cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Zeerust
Stigting
In 1873 is die eerste kerk (80 x 30 voet) hier gebou. Die hout en sink is op Pietermaritzburg gehaal. Intussen het die wyk Lichtenburg bygekom (1878). Die kerkraad het soms daar vergader. In Transvaal was daar ook die Ned. Herv. Kerk waarvan Marico ook 'n gemeente was. Ds. J.C. de Vries was die leraar te Zeerust, waar 'n eie kerkgebou gestaan het, waarvan die hoeksteen in April 1869 gelê is. In 1886 kom ds. S.J. van der Spuy as vaste leraar hier aan en wel van die Ned Herv. of Geref. Kerk. Die kerkhereniging tussen die NG en die Ned. Herv. Kerk het op 'n mislukking uitgeloop. Die Verenigdes het die kerk te Zeerust slegs vir sowat vier jaar gebruik. Zeerust was toe ook die sentrum van die NG Kerk en die kerkie is slegs by buitedienste gebruik. Die mislukte kerkhereniging laat ds. S.J. van der Spuy sonder 'n kerk, maar die Verenigdes behou die pastorie. 'n Reusetaak het op hom en sy gade gewag. Hy was feitlik ook nog inspekteur van skole en geneesheer. Die pastorie moes soms ook as hospitaal dien.
Eers is gebruik gemaak van die agterstoep van die pastorie vir eredienste en later van 'n tydelike gebou, totdat die nuwe kerk op die koppie in 1897 sonder 'n pennie skuld ingewy kon word. In 1914 het die toring bygekom. In 1928 is die hoeke uitgebou en het die kerk 'n pragtige orrel van byna £3 000 gekry.
Die gemeente kon ook nie aan die wrede gevolge van die Tweede Vryheidsoorlog ontkom nie. Ds. Van der Spuy is gevang en toe op parool by vriende in die distrik Worcester tot ná die oorlog. Die kerk is as militêre kaserne gebruik. Op 13 Oktober 1902 kon die kerkraad, met slegs drie ouderlinge en drie diakens, eers weer onder sy ou leraar, ds. Van der Spuy, byeenkom. 'n Gedenksaal ter ere van die gesneuweldes en gestorwenes in die konsentrasie-kampe is toe gebou. Ds. Van der Spuy kry hulp, eers in die persoon van prop. C.G.R. du Toit, toe ds. J.D. Roos, gevolg deur ds. H. Ziervogel (1914) wat in 1916 ook ds. Van der Spuy as leraar opvolg, want laasgenoemde het 'n beroep na Krokodilrivier aangeneem.
In 1918 het ds. Bamberger als hulpprediker hierheen gekom. In 1920 is wyk Malopo afgestig en in 1945 wyk Groot Marico. In 1938 volg ds. J.F. van Wyk en in 1948 ds. H. C. Botha. In 1949 word 'n sierlike nuwe pastorie ingewy.
Vorige kerk gebou
duimnael|regs|170px|Ds. Sybrand Johannes van der Spuy, leraar van 1886 tot 1917.
Die gemeente het vir 'n groot deel van die negentigerjare van die 19de eeu eredienste gehou in die tydelike noodkerk op die dorp en in die kerkgebou op Jacobsdal. Die pastorie op Jacobsdal is in 1894 aan E. Goldinger verkoop sonder dat 'n gevestigde leraar ooit daarin gewoon het. Omdat die gemeente se kerksentrum nou op die dorp Zeerust was, is besluit om in die dorp 'n kerkgebou op te rig vir die gemeente. Daar is dus aansoek gedoen by die regering vir die benodigde bouperseel. Die Klipkoppie waar die huidige kerkgebou staan, het reeds destyds die aandag getrek. Daarom is die drie erwe (212, 213 en 214) wat die klipkoppie ingesluit het, aangevra van die regering. Om enigsins te vergoed vir die verliese wat die Verenigde Kerk gelei het nadat die Hervormde Kerk sy eie gang gegaan het, het die staat die erwe geskenk. Die skenkingsakte wat onderteken is deur pres. Paul Kruger is nog veilig in die besit van die gemeente.
Op 9 Julie 1894 is die boukommissie benoem. Daar is dadelik begin met geldinsameling. Daar is 'n basaar georganiseer en met die volgende gemeentevergadering in Februarie 1896 het die boufonds reeds £129.11.3 beloop. Op hierdie vergadering is ook toestemming gegee aan ds. Van der Spuy en die kerkraadslede J.H. van Wyk en S.J. van der Merwe, om buite die grense van die gemeente te gaan kollekteer. Op dieselfde vergadering is reeds £18 ingesamel en 20 beeste beloof. In De Kerkbode van 2 April 1896 is daar 'n berig oor ds. Van der Spuy wat op Somerset-Wes gepreek het, en wat daar geld ingesamel het vir die kerkgebou van Zeerust.
Op 31 Oktober 1897 is die kerk sonder skuld ingewy. Die boukoste het £4 300 beloop. Die bouaannemer was W. Grant wat van Skotse afkoms was. Die susters van die gemeente het die Nagmaalservies en die lampe vir die kerk gekoop. Die kinders het die geld ingesamel om die koste van die preekstoel te dek. Ds. van der Spuy skryf: "Na zes jaren zonder een Kerkgebauw geweest te zijn hebben wij nu zedert 31 Oktober 1897 weer een dat de biddende schare kan bevatten." Hy het ook destyds geskryf oor hoe droog dit was en oor die skaarste aan voedsel vir mens en dier. Die sprinkane het gelukkig verdwyn, maar die Runderpes het groot afmeting aangeneem onder die vee. Alles het tot stilstand gekom omdat beperkings op die beweging van vee ingestel is. "Wij hebben op kerklijke gebied, zoals bekend is al ons eigendom verloren zelfs het liefelijk kerkklok word niet gehoord, omdat wij er geen hebben. Zou er niet een of ander kind des Heeren zijn de bereid is om een kerkklok ten geschenk te geven." Later word daar berig dat nie minder as drie persone aan ds. Van der Spuy geskryf het en donasies gegee het vir 'n klok. Daar is ook donasies ontvang vir die aankoop van 'n orrel. Die klok is egter later geskenk deur W. van der Merwe van Worcester. Dit is voorlopig op houtpale gemonteer totdat in 1914 met die aanbou van die kerk se toring, die klok in die toring oorgeplaas is.
Die Tweede Vryheidsoorlog
regs|300px|duimnael|Die ou NG kerk Zeerust wat in 1957 gesloop is. Dis op [[31 Oktober 1897 ingewy, sonder 'n toring. Op die vooraand van die Eerste Wêreldoorlog is die kerk van 'n toring, nuwe galery, klankbord en elektriese beligting voorsien waarna die gerestoureerde kerk in die namiddag van 18 April 1914 plegtig heringewy is.]]
Die nuwe kerk het spoedig 'n geweldige vernedering ondergaan toe dit deur die Britse magte wat die dorp beset het, as militêre kaserne ingerig is. Die Anglo Boereoorlog was 'n tyd van ontwrigting, ongekende leed en smart, wat die kerk ook nie vrygespring het nie. Die gemeente het gedurende die oorlog swaar verliese gelei. Daar was plase en plekke in die distrik waar daar tussen 10 en 23 siele gemis is. Daar was huisgesinne wat geheel en al uitgesterf het. Ds. Van der Spuy is gevang en sou as krygsgevangene weggevoer word. Deur die bemiddeling van ds. Andrew Murray is hy losgelaat op parool en het by vriende in die distrik Worcester tuisgegaan, tot ná die vrede in 1902. Hy het later van Tweefontein in die distrik Worcester geskryf dat hy werk verlang en dat hy gewillig is om in een of ander gemeente as hulpprediker te arbei.
Die Kerkgebou en pastorie was in 'n gehawende toestand. Die leraar het 'n paar jaar lank geen salaris ontvang nie. Die belastings op die kerklike eiendomme was 'n paar jaar agterstallig. Plase het in puin geld en moes van vooraf opgebou word.
Die oorlog het ook sy sigbare merke op die kerkgebou in Marico gelaat. Ds. Van der Spuy gee baie realistiese beskrywing hiervan in De Kerkbode. Hy was reeds weer sewe maande terug in die gemeente ná 'n lang afwesigheid. "Wij hebben hier wel rust van de zee, maar niet van de wereld. Ons pastorie ziet er wel niet zoo aantreklijk uit (vooral van buite) en wij missen wel't een en ander, maar gode zij dankt zij staat en wij zijn diep gelukkig onder haar dak. Onze kerkgebou was voor bijna (woord ontbreek) jaren in besit der Militairen. Het was o.a. een verdedigingsfort. Of het ook diende als voetbal speel en danzzaal laten wij daar. Het toneel van zulk een Godsgebauw dat men lief heeft, met gebroken en gedeeltelijk swart geverfde vensters, maak een onbeskrijflijk een akeligen indruk op den Christen."
Met groot moeite en baie omslagtigheid het ds. Van der Spuy eintlik daarin geslaag om weer die kerkgebou in die hande van die gemeente te kry. Die sleutels het egter verlore gegaan en daar is met dae lange volharding – mondeling en skriftelik – probeer om die sleutel in die hande te kry. Die uiteinde was dat een van die deure later moes oopgebreek word om in die kerk te kom. Dit was 'n pynlike ondervinding om die kerk van binne te sien. Al die banke in die kerk was los en sonder pote. Van die pote is vuurgemaak, terwyl van die banke verkoop is. Sommige het op 'n hoop agter in die kerk gelê. Die Nagmaalstafels, 'n klomp banke en stoele was weg. Die lampe van die kerk waarvoor die susters so hard gewerk het, is gebreek en gebuig op 'n hoop in die kerk aangetref. Die onderste gedeelte van die vensters is swart geverf, "zoo swart dat men goede ooren moet hebben om (vooral als het weer betrokken is) op te zoeken en dan zijn de ruiten bij dozijnen gebroken". Vn die verlore banke is in die dodehuis aangetref. ln die "kantien" (soos die plek genoem is) is ook nog kerkbanke en Nagmaalstafels gekry. Later het die bevelvoerder darem vyf banke teruggestuur. Alle brokstukke van banke en lampe en ander meubelment is sover moontlik herstel; "doch het huis's Heeren ziet er maar akelig uit". Geld en ander middele was egter baie skaars. Die boumeester het in opdrag van die owerheid die skade aan die kerk gewaardeer op £350, wat baie later eers uitbetaal is. Uit 'n ondersteuningsfonds waarin die gemeentes Pretoria en Johannesburg-Oos elk £1 000 gestort het, is aan Zeerust £10 betaal. Hiervoor was die gemeente baie dankbaar.
Naoorlogse lyding
Die gemeente het in baie opsigte in die eerste tydperk ná die Driejarige Oorlog in 'n haglike toestand verkeer. Geld en voedsel was skaars. Die rantsoene wat wel van die regering ontvang is, is ten duurste op die rekening van die verbruiker gelewer. Die pryse van diere het die hoogte ingeskiet. Plase en erwe is deur Jode en uitlanders teen belaglike pryse gekoop. Oor droogte en vleispryse word geskryf: "De droogte is vreeslijk. Marico staat aangeschreven als een waterrijk district, doch thans zijn fonteinen en putten droog, en zelfs van de grootste stroomen staan. Het veld is kaal en wit. De mielies staat wit op de landen. Wij hebben dit nog nooit zoo gezien." Die mense was totaal verarm. Baie het in gehawende tente gewoon.
Ds. Van der Spuy skryf: "Een vader verhaalde ons de laaste week dat hil en zijn vrouw met kinderen vijf dagen lang in den berg doorgebracht hebben om van wilde vruchten te leven.” Sendelinge kon die verarmde swart mense wat kom kos vra, nie van die sendingstasie weg kry nie. Uit 'n sensusopname in die distrik het die volgende gegewens duidelik geword: daar was 139 weduwees, 367 vaderlose weeskinders, en 77 moederlose weeskinders, 88 sonder vader of moeder en 39 verminktes. Ds. Van der Spuy het selfs 'n persoonlike brief aan genl. Louis Botha geskryf om die behoeftes van broodsgebrek en karige kleding weens die droogte en oorlog onder die regering se aandag te bring. Met die Nagmaalsnaweek in Januarie 1904 bars 'n hewige donderstorm los. "De hagelsteenen weegende tot een half pond, doorboorden dakken van het beste ijzer gelegd."
Op 2 Junie 1909 sterf die pastoriemoeder, Anna Margaretha van der Spuy (geb. Kloppers), en is die pastorie en die gemeente in rou gedompel. Dan sluit die berig in Die Kerkbode in Maart 1903 af: "Wij slaan ons oog naar boven, daar is altoos licht en uitkomst, en wij roepen uit: 'De Heere zal voorsien.' Al de ellende aan en rondom ons is omdat de Heere zijn doel met ons noch niet bereikt heeft."
Selfs in hierdie moeilike omstandighede het die gemeente nog kans gesien om te offer en te ly ter wille van die opvoeding van hulle kinders. Op 'n gemeentevergadering is besluit om 'n kerkskool op te rig. Dit het meegebring dat hulle jaarliks vir 'n tydperk van drie jaar £150 moes bydra. "Het was opmerklik hoe seer arme leden ook het hunne beloofden en hoe ook jongelinge zich er toe aangordden."
Elke eerste Sondag in die maand is die oggendkollekte vir die CNO afgestaan. ln 1907 het Marico-distrik 'n redelike reënjaar beleef. Ongelukkig het hulle baie las met sprinkane gehad. Talle perde het ook gevrek aan perdesiekte. Sommige van die diere was selfs 17 jaar in die distrik en is reeds as gesoute diere beskou. Die beriggewing sluit met hierdie insiggewende en interessante paragraaf oor Marico: "De armoede is groot, de toekomst donker. De trein van Krugersdorp is 6 mijI van Zeerust. Hij sal D.V. over acht of tien dagen Zeerust instoomen; maar zal de zonde ook niet met groter kracht instroomen. Heer zij ons genadIgd." De Vereeniging, Mei 1907.
Nuwe kerk gebou
duimnael|regs|170px|Ds. [[Harold Botha|H.C. Botha, leraar van 1948 tot 1952.]]
duimnael|links|230px|Die gemeente se nuwe kerkgebou, waarvan die hoeksteen gelê is op [[12 Oktober 1957.]]
regs|300px|duimnael|Ds. Johannes en mev. Engela Strümpfer en hul twee jongste dogters, Alta (links) en Engela. Hy was die gemeente se leraar van 1960 tot 1964.
Op die Kerkraadsvergadering van 10 November 1951 is die boukommissie gevra om die kerkgebou deeglik te ondersoek met die oog op herstel. Spoedig was dit duidelik dat die reparasies redelik omvangryk sou wees. Daarom is die advies van die argitek Hendrik Vermooten van Pretoria ingewin. Hy het 'n deeglike plan opgestel vir die herstel van die gebou. Dadelik is daar ook dus begin met die insameling van die nodige geld. Daar is begroot vir 'n bedrag van £28 000. Met die oorweging van hierdie plan, het die gedagte ontstaan om liewer te dink aan 'n nuwe kerkgebou. Die tender vir die herstel van die ou kerk was so hoog dat daar feitlik 'n nuwe kerk teen dieselfde bedrag gebou kon word. Daarom het die Kerkraad die argitek versoek om 'n plan op te trek vir 'n nuwe kerkgebou. Dit is goedgekeur op 'n gemeentevergadering in Oktober 1956.
Intussen het Zeerust ds. en mev. J. A.C. Scholtz in hulle midde gehad. Hulle was hart en siel saam in die verantwoordelike taak wat die gemeente op hulle skouers geneem het. Op 10 Junie 1957 is die tenders van die firma Sasolburg Konstruksie aanvaar teen 'n bedrag van £26 455.17.5. ln Julie 1957 het die bouprogram 'n aanvang geneem. Die ou kerk moes egter eers afgebreek word. Die Kerkraad het die dienste van oudl. J.H. Kleynhans verkry, wat met 'n paar handlangers die groot taak onderneem het. Alles is netjies afgebreek sodat alle materiaal in byna ongeskonde toestand op 'n Saterdagmôre in 1958 op die Kerkplein verkoop kon word. Baie artikels in die ou kerk het so hulle weg gevind na die huis van die lidmate en so is iets bewaar van die ou Kerk wat 61 jaar lank die gemeente gehuisves het. Op 12 Oktober 1957 kon die hoeksteen van die nuwe kerkgebou gelê word. Die geleentheidsdiens is deur ds. H.C. Botha in die ou kerk gelei, waarna die gemeente na die terrein van die nuwe gebou gegaan het vir die hoeksteenlegging. Dit was die taak van ds. J.A.C. Scholtz om die weerhaan op die toring te plaas. Ten aanskoue van die Kindersendingkransleidsters en kinders het die leraar die hoë steiers bestyg. Hoe gevaarlik die onderneming was, word weerspieël deur die feit dat mev. Scholtz vir 'n paar oomblikke met toe oë gestaan het. Een van die kinders merk toe op: "Kyk, tannie Scholtz wil nie kyk hoe hoog die dominee staan nie." Min het die seuntjie geweet dat dit 'n gebed was vir die Dominee.
Uiteindelik is die gebou op 2 Augustus 1958 voltooi en het die inwydingsplegtigheid plaasgevind. 'n Vol program is die naweek afgehandel. Dr. F.E. o'B. Geldenhuys, Moderator van die Sinode van Noord-Transvaal, het die wydingsdiens waargeneem. Ds. J.J. Driescher, gemeenteseun, het die voorbereidings-en dankseggingsdiens waargeneem. Ds. W.E.H. Söhnge het 'n orreluitvoering op die nuwe orrel gegee. Ds. J.F. van Wyk, oudleraar, het die Nagmaaldiens waargeneem. Ds. J.S. van der Westhuizen, gemeenteseun, het die jeugdiens gelei. In die nuwe kerk is ook 'n nuwe orrel ingebou, 'n klompie van die ou orrel se pype is in die nuwe orrel gebruik. 'n Twee-manuaal-en pedaal-pyporrel, vervaardig deur die Suid-Afrikaanse Orrelbouers, bestaande uit 21 registers en 1 302 sprekende pype en verdere toebehore, is in die kerk geïnstalleer ten 'n bedrag van R7 900.
Stephen Graham
Stephen Graham (gebore 3 Augustus 1973) is 'n Engelse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Snatch (2000), This Is England (2006), Tinker Tailor Soldier Spy (2011), en Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales (2017).
Toga
Die tabbaard (of tabbert, tabberd) of toge is vroeër deur mans as 'n soort kamerjas oor hul kleding gedra en is gewoonlik met rande bont afgewerk. Die lang gewaad met die wye uitlopende onderrok wat in die tyd deur vroue gedra is, was ook tabbaard genoem. Die woord het later tot 'n algemene woord verander wat alle soorte lang uitlopende, wye gewade aandui, soos die van Sinterklaas.
G.R. von Wielligh
G.R. von Wielligh (1859–1932) was ’n Afrikaanse skrywer en ’n belangrike oorgangsfiguur tussen die Eerste en Tweede Taalbeweging.
Lewe en werk
Gideon Retief von Wielligh is op 1 April 1859 op die plaas Vryeguns in die distrik Paarl gebore. Sy vader is Nicolaas von Wielligh en sy moeder Martha Maria Retief. Hy is die tweede kind in ’n gesin van vyf seuns en word vernoem na sy grootvader Gideon Retief, broer van die Voortrekkerheld Piet Retief. Die stamvader van die Von Wielligh-geslag in Suid-Afrika was ’n offisier in die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie, afkomstig uit Hamburg in Duitsland. Van sy sewende jaar help Gideon op die plaas met die boerdery en hy ontvang sy eerste skoolonderrig hier van Jan Balt, ’n Hollandse matroos. Deur borgstaan verloor sy vader feitlik al sy besittings en wanneer hy op ’n handelstog na Boesmanland vertrek, vergesel die elfjarige Gideon hom, ’n ondervinding wat later neerslag vind in “Jakob Platjie”. By sy terugkeer ontvang hy geldelike hulp om te gaan studeer en hy matrikuleer aan die Paarl Gimnasium. Hierna gaan werk hy by ’n landmeter en lê op agttienjarige ouderdom die landmeter-eksamen af, sodat hy op 21-jarige leeftyd geregistreer word as landmeter. Hy ontwerp in 1877 die wapen vir die Genootskap van Regte Afrikaners, met die woorde “Verenigde Suid-Afrika” wat omring word deur die name van die vier suidelike state van Afrika en die leuse “Ver Moedertaal en Vaderland” bo-aan, wat aanduidend is van die G.R.A. se nasionale doelwitte. In 1883 verhuis hy na die Transvaal en hy word in 1884 aangestel as landmeter-generaal van die Zuid-Afrikaansche Republiek, ’n beroep wat hom in staat stel om groot dele van die land te besoek en te deurreis. Op 12 Mei 1885 trou hy in die Paarl met Elizabeth Johanna Hendrika de Villiers, oudste dogter van professor Jan Stephanus de Villiers van die Paarl, en drie seuns (Jan Stephanus de Villiers, Gideon Retief Francois en Wilhelm) en ’n dogter (Maria van der Lingen) word uit die huwelik gebore. Hy koop ook die plaas Villieria digby Pretoria, waar hy met skape en beeste boer.
Groot terugslae tref hom in die vroeë negentigerjare wanneer sy jongste seun sterf, sy huis se dak deur ’n storm afgewaai word, tweehonderd beeste vrek aan longsiekte, talle skape vrek aan gifblaar en sakevennote hom in ₤17 000 se skuld dompel. In 1895 bedank hy as landmeter-generaal en verkoop sy besittings en eiendom om sy skuld te delg. Hierdie terugslae het tot gevolg dat hy sy vriendekring verloor en huislike probleme optel, waarna hy en sy vrou van mekaar geskei is. Dit alles maak van hom ’n vereensaamde figuur. Na sy finansiële herstel tree hy weer as landmeter in diens van die Zuid-Afrikaansche Republiek. Wanneer die Anglo-Boereoorlog uitbreek, is hy juis besig om die grens tussen Transvaal en Mosambiek uit te meet. Hy word terug geroep na Pretoria, maar stuur sy instrumente na die Portugese in Delagoabaai vir veilige bewaring. In Pretoria word hy aangestel as krygskommissaris, verantwoordelik vir die Britse krygsgevangenes in die kamp in Pretoria, wat tot vyfduisend Britte huisves. Die kamp word later verskuif na Waterval-Noord, noord van Pretoria, waar hy gevange geneem word met die inname van Pretoria deur die Engelse. Die res van die oorlog word hy in Pretoria ingeperk.
David Makhura
Manemolla David Makhura (gebore op 22 Februarie 1968 in Buysdorp, Suid-Afrika) is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat van 2014 tot Oktober 2022 as die premier van Gauteng gedien het. Hy was ook 'n lid van die Gauteng provinsiale wetgewer. Makhura is 'n lid van die African National Congress (ANC) en was die party se provinsiale voorsitter.
G.R. von Wielligh
Lewe en werk
Drie dae na sy gevangeneming bied die Britte hom weer sy ou pos as landmeter-generaal aan en ofskoon die aanbod later herhaal word, bedank hy dit omdat hy nie vir die Engelse wil werk terwyl die Boere nog in die veld is en die oorlog aan die gang is nie. In hierdie tyd plunder vyandelike soldate sy besittings en baie van die aantekeninge wat hy oor die jare gemaak het, gaan so verlore. Sy pligsbesef en die vervelige niksdoen in Pretoria beweeg hom om te probeer ontsnap uit Pretoria en by die magte van generaal De la Rey aan te sluit. Dit is lewensgevaarlik, want die Engelse het verskeie mense wat probeer ontsnap doodgeskiet of anders as krygsgevangenes weggestuur. Op Sondagaand 2 Maart 1901 slaag hy daarin om veilig deur die doringdraad en Britse magte te kom, maar vind hom teen die oggend aan die rand van ’n groot konflik tussen die Britte en De la Rey se magte, met die Engelse tussen hom en De la Rey. Daar is geen moontlikheid om nou by die Boere uit te kom nie en al raad is om weer deur die doringdraad en Britse wagposte te probeer terugkeer na Pretoria. Ná die vredesluiting gaan hy in 1903 na Lourenço Marques om sy instrumente te gaan haal en tydens ’n karnaval gooi iemand kalk in sy oë, wat hom feitlik blind laat en hierna kan hy slegs met ’n sterk bril en ’n dubbele vergrootglas met groot moeite lees. Hierdie ongeluk veroorsaak dat hy nie verder sy beroep as landmeter kan beoefen nie en hy wend hom tot die skryfkuns.
In die twintigerjare word hy ingesleep in die polemiek wat rondom P.C. Schoonees se proefskrif “Die prosa van die Tweede Afrikaanse Beweging” uitbreek. Na publikasie van die proefskrif verkwalik C.J. Langenhoven vir Schoonees oor die negatiewe oordeel wat hy oor die werk van G.R. von Wielligh uitspreek en dit terwyl Von Wielligh feitlik blind is. Verskeie ander skrywers en  literatore neem aan die polemiek rondom die proefskrif deel, terwyl skrywers wie se werk negatief beoordeel word, ook deelneem. Von Wielligh maak op beleefde wyse in Die Huisgenoot van Januarie 1923 beswaar teen die wyse waarop sy werk bespotlik gemaak word. Sy laaste jare bring hy deur op die plaas van sy jongste broer Marthinus, naby Hendrina, waar hy op 9 Augustus 1932 oorlede is.
Skryfwerk
In ons letterkunde neem hy ’n besondere plek in, aangesien hy die tydperk tussen die Eerste en Tweede Taalbewegings oorspan, met sy sketse wat reeds in die eerste tydperk verskyn, met sy romans en ander werk hoofsaaklik in die tweede tydperk. Die aard van sy skryfwerk het egter meer gemeen met die styl van die Patriot-skrywers, wat al geselsende lesers wil vermaak, stig en onderrig. Op sestienjarige leeftyd reeds word hy lid van die Genootskap van Regte Afrikaners en werk vanaf 1876 mee aan Die Patriot, ’n verbintenis wat hy in 1891 opskort in protes teen die politieke rigting wat die blad onder leiding van S.J. du Toit inslaan. Later skryf hy ook in Ons Klyntji (1896–1906) en Ons Taal (1907–1909). Tydskrifwerk van hom in hierdie tyd sluit in “Smoorkossiis fan Oom Kool” (Ons Klyntji tussen Mei en Augustus 1906) waarin hy ’n reeks verhale oor ’n grootliegkarakter skryf; “Ponti, di gif-dokter”, verhale van ’n bruin medisyneman waarin volksgelowe uitgebeeld word in Ons Taal tussen Mei en Julie 1907; en “Abi Oufoet, ’n stori fan ’n Malbaar uit di slawe tyd” in Ons Klyntji tussen September en November van 1906 en Ons Taal van 15 Desember 1908, waarin ’n slaaf se slimstreke verhaal word. Op populêre wyse skryf hy ook in Ons Taal tussen Oktober 1907 en Januarie 1908 oor verskillende godsdienste soos die Boeddhisme, die Islam en die Christendom. “’n Kly Huis of Selfs woon geluk in ’n nedrig hut” verskyn in 1908 in Ons Taal. Hierdie is anekdotes uit die lewe van eenvoudige mense wat deur ’n sentrale verteller aanmekaar gekoppel word. “Twee wonder dokters” is ’n spanningsverhaal wat in 1909 in Ons Taal verskyn, waaruit sy kennis van die sangomas in die swart kultuur duidelik blyk. Hy publiseer ook sowat dertig “Dierestories” in 1906 in Ons Klyntji, waarna hy hierdie stories in verskeie bundels versamel. Dit is veral met sy “Dierestories” en “Boesmanstories” wat hy ’n standhoudende bydrae tot die letterkunde maak, terwyl sy optekening van taalkundige gebruike en die geskiedenis van die Eerste beweging belangrik is uit kultuurhistoriese oogpunt. Sy relaas oor sy ontsnappoging tydens die Anglo-Boereoorlog verskyn aanvanklik op 1 en 8 Oktober 1926 in Die Huisgenoot, waarna J.C. Steyn dit onder die titel “Die geheimsinnige gidse” in die versamelbundel “Veg en vlug” opneem. Die res van sy oeuvre kan as niks meer as ontspanningslektuur beskou word nie.
“Jakob Platjie” word aanvanklik gedeeltelik gepubliseer in Ons Klyntj van 1912 tot 1914 volledig in Die Brandwag en daarna in boekvorm. Dit is karaktersketse uit die volkslewe van die Khoi-Khoi, Korannas en San. Jakob Platjie is ’n jong kind aan die begin en die verhaal eindig met sy dood, maar daar is nie sprake van ’n lewensverhaal nie, met die grootste deel van die inhoud wat eerder anekdoties van aard is, met ’n lewensopsomming van Platjie om die boek mee af te sluit. Platjie gaan saam met die smous, Koos Fonk, op ’n handelstog na Boesmanland en hulle wedervarings op hierdie tog is die draad wat die reeks anekdotes verbind. Hulle ontmoet interessante karakters, wat dan elkeen aan die woord gestel word om sy storie te vertel. Daar is interessante staaltjies van die Khoi se geskiedkundige oorlewerings, weergegee in hulle eiesoortige taal. Dit is veral die preek van Kleopas Kipie wat uitmunt met sy naïewe beeldspraak en outentieke taalgebruik, terwyl Tys Bokkies ook in hierdie idioom vertel van ’n vry-avontuur. Hennie Aucamp neem ’n fragment uit “Jakob Platjie” op in die versamelbundel “Wys my waar is Timboektoe”.
Die materiaal vir die sprokies en vertellings in “Boesmanstories” en “Dierestories” het hy hoofsaaklik in sy tyd as landmeter versamel. “Boesmanstories” bevat vertellings, gesegdes en uitdrukkings van die Khoi-Khoi en San wat wissel van mitologiese verhale tot verhale met avonture van die San. Hierdie is almal verhale wat hy van die vertellers verneem het en neergeskryf het. In die eerste deel word hoofsaaklik die mitologie behandel, wat die San se lewensbeskouings verhaal en van groot etnologiese en kultuurhistoriese waarde is. Deel twee bevat dierestories, waarin die diere telkens vermenslik word. In die derde deel behandel hy die sedes, gewoontes en bekwaamhede van die San. In populêre vorm en eenvoudige taal gee hy interessante besonderhede oor hulle lewenswyse, wat hy telkens illustreer aan die hand van persoonlike ervarings en anekdotes wat hy versamel het. Die vierde deel bevat gemengde vertellings, meestal van ’n avontuurlike aard, wat die skrywer gedeeltelik self opgeteken en gedeeltelik aan ander bronne ontleen het. Daar is ’n paar goeie jagstories en ook verhale wat die avontuurlike lewe van die boer teen die end van die negentiende eeu uitbeeld. In 2006 word van sy “Boesmanstories” deur Robert Schall in Duits vertaal, veral aangesien die stories benewens die kulturele waarde daarvan, ook wetenskaplike waarde het met betrekking tot byvoorbeeld die !Xam se siening oor die sterre. Dertig stories oor diere verskyn reeds in 1906 op versoek van Ons Klyntji in hierdie tydskrif en die eerste bundel “Dierestories” verskyn reeds in 1907, waarna etlike ander bundels in later jare volg. Die verhale is feitlik almal gebaseer op sprokies wat hy deur die jare uit die mond van bruin vertellers gehoor het en is ’n belangrike optekening van die inheemse sprokieskat. Hierin stel hy die bruin verteller aan die woord, sodat die stories ook ’n getroue weergawe is van die inheemse volkere se tiperende fantasie en kultuur. Die stories voer ons terug na die tyd toe “die diere nog gepraat het” en hy teken die geaardheid van die vernaamste diere in ’n reeks lewendige en humoristiese avonture. Ons ontmoet leeu, koning van die diere, asook die vraatsugtige wolf, wat gewoonlik uitoorlê word deur daardie vabond, jakkals, wat nooit sonder ’n plan is nie. Daar is ook sketse uit die lewe van die ander diere. D.F. Malherbe neem van sy prosastukke op in die versamelbundel “Afrikaanse letterkunde”, terwyl G.S. en P.J. Nienaber “Die wind en die windvoël” opneem in “Die Afrikaanse dierverhaal”. Daniel Hugo neem die Boesmanstorie “Die leeu en die kind” in die versamelbundel “Tydskrif” op.
Op gevorderde leeftyd dokumenteer hy sy herinneringe aan die Genootskap van Regte Afrikaners en die stryd vir Afrikaans in “Eerste skrywers”. Hy skets die ontstaan en werk van die G.R.A. en verdedig die opvattings van die genootskap teenoor verskillende aanklagte van die Tweede Taalbeweging. Hy laat hom ook uit teen die taalrigtings van die Tweede beweging en sy uitsprake getuig van ’n uitgebreide kennis van die volkstaal, hoewel sy wetenskaplike insig in taalverskynsels gebrekkig is. In die tweede druk maak hy belangrike verbeterings. Die stof is beter gerangskik en die inhoud is verryk met ’n groot aantal dokumente wat betrekking het op die Patriotbeweging, terwyl die briewe van die Genootskappers ’n interessante perspektief gee op hulle werk, strewe en letterkundige insigte. Elize Botha neem ’n uittreksel uit hierdie boek onder die titel “Die Afrikaanse Patriot” in “Afrikaanse essayiste” op, as voorbeeld van sy vermoë om wyd oor ’n onderwerp te gesels en om dit vanuit verskeie gesigspunte te doen. “Baanbrekerswerk” is bedoel as aanvulling van “Eerste Skrywers”. Daar is egter weinig van waarde toegevoeg tot “Eerste skrywers” en dit is waarskynlik dat Von Wielligh hierdie boek skryf eerder om die G.R.A. en die Patriot-skrywers te verdedig teen die kritiek waaraan hulle in die nuwe tydperk onderhewig was. “Ons geselstaal” is ’n oorsig van die gewestelike spraak soos Afrikaans gepraat word, ’n verwerking van ’n reeks artikels wat in 1921–1922 in Die Huisgenoot verskyn het. Die artikels is gebaseer op aantekeninge wat hy maak tydens sy omswerwinge as landmeter deur die lengte en breedte van die land. Met behulp van ’n groot aantal medewerkers het hy belangrike gegewens uit alle oorde versamel en uit sy ryke ervaring deel hy interessante anekdotes mee omtrent die ontstaan van 'n groot aantal gesegdes.
Hy lewer verskeie werke wat primêr op die jeug gerig is of weens die aard van die werk eerder deur hierdie ouderdomsgroep geniet sal word. “Ghwennie Barnveld” is ’n historiese avontuurverhaal. Volgens die skrywer is die boek spesiaal gemik op dogters maar in werklikheid is dit eerder ’n spanningsverhaal vir alle ouderdomme, aangesien die fokus op die avontuurlike gebeurtenisse is eerder as op die karakters se ontwikkeling. Ghwennie (afgelei van die Zoeloewoord in-Gwenje wat krokodil beteken) se ouers trek in 1869 die binneland in. Op twaalfjarige ouderdom raak sy dan verdwaal in die veld en op haar langdurige swerftogte voorsien sy op vindingryke wyse in haar behoeftes en beveilig haarself. Hier blyk die skrywer se intieme kennis van die veld, van plante, wilde diere en inboorlinge, wat op onderhoudende wyse oorgedra word. Wanneer die redding naby is, val Ghwennie uit ’n boom en verloor haar geheue. Sy word die aangenome kind van ’n deftige Spanjaard en vertoef vyf jaar in Spanje. By hul terugkeer na Afrika word ’n groot jagtog georganiseer. Al die mans word deur die San met gifpyle doodgeskiet en die vroue moet ook veg vir hul lewe. Uiteindelik ontsnap Ghwennie en haar pleegmoeder uit die wildernis. “Die Vrouens van Vrindenburg” is ’n vervolg op hierdie verhaal. Ghwennie se vader keer na die dood van sy vrou as “die miljoenêr van die woestyn” na die beskawing terug. As ongeletterde beesboer raak hy dan verlief op Ghwennie se pleegmoeder, die weduwee van ’n adellike Spanjaard. Hieruit blyk dit dat die karakter-adel van die ongeletterde Voortrekker nie agterstaan by die fynbeskaafde Europese geboorte-adel nie.
Hoewel “Langs die Lebombo” ’n avontuurverhaal is met die delf van goud en jag as tema, word hierin die lewensgewoontes en bygelowe van die Swazi’s uiteengesit, sodat die boek ook ’n bydrae op volkskundige gebied lewer. Die stof berus hoofsaaklik op die skrywer se eie ervarings as landmeter. Braam Skutter is die hoofkarakter en sy handlanger is die weetgierige Bolander Kallie, wat Braam se ellelange didaktiese mededelings met dankbaarheid ontvang. Populêre volkskunde, plantkunde en dierkunde beslaan ’n groot gedeelte van die boek. Die roman “Huis en veld” lewer eweneens ’n beter beskrywing van die leefwyse van gewone mense omstreeks 1870 as wat dit ’n boeiende roman is. Die ervarings van ’n paar families, wat baie rondtrek en 'n verskeidenheid van beroepe uitoefen, word in beknopte vorm vertel. Die karakters is egter net spreekbuise om kennis oor te dra of gebruike te illustreer. Die grootste gedeelte van die boek bestaan uit beskrywings van ou toestande en talryke uitweidings oor sake soos siektes en boererate. In die verhaal “Staan jou Man” word die boerelewe op die oosgrens van die Kaapkolonie in die tyd net voor die Groot Trek geskets. Dit is slegs ’n reeks anekdotes en avonture waar die helde almal dapper is en na aanleiding van die titel nie net in alle omstandighede hulle man staan nie, maar telkens oorwin selfs wanneer dinge heeltemal verlore lyk.
Vir die jeug verwerk hy die verhale van “Die hut van Outa Tom” van Harriet Beecher Stowe en “Robinson Crusoe” van Daniel Defoe in Afrikaans. Hy skryf daarna self ’n soort Robinson Crusoe-verhaal met “Nimrod Seeling”. Nimrod is ’n seuntjie van vier jaar wat in die hande van Khoi-San beland en by hulle bly tot sy veertiende jaar. Hy beleef ’n groot aantal avonture, wat die skrywer weer ’n geleentheid gee om sy kennis van die gewoontes (veral die jaggewoontes), sedes en bygelowe van hierdie volksgroepe weer te gee.
Hy lewer ook werk van meer informatiewe, vakkundige en historiese aard. “By'e teelt” is ’n uiteensetting van byeboerdery, oorgedruk uit artikels wat oorspronklik in Ons Taal verskyn het. In nog ’n reeks in Ons Taal behandel hy verskillende godsdienste, maar hierdie word nie in boekvorm gepubliseer nie.
Eerbewyse
Hy word in 1922 verkies as erelid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Taal, Lettere en Kuns.
Toby Turner
Toby Turner (gebore 3 Maart 1985) is 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Smiley (2012), Bob Thunder: Internet Assassin (2015), en Why Him? (2016), en in die televisiereeks MyMusic (2012).
Cocteau Twins
Cocteau Twins is 'n Skotse musiekgroep wat vanaf 1981 tot 1997 musiek gemaak het. Die groep is deur Will Heggie (baskitaarspeler) en Robin Guthrie (* 1962, kitaarspeler) opgerig. Hulle het Elizabeth Fraser (* 1963) as sangeres gekies omdat sy so apart in die plaaslike diskoteek in Grangemouth (Skotland) gedans het. Die groep het hulself na 'n minder bekende nommer van Simple Minds vernoem. Die uit drie persone bestaande groep is spoedig deur Ivo Watts opgepik, wat die eerste album, Garlands, op sy 4AD-plateëtiket uitgebring het.
Eind jare tagtig het die klank van Cocteau Twins steeds sterieler geword, soos op Heaven or Las Vegas waargeneem kan word. Die groep het begin jare negentig van plateëtiket verander; 4AD is vir Fontana Records verwissel. In 1998 het die groep hul aktiwiteite gestaak.
Die groep besit egter nog 'n ateljee, September Sound, waarin onder andere Moloko en Seefeel plate opgeneem het.
Jakkie Louw
Jacob Mynhardt Louw (gebore 20 Mei 1979 te Oudtshoorn) is 'n Suid-Afrikaanse sanger, liedjieskrywer en akteur. Hy het aan Hoërskool D.F. Malan gematrikuleer en het na skool B.Com Algemeen aan die Universiteit van Stellenbosch studeer Hy is bekend vir treffers soos "Drie Pikkewyne", "Bamboesbos", "Gemaak in SA", "Voshaarnooi" en "Die Hoendersong".
Op sy album Gemaak in SA het hy 'n groot treffer gehad met "Een miljoen woorde". Hy tree ook saam met Kevin Leo onder die verhoognaam Jakkals en Leo op. Reeds op hoërskool het hy saam met Viljoen Retief, Christiaan Wood en Colin Johnson die musiekgroep Stone Analysis gestig. Hy het as musikant begin op Stellenbosch en het later na Pretoria verhuis. In daardie jare het hy treffers soos "Rambo die polisiehond" en "'n Bottel Tas" gesing. Louw is die outeur van die boek Liedjieskrywer 101, waarin hy mense leer hoe om liedjies te skryf en met ritme en rym te werk. Hy het die boek aan sy pa, Nico Louw, opgedra. In 2018 stel Jakkie sy kinderstorie boek bekend, Felias en Pokkel.
А (Cyrillies)
А (kleinletter: а) is ’n letter van die Cyrilliese alfabet en moenie verwar word met A in die Latynse alfabet nie. Dit word uitgespreek as /a/ in Russies, Serwies, Masedonies en Bulgaars of as /ə/ in Tsjetsjnies. Dit is afgelei van die Griekse letter alfa (Α α).
In die ou Cyrilliese alfabet was die letter se naam az (азъ) en het dit ’n syferwaarde van 1 gehad.
Bulweria
Bulweria is 'n genus van voëls in die familie van stormvoëls (Procellariidae). Die genus het 2 spesies. Die genus is redelik klein en die voëls is donkerbruin met lang vlerke en stert. Daar is geen ouderdom- of geslagsverskille in die verekleed nie.
Hank Bell
Hank Bell (21 Januarie 1892 – 4 Februarie 1950) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Last Straw (1920), The White Horseman (1921), Between Dangers (1927), en The Fighting Terror (1929).
Adrian Bouchet
Adrian Bouchet is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Monuments Men (2014) en Kingsglaive: Final Fantasy XV (2016), en in die televisiereeks The Last Kingdom (2015).
Hillsdale Kollege
Hillsdale College is 'n private kollege (universiteit) wat geleë is in Hillsdale, Michigan. Dit is in 1844 gestig deur 'n groep voorstanders van die afskaffing van slawerny wat bekendgestaan het as die "Free Will Baptists". Dit bied 'n vrye kunste kurrikulum aan wat gebaseer is op die Westerse erfenis as 'n produk van beide die Grieks-Romeinse kultuur en die Joods-Christelike tradisie. Hillsdale verwag dat elke student, afsonderlik van die betrokke student se hoofvak(ke), 'n kern-kurrikulum voltooi wat kursusse insluit oor die Groot Boeke, die Grondwet van die Verenigde State, biologie, chemie en fisika.
Hillsdale is reeds sedert die einde van die 20ste eeu deel van 'n klein groepie kolleges in die VSA wat nie enige regeringshulp hoegenaamd ontvang nie, ten einde enige afdwinging van federale regstellende aksie-beleid te vermy. In pleks hiervan is die private kollege geheel en al aangewese op private befondsing.
Oprigting en grondlegging
In Augustus 1844 het lede van die plaaslike gemeenskap van "Free Will Baptiste" besluit op die organisering van die denominasie se eerste kollege. Nadat hulle skenkings bekom het, het hulle op 4 Desember 1844 die Michigan Central College in Spring Arbor, Michigan, gestig. Dié ligging is nou die tuiste van Spring Arbor University. Alhoewel die kollege godsdienstig verbonde is, is die kollege amptelike nie-sektaries.
Onder die eerste president, Daniel McBride Graham, wat van 1844 tot 1848 aan die hoof van die instelling gestaan het, maak Michigan Central College sy deure oop met 'n stoor bestaande uit twee kamers en vyf studente. In Maart 1845 inkorporeer die regering van Michigan die kollege. Teen die einde van die eerste jaar was daar 25 voorgraadse studente aan die kollege ingeskryf.
Die kollege het mettertyd in so 'n mate gegroei dat dit in 1853 na Hillsdale, Michigan verhuis het, deels om toegang te hê tot die treinspoor wat die stad bedien het. Dit het aansienlike finansiële ondersteuning van die plaaslike inwoners, wat die 20-jaar oue dorp wou ontwikkel, ontvang. Die hoeksteen van die nuwe gebou, Central Hall, is op 4 Julie 1853 gelê. Nadat Michigan Central College se konstruksie en die skuif na die nuwe terrein voltooi is, het die kollege op 7 November 1855 sy deure oopgemaak as Hillsdale Kollege.
Fairfield het Hillsdale van 1848 tot 1869 gelei. Gedurende sy presidentskap het hy bygedra tot die stigting van die Republikeinse Party saam met Ransom Dunn, in naburige Jackson, Michigan. Fairfield was 'n prominente leier en het die eerste konvensie van die Republikeinse Party in 1858 bygewoon. Hy is verkies as luitenant-goewerneur van Michigan. Hillsdale se vroeë reputasie as 'n anti-slawerny instelling en die rigtinggewende rol van dié kollege in die oprigting van die Republikeinse Party het daartoe gelei dat verskeie noemenswaardige sprekers na die kampus genooi is, insluitende Frederick Douglass (wat die skool tydens twee aparte geleenthede besoek het) en Edward Everett, die orator wat Abraham Lincoln voorafgegaan het by Gettysburg, Pennsilvanië. Die kollege het op 8 Augustus 1860 sy eerste grade toegeken. Op 20 Maart 1863 het die wetgewer van Michigan Hillsdale se ligging- en naamsverandering formeel gewettig.
Kampus
Hillsdale se kampus, wat 200 akker beslaan, bevat verskeie instruksie- en kantoorgeboue, asook 13 residensiële sale, sewe "fraternity" en "sorority" huise, 'n atletiese kompleks, musieksaal, 'n kunste-, konferensie- en voorskoolse sentrum asook 'n hotel. Hillsdale Kollege bedryf ook die Hillsdale Academy, 'n private K–12 vrye kunsteskool. Hillsdale College is gekies om die persoonlike biblioteek van die ekonoom van die Oostenrykse Skool, Ludwig von Mises, na sy dood te ontvang; die versameling werke word gehuisves in die Ludwig von Mises-kamer in die Mossey-biblioteek van die kollege. Die Mossey-biblioteek bevat ook versamelings van die werke van Russell Kirk en Richard Weaver, en is die tuiste van die Richardson Erfenis-kamer van die kollege. Die Erfenis-kamer is in 1994 gebou en bevat verskeie eerste drukke van boeke en skaars bundels, sowel as beeldhouwerke, skilderye en geskiedkundige artefakte.
Die kollege se Slayton Arboretum is amptelik in 1922 geskep toe George A. Slayton en sy vrou 14 akker grond aan die kollege geskenk het. Die arboretum is in die vooruitsig gestel as 'n buitelug laboratorium en veldstasie vir studente en as 'n tuin vir die gemeenskap. Die aanvanklike aanplanting is verrig met plante wat geskenk is en met die arbeid van Hillsdale-studente en ander vrywilligers. In 1939 is Slayton Arboretum as een van Michigan se interessante plekke gelys en het tot 700 mense per dag die webwerf besoek.
Die kampus beskik oor die Liberty Walk, 'n loopbrug met bronsafbeeldings van beroemde staatsmanne. Dit sluit in George Washington, Thomas Jefferson, James Madison, Abraham Lincoln, Frederick Douglass, Winston Churchill, Margaret Thatcher, en Ronald Reagan. Reagan se standbeeld is op 7 Oktober 2011, die eeufees van sy geboorte, ingehuldig. Reagan het in 1977 die kollege besoek en gekonstateer: "Hillsdale verdien die waardering van almal wat werk vir vryheid." Op 12 Mei 2017 het die kollege die Douglass-standbeeld ingehuldig, reg oorkant Lincoln se standbeeld. Douglass was in 1863 'n gas aan die kollege (tydens die Burgeroorlog), waar hy 'n toespraak gelewer het getiteld "Popular Error and Unpopular Truth". Madison se standbeeld is op 22 September 2020 ingehuldig.
Andrew Grainger
Andrew Grainger (gebore 1965) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Spy Game (2001), Mean Machine (2001), en The Meg (2018), en in die televisiereeks The Cult (2009).
Veringstelsel
duimnael|250px|regs|Die voorste komponente van 'n [[Ford Model T se veringstelsel.]]
'n Veringstelsel is die naam van die stelsel in 'n motorvoertuig wat bestaan uit die skokbrekers en koppelstange wat die voertuig se onderstel met die wiele verbind. Veringstelsels dien 'n tweeledige doel: Hulle verseker dat die motor se wiele tydens 'n rit in kontak met die grond bly sodat daar voldoende wrywing tussen die wiele en padoppervlak is om die enjin se energie te kan oordra om die motor vorentoe te dryf, en hulle verseker dat die passasiers gemaklik is deur hulle van die padgeraas, hobbels en vibrasies te isoleer. Hierdie twee doelwitte staan dikwels in teenstelling met mekaar en daarom moet 'n moderne veringstelsel verstel word om die geskikte middeweg te vind. Die ontwerp van die voorste en agterste veringstelsel van 'n motor verskil gewoonlik.
Vere en dempers
Die veringstelsels in die moderne motor gebruik vere om impakte te absorbeer en dempers (of skokbrekers) om die veer se beweging te beheer. 'n Verskeidenheid veerstelsels word (of is al) gebruik:
Tipes Veringstelsels
Veringstelsels kan breedweg geklassifiseer word in twee subgroepe – afhanklik en onafhanklik. Hierdie terme verwys na die vermoë van die teenoorgestelde wiele om onafhanklik van mekaar te kan beweeg.
'n Afhanklike veringstelsel het normaalweg 'n lewendige as ('n eenvoudige stang of wa-as) wat die wiele parallel aan mekaar hou en loodreg ten opsigte van die as. Wanneer die wielvlug van een wiel verander, verander die wielvlug van die teenoorgestelde wiel op dieselfde wyse.
'n Onafhanklike veringstelsel laat die wiele toe om op hulle eie te styg en te daal sonder om die teenoorgestelde wiel te beïnvloed. In hierdie geval word die wiele glad nie aan mekaar verbind nie of word hulle deur 'n kardankoppeling aan 'n krinkas verbind.
'n Derde tipe semi-onafhanklike veringstelsel bestaan ook. In hierdie geval word 'n krinkas gebruik maar word die wiele ook met 'n soliede buis (ook die deDion-as genoem) aan mekaar verbind.
Afhanklike vering
Afhanklike veringstelsels kan onderskei word aan die koppelstangstelsel wat gebruik word om hulle longitudinaal en transversaal in plek te hou. Beide funksies word gewoonlik gekombineer in 'n stel koppelstange.
Venterskroon
Venterskroon is 'n nedersetting in die Noordwesprovinsie, Suid-Afrika in die gebied van die Vredefortkoepel. Die jaarlikse Crater Cruise-bergfietswedren gaan deur Venterskroon.
Geskiedenis
Die dorp is gedurende 1887 geproklameer nadat daar goud in 1880 ontdek is en delwers begin het om die goud te ontgin. Die delwers het vanaf 1880 tot 1913 in die omgewing gemyn en weer later vanaf 1930 tot 1937. Sowat 140 kg goud is hier ontgin. Die goudrif was nie so winsgewend soos dié aan die Witwatersrand nie.
Veringstelsel
Onafhanklike vering
Daar bestaan 'n groter verskeidenheid onafhanklike veringstelsels en sluit onder andere in:
Venterskroon
Geskiedenis
Soos wat maar die geval in delwersdorpe was, was die Imperial Inn een van die eerste geboue op Venterskroon. Later het die polisiestasie en tronk gevolg. Daar was 'n huis vir die mynkommissaris en die skoolmeester. Al drie hierdie geboue is vandag nog te sien in die dorpie met sy een stofstraat.
Venterskroon spog met 'n kerkgebou, maar sedert 2014 nie meer 'n gemeente nie. Dit was 'n gemeente van die Nederduitsch Hervormde Kerk van Afrika en is gestig op 7 Julie 1888. Daar is gereeld twee keer per maand 'n oggenddiens gehou. Die gemeente het in 2000 33 belydende en sewe dooplidmate gehad en in die jaar toe dit ontbind het, 35 en twee. Die kerkgebou is net agter die polisiestasie en die tronk.
Wêrelderfnisgebied
Die gebied wat Venterskroon insluit is in 2005 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied verklaar. 'n Memorandum van verstandhouding tussen die SA-regering en die Vredefortkoepel is op 27 Mei 2012 deur die Minister van Omgewingsake, me Edna Molewe, onderteken. Dit baan die weg vir wetgewing sodat die wêrelderfnisgebied bewaar kan bly.