskieter in haar reis deur Suid- Afrika op, maar sy word ontvoer. Paul bevind hom dan midde-in ’n geld- en politieke web waarbinne korrupsie hoogty vier. Sy lewensmaat, Monica, kondig aan dat sy swanger is en vir vaderskap sien Paul ook nie kans nie. Die titel verwys na Paul se taak om die dogter van ’n afstand te bewaak, maar verwys ook na die skaduwee wat oor sy lewe hang. Malene Breytenbach skryf in haar resensie vir Rapport dat “Carel van der Merwe se jongste roman, Skaduwee, is meesleurend, verbeeldingryk en keurige taal.“ Van Der Merwe skryf ook dié roman aanvanklik in Engels, en vertaal dit self in Afrikaans.
Donker stroom: Eugène Marais en die Anglo-Boereoorlog, wat in 2015 uitgegee word, is ’n indringende studie deur Van der Merwe oor die beroemde Afrikaanse digter, skrywer en diere-en insekkenner Eugène Marais (1871-1936) se gesindhede en aksies voor, tydens en direk na die Anglo-Boereoorlog, veral die ses jaar wat hy in Londen deurbring. Marais het van 1897 tot 1902 in Brittanje en Europa gewoon en voor en gedurende hierdie tyd ’n groot rol gespeel aan die politieke en joernalistieke front. Tydens Marais se loopbaan as joernalis in Zuid-Afrikaansche Republiek was hy voortdurend haaks met die regering van president Paul Kruger, veral oor die korrupte konsessiebeleid wat dit toegepas het. In hierdie tyd was hy goed bevriend met die politikus en later skrywer Percy Fitzpatrick, wat saam met Cecil John Rhodes en lord Alfred Milner een van die grootste aanstigters van die Anglo-Boereoorlog was. In Londen ontmoet hy vir Joseph Chamberlain, die Britse minister van kolonies, waarna hy in ’n lang memorandum voorstelle maak oor hoe die Engelse die Boerekrygsgevangenes op Ceylon en St. Helena behoort te behandel, asook hoe om Transvaal na die oorlog te regeer. Ná sy terugkeer na Suid-Afrika raak Marais bevriend met lord Alfred Milner en skryf ’n aantal artikels in Land en Volk waarin hy Milner se verengelsingsbeleid vir die skole ondersteun. Hierdie boek werp lig op ’n tyd in Marais se lewe waaroor daar voorheen min bekend was. Jean Oosthuizen skryf in sy resensie van die boek vir Rapport dat Van der Merwe “bykans die onmoontlike reggekry het: hy lewer ’n bydrae tot die Marais-oeuvre wat self Leon Rousseau nie kon regkry in die “Die groot verlange” nie.” In ’n resensie vir LitNet skryf Frederik de Jager dat “die orde wat die skrywer uit ’n chaos van feite, leidrade, geheime, misleidings en gewoon leuens geskep het, is om die minste te sê indrukwekkend.” Op sy beurt beskryf Daniel Hugo die boek as “asemrowend”, en dat “Carel van der Merwe het hom met hierdie boek bewys as ’n meesterlike spoorsnyer”.
In 2016 word die kykNet-Rapport prys vir nie-fiksie aan Donker stroom toegeken. Dit word ook in 2016 en 2017 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns met onderskeidelik die Protea Boekhuisprys en die LW Hiemstra-prys bekroon. Die Protea Boekhuisprys word toegeken vir die beste gepubliseerde Afrikaanse werk in geskiedenis of kultuurgeskiedenis in die voorafgaande drie jaar. Donker stroom word ook in 2016 gekortlys vir die South African Literature Awards se kreatiewe nie-fiksieprys.
In 2019 verskyn Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen, ’n biografie van genl. Ben Viljoen, ’n enigmatiese Boereoorloggeneraal. Ben Viljoen (1868-1917) was 'n prominente jonger generaal in die Anglo-Boereoorlog, maar ná die oorlog is hy nie opgeneem in die nuwe politieke elite van die Afrikaners nie. Nadat hy die eed van getrouheid op St. Helena onderteken het, het hy nooit weer permanent na Suid-Afrika teruggekeer nie.Van der Merwe het Viljoen se spore gevolg na Brittanje, Nederland, Mexiko en Amerika om te gaan vasstel hoe dit gebeur het dat dié Boereoorloggeneraal burgerskap van vier verskillende lande gehad het, die ster was van 'n Boereoorlogskouspel, aan 'n Mexikaanse revolusie deelgeneem het, as vredeskommissaris tussen die Yaqui-Indiane opgetree het en voor sy dood op die punt was om 'n film in Hollywood te vervaardig. 'n Prentjie van 'n komplekse persoonlikheid kom na vore wat herinner aan 'n deel van die huidige generasie Afrikaners - minder godvresend, gemaklik in verskillende kulture, en bereid om te emigreer wanneer hulle dink dit tot hul voordeel is.
Kansvatter word in 2020 bekroon met die KykNET-Rapport boekprys vir nie-fiksie. Die beoordelaars vir hierdie prys se huldingswoord lui: “Kansvatter is ’n biografie wat geskiedskrywing benader op ’n wyse wat nie dikwels voorkom nie…[Van der Merwe] se vermoë om telkens die verskuiwende sosiaal-politieke ruimte vas te vang vereis selfvertroue, fyn voetwerk en ’n besonder breë agtergrondkennis.“ Kansvatter word ook in 2020 bekroon met die ATKV se Woordveertjie (nie-fiksie), asook in 2022 met die Protea Boekhuisprys deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Kansvatter word ook in 2020 gekortlys vir die South African Literary Awards (SALA) se kreatiewe nie-fiksieprys.
Resensies
Nasleep
No Man's Land
Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging
Die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging (ATKV) is 'n vereniging wat daarna streef om op ’n volhoubare wyse om te sien na die diverse Afrikaanssprekende gemeenskap se taal- en kultuurbehoeftes in Suid-Afrika. Die ATKV is op 19 Augustus 1930 in Kaapstad gestig. Die ATKV het ongeveer 70 000 hooflede en bedryf ongeveer 30 kultuurprojekte per jaar wat bykans 55 000 inskrywings genereer en meer as 220 000 mense regstreeks betrek. Die ATKV deel jaarliks talle pryse uit, en is ook bekend vir sy sewe vakansieoorde.
Carel van der Merwe
Resensies
Geldwolf
Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging
=== Geskiedenis === Afrikaners het hulle heil op groot skaal by die destydse Suid-Afrikaanse Spoorweë gevind en teen 1930 was ongeveer 50% van spoorweg-personeel Afrikaanssprekend. Die bedryfstaal was egter steeds Engels. Afrikaans word in 1925 as amptelike landstaal erken.
Carel van der Merwe
Resensies
Shark
Skaduwee
Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging
Onder die leiding van Sybie van der Spuy word die aanvoorwerk gedoen wat uiteindelik op die stigting van die Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging uitloop.
Carel van der Merwe
Resensies
Shadow
Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging
Die stigters wou nie net Afrikaners leer om beter Afrikaans te praat nie, maar ook hulle Engelse kollegas in die spoorwegdiens. Die sing van “God Save the King” ter afsluiting van die stigtingsvergadering was volgens Sybie juis bedoel om Engelssprekendes welkom te laat voel.
Die eerste statute van die organisasie stel sy doelstellings onder meer soos volg: “Om die gebruik van Afrikaans binne sowel as buite die spoorwegdiens te bevorder en ’n lewendige belangstelling in Afrikaanse kuns en kultuur aan te kweek.”
Carel van der Merwe
Resensies
Kansvatter: Die rustelose lewe van Ben Viljoen
Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging
ATKV-takke het van die begin ’n belangrike rol gespeel om die organisasie se doelstellings te help bereik. Dit het van meet af aan ’n verskeidenheid projekte ingesluit wat die Afrikanerkultuur weerspieël. Die Vrou-en-moederbeweging (VMB), die vrouevleuel van die ATKV, is in 1943 amptelik tot stand gebring met die leuse “Ek sien haar win” en sou deur nasionale projekte ’n belangrike sosio-maatskaplike rol speel.
In 1993 amalgameer die Afrikaanse Taal- en Kultuurbond van die Poskantoor met die ATKV en projekte soos Applous en die nasionale redenaarskompetisie vir hoër- en laerskole en vir studente word deel van die ATKV se kultuurproduk-aanbod. In 2000 sou ook die Suid-Afrikaanse Polisiediens se kultuurorganisasie, Akpol, met die ATKV amalgameer.
Die ATKV verdeel van 1 Maart 2016 in twee afsonderlike maatskappye, ’n houermaatskappy bekend as ATKV-MSW (maatskappy sonder winsbejag) en ’n 100%-sakefiliaal bekend as ATKV-Sake.
Taalgenoot
Die stigting van Taalgenoot in Desember 1931 as amptelike maandblad van die vereniging het verdere momentum aan taalbevordering gegee. Die eerste redakteur, Kosie Jacobs, noem destyds een van hulle doelstellings is om ook aan Engelssprekendes die geleentheid te gee om hulle kennis van Afrikaans uit te brei.
Taalgenoot verskyn tans vier keer per jaar: ’n Somer-, Herfs-, Winter en Lenteuitgawe.
Die ATKV publiseer ook tot 2016 maandeliks die tydskrif Hoezit! vir kinders tussen die ouderdomme van 8 en 14.
Lapa Uitgewers
In 1993 koop die ATKV J.P. van der Walt Uitgewers en dit staan sedert 2000 bekend as LAPA (Lees Afrikaans, praat Afrikaans) Uitgewers. LAPA Uitgewers word in 2020 aan Penguin Random House verkoop.
Kultuurprojekte
Die ATKV bied oor die jare verskeie projekte aan:
Die afdeling Projekte organiseer byvoorbeeld in die laat 1980's en begin 1990's Kampustoneel in Pretoria, waaraan al die dramadepartemente deelneem het. Dit kan as die voorloper van vandag se Afrikaanse Kunstefeeste beskou word. Dramaturge soos Reza de Wet en Deon Opperman debuteer hier. Met die koms van die kunstefeeste het die aandag na hoërskole en die jaarlikse landwye ATKV-Tienertoneel verskuif.
ATKV-Digiprojekte
Die ATKV word in 2020 weens die Covid-19-pandemie genoodsaak om sy produkaanbod aan te pas en stel ATKV-DigiProjekte bekend:
Taalprojekte
Die taalafdeling se projekte is daarop gerig om die Afrikaanse taal as onderrigmedium in skole te ondersteun en as vak uit te brei as verlengstuk met die oog op taalbevordering in gemeenskappe. Die taalafdeling bevorder Afrikaanse taalverwerwing deur middel van verskeie projekte in ’n meertalige konteks.
Die taalprojekte sluit in:
Vriende van Afrikaans (VVA)
Die Vriende van Afrikaans is ’n divisie van die ATKV.
’n Klein groepie Afrikaanssprekendes het hierdie vereniging op 8 Februarie 1994 in Stellenbosch gestig onder die leiding van mnr. Willem Dempsey (dosent, senator, burgemeester en oud-ambassadeur) en prof. Johan Combrink, ’n bekende taalkundige en ’n vurige kampvegter vir Afrikaans. Johan het die VVA se hoofkantoor in Stellenbosch gevestig.
Ná sy dood op 25 Julie 1999 is sy werk deur sy vrou, dr. Louise Combrink, voortgesit tot en met die insluiting by die ATKV in September 2014.
Die VVA fokus hoofsaaklik om ’n liefde vir lees by kinders te kweek, asook om die waarde van voorlees te onderstreep.
Victoria Wyndham
Victoria Wyndham (gebore 22 Mei 1945) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Guiding Light (1952), Another World (1964), en Law & Order: Special Victims Unit (1999).
Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging
Vakansieoorde
Hartenbos was die eerste vakansieoord wat die ATKV aangekoop het. Nog oorde sou volg: Natalia, aan die Suidkus, in 1956; Klein-Kariba, naby die destydse Warmbad, in 1973; Goudini, in die Breederiviervallei naby Rawsonville, en Buffelspoort, naby Rustenburg, albei in 1993; Drakensville in die Drakensberggebied in 2006 en Eiland Spa, oos van Tzaneen, in 2009.
Anne Jackson
Anne Jackson (3 September 1925 – 12 April 2016) was 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente How to Save a Marriage and Ruin Your Life (1968), Zig Zag (1970), en The Shining (1980), en in die televisiereeks CBS Playhouse (1967).
Ivoriaanse nasionale rugbyspan
Die Ivoriaanse nasionale rugbyspan is een van die klein internasionale spanne wat in rugby meeding. Hulle staan ook bekend as Les Éléphants (Frans vir: "die olifante"). Ivoorkus neem jaarliks deel aan die Afrikabeker. Hulle het tot dusver vir een Rugbywêreldbeker kwalifiseer, in 1995 in Suid-Afrika, maar kon nie een van hul drie mededingers (Frankryk, Skotland en Tonga) klop nie en het net die laaste plek in die poelfase bereik. Hul wedstryd teen Tonga is deur ’n ongeluk oorskadu, waarby drie minute ná die afskop die Ivoriaanse vleuel Max Brito deur verskeie ander spelers gekneus is, wat hom van die nek af laat verlam het.
Die sport is gewild onder skoolseuns maar die rugbyspelende publiek in Ivoorkus is steeds relatief klein met net 14 klubs en ongeveer 470 geregistreerde senior spelers. Die meeste Ivoriaanse rugbyspelers spel vir ’n span in die Franse Top 14-liga en net sommige vir plaaslike rugbyspanne in Ivoorkus. Rugby in Ivoorkus word deur die Ivoriaanse Rugbyfederasie (Frans: Fédération Ivoirienne de Rugby) geadministreer. Die Ivoriaanse rugbyspan is tans (18 Desember 2019) 42ste op Wêreldrugby se wêreldranglys gelys.
Geskiedenis
Die Ivoriaanse Rugbyfederasie is in Maart 1990 gestig en het in dieselfde maand by die Internasionale Rugbyraad aangesluit. Hulle het in 1995 vir hul eerste rugbywêreldbekertoernooi gekwalifiseer, maar is in die poelfase deur Skotland, Frankryk en Tonga verslaan.
As gevolg van ’n klein spelerpoel en die gebrek aan mededinging het die span oor die onlangse jare agteruitgegaan. Onlangse nederlae teen Marokko beteken dat hulle laer as dié Noord-Afrikaanse span geranglys is. Hul prestasie by die Rugbywêreldbeker was swak en hulle kon nie ’n oorwinning aanteken nie. Hul rekordnederlaag van 89–0 teen Skotland tydens die Rugbywêreldbeker 1995 het daartoe gelei dat die kleiner spanne se teenwoordigheid by die toernooi bevraagteken is. Ivoorkus het in die volgende wedstryd teen Frankryk egter beter vertoon en met 54–18 teen Frankryk verloor; hulle kon twee drieë druk. Die laaste wedstryd teen Tonga, ’n 29–11-nederlaag, het ’n groot tragedie gesien, toe Max Brito ’n letsel aan die servikale ruggraat opgedoen het wat hom van die nek af laat verlam het.
Ná die Rugbywêreldbeker 1995 het Ivoorkus hulself vir drie jaar van alle internasionale toernooie onttrek, en eers weer vir die Rugbywêreldbeker 1999-kwalifisering in September 1998 teruggekeer. Ivoorkus se prestasie was swak, toe hulle al hul drie wedstryde teen Namibië (10–22), Zimbabwe (0–32) en Marokko (3–6), tydens ’n toernooi in Casablanca, Marokko, verloor het.
Ná ’n verdere onderbreking vir twee en ’n halwe jaar het die Olifante in 2001 vir die Afrikakampioenskap teruggekeer, maar albei wedstryde teen Marokko verloor: 11–18 tuis en 18–20 weg; en teen Tunisië in ’n 11–11 gelykop weg gespeel en ’n 46–0-oorwinning tuis aangeteken.
Ivoorkus het die Rugbywêreldbeker 2003-kwalifisering ná twee nederlae teen Tunisië (8–13) en Marokko (21–23) misgeloop. Tydens die Rugbywêreldbeker 2007-kwalifisering het hulle met twee oorwinnings teen Senegal (20–6) en Zimbabwe (33–3) belowend begin, maar gemengde resultate teen Marokko – ’n 9–9-gelykop tuis en ’n 7–23-nederlaag weg – en Uganda – met ’n 7–32-nederlaag weg en ’n 18–9-oorwinning tuis – behaal en is vervolgens uitgeskakel.
Ivoorkus het tot die halfeindstryd van die Rugbywêreldbeker 2011-kwalifisering, ná ’n 21–9-oorwinning oor Marokko in Casablanca, gevorder. Hulle het toe teen Namibië te staan gekom en in ’n 13–13-gelykop in Abidjan gespeel, maar met 14–54 in Windhoek verloor, en het dus die toernooi weereens misgeloop.
Tydens die Rugbywêreldbeker 2019-kwalifisering is Ivoorkus in die eindstryd van die Afrikasilwerbeker op 8 Julie 2017 deur Marokko in Casablanca 8–3 geklop en kon dus nie tot die Goue beker vir die laaste rondte van die kwalifisering vorder nie.
Algehele rekord
Ivoorkus het teen 18 Desember 2019 24 van hulle 56 toetswedstryde gewen, ’n wenrekord van 45,53%.
Ivoorkus se toetsrekord teen alle lande: (Korrek op 18 Desember 2019)
Bruintjieshoogte
Bruintjieshoogte is 'n bergreeks in die distrik van die Bloukraanroete Plaaslike Munisipaliteit tussen die dorpe Pearston en Somerset-Oos in die Oos-Kaap. Die R63-roete gaan via die Bruintjieshoogtepas oor dié berge.
Die bergreeks lê tussen die Sondagsrivier, Renosterberg, Winterhoekberge, Kamdeboo-berge en die Sneeuberge en vorm die waterskeiding tussen die Klein-Visrivier ('n boloop van die Groot-Visrivier) en aan die westekant die Blyderivier, 'n tak van die Sondagsrivier. Die hoogste piek bereik 1757m bo seevlak.
Tussen 1770 en 1780 het die eerste blanke vestiging in die gebied plaasgevind. In 1776 besoek die Sweedse natuurkundige Anders Sparrman die gebied en beskryf dit as die mooiste landstreek wat hy nog gesien het. Hy word in September 1778 gevolg deur goew. Joachim van Plettenberg. Alhoewel die VOC die bergreeks in 1770 as die oosgrens van die Kaapkolonie aangewys het, het dit nie die ooswaartstrekkende boere teengehou om hulle in die vrugbare vallei van die Klein Visrivier te vestig nie.
Die geskiedenis van hierdie streek word gekenmerk deur die stryd oor weiveld, veediefstalle, moorde en die weerstand teen regeringsgesag by die trekboere, Xhosa, Khoikhoi, Boesmans en die Britse bewindhebbers. Kort voor 1880 was die avonturier Coenraad Buys (Coenraad de Buys) hier bedrywig en het die skrywer John Barrow die gebied besoek. Laasgenoemde het hom nie vleiend oor die trekboere uitgelaat nie. In beide die Van Jaarsveld-rebellie van 1799 en die Slagtersnek-rebellie van 1815 het inwoners van die gebied 'n rol gespeel. Tydens die Vierde Grensoorlog was Bruintjieshoogte 'n strategiese punt.
Sedert 1991 vind jaarliks 'n marathon en fietstoer by Bruintjieshoogte plaas.
Sanford Meisner
Sanford Meisner (31 Augustus 1905 – 2 Februarie 1997) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Story on Page One (1959), Tender Is the Night (1962), en Mikey and Nicky (1976), en in die televisiereeks The Alcoa Hour (1955).
Ottomaanse Turke
Die Ottomaanse Turke was dié etniese deel van die Turke wat as heersende klas die Ottomaanse Ryk oorheers het. Die magtigste familie wat die sultans gelewer het, was die Huis van Osman.
Barend J. Toerien
Barend J. Toerien (1921–2009) was ’n Afrikaanse digter en skrywer, wat as bibliotekaris vir die Verenigde Volke Organisasie (voorganger van die Verenigde Nasies) in New York en ook in Suid-Afrika vir verskeie biblioteke werk.
Oorsese reise
Met die geld wat hy uit twee Afrikaanse pulpromans verdien wat hy onder ’n skuilnaam geskryf het, verlaat hy Suid-Afrika in 1947. Hy gaan aanvanklik na Londen waar hy onder andere radiodramas vir die British Broadcasting Corporation (BBC) se Afrikaanse diens skryf, teen twintig ghienies per drama. Hy het egter nooit na enigeen van die dramas geluister nie, aangesien die BBC hom nooit in kennis gestel het van wanneer hulle dit gaan uitsaai nie. Hy werk tussen 1947 en 1949 in Londen as redakteur van die Bibliography of Industrial Diamonds Applications en gee ses maande lank aandklasse in Afrikaans by Marylebone College. In hierdie tyd werk en reis hy saam met ander Afrikaanse skrywers soos Uys Krige, Sheila Cussons, C.J.M. Nienaber en H.W. Truter, wat in daardie tyd in die buiteland is. Toerien maak ook van hierdie geleentheid gebruik om tydens vakansies die hele Europa te verken en doen hier enige los werkie wat hom voordoen, onder andere paaie bou in Noorweë en bossies uittrek in die Switserse Alpe. Sedert Julie 1949 is hy woonagtig in Amerika waar hy tot 1962 bibliotekaris is in diens van die Verenigde Volke Organisasie (VVO) in New York. Vanaf 1963 tot 1967 is hy inligtingsbeampte by die United Nations Industrial Development Organisation (UNIDO). Hy is ook dosent aan die Departement van Gevangenisse in Woodburn. Tydens sy dienstydperk by die Verenigde Volke kry hy elke twee jaar tuisverlof, wat hy gebruik om kontak met Suid-Afrika te behou. So bly hy byvoorbeeld in 1964 tydelik in Groenpunt waar hy noue kontak het met Jan Rabie, Uys Krige, Jack Cope en Ingrid Jonker. In hierdie verloftye bring hy ook besoek aan lande in Wes-Europa, Turkye, Egipte, Kenia en Roemenië. In 1950 is hy getroud met die Tsjeggiese Maria Krikavova wat ook by die VVO werk en by wie hy ’n dogter (Janna) het. Hulle skei in 1963. Sy dogter, Janna Dyer, bedryf die perdeplaas Dark Horse Dressage in Maryland in Amerika, waar sy afrigting doen in perdespring en gimkana.
Vanaf 1968 sit hy sy loopbaan as bibliotekaris voort, eers tot 1970 by die State University in Albany, en daarna by die Bard College in New York vanaf 1970 tot 1971. In 1971 keer hy terug na Suid-Afrika en is tot 1973 werksaam in die Jagger-biblioteek aan die Universiteit van Kaapstad. Hierna keer hy terug na Amerika en vanaf 1974 tot 1977 werk hy onder andere as car hop by ’n hotel, as sekuriteitswag by ’n fabriek, tuinier vir ’n ryk prokureur, saagmeule-assistent en oppasser van ’n beroerte-slagoffer, waarna hy weer bibliotekaris word, hierdie keer vanaf 1978 tot 1983 by ’n tronk. Vir baie dekades is hy die hoofresensent van Afrikaanse letterkunde in die toonaangewende Amerikaanse tydskrif World Literature Today, terwyl hy ook gereeld resensies vir Afrikaanse publikasies skryf. Sedert 1978 is hy ’n Amerikaanse burger. Reeds in 1966 koop hy vir hom ’n plaas in Kerkhonson aan die voetheuwels van die Catskills in die staat New York. Hier hou hy ryperde aan, maak slagbeeste groot, boer met pluimvee en bye en plant spardenne om te verkoop as Kersbome.
Hittewaarde
Die hitte van verbranding of hittewaarde of kaloriewaarde is die energie wat vrygestel word wanneer 'n stof volledig met suurstof (O2) verbrand onder normale kondisies. Dit word gemeet in die energie vrygestel per hoeveelheid van die stof, bv kJ/kg, kJ/kmol, MJ/m3n, kal/kg, ens.
Die chemiese reaksie is tipies die koolwaterstof wat reageer met suurstof om koolsuurgas (koolstofdioksied – CO2), waterdamp (H2O(g)) en hitte te vorm. Indien byvoorbeeld metaan verbrand word, is die reaksie dus:
Bepaling van hittewaarde
Die hittewaarde van 'n stof word bepaal deur dit fisies te verbrand en die verhoging in temperatuur te bepaal.
As voorbeeld word metaan gebruik.
Wanneer metaan verbrand, reageer dit met suurstof om koolstofdioksied en water te vorm. Die verbrandingsreaksie van metaan kan soos volg geskryf wordː
'n Mengsel van 1 kmol metaan en 10 kmol lug (21% suurstof en 79% stikstof) sal soos volg reageer:
Die molmassa van die mengsel voor die reaksie is 16 × 9.09% + 32 × 19.09% + 28 × 71.82% = 27.67 kg/kmol Volgens die ideale gaswet is die hoeveelheid gas 200 × 0.001 / (8.314 × (25+273.15))/1000 = 0.08068 mol. Die massa van die gas is 0.08068 × 27.67 = 2.23 gram.
Barend J. Toerien
Latere jare en sterfte
Hy is op Vrydag 4 September 2009 in die Vergelegen Medi-Clinic in Somerset-Wes aan ’n hartaanval oorlede.
Skryfwerk
=== Poësie === Reeds op skool begin hy gedigte skryf. Sy eerste gedigte verskyn as student in Die Stellenbosse Student en Groote Schuur, waarna D.J. Opperman en F.J. le Roux van sy gedigte opneem in Stiebeuel, wat in 1946 saamgestel word. Daarna verskyn sy gedigte gereeld in letterkundige tydskrifte soos Die Huisgenoot, Standpunte, Tydskrif vir Letterkunde, Weekblad, Tirade, Wurm en Contrast''.
Joel Hyrland
Joel Hyrland (gebore 16 Januarie 1985) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Scratch (2003) en in die televisiereeks The Other World (2016).
Hittewaarde
Bepaling van hittewaarde
Omdat die massa van die gas baie klein is in vergelyking met die massa van die water en die bom; kan dit dus weggelaat word.
Barend J. Toerien
Skryfwerk
In 1960 debuteer hy met ’n eie bundel Gedigte, waarin die verse volgens tyd en plek gerangskik word. Die twee afdelings is 1939–1947 (Stellenbosch-Kaapstad-Pretoria) en 1948–1958 (Londen-New York). Hierdie bemoeienis met tyd en plek vind tematies ook weerklank deur sy hele oeuvre. Die verskillende begrippe van ruimte, soos natuur, land en grond, asook die besit daarvan, word in hierdie bundel ingelei. Die natuur figureer in gedigte soos Die wit reier, Herfs in die Bosveld, Herfs-Lullaby en September-weer, terwyl Jeug I, Jeug II en En Onder-Steenwerp heet my plaas nostalgiese herinneringe oor ’n plaasjeug beskryf. Speels is die bekoorlike Puck met die mooi teenstelling van die formele kerkdrag en die wind wat die kerkrok hoog opwaai. Verder dig hy oor die dwaasheid van die mensdom, skynheiligheid en die heiligheid van die natuur teenoor die doodmaaklus van die mens, waardeur hy skerp kritiek oor die mens se heerskappy in die wêreld uitspreek. Satire word gevind in verse soos Op die plaas, Kultuuraand en bereik ’n hoogtepunt met Die tante, ’n praatvers met mooi geestige sienings, waarin die digter agtereenvolgens die gewigtige vrou se voorkoms, slag met plante en houding teenoor bruin mense skets, met die slotvers wat ironiese kommentaar lewer op haar status as verteenwoordigend van die (heroïese) vrou van Suid-Afrika. Die gedig Eendvoël-jag beskryf die inherente wreedheid van die mens, terwyl die vergelyking tussen mens en dier in Slotsom ook ongunstig uitval vir die mens. Matrose op straat is ’n mooi uitbeelding van die romantiese verlange na die swerwerslewe waar in verre lande geluk, wyn en vrouens op die matrose wag. “In ’n strik” gee in die handeling van die man en vrou ’n indringende blik op hulle disfunksionele verhouding. Orlando-landskap is ’n protesvers oor die toestande waarin die swart inwoners moet woon en werk, waarin die volgehoue vraagvorm die intensiteit van die uitgesproke gevoelens verhoog. Hoewel in terme wat vandag nie meer polities korrek is nie, vra Waarom as ons ’n naturel sien lees? ook reeds vrae oor waarom geletterde swart mense die wit mense onrustig maak, terwyl Die kindermeid sing uiting gee aan die minagting van ’n swart kinderoppasser vir haar blanke werkgewers. Die reekse Mense en Diere bevat geestige sienings wat veral ’n ooreenkoms toon met die puntdigte van A.G. Visser. In hierdie bundel is die digter duidelik nog besig om sy eie stem te vind. Ten spyte van mooi fragmente is meeste van die gedigte nog onafgerond, met lomp woordorde en rymdwang wat gereeld die effek van die gedig benadeel.
Hittewaarde
Bepaling van hittewaarde
\Delta T = maksimum temperatuur gemeet minus 25 °C. Omdat die gas se massa so min is, is die maksimum temperatuur waarskynlik naby aan 30 °C.
Barend J. Toerien
Skryfwerk
Die opvolgbundel 39 Gedigte hervat hoofsaaklik dieselfde temas en voer die maatskaplik-politiese verse van die eerste bundel ook bietjie verder. Die plaas en die stad word mooi teen mekaar afgespeel in Albumblaaie I en II, met die eerste wat die atmosfeer van vrede uitbeeld teenoor die stad se geweld. In ’n aantal verse word jag en die geweld wat daarmee gepaardgaan ontluister. In Die .22 beskryf die spreker die verskil tussen die mans wat hom aanmoedig om avontuurlustig te wees en te gaan skiet, terwyl die vrouens hom wil inperk maar tog ook weerhou van sinlose geweld. ’n Jag beskryf die sinloosheid van die doodmaak van die jakkals, maar tog is dit ’n spel wat homself gereeld herhaal, terwyl Herfsvers aandui dat die jagter met die wond gelaat word, selfs al is die bok dood. Johannes die digter gee eers ’n uitbeelding van die konserwatiewe ouers van Johannes en hulle menings oor die rassekwessie, waarna Johannes se gekose loopbaan as sensitiewe digter wat oor die wreedhede van die geskiedenis skryf, ’n groot teleurstelling is. Johannes is egter onbetrokke by die wreedhede wat in die vaderland teenoor ander rasse gepleeg word, met die spreker wat dieselfde onbetrokkenheid bely. Dorp-Saterdag en Die wederkoms gee ietwat lomp uiting aan die maatskaplike ongeregtigheid in Suid-Afrika. Grot naby Winterhoek is ’n mooi beskrywing van die Santekeninge in die grot, wat eintlik ’n optekening is van hierdie miskende volk se geskiedenis. Campri Flegrei is ’n mooi natuurvers, waarin twee landskappe deur die woordklank gekontrasteer word. Die afstandelike kyk na die self word ontgin om tot groter selfinsig te kom in verse soos Gesprekke met my hand en Die hiëna in my hart waar die spreker hom van liggaamsdele distansieer. Museum vir natuurwetenskappe neem ’n geestige terugreis na die mens se oorsprong in die oertyd. Dieselfde gebreke van die eerste bundel (onafgerondheid, nie-presiese taalgebruik, vreemde woordorde) ontsier egter ook hierdie bundel. Aanvange is ’n keur uit sy eerste twee bundels en sluit ook vier voorheen ongepubliseerde gedigte uit dieselfde tydperk (vanaf 1938 tot 1962) in. Hierdie gedigte is Staan en met ’n skerp oog, Brief huis toe, Gander-lughawe, 1949, Grödnertal, Suid-Tirool en ’n Pratende boom.
Hittewaarde
Bepaling van hittewaarde
Dus kan Q_{totaal} bereken word.
Die hoeveelheid metaan wat reageer het is 0.08068 mol × 1/11 = 0.007335 mol
Die hittewaarde van metaan is dus
Lae hittewaarde
Wanneer gas in 'n oond gebrand word, verlaat die skoorsteengas (O2, N2, CO2 en H2O) die oond warm genoeg sodat die water in die dampfase is. Dus kry 'n mens nie die hittevoordeel van die water wat kondenseer nie. Daarom is die effektiewe hittewaarde laer as die hittewaarde wat bereken is volgens die eksperiment hierbo genoem. Die latente energie van die water moet dus afgetrek word.