cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shakers
Geskiedenis
Moeder Ann (Mother Ann) of "Ann die Woord" (Ann the Word ), soos sy deur haar volgelinge genoem is, het haar ná 'n moeilike huwelik en probleme tydens haar swangerskappe (haar vier kinders het almal op 'n jong leeftyd gesterf) in September 1758 by die Shaking Quakers aangesluit, 'n groep godsdienstig andersdenkendes onder leiding van Jane en James Wardley (alternatiewe spellings soos Wardlaw kom voor in dokumente), 'n egpaar wat as kleremakers in Bolton-on-the-Moors, 'n klein nedersetting twaalf myl noordoos van Manchester, werksaam was.. Weens haar deelname aan luidkeelse kerkdienste is sy aan godsdienstige vervolging blootgestel en het - saam met ander Shaking Quakers - selfs in die tronk beland nadat die groep met £20 beboet is weens versteuring van die Sondagsrus en nie in staat was om dié boete te betaal nie.
Na bewering het sy in dié tyd 'n reeks openbarings oor haar ware natuur ontvang. Sy en haar volgelinge het haarself vervolgens as 'n soort profeet en spirituele leier beskou wat - nadat sy die Heilige Gees ontvang het - die vroulike aspek van God se tweeledige (dit wil sê manlike en vroulike) natuur as Vader en Moeder (in teenstelling met die suiwer manlike Drie-eenheid) versinnebeeld het, en as die tweede inkarnasie van Christus (dit wil sê die verwesenliking en verpersoonliking van die Nuwe Testament se sentrale boodskap van liefde).
Deur Moeder Ann Lee se roeping en sendingwerk is 'n spirituele ewewig bereik nadat die eerste Christus, Jesus van Nasaret, manlik was. Ann Lee het 'n omvangryke teologiese fondament vir haar geloof ontwikkel en die selibaat as grondbeginsel van haar gemeenskap gevestig. Die wederkoms van Christus is as 'n spirituele gebeurtenis beskou wat in die harte van gelowiges plaasvind.
In verdere openbarings is aan haar die opdrag gegee om in verwagting van die Duisendjarige Hemelse Ryk te lewe en hiervoor 'n millennariese kerk in die Nuwe Wêreld te vestig. Saam met agt volgelinge het Moeder Ann in 1774 in Liverpool aan boord van The Mariah gegaan, 'n skip wat hulle na Noord-Amerika geneem het. Op 6 Augustus het hulle in New York voet aan wal gesit.
Die groep het in 1776 'n permanente nedersetting in Niskeyuna (tans Watervliet) in die deelstaat New York gestig - in 'n distrik waar net op dié tydstip 'n onafhanklike godsdienstige herlewingsbeweging tot die breë algemene publiek se belangstelling vir die klein Shaker-gemeenskap gelei het. Binne vyf jaar het duisende gelowiges by hulle aangesluit om uiteindelik in altesaam 18 utopiese gemeenskappe en onder die spirituele leiding van Moeder Ann Lee een van die mees ongewone en langdurige godsdienstige eksperimente in die Amerikaanse geskiedenis te begin.
Shaker-gemeenskappe het volgens die beginsels van pasifisme, natuurlike gesondheid en higiëne geleef. In alles wat hulle gedoen het, het Shakers gestrewe na eenvoudigheid en volmaaktheid. Volgens hul eie leuse was hul hande aan hul werk en hul harte aan God gewy. Al was Shakers ook in die Nuwe Wêreld dikwels aan godsdienstige vervolging blootgestel, onder meer vanweë hul pasifistiese oortuiging, of nadat hulle ten onregte van snaakse oortuigings beskuldig is, het die gemeenskap by tydgenote nogtans groot bewondering uitgelok vir sy modelplase, die netjiese voorkoms van sy welvarende nedersettings (wat kommunalistiese en monastiese trekke gehad het), en hul opregte optrede teenoor ander (na wie Shakers verwys het as the world's people - "mense van die wêreld"). Hul beginsel van gelykheid tussen die geslagte en rasse was radikaal en baanbrekend in die 18de eeuse konteks.
Naas sosiale en maatskaplike veranderinge, wat Shaker-leerstellings minder aantreklik gemaak het, het Shaker-gemeenskappe met hul selibatêre leefstyl - geen nuwe lede is in gemeenskappe gebore nie, groei kon net geskied deur die bekering van buitestaanders. Tydens hul bloeitydperk in die middel van die 19de eeu het Shaker-gemeenskappe tussen 4 500 en 6 000 lede getel.
Die laaste aktiewe Shaker-gemeenskap, Sabbathday Lake Shaker Village in New Gloucester, Maine, het laat in 2016 nog uit slegs drie lede bestaan. Op 2 Januarie 2017 is die afsterwe van Suster Frances Carr vermeld. Die laaste oorlewende Shakers is Suster June Carpenter en Broeder Arnold Hadd. Hulle wil graag die bewys lewer dat hul geloofsoortuigings meer is as 'n blote historiese voetnota.
Bydraes tot die Amerikaanse samelewing
'n Groot verskeidenheid uitvindings, wat gewoonlik nie gepatenteer is nie, het voortgespruit uit die werksywer, toegewydheid en tegniese vernuf van Shaker-gemeenskappe, insluitende die skroef, babbittmetaal, 'n roterende eg, 'n outomatiese veer, 'n turbine-waterwiel, 'n dorsmasjien, die sirkelsaag en die wasgoedpen. Die tegniese uitdaging om gemeenskappe van tussen vyftig en honderd Believers van byvoorbeeld skoon klere en beddegoed te voorsien, het van meganisering 'n maklike keuse gemaak vir Shaker-nedersettings wat oor die nodige vaardighede, kapitaal en wil beskik het - so is in 1858 'n verbeterde wasmasjien gepatenteer wat in Mount Lebanon ontwikkel is. Die wetenskaplike tydskrif Scientific American het in 1860 sy titelblad aan die uitvinding gewy en na hotelle verwys wat uiters tevrede was met die masjien. Shakers was die eerste wat met hul eie onderneming, Shaker Seed Company, saad in pakkies verkoop het en was daarnaas 'n tyd lank die grootste produsente van medisinale kruie in die Verenigde State.
Hul kulturele erfenis sluit gesofistikeerde meubels en boukuns, handvervaardigde produkte, kookkuns en aantreklike musiek soos himnes en danse in. Shaker-danse en -sange maak deel uit van die Amerikaanse volkskuns, terwyl die eenvoudige mooiheid, funksionalisme, tegniese vaardigheid en bedrewenheid, wat in hul vergadersale, skure en gebruiksvoorwerpe weerspieël word, 'n blywende invloed op Amerikaanse ontwerpkuns het. As ambagsmanne het Shakers volmaaktheid bereik met hul meubels.
Om elke taak met groot sorgvuldigheid te verrig was deel van die Shakers se geloofsbelydenis. Juis hieruit het die gemeenskap se kenmerkende bou-, ontwerp- en dekoratiewe kunste voortgespruit wat op eenvoudigheid, hoë gebruikswaarde en volmaakte vakmanskap gegrond was. Hul sin vir skoonheid, netjiesheid, keurigheid, versorgdheid, presiesheid en ordelikheid vind uitdrukking in die suiwer lyne en gebrek aan oorbodige versierings van Shaker-ontwerpkuns. Shakers was baanbrekers vir die beginsel van "vorm volg funksie" wat later ingang gevind het tot die werk van argitekte en ontwerpers soos John Ruskin (1819–1900) en Louis Sullivan (1856–1924).
Organisasiestruktuur en uitleg van nedersettings: Hemel op aarde
In Shaker-gemeenskappe geniet manlike en vroulike gelowiges gelyke regte. Hiërargiese strukture het steeds 'n sentrale rol in die lewe van Shakers gespeel, en so is elke gemeenskap deur 'n Raad van Oues (Elders en Eldresses) geadministreer wat apart van die jonger Broeders en Susters gehuisves is.
Elke Shaker-nedersetting is gewoonlik in drie eenhede of "families" met tussen 30 en 100 individue verdeel. Na die belangrikste en sentraal geleë eenheid is as Kerkfamilie (Church Family) verwys. Die twee ander families, Noord en Suid, is volgens hul geografiese ligging met betrekking tot die kerneenheid genoem. Elkeen van die eenhede het binne die gemeenskap bepaalde funksies en take verrig.
By die beplanning van hul nedersettings het Shakers die invloed in ag geneem wat die fisiese omgewing op hul gemeenskapslewe kon uitoefen. Die geloofsgemeenskap se hoofkwartier te Mount Lebanon het in 1821 geskrewe verordeninge en reëls saamgestel waarna as Millennariese Wette (Millennial Laws) verwys is. Hierdie wette, wat verskeie kere gewysig is, in 1845 en vervolgens die hele 19de eeu deur, het die gepaste gedrag en lewenstyl in Shaker-gemeenskappe bepaal.
In dié Shaker-leerstellings is die fisiese eienskappe van elke nedersetting as aardse paradys noukeurig vasgelê. 'n Plek van besondere natuurskoon is in elke gemeenskap gekies vir godsdienstige plegtighede en feesvierings.
Ander woonhuise en sommige werkswinkels is volgens 'n geordende uitleg langs die gemeenskap se hoofpad opgerig, terwyl ander geboue soos skure agter die sentrale spil ontstaan het. Namate 'n Shaker-gemeenskap gegroei het, is die gemeenskapslewe aangevul met nuwe funksies en take waarvoor spesiale geboue benodig is - soos looihuise, werkswinkels vir besemmakers, kopersmidwinkels en spinnerygeboue. Vorm en kleure van geboue is deur die Millennariese Wette bepaal. Ongewone en snaakse boustyle was volgens dié reëls ongewens. In plaas daarvan het deskundiges in Shaker-gemeenskappe op ontwerpe gefokus waarin doeltreffendheid en maklike onderhoud sentraal gestaan het. Shaker-argitektuur sou verbind word met helderheid en elegante aantreklikheid, in lyn met hul strewe om elke gemeenskap ook argitektonies as "hemel op aarde" te ontwerp.
Shakers het gekies vir 'n tradisionele landelike boustyl eie aan Nieu-Engeland, waarvan die vorm en simmetrie deur die sogenaamde Federale en Griekse Herlewingstyle van die laat 18de en vroeë 19de eeu geïnspireer is. Nogtans kon hulle maklik onderskei word van aangrensende nedersettings danksy hul besondere uitleg, geordende landskappe en suiwer funksionele besonderhede van hul geboue.
Die vroegste Shaker-huise is van hout gebou, met strooigeel buitefasades en rooi dakplankies. Die vergaderplek is as enigste gebou wit geverf, soos in die sogenaamde Millenniumwette (Millennial Laws) voorgeskryf is. Sodra die gemeenskappe gegroei en gefloreer het, is bakstene as boumateriaal gebruik. In baie nedersettings het baksteengeboue met vier verdiepings ontstaan wat van elegante graniet- en marmerfasades voorsien is. Om oorbevolking te voorkom en voorsiening te maak vir die toekomstige groei van elke familie, het Shakers dikwels betreklik groot woonhuise opgerig.
1629
Die jaar 1629 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 29ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Zazie Beetz
Zazie Olivia Beetz (gebore 1 Junie 1991) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Geostorm (2017), Slice (2018), en Deadpool 2 (2018), en in die televisiereeks Atlanta (2016).
Piet Mey
Pieter Mey (gebore 17 Desember 1948) is 'n Suid-Afrikaanse politikus wat tans 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika is, waar hy die Vryheidsfront Plus verteenwoordig.
Politieke loopbaan
Mey is 'n lid van die Vryheidsfront Plus en die party se provinsiale leier in die Oos-Kaap.
Parlementêre loopbaan
Mey was vyfde op die VF Plus se nasionale lys vir die 2019-verkiesing. Hy is op 22 Mei 2019 as 'n parlementslid ingehuldig.
Chiké Okonkwo
Chiké Okonkwo (gebore 18 Maart 1982) is 'n Engelse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Birth of a Nation (2016) en Burning Sands (2017), en in die televisiereeks Being Mary Jane (2013).
Goliath Davids
Goliath Davids (1929-2012) was 'n Suid-Afrikaanse verhoog-, televisie- en rolprent-akteur. Davids het in bekende produksies soos Fiela se Kind, Jantjie, Klara Viljee en Onder Engele gespeel. Hy is op 83-jarige ouderdom in 'n hospitaal op Worcester oorlede nadat hy komplikasies met brongitis opgedoen het. Hy word oorleef deur ses kinders, 19 kleinkinders en nege agterkleinkinders.
Richard Cummings (akteur)
Richard Cummings (20 Augustus 1858 – 25 Desember 1938) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Bride's Play (1922) en The Galloping Cowboy (1926).
Callyspongia staminea
Callyspongia staminea is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Harold Rainsford Stark
Harold Rainsford Stark (12 November 1880 - 20 Augustus 1972) was 'n offisier in die Amerikaanse vloot tydens die Eerste Wêreldoorlog en die Tweede Wêreldoorlog, wat vanaf 1 Augustus 1939 tot 26 Maart 1942 as die 8ste hoof van vlootoperasies gedien het.
Wynie Strydom
Wynie Strydom was die spanbestuurder van die Blou Bulle, 'n pos wat hy sedert 1997 beklee het. Sy ywerige ondersteuning en manewales langs die rugbyveld het aan hom die bynaam Hartaanval Wynie besorg.
Strydom speel al van sy skooldae af rugby en hy was die kaptein van sy skool se tweede span, al was hy die kleinste matriek-leerling. Hy speel vanaf 1976 tot 1978 vir die Blou Bulle se B-span rugby, waarvan hy 45 keer op die bank moes uitsit. Hy het ook vroeër jare die Noord-Transvaal se o.13 Cravenweek-span afgerig en mettertyd ook die o.20's.
In 1992 aanvaar hy 'n voltydse betrekking by die Blou Bulle Rugbyunie en word in 1997 as die spanbestuurder aangestel. Langs die veld trek sy spontane ondersteuning vir die Bulle aandag en word hy 'n bekende gesig tydens die beeldsend van rugbywedstryde op TV.
Hy het aangekondig dat hy na die Curriebeker-seisoen van 2013 gaan uittree.
Papegaaie
Papegaaie (Psittaciformes) is 'n orde van voëls wat uit 3 families en 372 spesies bestaan. Aanvanklik kom die spesies slegs in die trope en suid daarvan in die suidelike halfrond voor. Ag gevolg van ontsnapping uit gevangenskap of doelbewuste vestiging in die twintigste eeu, het wilde bevolkings ook in die noordelike halfrond ontstaan. Die grootste diversiteit (meeste spesies) van papegaaie kom in Suid-Amerika en Australasië voor.
Tipiese kenmerke van papegaaie sluit in: 'n sterk, geboë snawel, 'n regop houding, sterk bene met 2 tone wat vorentoe wys (2 en 3) en twee wat agtertoe wys (1 en 4). Baie papegaaie is helderkleurig, en het soms verskeie helder kleure.
Die vere van kaketoes strek van meestal wit tot oorwegend swart, met 'n kruin van vere wat oor die kop strek. Papegaaie se dieet bestaan uit sade, neute, vrugte, blomknoppe en ander plantmateriaal. 'n Paar spesies sal soms ander diertjies eet. Spesies van die stam Lorini is gespesialiseerd om van nektar en sagtevrugte te lewe. Byna al die papegaaie maak in boomholtes nes (of bokse in gevangenisskap). Hulle lê wit eiers.
Pasgebore kuikens is hulpeloos en moet gevoed en versorg word.
Papegaaie is van die intelligentste voëls, en sommige spesies kan selfs menslike stemme namaak. Die eienskap, tesame met hul helder kleure, maak van hulle gewilde troeteldiere.
Papegaaie (orde Psittaeiformes) is bekende kouvoëls wat oor groot dele van die wêreld, en in besonder in die tropiese streke, wildlewend voorkom. 'n Paar spesies is ook in Suid-Afrika inheems. In die natuur vorm papegaaie dikwels groot swerms en vreet hoofsaaklik saad. Hul gewildheid as kouvoëls berus hoofsaaklik op die feit dat hulle die mens se stem goed kan naboots.
Bou en indeling
Papegaaie (orde Psittaciformes) is baie bekende voëls wat maklik uitgeken kan word aan die groot, baie krom snawel, die sterk, kort pote en 'n verekleed wat meestal veelkleurig is. Die kop is taamlik groot en aan die snawelbasis kom 2 duidelik sigbare neusgate voor met 'n breë washuid daarom, waarop daar soms vere groei.
Die bo-snawel kan met behulp van 'n spesiale gewrig ook opwaarts beweeg, terwyl die ondersnawel glyende bewegings maak sodat papegaaie ook harde sade kan kraak en afdop. Op grond hiervan het die kaketoe sy naam gekry; dit is afgelei van die Maleise woord kakatua, wat "knyptang" beteken.
Die snawel word ook as "derde poot" gebruik wanneer die voëls tussen boomtakke klim. Die pote het 4 tone, waarvan die eerste en vierde agtertoe gerig is en die tweede en derde vorentoe. Papegaaie het 'n dik, gespierde tong waarop 'n groot aantal smaak- en tasorgane voorkom. By die lori's, wat hoofsaaklik nektar en stuifmeel vreet, is die tong soos 'n verfkwas gerafel. Alle papegaaie behoort tot dieselfde familie (Psittacidae), wat in 7 subfamilies onderverdeel is.
Die oudste verteenwoordigers van die familie is die nestorpapegaai (subfamilie Nestorinae), wat in Nieu-Seeland voorkom en waarvan almal donker vere het. Die bekendste papegaaie is die kaketoes (subfamilie Cacatuinae) en die egte papegaaie (subfamilie Psittacinae). Ander papegaaie is die uilpapegaaie (subfamilie Strigopinae), die spegpapegaaitjies (subfamilie Micropsittinae), die borselkoppapegaaie (subfamilie Psittrichasinae) en die lori's (subfamilie Trichoglossinae).
Leefwyse en verspreiding
Buite die broeityd leef papegaaie in groot swerms. Hulle is baie sosiale diere wat eensaam en verveeld is as hulle alleen in gevangenskap aangehou word. Papegaaie is skemervoëls wat met hul gekrys en geskreeu begin sodra die son opkom. Die kleiner spesies kwetter. Vrugte en sade is die vernaamste voedsel en die voëls soek altyd langs dieselfde roetes hul kos.
Aangesien hulle altyd in groot groepe wel, word hulle veral in Australië as 'n ernstige bedreiging vir die akkerbou beskou. Tydens die broeityd vorm die papegaaie pare. By alle spesies is daar duidelike verskille in kleur en tekening van die verekleed en by die van 'n maat speel persoonlike voorkeure 'n besliste rol. 'n Paar bly ook dikwels vir die res van hul lewens bymekaar.
Op grond hiervan word die verteenwoordigers van een genus die onafskeidbares (Agapornis) genoem. Vanweë hul innemende betuigings van toegeneentheid is hierdie klein papegaaie gewilde kouvoëls. Die nes word in bome, termiethope of rotssplete gebou. Die kuikens kom na sowat 3 weke te voorskyn en is aanvanklik blind en net met donsvere bedek. Hulle is baie hulpeloos en die meeste papegaaie voer hul kleintjies met kos wat vooraf eers in die krop verteer word.
Papegaaie is met uitsondering van Europa oor die hele wêreld versprei. Uit fossielvondste blyk dit dat die voëls tydens die Oligoseen (sowat 38 miljoen jaar gelede) ook in Europa voorgekom het. Die meeste spesies teel in die trope, in Asië, Afrika, Australië en op talle eilande in die Stille Oseaan. Sommige kom egter ook in die kouer streke voor. Die kea (Nestor notabilis) broei selfs in die Nieu-Seelandse Alpe bokant die boomgrens. In Amerika word papegaaie van Suid-Argentinië en Chili tot in Mexiko en die Bahama-eilande aangetref.
Die carolinaparkiet (Conuropsis carolinensis), wat in die 19e eeu nog suid van die Groot Mere tot in Florida in die Verenigde State voorgekom het, was die noordelikste spesie. Hierdie voël is egter sedertdien deur die mens uitgeroei. Die natuurlike habitat van papegaaie is uiteenlopend van aard. Behalwe woudbewoners is daar ook spesies wat in oop gebiede aangetref word, byvoorbeeld die grasparkiete of budjies (genus Melopsittaeus) en die valkparkiet (Nymphicus hollandicus).
Die Australiese grondpapegaai (Pezoporus wallicus) leef in boomlose moerasse, terwyl die catharinaparkiet (Bolborhynchus lineola) in die hooggeleë bergwoude van Sentraal-Amerika voorkom. Een van die papegaaispesies wat hom die beste by die koulewe aangepas het, is die monniksparkiet (Myiopsitta monachus). Hy kan temperature van selfs - 28 °C oorleef.
Verteenwoordigers
Die aras (genera Ara en Anodorhynchus) uit die tropiese streke van Amerika is verreweg die kleurrykste en grootste papegaaie. Die voort- bestaan van hierdie voëls, waaronder die kobaltblou hyacinthara (Anodorhynchus hyacinthinus), word bedreig deur die ontbossing van die woude en gejag vanweë hul mooi vere. Die klein spegpapegaaie, wat nie langer as 10 cm word nie, kom in Nieu-Guinee voor, waar hulle in die neste van boomtermiete broei. Net soos spegte gebruik hulle hul lang, stewige stertvere as steunpilaar wanneer hulle teen bome opklim.
Die mannetjies is helderkleurig terwyl die wyfies vaalbruin is. Daar is net een uilpapegaaispesie, naamlik die Nieu-Seelandse kakapo (Strigops habroptilus). Hy kan nouliks vlieg en ingevoerde Europese roofdiere soos wesels, marters, honde en katte hou ŉ ernstige gevaar vir sy voortbestaan in. Daarby ondervind hy ook voedselmededinging van die ingevoerde herte, wat ook van plante lewe. Van die nestorpapegaaie kom teenswoordig nog 2 spesies voor. Die kea (Nestor notabilis) en die kaka (Nestor meridionalis) is albei inheems in Nieu-Seeland.
Die spesie wat die wydste versprei is, is die rosekaketoe (Cacatua roseicapilla). Na die broeityd vorm hulle soms swerms van meer as duisend voëls. Kaketoes en ander saadetende voëls uit die gebied het weer baat gevind by die ontbossing van die woude vir akkerbougrond omdat daar gevolglik baie meer kos beskikbaar geword het. Lori's is besonder kleurryke papegaaie waarvan die vere hoofsaaklik kombinasies van blou, geel en rooi is. Hulle kom veral op Nieu-Guinee en enkele omliggende eilande voor en daar is ook 'n paar spesies in Australië.
Lori's word al baie lank as huisdiere aangehou en word gou mak. Die lori van die Blou Berge (Trichoglossus haematodus meluccanus) is selfs bekend daarvoor dat hy self na huise toe kom en kos kom bedel. In teenstelling met die meeste ander papegaaie eet lori's nie soseer saad nie, maar eerder sagtevrugte, nektar en stuifmeel. Daardeur dra hulle by tot die bestuiwing van blomme. Die meeste papegaaispesies behoort tot die subfamilie van die egte papegaaie.
By die voëls is die rand van die bo-snawel gekerf en dit is ook baie langer as die ondersnawel. Bekende verteenwoordigers is die aras, die grasparkiet of budjie (Melopsittacus undulatus), die grys rooistertpapegaai (Psittacus erythacus) uit Afrika en die onafskeibares (Agapornis). Die Nieu-Seelandse kakariki's (genus Cyanoramphus) en die Australiese grondpapegaaie (genus Pezoporus) is ook egte papegaaie. Papegaaie is ook inheems in Suid-Afrika. Die grootste spesie is die grootpapegaai of Knysnapapegaai (Poicephalus robustus).
Hy is hoofsaaklik groen met 'n grys kop en nek en word veral in woude en digte bosse aangetref. Die Bosveldpapegaai (Poicephalus meyeri) is kleiner en hoofsaaklik bruin met 'n geel kroon en blougroen bors en pens. Dit is ŉ taamlik algemene voël in Gauteng. In die oostelike dele van die land kom die bruinkoppapegaai (Poicephalus cryptoxanthus) voor, wat 'n bruin kop en nek het en andersins hoofsaaklik groen is. Daar word ook enkele parkiete in Suid-Afrika aangetref.
Papegaaie as huisdiere
Die eerste lewendige papegaaie is deur Onesieritus, stuurman in die vloot van Alexander die Grote, na Europa gebring en die Romeine het reeds in omstreeks 200 v.C. papegaaie aangehou. Plinius het destyds al beskryf hoe die voëls geleer kan word om te praat. Die feit dat papegaaie die mens se stem so goed kan naboots, is ook teenswoordig die vernaamste rede vir hulle gewildheid as kouvoëls.
Die grys rooistertpapegaai uit Afrika is die heel beste prater. Die mannetjie kan die menslike stem perfek naboots. Daar word beweer dat hulle in gevangenskap sowat 80 jaar oud kan word. Ander papegaaie wat goeie praters is, is die Amasonepapegaaie (genus Amazona). Dit is egter moeilik om hierdie hoofsaaklik groen papegaaie te laat broei en hulle is ook dikwels aggressief en lawaaierig.
Taksonomie
Volgens genetiese navorsing bestaan die papegaaie uit drie hoofgroepe, soos deur die onderstaande kladogram aangedui:
Stębark
Stębark [ˈstɛmbark] (Duits Tannenberg) is 'n stadsdeel van Grunwald (Grünfelde) in die powiat Ostródzki van die woiwodskap Ermland-Masurië, Pole.
Die nedersetting is in die voormalige Oos-Pruise, naby die grens met die voormalige Wes-Pruise in die oostelike uitlopers van die Kernsdorfer Höhe geleë en het saam met die naburige Grunwald danksy twee veldslae bekendheid verwerf:
Op 15 Julie 1410 het die Duitse Orde in die Slag van Tannenberg 'n verpletterende nederlaag teen Pools-Litause magte gely. Die historiese gebeure het in die 19de eeu in Pole tot 'n nasionale mite ontwikkel.
Tydens die Eerste Wêreldoorlog het Duitse troepe onder bevel van Paul von Hindenburg tussen 26 en 30 Augustus 1914 'n oorwinning oor die 2de Russiese leër onder bevel van generaal Aleksander Wassiljewitsj Samsonof behaal. Die Russe is deur Von Hindenburg se 8ste leër omsingel. Die Duitse Tannenberg-monument is later ter herdenking van hierdie slag opgerig.
Ashley Rose Orr
Ashley Rose Orr (gebore 11 November 1990) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Nausicaä of the Valley of the Wind (1984) en My Neighbor Totoro (1988), en in die televisiereekse Without a Trace (2002) en Cold Case (2003).
Elandsvlei
Die gehuggie Elandsvlei in die Noord-Kaap lê effens wes van die Ceres-Karoo-pad, 154 km noord van Ceres, 116 km suid van Calvinia, effens noord van die Papkuilsnekpas en net wes van die Tankwa Karoo Nasionale Park. Hierdie R355-roete word beskou as die langste grondpad tussen twee dorpe in die land. Die bergagtige en halfwoestynomgewing met die Doringrivier, Tankwarivier en die Tra-trarivier is baie gewild by 4x4-entoesiaste en van die plaashuise is in gastehuise omskep. Wupperthal in die Sederberge is met die Tra-tra langs slegs 40 km van Elandsvlei af.
Tot die Ceres-Karoo-pad gebou is, het die ou posroete van en na die Biedouwvallei hier verbygeloop. In 1812 het die Hough-familie die eerste huise hier gebou. Daar is nou nog 3 huise op Elandsvlei oor, maar fondamente wys op 'n groter vestiging vroeër. In hierdie droë dele was dit meermale die gebruik om op plekke waar water wel beskikbaar was, en ter wille van wedersydse steun en geselskap in hierdie afgeleë dele, die plaaswerwe saam te groepeer. Kultuur-historici beskou hierdie gehug as 'n opelugmuseum van Kaapse volksboukunde.
R564 (Suid-Afrika)
Die R564 is 'n streeksroete wat Roodepoort met Buccleuch verbind.
Antideeltjie
Baie soorte elementêre deeltjies kom in twee soorte voor: die "normale" deeltjie en sy antideeltjie. Die massa, lewensduur en spin van ’n deeltjie en sy antideeltjie is dieselfde, maar sy lading is die teenoorgestelde. So is die elektron se antideeltjie die positron, of anti-elektron, wat ’n positiewe lading het.
Fordsburg (kiesafdeling)
duimnael|regs|200px|[[Ben Schoeman het Fordsburg in 1938 gewen, maar verloor hier in 1943 nadat hy uit die Verenigde Party bedank en hom by die Nasionale Party aangesluit het.]] Fordsburg, aan die westekant van Johannesburg se middestad, was 'n kiesafdeling vir die heel eerste algemene verkiesing in Suid-Afrika ná Uniewording in 1910 en elke daaropvolgende verkiesing tot 1943.
In die eerste verkiesing wen Patrick Duncan, die latere goewerneur-generaal van die Unie die setel vir die Unionisteparty met 'n meerderheid van slegs 46 stemme teen die Regerende Party se F.E.T. Krause, 590 stemme teenoor 544. Die Arbeidersparty se W.H. Andrews was 'n kort koppie agter met 520 stemme, maar die Sosialiste Party se A. Crawford kon net agt stemme op hom verenig. In 1915 wen Duncan weer in Fordsburg met 'n meerderheid van 259 teenoor die Arbeider D. Dingwall en die Nasionale Party se J.S.F. Pretorius. In 1920 kon Duncan slegs die derde meeste stemme kry toe die Arbeider M. Kentridge wen met 804 stemme en die N.P. se Pretorius 592 stemme kry. Hy staan in die volgende jaar se verkiesing in die kiesafdeling Yeoville waarvan hy Volksraadslid sou bly tot aan sy benoeming deur genl. J.B.M. Hertzog as goewerneur-generaal in 1937.
In 1921 verslaan Pretorius (729 stemme) vir Kentridge (647 stemme) met 'n meerderheid van 82, terwyl H.H. McLean van die Suid-Afrikaanse Party naelskraaps derde kom met 549 stemme. Pretorius wen ook in 1924, teen die S.A.P. se H. Graumann met 567 stemme. Weens die Pakt-regering, 'n koalisie tussen die Nasionaliste en Arbeiders van 1924 tot 1933, staan net die N.P. in 1929 teen die Suid-Afrikaanse Party. Pretorius behou die setel met 'n meerderheid van 436 teen die Sap H.L. Lindsay. Pretorius wen ook in 1933, toe sy N.P. en die S.A.P. 'n koalisie gevorm het, weer net-net met 113 stemme teen G.C.V. Odendaal van adv. Tielman Roos se Sentrale Party, die sogenaamde Roosiete. In 1938 wen die latere minister Ben Schoeman met 'n meerderheid van 1 127 vir die Verenigde Party teen die Arbeider T.C. Robertson. Die N.P. se M. van der Ahee kom derde.
Schoeman bedank in 1939 saam met genl. Hertzog uit die V.P. oor die vraagstuk van neutraliteit in die Tweede Wêreldoorlog. Hy verloor in 1943 met 232 stemme teen die V.P. se S.J. Tighy in Johannesburg-Wes, maar in Fordsburg wen die Arbeidersparty uiteindelik weer toe D. Burnside 'n meerderheid van 2 729 bo die Herenigde Nasionale Party se A.S. van Hees en die Onafhanklike Arbeider A.E.P. Scheepers behaal. Fordsburg is met die herafbakening voor die 1948-verkiesing afgeskaf.
Robert Cummings
Robert Cummings (9 Junie 1908 – 2 Desember 1990) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Kings Row (1942), Reign of Terror (1949), en Dial M for Murder (1954), en in die televisiereeks The Bob Cummings Show (1955).
Schuks Tshabalala’s Survival Guide to South Africa
Schuks Tshabalala’s Survival Guide to South Africa is 'n oorwegend Engelse rolprent wat deur die grapmaker Leon Schuster vervaardig is. In die rolprent word buitelandse besoekers wat die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010 bywoon touwys gemaak oor hoe om in Suid-Afrika te oorleef.
Parkhurst
Parkhurst is 'n voorstad suid van Sandton, in Johannesburg, Suid-Afrika.
Parkhurst is sowat 6 km noord van die Johannesburgse stadsaal geleë, was van Parktown-Noord. In 1904 was dit 'n sanderige woesteny, maar I.W. Schlesinger het die grond gekoop en 'n prys van £100 aangebied vir 'n naam vir die voorstad en nog £100 aan elke deelnemer wat 'n erf in die nuwe voorstad sou koop. Duisende het inskryf en die prys is verdeel tussen sowat 30 mense wat almal Parkhurst voorgestel. Die deelnemers is toe deur Schlesinger se verkoopsagente aangespoor om erwe te koop. Hy het £20 000 profyt gemaak, wat hy gebruik het om die African Life Assurance Co. te finansier.
Schuks Tshabalala’s Survival Guide to South Africa
Genre
Die rolprent is 'n komedie.
Leslie Bega
Leslie Bega (gebore 17 April 1967) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Get Shorty (1995) en in die televisiereekse Head of the Class (1986), The Sopranos (1999), en CSI: Crime Scene Investigation (2000).
Gary Oliver (akteur)
Gary Oliver is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Bitter Harvest (2017) en in die televisiereekse Game of Thrones (2011) en New Blood (2016).
Ettore Bastico
Ettore Bastico (9 April 1876 - 2 Desember 1972) was 'n Italiaanse militêre offisier voor en tydens die Tweede Wêreldoorlog. Behalwe dat hy 'n generaal van die Royal Italian Army was, was hy ook 'n senator en goewerneur. Hy het hoë opdragte gehad tydens die Tweede Italo-Ethiopiese oorlog (Ethiopië), die Spaanse burgeroorlog en die Noord-Afrikaanse veldtog.
Seekoei
Die seekoei (Hippopotamus amphibius) is 'n groot, oorwegend plantetende Afrika-soogdier, een van slegs twee bestaande spesies in die familie Hippopotamidae (vanaf Grieks: ἱπποπόταμος hippopotamos, waar hippos "perd" en potamos "rivier" beteken). Die naam "seekoei" was reeds by die Nederlandse volksplanting in Suid-Afrika deel van die Koloniaal-Nederlandse taalskat, soos opgeneem in die Daghregister van Jan van Riebeeck (as zeekoe op 26 Oktober 1652) en die Duitse snydokter Johann Schreyer se reisverhaal, Neue Ost-Indianische Reisz-Beschreibung (1681). Die ander spesie is die pigmie-seekoei.
Die seekoei is halfwaterliewend en woon in groepe van vyf tot veertig diere in riviere en mere in Afrika suid van die Sahara. Bedags verkoel hy homself deur in die water of modder te bly. Voortplanting en geboorte gebeur ook hier; met territoriale bulle wat waghou oor hulle stukkie water. Die diere verskyn teen skemer aan wal om gras te vreet. Hoewel groepsverband en -gebied in die water geld, wei seekoeie alleen op land, sonder beskerming van grondgebied.
Alhoewel hulle op varke en ander gelyktonige hoefdiere lyk, is hul naaste bestaande familie die setaseë (walvisagtiges, soos tornyne, bruinvisse, walvisse, ensovoorts). Die gedeelde voorvader van die walvisse en seekoeie het ongeveer sestig miljoen jaar gelede van die ander gelyktonige hoefdiere afgeskei. Die vroegste bekende seeikoeifossiele, van die genus Kenyapotamus in Afrika, dateer terug na ongeveer 16 miljoen jaar gelede.
Die seekoei is herkenbaar aan sy vaatjievormige borskas, enorme bek en tande, haarlose liggaam, stompiebene en geweldige grootte. Dit is ongeveer dieselfde grootte as die witrenoster; slegs olifante is deurgaans swaarder. Ten spyte van die bonkige vorm en kort bene kan 'n seekoei maklik vir 'n mens weghardloop (of stormloop). Teen kort afstande is 'n snelheid van 48 km per uur aangeteken, veel vinniger as 'n olimpiese naelloper. Die seekoei word beskou as Afrika se gevaarlikste soogdier en is van die wêreld se aggressiefste diere. Daar is nog 'n geskatte 125 000 tot 150 000 seekoeie regdeur Afrika (suid van die Sahara) oor, met die grootste bevolkings in Zambië (40 000) en Tanzanië (20 000–30 000). Hulle bly bedreig as gevolg van wildstropery, vir hul vleis en ivoorslagtande, en as gevolg van die verlies van hul habitat. Hulle word deur die IUBN geklassifiseer as 'n kwesbare spesie.
Taksonomie en oorspronge
Seekoeie is kuddediere, en leef in groepe van tot veertig diere saam; so 'n groep word 'n trop genoem. 'n Manlike seekoei staan as "bul" bekend, 'n vroulike dier as 'n "koei" en 'n kleintjie as 'n "kalf".
Die seekoei is die voorbeeldgenus van die familie "Hippopotamidae". Die pigmie-seekoei is van 'n ander genus, óf Choeropsis óf Hexaprotodon. Sommige taksonome groepeer die seekoei en die anthracotheres of "steenkoolgediertes" ('n familie uitgestorwe seekoei-agtige hoefdiere) saam in die superfamilie Anthracotheroidea of Hippopotamoidea.
Daar blyk vyf subspesies van seekoeie te bestaan, wat onderskei word deur die morfologiese verskille tussen hulle skedels en die geografiese verskille tussen hulle habitats.
Hierdie voorgestelde subspesiebenaming is nog nooit wyd gebruik nie of bekragtig deur bioloë wat op grondvlak daarmee werk nie; die morfologiese verskille soos beskryf is só klein dat dit die resultaat kan wees van eenvoudige verskille in onverteenwoordigende monsters. Daar is egter nou genetiese analise op die voorkoms van drie van hierdie beweerde subspesies gedoen. In 'n studie wat die mitokondriale DNS van velbiopsies vanuit 13 verskillende steekproefnemingsplekke ondersoek het, is die genetiese diversiteit en struktuur tussen seekoeibevolkings dwarsoor die kontinent oorweeg. Die skrywers van die studie het lae, maar statisties betekenisvolle genetiese differensiasie gevind tussen H. a. amphibius, H. a. capensis, en H. a. kiboko. H.a.constrictus en H.a.tschadensis is nie soortgelyk ondersoek nie.
Evolusie
Die mees onlangse teorie aangaande die oorsprong van die seekoeifamilie postuleer dat seekoeie en walvisse 'n gemeenskaplike halfwaterliewende voorsaat gehad het wat ongeveer 60 miljoen jaar gelede afgeskei het van die ander gelyktonige hoefdiere. Hierdie veronderstelde voorsaat het waarskynlik ongeveer 54 miljoen jaar gelede in twee verskillende takke vertak. Een vertakking sou ontwikkel in setaseë en het waarskynlik ongeveer 52 miljoen jaar gelede begin met die eerste oerwalvis, die Pakicetus, asook ander vroeë walvisvoorsate, bekend as die "Archaeoceti", wat op sy beurt uiteindelik sodanig by water aangepas het dat die setaseë feitlik volledig-waterliewend geword het.
Die ander vertakking het die "anthracotheriidae" geword, 'n groot familie diere met vier pote, waarvan die vroegste, gedurende die laat-Eoseen-epog, sou gelyk het na maer seekoeie met relatief klein, nou koppe. Al die vertakkings van die "anthracotheriidae", behalwe die seekoei, het uitgesterf sonder om nasate voort te bring.
'n Rowwe evolusie kan egter nagespoor word vanaf die Eoseen- en Oligoseenspesies, Anthracotherium en Elomeryx, na die Mioseen-"steenkooldiere" Merycopotamus ("rivierherkouer") en Libycosaurus ("akkedis van Libië"). Merycopotamus, Libycosaurus en al die ander seekoeiagtiges het waarskynlik 'n enkele voorvader gehad en Libycosaurus was die naaste verwant aan die seekoei. Hul voorsaat sou ongeveer 20 miljoen jaar gelede in die Mioseen-epog geleef het. Die laaste "steenkooldier"-spesie het tydens die Plioseen-epog uitgesterf. Die seekoeigroep is dus diep binne-in die familie Anthracotheriidae ingebed. Die oudsbekende seekoeiagtige dier is die genus Kenyapotamus wat 16 tot 8 miljoen jaar gelede in Afrika voorgekom het. Dié seekoei het waarskynlik in Afrika ontspring en alhoewel die spesie op een tydstip verspreid oor Asië en Europa voorgekom het, is daar nog nooit enige seekoeioorblyfsels in die Amerikas ontdek nie. ('n Hele paar steenkoolgedierte-genera het wel na Noord-Amerika geëmigreer tydens die vroeë Oligoseen-epog.) 'n Voorsaat van die hedendaagse seekoei, die Archaeopotamus, het ongeveer 7,5 tot 1,8 miljoen jaar gelede in Afrika en die Midde-Ooste voorgekom.
Alhoewel die fossielrekord van die seekoei nog nie duidelik is nie, het die twee hedendaagse genera Hippopotamus en Choeropsis (Grieks: "varkagtig") (soms bekend as Hexaprotodon) (Grieks: "ses voortande") dalk so lank gelede as 8 miljoen jaar gelede uiteengeloop.
Uitgestorwe spesies
Tot drie spesies van die Malgassiese seekoei het op Madagaskar uitgestorwe geraak gedurende die Holoseen-epog, waarvan een binne die laaste millennium. Die Malgassiese seekoei was kleiner as die hedendaagse seekoei, waarskynlik as gevolg van insulêre dwerggroei (die proses en toestand van grootteverkleining van groot soogdiere wanneer die geenpoel beperk is tot 'n baie klein omgewing, soos 'n eiland.) Fossielgetuienis bewys dat vele van die Malgassiese seekoeie gejag is deur die mens en dat dit waarskynlik 'n rol gespeel het in hul uiteindelike uitsterwing. In 1976 het inwoners van 'n dorpie in Madagaskar 'n lewende dier beskryf wat 'n Malgassiese seekoei kon wees; geïsoleerde diere van die spesies oorleef dus dalk nog in afgeleë plekke op die eiland.
Dié dwergseekoeie was te vind op Kreta ("Hippopotamus creutzburgi"), Siprus, (H. minor), Malta (H. melitensis) en Sisilië (H. pentlandi). Die dwergseekoei van Siprus het die langste oorleef, tot die einde van die Pleistoseen- of vroeë Holoseen-epog. Die argeologiese bevindings van die opgrawings by "Aetokremnos" op Kreta veroorsaak steeds volgehoue debat of die spesie die mens raakgeloop het en of die mens tot hul uitsterwing bygedra het.
Beskrywing
Seekoeie is van die grootste bestaande soogdiere in die wêreld. Omdat hulle so enorm groot is, is dit moeilik om seekoeie in die natuur te weeg. Die meeste massaskattings spruit vanaf uitskietveldtogte wat in die 1960s plaasgevind het. Die gemiddelde massa vir bulle is tussen 1500–1800 kg. Koeie is kleiner as bulle, met 'n gemiddelde massa van tussen 1300–1500 kg. Ouer bulle weeg nog swaarder, met massas van 3200 kg en soms 3600 kg. Seekoeibulle hou aan met groei dwarsdeur hul lewens, terwyl koeie hul maksimum massa teen ouderdom 25 bereik.
Die lengte van seekoeie is gemiddeld 3,5 meter en hulle het 'n skouerhoogte van 1,5 meter. Die reikwydte van seekoeigroottes oorvleuel met dié van die witrenoster en aangesien verskillende metingstelsels gebruik word, is dit nie duidelik watter een van die twee die naasgrootste landdier (ná die olifant) is nie. Ten spyte van hul grootte kan seekoeie vir 'n paar honderd meter lank snelhede van tussen 30 km/uur tot 50 km/uur bereik.
Die seekoei se leeftyd strek tussen 40 tot 50 jaar. Donna die seekoei was die oudste lewende seekoei in aanhouding. Sy het in die Meskerparkdieretuin in Evansville, Indiana, gewoon en 57 jaar oud geword op 15 Julie 2008. Die oudste bekende seekoei, Tanga, het in München, Duitsland gewoon. Sy is in 1995 op die ouderdom van 61 jaar dood.
Die oë, ore en neusgate van die seekoei is hoog geplaas op die dak van die skedel. Dit laat toe dat hulle feitlik ten volle onder die water en modder van die tropiese riviere kan bly ten einde koel te bly en sonbrand te voorkom. Die struktuur van hul skelet is 'n aanpassing by hul rivieroewerleefstyl. Hulle algemene anatomiese struktuur is graviportaal (met kort, massiewe ledemate), om die diere se enorme massa te kan dra. Seekoeie het klein pote in vergelyking met ander groot landdiere, omdat die water hul gewig help verlig. Soos talle ander waterlewende diere het seekoeie min liggaamsbeharing.
Hul vel skei 'n natuurlike rooi sonskermstof af, waarna soms verwys word as "bloedsweet", maar dit is nie bloed of sweet nie. Alhoewel die afskeiding aanvanklik kleurloos is, verander dit binne minute na 'n oranje-rooi kleur en later na bruin. Twee verskillende hoogs-suurvormende pigmente is in hierdie afskeiding geïdentifiseer: "rooi pigment-seekoeisweetsuur" en "oranje pigment-norseekoeisweetsuur". Die seekoeisweetsuur inhibeer die groei van siekteveroorsakende bakterieë, wat geloofwaardigheid verleen aan die teorie dat die sweetafskeiding 'n antibiotiese uitwerking het. Die ligabsorbsie van altwee pigmente bereik sy piek in die ultraviolet-area, wat dit dan as sonskerm laat werk. Alle seekoeie, ten spyte van verskillende diëte, skei die stowwe af, wat dit laat lyk of voedsel nie die bron van die pigmente is nie. Dit skyn of die diere die pigmente vervaardig vanaf proteienvoorlopers, soos die aminosuur tirosien.
Verspreiding
Voor die laaste Ystydperk was Hippopotamus amphibius wydverspreid in Noord-Afrika en Europa. Die seekoei kan wel in kouer weersomstandighede lewe, mits die water nie in die winter vries nie. Die spesie het algemeen voorgekom in die Nylgebied van Egipte tot in die periode van opgetekende geskiedenis, maar is sedertdien uitgeroei. Plinius die ouere skryf dat in sy era die beste plek in Egipte om seekoeie te vang in die Saïs was; die dier kon steeds raakgeloop word langs die Damietta-tak van die Nyl na die Arabiese inval in 639. Hedendaags kom seekoeie steeds voor in die riviere en mere van Uganda, Soedan, Somalië, Kenia, die noordelike gedeelte van die Demokratiese Republiek van die Kongo en Ethiopië, weswaarts deur Ghana na Gambië toe, en ook in Suider-Afrika (Botswana, die Republiek van Suid-Afrika, Zimbabwe en Zambië). 'n Afsonderlike bevolking bestaan ook in Tanzanië en Mosambiek.
Bewaringstatus
Genetiese analise toon aan dat die seekoei 'n bevolkingsontploffing gehad het in Afrika tydens of net ná die Pleistoseen-epog, wat toe te skryf is aan 'n vermeerdering in wateroppervlakte teen die end van daardie era. Hierdie bevinding het belangrike bewaringsimplikasies aangesien seekoeibevolkings dwarsoor die Afrika-kontinent huidig bedreig word deur die verlies van toegang tot water. Seekoeie word ook gereeld die slagoffers van ongereguleerde verminderingsprojekte of veediefstal. 'n Verdere bewaringsuitdaging is om die genetiese diversiteit te bewaar ten einde die veiligheid van die spesie te verseker. In Mei 2006 is die seekoei op die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur en Natuurlike Hulpbronne (IUBN) se Rooilys identifiseer as 'n verwondbare spesie, met 'n geskatte bevolking van tussen 125 000 en 150 000 seekoeie, 'n afname van tussen sewe en twintig persent sedert die IUBN se 1996-opname.
Die seekoeibevolking het sy mees dramatiese vermindering beleef in die Demokratiese Republiek van die Kongo. Die bevolking in die Virunga Nasionale Park het geval tot net 800 of 900 diere van ongeveer 29 000 in die middel sewentigerjare van die twintigste eeu. Dit het kenners besorg gemaak oor die lewensvatbaarheid van daardie bevolking. Die vermindering word toegeskryf aan die ontwrigtings van die Tweede Kongo-oorlog: voormalige Hutu-rebelle, swakbetaalde Kongo-soldate en plaaslike burgermaggroepe was waarskynlik die wilddiewe; die regverdiging van die wilddiewe is waarskynlik finansieel en hulle redenasie dat seekoeie die mens bedreig. Alhoewel die verkoop van seekoeivleis onwettig is, is dit moeilik vir die Wêreldnatuurlewefonds (WWF) se amptenare om só iets na te spoor.
Gedrag
Die seekoei spandeer die grootste gedeelte van die dag in die water of modder, saam met ander lede van die trop. Die water hou die seekoei se liggaamstemperatuur koel en keer dat die vel uitdroog. Behalwe vir vreet, vind die meeste van die seekoei se lewe – voortplanting, geboorte, gevegte met ander seekoeie – in die water plaas.
Die seekoei verlaat die water teen skemer en beweeg dan landwaarts, soms tot sover as 8 kilometer van die waterblyplek af, om gras te vreet. Gras is die grootste bron van voedsel en die seekoei vreet tot 68 kilogram gras, vir vier tot vyf ure 'n nag. Alhoewel die seekoei ook ander plante sal vreet, is die dieet in die natuur hoofsaaklik gras, met 'n baie klein inname van waterliewende plante. Op rare geleenthede is die seekoei, gewoonlik ná aan die water, vasgelê op film terwyl dit aas eet. Verslae bestaan ook van vleisvreet en selfs kannibalisme. Die anatomie van die seekoeimaag is nie geskik vir die inname van vleis nie en die vreet daarvan is dus waarskynlik die gevolg van afwykende gedrag of voedingstres.
Gamkadam
Die Gamkadam is die hoofbron van drinkwater vir Beaufort-Wes.
Ligging
Hierdie dam lê net onder die samevloeiing van die Donkergatspruit en die Gamkarivier. Dit is 13 km noord van Beaufort-Wes, oos van die Karoo Nasionale Park en noordoos van die Moltenopas en by 32° 20′ 28,7″ suid en 22° 35′ 28,4″ oos.
Dam
Dit dateer uit 1955 en het ‘n maksimum kapasiteit van 1,8 miljoen m³, ‘n walhoogte van 56 m en ‘n opvanggebied in die Nuweveldberge van slegs 106 km². ‘n Byvoordeel van die dam is dat dit beskerming teen oorstroming van die dorp deur die vloedwater van die Gamkarivier bied. Op 12 April 1961 het die dam vir die eerste maal oorgeloop en in September 2010 en Maart 2018 was dit weens die heersende droogte dolleeg.
Visvang
Reeds voor die voltooiing en weer in 1956 is grootbekbaars in die dam uitgesit. Sedert 1960 word visvang toegelaat.
Let wel
Hierdie dam moet nie verwar word met die Gamkapoortdam, die Leeu-Gamkadam en die Springfonteindam nie.
Seekoei
Gedrag
Die seekoei mis meestal in die water. Dit veroorsaak allogtone (die buitewaterse oorsprong van koolstof) neerslae van organiese materiaal in die rivierbeddings. Dit is nog onduidelik wat die ekologiese funksie van hierdie neerslae is. Weens hul grootte en die gewoonte om dieselfde paadjie te loop op pad na hul vreetplek, het seekoeie 'n beduidende impak op die grond waaroor hulle loop, deur die grond skoon te vreet en die grond af te druk. Oor lang periodes kan die seekoei selfs die loop van waterkanale verander.
Volwasse seekoeie kan nie swem nie en dryf gewoonlik ook nie. As hulle in diep water is, beweeg hulle vorentoe deur middel van spronge van die bodem af. Hulle beweeg teen tot 8 km/uur in die water. Jonger seekoeie kan wel dryf en nog swem – hulle beweeg vorentoe deur met hul agterpote te skop. Volwasse seekoeie moet elke vier tot ses minute asemskep bo die wateroppervlak, in teenstelling met die jongeres wat dit elke twee tot drie minute moet doen. Om asem te skep bo die water is 'n onwillekeurige proses en selfs 'n slapende seekoei onderwater sal opstyg tot bokant die wateroppervlakte en asemhaal sonder om wakker te word. Die seekoei se neusvleuels word toegeklem onderwater.