cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afrikaanse taalleer
12. Karikatuur
'n Oordrewe geskrewe of visuele uitbeelding van 'n karakter deur die spot te dryf met persoonlike karaktertrekke, soos byvoorbeeld in spotprente waar die figuur baie groot ore het, 'n besonder groot dikraambril, groot neus, ens.
13. Ironie
Die teenoorgestelde van wat jy verwag, gebeur of die teenoorgestelde van wat bedoel word, word spottend gesê.
14. Paradoks
Dit is 'n skynbare teenstrydigheid, bv. “wit duisternis” (Stad in die mis).
15. Antitese of teenstelling
'n Teenstelling van gedagtes wat langs mekaar geplaas word om deur die kontras die uitwerking op die leser te versterk, bv. hoe meer haas, hoe minder spoed.
16. Klimaks of hoogtepunt
Die opwindendste, effektiefste of belangrikste deel van 'n verhaal. Dit is nie altyd aan die einde van 'n verhaal nie.
17. Antiklimaks
Die omgekeerde van klimaks; die onverwagte teleurstellende uiteinde of afloop; die ommeswaai van iets belangriks na iets nietigs, dikwels met 'n komiese effek.
18. Personifikasie
Dit kom voor wanneer lewelose dinge, natuurverskynsels en abstrakte begrippe die eienskappe van mense gegee word. Dit kan die vorm van 'n vergelyking of 'n metafoor aanneem, bv. “ die asem van die wind raak weg” (Die dans van die reën).
19. Punktuasie
Die plasing van leestekens. By poësie het sekere leestekens dikwels 'n spesifieke belangrike funksie binne die konteks van die gedig.
20. Tema
Die sentrale idee/s of boodskap in 'n literêre werk. 'n Teks kan meer as een tema hê en dit is soms nie vanselfsprekend/eksplisiet nie.
21. Intrige of storieplan
Die verwikkelde situasie wat 'n skrywer uitdink en waarop die verhaal gebaseer is.
22. Konflik
Dit is die stryd, worsteling of botsing tussen karakters of tussen karakters en omstandighede.
23.Dramatiese doelstelling
Die idee is om 'n bepaalde reaksie by die toeskouer of leser te ontlok.
24. Dramatiese ironie
Die karakter is onbewus van die ware toedrag van sake, maar die leser of toeskouer weet wat werklik plaasvind. Dit veroorsaak spanning, genot en dikwels gehoordeelname.
25. Dramatiese struktuur
Die  bou van die drama: eksposisie, motoriese moment, verwikkeling, ontwikkeling, klimaks/hoogtepunt, ontknoping/afloop.
26. Ellips
'n Sin word onvoltooid gelaat, want die leser moet dit self voltooi. Die ellips het altyd net drie punte …
27. Retoriese vraag
'n Vraag word gestel, maar geen antwoord word verwag nie, omdat die antwoord reeds in die vraag opgesluit is. Die vraag word ook nie gevra om iets uit te vind nie, maar vir beklemtoning, bv. Weet jy hoe gelukkig jy is?
28. Polisindeton
Herhaling van die voegwoorde en en of, wat normaalweg weggelaat word, maar wat ter wille van beklemtoning gebruik word.
29. Onomatopee of klanknabootsing
Die klank van die woord stem ooreen met die geluid wat dit beskryf, bv. die kok-kok van die bosloerie.
30. Progressie
'n Geleidelike vordering of verandering totdat die klimaks bereik word.
31. Sinestese/sinestesie
'n Prikkel wat vir een sintuig bedoel is, word deur 'n ander sintuig waargeneem, bv. “ruik die groen/proe die groen” (Pappa en seuntjie stap).
33. Sinekdogee (gedeeltelike aanduiding)
'n Gedeelte van die geheel word genoem, bv. hy bly nog onder die ouerlike dak (i.p.v. huis). Die rooiborsie het 'n nessie gebou (hy het meer as net 'n borsie).
35. Oksimoron
'n Stylfiguur waarby twee teenoorgestelde begrippe met mekaar verbind word, bv. ou nuus.
36. Litotes
'n Stylfiguur waarby iets verklein word om die betekenis of bedoeling beter te laat uitkom, veral deur die teenoorgestelde te ontken, bv. dit gaan nie sleg nie (in plaas daarvan om te sê dit gaan goed).
37. Eufemisme
Versagtende uitdrukking of omskrywing, bv. Hy het heengegaan, i.p.v. Hy is dood.
38. Toneelaanwysings
Inligting wat 'n dramaturg oor die agtergrond, plek, tyd en karakters gee. Dit word aan die begin van die drama gegee. In die teks word dit in die karakter se spreekbeurt tussen hakies gegee en word neweteks genoem.
39. Vertellersperspektief
Die verteller se standpunt word vanuit 'n spesifieke hoek gesien: alwetend, alomteenwoordig, eerste- en derdepersoon.
Rhodes-beurs
Die Rhodes-beurs is 83 beurse wat toegeken word uit die nalatenskap van Cecil John Rhodes aan belowende studente uit sekere lande vir driejarige studie aan die Universiteit van Oxford.
Agtergrond
Ingevolge Rhodes se testament is sowat ’n derde van sy erflating, nagenoeg £2 miljoen uit die totaal van nagenoeg £6,5 miljoen, opgedra aan die sorg van trustees. Hy het versoek dat hy begrawe word in die Matopo’s, en dat die omliggende grond ontwikkel word as ’n openbare ontspanningsterrein en plaas. Sy Kaapstadse woning Groote Schuur moes die woning word van die eerste minister van ’n verenigde Suid-Afrika. £100 000 is bemaak aan sy voormalige kollege, Oriel, aan Oxford, en 60 beurse, elk met ’n waarde van £250 per jaar vir drie jaar, is toegeken aan ’n groep jong mans wat versigtig gekeur is uit veral die Engelssprekende wêreld, onder wie 24 van Suid-Afrika, 21 van Australië, ses van Kanada, drie van Newfoundland (wat toe nog ’n afsonderlike kolonie was), drie van Bermuda, drie van Jamaika en ’n sekere aantal, wat later bepaal sou word, uit die Verenigde State van Amerika. Die lande waarin studente tans beurse ontvang, is Australië; Bermuda; Kanada; Duitsland; Hongkong; Indië; Jamaika & Statebondslande in die Karibiese See; Kenia; Nieu-Seeland; Pakistan; Suider-Afrika (Suid-Afrika en sy buurstate Botswana, Lesotho, Malawi, Namibië en Eswatini); Die Verenigde State; Zambië; en Zimbabwe. Suider-Afrika kry nou net 10 terwyl Amerikaanse studente met 32 beurse die grootste enkele groep verteenwoordig. Die totale beurse wat in 2013 toegeken is, was 83, vergeleke met die 52 in 1902, die eerste jaar van die beurse se bestaan.
Rhodes het bepaal dat nie net opvoedkundige kwalifikasies nie, maar ook karakter en sportmanskap in aanmerking geneem moes word. Die getal beurse is later vermeerder tot 160 en die waarde is opgeskuif tot £600 per jaar. Vyftien beurse sou oorgelaat word aan die oordeel van die Duitse keiser en is later oorgedra aan Duitse studente. Al die beurse was bestem vir studie aan Oxford, waar Rhodes House die hoofkantoor van die trust is.
Pat Cashman
Pat Cashman (gebore 16 September 1950) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Biz Kid$ (2008) en The (206) (2013).
Rhodes-beurs
Omstredenheid
Die Afrikaanse taalstryder en belowende jong predikant dr. Tobie Muller, wat in 1918 'n slagoffer van die Griepepidemie sou word, het omstreeks 1905 die B.A.-graad met onderskeiding aan die Victoria-kollege op Stellenbosch behaal en so 'n beurs van £400 verwerf. Terselfdertyd is 'n Rhodes-beurs van £300 aan hom toegeken vir driejarige studie aan die Universiteit van Oxford. Volgens dr. P.J. Nienaber het hy toe getoon dat hy "deur en deur 'n Afrikaner was – nie alleen in teorie nie", want hy het die Rhodes-beurs van die hand gewys "omdat hy nie geld kon aanneem van 'n man wie se politiek hy verfoei het nie" en "omdat hy hom nie met die Britse imperialisme kon vereenselwig waarvan C.J. Rhodes vir hom die sinnebeeld was nie". Met hierdie besluit, "waardeur hy ook aansienlike stoflike voordeel prysgegee het, tree die nasietrots en vaderlandsliefde wat steeds sy optrede sou kenmerk, reeds sterk te voorskyn en verwerf hy die agting van tydgenote en selfs van andersdenkendes".
Ook die Afrikaanse joernalis Schalk Pienaar, wie se vader, ds. S.W. Pienaar, nes dr. Tobie Muller laat in 1918 aan die griep oorlede is, het 'n minder gelukkige ervaring met 'n Rhodes-beurs gehad. Soos sy oudste broer, Johannes, voor hom, het Pienaar vanweë sy uitsonderlike akademiese prestasies en talent die Stellenbosse Hoër Jongenskool (later die Paul Roos Gimnasium genoem) se Rhodes-beurs verwerf nadat hy in 1932 gematrikuleer het. In 1935 het hy die graad B.A. aan die Universiteit van Stellenbosch behaal met geskiedenis en tale as hoofvakke. Hy het akademies, in rugby as agsteman van die eerste span en as leier in die studentegemeenskap hoog presteer, maar aan die Universiteit van Oxford het hy weens ontevredenheid met sy kursus sy studie binne die eerste jaar gestaak. Daar is volgens 'n reëling van die Rhodes-sekretariaat van hom verwag dat hy eerstejaarswerk moet doen en hy het dit as tydverspilling beskou.
Martha Lugtenburg
duimnael|regs|190px|Martha Lugtenburg as student aan die PUK.
duimnael|links|300px|Toe dié foto geneem is, in 1920 of '21, was nog twee vroue lid van die PUK vir CHO se Studentekorps Vincet Veritas. Sy sit tweede van links.
duimnael|links|300px|Martha Lugtenburg was in 1919 steeds die enigste vrouelid van die Studentekorps Veritas Vincet. Eerste ry: A.J.H Van der Walt, H.G Schultze, [[T.T. Spoelstra, P.J.S. de Klerk, J Lugtenburg, M.J Coetsee, J.C Van Rooy, Gilland. Tweede ry: 				H.J Venter, W Postma, W.J Snyman, A Duvenage, N.K Steyn, N Van der Walt, Frans Du Toit. Derde ry: D Los, W de K Kruger (haar nieamptelike verloofde), C.W.M. du Toit. Vierde ry: J Aucamp.]]
Martha Catharina Transvalina Lugtenburg (plaas Rietfontein, Transvaal, 30 April 1900 – Belfast, Suid-Afrika, 27 Maart 1922) was die eerste volwaardige vrouestudent aan die Teologiese Skool Potchefstroom of Literariese Departement en in 1919 die eerste vrou wat ’n graad aan die pas gestigte Potchefstroomse Universiteitskollege vir Christelike Hoër Onderwys behaal het.
Herkoms
Martha Lugtenburg is in ’n Dopper-huis gebore. Haar vader, J. Lugtenburg, het in die kerkraad van die Gereformeerde kerk Belfast gedien en was in ’n stadium ook skriba van die gemeente. Op skool aan die Potchefstroom Gimnasium, ’n uitvloeisel van die Teologiese Skool, was sy ’n slimkop en voorslagskolier wat die matriekeksamen in 1916 in die eerste klas geslaag het. So het sy ’n staatsbeurs verwerf om haar studie aan die Transvaalse Universiteitskollege (Tukkies) voort te sit. Destyds was die Teologiese Skool en sy Literariese Departement, waaruit die PUK vir CHO sou voortspruit, nog nie by die Universiteit van Suid-Afrika geïnkorporeer nie.
Studie
Haar vader het in Januarie 1917 versoek dat finansiële steun aan haar verleen word sodat sy liewer op Potchefstroom kon studeer aangesien "de beginselen van de Theol. School mijn liefde hebben". Dit is gereël en in Februarie daardie jaar het sy ingeskryf vir die intermediate kursus. In 1918 het sy die B.A.-Junior voltooi en in 1919 die B.A.-Seniores en in in daardie jaar die graad verwerf. Blykbaar het die universiteitsjare destyds in Junie begin, want in Junie 1921 het sy die PUK verlaat met nadat sy die onderwyskursus O.1 asook Latyn en plantkunde voltooi het, en in haar grootwordomgewing in Oos-Transvaal gaan skoolhou.
Aan die studentelewe het Martha Lugtenburg aktief deelgeneem. Op 10 Februarie 1917, dus in haar eerste week of wat aan die instelling wat die PUK sou word, het sy aansoek gedoen om lidmaatskap van die studentevereniging Korps Veritas Vincet. In die studenteblad se eerste uitgawe van daardie jaar skryf iemand namens die korps: "’n Nuwe eer wat die korps te beurt geval het, is dat ons nou die eerste dame-lid in ons midde het. Ons heet al die nuwelinge hartlik welkom in ons midde, maar biesonder onse dame-lid." Einde 1917 kon die korpsvoorsitter, E.L.J. Venter, in sy jaaroorsig spog dat die korps se 24 lede baie meer was as in vorige jare en "wat meer is" dat die liggaam vir die eerste keer in sy 23-jarige bestaan ’n dameslid gehad het.
As al vrouestudent op die kampus – Jac van Rooy het later na haar verwys as "Die Groot Eensame" – was sy besonder gewild onder haar medestudente. As meelewende student het sy in die tennisbestuur gedien en was ys lid van die kleurekommissie wat in 1917 die nuwe kleure vir die Teologiese Skool moes verkry. Sy, L.J. du Plessis en A.J.H. van der Walt het in 1918 opdrag gekry om vir die korps ’n vaandel laat maak wat tydens die vereniging se kwarteeufeesviering in 1919 in gebruik geneem is.
Haar dood
duimnael|regs|200px|Martha Lugtenburg se grafsteen in die ou begraafplaas op [[Belfast, Mpumalanga.]] Martha Lugtenburg was skaars agt maande weg van die PUK toe sy tragies sterf. Luidens die doodsberig in Die Kalvinis' (bylae tot Het Kerkblad) was Lugtenburg en haar moeder in haar Spider op pad huis toe van die kerk af toe sy in ’n ernstige ongeluk betrokke was. Sy het 27 uur lank in vriende se huis gely, wat net deur die toediening van morfien versag is, voor sy ontslaap het met die woorde: "Verlang na God alleen." Haar (toe nog nieamptelike) verloofde, Willem Krüger, ’n ouer broer van prof. D.W. Krüger, was ’n briljante senter van die PUK se eerste rugbyspan, die Theos, en van Wes-Transvaal en van 1938 tot 1965 hoof van die Potchefstroom Gimnasium. Krüger het die afstand vanaf Potchefstroom na Belfast met ’n motor afgejaag, maar het te laat by haar sterfbed opgedaag.
Ná haar begrafnis het iemand (moontlik Jacs van Rooy) geskryf: "Die plaselike deelneming was oorweldigend vir ons siel. Meer dan negentig kranse het haar lijkkis bedek en ongeveer duisend persone het die begrawenis bijgewoon. In die studentekoerant het ’n medewerker geskryf: "Sy bly vir ons ongeveetlik." Van Willem Kruger het Van Rooy geskryf: "Ons het nog lang daarna ons ou maat Willem terneergedruk sien aangaan."
Michael Ondaatje
Philip Michael Ondaatje (gebore 12 September 1943) is 'n Kanadese skrywer van romans en gedigte. Hy is in Ceylon (hedendaags Sri Lanka) gebore, het gedurende sy tienerjare in Engeland gebly, en het in 1962 homself permanent in Kanada gevestig.
Ondaatje se roman The English Patient het in 1992 die Booker-prys gewen. Dit is deur Anthony Minghella verwerk in 'n Oscar-bekroonde rolprent met Ralph Fiennes, Kristin Scott Thomas en Juliette Binoche in die hoofrolle.
Koninkryk Aksoem
Die Koninkryk Aksoem of Aksoemitiese Ryk (Ge'ez: Mangiśta Aksum) was 'n magtige antieke staat aan die Horing van Afrika. Die koninkryk het oor die hedendaagse lande Djiboeti, Eritrea, dele van Ethiopië (Tigray-streek), Soedan en Jemen gestrek. Die Koninkryk Aksoem het in die 1ste eeu n.C. ontstaan en is in die 10de eeu deur Gudit, koningin van die Beta Israel, verower.
Japan Nasionale Roete 382
Japan Nasionale Roete 382 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Koninkryk Aksoem
Die hoofstad van die Koninkryk Aksoem was Aksoem in die noorde van Ethiopië en die amptelike taal was Ge'ez, 'n Semitiese taal. Die konings het na hulself verwys as "konings van die konings, konings van Aksoem, Himjar, Rajdan, Saba, Salhen, Tsijamo, Beja en van Koesj". Aksoem het 'n belangrike rol gespeel op die handelsroete tussen die Romeinse Ryk en antieke Indië. Die Manigeïese profeet Mani (274 n.C. oorlede) het na Aksoem as een van die vier groot magte van sy tyd verwys; die ander was Persië, Rome en China.
Die Koninkryk Aksoem het sedert die 4de eeu na homself as "Ethiopië" verwys en is later deur die Keiserryk Ethiopië opgevolg. Volgens tradisies is die Koninkryk Aksoem die beweerde rusplek van die Verbondsark en die tuiste van die koningin van Skeba.
Die Aksoemiete het 'n aantal monumentale steles opgerig as deel van voor-Christelike godsdiensgebruik. Onder Ezana (ca. 320-360) is Aksoem gekersten. In die 7de eeu het vroeë Moslems van Mekka in die koninkryk 'n skuilplek teen Koeraisje vervolging gesoek, 'n reis wat in die Islamitiese geskiedenis bekend staan as die eerste hidjra.
Paul Lynde
Paul Lynde (13 Junie 1926 – 10 Januarie 1982) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Bye Bye Birdie (1963), Send Me No Flowers (1964), The Glass Bottom Boat (1966), en Charlotte's Web (1973).
Japan Nasionale Roete 383
Japan Nasionale Roete 383 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Blousoetbessie
Die Blousoetbessie (Bridelia cathartica G.Bertol. subsp. cathartica) kom voor in KwaZulu-Natal.
Blousoetbessies kom van Soedan tot Namibië en Suid-Afrika in verskeie vorme en ondersoorte voor. Die ondersoort cathartica in Suid-Afrika en Mosambiek. Dit is 'n struik of boompie met lang sigsag-takke. Blomme, in klein klompies, is manlik of vroulik, gewoonlik op dieselfde plant. Hulle is groenerig geel. Die vrugte is eiervormig of rond, rooi-pers of swart.
Variëteite
Die SANBI-rooilys vermeld drie ondersoorte of variëteite:
Bisdom (Deense Volkskerk)
Die Deense Volkskerk (evangelies-lutherse Kerk) het 10 bisdomme (Deens: Stift) in Denemarke:
Verder is daar 1 bisdom in Groenland en was daar tot 2007 ook 1 in die Faroëreilande.
Japan Nasionale Roete 384
Japan Nasionale Roete 384 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Thamsanqa Mabhena
Thamsanqa Mabhena (gebore 1 Junie 1990) is 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die Demokratiese Alliansie.
Amerindiese tale
Die Amerindiese tale is 'n hipotetiese hoërvlak taalfamilie wat in 1960 deur Joseph Greenberg voorgestel en deur sy student Merritt Ruhlen uitgebrei is. Greenberg het voorgestel dat al die inheemse tale van die Amerikas aan een van drie taalfamilies behoort: die reeds aanvaarde Eskimo-Aleoetiese en Na-Dené, en al die oorblywende tale — wat deur ander taalkundiges as lede van tientalle ander taalfamilies geklassifiseer word — as Amerindies. Vanweë 'n groot aantal metodologiese gebreke in die boek "Language in the Americas" in 1987, is die verhoudings wat hy tussen hierdie tale voorgestel het, deur die meerderheid historiese taalkundiges as vals verwerp.
Danie Strauss
Danie Strauss (gebore 1946, Bloemfontein) is 'n Suid-Afrikaanse akademikus en filosoof.
Amerindiese tale
Die term Amerindies word soms ook gebruik om algemeen na al die verskillende inheemse tale van die Amerikas te verwys, sonder om hulle as 'n genealogiese groep te klassifiseer. Om dubbelsinnigheid te vermy word die term Amerindies dikwels met die laasgenoemde betekenis gebruik.
Wilhelm Marx
Wilhelm Marx (Keulen, 15 Januarie 1863 – Bonn, 5 Augustus 1946) was 'n Duitse regsgeleerde en politikus. Hy was twee keer die rykskanselier (regeringsleier) van die Republiek van Weimar ('n vroeër inkarnasie van Duitsland).
Danie Strauss
In 1971 word hy as Senior Lektor in Wysbegeerte aan die destydse UOVS aangestel. Vanaf Januarie 1976 is hy bevorder tot medeprofessor en in Oktober 1977 word hy aangestel as professor en hoof van die Departement Wysbegeerte aan die UOVS. In 1994 vertrek by na Kanada waar hy as eerste Direkteur van die Dooyeweerd Centre die publikasie van die versamelde werke van Herman Dooyeweerd in Engels van stapel stuur. Hy keer in 1997 terug na Suid-Afrika en vanaf April 1998 tot 31 Desember 2001 ageer hy as Dekaan van die nuwe Fakulteit van Geesteswetenskappe aan die UOVS. Benewens 15 selfstandige publikasies, 35 internasionale konferensie-voordragte en 20 bydraes tot versamelde werke het sowat 240 vakartikels in nasionale en internasionale tydskrifte uit sy pen verskyn.
Wilhelm Marx
Marx was die seun van 'n onderwyser. Hy studeer regte in Bonn en werk daarna veral by howe, onder meer as 'n regter. Van 1907 tot 1921 was hy 'n appèlregter (Oberlandesgerichtsrat) in Düsseldorf en later senaatspresident van die appèlhof (Kammergericht) in Berlyn.
As 'n lid van die katolieke sentrumsparty (Deutsche Zentrumspartei) dien hy vanaf 1899 in die parlement van Pruise en vanaf 1910 in die Duitse parlement (die Ryksdag). As 'n rustige bemiddelaar het hy homself veral op onderwys en kultuur toegespits.
Danie Strauss
Hy is in 1989 deur die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns met ’n Stalsprys in die Geesteswetenskappe bekroon. Die Universiteit van die Vrystaat het in 2004 'n Eufeesmedalje aan hom toegeken. In 2008 ontvang hy die N.P. van Wyk Louw-medalje vir uitstekende werk op verskillende vakgebiede - ook van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns.
Wilhelm Marx
In November 1923 word Marx vir die eerste keer rykskanselier. Hy het twee kabinette tot Januarie 1925 gehad, en nog twee kabinette van Mei 1926 tot Junie 1928. Tussenin was hy 'n minister onder die partylose rykskanselier, Hans Luther. Aan die begin van 1925 was Marx vir 'n maand die minister-president van Pruise.
Marx staan as kandidaat vir die sentrum-linkse partye tydens die presidensiële verkiesing van 1925, maar is deur Paul von Hindenburg verslaan.
Gedurende Duitsland se nasionaal-sosialistiese periode het Marx teruggetrokke in Bonn gewoon.
Geografie van Namibië
Gebied: Namibië is 'n land in Suider-Afrika, aangrensend tot die Atlantiese Oseaan, en tussen Angola en Suid-Afrika geleë.
Kaartverwysing: Afrika
Totaal: 825 418 vk km
Land: 825 418 vk km
Japan Nasionale Roete 385
Japan Nasionale Roete 385 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Geografie van Namibië
Water: 0 vk km
Oppervlak vergelykend: Effens groter as Alaska
Grense:
Mariene aanspraak:
Aangrensende sone: 24 seemyl
Eksklusiewe ekonomiese sone: 200 seemyl
Territoriale see: 12 seemyl
Klimaat: woestynagtig, warm en droog; lae sporadiese reënval.
Hoogte bo seevlak, uiterstes:
Laagste punt: Atlantiese Oseaan 0 m
Hoogste punt: Konigstein 2 606 m
Natuurlike mere Guinasmeer Otjikotomeer
Landgebruik:
Permanente gewasse: 0% (1998, 1993 skatting)
Permanente weidings: 46% (1993 skatting)
Bosbou: 22% (1993 skatting) Ander: 31% (1993 skatting)
Area onder besproeiing: 70 vk km (1998 skatting), 60 vk km (1993 skatting)
Natuurlike rampe: lang periodes van droogte
Huidige omgewingsake: Baie beperkte natuurlike varswaterhulpbronne.
Internasionale omgewingsooreenkomste: Antarctic-marine Living Resources, Biodiversity, Climate Change, Desertification, Endangered Species, Hazardous Wastes, Law of the Sea, Ozone Layer Protection, Wetlands.
Nota: Geteken, maar nog nie geïmplementeer nie (geen van bogenoemde ooreenkomste).
Danie Goosen
Professor Danie Goosen is 'n Suid-Afrikaanse filosoof, voormalige voorsitter van die Groep van 63 (2000–2004) en sedert 2004 die voorsitter van die FAK.
Geskiedenis
Goosen is in 1953 in Johannesburg gebore. Hy het sy skoolopleiding in Johannesburg en Pretoria gekry en het aan die universiteite van Pretoria en Suid-Afrika ekonomie, teologie en filosofie gestudeer. Hy behaal sy doktorsgraad oor die filosofie van verwondering by Nietzsche 1989.
Vanaf 1985 is hy 'n lektor in die departement Godsdienswetenskap aan die Universiteit van Suid-Afrika en word later senior lektor en mede-professor (1997) in dié departement. Vanaf 2008 is hy professor in godsdienswetenskap aan Unisa.
Goosen was vir 'n lang ruk 'n verdediger van 'n filosofiese posisie (dekonstruksie) waarin figure soos Nietzsche, Martin Heidegger en Jacques Derrida 'n groot rol gespeel het. Vanaf 2000 swaai sy denke weg van Heidegger en Derrida en meer in die rigting van die verdediging van die politieke teologie van 'n "ander moderne" waarin die begrip gemeenskap 'n sterk rol speel. In sy boek Nihilisme (2007) beskryf hy die werklikheid (syn) in deelnemende en dramatologiese terme. Die belangrike figure wat nou sy denke inspireer sluit die volgende in: Plato, Aristoteles, Thomas van Aquino, Hegel, Heidegger, Gadamer, Taylor en MacIntyre.
Professor Danie Goosen is met inwerkingtreding van Februarie 2019 aangestel as akademiese hoof by die privaat Afrikaanse verskaffer van tersiêre onderrig, Akademia.
Hastings Banda
Dr. Hastings Kamuzu Banda (c. Maart of April 1898 – 25 November 1997) was ’n politikus van Malawi wat sy land gehelp het om van Brittanje onafhanklik te word. Banda was van 1961 tot 1994 die leier van sy land. Vir die eerste drie jaar van sy bewind, totdat dit in 1964 onafhanklik geword het, was Malawi die Britse protektoraat Njassaland. Daarna was hy Malawi se lewenslange president tot in 1994, toe hy in 'n verkiesing verslaan en dié amp afgeskaf is. Hy is in 1997 in Suid-Afrika oorlede.
Vroeë lewe
Kamuzu Banda is naby Kasungu in Malawi (toe die Sentraal-Afrikaanse Federasie) gebore as die seun van Mphonongo Banda en Akupingamnyama Phiri. Die datum van sy geboorte is onbekend omdat geboortes toe nog nie in dié land geregistreer is nie.
Nadat hy eers na Suid-Rhodesië (nou Zimbabwe) is, het hy in 1917 na Johannesburg in Suid-Afrika geloop en daar ’n paar jaar lank in die myne gewerk. In dié tyd het hy die Metodistebiskop W.T. Vernon ontmoet wat aangebied het om vir sy studie in Amerika te betaal as hy self sy reisgeld kan betaal. Hy het in 1925 na New York vertrek.
Loopbaan
Nadat hy in Amerika en Brittanje studeer en sy doktersgraad behaal het, het hy na sy vaderland teruggekeer om teen kolonialisme en vir onafhanklikheid te veg. In 1963 is hy amptelik as premier van Njassaland aangestel en ’n jaar later het hy die land as Malawi na onafhanklikheid gelei. Twee jaar later het hy Malawi tot ’n republiek verklaar met homself as president. Hy het mag gekonsolideer en Malawi later ’n eenpartystaat onder die Malawiese Kongresparty (MKP) gemaak. In 1970 het die MKP hom sy lewenslange president gemaak. In 1971 het Banda lewenslange president van Malawi self geword.
Teen 1993 het internasionale druk en verspreide protes hom in die gesig gestaar. ’n Referendum het sy eenpartystaat tot ’n einde gebring en ’n spesiale vergadering het hom sy lewenslange presidentskap ontneem. Banda het aan die land se eerste demokratiese verkiesing wat daarop gevolg het, deelgeneem en verloor. Hy is in 1997 in Suid-Afrika oorlede.
Betrekkinge met Suid-Afrika
Banda was die enigste Afrika-leier wat tydens apartheid diplomatieke bande met Suid-Afrika aangeknoop het, sowel as met die Portugese regering in Mosambiek.
Ná ’n regeringskrisis in 1964 in Njassaland en Banda se teenkanting teen ’n groot hidroëlektriese dam in die Federasie van Rhodesië en Njassaland het hy al hoe meer geïsoleer geraak in Afrika-politiek. Die Britte het geweier om hom te help om sy droom van ’n nuwe hoofstad by Lilongwe, in sy tuisstreek, te verwesenlik en Banda het hom tot Suid-Afrika gewend. Dié land was self naarstig op soek na bondgenote in Afrika en het aan hom ’n sagte lening van R300 miljoen toegestaan op voorwaarde dat Banda Suid-Afrika se apartheidsbeleid onder ander Afrika-leiers steun. Hy het Suid-Afrika ook amptelik besoek. Hy het eenkeer oor Suid-Afrikaners gesê: "Dit is net deur kontak soos dié (tussen Malawi en Suid-Afrika) dat julle mense sal kan sien daar is opgevoede mense wat nie wit is nie..." Banda se teenkanting teen kommunisme was nog ’n rede dat hy bande met Suid-Afrika wou aanknoop.
Qumbu
Qumbu is 'n dorp in die Oos-Kaap-provinsie, Suid-Afrika. Volgens die 2011-sensus het die nedersetting 'n bevolking van 4 928 gehad, waarvan 99% Swartes was. Die dorpie is 61 km vanaf Mthatha en is 'n administratiewe sentrum vir die Pondodistrik.
Hastings Banda
Betrekkinge met Suid-Afrika
Teen die einde van apartheid, toe die ANC die Suid-Afrikaanse politiek in die 1990's begin oorheers, het betrekkinge versleg weens Banda se steun aan die apartheidsregering. Nelson Mandela het Malawi egter as president van die ANC besoek en bande is verder herstel nadat bekend gemaak is dat Banda die ANC in die apartheidsjare in die geheim gehelp het. Die Malawiese regering het ook verkiesingshulp en voortgesette steun aan die ANC-regering belowe. Die lande het steeds diplomatieke betrekkinge.
Doringrivier-aalwyn
Die Doringrivier-aalwyn (Aloe kamnelii) is 'n aalwyn wat endemies is aan die Wes-Kaap. Dit kom voor in die Doringriviervallei tussen die Gifberg en die Sederberg asook die Olifantsrivier naby Trawal. Die aalwyn word 1.5 hoog en blom in die lente, Augustus tot Oktober. Die blomme is geel. Die plant is seldsaam maar word nie bedreig nie.
Qumbu
Die naam is ontleen aan 'n vroeë stamoorlog wat gevoer is toe die sorghum op die lande in aar sou kom. Amazimba aqumbyu beteken "die koringare is op die punt om te bars".
Na-Dené-tale
Die Na-Dené-tale ([ˌnɑːdɪˈneɪ]; ook Nadene, Na-Dené, Athabaskies-Eyak-Tlingit, Tlina-Dene) is 'n taalfamilie van inheemse tale van die Amerikas wat ten minste die Athabaskiese, Eyak- en Tlingit-tale insluit. 'n Ou insluiting van Haida word nou as twyfelagtig beskou.
Die Na-Dené-tale is geografies veral in twee dele verdeel: die noordelike verspreiding streek oor die noordwestelike Kanada en die aangrensende Amerikaanse deelstaat Alaska, en die suidelike verspreiding in die suidwestelike Verenigde State net noord van Meksiko. Daarbenewens bestaan langs die weskus nog enkele klein taaleilandjies.
Navajo is verreweg die belangrikste Na-Dené-taal en word deur 167 000 Navajo-Indiane in die vier Amerikaanse deelstate Arizona, Colorado, Nieu-Meksiko en Utah gebesig. Dit is die belangrikste inheemse taal van die Amerikas noord van Meksiko.
Etimologie
Edward Sapir het die term Na-Dene oorspronklik ontwerp om na 'n gemeensame taalfamilie vir Athabaskies, Tlingit en Haida (die bestaan van die Eyak-taal was destyds nog nie aan hom bekend nie) te verwys. In sy "The Na-Dene languages: A preliminary report" beskryf hy hoe hy by dié term uitgekom het (Sapir 1915, bl. 558):
"The name that I have chosen for the stock, Na-dene, may be justified by reference to no. 51 of the comparative vocabulary. Dene, in various dialectic forms, is a wide-spread Athabaskan term for “person, people”; the element *-ne (*-n, *-η) which forms part of it is an old stem for “person, people” which, as suffix or prefix, is frequently used in Athabaskan in that sense. It is cognate with H. [= Haida] na "to dwell; house" and Tl. [= Tlingit] na “people”. The compound term Na-dene thus designates by means of native stems the speakers of the three languages concerned, besides continuing the use of the old term Dene for the Athabaskan branch of the stock."
Qumbu
Die Tsitsawaterval is 10 km suid van die dorp en die Tinawaterval is oos van die dorp.
Toekan (sterrebeeld)
Die Toekan (Latyn: Tucana) is ’n dowwe sterrebeeld in die suidelike hemelruim. Dit kry sy naam van die Suid-Amerikaanse voël met dieselfde naam en is een van die 12 sterrebeelde wat in die 16de eeu deur Petrus Plancius geskep is na aanleiding van waarnemings deur Pieter Dirkszoon Keyser en Frederick de Houtman. Al sy sterre buiten een het ’n helderheid van minder as 3 mag.
Vannes
Geskiedenis
Vannes het sy oorsprong in 'n hawestad, wat deur die Galliese stam van die Veneters oorheers is. Ná die Romeinse verowering staan die stad onder sy Latynse naam Darioritum bekend en ontwikkel tot 'n belangrike handelsentrum.
Japan Nasionale Roete 387
Japan Nasionale Roete 387 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Toekan (sterrebeeld)
Ruimtevoorwerpe
Aan die suidelike punt van die Toekan lê die Klein Magellaanse Wolk, ’n dwergsterrestelsel wat op ’n afstand van 210 000 ligjare een van die Melkweg se naaste bure is. Saam met die Groot Magellaanse Wolk lê dit in die Magellaanse Stroom, ’n wolk gas wat die twee sterrestelsels verbind.
Vannes
Geskiedenis
In die vroeë Christelike tydperk is Vannes die setel van een van die sewe Bretonse bisdomme. Tot by die Frankiese verowering is Vannes die setel van onafhanklike grawe. Die stad speel ook 'n beduidende rol by die vereniging van Bretagne onder die koning Nominoë, wat tydens die 9de eeu as hertog van Vannes ná sy oorwinning oor die Frankiese koning Karel die Kale in 845 die koninkryk Bretagne stig en uitbrei. Onder die heerskappy van sy seun Erispoë word Vannes die hoofstad van Bretagne. Sedert die jaar 1425 is Vannes ook die vergaderplek van die Bretonse State.
In 1532 verloor Bretagne met die ooreenkoms tussen die Bretonse State en die Franse koning Frans I, wat in Vannes gesluit is, sy onafhanklikheid.
Toekan (sterrebeeld)
Ruimtevoorwerpe
Die bolvormige sterreswerm 47 Tucanae (NGC 104) lê ook binne die sterrebeeld se grense. Die meeste sterre is ou, geel sterre. Die Tucana-dwergsterrestelsel, wat in 1990 ontdek is, is ook hier en NGC 346 is ’n stervormende streek.
Vannes
Toerisme en vervoer
Danksy die historiese stadskern, wat grotendeels bewaar is, en die sentrale ligging aan die Golf van Morbihan, tussen die skiereilande van Rhuys en Quiberon, het Vannes tot een van die gewildste Bretonse toeristebestemmings ontwikkel. Vannes is lid van die Club des plus belles baies du monde ("Klub van die mooiste baaie ter wêreld", 'n internasionale vereniging van vakansieoorde) en trek ook voordeel uit sy baie gematigde klimaat met jaarliks meer as 2 000 sonskynure.
Richard Ford
Richard Ford (gebore 16 Februarie 1944) is 'n Amerikaanse skrywer van romans en kortverhale. Sy mees bekende werk is die trilogie van romans The Sportswriter (1986), Independence Day (1995) en The Lay of the Land (2006) wat nou 'n tetralogie geword het met die byvoeging van 'n versameling novelles onder die titel Let Me Be Frank with You (2014).
Vannes
Toerisme en vervoer
Die stad lê sowat vier ure se motorrit van Parys af. Daar is gereelde verbindings met die Franse hoësnelheidstrein TGV (drie ure se reistyd van Parys) en lugverbindings na die nabygeleë lughawens van Lorient en Nantes.
Richard Ford
Ford lei aan 'n gematigde vorm van disleksie.
Vannes
Kultuur
Jazz à Vannes, die bekende Jazz-fees, is al meer as 'n kwarteeu 'n gewilde jaarlikse instelling. Bekende jazz-sterre skitter ses dae lank naas nuwe groepe.
Fêtes Historiques is die jaarlikse historiese fees van Vannes, wat gebeurtenisse uit die geskiedenis van die stad laat herleef. Historiese parades met eeue-oue outentieke kleredrag maak deel uit van die fees.
George Lynn (akteur)
George Lynn (28 Januarie 1906 – 3 Desember 1964) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Great Dictator (1940), Adventures of Captain Marvel (1941), The Master Key (1945), en Homicide for Three (1948).
Jeffrey Eugenides
Jeffrey Kent Eugenides (gebore 8 Maart 1960) is 'n Amerikaanse skrywer van romans en kortverhale. Hy het internasionale bekendheid verwerf met sy debuutroman The Virgin Suicides (1993). Die Pulitzerprys vir Fiksie is aan hom toegeken in 2003 vir sy roman Middlesex (2002). Laasgenoemde werk handel oor die storie van 'n interseks-persoon wat grootgemaak is as 'n meisie, maar wat die hormonale samestelling het van 'n seun.
Dione
Die naam Dione kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:
Chris Cason
Chris Cason (gebore 4 November 1974) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Escaflowne: The Movie (2000) en Dragon Ball Z: Resurrection 'F'  (2015), en in die televisiereekse Dragon Ball Z (1989) en Dragon Ball Z (1996).
Booth Tarkington
Newton Booth Tarkington (29 Julie 1869 — 19 Mei 1946) was 'n Amerikaanse skrywer van romans en toneelstukke. Hy word vandag hoofsaaklik geken vir twee romans wat albei toegeken is met die Pulitzerprys vir Fiksie: The Magnificent Ambersons wat hierdie toekenning ontvang het in 1919, en Alice Adams wat dit ontvang het in 1922. Laasgenoemde boek is deur George Stevens omskep in 'n ikoniese rolprent met Katharine Hepburn in die hoofrol.
Henry Connor
Sir Henry Connor (1817-1890) was die hoofregter van Natal. Hy is in 1817 in Ierland gebore. Hy studeer aan die Trinity College in Dublin in die regte en ontvang sy graad in 1841. Hy word aangestel as hoofregter aan die Goudkus en daarna word hy 1857 aangestel as eerste onderregter van Natal. Hy bly 'n kort tydjie in die Kaap en word in 1874 hoofregter van Natal. Sy geskrifte oor Romeinse en Romeins-Hollandse Reg is in die Natalse Provinsiale Afdelingsbiblioteek. Hy is op 12 Julie 1890 oorlede.
Lutamator hurleyi
Lutamator hurleyi is 'n eenoogkreefsoort uit die familie van die Aetideidae. Die wetenskaplike naam van die soort is vir die eerste keer geldig gepubliseer in 1969 deur Bradford.
Seester
Seesterre (Asteroidea) is 'n klas ongewerweldes wat hoort tot die filum Echinodermata of stekelhuidiges. Hulle kom slegs in die mariene omgewing voor; van vlak tot diep water. Aan die onderkant is 'n ronde skyf waarin die bek voorkom en daar is gewoonlik arms wat in groepe van vyf van die skyf uitgroei. Party spesies kan tot 40 arms hê. Sommige spesies lyk meer soos 'n pentagoon en die arms is nie duidelik nie. Onderaan elke arm is strekbare buise wat buispote genoem word. By baie eindig die buispote in klein suiertjies.
Die diertjie het nie 'n brein nie maar selle in die vel neem die omgewing waar en stuur seine deur 'n netwerk van senuwees wat tot 'n reaksie lei van die seester.
Tin
Tin is 'n chemiese element met die simbool Sn, vanuit die Latyn Stannum en met 'n atoomgetal van 50. Hierdie silwerkleurige, smeebare swak metaal word nie geredelik in lug geoksideer nie en bied goeie weerstand teen korrosie. Die element word gebruik in legerings wat aangewend word om ander metale te bedek om hulle teen korrosie te beskerm. Tin word hoofsaaklik uit die mineraal kassiteriet ontgin, waar dit in 'n oksiedvorm aangetref word. Dit kan saam met koper vermeng word om 'n die legering wat algemeen as brons bekend staan te vorm. Piouterlegerings kan soveel as 85% tot 99% tin bevat.
Kenmerkende eienskappe
Tin is 'n smeebare, pletbare, hoogs kristallyne silwerwit metaal; wanneer 'n staaf tin gebuig word kan 'n vreemde kraakgeluid gehoor word as gevolg van die breek van die kristalle. Die metaal weerstaan korrosie deur gedistilleerde-, see- asook sagte water maar kan deur sterk sure, alkalies en suursoute aangeval word. Tin tree op as 'n katalisator wanneer suurstof in oplossing is en dit help om die chemiese aanval op die metaal te versnel. Tin vorm die dioksied SnO2 as dit in die teenwoordigheid van lug verhit word. SnO2 is op sy beurt 'n baie swak suur en vorm tinsoute (SnO32-) met basiese oksiede. Tin kan blink gepoleer word en word gebruik as beskermende laag vir ander metale om hulle teen korrosie of chemiese aanval te beskerm. Die metaal verbind direk met chloor en suurstof en verplaas waterstof uit verdunde sure. Tin is smeebaar teen gewone temperature maar is bros as dit verkoel word.
Allotrope
Tin se chemiese eienskappe val tussen dié van metale en nie-metale net soos die halfgeleiers silikon en germanium. Tin het twee allotrope teen normale drukke en temperature: grys- en wit tin.
Onder 13.2 °C bestaan dit as 'n grys of alfa tin wat 'n kubiese kristalstruktuur het soortgelyk aan silikon en germanium. Grys tin het geen metaaleienskappe nie en is 'n dowwe grys poeieragtige materiaal met min gebruike buiten vir 'n paar gespesialiseerde halfgeleiertoepassings.
Alhoewel die oorgangstemperatuur 13.2 °C is, vind die verandering nie plaas tensy die metaal baie suiwer is nie en slegs as die blootstellingstemperatuur ver onder 0 °C is. Kommersiële graad van tin (99.8%) weerstaan die oorgang as gevolg van die inhiberende effek van die klein hoeveelhede bismut, antimoon, lood en silwer wat teenwoordig is as onsuiwerhede. Legeringselemente soos koper, antimoon, bismut, kadmium en silwer verhoog die hardheid van tin. Tin vorm geredelik harde, bros intermediêre fases wat dikwels ongewens is. Dit los oor die algemeen nie goed op in ander metale nie en daar is baie min metale wat vastetoestand oplossings in tin sal vorm. Eenvoudige eutektiese stelsels kan egter met bismut, gallium, lood, tallium en sink gevorm word.
Gebruike
Tin verbind geredelik met yster en is al gebruik om lood of sink en staal te bedek om korrosie te voorkom. Tingeplateerde staalhouers ("blik") word dikwels gebruik vir voedselbewaring en hierdie gebruik maak 'n groot deel van die mark vir tin uit.
Ander gebruike:
Tin word 'n supergeleier by enige temperatuur laer as 3.72 K. Tin was om die waarheid te sê een van die eerste supergeleiers wat bestudeer is; die Meissnerverskynsel, 'n kenmerk van supergeleiers, is vir die eerste keer ontdek tydens supergeleiertoetse op tinkristalle. Die niobium-tin verbinding Nb3Sn word in die handel gebruik as drade vir supergeleidende magnete, vanweë die materiaal se hoë kritieke temperatuur (18K) en kritiese magnetiese veld (25 Tesla). 'n Supergeleidende magneet wat slegs 'n paar kilogram weeg is in staat om magnetiese velde te skep wat vergelykbaar is aan dié wat met konvensionele elektromagnete opgewek kan word wat etlike tonne weeg.
Geskiedenis
Tin is een van die vroegste metale aan die mens bekend en is gebruik as 'n bestanddeel in brons sedert antieke tye. Tin is reeds omstreeks 3 500 v.C. in bronsimplemente gebruik, hoofsaaklik te wyte aan die hardheidseienskappe wat dit aan brons verleen. Die metaal in sy suiwer vorm is egter eers rondom 600 v.C. gebruik.
Verspreiding en vervaardiging
In 2007 was die Volksrepubliek China die grootste tinprodusent met 43% van die wêreldaandeel, gevolg deur Indonesië en Peru volgens die USGS.
Tin word vervaardig deur die erts met steenkool in 'n hoogoond te reduseer. Die metaal is 'n relatief skaars element met 'n natuurlike verspreiding in die aardkors van ongeveer 2 dpm vergeleke met die 94 dpm van sink, 63 dpm van koper en 12 dpm vir lood. Die meeste van die wêreld se tin word ontgin vanuit sedimentêre neerslae. Die enigste mineraal van handelsbelang is kasseriet (SnO2). Daar word egter klein hoeveelhede tin herwin vanuit sulfiedkomplekse soos stanniet, silindriet, frankeïet, kanveldiet en tealliet. Herwinning is ook 'n baie belangrike bron van tin.
Tasmanië bevat ook neerslae van geskiedkundige belang, veral op Mount Bischoff en Renison Bell.
Daar word geraam dat teen die huidige verbruikstempo, die aarde se tinreserwes oor sowat 40 jaar uitgeput sal wees. Lester Brown het egter beraam dat met 'n uiters konserwatiewe ekstrapolasie van 2% groei per jaar, tinreserwes selfs binne 20 jaar uitgeput kan word.
Nord Stream
Die Nord-Stream-pyplyn, oorspronklik North European Gas Pipeline, NEGP, ook Oossee-pyplyn genoem, is 'n gaspyplyn wat op 8 November 2011 amptelik ingewy is en Russiese aardgas vanaf die gasveld Joesjno-Roesskoje deur die Oossee na Duitsland vervoer.
Die pyplyn word besit deur die Russiese gasuitvoer-monopolis Gazprom (51 persent), die Duitse energieverskaffers Wintershall en E.ON (beide 15,5 persent) asook die Nederlandse Gasunie en die Franse GDF Suez (beide 9 persent).
Nord Stream 2
Om die jaarlikse vervoerkapasiteit tot 110 miljard kubieke meter te verdubbel, is 'n nuwe pyplyn, Nord Stream 2, tans in aanbou.
Japan Nasionale Roete 388
Japan Nasionale Roete 388 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Aloe keayi
Die Aloe keayi is 'n aalwyn wat endemies aan Ghana is. Die spesie is 'n hibried van Aloe buettneri × Aloe schweinfurthii.
Japan Nasionale Roete 389
Japan Nasionale Roete 389 is 'n nasionale snelweg in Japan.
Jacques Julius
Jacques Julius (gebore 4 Junie 1972) is sedert 22 Mei 2019 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die Demokratiese Alliansie. Hy dien as die adjunkhoofsweep van die amptelike opposisie in die parlement.
Julius was van Mei 2014 tot Mei 2019 'n permanente afgevaardigde na die Nasionale Raad van Provinsies. Op 21 November 2020 is Julius as voorsitter van die DA se Wes-Randstreek in Gauteng verkies.
Web-inhoudsbestuurstelsel
'n Web-inhoudsbestuurstelsel (WIBS) is sagteware om die inhoud van 'n webwerf te bestuur. Dit word gewoonlik geïmplementeer as 'n webtoepassing vir die skep van HTML-inhoud. Dit word gebruik om groot-, dinamiese versamelings van webmateriaal (HTML dokumente en verwante beeldmateriaal) te bestuur en te beheer. 'n WIBS fasiliteer die skep van inhoud, die beheer van inhoud, redigering, gebruikersbestuur en vele ander noodsaaklike onderhoudsfunksies.
Die sagteware verskaf gewoonlik gereedskap om redigering en verrigting van ander funksies maklik te maak vir gebruikers wat min of geen kennis van programmeertale of markeertale het nie.
Die meeste stelsels gebruik 'n databasis om inhoud, metadata en ander media te stoor wat deur die stelsel benodig mag word. Inhoud word dikwels, maar nie altyd, in XML gestoor om die hergebruik te fasiliteer en om buigsame vertoonopsies in die hand te werk.
'n Vertoonlaag vertoon die inhoud aan gewone besoekers tot die webwerf gebaseer op 'n stel sjablone. Die sjablone is dikwels in de vorm van XSLT lêers.
Administrasie word gewoonlik vanaf 'n webblaaiergebaseerde koppelvlak af gedoen, maar sommige stelsels vereis die gebruik van sagteware op 'n gebruiker se rekenaar.
'n Inhoudsbestuurstelsel verskil wesenlik van webwerfbouers soos Microsoft FrontPage of Adobe Dreamweaver. 'n WIBS laat nie-tegniese gebruikers toe om veranderinge aan 'n bestaande webwerf te maak met min of geen opleiding nie. WIBS'e vereis tipies 'n ervare programeerder om die webwerf op te stel en kenmerke by te voeg, maar dit is primêr 'n onderhoudstelsel vir nie-tegniese administrateurs.
Voorbeelde
'n Paar welbekende WIBS'e is:
Holyrood-paleis
Die Paleis van Holyroodhouse (Engels: Palace of Holyroodhouse), algemeen bekend as Holyrood-paleis (Holyrood Palace), is die amptelike tuiste van die Britse monarg in Skotland. Die paleis is aan die onderpunt van die Koninklike Myl in Edinburg geleë, aan die teenoorgestelde kant as Edinburg-kasteel. Staatseremonies en amptelike onthale word hier gehou.
Skotsman
Die Skotsman (Polysteganus praeorbitalis) is 'n vis wat endemies aan Suider-Afrika is en kom voor van Algoabaai tot by Beira. In Engels staan die vis bekend as die Scotsman. Die vis word omtrent 75 cm lank en 10 kg swaar. Die vis is pienk tot 'n ligte rooi van kleur met blou kolletjies aan die bokant.
Holyrood-paleis
Die aangrensende Holyrood-abdy, waarvan die ruïne nog oor is, is in 1128 al deur koning Dawid I van Skotland in gebruik geneem, lank voor die paleis gebou is.
Holyrood-abdy
Die Augustynse abdy, waarvan die ruïnes nog op die terrein oor is, is in 1128 in gebruik geneem deur koning Dawid I van Skotland. Die naam kom óf van ’n legendariese visie van Jesus se kruis wat Dawid gehad het óf van relieke van die kruis bekend as die "Holy Rood" of "Black Rood", wat behoort het aan koningin Margaret, Dawid se ma. As ’n koninklike vesting naby die Edinburg-kasteel het dit ’n belangrike administratiewe sentrum geword. ’n Pouslike gesantskap is in 1177 hier ontvang, en in 1189 het ’n raad van adellikes hier vergader om ’n losprys te bespreek vir die gevange koning Willem die Leeu. In 1326 het die parlement hier vergader en teen 1329 was dit moontlik reeds in gebruik as ’n koninklike woning. In 1370 was Dawid II die eerste van verskeie Skotse monarge wat by Holyrood begrawe is. Jakobus II is nie net in 1430 in Holyrood gebore nie, hy is ook daar gekroon, getroud en begrawe. Koninklikes het aanvanklik in die abdy se gastehuis gebly.
Die vroeë paleis
Tussen 1501 en 1505 het Jakobus IV ’n nuwe paleis langs die abdy laat bou. Die paleis is om ’n vierkant gebou wat wes van die abdy-klooster geleë was. Dit het ’n kapel, galery, koninklike blyplek en ’n groot saal bevat. Die kapel was in die noordelike vleuel van die vierkant en die koningin se kwartier in ’n deel van die suidelike vleuel. Die westelike vleuel het die koning se blyplek en die ingang na die paleis bevat. Jakobus het ook ’n dubbelverdieping-hekhuisie laat bou, waarvan oorblyfsels nog te sien is.