cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vlag van die Gefedereerde State van Mikronesië
Simboliek
In navolging van die Amerikaanse voorbeeld stel die vier sterre van die Mikronesiese vlag die vier eilande van die land voor. Die ligblou stel die Stille Oseaan voor.
Malala Yousafzai
Lewensloop
Malala Yousafzai, die dogter van 'n onderwyser, het bekend geword as gevolg van haar stryd vir meisies se reg om skool te bywoon. In 2009 het sy op die ouderdom van elf jaar onder die skuilnaam Gul Makai (koringblom) 'n webjoernaal op die webwerf van die BBC geplaas. In die vorm van 'n dagboek het sy oor die gewelddadighede van die Taliban geskryf.
Vlag van die Gefedereerde State van Mikronesië
Geskiedenis
’n Ontwerp soortgelyk aan die huidige is van 1965 gebruik vir die vlag van die Trustgebied van die Pasifiese Eilande. Destyds was Kosrae deel van Pohnpei en is die twee dus deur een ster voorgestel. Die drie ander sterre het Palau, die Marshall-eilande en die Noordelike Mariana-eilande, wat nie deel wou uitmaak van die federasie nie, voorgestel. Die vlag wat in 1978 aanvaar is, is in die kleure van die vlag van die Verenigde Nasies.
Malala Yousafzai
Lewensloop
Terwyl sy op 9 Oktober 2012 in haar skoolbus teruggekeer het, het ‘n Talibanstryder 'n doelgerigte aanslag op haar lewe gemaak, waarby sy deur 'n koeël in haar kop en haar nek swaar gewond is. Dokters van 'n Rawalpindiese hospitaal het die koeël uit haar kop verwyder. Die Taliban het steeds gedreig om haar te vermoor.
Op 15 Oktober het sy Engeland toe gevlieg, waar sy verdere spesialisbehandeling ondergaan het in die Queen Elizabeth Hospitaal in Birmingham. Sy was daar ook veiliger teen die aanvalle van die Taliban. Haar vader het daar werk gekry sodat haar gesin saam met haar in die Verenigde Koninkryk kon bly.
In Januarie 2013 is sy uit die Birminghamse hospitaal ontslaan, maar teen Februarie moes sy terugkeer. ‘n Deel van haar skedel is met 'n titaanprostese herstel. Sy het ook 'n kogleêre inplanting in haar linkeroor ontvang. Op 8 Februarie is sy uiteindelik uit die hospitaal ontslaan.
Noordoos-Kaukasiese tale
Die Noordoos-Kaukasiese, Oos-Kaukasiese of Nacho-Dagestanse tale is ’n taalfamilie wat in die Russiese republieke Dagestan, Tsjetsjnië en Ingoesjetië en in Noord-Azerbeidjan en Noordoos-Georgië gepraat word, sowel as deur verstrooide bevolkings in Rusland, Turkye en die Midde-Ooste.
Hulle word soms "Kaspiese tale" genoem omdat die streke waar hulle gepraat word, aan die Kaspiese See lê – in teenstelling met die naam "Ponties" vir die Noordwes-Kaukasiese tale. Saam met die Noordwes-Kaukasiese tale en die Suid-Kaukasiese tale (Kartweliese tale) maak die familie deel uit van ’n groep van drie taalfamilies wat in die Kaukasus-taalgebied gepraat word; al drie taalfamilies toon egter geen onderlinge genetiese verwantskap nie. Hulle word veral uit geografiese redes onder die sambreelterm Kaukasiese tale saamgevat. Die Georgiese taalkundige Arnold Chikobawa het wel 'n Ibero-Kaukasiese taalfamilie voorgestel, alhoewel dit algemeen verwerp is.
Van die bekendste en belangrikste Noordoos-Kaukasiese tale (volgens moedertaalsprekers) is: Tsjetsjnies (1,5 miljoen), Awaars (761 960) en Ingoesjeties (322 900). Hierdie tale word veral in Rusland gebesig en met die Cyrilliese alfabet geskryf.
Pippa Black
Pippa Black (gebore 16 Oktober 1982) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Lemon Tree Passage (2014) en in die televisiereekse Neighbours (1985), City Homicide (2007), en Outsourced (2010).
Jamie Walters
Jamie Walters (gebore 13 Junie 1969) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Young Riders (1989), Quantum Leap (1989), Beverly Hills, 90210 (1990), en The Heights (1992).
Erica setulosa
Erica setulosa is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap. Dit kom in die Langeberg, Klein-Swartberg en Rooiberg voor. Die plant groei op hoë hoogtes op rots lyste en hellings. Die plant word as seldsaam beskou.
Ben Bodé
Ben Bodé is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Empire Records (1995) en Apollo 13 (1995), en in die televisiereekse Campus Cops (1995) en Lab Rats (2012).
Kaapse kastaiing
Die Kaapse kastaiing (Parechinus angulosus) is 'n seekastaiing, is endemies aan Suid-Afrika en kom aan die Weskus en suidkus voor. In Engels staan die kastaiing bekend as die Cape urchin.
Identifikasie
Die diertjie word tot 6cm lank. Die diertjie leef in 'n skulp en het dun, pers, rooi of groen stekels wat deur gaatjies uit die skulp steek. Die ongewerwelde diertjie leef in die tussengetypoele en rotspoele. Hulle vreet seewier (kelp) en alge. Die diertjie gebruik leë skulpe as hoede vir beskerming teen die son. Nadat die diertjie doodgaan is die skulp rond, hol, groenerig en knopperig. Die kastaiing se stekels verskaf beskerming vir jong perlemoen (Haliotis midae).
Scyliorhinidae
Kenmerke
Die familie het twee dorsale vinne en die onderste lob van die stertvin is baie klein en het vyf kieue splete. Die meeste spesies is ovipaar en die grootte wissel van 30 cm tot 1.6 m. Hulle word gewoonlik op of naby die bodem gevind tot op dieptes van 2 000 m. Die haaie is redelik klein en nie baie vinnig nie. Hulle vermy warmer waters.
Genera
Die volgende genera en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Vanuatu
Vanuatu (Engels: [ˌvɑːnuˈɑːtu], vah-noo-AH-too, of [vænˈwɑːtu], van-WAH-too; Bislama en Frans: [vanuatu]), amptelik die Republiek Vanuatu (Bislama: Ripablik blong Vanuatu; Engels: Republic of Vanuatu; Frans: République de Vanuatu), is 'n eilandstaat in die Stille Oseaan en Oseanië. Dit beslaan 'n oppervlakte van 12 190 km² en het 'n bevolking van 324 895 in 2022 gehad. Vanuatu is in die ooste van Australië, in die suidooste van die Salomonseilande, in die weste van Fidji en in die noordooste van Nieu-Kaledonië geleë. Die hoofstad en grootste stad is Port Vila. Vanuatu is 'n onafhanklike republiek binne die Britse Statebond met 'n president as staatshoof.
Vanuatu was bevolk deur Melanesiërs. Vanuatu (van-WAH-toe) beteken "ons land" en die plaaslike mense noem hulself die "Ni-Vanuatu". Voor hul onafhanklikheid in 1980 van die Verenigde Koninkryk en Frankryk was hierdie groep van 83 eilande bekend as die Nuwe Hebride – 'n naam wat deur kommandeur James Cook gegee is na aanleiding van die Hebride in Skotland. In 1606 het die eerste Europeërs onder leiding van die Portugese ontdekkingsreisiger Fernandes de Queirós die grootste eiland van die argipel bereik. Nadat die krone van Portugal en Spanje verenig is, het Queirós die argipel vir Spanje as deel van Spaans-Oos-Indië opgeëis en dit La Austrialia del Espíritu Santo genoem.
Alhoewel Vanuatu se ampstale Engels, Frans en Bislama is, word daar 105 ander tradisionele tale dwarsoor die eilande gepraat.
Daar is 'n aktiewe vulkaan genaamd Azur op die suidelike eiland Tanna3 geleë en die eiland Ambrym het ook aktiewe vulkane.
Etimologie
Vanuatu se naam is afgelei van die woord vanua ("land" of "tuis"), wat in verskeie Austronesiese tale voorkom en op sy beurt afgelei is van die Proto-Austronesiese banua, en die woord tu ("skerm"). Saam verwys albei woorde na die onafhanklike status van die nuwe land.
Digital Radio Mondiale
Digital Radio Mondiale (DRM) (Frans vir "Wêreldwye Digitale Radio") is die nuwe internasionale uitsaaistandaard vir frekwensies benede 30 MHz. Dit sal geleidelik analoë radiouitsendings in die langgolf-, mediumgolf- en kortgolfstandaard vervang. DRM behels naas radiodienste ook datadienste en amateurradio. Die nuut ontwikkelde DRM+ is 'n standaard wat ook vir frekwensises bo 30 MHz geskik is (insluitende FM-radio).
Geskiedenis
Die DRM-projek is in September 1996 tydens 'n informele byeenkoms van 'n aantal groot internasionale uitsaaikorporasies in die Franse hoofstad, Parys, in die lewe geroep. Die oorspronklike groep korporasies sluit Radio France Internationale, TéléDiffusion de France, Deutsche Welle, Voice of America en Thomcast (nou Thales) in.
Die DRM-organisasie is formeel op 5 Maart 1998 in Guangzhou (Volksrepubliek China) gestig. DRM word in 2006 reeds deur sommige internasionale uitsaaidienste gebruik of getoets.
Voordele
DRM gebruik gevorderde oudiokodeks met 'n hoë kompressie, wat MPEG-4 met tegniese verbeterings soos AAC en SBR as basis het. Danksy hierdie tegnologie kan ondanks die lae bandbreedte 'n taamlik goeie klankgehalte bereik word. Dit is dus geskik as 'n langafstand-tegnologie vir kortgolfradio in mono-gehalte en stereo-mediumgolfradio.
DRM maak dit ook moontlik dat een enkele radiostasie radioprogramme vir 'n hele groep lande of 'n hele vasteland kan uitsaai, wat terselfdertyd ook verbeterde klankgehalte het.
Aaptos pernucleata
Aaptos pernucleata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons kom uit die genus Aaptos en behoort tot die familie Suberitidae. Aaptos pernucleata is die eerste keer in 1870 wetenskaplik beskryf deur Carter.
David Walton (akteur)
David Walton (gebore 27 Oktober 1978) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Fired Up! (2009) en Bad Moms (2016), en in die televisiereekse New Girl (2011) en About a Boy (2014).
Buffelwewer
Die Buffelwewer (Bubalornis niger) is 'n algemene standvoël en plaaslike trekvoël in droë boomveld en savanne. In Engels staan die voël bekend as die Red-billed buffalo weaver.
Beskrywing
Die voël is tussen 21 en 24 cm groot en weeg van 64 tot 92 gram. Mannetjies is oorwegend swart en wyfies bruin gekleurd. Albei geslagte het rooi snawels en wit basisse aan die slagvere. Onvolwassenes verskil van die wyfies deur die ligte spikkels en bande oor die keel-, bors- en pensvere.
Gewoontes
Hulle broei in groot, slordige stokkiesneste, elk met 1 tot 10 broeikamers, in 'n groot boom of kragmas. Sommige mannetjies is poliginies en bou verskeie neste om wyfies te lok. Ander mannetjies vorm koalisies en help die kleintjies grootmaak.
Hartbeesrivier (Wes-Kaap, lat -33,48, long 23,30)
Die Hartbeesrivier is 'n rivier wat in die Wes-Kaap, Suid-Afrika vloei.
Francis Boggs
Francis Boggs is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, skrywer, en vervaardiger.
Dikbekwewer
Die dikbekwewer (Amblyospiza albifrons) is 'n algemene standvoël en plaaslike nomade van woudrande en welige plantegroei, dikwels naby water. Hulle bly gewoonlik in klein kolonies met netjiese, fyngeweefde neste wat 'n syingang het en aan riete geheg is. Die slaapneste het groter ingange as die broeineste. Die voël is poliginies. Die voël is 18 cm groot en weeg 35 - 56 gram. In Engels staan die voël bekend as die Thick-billed Weaver.
Phyllis Love
Phyllis Love (21 Desember 1925 – 30 Oktober 2011) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Play of the Week (1959), The Twilight Zone (1959), Profiles in Courage (1964), en Harry O (1973).
Kawasaki Ki-61
Die rede vir die drastiese verandering was dat dr. Richard Vogt vanaf 1923 tot 1933 vir Kawasaki gewerk het as ontwerphoof. Hy is in 1933 terug na Duitsland waar hy by Blohm und Voss dieselfde pos gevul het tydens die Tweede Wêreldoorlog. Kawasaki was daarna nog lank beïnvloed deur sy werk.
Die Ki-61 was in diens vanaf Augustus 1942 tot aan die einde van die oorlog, maar het dit algaande al hoe meer verouder geraak.
Gino Piserchio
Gino Piserchio (5 September 1944 – 22 Maart 1989) was 'n Amerikaanse akteur en komponis. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Beauty #2 (1965), Space (1965), en Ciao Manhattan (1972).
Afrikaanse vleivalk
Die Afrikaanse vleivalk (Circus ranivorus) - ook bekend as die Afrikaanse paddavreter - is 'n gelokaliseerde algemene standvoël wat voorkom aan die suid- en ooskus van Suid-Afrika, die kus van Mosambiek, noord Botswana en sentraal Zimbabwe. Die voël is 44 – 50 cm groot, weeg 360 - 680 g met 'n vlerkspan van 1.0 - 1.2 meter. In Engels staan die voël bekend as African marsh harrier.
Rachael Blake
Rachael Blake (gebore 26 Mei 1971) is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Lantana (2001), Sleeping Beauty (2011), en Gods of Egypt (2016), en in die televisiereeks Wildside (1997).
Erica shannonea
Erica shannonea is 'n plant wat tot die genus Erica behoort.
Augusta, Maine
Augusta is die hoofstad van die deelstaat Maine in die Verenigde State van Amerika. Dit is die derde kleinste Amerikaanse hoofstad (na Montpelier en Pierre) en die negende grootste stad in Maine. Volgens die 2010-sesus het Augusta ongeveer 19 000 inwoners.
Augusta lê aan die Kennebec-rivier, op die plek waar die rivier bevaarbaar word. Die getye van die Atlantiese Oseaan dring tot by die stad deur.
Stegostomatidae
Die Langsterthaaie (Stegostomatidae) is 'n kraakbeenvis-familie wat hoort tot die orde Orectolobiformes. Daar is slegs een genus met 1 spesie wat hoort tot dié familie en die spesie kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.
Kenmerke
Die uitstaande kenmerk van die familie is dat die boonste gedeelte van die stertvin langer as die lyf is terwyl die onderste gedeelte van die stertvin amper nie bestaan nie. Die anale vin is ook langer as die dorsale vin. Die familie het vyf kieue splete.
Genus
Die volgende genus en spesie kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Deirdre Lovejoy
Deirdre Lovejoy (gebore 30 Junie 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Step Up (2006) en in die televisiereekse The Wire (2002), Bones (2005), en The Blacklist (2013).
Primera División (dubbelsinnig)
Die term Primera División kan na een van die volgende verwys:
Oos-Ghats
Die Oos-Ghats (Engels: Eastern Ghats; Hindi: पूर्वी घाट, Pūrvī Ghāṭa; Telugu: తూర్పు కనుమలు, Tūrpu Kanumalu; Tamil: கிழக்குத் தொடர்ச்சி மலைகள், Kiḻakkut Toṭarcci Malaikaḷ) is 'n bergreeks langs die ooskus van Indië. Dit loop parallel tot die kus van die Golf van Bengale deur die Indiese deelstate Odisha, Andhra Pradesh en Tamil Nadu. Arma Konda is met 1 680 meter bo seevlak die hoogste bergpiek van die Oos-Ghats.
Etimologie
Die term ghat word in verskeie Drawidiese tale soos Kannada gaati en ghatta (bergreeks), Tulu gatta (heuwel), Tamil kattu (dam, rif, kant van ’n berg, verhoogde pad of brug) en Telugu katta en gattu (dam, oewer) gebruik.
Ghat, 'n term wat in die Indiese subkontinent gebruik word, kan afhangende van die konteks na 'n bergreeks of trap-heuwel soos die Oos-Ghats en Wes-Ghats verwys; of die reeks trappe wat aflei na 'n waterliggaam of kaai, asook na 'n bad of verassingplek langs die oewers van 'n rivier of dam, Ghats in Benares, Dhoby Ghaut of Aapravasi Ghat. Paaie wat deur die ghats loop word Ghatpaaie genoem.
Garrett Wang
Garrett Wang (gebore 15 Desember 1968) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rol in die televisiereeks Star Trek: Voyager (1995).
J.V. Coetzee
Herkoms
duimnael|links|200px|Teologiese studente J.V. Coetzee en [[Douw Venter|D.G. Venter omstreeks 1915 op Potchefstroom.]]
duimnael|regs|300px|Studente en personeel van die Voorbereidende en Teologiese Skool op Potchefstroom voor die eerste gebou, 1913. Voor: Hester Coetzee, Betsie Postma, S.G Yssel, J.J.A. Coetzee, prof. [[Ferdinand Postma, prof. J.D. du Toit (Totius), prof. A.P.C. Duvenage, prof. Jan Kamp, Piet van der Walt, Rachel Wentzel, Vera Gill. Tweede ry: Nollie Vermaas, G.P. van der Linde, J.V. Coetzee, D.G. Venter, C.J.H. de Wet, J.C. van der Walt, D.N. Kotze, H.F. Duvenage, Vera Pienaar, Frikkie Potgieter, J.L.M. Wiechers. Derde ry: Piet Coetzee, Jan Triechaardt, Nic Steyn, B.J. de Klerk, J.H Boneschans, H.S. van Jaarsveld, Pieter Coetzee. Vierde ry: Prof. Joon van Rooy, ene Oosthuizen, C.W.M. Du Toit, E.L.J. Venter, T.D. Venter, Daan Marais, J.V. Coetzee, Lou van Rooy, A.S.E. Yssel, H. van der Walt, S.P. Engelbrecht, Izak le Roux, ene Marais, L.J. du Plessis. Vyfde ry: ene Scholtemeyer, Willie Geere.]]
Volgens die genealogiese webtuiste geni.com was Jan Viljoen Coetzee ’n seun van Jan Viljoen (Lang Jan) Coetzee van die plaas Roosterhoek, distrik Venterstad, gebore op 17 Mei 1827 en oorlede op 8 Mei 1902 op Venterstad, en Magdalena Geertruyda Christina Pelser (13 Oktober 1833 – 7 Augstus 1892), maar dit sou beteken sy moeder was reeds 57 jaar oud toe hy gebore is en in elk geval was hy bekend as "slim Jan van oom Lang Piet Coetzee". Sy oupa (of oupagrootjie) aan vaderskant was ook Jan Viljoen Coetzee, gebore op 23 Februarie 1788 op Colesberg en oorlede op 27 April 1852 op Venterstad, getroud met Johanna Alida Venter. Aan dié kant van die familie was sy oupagrootjie (of oeroupagrootjie) Johannes Coetzee, gebore aan die Kaap op 28 Oktober 1757 en oorlede in 1806 te Renosterberg. Johannes Coetzee was ’n seun van Johannes Jacobus Coetzee (16 November 1827, Drakenstein – 1 April 1806, Colesberg), ’n seun van Johannes Coetzee (1 Desember 1699 – 15 Oktober 1735), wie se vader, Dirk Coetzee (gebore in Kampen omstreeks 1655) dié Coetzees se stamvader in Suid-Afrika was. Die stammoeder was Sara van der Schulp (Kampen, Overijssel, 28 Oktober 1654 – Tafelvallei, 23 Februarie 1728). Die regstreekse afstamming van die stamvader tot by ds. J.V. Coetzee was dus: 1. Dirk Coetzee, 2. Johannes Coetzee, 3. Johannes Jacobus Coetzee, 4. Johannes Coetzee, 5. Jan Viljoen en sy seun, ook 6. Jan Viljoen, die vader (of meer waarskynlik grootvader) van 7. (of 8.) ds. J.V. Coetzee.
Opleiding
duimnael|regs|300px|Die eerste rugbyspan van die klub "Theos" aan die Teologiese Skool Potchefstroom, 1912. Voor: [[Charles du Toit|C.M.W. du Toit, L. Erasmus. Middel: J. Ennis, F.J. Potgieter, prof. A.C.P. Duvenage, D.N. Kotzé (kapt.), P.J.H. Coetzee (sekr.), F.H. Duvenage, J. Chris Coetzee. Agter: A. de Beer, J.V. Coetzee, M.J. Heystek, B.J. de Klerk, J.J. Bezuidenhout, H.A. Steyn, N.P.J. Steyn, H.J. van der Walt.]]
Jan Coetzee is in 1891 gebore; 'n Karooseun van die plaas Roosterhoek in die distrik Venterstad. Dit is die plaas waarop die Gereformeerde kerk Burgersdorp, die eerste Gereformeerde kerk in die Kaapkolonie, op 21 Januarie 1860 gestig is. Hy was bekend as "slim Jan van oom Lang Piet Coetzee". As leerling en student het hy uitsonderlik gepresteer in die akademiese en sport. Vir die Potchefstroomse Universiteitskollege (die PUK) se eerstespan, "Theos", het hy rugby gespeel en dié liefde lewenslank behou, iets waaroor talle staaltjies vertel is. Op Potchefstroom het hy saam met talle ander later bekendes in die Gereformeerde Kerk en akademiese kringe studeer, onder andere prof. J. Chris Coetzee, wat in die tydskrif Koers se uitgawe van 1953 ’n intieme, persoonlike skets van sy vriend geskryf het, sowat agt maande ná sy dood. Ook was hy baie goed bevriend met dr. J.D. du Toit (Totius), wat ses maande en ses dae ná hom oorlede is.
Johannesburg
duimnael|regs|300px|Ds. en [[Martha Coetzee|mev. Coetzee en van die Gereformeerde kerk Johannesburg se susters, afgeneem in Melville. Adelaide Postma staan links agter.]]
duimnael|links|230px|Di. J.V. Coetzee en [[T.T. Spoelstra (Johannesburg-Oos se leraar van 1925–'27), afgeneem in 1926.]]
duimnael|regs|300px|Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting op [[Burgersdorp, 1930. Eerste ry: S. van der Walt, Jacs van Rooy. Tweede ry: Dr. E. Venter, J.C. van der Walt, H.J. Venter, J.G.H. van der Walt, G.H.J. Kruger, W.J. Postma, W.J. Snyman, Dirk Postma, D.N. Kotzé, J.H. Boneschans, A. Duvenage. Derde ry: H.P.J. Pasch, N.H. van der Walt, W.J. de Klerk, T. Hamersma, J.A. van Rooy, J.V. Coetzee, D.P. du Plessis, H.S. van Jaarsveld en D.G. Venter. Vierde ry: H. du Plessis, A.S.E. Yssel, J.P. Jooste, A. Postma, I.D. Krüger, W.F. Venter, T.T. Spoelstra, F.P.J. Snyman, dr. P.J.S. de Klerk, prof. J.A. du Plessis, H.J.R. du Plessis, Derk Rumpff.]]
Van die naweë van die opstand het ds. Coetzee in die 1946-uitgawe van die Gereformeerde Kerk se Almanak geskryf: "Ek het besluit om aan die uitnodiging van Johannesburg gehoor te gee en begin Junie 1915 as hulpprediker daar aangekom, net nadat die opgesweepte Johannesburgse gepeupel destyds die Duitse winkels en sake daar geplunder en uitgebrand het en op hulle deurtog gestuit is in die Dardanelle van die duikweg deur 'n piksteel-en-knuppelkommando van boere. Die opgewondenheid onder die gemeentelede het nog hoog geloop toe ek daar aangekom het. Baie van hulle was ook lede van daardie gedugte piksteel-kommando wat die Dardanelle tussen Fordsburg en Vrededorp verdedig het, en hulle het nog druk nabetraging gehou oor die gebeurtenisse."
Van 1916 tot 1918 was ds. Coetzee predikant van Piet Retief, die gemeente se eerste eie leraar nadat hy reeds in 1875 gestig is.
In Desember 1918 is ds. Coetzee, nadat herhaalde beroepe uitgebring is, bevestig as tweede predikant van die Johannesburgse gemeente nadat ds. Martinus Postma reeds van 1909 af in die gemeente gearbei het. Twee predikante vir een gemeente was in die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika onbekend en tog het die eienaardige stadstoestande dit genoodsaak. Uiteraard kon destyds moeilik nog 'n gemeente gestig word omdat die meeste van die olidmate tot die werkersklas behoort het. Hieroor het ds. Coetzee in 1946 gfeskryf : "Sover ek weet, was dit die eerste geval in die geskiedenis van ons kerk dat 'n gemeente twee predikante gehad het, afgesien van die geval van Burgersdorp wat in die eerste jare van die bestaan van die Teol. Skool twee predikante had, van wie een eintlik dosent aan die skool was en vir 'n gedeelte deur die gemeente besoldig (is)."
Met ds. Coetzee se koms het die Gereformeerde Kerk vier predikante aan die Witwatersrand gehad. Gedurende 1919-1923 was ds. J. H. Boneschans predikant van die gemeente Germiston ná die vertrek van ds. J.C. van der Walt na Piet Retief-kombinasie, as ds. Coetzee se opvolger. Die Oos-Rand – Germiston tot by Springs – het die predikant van Germiston se arbeidsveld van Germiston se predikant geword.
Germiston se gemeente het veral swaargekry sodat dit ná ds. Derk Rumpff van Heidelberg se vertrek met dié gemeente in kombinasie gegaan het. Van 1924 tot 1927 het dr. P.J.S. de Klerk Germiston bearbei as gevolg van die vertrek van ds. J.H. Boneschans na Venterstad. Terwyl hierdie uitbreiding aan die Oos-Rand aan die gang was, het veral die westelike voorstede van Johannesburg sterk wyke en later sterk gemeentes geword. Gevolglik het die Algemene Vergadering van Transvaal toestemming verleen tot die afstigting van Johannesburg-Oos en -Noord aan die begin van 1924. Hierdie twee gemeentes het in kombinasie gegaan met ds. Coetzee as hul predikant terwyl ds. M. Postma predikant gebly het van die Johannesburgse gemeente.
Frankfort
In Mei 1925 het ds. Coetzee die beroep na Frankfort opgevolg, waar hy sou bly tot 1930. (Intussen is ds. Postma in 1926 oorlede, waarna ds. W.J. de Klerk vir die tweede maal Johannesburg se predikant geword het.) Ds. Coetzee het op die punt gestaan om vir verdere studie na Europa te vertrek toe hy die beroep na Frankfort kry. Dit was die einde van die akademiese loopbaan wat baie van sy vriende vir hom voorspel het. Tog het hy lewenslank student gebly; daar was min teoloë wat die Gereformeerde teologie, dogmatiek, kerkreg en kerkgeskiedenis soos hy geken het, aldus I.L.J. van Vuuren in die gemeente Potchefstroom se gedenkboek van 1988, wat gemeen het ds. Coetzee "sou ongetwyfeld professor (aan die Gereformeerde Kerke se Teologiese Skool op Potchefstroom) geword het as hy verder gestudeer het". Hy het wel deeltyds klas gegee aan die Teologiese Skool terwyl hy Potchefstroom se predikant was.
Wyer betrokkenheid
duimnael|regs|300px|Die ingebruikneming van die Afrikaanse Psalmboek by die [[Gereformeerde kerk Reddersburg, 1937. Tweede van links sit ds. Koos van Rooy, dan Totius, ds. Coetzee en ds. Izak Krüger.]]
duimnael|links|300px|Kranslegging deur die Gereformeerde Kerk se Sinode aan die voet van die [[Nasionale Vrouemonument|Vrouemonument, 1939. Totius staan links van die krans, links van hom ds. Izak Krüger een links van hom ds. Coetzee.]] Vanweë sy betrokkenheid by die Afrikaanse Psalmboek ten opsigte van die berymings en die melodieë, het ds. Coetzee wye bekendheid verwerf. Hy was baie lief vir kerkmusiek en het dikwels self voor 'n orrel ingeskuif. Hy het ook 'n groot aandeel gehad in die vertaling van die Bybel in Afrikaans. I.L.J van Vuuren skryf: "Dit was bekend dat hy snags ure lank gewerk het in sy studeerkamer en dat hy oordag nooit oorhaastig was nie. Hy het graag gesprekke met vriende en gemeentelede aangeknoop." Prof. J. Chris Coetzee het van hom gesê: "Hy was 'n innige herder, alhoewel hy weens 'n sterk emosionele inslag nogal moeilikheid met gereelde huisbesoek gehad het." Wanneer hy wel 'n lidmaat besoek het, het dit nooit oorhaastig gegaan nie en het hy die teerste snare aangeroer.
Ds. Coetzee was ook 'n sterk onderwysman. Vir die Potchefstroom Gimnasium, die PU vir CHO en die Teologiese Skool was hy " 'n rots van sterkte". Prof. Coetzee het vertel dat hy ds. Coetzee intiem geken het; trouens, hy was 19 jaar lank lidmaat in sy kerk. Hy onthou veral sy gawe as prediker, ten spyte van 'n effense spraakgebrek en sy ongemaklike gebare. 'n Mens het dit egter gou gewoond geraak. Van Vuuren skryf: "Vir die oppervlakkige luisteraar was sy preke moontlik ietwat swaartillend, maar hy was 'n uitmuntende eksegeet. Daar was min predikante wat die Heidelbergse Kategismus mooier, dieper en suiwerder kon preek." Van sy preke het heelparty in Die Kerkblad en in preekbundels verskyn.
Roman Bohnen
Roman Bohnen (24 November 1901 – 24 Februarie 1949) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Of Mice and Men (1939), The Affairs of Jimmy Valentine (1942), The Best Years of Our Lives (1946), en Brute Force (1947).
J.V. Coetzee
Wyer betrokkenheid
In 1932 het hy Kenia besoek vir die ingebruikneming van die Gereformeerde kerk Eldoret se kerkgebou in die naweek van 24 September.
Waardering
duimnael|links|300px|Die Algemene Sinode van die [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika op Rustenburg, 4 April 1924, onder die seringboom waaronder die Kerk in 1859 gestig is en met prof. H.H. Kuyper as deputaat van die Geref. Kerke in Nederland. Eerste ry: A.S.E. Yssel, C.W.M. du Toit, J.V. Coetzee, J.G.H. van der Walt, J.H. Boneschans, J.C. van der Walt. Tweede ry: D.P. du Plessis, D. Rumpff, T. Hamersma, D. Postma, M. Postma, prof. H.H. Kuyper, L.P Vorster, proff. J.D. du Toit, J.A. du Plessis, I.D. Kruger. Derde ry: D.N. Kotzé, N.H. van der Walt, A. Duvenage, J.A. van Rooy, C.J.H. de Wet, B.J. de Klerk, W.J. de Klerk, G.H.J. Kruger, D.G. Venter, H.P.J. Pasch. Vierde ry: F.P.J. Snyman, H.J. Venter, P.J.S. de Klerk, H.S. van Jaarsveld, H.J.R. du Plessis, J.H. Kruger.]]
300px|duimnael| regs|1933: Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting [[Pretoria, afgeneem op die trap van die Uniegebou. Eerste ry: A. Postma, P.G.W. Snyman, Derk Rumpff, J.G.H. van der Walt, I.D. Krüger, prof. J.C. Coetzee, T.T. Spoelstra, A.S.E. Yssel, D.N. Kotzé, W.J. Postma, J.P. van den Berg, I.J. van der Walt. Tweede ry: H.F.V. Kruger, J.H. Boneschans, J.M. de Wet. Tweede ry: W.J. de Klerk, P.J.S. de Klerk, B.J. de Klerk, B. de Klerk, S.J. van der Walt, L.S. van der Walt, J. Schutte, N.H. van der Walt, E.I.J. Venter, H.S. van Jaarsveld, H.J. Venter, D.G Venter, J.V. Coetzee. Vierde ry: J. van Rooy, A. Aucamp, H.P.J. Pasch. Vyfde ry: J.A. van Rooy, J.H. Kruger, G.H.J. Kruger, W.F. Venter, I.J. Lessing, J.B. du Plessis, S.P. van der Walt, J.P. Jooste, J.L. de Bruin, S. du Toit, D.P. du Plessis, F.P.J. Snyman.]]
duimnael|links|300px|Die Nasionale Sinode van die GKSA van 1939 voor die [[Vrouemonument in Bloemfontein. Eerste ry: H.S. van Jaarsveld, F.N. Lion Cachet, W.J. Postma, B. de Klerk, H.J. Venter, J. van Rooy, P.W. van der Walt, P.G.W. Snyman. Tweede ry: N.H. van der Walt, J.G.H. van der Walt, D. Postma, dr. J.D. Du Toit, J.A. van Rooy, dr. C.J.H de Wet, dr. S.O. Los, dr. J.P. Jooste, J.V. Coetzee, I.D Krüger, J.C. van der Walt. Derde ry: J.P. van der Berg, G.H.J. Kruger, A.L Aucamp, M. Postma, J.M. de Wet, I.J. Lessing. Vierde ry: Jacs van Rooy, J.L. de Bruin, J.A. Schutte, A. Postma, E.L.J. Venter, D.G. Venter, J.L. Vorster, T.T. Spoelstra, Derk Rumpff, H. du Plessis. Vyfde ry: dr. B.J. de Klerk, P.J. de Klerk, J.J. Venter, J.H. Boneschans, L.S. van der Walt, S. du Toit, J.F. du Plooy, A.S.E. Yssel. Sesde ry: H.F.V. Kruger, P.J.S. de Klerk, D.N. Kotze, W.J. Snyman, W.F. Venter, S.P. van der Walt, J.W.J. van Ryssen, N.J. Snyman, B.R. Krüger, D.J. van der Walt.]]
Volgens prof. Fanus du Toit, Totius se seun, het ds. Coetzee 'n besonderse figuur in die Gereformeerde Kerkverband geword. Hy was 'n krag op menige meerdere vergadering en deputaatskap; hy was jare lank redakteur van Die Kerkblad en die Almanak. I.L.J. van Vuuren skryf in die gemeente Potchefstroom se gedenkboek (1863–1988): "As 'n mens die Jan Lion Cachet-biblioteek van die Teologiese Skool op Potchefstroom besoek, val dit jou dadelik op hoeveel hy geskryf het. Hy het voorwaar 'n vaardige pen gehad. Hy sou 'n uitnemende joernalis gewees het. Hy het bekendheid verwerf as polemikus duisend. Ek verwys na twee boekies Geskiedenisversaking en Neo-Calvinisme.
Van Vuuren meen: "In die lewe van ds. J.V. was daar elemente wat 'n mens byna tragies kan noem. Sy talente is nie altyd ten volle gewaardeer nie, miskien vanweë die feit dat hy 'n strydnatuur gehad het. Hy kon baie reguit wees en het soos in sy rugbydae soms 'n persoon trompop geloop. Maar dan moet 'n mens dadelik byvoeg dat hy tog 'n sagte hart gehad het en nie lank kwaad gebly het nie. Hy het gou vergewe. Diep binne hierdie 'bonkige granietrots' het die bewoë hart van die kind van God geklop. Die skerp ontleedmes van die geskiedenis sal moontlik nog eendag aantoon watter groot figuur J.V. Coetzee in die geskiedenis van die Gereformeerde Kerke was. 'n Mens wil die hoop uitspreek dat 'n student die lewe en werk van ds. J.V. Coetzee tot studieonderwerp sal kies."
Gesinslewe
duimnael|regs|200px|[[Martha Coetzee.]] Op 3 April 1916, in die jaar dat hy predikant van die kombinasie Piet Retief geword het, is ds. Coetzee in die huwelik bevestig met Martha Aletta Nienaber (gebore op Burgersdorp, 21 Desember 1890), die derde kind van Andries Gerhardus Nienaber en Alida Johanna Pretorius. Tydens hul tyd in Johannesburg is in 1919 onder ds. en mev. Coetzee se leiding die Dorkasvereniging van Johannesburg-Oos (Jeppe) gestig. Onder mev. Coetzee se voorsitsterskap is die destydse Dorkasvereniging in 1931 in ’n Gereformeerde Sustersvereniging omskep. Haar man en Aletta du Plessis (eggenote van prof. Jacobus du Plessis) het mev. Coetzee gehelp met die opstel van die statute. Sy was ook tesouriere van die voorlopige bestuur van die Algemene Gereformeerde Sustersverenigng wat in 1932 onder prof. Du Plessis se leiding tot stand gekom het. Saam met hul geliefde predikantsvrou het die suster van Potchefstroom in verskeie komitees baie aangenaam saamgewerk.
Ida Bosman skryf in die gedenkboek Die Gereformeerde Vrou 1859–1959 oor mev. Coetzee sy "was ’n ware hulp vir haar man. Met al sy kerklike werk het sy hom voortreflik gehelp, besonderlik met die administratiewe werk. Sy besit ’n uitstekende geheue en ’n sterk deursettingsvermoë. Die pastorie waarin die egpaar drie-en-twintig jaar lank gewoon het, was altyd die middelpunt van die gemeentelewe. Deur haar gasvryheid en vriendelikheid is deur almal bemin." Ná haar man se dood het mev. Coetzee die swaar dae "met groot moed en geloofsvertroue" deurworstel. Nadat haar twee pleegkinders ook die huis verlaat het, het sy alleen op Potchefstroom gewoon, maar volgens Bosman nog baie belanggestel in die kerklike lewe, was sy in die eeufeesjaar (1959) "nog helder van gees en besonder opgewek" – sy was weliswaar net 68 jaar oud.
Hartbeesrivier (Wes-Kaap, lat -33,65, long 19,38)
Die Hartbeesrivier is 'n rivier wat in die Wes-Kaap, Suid-Afrika vloei.
Noordwes-Kaukasiese tale
Die Noordwes-Kaukasiese, Wes-Kaukasiese of Abchaz-Adigiese tale is ’n taalfamilie wat in die Noordwes-Kaukasiese gebied gepraat word, veral in die Russiese republieke Adygea, Kabardino-Balkarië en Karatsjai-Tsjerkessië, die betwiste gebied Abchasië, in Turkye en deur verstrooide bevolkings in die Midde-Ooste.
Brutalisme
Die argitektoniese vakterm brutalisme verwys na 'n stroming en boustyl in die modernistiese argitektuur wat tussen 1945 en 1975 hoofsaaklik in Europa en Noord-Amerika gewild geraak en hier in die 1950's en 1960's - as mededinger van die sogenaamde Internasionale Styl met sy glas- en staalstrukture - hoogty gevier het. Die uiterlike voorkoms van brutalistiese geboue word bepaal deur eenvoudige blokagtige ontwerpe, die boumateriaal (ruwe beton, met gladde of bewerkte oppervlakke) wat die bouproses vir die waarnemer sigbaar maak, en die funksie van hul bouelemente. Materiale en konstruksiemetodes (soos die tekstuur van houtbekistings waarin die vloeibare betonmassa gegiet is) bly sigbaar vir die waarnemer (vandaar die term sigbeton vir ruwe beton). Die stroming se naam is afgelei van die Franse term vir sigbeton, béton brut.
Brutalistiese boukuns word oorheers deur moderne boumateriale soos spuitbeton, staal en glas, alhoewel 'n groep argitekte wat as Team 10 bekendheid verwerf het, vir hul styl, wat as Nuwe Brutalisme bekend sou staan, ook meer tradisionele materiale soos bakstene en marmer gebruik het. Wat van brutalisme een van die mees omstrede strominge van moderne boukuns gemaak het, was die massale konstrukte met swaar en dikwels asimmetriese bouelemente wat met dié boustyl verbind word. So word brutalisme soms beskryf as 'n protesbeweging teen die eenvormigheid en uitruilbaarheid van staal-en-glasgeboue wat kenmerkend was vir die na-oorlogse Internasionale Styl.
Argitektuurhistorici beskryf brutalisme daarnaas in die konteks van die Nywerheidsomwenteling (wat moderne boumetodes en petrolgedrewe boumasjiene en -voertuie voortgebring het) en die beskikbaarheid van bekostigbare energiebronne vir beligting en verwarming wat nie net die massaproduksie van moderne boumateriale eers moontlik gemaak het nie, maar aan argitekte ook die vryheid gegee het om hul ontwerpe aan 'n groot verskeidenheid behoeftes aan te pas. Hulle was vry van alle beperkings wat hout (as vlambare boumateriaal) en bakstene (soos gebruik vir lasdraende binne- en buitemure) hulle opgelê het, terwyl nuwe boumetodes soos die gebruik van gewapende beton deur strukturele ingenieurs steeds verder ontwikkel en bemeester is.
Vanaf die laat 1960's het rekenaars ingang gevind tot die ateljees van ingenieurs en argitekte as 'n tegnologiese hulpmiddel wat strukturele berekeninge grootliks vergemaklik het. Groeiende ekonomiese welvaart, wat gepaard gegaan het met 'n stygende vraag na moderne behuising en openbare geriewe, het van brutalisme in die Verenigde Koninkryk die vernaamste boustyl van die moderne welvaartstaat gemaak: 'n bekostigbare manier om 'n groeiende bevolking binne 'n relatief kort tydperk en op groot skaal van gerieflike behuising, hospitale, skole en universiteite te voorsien.
Vanuit die Britse Eilande, waar die argitekte-egpaar Alison en Peter Smithson die ruwe stoorhuis-estetiek van Nuwe Brutalisme tot nuwe hoogtes geneem het, het die styl belangstelling by argitekte dwarsoor die wêreld gewek. Vry van doktrinêre beperkings, kon dit maklik aangepas word by plaaslike behoeftes, smaak of klimaat. In Duitssprekende lande is sakrale boukuns sterk beïnvloed deur brutalisme, in Oos-Europa en op die Balkan-skiereiland het dit uitgemond in 'n ekspressiewe nasionaal-romantiese boustyl, in Suid-Amerika het die Brasiliaanse kunsbeweging Tropicália dit met swierige elemente aangevul (soos vir die Torre Paulista in São Paulo), in die Sowjetunie het dit futuristiese trekke gehad en in Japan tot 'n luukse styl ontwikkel.
Etimologie
Die vakterm se oorsprong is onseker. In 'n bydrae vir die vaktydskrif Architectural Review, wat in 1956 gepubliseer is, beweer die Sweedse argitek Hans Asplund dat hy die term in 1950 as neologisme geskep het toe hy die werk van twee kollega', Bengt Edman en Lennart Holm, beskryf het. Toe die twee argitekte hulle in die Verenigde Koninkryk gevestig het, is die term deur 'n groep jong en vooruitstrewende argitekte oorgeneem.
Die eerste gedokumenteerde gebruik van die term word toegeskryf aan Alison Smithson wat in 1952 die ontwerp vir 'n nuwe privaat woonhuis in die Londense stadsdeel Chelsea beskryf het. Dit het ingang gevind tot die woordeskat van hoofstrom-argitektuur met die publikasie van die Britse argitektuurhistorikus Peter Reyner Banham se boek The New Brutalism: Ethic or Aesthetic in 1966 ('n uitgebreide bewerking van 'n polemiese essay wat oorspronklik in Desember 1955 in The Architectural Review gepubliseer is).
Geskiedenis
Interessant genoeg het brutalistiese boukuns sy oorsprong in die Derde Ryk se militêre argitektuur. Die Duitse argitek, ingenieur en latere stadsbeplanner Friedrich Tamms (1904−1980), wat 'n verskeidenheid militêre staalbeton-strukture soos lugafweertorings, bunkers en ander versterkte geboue in opdrag van die Nasonaal-Sosialistiese bewindhebbers ontwerp het, was 'n baanbreker vir die opwindende moontlikhede wat beton as vormbare boumateriaal ontsluit het. Omrede selfs aan militêre strukture estetiese waarde volgens die Nasionaal-Sosialistiese ideologie gegee is, het Tamms beton se potensiaal as beeldhoumedium begin ontgin en sodoende die weg gebaan vir brutalisme as een van die belangrikste na-oorlogse argitektoniese strominge.
Brutalisme in Suid-Afrika
Die bekendste voorbeelde van brutalistiese boukuns in Suid-Afrika is die Burgersentrum, die tuiste van Johannesburg se stadsadministrasie, wat tussen 1963 en 1977 deur Associated Architects as 'n kompleks van kantoorgeboue, stadspleine, tuine en fonteine op Braamfonteinkoppie gebou is; Huis Jooste in Pretoria, wat die argitek Karl J. Jooste (1926–1971), 'n vriend van Le Corbusier, in 1965 vir homself ontwerp het en waarin hy vanaf die jaar van voltooiing, 1967, tot 1971, toe hy in 'n padongeluk dood is, saam met sy vrou Sylvia gewoon het (tans is 'n restaurant in die gebou gesetel); die Universiteit van Port Elizabeth (1974, tans die Nelson Mandela Metropolitaanse Universiteit); die Randse Afrikaanse Universiteit se kampus in Auckland Park, Johannesburg (in 1975 ontwerp deur Wilhelm O. Meyer & Partners); die Ponte City-woonsteltoring in Hillbrow, Johannesburg (1975); en die Universiteit van Kaapstad se Sportsentrum (in 1977 ontwerp deur Uytenbogaardt en Macaskill).
Saartjie Botha
Lewe en werk
Susara Susanna Botha is in 1972 in Bellville gebore as die middelste van drie kinders. Sy het ’n ouer suster, Santjie, en ’n jonger broer, Gerhard. Haar vader is die politikus Louis Johannes Botha en haar ma is Louisa Botha. Sy word groot in die Bethlehem-distrik op die familieplaas Spes Bona. Haar vader is ’n parlementslid en die gesin spandeer derhalwe baie tyd met verskuiwing tussen Kaapstad en Bethlehem. As een van skaars twintig leerlinge ontvang sy haar eerste skoolopleiding aan die plaasskooltjie Daniëlsrus Primêr, geleë tussen Bethlehem en Reitz. Wanneer haar vader in 1980 administrateur van die Oranje-Vrystaat word, verhuis die gesin na Bloemfontein en sy matrikuleer aan die Hoër Meisieskool Oranje. Haar vader is administrateur tot 1991 en is in 1999 op die familieplaas oorlede. Sy studeer na matriek verder aan die Universiteit van Stellenbosch in die Filosofie en Letterkunde en behaal ’n B.A.-graad en B.A. Honneurs-graad. Hierna behaal sy ’n M.A.-graad in Filosofie met ’n verhandeling oor die tema van ’n feminologiese perspektief op seksualiteit. Sy bly lank in Stellenbosch voordat sy in ’n woonstel in Observatory in Kaapstad intrek. Op Stellenbosch bedryf sy die koffierestaurant Blou Okapi wat sy later herdoop tot Dada. Sy raak betrokke by die Klein Libertas-teater, waar sy haar debuut as toneelskrywer maak en saam met Amelda Brand deelneem aan ’n teaterprojek onder vroue wat op Bolandse plase werk. Sy is uit en uit ’n teatermens, wat onder andere saam met Marthinus Basson en Jaco Bouwer in Mei 2001 die teatermaatskappy Rys, Vleis en Aartappels stig. Hierdie maatskappy bring verskeie eksperimentele stukke op die kunstefeeste op die planke. In 2002 skryf sy haar by die Universiteit van Stellenbosch in vir ’n doktorsgraad in Filosofie. Sy doen ook vryskutwerk vir die tydskrif Insig. Sy word dramakoördineerder vir die Universiteit van Stellenbosch se jaarlikse Woordfees en word dan in 2014 aangewys as die tussentydse feesdirekteur van hierdie fees vir 2015. Sy volg Dorothea van Zyl op in hierdie posisie.
Skryfwerk
Terwyl sy in standerd een is, skryf sy haar eerste gedig (oor die Springbokke). Dit word in die skool se jaarblad gepubliseer. Dit is egter as dramaturg wat sy naam maak. Haar eerste solopoging as dramaturg is “Vuilspel”, wat oor rugby handel. In 2001 betree sy die kunstefeeste wanneer “Spanner” opgevoer word. Die drama is ’n grepie uit die lewe van ’n paar motorwerktuigkundiges wat ook stellings maak oor die lot van wit Afrikaanse mans. “Spanner” wen ’n Kanna-prys by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK). “Tip” word in 2002 by Aardklop opgevoer en beeld ’n werklose aktrise uit wat as kelnerin moet werk. “Balle” word in 2004 by Aardklop opgevoer. Terwyl twee vriende ’n paar balle sink, daag die een se vrou en ander se meisie daar op en tussen die spel met balle en stokke word die moderne verhouding gedissekteer, met onder andere seks, wellus en verwagtinge binne die verhouding wat verken word. “1975” debuteer in 2005 by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees (KKNK). Die jaar 1975 was die jaar voor die koms van televisie, die Soweto onluste en die tentatiewe begin van die Bosoorlog en is dus tiperend van die tyd voor radikale verandering in Suid-Afrika. In 2005 kyk ’n jong man aan die hand van twee ouer vroue terug oor die dertig jaar sedertdien en probeer om die denk- en leefwyses van hierdie tydperk te verstaan. Hy ontdek hoe moeilik dit is om ’n objektiewe beeld van die verlede te vorm, wat met beide nostalgiese en kritiese perspektiewe aangebied word. “Verkeer” word vanaf 2005 by kunstefeeste opgevoer en het die vorm van vier bewegings, soos in ’n simfonie. Dit verbeeld die vier stadiums van verkeer, naamlik vry vloeiende verkeer, stop-ry, totale stilstand en oplossing wanneer dit weer begin vloei en is metafoor vir die lewe, verhoudings en groei. Die karakters is ’n jongerige Afrikaanse egpaar, ’n ouer Engelse man en ’n jong swart man. Die tegniese aspekte van die drama sorg vir ’n nuwe invalshoek en vermeng musiek, beeldmateriaal en beweging op wieletjies.
“Altyd Jonker” is ’n musiekspel oor die lewe van Ingrid Jonker. Dit begin met die twee begrafnisse wat Jonker gehad het, die eerste die stywe en formele een vir die familie en die tweede waar die skrywers hulde aan haar gebring het. Deur die vertellings van onder andere Marjorie Wallace en André P. Brink word daar dan terugflitse uit haar lewe beleef, met veral Ingrid se emosionele veeleisendheid wat treffend belig word. Jonker se lewenslange stryd om emosionele stabiliteit word aangrypend uitgebeeld, asook die groot impak wat sy op haar vriende gehad het. “Saad” word in 2007 by Aardklop opgevoer en is ’n familiedrama rondom grondbesit, waarin nalatenskap en identiteit en hoe dit met grond verbind ondersoek word. Die pa sterf in die landerye en laat die ma, twee seuns en dogter om sin te probeer maak van wat nou van die grond en hulle gaan word. Dit word ’n stryd om in te palm wat hulle kan, maar die pa keer terug uit die dood om sy sake met die drie kinders af te handel, in ’n besonder sterk monoloog waarin hy sy kroos dissekteer en oordeel uitspreek. Hierna keer hy weer terug na die grond, waar hy hoort. “Balbesit” debuteer by die KKNK van 2013, waar die titel ook die verlies aan mag van die Afrikaner na 1994 suggereer. Hierdie is nie suiwer drama of musiekteater nie, alhoewel dit sterk elemente van beide bevat. Die gesprek wat met “Saad” begin het, word hierin voortgesit. Een van die karakters som die aard van die drama op in die gebiede gebed, grond en rugby, met grond as die grootste van die drie. As gespreksmedium word gekies die grootste gemene deler onder Afrikaners en Afrikaanses bestaan, naamlik rugby, om te dien as metafoor vir die situasie in die land en om aan die hand van rugbyformasies en rugbyterminologie sosiale verskynsels te belig. Die verskillende tonele is losweg gebaseer op 25 verskillende fasette van rugby, waardeur nuus, maatskaplike probleme, manlikheid, liefde en ander aktuele sake aangespreek word. Die dialoog van “Balbesit” is saamgestel uit werklike kommentaar deur mans van alle rasse wat Botha oor ’n lang tydperk op verskillende nuuswebwerwe raakgeloop het. Hierdie drama word in 2013 by die KKNK genomineer vir ’n Kanna-toekenning as beste teaterproduksie en beste debuutwerk, asook vir ’n Herrie-Kanna vir kopverskuiwende werk. “Balbesit” word ook in ’n rolprent verwerk, met Jaco Bouwer as regisseur.
Sommige van die ander dramas uit haar pen is “Op die bloedspoor van Florence Nightingale”, “Die goue seun” (oor die lewe van Uys Krige en sy verhouding met sy moeder, Sannie Uys), “Trouvrou”, “Baaier/Buyers”, “Vullis” (wat die lewe van vullisverwyderaars belig) en “Boks” (wat die sensitiewe psige van twee vegters voor ’n belangrike geveg ontleed). Die komedie “Bure op die bank” debuteer in 2008 by die Aardklop Kunstefees op Potchefstroom. In hierdie komedie stry die twee bure oor rugby, vroue, die Afrikaanse name vir kraggereedskap, skoonma’s en die stukkende kar wat die een aan die ander verkoop het. Dit word ’n uitbeelding van die natuurlike kompetisie wat daar tussen mans heers. In 2009 debuteer die swart komedie “Indien moeg stop / rus” by Aardklop, waarin ’n vrou en haar obsessie met motorongelukke vanuit ’n ongewone hoek belig word. “Skeer op Richmond” beskryf ’n reis na genesing en debuteer in 2012 by Woordfees. Saam met Christiaan Olwagen skryf sy “Wie drink wat?”, ’n tragikomiese drama oor alkohol wat in 2013 by Aardklop debuteer. Die titel is ’n toespeling op die laaste loopdop, wat gewoonlik nie die laaste is nie. Alkohol maak dinge beter maar veral slegter, is ’n kruk en ’n ontsnappingsmeganisme. Al hierdie aspekte van hierdie groot sosiale probleem word uitgebeeld. “Die wagkamer” is ’n komedie gebaseer op karakters van Ilne Fourie wat onder andere in 2015 by die KKNK opgevoer word. Die verstrooide Bertie en Alfreda Botha skaal af en verhuis na Huis Herfsblaar, waar hulle nuwe dinge ervaar, deur mekaar se brille na die lewe kyk en wag vir die einde. Haar debuutkabaret is “Oënskynlik ”, wat in 2003 by Aardklop opgevoer word.
Met “Letsels” beproef Saartjie ander media as die verhoog en lewer hiermee ’n foto-uitstalling met vertellings op CD, waarin die plaaswerkergemeenskap uitgebeeld word. Die titel verwys na die fisiese en emosionele knoue wat mense in ’n weerlose en verontregte posisie kry in die ewige stryd om net te oorleef. Hierdie uitstalling is in 2002 by Aardklop te sien. Sy skryf ook die draaiboek van die film wat van Derick van der Walt se bekroonde jeugroman “Lien se lankstaanskoene” vir KykNet gemaak word. Haar eerste radiodrama, “Behoort”, word op 28 Junie 2012 oor Radiosondergrense se Radioteater program uitgesaai. Dit beeld die Du Toit-gesin uit wat bymekaar kom rondom die skielike siekbed van hul geliefde huishulp, Elsie Willemse. So word hulle verkeerde persepsies oor rassegrense dan blootgestel en hulle gebrek aan insig in iemand met wie hulle vir lank ’n intieme ruimte gedeel het. Elsie het vir 35 jaar by die familie ingewoon en gewerk en het selfs haar kanse op ’n huwelik laat verbygaan omdat sy die Du Toit-kinders wou help grootmaak. Wanneer sy ’n beroerte-aanval kry, moet die gesin besin oor waar sy regtig behoort en van watter aard hulle verhouding met haar was.