cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vergilius
Die Eneïde
Boek 1 (met die aanvang van die Odusseïese gedeelte) begin met ’n storm wat Juno, Eneas se vyand regdeur die gedig, oor die vloot laat woed. Die storm dryf die held tot aan die Kartaagse kus, tradisioneel Rome se dodelikste vyand. Die koningin, Dido, verwelkom die voorvader van die Romeine en raak onder invloed van die gode verlief op hom. Tydens die banket in Boek 2 vertel Eneas aan die betowerde Kartagers die storie van die verwoesting van Troje, sy vrou se dood en sy ontsnapping. In Boek 3 deel hy sy swerftogte oor die Middellandse See heen op soek na ’n gepaste nuwe tuiste. Jupiter roep die talmende Eneas in Boek 4 terug na sy plig om ’n nuwe stad te vestig. Hy glip weg uit Kartago, waarna Dido Eneas vervloek, wraak sweer en selfmoord pleeg in ’n simboliese voorsmaak van die fel oorloë tussen Kartago en Rome. In Boek 5 sterf Eneas se pa, Anchises, en word hy in begrafnisspele gevier. Nadat Eneas Cumae in Italië bereik in Boek 6, raadpleeg hy die Cumeense Sibille wat hom na die onderwêreld begelei. Hier ontmoet hy die afgestorwe Anchises en dié openbaar aan hom Rome se lot.
Boek 7 (die begin van die Iliasgeskoeide helfte) skop af met ’n rede aan die muse asook ’n melding van Eneas se aankoms in Italië en verlowing aan Lavinia, dogter van koning Latinus. Lavinia is reeds aan Turnus, koning van die Rutuliërs, beloof en hy word tot ’n oorlog aangespoor deur die wraakgodin Alekto en Lavinia se ma, Amata. In Boek 8 tree Eneas in ’n bondgenootskap met koning Euandros, wat die toekomstige ligging van Rome beset, en kry nuwe wapenrusting asook ’n skild wat die Roomse geskiedenis uitbeeld. Boek 9 teken die aanslag van Nisus en Euryalus op die Rutuliërs aan, Boek 10 die dood van Euandros se jong seun Pallas en Boek 11 die dood van Camilla die Volskiese krygerprinses, asook die besluit om die oorlog te beklink met ’n tweegeveg tussen Eneas en Turnus. Die Eneïde sluit af in Boek 12 met die oorname van Latinus se stad, die dood van Amata, Eneas se oorwinning en doodmaak maak Turnus, wie se pleidooi om genade geïgnoreer word. Die boek sluit af met die uitbeelding van Turnus se siel wat weeklaag op sy vlug na die onderwêreld.
Ontvangs van die Eneïde
Kritici van die Eneïde fokus op ’n verskeidenheid kwessies. Die gedig se stemming as geheel is ’n spesifieke kwessie vir bespreking; sommiges beskou die gedig as pessimisties en polities ondermynend tot die Augustynse regime, terwyl ander weer dink die gedig is ’n viering van die nuwe imperiale dinastie. Vergilius maak gebruik van die Augustynse regime se simboliek, en sommige geleerdes trek ’n duidelike lyn tussen Augustus en Eneas, die een as grondlegger en die ander nuwe as stigter van Rome. ’n Sterk dryfveer na ’n klimaks is in die gedig te bespeur. Die Eneïde is vol profesieë oor Rome se toekoms, Augustus se dade, sy voorgeslagte, bekende Romeine en die Puniese Oorloë. Eneas se skild beeld selfs Augustus se oorwinning uit by Actium oor Marcus Antonius en Cleopatra in 31 v.C. ’n Verdere rigting van ondersoek lê in Eneas se karakter. As protagonis blyk dit dat Eneas konstant weifel tussen sy emosies en verbintenis tot sy profetiese plig as grondlegger van Rome. Kritici noem Eneas se verlies oor sy emosies in die laaste gedeelte van die gedig waar die "vroom" en "regverdige" Eneas Turnus genadeloos afslag.
Dit blyk dat die Eneïde ’n groot sukses was. Daar word genoem dat Vergilius Boek 2, 4 en 6 aan Augustus voorgelees het. Boek 6 laat blykbaar Augustus se suster Octavia flou val. Hoewel die egtheid van die bewering onderhewig is aan akademiese skeptisisme, dien dit tog as basis vir latere kuns soos byvoorbeeld Jean-Baptiste Wicar se Virgilius se voorlees van die Eneïde.
Vergilius se dood en redigering van die Eneïde
Volgens oorlewering reis Vergilius na Griekeland in 19 v.C. om die Eneïde te wysig. Nadat hy Augustus in Athene ontmoet en besluit om huiswaarts te keer, ontwikkel Vergilius koors op ’n besoek aan ’n dorpie naby Megara. Uitgemergel deur sy siekte, sterf Vergilius op 21 September 19 v.C. in die hawe van Brundisium ná sy reis na Italië per skip. Augustus gee opdrag aan Vergilius se literêre eksekuteurs, Lucius Varius Rufus en Plotius Tucca, om nie sy wense na te kom en die gedig te verbrand nie. Dit moet met so min as moontlik redaksionele verandering gepubliseer word.
Die gevolg hiervan is dat die bestaande teks van die Eneïde foute bevat wat Vergilius van plan was om voor publikasie te redigeer. Die enigste ooglopende tekortkominge is ’n paar versreëls wat metries onvoltooid gelaat is (bv. ’n onvolledige reël in daktiliese heksameter). Ander beweerde tekortkominge of foute kan akademies oor gedebatteer word.
In die Oudheid
Vergilius se werke het bykans vanaf publikasie Latynse poësie hervorm. Die Eclogae, Georgica en veral die Eneïde het standaardtekste in skoolleerplanne geword waarmee alle opgevoede Romeine bekend was. Digters wat Vergilius volg, verwys dikwels intertekstueel na sy werke om betekenis aan hul eie poësie te gee. Die Augustynse digter Ovidius parodieer die openingsreëls van die Eneïde in sy Amores 1.1.1-2 en sy opsomming van Eneas se verhaal in Boek 14 van die Metamorfoses, die sogenaamde mini-Eneïde. Dit word beskou as ’n uitsonderlik belangrike voorbeeld van ’n post-Vergiliaanse antwoord op die epiek. Lucanus se epos, die Bellum Civile, is al beskou as ’n anti-Vergiliaanse epos wat wegdoen met die goddelike meganisme, historiese gebeure behandel en drasties afwyk van Vergiliaanse epiekpraktyk. Die Flaviese digter Statius kom na aan Vergilius se poësie in sy 12-boek-epos Tebaïs. Hy sê in sy epiloog sy gedig "probeer nie die goddelike Eneïde ewenaar nie, maar volg eerder op ’n eerbiedige afstand in sy voetspore".
Silius Italicus was een van Vergilius se vurigste aanhangers. Hy verwys met omtrent elke versreël in sy epos Punica na Vergilius. Dit is algemeen bekend dat hy Vergilius se graftombe gekoop en die digter aanbid het. Die magiese vermoëns van ’n siener is in die latere oudheid aan Vergilius toegeken, gedeeltelik vanweë die sogenaamde "Messiaanse" Vierde Eclogae. Dit is later wyd vertolk as dat dit die geboorte van Jesus voorspel het. Die Sortes Vergilianae, die proses waarby Vergilius se poësie as goddelike middel aangewend word, is in Hadrianus se tyd begin en duur voort tot in die Middeleeue. In dieselfde gees gee Macrobius in sy Saturnalia Vergilius se werke die eer dat dit die beliggaming van menslike kennis en ondervinding is – ’n weerspieëling van die Griekse begrip van Homeros.
Ook in die Oudheid is kommentaar op Vergilius se werk gelewer. Servius, ’n kommentator uit die 4de eeu v.C., baseer sy werk op die kommentaar van Donatus. Servius se kommentaar verskaf ’n groot hoeveelheid inligting oor Vergilius se lewe, bronne en verwysingsraamwerk. Heelwat hedendaagse geleerdes dink egter die wisselende gehalte en soms eenvoudige vertolkings van Servius se werk is frustrerend.
Laat Oudheid en Middeleeue
Selfs met die ineenstoring van die Wes-Romeinse Ryk het geletterde persone erken Vergilius was ’n meesterdigter. Gregorius van Tours het Vergilius gelees en in verskeie plekke aangehaal saam met ander Latynse digters. Hy waarsku egter dat "ons nie te veel na hul leuenagtige fabels moet verwys en sodoende tot die ewige dood veroordeel word nie".
Die Eneïde het ook in die Middeleeue sy status as die groot epos van die Latynse wêreld behiu. Dante maak Vergilius sy gids in die hel en die grootste deel van die vaevuur in sy Goddelike komedie. Hy noem Vergilius ook in De vulgari eloquentia, saam met Ovidius, Lucanus en Statius, as een van die vier regulati poetae (ii, vi, 7). Die Vergilius Augusteus, Vergilius Vaticanus en Vergilius Romanus tel onder die bekendste oorblywende manuskripte van Vergilius se werke.
Legendes
In die Middeleeue is Vergilius se reputasie van so ’n aard dat dit legendes ïnspireer wat hom met profesie en magie verbind. In die 3de eeu n.C. al interpreteer Christendenkers Eclogae 4, die geboorte van ’n seun wat die goue era inlyf, as ’n voorspelling van die geboorte van Jesus. Vervolgens word Vergilius in dieselfde lig geplaas as die Bybelse profete, iemand wat die Christendom inlui.
Moontlik in die 2de eeu n.C. al word daar magiese eienskappe aan Vergilius se werke geheg en word dit gebruik vir wiggelary. Met wat bekend geword het as die Sortes Vergilianae, word gedeeltes lukraak gekies en vertolk om vrae te beantwoord. In die 12de eeu ontstaan ’n tradisie rondom Napels, wat met verloop van tyd oor die hele Europa versprei, waarin Vergilius as ’n groot towenaar beskou word. Legendes oor Vergilius en sy magiese kragte bly langer as 200 jaar gewild, stellig net so gewild soos sy skryfwerk.
Vergilius se nalatenskap in Middeleeuse Wallis is van so ’n aard dat die Walliese weergawe van sy naam, Fferyllt of Pheryllt, ’n generiese term word vir towenaar. Die moderne Walliese woord vir apteker, fferyllydd, is nog ’n oorblyfsel hiervan.
Die legende van Vergilius in sy mandjie ontstaan in die Middeleeue en word gereeld in kuns en letterkunde beskou as deel van die herhaalde motief "die mag van vroue". Dit beeld die ontwrigtende invloed van vroulike bekoring op mans uit. In hierdie storie raak Vergilius verlief op ’n beeldskone vrou, soms beskryf as die keiser se dogter of minnares genaamd Lucretia. Sy maak of sy saamspeel en gee toestemming tot ’n ontmoeting by haar huis. Hy moet in die nag inglip deur in ’n groot mandjie te klim wat deur ’n venster laat sak word. Die mandjie word egter net halfpad teen die muur opgehys en daar gelos tot die volgende dag, en so word Vergilius aan die openbare bespotting oorgelaat. Van die kunstenaars wat die toneel uitgebeeld het, is Lucas van Leyden. Hy het ’n houtsnee en later ’n gravure gemaak.
Vergilius se grafkelder
Die struktuur wat bekend staan as "Vergilius se grafkelder" kan gevind word by die ingang na ’n antieke Romeinse tonnel (bekend as grotta vecchia) in Parco di Virgilio in Piedigrotta. Dit is ’n distrik 3 km buite die ou Napels naby die hawe van Mergellina op die pad kuslangs noord na Pozzuoli. (Die terrein bekend as Parco Virgiliano is ’n ent verder wes langs die kus.)
Hoewel Vergilius reeds voor sy dood literêre bewondering en eerbied ingeboesem het, is sy naam in die daaropvolgende eeue gekoppel aan wonderbaarlike kragte en word sy grafkelder die eindbestemming vir pelgrimstogte en verering. Dit word ook genoem dat die digter self die grot gemaak het met die verbete krag van sy intense blik.
Spelling van die naam
Teen die 4de of 5de eeu n.C. is die oorspronklike spelling Vergilius in Virgilius verander, en daarna het die nuwe spelling na die moderne Europese tale versprei. Die fout het voortgeduur, al het die klassieke geleerde Poliziano al in die 15de eeu getoon dat  Vergilius die oorspronklike spelling is.
Vandag word die Engelse spellings Vergil en Virgil albei aanvaar.
Liza Huber
Liza Huber (gebore 22 Februarie 1975) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Entertainment Tonight (1981), Hollywood Squares (1998), Passions (1999), en Street Smarts (2000).
Melanie Wilson (aktrise)
Melanie Wilson (gebore 14 Oktober 1961) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Facing the Enemy (2001) en in die televisiereekse Simon & Simon (1981), The A-Team (1983), en Perfect Strangers (1986).
Chinese See
Die Chinese See of Sjinese See is die westelike deel van die Stille Oseaan al langs die kus van China en Viëtnam. Dit word in verder verdeel in die:
Chester Williams
Chester Mornay Williams (8 Augustus 1970 – 6 September 2019) was 'n Springbokrugbyspeler en die eerste gekleurde speler van Suid-Afrika wat 'n Wêreldbeker kon wen nadat hy deel was van die 1995-span.
Williams het in 1991–1998 vir die Westelike Provinsie en in 1999 vir die Goue Leeus in die Curriebeker gespeel.
Williams is op 6 September 2019 in die ouderdom van 49 oorlede, vermoedelik aan 'n hartaanval.
Koup
Die Koup is 'n streek in die Karoo. Dit is veral vir skaapboerdery bekend, maar daar word ook met olywe, uiesaad, vrugtebome en volstruise geboer. Sy eerste geskiedenis is verweef met veeboere wat tussen 1750 en 1760 hier aangekom het. Ene mnr. P.E. Kruger het in 1755 van die eerste weilisensies gekry, maar permanente inwoners was jare lank skaars omdat droogtes en inheemse Khoi-stamme hul lewens bemoeilik het.
Die naam van die streek kom waarskynlik van 'n Khoi-woord, houp, of "maagvet". Volgens oorlewering hou dit verband daarmee dat skape in dié streek so vet kan word en omdat die geil, blink gras ná 'n goeie reënseisoen soos die binnevet van 'n skaap lyk. Die gemiddelde reënval wissel tussen 3 en 5 duim per jaar, en op plekke is daar sterk bronwater.
Die Koup is in 1926/27 en 1946/47 deur erge droogtes getref. Na vyf jaar van swak reëns het skape in 1946/47 in groot getalle begin vrek toe dele van die Koup in woestyn omskep is. In distrik Beaufort-Wes het 75 000 stuks vee gevrek. Die gebiede rondom Beaufort-Wes, Laingsburg en Merweville is die swaarste getref, maar die Kamdeboo (Aberdeen- en dele van distrik Graaff-Reinet) het tot 'n mate gespaar gebly.
Nedersettings
Dorpe in die Koup is:
Grootskulp
Die grootskulp (Charonia lampas pustulata) is 'n seeslak wat voorkom vanaf die noorde van KwaZulu-Natal tot by Valsbaai. In Engels staan die slak bekend as die Pink Lady.
Identifikasie
Die slak word tot 230 mm lank en het 'n groot, swaar dop met 'n dik wand. Dit is lig rooi-bruin of oranje met donker, onreëlmatige vlekke op die dop. Die diertjie het 'n dowwe rooi-bruin voet en die operkulum is duidelik sigbaar.
Hulle leef in rotsriwwe in water wat tot 60 m diep is. Die onvolwasse diertjie leef in vlak rotspoele. Die dier is 'n roofdier wat seekastaiings, seesterre en seekomkommers vreet. Die spesie is redelik volop.
Lama (Boeddhisme)
duimnael|140px|Die huidige [[Dalai Lama.]] Lama (Tibettaans: བླ་མ་, "hoof" of "hoëpriester" ) is die titel van ’n onderwyser van die dharma in Tibettaanse Boeddhisme. Dit is soortgelyk aan die Sanskrit-term "ghoeroe".
Die woord is histories gebruik vir hooggeagte spirituele meesters of kloosterhoofde. Vandag kan dit gebruik word as ’n eretitel vir ’n monnik, non of gevorderde beoefenaar van die godsdiens as ’n aanduiding van ’n vlak van geestelike vervulling en van die gesag om te onderrig, of dit kan deel van ’n titel wees, soos in die geval van die Dalai Lama of Panchen Lama, om ’n reeks gereïnkarneerde lamas aan te dui.
Morten Hauch-Fausbøll
Morten Hauch-Fausbøll (gebore 3 April 1961) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Headhunter (2009) en in die televisiereekse Anna Pihl (2006) en The Spiral (2012).
Maslow (kortverhaal)
Maslow is 'n wetenskapsfiksie-kortverhaal opgeneem in Nuwe Stories 3 (saamgestel deur Suzette Kotzé-Myburgh en Leti Kleyn), vanaf bl. 56-67. Die verhaal is geskryf deur Susan Gaigher.
Intrige
Die verhaal begin in die verhaalhede, waar die verteller na agttien jaar op 'n afgesonderde eiland 'n geselskap te wagte is wat hulle sal kom haal.
Op die "Nuwe Aarde", wat gevolg het ná die Nederlaag van die "Ou Aarde", en die uiteindelike "Hernuwing" (Renaissance), word die Heilige Skrifte (Die Bybel) herontdek en vurig bestudeer. Daarin vind die mensdom  'n morele padkaart geïnspireer deur 'n Al-Wese wat die mensdom wou leer om in vrede saam te leef, om mekaar onvoorwaardelik te aanvaar en sonder selfsug vir mekaar te sorg. Dit het 300 jaar geneem om die tekste te ontsyfer.
Die verteller is uitverkies om die projek op die eiland aan te pak: sy moes ma, pa, oppasser en leraar wees vir X en Y. X en Y is die projekname van 'n tweeling, X is vroulik en Y is manlik. Met pasgebore babas en al is sy per sweefskip op die eiland sonder enige tegnologiese geriewe afgelaai. In die primitiewe toestand is hulle uitgelewer aan al die aardse elemente.
Die hoofdoel is om die oertaal, die Heilige Taal, uit te vind wat Adam en Eva met die Al-Wese sou gepraat het. As die mens eers die Al-Wese se taal ken, dan eers sal die mens werklik uit die as opstaan en dan eers sal die mensdom nooit weer 'n soortgelyke Nederlaag deurmaak nie. Die Heilige Taal is nie Latyn en Hebreeus nie, dit was 'n ou wanpersepsie. Die verteller se tong is uitgesny, sodat sy nie met X en Y kon kommunikeer nie.
Later sal dit tot die verteller deurdring dat gedagtes en konsepte wel met woorde oorgedra kan word. Woorde soos "haat", "verraad", "oorlog", "mens", "moord", "nostalgie", "verlange" en "liefde" ken die kinders dus nie. Daarom, so word aangeneem, kan daar ook nie sulke gedagtes deur die kinders gekweek word nie.
Toe drie navorsers 'n jaar of twee tevore op die eiland per vaartuig (in die kinders se oë 'n "reuseseemonster") voet aan wal sit, en as onbekende lywe uit hierdie "monster" stap (gepaardgaande met 'n kakofonie van klank in hul mondelinge spreekwyse), het die kinders "natuurlik" reageer - met geweld en slagting.
Terug in die verhaalhede is die dag verby. Die drie eilandbewoners is nie kom haal nie. Die verteller glo die volgende dag sal belowend wees.
Oerteks
Die kortverhaal toon enkele ooreenkomste met 'n antieke legende:
Verder duikt telkens de vraag op naar 'de oudste taal', waarbij dan aan één van de nog bestaande talen gedacht wordt. Men denke aan het bekende verhaal van de Egyptische koning Psammetichos bij Herodotus, een experiment om de oudste taal te vinden. Hij liet twee kinderen door een schaapherder opvoeden zonder dat ze een menselijke hoorden. Het eerste woord dat ze uitbrachten was bekos, hetgeen beschouwd werd als een in het Frygisch bestaand woord dat 'brood' betekende. Daaruit concludeerde Psammetichos dat het Frygisch de oudste taal was. - De Groot, A.W. 1964. 'Taalverandering'. In: Inleiding tot de algemene taalwetenschap. Groningen: J.B. Wolters, p. 380.
Federale stad
Die term federale stad (Duits: Bundesstadt, Engels: Federal City, Russies: Города федерального значения) word gebruik om die status aan te dui van sekere stede in Duitsland, Switserland en Rusland, en is ’n historiese term in die Verenigde State van Amerika.
In Duitsland is Bonn sedert 28 April 1994 aangewys as ’n federale stad. Dis ook die amptelike titel van Bern as die de facto hoofstad van Switserland. Rusland het twee federale stede, Moskou en Sint Petersburg, wat as sulks federale deelgebiede in eie reg is van die Russiese Federasie. Histories is Washington, D.C. ook die "Federale Stad" genoem.
Philo McCullough
Philo McCullough (16 Junie 1893 – 5 Junie 1981) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Girl Who Wouldn't Quit (1918), The Gay Lord Quex (1919), Trilby (1923), en Outlaw's Highway (1934).
Liliandale
Liliandale is landbouhoewes aan die Vaalrivier naby Sasolburg. Dit val onder die Metsimaholo Plaaslike Munisipaliteit in die verrenoorde van die Vrystaat, in Suid-Afrika.
Lanzhou
Lanzhou (Chinees: 兰州) is die hoofstad van die Chinese provinsie Gansu met 'n bevolking van 3 616 163 in 2010. Die stad is geleë in die noordweste van China.
Danksy sy ligging is Lanzhou 'n belangrike vervoerknooppunt tussen die ooste en die weste van China.
Montagupas
Die Montagupas is 'n bergpas in die provinsie Wes-Kaap. Dit verbind die dorp George in die Suid-Kaap en sy omliggende kusgebied met die binneland wes van die Outeniekwaberge. Teenswoordig is hierdie skilderagtige pas van groot toerismebelang.
Agtergrond
In die eerste helfte van die agttiende eeu was die behoefte aan begaanbare paaie en 'n bergpas uiters noodsaaklik vir die togryers en boere op die platteland aangesien hulle heelwat probleme ervaar het met die vervoer van hul produkte. Dit was veral boere in die Klein Karoo en die Langkloof vir wie die deurgang na die see belangrik was omdat hulle andersins hul produkte na Port Elizabeth moes vervoer om uitgevoer te word.
Vir boere van die binneland was die uiters swak paaie of algehele afwesigheid van paaie 'n bron van groot kommer aangesien die gebruik van die Attakwaskloof en Cradockpas groot eise aan hul waens en osse gestel het. Juis daarom het die wamakersbedryf 'n opbloei beleef.
Die hoofroete tussen Kaapstad en Port Elizabeth het tot 1847 via die Cradockpas (gebou in 1812) geloop. Met die toename in verkeer het 'n nuwe pas oor die Outeniekwaberge dringend nodig geword.
Toe John Montagu in 1843 koloniale sekretaris in die Kaapkolonie word, is 'n era van padbouery ingelui. Hy het besef dat padbou die sleutel tot ekonomiese vooruitgang was. Handelaars en boere gesteun deur die landmeter-generaal Michell het druk uitgeoefen op Montagu om toestemming te gee vir die bou van 'n nuwe roete wat minder steil sou wees. Na 'n inspeksiereis na die bergpasse, paaie en driwwe in die kolonie besef Montagu dat 'n behoorlike pas in die George-omgewing nodig is. Dit sou die afstand van die binneland na die kus boonop verkort. Om leiding te gee aan die padbouprogram stig hy die Sentrale Padraad en dien self as voorsitter.
So 1 km wes van die Cradockpas was 'n vallei waarop besluit is. Die pad sou eers laag in die kloof loop en eers ná die rivier oorgesteek is, sou dit aan die oostekant begin styg.
Bou van die pas
H.A. Farrall is in 1844 aangestel om die leiding te neem met die pasbouery. Toe dit kort daarna blyk dat hy nie opgewasse vir die taak was nie, is hy vervang deur Henry Fancourt White.
Betaalde wekers sowel as 250 bandiete is ingespan. Vir gerief moes die arbeiders so na as moontlik aan die konstruksieterrein woon. Een kamp, genaamd Noordstasie, is ingerig waar die nuwe pas by die Cradockpas aansluit. By Suidstasie is ook alle boumateriaal geberg.
Paryse Kommune
Die Paryse Kommune (1871) was 'n rewolusionêre regering wat vanaf 18 Maart 1871 die stad Parys regeer het totdat dit op 28 Mei van dieselfde jaar ontsetel is.
Geskiedenis
Op 28 Januarie 1871 het die Franse regering aan die Duitsers oorgegee en die Frans-Pruisiese Oorlog beëindig. Die meerderheid van die Parys-bevolking het die kapitulasie as verraad gesien. Tydens die vredesgesprekke het Duitsland daarop aangedring dat Elsas-Lotaringe aan Duitsland afgestaan word en dat Parys deur Duitse troepe beset sou word. Die Parysenaars het woedend geword toe die nuwe Franse regering onmiddellik betaling van rente, huur, en belasting geëis het. Die Paryse sakeomgewing was heeltemal stil tydens die beleg van Parys deur die Duitsers. Daarom het die vorige regering 'n wettige uitstel gehad om skuld te betaal en te huur. Die nuwe regering het die uitstel opgehef en alle eise onmiddellik verskuldig en betaalbaar gemaak. Die klein maatskappye het geen inkomste gehad nie omdat daar geen goedere en grondstowwe was nie en kon hul skuld nie betaal nie. Die meeste werkers was werkloos weens die stilstand van sake. Binne 'n paar dae is 300 000 bankrotskappe deur maatskappye en huishoudings geliasseer. Terselfdertyd het die regering opgehou om lone aan honderdduisend lede van die Nationale Garde (Nasionale Wag) te betaal. Daarbenewens wou die Franse regering ook die wapens van die Nationale Garde weggeneem, terwyl Parys nog deur Pruisiese-troepe omring is. Die Nationale Garde het geweier om hul wapens oor te dra.
Montagupas
Bou van die pas
Agt kilometer soliede rots is weggeskiet om die nuwe weg te baan. Die besonder hoë bedrag wat aan buskruit uitgegee is, bewys die baie skietwerk wat gedoen is.
Paryse Kommune
Geskiedenis
Ten tyde van die opstand in Parys het die Franse regering in Versailles gesetel, nadat hulle tydens die Frans-Pruisiese Oorlog in Tours en Bordeaux in ballingskap was. Die leierskap van die kommune is op 26 Maart demokraties verkies en op 28 Maart mag in Parys oorgeneem. Die kommune is gekies deur 229 000 kiesers van die 485 000 geregistreerde mans. Die Paryse Kommune het daarin geslaag om die openbare geriewe weer werkend te kry.
In die dae toe die kommune die stad geregeer het, is verreikende hervormings uitgevoer: die weermag is vervang deur 'n staatswag van burgers, kerk en staat is geskei en die middelklas is deur kwytskelding van skuld gesteun. Verskeie groepe revolusionêre was aktief in die beweging, insluitend anargiste, sosialiste, blanquiste, jakobyne en republikeinse liberale. Die meerderheid van jacobyne en blanquists kon meer en meer mag bekom.
Die kommune het tot 'n einde gekom in die semaine sanglante (Bloedige week) van 21-28 Mei 1871, waarin die revolusie van die Parysenaars deur die Franse regering se weermag onderdruk is. In die geveg en tydens die daaropvolgende massa-vervolging is ongeveer 30 000 mense doodgemaak en is ongeveer 40 000 gevangenes gevange geneem. Die regering weermag verloor 900 soldate. Daar word beraam dat 17 000 tot 25 000 mense doodgeskiet is nadat hulle sonder regsprosesse gearresteer is. Die gemeenskap het ook sowat sewentig gyselaars vermoor, waaronder Georges Darboy, die aartsbiskop van Parys. In die bloedige week is talle geboue aan die brand gesteek, insluitend die stadsaal en die Tuileries-paleis.
By die Père-Lachaise-begraafplaas is die Mur des Federes waar 147 lede van die kommune sonder enige vorm van verhoor gefusilleer word. Die gearresteerde deelneemers van die kommune is gevonnis tot lang tronkstraf. In 1879 het hulle kollektiewe amnestie ontvang.
Montagupas
Kenmerke van die pas
Vanaf George via Witfontein tot by die brug oor die Keurrivier is die pad redelik gelyk. Daarna begin die nou gruispad styg, soms selfs met 'n helling van 1 in 8. Die draaie is dikwels skerp. Wanneer daar land in gery word is die berghang met inheemse plantegroei aan die regterkant en die klipmuur aan die valleikant aan die linkerkant. Daar is 'n pragtige uitsig oor die berge en die Outeniekwapas. Die hoogste punt is 745 m bo seespieël. Daarna daal die pad geleidelik na Herold en Kamferstasie. 'n Enkele span osse met 'n ossewa kon die oortog oor die pas binne slegs 3 ure voltooi. Met die ou Cradockpas het dit drie dae geduur en dan moes 'n dubbele span osse ingespan word.
Nancy Wilson (jazz-sangeres)
Nancy Wilson (20 Februarie 1937 – 13 Desember 2018) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Killers (1964) en The Meteor Man (1993), en in die televisiereekse I Spy (1965) en Hawaii Five-O (1968).
Montagupas
Kenmerke van die pas
'n Tolhuis is by die suidelike ingang van die pas voor die Keurrivierbrug gebou. In 1855 is dit na 'n brand herbou. Aanvanklik was die tolgeld 1 pennie per os en 1 pennie per wiel. Tolgeld is aangewend vir deurlopende instandhouding. 'n Brit, John Kirk Smith, was die eerste tolgaarder. Charles Searle was ook 'n vroeë tolgaarder daar en later 'n bekende sakeman in die gebied. Nageslagte van beide Smith en Searle sou later bekende sakelui in die omgewing word.
Paryse Kommune
Waardering
Die betekenis van die Paryse Kommune is sedert 1871 'n onderwerp van interpretasie. Deur middel van tydgenote en later konserwatiewes word die regime as 'n skrikbeeld van 'n ongeordende staat voorgehou, sonder respek vir eiendom en goeie sedes. Die deelname van vroue in die rewolusie was ook dikwels 'n struikelblok. Daarbenewens het dit nie met onverdeelde positiewe reaksies onder ondersteuners van die kommune gekom nie.
Montagupas
Kenmerke van die pas
Voorheen het boere uit die Klein Karoo en Langkloof hul produkte na Grahamstad en Port Elizabeth gestuur om die gevaar van die Cradockpas te vermy. Nou word hul ware na George en Mosselbaai gestuur. Die stigting van Oudtshoorn en Calitzdorp en die ontwikkeling van boerdery in die Klein Karoo het meer mense na die streek gelok. Handel het toegeneem en die hawe van Mosselbaai het al belangriker geraak. Dit was maar 130 km via die Montagupas.
Paryse Kommune
Waardering
Vanuit 'n sosialistiese en anargistiese hoek word die kommune dikwels beskou as 'n vroeë poging tot 'n volledige anti-kapitalistiese revolusie. Hierdie opinie is onder andere toegewyd aan Karl Marx, wat geskryf het dat die kommune 'n sekere vorm was van die 'sosiale republiek' wat vroeër deur Parys werkers gevra is tydens die Junie-opstand van 1848. Hy het hierdie republiek as 'n klaslose samelewing beskou en 'n voorbeeld van die diktatorskap van die proletariaat. In Marx se voetspore was Vladimir Lenin ook oortuig van die sosialistiese karakter van die kommune. As 'n anargis het Bakunin minder vertroue gehad in die opstand van die kommune, omdat hy vroeër moed verloor het weens die mislukking van die Lyon-kommune. Verder het hy hom ook teen die deelname van die jakobyne en blanquiste uitgespreek wat eintlik 'n sentrale gesag onderskryf het, iets wat in stryd was met sy anargistiese gedagtes. Hy was egter baie geïnteresseerd in die entoesiasme en vasberadenheid van die Paryse Kommune. Hy het baie artikels hieroor geskryf.
Die interpretasie van Marx word deur latere denkers soos Henri Lefebvre, David Harvey en Manuel Castells bevraagteken. Hulle wys op die aspek van die stryd tussen die stad Parys en die staat van Frankryk; die meeste van die kommune retoriek is teen die (kapitalistiese) regering gerig eerder as teen die kapitalisme.
Montagupas
Kenmerke van die pas
Plaasprodukte het George binnegestroom met die gevolg dat dit o.a. brood goedkoper gemaak het en die boere boonop meer wins gemaak het. Hout uit die inheemse woude is nou makliker na die binneland vervoer. Boere is arbeid en herstelkoste aan hul waens gespaar. Plaaslike wamakers het groot bestellings vir verewaens ontvang nadat die pas geopen is.
Verkeer vanaf Kaapstad oor land na die oostelike deel van die kolonie volg nou die Montagupas en nie meer die Attaquaskloof nie. Die pas het tot 'n lewensnoodsaaklike verbinding tussen die westelike en oostelike distrikte van die Kaapkolonie ontwikkel.
Die hoofpad loop nou wes van George verby. Togryers het dus met hul waens vanaf die binneland na Mosselbaai en terug deur Blanco, voorheen Suidstasie, gery. Winkels het langs Blanco se strate verskyn en reisigers het eerder daar as in George sake gedoen.
Toerisme
Die pas is vandag van besondere belang vir toerisme. Die Montagupas, Keurrivier se brug sowel as die tolhuis is verklaarde nasionale gedenkwaardighede. Toeriste met 'n belangstelling in fynbos, mooi berglandskappe, fotografie en 'n goeie wandeling word sterk aangeraai om die pas te besoek. Die pad en spoorlyn loop dikwels baie naby mekaar. Dikwels loop die spoor met 'n brug teen die berghang oor die pad of die spoor met 'n tonnel onder die pad deur. Bergfietsryers ry ook heen en weer oor die pas en die pas word dikwels gebruik vir bergfietsrenne bv. The Cape Epic en The Great Outeniqua Tour.
Slot
Die koms van motorvoertuie het veroorsaak dat die Montagupas nie meer aan die eise van die tyd voldoen het nie. Hierdie roete was te gevaarlik, te steil en veral te stadig vir die motor. Dit is immers ontwerp vir verkeer van ossewaens en perdekarre. Tot en met die opening van die Outeniekwapas in 1951, dus vir net meer as 'n eeu, was die Montagupas die poort na die binneland en veral die oostelike dele van die Kaapkolonie.
Langste woord
Sekere Afrikaanse woordsamestellings kan besonders lank wees en daar is altyd iemand wat met 'n langer en meer onpraktiese woord vorendag kan kom. Volgens die TOTAL Book of SA Records word die langste Afrikaanse woord aangegee as Hottentottensoldatetentoonstellingstoegangskaartjieknipapperaatbedieningsmeganismehersteller (98 letters).
Van die ander langer woorde sluit in:
John Shea
John Shea (gebore 14 April 1949) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Honey I Blew Up the Kid (1992), Southie (1998), en Grey Lady (2017), en in die televisiereeks Mutant X (2001).
Langste woord
Die langste woord opgeneem in die Afrikaanse Woordelys en Spelreëls(AWS) is
Witmarsum
Witmarsum (Wes-Fries: Wytmarsum) is 'n dorp in die Nederlandse provinsie Friesland. Die dorp lê suidwes van Franeker en Leeuwarden en ressorteer onder die munisipaliteit Súdwest-Fryslân.
Rita Wilson
Rita Wilson (gebore 26 Oktober 1956) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Sleepless in Seattle (1993), Jingle All the Way (1996), Runaway Bride (1999), en My Big Fat Greek Wedding (2002).
Rasmus Haxen
Rasmus Haxen (gebore 29 Julie 1959) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Mifune (1999) en in die televisiereekse Unit 1 (2000), Absalons hemmelighed (2006), en Dicte (2013).
Richmond, Vrystaat
Richmond is 'n klein mynnedersetting in Metsimaholo Plaaslike Munisipaliteit in die verrenoorde van die Vrystaat, in Suid-Afrika. Dit lê net oos van die stad Vereeniging oorkant die Vaalrivier.
Bill McCutcheon
Bill McCutcheon (23 Mei 1924 – 9 Januarie 2002) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Santa Claus Conquers the Martians (1964), Family Business (1989), Steel Magnolias (1989), en Mr. Destiny (1990).
Sofia Hublitz
Sofia Hublitz (gebore 1 Junie 1999) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Louie (2010), MasterChef Junior (2013), Horace and Pete (2016), en Ozark (2017).
Søren Hauch-Fausbøll
Søren Hauch-Fausbøll (gebore 27 Julie 1958) is 'n Deense akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Bornholms stemme (1999) en What a Circus! (2017), en in die televisiereekse Bamses billedbog (1983) en Gøngehøvdingen (1992).
NG gemeente Elsburg
Die NG gemeente Elsburg is 'n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die voorstad Elsburg van die Oos-Randse stad Germiston. Dit is saam met die NG gemeente Edenvale, wat ook in 1939 gestig is, die naasoudste gemeente in die Ring van Germiston binne die Sinode Hoëveld.
Ds G.J. Retief het die hoeksteen van Elsburg se kerkgebou op die hoek van Pauw- en Kerkstraat op 17 Februarie 1951 gelê. Soos ook elders die geval is waar F.P. van Heerden die bouaannemer was, vermeld die hoeksteen nie wie die argitek was nie; moontlik was dit Van Heerden self.
Einde 2016 het die gemeente 408 belydende en 82 dooplidmate gehad. In daardie jaar was die predikant ds. A.G. (André) Scheepers.
Buffelsrivier (KwaZulu-Natal)
Die Buffelsrivier of Mzinyathi is die grootste sytak van die Tugelarivier in Suid-Afrika. Die bron is die Majubaberg, die "berg van duiwe" in Zoeloe, wat noord van Volksrust naby die grens tussen Mpumalanga en KwaZulu-Natal geleë is. Dit vloei suidwaarts verby Newcastle, draai dan suidoos verby Rorke's Drift waarna dit by die Tugelarivier by Ngubevu (naby Nkandla) aansluit.
Michael Bates (akteur)
Michael Bates (4 Desember 1920 – 11 Januarie 1978) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Patton (1970), A Clockwork Orange (1971), en Frenzy (1972), en in die televisiereeks Last of the Summer Wine (1973).
Buffelsrivier (KwaZulu-Natal)
Gedurende die negentiende eeu was die rivier deel van die grens tussen Zoeloeland en die kolonie van Natal.
Morten Hebsgaard
Morten Hebsgaard (gebore 31 Maart 1963) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Brothers (2004), The Big Day (2005), The Cartel (2014), en Swinger (2016).
Gibsonwoestyn
Die Gibsonwoestyn is 'n voorlopige Australiese biostreek, wat 'n groot droë areas in Wes-Australië bedeken is nog feitlik ongeskonde. Dit is die 5de grootste woestyngebied in Australië, en bedek 'n oppervlak van ongeveer 155 000 km².
Ligging en beskrywing
Die Gibsonwoestyn is tussen die brak (Engels: saline) Disappointmentmeer en Macdonaldmeer langs die Steenbokskeerkring geleë. Dit lê suid van die Groot Sandwoestyn, oos van die Klein Sandwoestyn en noord van die Groot Victoriawoestyn.
Die hoogte bo seespieël styg to net bo 500 m in plekke. Vroeë Australiese ontdekkingsreisigers soos Earnest Giles het aangeteken dat groot gedeeltes van hierdie woestyn gekenmerk word deur gruisbedekte areas, met yl grasse, groot areas met golwende rooi sandvlaktes en duinvelde, lae rotsagtige na gruiserige riwwe asook heelwat hoërliggende gedeeltes met 'n hoë mate van lateriet vorming. Die sanderige grond van die lateritiese bokhael vlaktes is baie ysterryk.
Verskeie geïsoleerde soutwater mere kom in die sentrale gedeelte voor, en na die suid-weste volg 'n reeks klein mere die palaeo-dreinerings netwerk. Grondwater bronne sluit gedeeltes van die Officerkom en die Canningkom in.
Reënval in die Gibsonwoestyn wissel tussen 200 en 250 mm per jaar, terwyl verdampingstempos in die omgewing van 3 600 mm per jaar is. Die gibsonwoestyn is oor die algemeen warm, met somertemperature wat to bokant 40°C styg. Die winterstemperature wissel van ongeveer 18°C gedurende die dag tot ongeveer 6°C snags.
Geskiedenis
Die Gidsonwoestyn is deur Ernest Giles na Alfred Gibson vernoem. Alfred Gibson was 'n lid vna Ernest Giles se 1874 ekspedisie, wat verdwaal het, en aangeneem word dat hy dus hier gesterf het.
Inheemse bevolking
Die grootste gedeelte van die streek se bevolking (veral die droeër westelike gedeelte) bestaan uit inheemse Australiërs. Tydens die 1984 droogte (waartydens al die fonteine opgedroog het, en die veldkos uitgeput is), het 'n groep van die Pintupi bevolking wat 'n tradisionele semi-nomadieseleefstyl gelei het, uit die afgeleë sentraal-oostelike gedeelte (noord-oos van Warburton) getrek, en vir die eerste keer met die Australiese samelewing kennis gemaak. Daar word vermoed dat hulle die laaste bevolking was om met die moderne samelewing kontak te maak. Bevolking sentra aan die oostelike grense van die gebied sluit Warburton, Mantamaru en Warakurna in. Jong inheemse volwassenes werk by die Wilurarra Skeppingsprogram, wat daarop gemik is om hulle kultuur to onderhou en ontwikkel.
Sheree J. Wilson
Sheree J. Wilson (gebore 12 Desember 1958) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Gundown (2011) en in die televisiereekse Dallas (1978) en Walker, Texas Ranger (1993).
Karbonaat
'n Karbonaat is 'n sout wat die komplekse ioon bevat of 'n ester wat die (bidentate) --groep bevat. Die ioon is die suurres van koolsuur.
Die ioon het 'n vlakdriehoekige vorm. Die sentrale koolstofatoom het 'n oksidasietoestand van +4. 'n Beskrywing van die binding in die karbonaatioon met die Lewisteorie lei tot drie sogenaamde resonansiestrukture wat aandui dat een van die bindende elektronpare nie net tussen 'n koolstof- en 'n suurstofatoom geplaas is nie, maar gedeel word deur al die atome van die ioon. 'n Beter beskrywing is moontlik met die molekulêre-orbitaalteorie en lei tot 'n bindingsorde van 1,333 vir die drie C-O bindings.
Karbonate van die alkalimetale soos soda en potas  is oplosbaar, ander karbonate is onoplosbaar in water.
Karbonate kom baie in die natuur voor, veral kalsiumkarbonaat.
Karbonate vorm basiese waterige oplossings omrede die tweede pKa van koolsuur 'n taamlik hoë waarde het (pKa2=10,33). Dit lei daartoe dat 'n ewewig ontstaan waarin die karbonaatioon geprotoneer en 'n hidroksielioon gevorm word volgens die formule:
Ralph Bates
Ralph Bates (12 Februarie 1940 – 27 Maart 1991) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Horror of Frankenstein (1970) en Dr Jekyll & Sister Hyde (1971), en in die televisiereekse Moonbase 3 (1973) en Poldark (1975).
Vlae van die administratiewe streke en provinsies van Italië
Italië word verdeel in 20 administratiewe streke (regioni, enkelvoud regione), waarvan vyf 'n spesiale outonome status geniet, aangedui deur 'n *. 'n Administratiewe streek word verder verdeel in provinsies.
Vlamertinge
Vlamertinge is 'n nedersetting in die Belgiese provinsie Wes-Vlaandere wat administratief as sogenaamde deelgemeente (of stadsdeel) deel uitmaak van Ieper (Frans: Ypres). Die dorpsentrum van Vlamertinge is net buite die middestad van Ieper geleë langs die hoofweg N38 na die nabygeleë stad Poperinge.
Naas die naamgewende kernstad is Vlamertinge die grootste enkele nedersetting binne die munisipaliteit Ieper. In die weste van Vlamertinge, langs die pad na Poperinge, is die dorpie Brandhoek.
Geskiedenis
Die vroegste data oor Vlamertinge dateer uit die Middeleeue. In 857 is 'n kapel in Vlamertinge gebou. In 970 is Ypres vernietig en het die kapel van Vlamertinge afgebrand. Die oudste dokument tot dusver bekend as die naam Flambertenges, is 'n akte van die jaar 1066. Baudouin van Rijsel, tel van Vlaandere, sy vrou Adela en hulle seun Baudouin, het in hierdie daad goedere aan die kerk en die hoofstuk gegee. Van Sint-Pieters in Lille. Hierdie goedere was onder meer 'n tiende in Elverdinge en ook 'n tiende in Vlamertinge – "In territorio Furnensi, in villa Elverzenges, decinam unam; Flambertenges decinam similiter unam".
Onder die Ancien Regime was Vlamertinge 'n glorie van Veurne-Ambacht met 22 agter en het baie van die beleëringe van die nabygeleë Ypres gely.
Geografie
Vlamertinge is 17 meter bo seespieël. Die munisipaliteit grens ook Ypres in die Ooste, Voormezele in die Suidoos, Kemmel en Dikkebus in die Suide, Reningelst in die Suide, Poperinge in die Weste, Elverdinge in die Noorde en Brielen in die Noorde.
Demografiese ontwikkelinge
Van 1487 tot 1697 sien ons 'n groot afname in die bevolking van Vlamertinge. Die mees waarskynlike verklaring hiervoor sou die Tagtigjarige Oorlog in Nederland gewees het. In die Eerste Wêreldoorlog sien ons dat die bevolking weer terugval. Dit is omdat naby Ypres, wat toe 'n voorstad was, swaar gebombardeer is en Vlamertinge ook baie van hierdie bomaanvalle gely het.
Litauers
Die Litauers (Litaus: lietuviai, enkelvoud lietuvis/lietuvė) vorm die inheemse Baltiese bevolking van Litaue wat tans sowat 2,6 miljoen mense beloop. 'n Verdere miljoen mense word by die Litause diaspora in Europese of oorsese lande gereken, terwyl 'n groter aantal mense in oorsese gebiede uitsluitlik of gedeeltelik van Litause afkoms is.
Die moedertaal van Litauers is Litaus, wat naas Lets die enigste oorlewende taal van die Baltiese taalfamilie is. Die meeste Litauers is aanhangers van die Rooms-Katolieke Kerk, terwyl die Lietuvininkai, wat voor die Tweede Wêreldoorlog die noordelike gedeelte van Oos-Pruise ("Pruisies-Litaue") bewoon het, oorwegend lede van die Evangelies-Lutherse Kerk was.
Naas die inheemse Baltiese bevolking was daar steeds ook groot minderhede Slawiërs en Jode in Litaue. Daar word beraam dat 80 persent van Suid-Afrika se Joodse bevolking van 75 000 van Litause afkoms is.
Charles Warren
Sir Charles Warren (7 Februarie 1840, Bangor, Gwynedd, Wallis - 21 Januarie 1927, Weston-super-Mare, Somerset, Engeland) was 'n Britse soldaat. Hy sluit aan by die Royal Engineers in 1857 en in 1876 word hy na die Kaap gestuur. Hier moes hy die omstrede grens tussen die Griekwaland-Wes diamantveld en die Vrystaat bepaal. Tydens die Griekwaland-Wes rebellie van 1878 was hy in bevel van die Diamond Fields Horse wat teen die Betsjoeanas geveg het. Hy was in 1879 leier van die Noordgrensekspedisie. Nadat hy teruggeroep was na Brittanje, keer hy terug na Suid-Afrika in 1884 as Generaal-majoor om Betsjoeanaland voor die Zuid-Afrikaansche Republiek te beset.
Hy tree toe tot die politiek en word kommissaris van die Metropolitaanse polisie van Londen. Met die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog word hy aangestel as Luitenant-generaal van die Vyfde Divisie, Suid-Afrikaanse Veldmag. Hy was betrokke in geskille met die Departement van Oorlog en sy beleid by Spioenkop het 'n polemiek veroorsaak. Hy is oorlede in 1927.
Warrenton, Noord-Kaap is na hom genoem.
Citroën
Citroën is 'n Franse motorvervaardiger. Die maatskappy is in 1919 deur André-Gustave Citroën gestig en het die eerste massaproduksie-motorfabrikaat buite die VSA geword. Dit was die eerste maatskappy wat 'n verkoop- en diensnetwerk vir hul motorvoertuite tot stand te gebring het. Citroën is sedert 1976 deel van PSA Peugeot Citroën.
Geskiedenis
André Citroën het aan die begin van die 20e eeu 'n motorfabriek geopen. In 1919 bou Citroën die Tipe A, wat 'n groot sukses was. In 1922 kom die 5CV daarby. In die jare 1930 word die 2CV vrygestel, waarvan daar sowat 4 miljoen vervaardig is.
Kenteken
Die oorsprong van die logo kan teruggevoer word na 'n reis van die 22-jarige André Citroën na die stad Łódź in Pole, waar hy 'n innoverende ontwerp ontdek het vir 'n chevronvormige rat wat in freeswerk gebruik word. Hy het die patent vir die toepassing daarvan in staal gekoop. Meganies lewer 'n rat met spiraaltande 'n aksiale krag. Deur die toevoeging van 'n tweede heliese, teenoorstaande rat, word hierdie krag gekanselleer. Die twee chevrons van die logo verteenwoordig die onderlinge ineenstrengelling tussen die twee. Vroeë Citroënmotors se finale aandrywing in die agteras het van 'n visgraat-keëlrat gebruik gemaak.
In Februarie 2009 het Citroën 'n nuwe handelsmerk-identiteit bekendgestel ter viering van sy 90ste bestaansjaar, ter vervanging van die 1977-ontwerp. Die nuwe kenteken is ontwerp deur Landor Associates - 'n 3D-metaalvariasie van die dubbele chevronlogo, asook 'n nuwe lettertipe vir die Citroënnaam en die nuwe slagspreuk "Créative Technologie".
Niger-Kongo-tale
Die Niger-Kongo-tale is die grootste taalfamilie in Afrika en waarskynlik die grootste familie in die wêreld in terme van verskillende tale. Die taalfamilie is ná die Niger- en Kongoriviere genoem, dié twee belangrikste riviere in die verspreidingsgebied van die tale.
Die Niger-Kongo-tale bevat sowat 1400 tale wat deur omtrent 400 miljoen mense in Afrika suid van die Sahara gebesig word. Die verspreidingsgebied streek van Dakar in die weste tot Mombasa in die ooste en Kaapstad in die suide.
Die Niger-Kongo-tale is een van vier algemeen erkende taalfamilies in Afrika. Die ander is die Afro-Asiatiese, Nilo-Sahariese en Khoisan-tale.
Die Niger-Kongo-tale grens in die noordweste en die buitenste noordooste aan Afro-Asiatiese, in die sentrale en oostelike gebied Soedan aan Nilo-Sahariese tale. In die suidweste vorm die Khoisan-tale 'n enklawe binne die Bantoetale. Vir 'n oorsig sien die artikel Afrikatale.
Dit omvat die volgende taalgroepe:
Antoine-vergelyking
Die Antoine-vergelyking is 'n dampdruk-vergelyking en beskryf die verwantskap tussen dampdruk en temperatuur van suiwer komponente.
Die vergelyking
of
Waar:
Voorbeelde
1 atm = 101.325 kPa = 760 mm Hg = 1.01325 bar
1 bar = 100 kPa
Water
Die volgende tabel gee die konstantes vir water:
Hierdie moet dus ooreenstem met stoomtabelle.
Etanol
Die konstantes vir etanol:
Omskakeling van Antoinevergelyking
Die Antoinevergelyking kan ook soos volg omgeskakel wordː
Ludwig Persius
Ludwig Persius (* 15 Februarie 1803 in Potsdam; † 12 Julie 1845 in Potsdam) was 'n Pruisiese argitek en leerling van Karl Friedrich Schinkel.
Sirdarja
Die Sirdarja of Sirdarjo (Russies: Сырдарья, Persies: سيردريا; Tadjik: Сирдарё; Kasaks: Сырдария; Arabies: سيحون; Oesbekies: Sirdaryo) is 'n rivier in Sentraal-Asië. Dit is ook uit die oudheid bekend as die Jaxartes weens die antieke Griekse naam Ιαξάρτης, wat afgelei is van die Oud-Persiese naam Jakhsja Arta ("Groot Pêrelagtige"), 'n verwysing na die kleur van die rivier se water. In Middeleeuse Islamitiese geskrifte is dit telkens bekend as die Sajhoen (سيحون) – wat naamlik een van die vier riviere van die Paradys is. (Net so was die Amoedarja bekend as die Jajhoen, een van die ander riviere).
Ludwig Persius
Persius het Schinkel onder meer by die bou van die kasteel Charlottenhof en die Romeinse Baddens in die Sanssouci-park in Potsdam geassisteer. Hy was daarnaas ook betrokke by die bou van die Groot Fontein voor die kasteel Sanssouci, die Vredeskerk, die Orangerie-kasteel en die Normandiese Toring op die Ruïneberg teenoor die kasteel Sanssouci.