cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ensiklopedie
Klassifikasie
Die eerste bekende stelselmatige versameling van kennis is in die Romeinse Ryk saamgestel – die geleerde Marcius Terentius Varro, 'n tydgenoot van Marcus Tullius Cicero, het in sy Disciplinarum libri IX vir die eerste verskillende leerstellings en spekulatiewe teorieë uit vakgebiede soos retoriek, grammatika, musiek, geneeskunde, geometrie en sterrekunde in een werk saamgevat.
Hierdie stelselmatige versameling van kennis het later die aanleiding gegee tot die Sewe Vrye Kunste of Artes liberales, 'n kanon van kennis wat onder meer op inisiatief van die kerkvader Augustinus saamgestel is.
Die eerste naslaanwerk of ensiklopedie in die moderne sin was die 37 boekdele van Plinius die Ouere (23-79 n.C.) se Naturalis Historiae. Die werk is uit duisende Griekse en Romeinse natuurkundige bronne saamgestel en verteenwoordig 'n volledige versameling van die destydse wetenskaplike kennis wat volgens vakgebiede soos biografie en geografie gekategoriseer is. Die werk het tot in die 19de eeu die basis van die natuurwetenskappe gevorm, alhoewel Plinius ook spekulatiewe verhale soos dié oor Skitiese kannibale as wetenskaplike kennis beskou het.
Die 18de en 19de eeu was die klassieke ensiklopediese tydperk waarin nasionale en universele ensiklopedieë ontstaan het. Die Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des arts en métiers van Diderot, d'Alembert en ander, wat vanaf 1751 verskyn het, is in die gees van die Verligting geskryf en was baie neutraal ten opsigte van die feite wat aangebied is, maar was nogtans selektief by die keuse van sy materiaal en vol van kommentare. Die skrywers het die belangrikheid van die ambagte en wetenskappe beklemtoon en tegelykertyd skerp en ironiese of selfs blasfemiese kommentaar op irrasionele onderwerpe soos godsdienste gelewer. Die artikel oor kannibalisme het byvoorbeeld 'n verwysing na die Christelike eucharistie bevat.
Later ensiklopedieë soos die Duitse Brockhaus-ensiklopedie, wat wêreldwyd as 'n voorbeeld vir 'n universele ensiklopedie beskou is, was eerder objektief en neutraal en daarop gemik om wetenskaplike kennis ook vir leke toeganklik te maak.
Moderne ensiklopedieë
Wikipedia is in 2001 tot stand gebring deur Jimbo Wales as 'n vrye, elektroniese ensiklopedie. Dit beteken dat letterlik enigeen tot die databasis kan toetree en teks, beeld en klank daaraan toevoeg. Hierdie deelname is onderworpe aan die GNU/FDL-lisensie.
'n Riglyn en voorvereiste vir die skryf van bydraes, is die Neutrale standpunt wat bydraers moet handhaaf. Hierdie begrip is grondliggend tot die oop en vrye proses van deelname wat Wikipedia uniek maak. Hierdie instelling staan reg teenoor die tradisionele uitgangspunt wat skryf en publisering van 'n gesaghebbende kennisbron, waarvoor 'n ensiklopedie hom ten doel stel, aanneemlik en gesaghebbend maak. Tradisioneel is 'n ensiklopedie saamgestel deur skrywers wat spesifiek vir daardie doel aangestel is. Die skrywers is gewoonlik akademies onderleg en 'n wetenskaplike grondslag word gevestig.
Die vryheid vir enigeen om deel te neem aan die uitbouing van Wikipedia, skep die geleentheid vir beide die leek en kundige om die forum van kennis te verbreed. Sodoende ontplooi 'n gesaghebbende kennisbron. Boonop ontleen bydraers oor en weer artikels by Wikipedia in ander tale (daar was in 2016 reeds meer as 290 erkende tale in Wikipedia gevestig) en publiseer dit in vertaalde vorm op die Wikipedia van daardie bydraer se voorkeur.
Die Wikipedia in al sy vertaalde weergawes vorm een elektroniese ensiklopedie met miljoene artikels en is wêreldwyd toeganklik.
Elektroniese ensiklopedieë
Die hiërargie van die ensiklopedie en die ontwikkelingsgang daarvan is besonder aanpasbaar by 'n rekenaarmedium-gebaseerde formaat. Aanlyn (lewendige) formaat is in verskeie gevalle reeds toeganklik. Alle hoofstroom meervoudige onderwerp ensiklopedieë wat voorheen in gedrukte vorm uitgegee is, bied reeds sedert die einde van die 20ste eeu inligting in elektroniese formaat.
Publikasie via elektroniese media (tipies CD-ROM formaat) is kostevoordelig en is gebruiksdoelmatig. 'n Nuutjie is die media wat in tradisionele formaat nie moontlik is nie: nabootsing, klank en video. Skakels tussen begripsverwante onderwerpe is 'n betekenisvolle voordeel. Aanlynensiklopedieë, soos Wikipedia, bied ongekende dinamiese potensiaal: nuwe inligting word onmiddellik aangebied, bykans soos wat gebeure plaasvind, wat nie moontlik is met statieseformaatmedia nie, bv. rekenaarskyf of drukwerk.
'n Gedrukte ensiklopedie word dikwels opdateer met 'n jaarlikse aanvullende bundel in 'n poging om bywerkings van onlangse gebeure bekend te stel. Dit is natuurlik 'n gedeeltelike oplossing van die probleem met gedrukte media, maar die proses is moeisaam, selfs duur en word in effektiwiteit oortref met aanlynrekenaartoegang tot toonaangewende publikasies. Die ontwikkeling van rekenaarskyfopdatering (subskripsie) en interaksie of integrasie met bestaande inhoud op die gebruiker se rekenaarapparatuur, bied 'n oplossing wat geensins moontlik is met 'n ensiklopedie in gedrukte formaat nie.
Die inhoudsamestelling van tradisionele gedrukte ensiklopedieë geskied merendeels volgens 'n hiërargie, waar die onderwerp alfabeties georden word. Elektroniese formaat beskik egter oor 'n dinamika wat enige voorafopgestelde struktuur oorbodig maak.
Nieteenstaande hierdie nuttige eienskap van elektroniese ensiklopedieë is 'n organisatoriese onderwerpsindeling by die meeste ingestel, waarvolgens bv. onderwerpsgroepering te vinde is. CD-ROM en internet-gebaseerde ensiklopedieë bied ruimer soek- en navorsingsgeleenthede as die tradisionele bron. Soekfasiliteite volgens 'n sleutelwoord oortref enige gevorderde indeksering wat in gedrukte bronne beskikbaar is, en stel selfs verwysing na die soekwoord in kleiner of geringer artikels tot beskikking van die gebruiker.
Swanesang
'n Swanesang is die laaste werk van 'n musikus of digter. Ook die laaste toespraak van 'n politikus word dikwels as 'n swanesang beskryf. 'n Swanesang kan ook 'n swanelied genoem word (by onder andere Gottfried August Bürger, Clemens Brentano en Hedwig Dohm). Die laaste werksiklus van Heinrich Schütz uit sy sterwensjaar, 1672, heet Schwanengesang (Swanesang, SWV 482-494). Franz Schubert se laaste liederesiklus is ná sy dood onder die titel Schwanengesang saamgestel.
Die uitdrukking stam van 'n ou Griekse mite af wat aan Apollo gewy is en lui dat swane voor hul dood nog een keer met treurige, dog pragtige stemme, 'n laaste lied sing.
Kwalle
Kwalle (jellievisse) is jellieagtige, swewende of drywende holtediere wat soms in groot skole voorkom. Byna al die spesies besit netelselle, waarmee sommige kwalle 'n mens dodelik kan verwond. Baie holtediere toon 'n generasiewisseling, waarby vassittende poliepe een van die twee generasies en losdrywende kwalle die ander verteenwoordig.
Soms ontbreek die kwalstadium, terwyl dit in ander gevalle die enigste oorblywende stadium is. Kwalle wat gereeld in groot getalle op die strand uitgespoel word of ŉ plaag vir baaiers word, behoort tot die groep van die skyfkwalle (klas Scyphozoa) of van die poliepkwalle (klas Hydrozoa). Die kwalle word as egte kwalle van ander onderskei omdat die poliepgenerasie in hierdie groep sterk onderdruk is. Alle vryswemmende holtediere (phylum Coelenterata) word onder die naam kwalle saamgevat. Kwalle vorm dus geen sistematiese eenheid nie en kan in bou baie van mekaar verskil. Die afmetinge varieer van ŉ paar millimeter tot meer as 2 m.
Poliepkwalle
Binne die klas Hydrozoa is daar baie groepe wat sowel ŉ poliepgenerasie (vassittende, ongeslagtelike generasie) as 'n kwalgenerasie (vryswemmende, geslagtelike generasie) het. Hierdie poliepkwalle (die hidromedusas of Hydromedusae) het meestal twee name: ŉ naam vir die kwalstadium (medusa) en een vir die poliepstadium. Hierdie dubbele name het ontstaan toe daar nog nie besef is dat kwalle en poliepe twee vorme van een spesie kan wees nie.
Die ooreenstemmende kwalle word Leptomedusae (leptomedusas) genoem. 'n Derde groep van hidromedusas was tot onlangs net as 'n kwalgenerasie bekend: die suborde Limnomedusae (soetwaterkwalle). Die poliepgenerasie bestaan hier net uit baie klein, deurgaans onvertakte poliepe. Die orde Trachylina kan beswaarlik as poliepkwalle beskou word, omdat die poliepgenerasie heeltemal onderdruk is. Dit kan in twee subordes verdeel word, naamlik Trachymedusae en Narcomedusae, waarvan laasgenoemde as oorgangsgroep tussen poliepkwalle en skyfkwalle beskou word. Met uitsondering van die suborde Narcomedusae het alle poliepkwalle ŉ velum, 'n vlies wat van die rand van die skerm (die gewelde bostuk van die dier) na benede hang.
Die Narcomedusae besit bowendien geen straalkanale nie, terwyl dit by die ander hidromedusas in groepe van vier voorkom. Die staatkwalle of buiskwalle (orde Siphonophora) wyk baie van die ander hidromedusas af, omdat hulle uit kolonies bestaan waarin poliepe en kwalle aan mekaar vasgeheg is. Die hele kolonie dryf in die water van die oseane. Daar is deurgaans 'n groot mate van arbeidsverdeling binne die kolonie, maar veral in die geval van die suborde Rhizophysalina, waartoe die "Portugese oorlogskip" (ŉ soort bloublasie; Physalia physalis) behoort.
Hierdie gedugte kwal is herkenbaar aan die gasblaas (pneumatofoor) van tot een min deursnee waarmee hy oor die oppervlak van die oseaan seil. Hy kan met sy sterk netel batterye 'n mens so erg vergiftig dat indien teengif nie toegedien word nie, ernstige verlamming en soms selfs die dood kan volg. By die suborde Chondrophora hang 'n groot voedingspoliep en talle geslagspoliepe onder 'n dik, stewige skyf. Die spesie Velella velella het bo-op die skyf nog 'n kam (seil) waarmee die dier deur die wind voortgedryf word.
Skyfkwalle
Die skyfkwalle (Scyphozoa) vorm 'n aparte klas van die holtediere. Hulle verskil van die medusas van die klas Hydrozoa deurdat 'n velum ontbreek en ten opsigte van die agtstralige verdeling van die skermrand, die struktuur van die ewewigsintuie (statosiste) en die rangskikking van die ligsintuie (osellusse) op die skermrand. Die skerm is voorts dik en stewig en het 'n aansienlike deursnee, naamlik tot 2 m. Die mond is buisvormig en soms van mondtentakels voorsien.
Die skermrand het altyd tentakels. Die poliepstadium is sterk gereduseer, hoewel onbeduidende poliepe (skyfpoliepe) by 'n paar spesies geïdentifiseer is. Die stroskyfpoliep vorm medusas deur afsnoering (strobilasie) van die boonste gedeelte. Die larvale medusa wat so ontstaan het (ephyralarwe), groei tot 'n volwasse kwal. By ander spesies vind die ontwikkeling binne die moederkwal plaas en word die poliepstadium oorgeslaan. Daar word vier ordes onderskei.
Die steelkwal (orde Stauromedusae) swem nie vry rond nie, maar staan met 'n steeltjie op die vaste bodem. Hulle het bolvormige groepies tentakels op die arms. Die kubuskwalle (orde Carybdeida of Cubomedusae) is besonder gevreesde tropiese diere. Hulle het baie sterk netelselle oor die hele liggaamsoppervlak (selfs op die skerm). Die brandwonde wat die genera Chiropsalmus en Chironex kan veroorsaak, is soms dodelik. Dit is dus ietwat verbasend dat hierdie "seeperdeby" in die Filippyne in asyn ingelê word en as 'n lekkerny beskou word. Tot die orde Semaeostomae behoort die bekende strandkwalle, soos die oorkwal (Aurelia aurita), wat swak netel batterye het, die haarkwalle (genus Cyanea), wat sterk netelbatterye het, en die kompaskwal (Chrysaora hyoseella).
Daar is ook die kosmopolitiese pêrelkwal (Pelagia noetilueal), wat fosforesserend is. Die grootste skyfkwal is Cyanea aretiea, wat uit die Noordpoolgebied kom. Die deursnee van sy skerm is ongeveer 2 m, terwyl die tentakels baie lank kan word. Die laaste orde word deur die longkwalle (orde Ahizostomae) gevorm. Hul mondarms is vergroei tot 'n groot geplooide massa waarin 'n groot aantal klein openinge voorkom. Die voedsel bestaan uitsluitend uit mikroplankton. Rhizostoma pulmo en Cotylorhiza tubereulata uit die Middellandse See kan in groot getalle voorkom.
Jong vissies kruip dikwels onder hulle skerms weg. Daar soek hulle beskerming en eet hulle waarskynlik selfs stukkies van hul gasheer.
Ribkwalle
Die ribkwalle verskil so baie van die ander kwalle dat hulle vandag as 'n eie phylum beskou word: die Ctenophora of Acnidaria. Hierdie baie klein, heterogene groep van vryswemmende holtediere verskil van ander deur die afwesigheid van netelselle en radiale simmetrie. In die plek van die netelselle het hulle 'n paar kleefselle wat verskeie kere gebruik kan word.
Die seedruif (Pleurobrachia pileus), wat veral langs die Noordseekus voorkom, het 'n glashelder balletjie met 'n deursnee van ongeveer 10 mm. Oor die dier se oppervlak loop agt rye kammetjies met trilhare, wat vir die voortbeweging sorg.
Katherine Rose Morley
Katherine Rose Morley (gebore 3 Oktober 1990) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Vera (2011) en Last Tango in Halifax (2012).
Raf De La Torre
Raf De La Torre (15 Februarie 1905 – 15 Julie 1975) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Golden Coach (1952) en There's a Girl in My Soup (1970), en in die televisiereekse Billy Bunter of Greyfriars School (1952) en The Trollenberg Terror (1956).
Deelfontein
duimnael|links|320px|Die Yeomanry-hotel, een van die verlate en vervalle geboue op Deelfontein.
Deelfontein is klein nedersetting in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die nedersetting is primêr ontwikkel om die spoorweë van diens te wees, weens sy goeie watervoorsiening vir stoomlokomotiewe gedurende die vorige eeu. Tans is dit slegs 'n spoorweghalte op die Kaapstad-Johannesburg spoorlyn. Die naaste groot dorpe is De Aar en Richmond. Dit word as 'n spookdorp beskou.
Janita Claassen
Janita Claassen, gebore Janita Sarie Redelinghuys (30 April 1947 – 24 Oktober 2005) was 'n Afrikaanse sangeres wat gereeld saam met Manuel Escorcio opgetree het. Sy is op 58-jarige ouderdom na 'n 10-jaar lange stryd weens long- en keelkanker oorlede. Van haar treffers sluit in Rolbos, My Danklied, Wilde Aalwyn, Meisiekind en Hoor jy die Klokke.
Loopbaan
Janita maak haar professionele debuut in 1980 en neem in 1988 haar duetalbum "Liefde Immergroen" saam met Manuel Escorcio op.
In 1989 ontvang Manuel & Janita 'n Goue plaat-toekenning vir die album. Hierdie goue plaat-toekenning is deur Manuel aan die legendesmuseum geskenk.
Tussen 1988 en 2005 het Manuel en Janita meer as 500 konserte saam aangebied.
Dood en nalatenskap
Kanker is in 1996 by Janita gediagnoseer. Janita is in 2005 oorlede.
Op 26 Januarie 2020 is Janita ingehuldig as 'n legende in die Suid-Afrikaanse legendesmuseum.
Deelfontein
Geskiedenis
Gedurende 1889 het Elias Adamstein, 'n immigrant uit Litaue, 'n hotel aan die westekant van die platform by Deelfonteinhalte gebou. Adamstein het 'n fortuin uit die verkoop van volstruisvere gemaak en het homself as 'n mededinger van Douglas Logan gevestig, wat onder andere Matjiesfontein langs die spoorlyn gebou het. Tien jaar later, tydens die Tweede Vryheidsoorlog, het die Britte 'n voorraadbasis, militêre hospitaal en 'n aansterkkamp hier gevestig. Adamstein het toe sy hotel Yeomanry genoem. Daar is 'n militêre begraafplaas van hele paar honderd Britse soldate hier.
2017 Japannese Grand Prix
Bande beskikbaargestel
Pirelli sal die volgende bande aan alle spanne by Suzuka verskaf:
Kwalifisering
Ná afloop van die tweede vrye oefening op Vrydag moes Valtteri Bottas sy ratkas laat vervang. Aangesien die ratkas nog nie die verpligte ses wedrenne afgelê het nie, het Bottas 'n straf van vyf wegspringplekke gekry. Kimi Räikkönen ontvang ook 'n vyf wegspringplekstraf na die ruil van sy ratkas as gevolg van 'n ongeluk in die derde vrye oefening. Daarbenewens is drie renjaers gestraf weens die uitruiling van verskeie dele van hul enjins: Toro Rosso-renjaer Carlos Sainz jr. en Renault-renjaer Jolyon Palmer het albei twintig plekke ontvang, terwyl Fernando Alonso 35 plekke moes afstaan.
1206
Die jaar 1206 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 6de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Ruïne Besserstein
Die Ruïne Besserstein is die oorblyfsels van 'n sogenaamde "Spornburg" in Switserland (wat op 'n kliprif gebou is sodat die kasteel ten minste aan twee kante deur natuurlike kranse beskerm word). Dit is op die gebied van die munisipaliteit van Villigen in Kanton Aargau geleë – op 'n hoogte van 550 meter bo seespieël op die hang van die Geissberg. Vandag is dit is erg vervalle en is daar slegs enkele murasies oor.
Die uitleg van die kasteel
Die kasteel is op die oostelike rand van 'n rotsrif op die Geissberg geleë. Na die weste toe word die kasteel deur 'n wal beskerm wat 200 meter lank en vandag nog ongeveer 4 meter hoog is. Voor die wal is daar nog 'n diep verdedigingssloot. Die murasies waarvan slegs die voetstuk van die toring sigbaar is dek 'n gebied van ongeveer 45 maal 25 meter.
Bothasrivier
Die Bothasrivier is 'n spruit wat in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit is deel van die opvanggebied van die Groot-Visrivier.
Dalton
Dalton is 'n klein dorp in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika en is 11 km oos van New Hanover geleë. Dalton is in 1850 gestig. Dit het plaasgevind nadat Henry Boast van North Dalton in Yorkshire, Engeland die emigrasie na die destydse Natal georganiseer het. Die spoorlyn het die dorp gedurende 1900 bereik.
1207
Die jaar 1207 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 7de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Veldspaat
Veldspate (KAlSi3O8 – NaAlSi3O8 – CaAl2Si2O8) is ‘n groep minerale wat deel uitmaak van die silikaatminerale. Dit is 'n baie algemene groep minerale, en kan tot 60% van die aarde se kors uitmaak.
Veldspaatfamilie
Die veldspate kan in twee groepe verdeel word, die plagioklaasveldspate en die alkaliveldspate.
Dit vorm deel van die silikaatmineraalgroep, spesifiek die tektosilikate.
Hierdie tektosilikate, of "raamwerksilikate," het 'n 3-dimensionele raamwerk van silikatetraëders, met 'n Si:O-verhouding van 1:2. In hierdie raamwerk word elke suurstofatoom deur twee silikonatome gedeel. Hierdie groep verteenwoordig 'n baie groot gedeelte van die aardkors se minerale, en kom in verskeie felsiese gesteentes soos graniet voor.
Ongeveer 25% van die Si-atome in veldspaat se struktuur is met aluminiumatome vervang, a.g.v. silikon en aluminium se soortgelyke atoomradius en atoomlading.
Veldspate
Op die veldspaatfasediagram, verskyn die alkaliveldspate op die een as van die fasediagram, met die twee eindreekse albiet en ortoklaas, en die ander as vorm die plagioklaasveldspate, met albiet en anortiet as die eindreekse. (Sien aangehegte fasediagram.)
Die derde as van die fasediagram, tussen ortoklaas en anortiet is daar geen veldspate nie, aangesien daar geen vaste oplossing kan bestaan tussen die kalium- en kalsiumveldspate nie a.g.v. die verskil in hulle ioonradiusse.
Gebruike
Veldspate word gebruik as grondstof in die maak van glas, keramiek, verf, plastiek en rubber.
Verder vorm dit 'n belangrike bestanddeel van bousand in die konstruksiebedryf, en vorm dit saam met kwarts die hoofbestanddeel van graniet, wat as granietblaaie in die boubedryf gebruik word.
In die wetenskap word kaliumryke veldspate gebruik vir die radiodatering van gesteentes, a.g.v. die kalium wat oor tyd radioaktief afbreek na argon.
Labradoriet, die veldspaat halfpad tussen Albiet en Anortiet op die fasediagram, is 'n baie gesogte halfedelsteen wat in juweliersware gebruik word.
Amasoniet is 'n loodryke vorm van mikroklien, wat 'n trikliene vorm van kaliumveldspaat is.
Jean Acker
Jean Acker (23 Oktober 1893 – 16 Augustus 1978) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Checkers (1919), Lombardi, Ltd. (1919), Never Say Quit (1919), en Brewster's Millions (1921).
1208
Die jaar 1208 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 8ste jaar van die 13de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Clathria prolifera
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1786 deur Ellis & Solander.
Thaba Phatswa
Thaba Phatswa is 'n klein nedersetting in die Suidoos-Vrystaat, Suid-Afrika, ongeveer 30 km suidoos van Thaba Nchu en 22 km noord van Hobhouse. Die nedersetting lê teenaan die Leeurivier en aan die voet van die Malutiberge, naby die grens tussen die Vrystaat en Lesotho.
Die dorpie huisves oorwegend (76%) Kleurlinge.
Colin Meads
Sir Colin Earl Meads KNZM MBE (3 Junie 1936 – 20 Augustus 2017) was 'n Nieu-Seelandse rugbyspeler. Hy het sy land in 55 toetse verteenwoordig as deel van sy 133 wedstryde vir Nieu-Seeland. Hy het meestal slot gespeel en het die All Blacks verteenwoordig van 1957 tot 1971. Sy bynaam was Pinetree. Hy is dood aan kanker.
Marseilles, Vrystaat
Marseilles is 'n klein nedersetting in die Oos-Vrystaat, Suid-Afrika naby aan die grens tussen die Vrystaat en Lesotho.
Die nedersetting is 113 km oos van Bloemfontein en 24 km wes van Ladybrand. Dit is genoem na die hawestad Marseille in Frankryk.
Guy Deghy
Guy Deghy (11 Oktober 1912 – 25 Februarie 1992) was 'n Britse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Surprise Package (1960) en March or Die (1977), en in die televisiereekse The Avengers (1961) en Secret Agent (1964).
Johannes Duns Scotus
Johannes Duns Scotus (Duns (Skotland), 1266 – Keulen, 8 November 1308) was 'n Fransiskaanse teoloog en filosoof. Duns fokus op die uitdaging van die opkomende aristotelisme vir die Christelike geloofsleer. Hy skep 'n samehangende teologiese raamwerk. Hy word beskou as 'n belangrike wegbereider van die nominalisme, al het sy filosofie nog duidelike realistiese trekke. Hy is begrawe in 'n sarkofaag in die Minorietekerk in Keulen.
Lewe
In 1305 verwerf hy die magistertitel en in 1306 word hy 'n hoogleraar. Met 'n aantal medewerkers skep hy 'n amptelike uitgawe van sy kommentare op die Sententiae: sy Ordinatio. Hierna is hy na Keulen. Op 8 November 1308 sterf Duns, sy Ordinatio was nog nie voltooi nie. Sy leerlinge rond dit af en teen 1315 was 'n saamgestelde teks klaar: die Opus Oxoniense (Oxford se werk). Die teks was egter nie volledig in Oxford geskryf nie en ook nie net deur Duns nie.
Dun se teologie en filosofie
Verskillende elemente uit die denke van Duns kan ook vir die hedendaagse sistematiese teologie 'n belangrike bydrae wees. Duns leer dat universalia bestaan. Maar hy het ook hul belang begin relativeer. Die individuele elemente het naas hul watheid (quidditas), dit wil sê hul verbondenheid aan die universalia, ook 'n ditheid (haecceïtas), naamlik wat hier is en nou is. Duns beskou die bestaan van die elements as meer bruikbaar as die van die universalia.
Verder ag hy die wil as van groter belang as die denke. Hy beskou die wil as vry. Die wil is ook aktief en nie so passief as die denke of intellek nie. Voorts vind Duns dat die metode en manier van bewysvoering in die filosofie getoets moet word.
Teebusspruit
Die Teebusspruit is 'n spruit wat wes-suidwes van Steynsburg in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit mond uit in die Grootbrakrivier (in die binneland) en is deel van die opvanggebied van die Groot-Visrivier.
Vaesiet
Vaesiet (NiS2) is 'n mineraal wat saam met cattieriet in die Demokratiese Republiek van die Kongo gevind word. Dit is vernoem na Johannes F. Vaes, 'n Belgiese mineraloog.
Harrison Schmitt
Harrison Hagan "Jack" Schmitt (3 Julie 1935 – ) is 'n Amerikaanse geoloog, afgetrede Nasa-ruimteman, professor, voormalige senator vir die deelstaat Nieu-Meksiko en die twaalfde en laaste persoon wat sy voete op die maan geplaas het. Hy is ook die laaste lewende bemanningslid van die Apollo 17-missie. Harrison was deel van die Ruimtevaardergroep 4 inname.
Wunmi Mosaku
Wunmi Mosaku (gebore 31 Julie 1986) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente I Am Slave (2010), Philomena (2013), Batman v Superman: Dawn of Justice (2016), en Fantastic Beasts and Where to Find Them (2016).
Wapen van Natal
Die wapen van Natal was die amptelike heraldiese simbool van Natal as kolonie vanaf 1907 tot 1910, en as provinsie vanaf 1910 tot 1994. Die wapen word nie meer amptelik gebruik nie.
Die amptelike wapenbeskrywing is:
In blou, geplaas voor berge en op 'n vlakte, twee swartwildebeeste in  volle  ren  langs  mekaar  in natuurlike staat, alles van natuurlike kleur, die skild gedek deur 'n kroon bestaande uit 'n hoofring beset met breedarmige  kruise  en  vier  diademe  getop  deur 'n breedarmige kruis, alles van goud, met 'n swart mus; op 'n lint onderaan die skild, die woord "NATAL".
Aanvanklik het die wapen slegs uit die skild bestaan; die kroon en die lint met die naam is later bygevoeg.
Geskiedenis
Die wapen is in 1907 deur G. Ambrose Lee, die York Herald by die College of Arms in Engeland op versoek van die Natalse koloniale regering ontwerp. Die wildebeeste was reeds dekades lank Natal se amptelike simbool, wat op sy ampsseël en vlagkenteken gepryk het. Koning Edward VII het die wapen amptelik op 16 Mei 1907 aan die kolonie toegeken.
Klariste
duimnael|250px|’n Muurskildery van sint Klara en nonne van haar orde, San Damiano-kapel, Assisi.
Die Klariste (Engels: Poor Clares), amptelik die Orde van sint Klara (Latyn: Ordo sanctae Clarae) en ook bekend as die Tweede Orde van Sint Franciskus, is lede van ’n godsdiensorde vir nonne in die Rooms-Katolieke Kerk. Dit is die tweede Franciskaanse orde wat gestig is – op Palmsondag in 1212 deur die heiliges Klara van Assisi en Franciskus van Assisi.
Die Klariste is georganiseer volgens die struktuur van die Franciskaanse Orde (die eerste orde). In 2011 was daar meer as 20 000 Klariste in meer as 75 lande reg oor die wêreld.
Die Klariste volg die Reël van Sint Klara, wat die dag voor haar dood in 1253 deur pous Innocentius IV goedgekeur is, maar het verskillende voorskrifte en word in federasies georganiseer.
Clathria pyramidalis
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1924 deur Brøndsted.
Heino Ferch
Heino Ferch (gebore 18 Augustus 1963) is 'n Duitse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Tunnel (2001), Downfall (2004), en The Baader Meinhof Complex (2008).
Bobbejaansrivier
Die Bobbejaansrivier is 'n spruit wat in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit is deel van die opvanggebied van die Groot-Visrivier.
1209
Die jaar 1209 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 9de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Jannie Breedt
Jannie Breedt (4 Junie 1959 in Kemptonpark) is 'n oud-Springbokrugbyspeler en Suid-Afrika se een-en-veertigste Springbokkaptein. Hy het ook vir Transvaal provinsiale rugby op agsteman gespeel.
Spelersloopbaan
Breedt het vir Noord-Transvaal en later vir Transvaal in die Suid-Afrikaanse provinsiale kompetisies gespeel. Hy het in 1981 sy debuut vir Noord-Transvaal gemaak en in 1985 verhuis hy na Transvaal. Hy het 118 wedstryde vir Transvaal gespeel en die span by 102 geleenthede aangevoer, die eerste speler wat die provinsie meer as honderd keer aangevoer het. Hy het sy span na vier Curriebeker-eindstryde gelei en by elke geleentheid as naaswenner geëindig.
Springbok
Breedt het sy toetsbuiging vir die Springbokke teen die besoekende Nieu-Seelandse Kavaliers op 10 Mei 1986 op Nuweland in Kaapstad gemaak. In 1989 is Breedt as Springbokkaptein vir die twee toetswedstryde teen die Wêreld-XV aangewys en het dus die 41ste Springboktoetskaptein geword. Hy het 8 keer vir die Springbokke uitgedraf.
Wjatka
Die Wjatka (Russies: Вя́тка, [ˈvʲatkə]; Tartaars: Нократ, Noqrat; Mari: Виче, Viče, Oedmoerts: Ватка, Vatka) is die tweede grootste sytak van die Kamarivier, die langste linkersytak van die Wolga in die Europese deel van Rusland. Dié rivier, met 'n lengte van 1 314 km (816 myl), ontspring in die Kama-heuwels in die Oedmoertië-republiek, net wes van die Kamarivier se bron. Aansluitend vloei dié rivier in 'n noordelike rigting en bereik die Kirof-oblast. Hier vloei die Wjatka in 'n suidwestelike rigting deur Kirof en maak later 'n boog in 'n suidoostelike rigting. By Nisjnekamsk in die Tartarstan-republiek mond dié rivier in die Kamarivier uit.
Rutland
Rutland (uitgespreek /ˈrʌtlənd/) is 'n graafskap in Engeland, in die Verenigde Koninkryk. Die graafskap sluit in die dorpe van Uppingham en Oakham.
Vrat
Vratte is gewoonlik klein, growwe, harde groeisels wat dieselfde kleur as die res van die vel het. Daar is gewoonlik geen simptome nie, tensy hulle onder die voete voorkom; hulle kan dan pynlik wees. Wanneer hulle aan die hande en voete aangetref word, kan hulle ander dele van die liggaam ook aantas. Een of baie vratte kan voorkom. Hulle is nie kankeragtig nie.
Oorsaak en diagnose
Vratte word veroorsaak deur ’n infeksie deur die menslike papilloomvirus (MPV). Faktore wat die risiko van infeksie kan verhoog, is die gebruik van openbare storte, die werk met vleis, ekseem en ’n lae immuunstelsel. Die virus dring vermoedelik die vel binne waar dit effens beskadig is.
’n Paar soorte word aangetref, soos gewone vratte, soolvratte en genitale vratte. Laasgenoemde word gewoonlik seksuseel oorgedra.
Voorkoms en behandeling
Sonder behandeling verdwyn die meeste soorte vratte binne ’n paar maande tot ’n paar jaar. Hulle kan behandel word met onder meer salisielsuur wat aan die vel gesmeer word en met hipotermiese behandeling. Genitale vratte word op ander maniere behandel.
Vratte is baie algemeen en die meeste mense kry dit die een of ander tyd. Hippokrates het dit al in 400 v.C. beskryf. Die huidige geraamde voorkoms vir niegenitale vratte onder die algemene publiek is 1-13 persent. Dit kom veral by jong mense voor.
Ben-Hur
Ben-Hur is ’n historiese roman deur die Amerikaanse skrywer Lewis Wallace wat op 12 November 1880 deur Harper & Brothers gepubliseer is. Dit is die eerste werk van fiksie wat die seën van 'n pous ontvang het.
Die roman speel in die tyd van Jesus in Antieke Rome en Antieke Judea af. Dit vertel die verhaal van twee mans – 'n Joodse prins (Ben-Hur) en 'n Roomse volkstribuun – wie se lewenslange vriendskap tot bittere haat versuur. Teen die einde beleef Ben-Hur die kruisiging van Jesus en bekeer hom tot die Christendom.
Die boek was Amerika se topverkoper-roman tot Gone with the Wind in 1936 verskyn het. Ná die vrystelling van die Ben-Hur-fliek in 1959 (met Charlton Heston in die hoofrol) het die roman se verkope weer die hoogte ingeskiet, en die van Gone with the Wind oortref. Talle ander flieks is van die storie gemaak, onder andere in 2016 met Morgan Freeman in die hoofrol.
Die verhaal is deur H.J.M. Redelinghuys in Afrikaans vertaal.
Grootblaarrotsvy
Die grootblaarrotsvy (Ficus abutilifolia) is 'n klein tot middelgroot boom wat meestal voorkom in bosveld in die oostelike dele van Suider-Afrika. Die spesie is inheems in Gauteng, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes. In die res van Afrika is die boom inheems in Benin, Botswana, Burkina Faso, Demokratiese Republiek die Kongo, Djiboeti, Ethiopië, Eswatini, Ghana, Guinee, Ivoorkus, Kameroen, Kenia, Malawi, Mali, Mauritanië, Mosambiek, Nigerië, Senegal, Sentraal-Afrikaanse Republiek, Sierra Leone, Soedan, Somalië, Tanzanië, Togo, Tsjad, Uganda, Zambië en Zimbabwe.
Die boom se FSA-nommer is 63.
Charles Duke
Charles Moss "Charlie" Duke Jr. (3 Oktober 1935 - ; Brigadier-Generaal, Amerikaanse Lugmag) is 'n Amerikaanse ingenieur, afgetrede offisier in die Amerikaanse Lugmag, toetsvlieënier en voormalige ruimteman van Nasa. Hy was die vlieënier van die maanmodule vir Apollo 16 en die tiende en jongste persoon wat op die maan geloop het. Hy is gewerf as deel van Ruimtevaardergroep 5. [[Lêer:DUKE - AS16-117-18841.jpg|duimnael|links|Die familiefoto wat Charles Duke op die maan agtergelaat het nadat hy sy seuns belowe het om hulle na die maan saam te neem. Drie maankraters is genoem na sy twee seuns Charles en Thomas (Tom) en sy vrou Dorothy (Dotty). Op die agterkant het Duke 'n verklarende teks geskryf:
"This is the family of astronaut Charlie Duke from planet Earth who landed on the moon on April 20, 1972."]] Duke het 'n foto van sy gesin op die maan agtergelaat.
Lewe
Duke, 'n boorling van Charlotte, Noord-Carolina, het in in Lancaster, Suid-Carolina groot geword. In 1957 het hy sy akademiese opleiding by die Amerikaanse Vloot voltooi en sewe jaar later, in 1964, sy meestersgraad, die Masters in Aeronautics & Astronautics, aan die Massachusetts Institute of Technology (MIT) behaal. Een jaar later het sy opleiding by die Amerikaanse Lugmag se Toetsvlieënierskool (U.S. Air Force Test Pilot School) voltooi as die beginpunt van sy loopbaan as ruimtevaarder.
Nowotsjerkassk
Nowotsjerkassk (Russies: Новочерка́сск) is ’n stad in die Rostof-oblast in Rusland. Dit is op die regteroewer van die Toezlof-rivier en aan die Aksai-rivier geleë. Volgens die 2014-sensus het die stad 173 400 inwoners.
1210
Die jaar 1210 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 10de jaar van die 13de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Nowotsjerkassk
Dit is in 1805 deur Matwei Platof gestig as die administratiewe hoofstad van die Don-Kosakke-leër toe die inwoners van die stad Tsjerkassk verplig was om dié dorp aan die oewers van die Don-rivier te ontruim weens voortdurende oorstromings.
Johannes F. Vaes
Johannes Franciscus Vaes (1902 – 1978) was 'n Belgiese administrateur, mineraloog en geoloog verbonde aan die "Union Minière du Haut-Katanga", in die Belgiese Kongo, nou die Demokratiese Republiek van die Kongo.
Die mineraal Vaesiet is in 1945 deur Paul F. Kerr na Johannes Franciscus Vaes vernoem.
Daantjie van den Heever
Daniël Petrus van den Heever (noemnaam oom Daantjie, plaas Boesmansfontein, distrik Colesberg, Kaapkolonie, 18 Januarie 1838 – Venterstad, Kaapkolonie, 4 September 1903) was ’n boer, Hollandse taalstryder en lid van die Kaapse parlement. Hy was 'n vername voorstander van die bevordering van die Hollandse taal, die voorloper van Afrikaans.
Herkoms en jeug
Van den Heever was die seun van Petrus Johannes van den Heever en sy vrou, Anna Christina van der Westhuysen. Hy het net ses maande lank formele onderwys ontvang en wel 'n rondtrekkende Hollandse onderwyser. Op 5 Desember 1854 is hy as lidmaat van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die gemeente Colesberg aangeneem in die tyd toe in dié gemeente ’n hewige stryd oor die sing van die evangeliese gesange gewoed het. Veral weens ds. Thomas Reid se hantering van die sogenaamde Doppers se besware teen die gesange, het ’n groot kerkskeuring einde 1860 op Colesberg plaasgevind.
Taalstryder
Van den Heever het reeds op sestienjarige leeftyd op die plaas Klipfontein in die distrik Colesberg geboer. Later het hy vanweë openbare verpligtings nader aan die dorp gewoon, die plase Kareefontein en Lekkerdraai gekoop wat aan die huidige Venterstad grens (die dorp is eers in 1875 gestig), en met skape en ingevoerde beeste gewoon. Hy is op 21 Maart 1859 getroud met Anna Johanna Smit, die dogter van Stephanus A. Smit van die plaas Vinkelfontein, Burgersdorp. Uit dié huwelik is agt seuns en 'n dogter gebore.
In die noordoostelike distrikte van die Kaapkolonie het Van den Heever hom as kampvegter vir die Hollandse taal onderskei. Onder sy voorsitterskap is 'n selfstandige tak van die Boerenbeschermingsvereeniging op 23 Augustus 1878 ten huise van sy skoonvader op Vinkelfontein gestig en reeds op die stigtingsvergadering is 'n voorstel ten gunste van die amptelike erkenning in die Kaapse parlement van Hollands as taal aanvaar. 'n Jaar later het hy in dieselfde huis die leiding met die stigting van 'n tak van die Afrikanerbond geneem. Hierdie twee selfstandige organisasies het in Desember 1881 op Burgersdorp verenig.
Burgersdorpse Taalfees
Agt predikante is genooi is na die fees, wat geduur het van 15 tot 18 Januarie 1893, vir die onthulling van die Burgersdorpse Taalmonument, waarvan die vrouebeeld gegrond is op Daantjie van den Heever se enigste dogter. Omdat ds. Herman Bosman van Pretoria, wat die hoofdiens in die NG kerk op Burgersdorp moes waarneem, nie teenwoordig kon wees nie, moes ds. Adriaan Hofmeyr van die NG gemeente Prins Albert as plaasvervanger optree. Vir die fees is Burgersdorp in ’n feesgewaad "soos ’n bruid" versier in rooi, blou, geel en allerlei kleure, die strate vol vaandels en vlae. Die dorp het gewemel van besoekers, karre en waens. as ’n gedenkteken ter herinnering daaraan dat Hollands gelyke regte met Engels in die Kaapkolonie gekry het.
Die Saterdagaand was daar ’n Engelse voorlesing in die Gereformeerde skoolgebou oor Masjonaland. Die Sondagaand het ds. Hofmeyr ’n diens gelei in die NG kerkgebou wat deur sowat duisend mense bygewoon is. Die toe reeds 44 jaar oue kerkgeboutjie was te klein en honderde van die toehoorders moes buite staan. Sy teks was uit Haggai 1:7 en 8: "Alzo zegt de HEERE der heirscharen: Stelt uw hart op uw wegen. Klimt op het gebergte, en brengt hout aan, en bouwt dit huis, en Ik zal een welgevallen daaraan hebben, en verheerlijkt worden, zegt de HEERE" (Statebybel). Die volgende môre het ds. Hofmeyr om seweuur reeds sowat 300 boere toegespreek in die Gereformeerde skoolgebou oor die armblankevraagstuk. Die vergadering het ten gunste van verpligte onderwys besluit en daar is eenparig ooreengekom dat hulle die regering sou vra om "waar noodig, vrije scholen te stichten en gedwongen onderwijs (skoolplig) in te voeren".
’n Groot menigte mense en rytuie het die Dinsdagoggend opgeruk na die Dreunbergvlakte vir ’n piekniek. In die predikante-wedloop was ds. L.P. Vorster eerste, ds. Postma (die bron vermeld dit nie, maar dit was waarskynlik ds. Petrus, Martinus of Dirk Postma jr.) laaste en ds. Hofmeyr in die middel, "kort agter den manelpanden van den Philipstownschen atleet". Die middag is belangrike besoekers, onder wie Onze Jan Hofmeyr, ds. S.J. du Toit en die Nederlandse konsul-generaal De Waal by die stasie afgehaal deur ’n 330-tal ruiters. Onze Jan is op ’n perd gesit en aan die hoof van die burgery het hy die dorp ingery gekom tot op die markplein waar ’n adres hom aangebied is. Hy het ’n paar woorde gespreek en gewys op die vreedsame wyse waarop die taaloorwinning behaal is, en is toe in ’n kar deur enige burgers getrek na sy tuisgaanplek, die huis van prokureur J. van den Heever. Daardie aand was daar ’n konsert in die klubgebou waar Afrikaanse liedere van mev. (dr.) Kannemeyer en burgemeester Kannemeyer dawerend toegejuig is.
Die Woensdagoggend, op die dag van die groot onthulling, is adresse aan van die vername besoekers by hul verblyfplekke aangebied. Ds. Du Toit was baie geaffronteer omdat, ten spyte van alles wat hy in belang van die taalbeweging en selfs in verband met die monument gedoen het, sy naam op die steen weggelaat is. Hy het egter gesê hy werk nie vir "adressen en ydele eer" nie, maar vir sy volk; "het nageslacht oordeele over myn daden". Die onthulling het om 10:15 plaasgevind. Ná prokureur Jan van Heerden telegramme van press. Paul Kruger en F.W. Reitz, ’n paar burgemeesters, sir Jas. Sivewright (uit Egipte) en mejj. Schroeder en Jansen, Hollandse onderwyseresse op Stellenbosch, het Daantjie van den Heever, die voorsitter van die reëlingskomitee, die woord geneem en gesê "sy hart is byna te vol om te praat van blydskap". "Zie daar een steen waarop ons volk zyn nationaliteit kan gronden," was sy boodskap. Sy teks was die opskrif op die medalje wat Marie Koopmans-De Wet vir die geleentheid geskenk het: "Zij worstelt maar zij zinkt niet." Onder die speel van die Bondslied (die lied van die Afrikanerbond) is die standbeeld toe onthul in die teenwoordigheid van sowat 3 000 mense.
Aan die voorkant van die voetstuk staan die volgende woorde: "Eerste volksbesluit voor de Hollandsche taal te Burgersdorp in Junij, 1879, op voorstel van den weledelen heer D.P. van den Heever, L.W.R eerste acte van Hollandsch in ’t Parlement, Acte No. 1, 1882, voorsteller J.H. Hofmeyr, L.W.V. eerste kandidaat der nationale herleving, J. Joubert, L.W.V. eerste Hollandsche spreker in ’t Parlement, J. Luttig, L.W.V." Aan die regterkant staan: "Bewaar Gij onze Taal o Heer, tot Uw en Onzer Vad’ren eer." Agter staan: "Voor Moedertaal en Vaderland, staat hier deez’ eerzuil geplant. Onthuld 1893 namen der Comiteeleden tot oprigting van den steen: D.P. van den Heever, L.W.V., J.D.P. van den Heever, W.A. Smit, N. Kruger,. J.C. van den Heever, procureur." Aan die linkerkant staan: "Erkend is nu de Moedertaal, in Raad, Kantoor, en Schoollokaal." Die monument het sowat £430 gekos.
Ná die onthulling het dr. Frans Engelenburg, redakteur van De Volksstem, met die lees van ’n adres twee medaljes oorhandig aan Daantjie van den Heever en as voorsitter van die reëlingskomitee, een van goud en een van silwer. Onze Jan Hofmeyr het toe die geskiedkundige verloop van die taaltoestand van 1806 af geskets en gewys hoedat die Hollandse taal se regte telkens ingekrimp is op allerlei maniere en op alle gebiede; en daarna kortliks die stappe opgesom wat gedoen is tot herstel van die griewe, met verwysing na Burgersdorp se aandeel. Hierna het ds. Du Toit die feesrede gehou. Hy het gevra: Sou die monument "een pyramide wezen ter gedachtenis aan verleden grootheid" of "een gedenkzuil … van toekomstige grootheid"? Hy het gewys op die marmer van die beeld en gesê: "Eerder zou het marmer als zuiker wegsmelten dan de taal der Afrikaners uitsterven." Vir hom was die oorwinning slegs die spoorslag vir verdere strewe.
Hierna het toesprake gevolg deur onder meer konsul De Waal, landdros De Beer namens pres. Reitz, Jan Luttig en ds. L.P. Vorster, van die Gereformeerde kerk Philipstown namens die Gereformeerde Kerk, wat gepraat het van die taaiheid en krag van die Afrikaanse volk. In Mossamedes (toe hy daar op besoek was aan lidmate van die Gereformeerde kerk Humpata) het dit hom getref hoe geheg die volk aan sy taal, godsdiens en voorvaderlike sedes is. Hy het gesê hy mis "de oude Langklip van Willem" wat nog daar begrawe lê. Ds. Hofmeyr antwoord hierop: "Die ou klip het gegroei." Hy roep die Afrikaners toe om steeds hoër te strewe, nooit moed te verloor nie, op te hou twis, en nie alleen geesdriftig te wees in woord nie, maar ook in daad.
Anglo-American Platinum
Anglo-American Platinum Bpk. (Amplats) is die wêreld se grootste produsent van platinum.
Daantjie van den Heever
Burgersdorpse Taalfees
Prof. Stephanus Postma van die Gereformeerde Kerk se Teologiese Skool op Burgersdorp het daarop gewys dat die Afrikaanse taal, die taal van die volk, veredel en verbeter moet word deur die studie van die ryk Hollandse letterkunde en deur onderwys. Ná ’n toespraak deur ds. M.P.A. Coetzee, ’n Gereformeerde predikant, is gekollekteer "op een wyze zoo als men maar zelden geszien heeft", sodat die £40-skuld op die monument gou gedek is. The Friend het dan ook onder meer berig: "The utmost good-feeling prevailed, and the simple and loyal conduct of the thousands present deeply touched the English visitors."
Anglo-American Platinum
Die firma lewer die volgende metal in die platinumgroep: palladium, rodium, iridium, rutenium en osmium. Ook die volgende minerale word verskaf: goud, koper, nikkel, kobaltsulfaat, natriumsulfaat en chroom.
Daantjie van den Heever
Burgersdorpse Taalfees
Daardie aand is die vyf dag lange afgesluit met ’n dinee in die Gereformeerde Kerkskool, waar sowat 200 gaste teenwoordig was en waarvan die uitstekende spyskaart, met meer as 50 geregte en soorte drank, in Hollands was. Weer is talle toesprake gehou en heildronke ingestel.
Anglo-American Platinum
Die meeste van die firma se myne lê noordwes en noordoos van Johannesburg, waar die hoofkantoor gesetel is. Ook is die maatskappy betrokke by mynbou in Brasilië, Kanada, die Volksrepubliek China, Rusland en die Unki-platinummyn in Zimbabwe. Wêreldwyd het die groep 'n personeelkorps van 45 000.
Daantjie van den Heever
Taalmonument se lot
duimnael|regs|230px|Die kommissie vir die restourasie en oprigting van die beskadigde [[Eerste Taalmonument, Burgersdorp, onder wie ds. A.L. Aucamp (regs voor) en sy eggenote, Anna, vierde van regs voor, 1957.]]
Anglo-American Platinum
Die aktiwiteite van die firma het in 1946 begin en dit is sedert 1995 'n selfstandige maatskappy toe dit uit Johannesburg Consolidated Mines ontbondel is. Dit is nou 'n lid van Anglo American-korporasie. Amplats is op 10 na die grootste firma wat op die JSE genoteer is.
Daantjie van den Heever
Politiek en openbare deelname
In 1880 het hy lid van die afdelingsraad geword, in 1883 vrederegter, en in 1884 lid vir die sirkel Noordoostelike Distrikte in die wetgewende raad. Hy sou LWR tot sy dood bly en bekendheid verwerf veral weens sy verbete teenstand teen die Brandsiektewet. Hy was iemand wat nooit geaarsel het om oor landsake sy mening te lug nie; oor die Brandsiektewet het hy nie geskroom om “volkskomitees” te stig en in groot onguns te raak nie. Hy het periodiek ook briewe in die pers skryf, dikwels polemies van aard. Naas sy ywer vir die erkenning van Hollands in die parlement, was Van den Heever van die begin af ook 'n kampvegter vir Afrikaans. Hy was beriggewer vir die oostelike distrikte van Die Afrikaanse Patriot en het bekendgeraak vir die artikels wat hy onder die skuilnaam “Klein Joggem” vir dié blad geskryf het. Hy het ook sy kerk, die Gereformeerde, en sy gemeenskap op vele terreine gedien ten spyte van sy beperkte skoolopleiding, sy oplopende geaardheid en dikwels inkonsekwente optrede.
Middelpuntsoekende krag
Middelpuntsoekende krag, ook sentripetale krag genoem, is die krag wat op ’n voorwerp inwerk wat in ’n sirkelbaan beweeg en wat sorg dat die beweging konstant na die middelpunt van die sirkel afgebuig word. Die term "middelpuntsoekend" verwys nie na die oorsaak van die krag soos by swaartekrag nie, maar na die gevolg van die krag.
Hoe dit werk
As ’n krag met ’n konstante grootte op ’n bewegende voorwerp inwerk en dié krag is deurentyd loodreg op die bewegingsrigting van die voorwerp, sal die voorwerp ’n sirkelbaan volg. Die krag is boonop deurentyd in die rigting van die middelpunt van die sirkelbaan. Die snelheid van die voorwerp verander nie van grootte nie omdat die krag loodreg op die snelheidsvektor is; die snelheid verander slegs van rigting.
Die oorsaak van die middelpuntsoekende krag kan swaartekrag wees. So sorg die Aarde se swaartekrag dat die maan in ’n sirkelbaan om die Aarde wentel. Dit kan ook veroorsaak word deur die spanning in ’n tou waarmee ’n klip in die rondte geswaai word.
Die term middelpuntvliedende krag word ook soms gebruik in verband met sirkelvormige bewegings. Dan is dit egter ’n krag wat inwerk op die voorwerp wat die sirkelbeweging onderhou, of ’n traagheidskrag.
Berekening
waar:
Dit kom ooreen met: waar ω die hoeksnelheid in radiale per sekonde is.