cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Serwies
In Montenegro word die ampstaal amptelik Montenegryns genoem en kan in beide die Cyrilliese en die Latynse alfabet geskryf word. Die verskille tussen Montenegryns en Serwies is egter minimal.
Adi Agashé
Aditya Agashe (gebore Chandrashekhar Agashe II op 10 Junie 1997, in Sadashiv Peth, Pune), in Sadashiv Peth, Pune), bekend as Adi Agashé, is 'n Indiese sanger-liedjieskrywer en akteur van Pune, Maharashtra,  wat aktief was in die stad se pop en land lewe musiek toneel sedert 2014. Hy het sedert 2015 as Bestuurder van Sosiale Media Bemarking by Brihans Natural Products Ltd. gedien.  Hy is die kleinseun van Chandrashekhar Agashe.
Nellie Bellflower
Nellie Bellflower (gebore 1 Mei 1946) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Finding Neverland (2004) en in die televisiereekse Barney Miller (1975) en Thundarr the Barbarian (1980).
1088
Die jaar 1088 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 88ste jaar van die 11de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Kuklade
Die Kuklade of Siklade (Grieks: Κυκλάδες, uitspraak kʲikˈlaðe̞s) is 'n Griekse eilandgroep in die Egeïese See, suidoos van die Griekse vasteland; asook 'n administratiewe prefektuur van Griekeland. Dit is een van die eilandgroepe wat die Egeïese argipel uitmaak. Die naam verwys na die eilande "rondom" (κυκλάς) die heilige eiland Delos. Die Kuklade is ook die oorsprong van 'n katsoort wat plaaslik geteel is (die Egeïese kat).
Die Kuklade bestaan uit omtrent 220 eilande, en die bekendstes hiervan is Amorgós, Anáfē, Ándros, Antíparos, Dēlos, Eschátē, Íos, Kéa, Kímōlos, Kýthnos, Mēlos, Mýkonos, Náxos, Páros, Folégandros, Sérifos, Sífnos, Síkinos, Sýros, Tēnos, en Thēra, oftewel Santoríni. Meeste van die kleiner eilande is onbewoon.
David W. Panuelo
David W. Panuelo (gebore 1964) is 'n Mikronesiese politikus wat dien as die negende president van die Gefedereerde State van Mikronesië. Sy termyn het op 11 Mei 2019 begin.
Kuklade
Ermoupolis, op Syros, is die hoofdorp en administratiewe sentrum van die prefektuur.
Joe Gray (akteur)
Joe Gray (5 Mei 1912 – 15 Maart 1971) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Miracle Kid (1941), Mr. Hex (1946), Flesh and Fury (1952), en Some Like It Hot (1959).
Kuklade
Die eilande is eintlik die pieke van 'n ondersese berglandskap, met die uitsondering van twee vulkaniese eilande, naamlik Melos en Santorini (Thera). Die klimaat is oor die algemeen droog en matig, en met die uitsondering van Naxos is die grond nie baie vrugbaar nie: landbouprodukte sluit in wyn, vrugte, graan, olyfolie en tabak. Koeler temperature is beperk tot die hoër liggings, en winterweer is nie die reël nie. Wat vervoer betref is die Kuklade die enigste prefektuur van Griekeland wat nie aan 'n staatsonderhoude hoofweg gekoppel is, of oor enige snelwegnommer beskik nie. Al die paaie van die eilandkompleks is sekondêr of provinsiaal.
Winteroorlog
Die Winteroorlog (Fins: talvisota, Sweeds: vinterkriget, Russies: Зимняя война (transliterasie: Zimnjaja woina); ook bekend as die Sowjet-Finse Oorlog 1939–1940 (Russies: Советско-финская война, Sowjetsko-finskaja woina 1939–1940)   ) het uitgebreek toe die Sowjetunie Finland op 30 November 1939 aanval, drie maande na die begin van die Tweede Wêreldoorlog. As gevolg hiervan is die Sowjetunie op 14 Desember uit die Volkebond geskop. Die Sowjetleier, Josef Stalin, het verwag dat die hele land teen die einde van die jaar oorwin sou wees, maar die Finse weerstand was te sterk vir die Sowjetmagte, wat drie keer so groot was. Finland het uitgehou tot in Maart 1940, toe 'n vredesverdrag geteken is waarvolgens omtrent 11% van Finland se grondgebied en 30% van sy ekonomiese bates aan die Sowjetunie afgestaan is.
David W. Panuelo
Opvoeding
Hy het die United States International University bygewoon in Hawaii vanaf 1973 tot 1976 en daarna Graceland College in Iowa vanaf 1976 tot 1979.
Winteroorlog
Die gevolge van die oorlog was gemeng. Alhoewel die Sowjetmagte uiteindelik deur die Finse verdediging kon breek, het nóg die Sowjetunie nóg Finland ongeskaad uit die konflik getree. Sowjetverliese aan die front was geweldig en die land se internasionale aansien het daaronder gely. Erger nog: die vegvermoë van die Rooi Leër is bevraagteken, wat bygedra het tot Hitler se besluit om Operasie Barbarossa van stapel te stuur. Op die ou einde het die Sowjetmagte nie in hulle hoofdoel geslaag om Finland te verower nie, maar hulle het aansienlik grond aan die Ladogameer gewen. Die Finne het hulle soewereiniteit behou en aansienlike internasionale guns gewen.
Kuklade
Geskiedenis
Die aansienlike nalatenskap van die Laat-neolitiese en Vroeë bronstydse Kukladiese kultuur is besbekend danksy die skematies-eenvoudige, afgeplatte huisgodjies wat gekerf is uit die eiland se suiwer wit marmer, eeue voordat die groot Middelbronstydse ("Minoïese") kultuur, aan die suidekant, in Kreta, posgevat het. Sedert die vroeë 20ste eeu is hierdie klipfiguurtjies uit grafte geplunder om die bedrywige Kukladiese antikwiteitemark te versadig.
Winteroorlog
Die vredesverdrag van 15 Maart het Frans-Britse planne verydel om troepe deur Noord-Skandinawië te stuur om Finland te help. Die Geallieerde planne was ook daarop gemik om Duitse toegang tot Noord-Swede se ystererts te verhoed.
Abtswoude
Abtswoude is 'n buurt in die munisipaliteit Delft, in die Nederlandse provinsie Zuid-Holland. Dit lê suid van Delft langs die pad na Schiedam en is letterlik nie meer as 'n versameling boerderye nie. Daar woon sowat 20 mense.
Winteroorlog
Duitsland se inval in Denemarke en Noorweë op 9 April 1940 (Operasie Weserübung) het daarna die wêreld se aandag afgelei na die stryd vir beheer oor Noorweë.
Kuklade
Geskiedenis
'n Kenmerkende neolitiese kultuur het voor 4000 v.C. in die westelike Egeë ontstaan uit 'n samesmelting van Anatoliese en vastelandse Griekse elemente. Dit was gebaseer op die verbouing van emmertarwe en wildegars, die aanhou van skape, bokke en varke, en die vangs van tuna, wat blykbaar vanuit klein bote gespieshengel is. Argeologiese lokale sluit in Saliagos en Kephala (op Keos) waar tekens van koperverwerking gevind is. Geeneen van die klein Kukladiese eilande kon meer as 'n paar duisend mense huisves nie, alhoewel modelle van Laat-Kukladiese bote aandui dat vyftig roeiers uit die verspreide gemeenskappe saamgestel kon word. Toe die doeltreffend georganiseerde paleiskultuur van Kreta ontstaan het, het hierdie eilande gekwyn tot onbenulligheid, met die uitsondering van Delos, wat sy argaïese reputasie as 'n heiligdom regdeur die oudheid gestand gedoen het, tot en met die koms van die Christendom.
Winteroorlog
Die Winteroorlog was 'n militêre ramp vir die Sowjetunie. Stalin het egter uit die fiasko geleer en besef dat politieke beheer oor die Rooi Leër nie meer moontlik was nie. Na die oorlog het die Kremlin 'n proses begin waarvolgens gekwalifiseerde offisiere heraangestel is en die leër se magte gemoderniseer is, 'n besluit wat die Sowjetunie in staat sou stel om die Duitse inval die hoof te bied. Alhoewel dit nie spesifiek beproef is nie, was die leërs van Frankryk, Brittanje en die VSA waarskynlik ook nie gereed vir ’n winteroorlog nie. In die Ardenne-aanval teen die einde van 1944 is duisende Amerikaanse troepe byvoorbeeld gestrand gelaat deur weerstoestande wat matig was in vergelyking met dié van die Skandinawiese winter.
Kuklade
Argeologie
Die eerste argeologiese uitgrawings van die 1880's is opgevolg deur stelselmatige werk deur die Britse Skool te Athene en deur Christos Tsountas, wat grafliggings op verskeie eilande ondersoek het van 1898 tot 1899, en die term "Kukladiese beskawing" geskep het. Na 'n aanvanklike afname, het belangstelling in die mid-20ste eeu opgebloei, namate versamelaars meegeding het om besit van die figuurtjies wat so nuwerwets voorkom dat dit met die beeldhouwerk van Jean Arp of Constantin Brâncuşi vergelyk kan word. Sekere lokale is ook geplunder en 'n lewendige handel in vervalsings het ontstaan. Die konteks van baie van hierdie Kukladiese figuurtjies is grootliks vernietig en hul betekenis mag miskien nooit volkome begryp word nie. 'n Ander groep interessante en mistieke objekte is die Kukladiese braaipanne. Meer akkurate argeologie het onthul hoe in breë trekke, 'n landbou- en seevarende kultuur vanuit Klein-Asië geïmmigreer het, om en by die 5000 v.C.. Vroeë Kukladiese kulture het in drie fases ontwikkel, om en by die tydperk tussen 3300 en 2000 v.C., toe dit toenemend oorspoel is deur die gedyende invloed van Minoaanse Kreta. Die vastelandse Griekse kultuur wat die tydgenoot van die Kukladiese kultuur was, staan bekend as die Helladiese kultuur.
Winteroorlog
Agtergrond
Finland was lank deel van die Sweedse koninkryk toe dit in 1808 deur Rusland oorwin is en in 'n outonome bufferstaat omskep is om die Russiese hoofstad te beskerm. Na die Oktober-rewolusie, wat 'n Sowjetregering in Rusland tot gevolg gehad het, het die Groot Hertogdom van Finland homself op 6 Desember 1917 onafhanklik verklaar. Sterk bande tussen Finland en Duitsland het ontstaan toe die Duitse Ryk Finland se ondergrondse onafhanklikheidsbeweging tydens die Eerste Wêreldoorlog ondersteun het. In die burgeroorlog wat daarop gevolg het, het Duitse soldate en Finse Jägertroepe wat in Duitsland opgelei is, 'n deurslaggewende rol gespeel. Slegs Duitsland se nederlaag in die Eerste Wêreldoorlog het die vestiging van 'n Duits-afhanklike monargie in Finland onder Frederick Charles van Hesse as koning verhinder. Na die oorlog het Duits-Finse bande stewig gebly, alhoewel Finse simpatie vir die Nasionaal-Sosialiste maar dun gesaai was.
Kuklade
Argeologie
In onlangse dekades het die Kuklade-eilande gewild geword by Europese en ander toeriste, wat gevolglike probleme soos erosie, besoedeling en watertekorte meegebring het.
Winteroorlog
Agtergrond
Die verhouding tussen die Sowjetunie en Finland was gespanne en kil — die twee tydperke van gedwonge Russifisering teen die vorige eeuwisseling en die nalatenskap van die mislukte sosialistiese rebellie in Finland het bygedra tot sterk wedersydse wantroue. Stalin het gevrees dat Nazi-Duitsland uiteindelik sou oorgaan tot aanval, en met die Sowjet-Finse grens slegs 32 km van Leningrad, sou Finse grondgebied 'n uitstekende basis vir 'n aanval wees. In 1932 het die Sowjetunie 'n nieaanvalsverdrag met Finland geteken. Die ooreenkoms is in 1934 vir tien jaar herbevestig.
Kuklade
Provinsies
Let daarop dat die Provinsies nie meer oor enige regsstatus in Griekeland beskik nie.
Winteroorlog
Agtergrond
In April 1938, of moontlik selfs vroeër, begin die Sowjetunie diplomatieke onderhandelinge met Finland in 'n poging om hulle gesamentlike verdedigingsvermoë teen Duitsland te versterk. Die Sowjetunie se grootste bekommernis was dat Duitsland Finland as 'n vastrapplek vir 'n aanval op Leningrad sou gebruik. Meer as 'n jaar verloop sonder noemenswaardige vordering terwyl die politieke toestand in Europa versleg.
In die herfs van 1939, na Duitsland se aanval op Pole, dring die Sowjetunie finaal daarop aan dat Finland instem om die grens 25 kilometer verder van Leningrad te skuif. Hy dring ook daarop aan dat Finland die Hanko-skiereiland vir 30 jaar aan die USSR verhuur vir die oprig van 'n vlootbasis. In ruil daarvoor bied die Sowjetunie Finland 'n groot deel van Karelië (twee keer so groot, maar minder ontwikkeld) aan.
Die Finse regering weier egter die Sowjet-eise. Op 26 November onderneem Sowjetmagte die bombardering van Mainila, 'n voorval waarin die Sowjetartillerie gebiede naby die Russiese dorpie Mainila beskiet en toe aankondig dat Sowjettroepe in 'n Finse artillerieaanval gesterf het. Die Sowjetunie eis dat die Finne om verskoning vra vir die voorval en hulle magte 20-25 km van die grens moet skuif. Die Finne ontken enige verantwoordelikheid vir die aanval en weier om toe te gee. Die Sowjetunie gebruik dit as 'n verskoning om uit die nieaanvalsverdrag te onttrek. Op 30 November val Sowjetmagte Finland met 23 divisies van altesaam 450 000 man aan en bereik vinnig die Mannerheimlyn.
'n Marionetregering word op 1 Desember 1939 in die besette Finse grensdorp Terijoki (nou Zelenogorsk) geskep onder die beskerming van die Finse Demokratiese Republiek, gelei deur Otto Ville Kuusinen. Dit word gedoen beide ter wille van diplomatieke oorwegings (dit het onmiddellik die enigste regering van Finland geword wat deur die Sowjetunie erken is) en om militêre redes (hulle het gehoop dat dit sosialiste in Finland se leër sou laat oorloop). Die republiek is nie juis suksesvol nie, maar bly bestaan tot 12 Maart 1940 en word later in die Russiese Karelo-Finse SSR ingesluit.
Die Oorlog
Aanvanklik kan Finland slegs 'n leër van 180 000 man mobiliseer, maar die troepe blyk verbete teenstanders te wees wat guerrillataktiek, vinnigbewegende ski-troepe in wit kamoefleerpakke en plaaslike kennis inspan. 'n Geïmproviseerde petrolbom, wat aangepas is van een wat in die Spaanse Burgeroorlog gebruik is, word met groot sukses gebruik en raak bekend as die Molotov cocktail.
Tot die verbasing van beide die Sowjetleierskap en die Finne het die meerderheid van die Finse Sosialiste ook nie die Sowjetinval ondersteun nie maar saam met hulle landgenote teen die gemeenskaplike vyand geveg. Baie Finse kommuniste het in die 1930's na die Sowjetunie getrek om "sosialisme te bou", net om slagoffers van Stalin se Groot Suiwering te word. Dit het gelei tot grootskaalse ontnugtering en selfs openlike haat van die Sowjetregime onder sosialiste in Finland. 'n Verdere faktor was die vooruitgang van die Finse samelewing en wette na die burgeroorlog wat gehelp het om die gaping tussen die verskillende stande in die samelewing te verklein. Daar word steeds na die gedeeltelike genesing van wonde en onenigheid na die Finse Burgeroorlog (1918) en Finland se taalstryd verwys as "die gees van die Winteroorlog". Baie kommuniste is egter nie toegelaat om in Finland se leër te veg nie as gevolg van hulle politieke agtergrond.
Sowjet-verwaandheid en -onbevoegdheid was 'n belangrike faktor in die oorlog. Die aanvallers het nie veel teenstand verwag nie en het selfs die aanval met marsorkeste begin in die verwagting van 'n vinnige oorwinning. Talle historiese verslae vertel van Russiese soldate wat die Finse lyne met arms ingehaak genader het terwyl hulle luidkeels Sowjet-lofsange sing. As gevolg van Stalin se suiwerings het die aanvoerders van die Rooi Leër se getalle met 80% afgeneem. Dié offisiere is gewoonlik vervang met minder bevoegde mense wat meer "lojaal" teenoor hulle hoofde was, aangesien Stalin sy aanvoerders deur middel van politieke offisiere bestuur het. Taktiek wat teen die Tweede Wêreldoorlog uitgedien was, is soms gebruik. Taktiek is slaafs "volgens reëls" toegepas aangesien 'n mislukte inisiatief 'n hoë risiko van teregstelling vir die leierskap daarvan ingehou het. Baie Sowjetverliese was eenvoudig as gevolg van aanvoerders se weiering om terug te trek of omdat hulle nie toegelaat is om dit te doen nie.
Die Sowjetleër was ook swak voorberei vir winteroorlogvoering, veral in woude, en het swaar gesteun op ondoeltreffende gemotoriseerde voertuie. Die voertuie is 24 uur per dag aan die gang gehou om te probeer verhoed dat hulle brandstof vries, maar enjins het steeds geweier en brandstoftekorte het voorgekom. Een van die merkwaardigste nederlae in militêre geskiedenis is die sogenaamde "Raatteentie-voorval" tydens die maand lange Slag van Suomussalmi. Die Sowjetunie se 44ste Infanteriedivisie (ongeveer 25 000 troepe) is geheel en al uitgewis nadat hulle hulle op 'n woudpad reg in 'n hinderlaag van die Finse "Osasto Kontula" ('n eenheid van 300 manskappe) vasgeloop het. Die klein eenheid het die naderende Sowjetdivisie tot stilstand gebring, terwyl die Finse kol. Siilasvuo en sy 9de Divisie (ongeveer 6 000 troepe) die Sowjettroepe se terugvalroete afgesny het, die vyand in kleiner eenhede verdeel en hulle dan een vir een uitgewis het. Die Sowjet-ongevalle het tot 23 000 beloop terwyl die Finne omtrent 800 man verloor het. Verder het die Finse troepe 43 tenks, 71 veld- en lugafweerkannonne, 29 anti-tenkkanonne, trekkers, 260 vragmotors, 1170 perde, infanteriewapens, ammunisie en mediese en kommunikasiemateriaal gebuit.
Die Finse toerustingtekort was ook 'n faktor in die oorlog. Aan die begin van die oorlog het slegs die soldate wat basiese opleiding ondergaan het uniforms en wapens gekry. Die res moes hule eie klere dra. Die bont verskeidenheid van "uniforms" het die bynaam "Model Cajander" verwerf na eerste minister Aimo Cajander. Die Finne het egter baie toerusting, wapens en ammunisie van die swakopgeleide Sowjettroepe gebuit. Hulle weermag het nie die kaliber van hulle wapens verander na onafhanklikheid nie en hulle kon dus die Sowjet-ammunisie gebruik.
As gevolg van Stalin se etniese paranoia is verreweg die meeste soldate van die Rooi Leër wat in die Winteroorlog geveg het, uit die suidelike dele van die Sowjetunie gekies. Stalin het gemeen dat Russiese troepe uit die gebied reg teen die Finse grens nie vertrou kon word om teen die Finne, wat heel moontlik nie te verlangs familie van hulle was nie, of 'n geskiedenis in gemeen gehad het, te veg nie. Die soldate uit die suidelike gebiede het hoegenaamd geen ondervinding van Arktiese wintertoestande en feitlik geen woudoorlewingsvermoëns gehad nie. Finse troepe kon in baie gevalle hulle eie winterklere aantrek en baie van hulle het die grootste deel van hulle lewe in woude deurgebring aangesien die meeste Finne tot die 1950's nog plattelanders was. Die weer in Finland tydens die Winteroorlog was van die strafste in menseheugenis.
In die lug het Finland die "viervingerformasie"-gevegstyl bedink (vier vliegtuie, verdeel in twee eenhede van twee vliegtuie elk waar een eenheid laag vlieg en die ander hoog, met elke vliegtuig wat onafhanklik van die ander veg maar mekaar tog ondersteun). Dit was nie net beter as die Russiese taktiek van drie vliegtuie wat in 'n deltaformasie gevlieg het nie, maar is ook later deur alle belangrike lugmagte in die Tweede Wêreldoorlog nageboots en word tot vandag toe nog gebruik. Die viervingerformasie en die credo van Finse vlieëniers om altyd aan te val ondanks die grootte van die oormag, het bygedra tot die onvermoë van Russiese bomwerpers om noemenswaardige skade aan Finse teikens aan te rig. Finse lugmagoperasies in die Winteroorlog is goed gedokumenteer. Die Finse lugmag het 5 900 gevegsendings gevlieg, insluitend 3 900 onderskeppingsendings, 800 bomaanvalle, 70 lugfotografievlugte en 1 100 vervoersendings. Volgens sommige bronne is 190-280 vyandelike vliegtuie afgeskiet terwyl die Finne slegs 35-62 vliegtuie verloor het.
Buitelandse steun
Die wêreld het die Finse saak grootliks gesteun. Die Tweede Wêreldoorlog het nog nie werklik in erns begin nie en dit is as die skynoorlog (Engels: Phony War) bestempel; op daardie tydstip was die Winteroorlog die enigste werklike geveg behalwe die Duitse en Russiese inval van Pole, en dit het dus die wêreld se belangstelling gelok. Die Sowjet-aggressie is oor die algemeen as heeltemal ongeregverdig beskou. Verskeie buitelandse organisasies het materiële hulp soos mediese voorrade aan Finland verleen. Finse immigrante in die VSA en Kanada het teruggekeer, en baie vrywilligers (onder wie die toekomstige akteur Christopher Lee) het na Finland gereis om by die Finse se magte aan te sluit: 1 010 Dene, 895 Nore, 372 Ingriërs, 450 Hongare, 150 Italianers, 350 Amerikaners, 230 Engelse, 346 Finse uitgewekenes, en 210 vrywilligers uit ander lande het in Finland aangekom voor die oorlog verby was. Buitelandse verslaggewers in Helsinki het verslag gedoen van vermeende Finse vindingrykheid en gevegsukses, en selfs by geleentheid erg oordryf.
Swede, wat hulleself as nieoorlogvoerend eerder as 'n neutrale land (met verwysing na die oorlog tussen Nazi-Duitsland en die Geallieerdes) verklaar het, het militêre voorraad, kontant, krediet, humanitêre hulp en sowat 8 700 Sweedse vrywilligers bygedra. Waarskynlik die mees betekenisvolle hiervan was die Sweedse Vrywilligerlugmag, in aksie vanaf 7 Januarie, met 12 vegvliegtuie, 5 bomwerpers en 8 ander vliegtuie wat op daardie stadium 'n derde van die Sweedse Lugmag beslaan het. Vrywilligervlieëniers en werktuigkundiges het ook aangesluit. Die gevierde vlieënier graaf Carl Gustav von Rosen, familie van Hermann Göring, het onafhanklik vir vrywillige diens aangemeld. Daar was ook 'n vrywilligerarbeidsmag van ongeveer 900 werkers en ingenieurs.
Die Sweedse Vrywilligerskorps met 8 402 manskappe in Finland — die enigste gewone vrywilligers wat voor die einde van die oorlog hulle opleiding voltooi het — het in middel-Februarie die vyf Finse bataljonne by Märkäjärvi afgelos. Saam met die drie oorblywende Finse bataljonne het die korps twee Sowjetdivisies gekonfronteer en hulle vir 'n aanval teen middel-Maart voorberei, maar is daarvan verhoed deur die vredesooreenkoms. 33 soldate het in gevegsituasies gesterf, onder hulle die aanvoerder van die eerste afloseenheid, luitenant-kolonel Magnus Dyrssen.
Die Sweedse vrywilligers was steeds 'n bron van onenigheid tussen Swede en Finne. Die binnelandse debat in Finland het by gewone Finne in die jare net voor die oorlog die hoop gekweek dat aansienlik meer steun uit Swede verwag sou kon word, soos 'n groot mag van gereelde troepe, wat 'n noemenswaardige impak op die verloop van die oorlog kon gehad het en selfs sou kon verhoed het dat die Russe tot aanval oorgaan.
Frans-Britse planne vir 'n Skandinawiese verhoog
In Februarie 1940 het die Geallieerdes aangebied om te help: die Geallieerde plan, goedgekeur op 5 Februarie deur die Geallieerde Opperbevel, het uit 100 000 Britse en 35 000 Franse troepe bestaan wat by die Noorweegse hawe Narvik aan wal sou stap en Finland via Swede sou ondersteun terwyl aanvoerroetes op pad verkry sou word. Die plan sou op 20 Maart van stapel gestuur. Op 2 Maart is oorgangregte amptelik van die regerings van Noorweë en Swede versoek. Daar is gehoop dat dit die twee steeds-neutrale Nordiese lande na die Geallieerde kant sou oorbring en dat dit so hulle posisie teen Duitsland sou versterk. Hitler het reeds teen Desember aan die Sweedse regering verklaar dat Westerse troepe op Sweedse grond onmiddellik 'n Duitse inval sou ontketen, wat in praktyk beteken het dat Nazi-Duitsland die bevolkte suidelike deel van Skandinawië sou oorneem terwyl Frankryk en Brittanje in die verre noorde sou veg.
Slegs 'n klein breukdeel van die Westerse troepe was egter vir Finland bestem. Voorstelle om Finland direk binne te gaan deur die ysvrye hawe Petsamo, is verwerp. Daar was agterdog dat die oogmerke van die operasie was om die Noorweegse skeepshawe Narvik en die uitgestrekte bergagtige dele van die Noord-Sweedse ysterertsvelde te buit en beset van waar Duitsland 'n groot deel van sy ystererts, kritiek in oorlogvoering, bekom het. As Frans-Britse troepe sou poog om ysteruitvoer na Duitsland te verhoed, sou die gebied 'n slagveld vir die Geallieerdes en Duitsland word. As gevolg hiervan het Noorweë en Swede, onder eerste minister Per Albin Hansson, oorgangsregte geweier. Eers na die oorlog het dit bekend geword dat die aanvoerder van die Geallieerde ekspedisiemag in werklikheid aangesê is om gevegte met die Sowjettroepe te vermy.
Die Frans-Britse plan was aanvanklik daarop gemik om die hele Skandinawië noord van 'n lyn Stockholm–Göteborg of Stockholm–Oslo in te neem, dus die Britse konsep van "die Mere-lyn" langs die mere Mälaren, Hjälmaren, en Vänern, wat sou bydra tot 'n goeie natuurlike vesting sowat 1 700–1 900 kilometer suid van Narvik. Die Mere-lyn het nie net Swede se twee grootste stede betrek nie – die gevolg sou wees dat die tuistes van die oorgrote meerderheid Swede óf in Nazi-besette gebied óf in die oorlogsgebied sou wees. Later is die plan afgeskaal om slegs die noordelike helfte van Swede en die redelik-nou naasliggende Noorweegse grens in te sluit.
Alhoewel Swede nie neutraliteit ten opsigte van die Winteroorlog verklaar het nie, was hy neutraal in die oorlog wat Frankryk, Brittanje en Duitsland betrek het. Die verskaffing van oorgangsregte aan 'n Frans-Britse korps is in dié stadium as 'n te groot breuk met internasionale reg oor neutraliteit beskou.
Die Sweedse kabinet het ook herhaalde versoeke van die Finne vir die ontplooiing van permanente Sweedse troepe in Finland verwerp, en uiteindelik het die Swede dit ook duidelik gemaak dat hulle steun in terme van wapens en ammunisie nie vir baie langer gehandhaaf sou kon word nie. Op diplomatieke vlak is Finland vasgevang tussen Geallieerde hoop op 'n uitgerekte oorlog en Skandinawiese vrese vir 'n volgehoue oorlog wat na naburige lande sou versprei (of stygings in die aantal vlugtelinge wat veroorsaak kon word deur 'n Finse nederlaag). Wilhelmstrasse het ook duidelike advies vir vrede en toegewings verskaf — die Duitsers het die indruk geskep dat toegewings "altyd later herstel kon word".
Terwyl Berlyn en Stockholm Helsinki onder druk geplaas het om vrede teen nadelige voorwaardes te aanvaar, het Parys en Londen die teenoorgestelde oogmerk gehad. Van tyd tot tyd is verskillende planne en syfers aan die Finne voorgelê. Om mee te begin het Frankryk en Brittanje belowe om 20 000 soldate te stuur wat teen die einde van Februarie sou aankom, maar onder die uitdruklike voorwaarde dat hulle op pad na Finland die geleentheid gegee sou word om Noord-Skandinawië te beset.
Toe Frankryk en Brittanje besef dat Finland 'n vredesooreenkoms ernstig oorweeg, het hulle nuwe hulp aangebied: 50 000 soldate sou gestuur word as Finland voor 12 Maart om hulp vra. Slegs 6000 hiervan was in werklikheid vir Finland bestem. Die res was bedoel om hawens, paaie en ysterertsvelde langs die pad te beveilig.
Ondanks die geringe magte wat Finland sou bereik het, het intelligensie oor die planne die Sowjetunie bereik, wat in ’n groot mate bygedra het tot hulle besluit ten gunste van die wapenstilstand om die oorlog te beëindig. Daar word beweer dat sonder die bedreiging van 'n Geallieerde ingryping, niks die Sowjetmagte op die ou einde sou stop om die hele Finland deur louter oormag en oënskynlik eindelose reserwes troepe te verower nie.
Wapenstilstand
Teen die einde van die winter het dit duidelik geword dat die Russiese magte uitgeput was, en Duitse verteenwoordigers het voorgestel dat Finland met die Sowjetunie begin onderhandel. Russiese ongevalle was hoog en die situasie was 'n bron van politieke verleentheid vir die Sowjetregime. Met die naderende lente en gepaardgaande smelting van die sneeu, het die Russiese magte die risiko geloop om in die woude vas te val en is voorlopige vredesvoorwaardes op 12 Februarie aan Finland aangebied. Nie alleen die Duitsers nie, maar ook die Swede was gretig dat die Winteroorlog eindig en laasgenoemde het 'n ineenstorting van hulle buurland gevrees. Toe Finland se kabinet voor die streng Sowjet-voorwaardes huiwer, het Swede se koning Gustaf V in die openbaar aangekondig dat die Finne se versoek vir ondersteuning vir gereelde troepe van die hand gewys is.
Teen die einde van Februarie was die Finne se ammunisievoorrade uitgeput. Die Sowjetunie het ook uiteindelik daarin geslaag om deur die voorheen ondeurdringbare Mannerheimlyn te breek. Uiteindelik het die Finse regering op 29 Februarie ingestem om onderhandelinge te begin. Teen 5 Maart het die Sowjetleër 10–15 kilometer verby die Mannerheimlyn gevorder en die voorstede van Viipuri binnegeval. Die Finse regering het op dieselfde dag 'n wapenstilstand voorgestel, maar die Sowjetkant wou die druk handhaaf en het die aanbod die volgende dag van die hand gewys. Die gevegte het inderdaad aangehou tot die dag waarop die vredesverdrag onderteken is.
Sowjet-intelligensiebronne het hulle leierskap ingelig oor Geallieerde planne om tussenbeide te tree in die oorlog, maar nie oor besonderhede oor hoe ongereed die Geallieerdes was nie. Daarom het die Sowjetunie gedwonge gevoel om 'n voortydige einde aan die oorlog te bring voor die Geallieerdes kon inmeng en oorlog teen die Sowjetunie verklaar.
Tydens die vier maande se gevegte het die Sowjetunie swaar verliese gely. Een Sowjetgeneraal het die beroemde stelling gemaak dat die Rooi Leër "net genoeg grondgebied gewen het om ons dooies te begrawe". Ongevalleskattings wissel aansienlik — van 48 000 sterfgevalle, beswykings aan wonde, en vermis, soos aangehaal deur Sowjetamptenare onmiddellik na die oorlog, tot 270 000 volgens Nikita Chroesjtsjof. Finse oorlogsveterane het gereeld gespog dat vir elke Finse soldaat wat in die Winteroorlog gesterf het, tien Sowjetsoldate gesterf het. Verder het die Sowjetunie baie toerusting verloor, insluitend meer as 2 000 tenks. Finland het net 22 830 soldate verloor.
Moskouse vrede
In die Vredesverdrag van Moskou van 12 Maart is Finland gedwing om die Finse deel van Karelië af te staan. Die gebied het die stad Viipuri (die tweede grootste in die land), baie van Finland se nywerheidsgebiede en beduidende dele wat steeds onder Finland se leër se beheer was, ingesluit: byna 10% van vooroorlogse Finland. Sowat 422 000 Kareliërs, 12% van Finland se bevolking, het hulle huise verloor. Militêre troepe en oorblywende burgerlikes is haastig ontruim in ooreenstemming met die bepalings van die verdrag, aangesien slegs 'n klein aantal burgerlikes verkies het om onder Sowjetbewind te bly.
Finse eise vir terugbesorging van na-Sowjetse grondgebied
Na die oorlog het Kareliese plaaslike regerings en provinsiale organisasies soos Karjalan Liitto gevestig om die regte en belange van Kareliese ontruimelinge te verdedig en om 'n oplossing te vind vir hul terugkeer na Karelië. Tydens die Koue Oorlog het die Finse president Urho Kekkonen verskeie kere sonder sukses probeer om die gebiede terug te kry deur met die Sowjetleierskap te onderhandel. Na die verbrokkeling van die Sowjetunie het die twispunt weer opgevlam. Sommige klein groepies in Finland eis die vreedsame terugbesorging van die afgestane gebiede. Die aktiefste groep in dié verband is ProKarelia. In onlangse meningspeilings was daar 26% – 38% ondersteuning vir die gedagte in Finland. Alhoewel die vreedsame terugbesorging van Karelië altyd op sy agenda was, het Karjalan Liitto meestal weggeskram van die eise.
Die Winteroorlog in kultuur
In 1989 is 'n Finse rolprent genaamd Talvisota uitgereik. Dit vertel die verhaal van 'n Finse peloton reserviste van die munisipaliteit van Kauhava in die provinsie Pohjanmaa/Osttrobottnia wat hulle huise verlaat en aan die oorlog gaan deelneem het.
In 2006 het die liedjie Aliy Sneg (Bloedrooi Sneeu) deur die Argentynse melodic death metal-groep Warbreed op hulle eerste CD, So Cry Havoc..., verskyn. Die liedjie beskryf die treurige landskap van die Winteroorlog, 'n konflik waarin niemand regtig iets gewen het behalwe bloedrooi sneeu nie.
Bianca Collins
Bianca Collins (gebore 17 Augustus 1988) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse House (2004) en Grey's Anatomy (2005).
Thanksgiving
Thanksgiving of Danksegging (Action de grâce in Franssprekende Kanada), is 'n tradisionele Noord-Amerikaanse vakansiedag wat as 'n soort oesdankfees gevier word. Die datum en oorsprong van die eerste Dankseggingfeesviering bly omstrede, maar die eerste gedokumenteerde Dankseggingfees is op 8 September 1565 in die huidige St. Augustine (deelstaat Florida) gehou. Alhoewel navorsing reeds die teendeel bewys het, word daar nog dikwels na die feesviering, wat in 1621 by die Plymouth-plantasie in die gelyknamige kolonie plaasgevind het, as die eerste Danksegging verwys.
Yaoundé
Yaoundé is die hoofstad en tweede grootste stad naas Douala van Kameroen met 1 430 000 inwoners in 2005 en 'n oppervlakte van 180 km².
Osmose
Wanneer suiker en water gemeng en die oplossing met 'n laag suiwer water in aanraking gebring word, sal die suikermolekules vanaf die oplossing na die suiwer water diffundeer totdat daar ewe veel suikermolekules in albei oplossings is.
Lindsay Eddie
Persoonlike lewe
Eddie was die seun van 'n weermag-chirurg, William Cruikshank Eddie en Sarah Eddie (née Kaye). Hy het een broer en een suster gehad. Hy het in Grahamstad grootgeword en in 1878 by die staatsdiens van Kaapstad aangesluit. In 1892 was hy, as deel van sy werk as 'n klerk vir Regter Jones van die Oos-distrikhof, gevra om saam met William G. Atherstone die uitspraak van 'n lastersaak te ontleed omdat die jurie dit nie kon besluit nie. Die saak het rondom W.B. Shaw gedraai wat dekaan Williams van St Michael- en St George-katedraal beskuldig het dat hy 'n leuenaar was.
Hy het vir 20 jaar in die weermag gedien. In 1876 was hy bevel van die Kaapse koloniale gewapende magte in Grahamstad tydens 'n inval van Xhosas net voor die 9de Xhosa-oorlog. In 1885 was hy 'n luitenant in bevel van die Betsjoeanaland-ekspedisie, wat gelei was deur Charles Warren. Sy finale rang was dié van 'n Majoor toe hy in 1901 afgetree het.
Op 2 September 1873 het hy met Hermina Fredrica Upton getrou in die St. Bartholomews Anglikaanse kerk in Grahamstad en hulle het vyf kinders gehad.
Osmose
Dit laat die indruk ontstaan dat die suikermolekules in 'n stroom vanaf die gebied van hoë konsentrasie na die gebied van lae konsentrasie beweeg. Indien daar egter tussen die twee oplossings 'n skeidingswand geplaas word waardeur die suikermolekules nie kan dring nie, kan diffusie nie meer plaasvind nie. As die skeidingswand wel vir watermolekules deurdringbaar is, kan osmose plaasvind. Osmose is dan die watermolekules se beweging van die suiwer water (hoë konsentrasie water) deur die skeidingsmembraan na die suikeroplossing (lae konsentrasie water).
Lindsay Eddie
Persoonlike lewe
Hy is op 13 Oktober 1913 in Grahamstad dood.
Osmose
Omdat die suikeroplossing water bykry, sal dit 'n volumevermeerdering in die houer veroorsaak, wat 'n druktoename tot gevolg het. Die gebeure kan vergelyk word met ŉ toestand wat in 'n ballon ontstaan as die ballon uit gedeeltelik deurlaatbare materiaal vervaardig is en met 'n suikeroplossing gevul is. Die ballon word nou onder druk geplaas en hoe harder die ballon gedruk word, hoe meer watermolekules sal deur die wand dring. As die druk verminder word, sal die watermolekules as gevolg van osmose weer uit die omringende medium na die ballon terugkeer.
Lindsay Eddie
Sterrekunde
Tydens sy vroeë opleiding het hy tyd spandeer onder die leiding van Dr. Richards (later biskop Richards). Dié tyd het hom geïnspireer om sterre te bestudeer. Sy aanvanklike toerusting was 'n 9,5-duim-reflekterende teleskoop in Grahamstad, maar hy het later 'n 76 mm-refraktor gebruik en 'n kragtiger 240 mm-reflektor.
Osmose
Osmotiese vervoer is in die praktyk afhanklik van die teenstellende werking van 2 kragte, naamlik die osmotiese suigkrag, en die hidrostatiese krag van ŉ oplossing. Indien 'n suikeroplossing wat deur 'n semi-deurlaatbare membraan ingehou word, in ŉ beker suiwer water geplaas word, sal die oplossing se osmotiese suigkrag water van die hoë konsentrasie (suiwer water) na die lae konsentrasie (suikeroplossing) laat beweeg. Hoe meer water in die oplossing is, hoe groter sal die volume word, wat 'n druktoename tot gevolg sal hê.
Lindsay Eddie
Sterrekunde
Hy het baie nuttige waarnemings gemaak, insluitende waarnemings van 21 komete, hoewel hy nooit enige self ontdek het nie. Die oorgang van Venus op 6 Desember 1882, wat hy van Fort Selwyn, naby Grahamstad waargeneem het, was een van die hoogtepunte van sy waarnemingsloopbaan. Hy is bygestaan ​​in hierdie waarneming deur die burgemeester van Grahamstown, J.S. Willcox, 'n juwelier wat 'n kronometer/horlosie voorsien het om die tydsduur van die waarnemings vas te stel. Twee sterrekundiges by die Royal Observatory in Kaapstad, David Gill en William Finlay, het 'n reeks tydseine na Eddie gestuur deur 'n telegraaf wat hom toegelaat het om die kronometer reg te stel.
Oor die 20 jaar van sy loopbaan is sommige van sy uitslae in sewe artikels gepubliseer in die maandelikse kennisgewings van die Royal Astronomical Society, insluitende 'n uitgebreide reeks waarnemings van Die Groot Komeet van 1882.
Osmose
Die druk is hidrostaties en begin sodra die oplossing se volume toeneem en die osmotiese suigkrag teengewerk word, sodat die waterinvloei verminder. ŉ Ewewigsituasie ontstaan wanneer die osmotiese suigkrag en die hidrostatiese druk presies gelyk is, sodat die water weggedruk word met dieselfde krag as waarmee dit opgesuig word. Water kan dus nie meer vloei nie. Die druk wat ontstaan wanneer die twee teenoorgestelde kragte verhinder dat enige water deur die semi-deurlaatbare membraan vloei, word osmotiese druk genoem. Osmotiese druk word deur faktore soos die temperatuur van die oplossing en die konsentrasie opgeloste stowwe bepaal.
Lindsay Eddie
Sterrekunde
Hy het verskeie ander referate in ander tydskrifte gepubliseer, soos sy waarneming van die maanverduistering van 11 Maart 1895 in Popular Astronomy en 'n eienaardige stert van 'n meteoriet wat op 22 Oktober 1895 in Grahamstad verskyn het en ook in Popular Astronomy gepubliseer was. Sy bydraes tot die joernaal van die British Astronomical Association bevat aantekeninge oor 'n helder meteoriet en die kleure- en spektrum van 100 suidelike sterre in 1894, so wel as die samehang van die maan met Venus in 1903. Hy het 'n oorgang van Mercurius in 1894 waargeneem en in 1907 het hy die planeet Mars bestudeer in groot besonderhede en tekeninge daarvan gepubliseer. Dit is hoogs aangeskryf deur E. M. Antoniadi van die Mars-afdeling van die British Astronomical Association.
Hy is op 14 Mei 1880 vereer as 'n mede-genoot van die Royal Astronomical Society. Van 1881 tot 1898 het hy gereeld sy kommentaar oor komete in die plaaslike koerant, die Grahamstadjoernaal gepubliseer. Die kommentare het waarnemings van Fabry se komeet (1886), Swift's Comet (1892) en Gale's Comet (1894) ingesluit.
Die Eddie-krater op Mars is 'n 89 km-wye krater wat in sy eer genaam is.
Osmose
Suikermolekules sal nie ioniseer nie en sal in oplossing net 1 mol deeltjies lewer. Die osmotiese druk van 1 mol tafelsout is dus 2 keer soveel as die van 1 mol suiker. Die osmotiese druk van ŉ oplossing gee 'n aanduiding van die opgeloste stowwe se mate van ionisasie. Die formule is egter net op verdunde oplossings van toepassing omdat daar by gekonsentreerde oplossings ander faktore inwerk wat ingewikkelder formulering vere is.
Die teenoorgestelde effek word opgemerk wanneer molekules assosieer. (Assosiasie is die kombinasie van klein molekules tot 'n enkele grote.) 'n Gevolg van assosiasie is dat dit tot 'n verlaging van osmotiese druk lei. Lewende organismes maak van die verskynsels gebruik om polisakkariedverbindings, soos stysel of glikogeen, te berg, in plaas van glukose wat osmoties aktief is en daarom 'n sel onder hoë druk gaan plaas. Die stysel- en glikogeenmolekules is baie groter en kan in selle opgeberg word sonder am selle nadelig te beïnvloed. Indien die stysel binne 'n sel weer tot die samestellende glukose afgebreek word, sal die sel soveel water deur osmose bykry dat dit uitmekaarspat.
Halfdeurlaatbare membrane
ŉ Skeidingswand wat vir sommige molekules deurlaatbaar en vir ander ondeurlaatbaar is, word 'n semi- of halfdeurlaatbare membraan genoem. Die membrane is volop in die natuur: alle dier- en plantselmembrane is semi-deurlaatbaar.
In vroeë eksperimente na die aard van semi-deurlaatbare membrane is meestal varkblase as membrane gebruik. Later is gebruik gemaak van 'n baie poreuse stuk erdewerk waarvan die porieë met kolloïede voorberei is om dit semi-deurlaatbaar te maak. Dit is na die uitvinder vernoem en staan bekend as Traube se membraan. Hedendaags word sekere kunsstoffoelies ook as semi-deurlaatbare membrane gebruik. Die membrane se toepassing in die chemie is om mengsels te suiwer.
Semi-deurlaatbare membrane kan beskou word as 'n geslote vlak met klein porieë wat so as 'n sit werk om sekere groottes molekules deur te laat en ander agter te hou. ŉ Ander moontlike siening van membraanwerking is dat stowwe moontlik in die membrane kan oplos, deur die membraan kan diffundeer en dit aan die ander kant weer verlaat. 'n Vetagtige membraan sal vir ione 'n hindernis veroorsaak omdat dit nie-polêr is, maar sal vetagtige stowwe deurlaat. In eksperimente het 'n membraan wat van die metaal palladium gemaak is, semi-deurlaatbaar opgetree.
Dit het waterstofgas deurgelê af, maar gasse soos suurstof en stikstof kan nie daardeur dring nie. Waterstof los in die palladium op en diffundeer deur die metaal in die vorm van protone en neutrone nadat die H2-molekules eers op die metaal se oppervlak tot H-atome ontbind het.
Osmose en die lewende organisme
Lewende selle en hulle omgewing vorm osmotiese sisteme. By plantselle vorm die selmembraan en die sitoplasma semi-deurlaatbare skeidingswande, terwyl die vakuole se selsap 'n aantal opgeloste soute bevat. Dierselle het 'n semi-deurlaatbare membraan en 'n osmoties aktiewe sitoplasma, maar geen selwand soos plantselle nie. Dit gebeur dikwels in biologiese sisteme dat die konsentrasie opgeloste stowwe binne die sel nie gelyk is aan die soutkonsentrasie buite die sel nie.
Die waterstroom sal dus na die hoogste soutkonsentrasie (lae waterkonsentrasie) beweeg totdat die konsentrasieverskil nie meer bestaan nie. Die sel se omgewing, wat in invloed op die osmotiese aktiwiteite het, bestaan uit naburige selle, liggaamsvloeistof, die sap van vaatbundels by plante en varswater of soutwater by waterorganismes. In plant- en dierselle is osmose op verskillende maniere by die lewensprosesse betrokke.
Osmose by plante
Plantselle het ŉ vaste vorm omdat hulle selwande besit wat uit sellulose en pektien saamgestel is. Onder die selwand word 'n selektief-deurlaatbare (semi-deurlaatbare) membraan aangetref wat die sitoplasma omsluit. Die sitoplasma word deur 'n membraan, die tonoplast, van die vakuool geskei. Die vakuool is ŉ ruimte gevul met selsap (vakuoolsap) wat 'n relatief hoë konsentrasie ione, suikers, proteïene, vette en 'n verskeidenheid kleurstowwe bevat.
Die konsentrasie van hierdie stowwe bepaal die sel se osmotiese potensiaal. As die sel deur water omring word, sal die intrasellulêre waterkonsentrasie vanweë die aanwesigheld van hierdie stowwe laer wees as die buite die sel. Water sal deur die selmembraan en sitoplasma na die vakuool beweeg en dit laat uitsit, wat die tonoplast teen die sitoplasma sal laat druk. Laasgenoemde sal teen die selwand druk, wat onrekbaar is en ŉ teendruk sal skep.
Die spanning word turgor genoem en is 'n krag wat aan kruidagtige plante, blare en blomme stewigheid gee. Indien te veel water deur transpirasie verlore gaan, sal die turgor afneem en sal die plant stewigheid verloor. In Mens kan nou sê die plant het verlep of verwelk. Osmose beheer ook die inwendige vervoer van voedingstowwe in die plant. Dit word bewerkstellig deurdat die soutkonsentrasie in die wortels hoër is as die van die omliggende grond, wat 'n waterinvloei na die wortelselle veroorsaak.
Die waterkonsentrasie in die naburige selle sal dan laer wees en water sal daarheen beweeg totdat dit in die xileem beland. Osmotiese druk veroorsaak dat water in die xileem na die blare opbeweeg. Die blaarselle verloor water deur transpirasie, waardeur hul waterkonsentrasie verlaag word en wat veroorsaak dat water deur middel van osmose uit die xileem gesuig word (die suigkrag van transpirasie). Water word dus deur twee kragte, osmotiese drukkrag en die suigkrag van transpirasie, van die wortels na die blare vervoer.
Indien plante in grond met 'n hoë soutinhoud groei, kan osmose in die omgekeerde rigting plaasvind en verloor die plante water. In ernstige gevalle kan dit die plant so affekteer dat die vakuole van individuele selle inkrimp en veroorsaak dat die sitoplasma van die selwand losgaan. Die toestand word plasmolise (osmotiese skok) genoem en die plantselle sal doodgaan as die toestand te lank duur. Plante wat te veel kunsmis toegedien is, ondervind 'n soortgelyke toestand omdat die grond se soutekonsentrasie kunsmatig verhoog is; daar word dan gesê dat die plante doodgebrand het.
Die beginsel van plasmolise word in die praktyk benut om voedsel te bewaar, veral wanneer groente en vrugte ingemaak en vleis gepekel of gedroog word; dit geld ook vir konfyt en versuikerde vrugte. In die prosesse word die voedsel in versadigde konsentrasies suiker of sout geplaas. of die meeste water word deur uitdroging verwyder. Daar word dus 'n baie hoë konsentrasie opgeloste stowwe in die voedsel geskep en 'n swam of bakteriële sel wat hierop beland, verloor water in 'n baie hoë tempo en sterf voordat dit kans kry om die voedsel te bederf.
Osmotiese verskynsels by diere en die mens
Dierlike en menslike selmembrane is semi-deurlaatbaar, terwyl die huidbedekkings van baie waterlewende diere ook water deurlaat. By diere en die mens is daar nie 'n selwand wat 'n teendruk veroorsaak wanneer te veel soute in die sel ophoop nie. 'n Beheermaatreël is om die konsentrasies van die liggaamsvloeistof wat om die selle spoel, konstant te hou, en hiervoor bestaan 'n ingewikkelde water- en southuishouding wat deur die uitskeidingsorgane gereguleer word.
Indien die selle omring word deur 'n oplossing met 'n laer konsentrasie as die sitoplasma (hipotoniese oplossing), neem hulle water op, sit uit en kan selfs bars. As hulle deur 'n baie gekonsentreerde oplossing (hipertoniese oplossing) omring word, verloor hulle water totdat hulle ingekrimp en verfrommel is. Vanweë dier- en mensselle se kwesbaarheid vir osmotiese wanbalanse word slegs water met ŉ soutkonsentrasie gelyk aan die van bloed (fisiologiese soutoplossing of 'n isotoniese oplossing) gebruik vir die binneaarse toediening van water (aan persone wat baie water verloor het weens cholera of groot brandwonde). Baie seediere se bloedsoutkonsentrasie is dieselfde as die van die see.
Die beenvisse (klas Osteichthyes) is 'n uitsondering, want hul bloedsoutkonsentrasie is laer as die van die see en hulle verloor gevolglik voortdurend water. Om algehele uitdroging te voorkom, moet die visse baie seewater drink; spesiale soutkliere aan die basis van die kieue verwyder die sout uit die drinkwater en skei die sout weer in die see af. Diere wat in varswater leef, sal voortdurend water opneem omdat hulle bloed meer sout as die omringende water bevat.
Eensellige diere soos die amoebas (genus Amoeba), die pantoffeldiertjies (genus Paramecium) en die genus Vorticella oorkom die probleem deur kloppende vakuole te gebruik om die oortollige water uit die selle te pomp. By hoër diere word dit deur uitskeidingsorgane gedoen. Organismes wat hulle inwendige soutkonsentrasie konstant kan hou, is homoiosmoties, terwyl die met soutkonsentrasies wat saam met die omgewing wissel, poikilosmoties is. 'n Verdere onderskeid kan gemaak word wat soutwaterlewende diere betref, aangesien seelewende diere (stenohaliene diere) nie baie aanpasbaar hoef te wees vir soutkonsentrasiewisselings nie omdat die see in hierdie opsig taamlik stabiel is.