cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Delosperma invalidum
Delosperma invalidum is 'n meerjarige sukkulent wat deel is van die Aizoaceae familie. Die spesie is endemies aan Suid-Afrika.
Jean Paul Gaultier
Jean Paul Gaultier (soms gespel Jean-Paul Gaultier; gebore 24 April 1952) is 'n Franse modeontwerper. Hy word beskryf as die "enfant terrible" van die modebedryf en is bekend vir sy onkonvensionele ontwerpe, met motiewe wat korsette, seemanstruie en konfytblikke insluit.
Emmanuel Foulon
Emmanuel Foulon (* 29 Desember 1871 - † 22 Julie 1945) is 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1900 deelgeneem.
Jean Paul Gaultier
Loopbaan
Gaultier het die ontwerpersetiket met sy naam in 1982 gestig en dit in 1993 met parfuumprodukte uitgebrei. Hy was van 2003 tot 2010 die kreatiewe direkteur vir die Franse luuksehuis Hermès en het afgetree ná sy haute couture-vertoning in Januarie 2020 om sy 50 jaar in die bedryf te vier tydens die Paryse Modeweek.
Benewens sy werk in die modebedryf was Gaultier van 1993 tot 1997 saam met Antoine de Caunes die medeaanbieder van die eerste sewe reekse van die televisieprogram Eurotrash.
Delosperma mahonii
Delosperma mahonii is 'n meerjarige sukkulent wat deel is van die Aizoaceae familie. Die spesie is inheems aan Botswana, Mosambiek, Suid-Afrika en Zimbabwe. Die spesie is redelik onbekend en het baie habitat afgestaan in Gauteng.
Raymonde Verlinden
Raymonde Verlinden (* 25 September 1945) is 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Delosperma napiforme
Delosperma napiforme is 'n meerjarige sukkulent wat deel is van die Aizoaceae familie. Die spesie is endemies aan Réunion.
Delosperma leendertziae
Delosperma leendertziae is 'n meerjarige sukkulent wat deel is van die Aizoaceae familie. Die spesie is endemies aan Gauteng en Noordwes-provinsies. Die plant het 'n voorkomsgebied van 8 658 km². Die spesie kom voor in die Magaliesberg, Roodepoort-rif en Suikerbosrand. Daar is tien subpopulasies wat bedreig word deur erosie, indringerplante en onbeheerde brandbestuur.
Auguste Van de Verre
Auguste Van de Verre was 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.
Louis Glineur
Louis Glineur (* 10 Desember 1849) is 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1900 deelgeneem.
Hawekwaberge
Die Hawekwaberge is ‘n bergreeks in die Boland.
Ligging
Die reeks is tussen die Paarl, Wellington en Rawsonville en noord van die Klein-Drakensteinberge. Die suidgrens word as die Du Toitskloof met sy Molenaarsrivier, die Du Toitskloofpas (op die R101-pad) en die Hugenotetonnel (op die N1-pad) beskou.
Bergterrein
Rondom die Hawekwa-bergopvanggebied is van die grootste damme in die Wes-Kaap. In en rondom die Hawekwa-natuurreservaat is verskeie kampeerterreine en voetslaanpaaie. ‘n Radio-toring staan op die Wittebergpiek, teen 1634m bo seevlak is dit die hoogste punt in hierdie gebied. Ander pieke is die Nuwejaarspiek (1327m), Kromrivierpiek (1457m) en Molenaarspiek (1527m).
Geskiedenis
Waarskynlik is die reeks vernoem na ‘n Khoi-stam. Reeds in 1783 was daar ‘n veepaadjie in die berge.
Namgyal Lhamu
Namgyal Lhamu (* 5 April 1974) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1992 deelgeneem.
Rinzi Lham
Rinzi Lham (* 10 Oktober 1967) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Stopteken
'n Stopteken is 'n verkeersteken wat ontwerp is om bestuurders in kennis te stel dat hulle heeltemal tot stilstand moet kom en seker te maak die kruising is veilig en vry van voertuie en voetgangers voordat hulle verby die teken ry.
In meeste lande is die teken 'n rooi agthoek met die woord STOP, in óf Engels óf die nasionale taal van daardie spesifieke land, in wit of geel vertoon. Die Weense Konvensie oor Padtekens en Seine laat ook 'n alternatiewe weergawe toe: 'n rooi sirkel met 'n rooi omgekeerde driehoek met óf 'n wit óf geel agtergrond, en 'n swart of donkerblou STOP.
Sommige lande kan ook ander tipes gebruik, soos Japan se omgekeerde rooi driehoek stopteken. Besondere regulasies rakende voorkoms, installasie en nakoming van die tekens verskil volgens sommige jurisdiksie.
Louis Van de Perck
Louis Van de Perck (* 14 Oktober 1889 – † 30 November 1953) is 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.
Edmond Van Moer
Edmond Van Moer (* 21 Julie 1875) was 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1920 deelgeneem.
Marnix Vervinck
Marnix Vervinck (* 9 Augustus 1959) is 'n Belgiese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Paul Vermeiren
Paul Vermeiren (* 27 Augustus 1963) is 'n Belgiese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1988, Olimpiese Somerspele van 1992 en Olimpiese Somerspele van 1996 deelgeneem.
Lhendup Tshering
Lhendup Tshering (* 5 Junie 1947) is 'n Bhoetanese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Tshering Choden
Tshering Choden (* 6 Julie 1980) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 2000 en Olimpiese Somerspele van 2004 deelgeneem.
Karma Chhoden
Karma Chhoden (* 13 Junie 1966) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Koraalrif
Koraalriwwe is onderwater-ekostelsels in oseane en bestaan uit kalsiumkarbonaat-strukture wat deur koraaldiertjies afgeskei word. Die koraalriwwe word gebou deur kolonies van hierdie klein seediertjies wat in seewater woon waar min voedingstowwe aanwesig is. Die meeste koraalriwwe word deur steenkoraal gevorm wat bestaan uit poliepe wat in groepe versamel. Die koraalpoliepe bestaan uit seediertjies wat aan die Cnidaria-familie behoort wat ook seeanemone en jellievisse insluit. Die meeste koraalriwwe groei goed in warm, vlak, helder seewater met baie sonlig.
Sonam Chuki
Sonam Chuki (* 7 April 1963) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Koraalrif
Bedreigings
In die El Nino-jaar 2010, het voorlopige verslae getoon dat die bleiking van die koraal die ergste is sedert 1998, die vorige El Nino-jaar. Toe het 16% van die wêreld se koraalriwwe gesterf as gevolg van die stygende water temperature. Wetenskaplikes is nog nie seker oor die langtermyneffek van koraalbleiking nie, maar hulle weet wel dat die gebleikte koraal vatbaar is vir siektes. Bleiking beperk oor die groei van koraal en beïnvloed hul voorplanting. Ernstige bleiking maak die koraal dood. Maleisië het al heelparty duikplekke toegemaak waar byna al die koraal deur bleiking beskadig is. .
Alge
Koraalriwwe is voortdurend in gevaar om deur alge oorgroei te word. Wanneer die visbronne uitgeput word deur die visbedryf en daar 'n oormaat voedingstowwe in die water beland, sal die alge floreer en die koraal doodgaan. Die verhoogde vlak van voedingstowwe in die water is die resultaat van rioolbesoedeling of chemiese voedingstowwe wat in afvoerwater in die see beland. Hierdie water bevat gewoonlik stikstof en fosfor wat die groei van alge bevorder. Wanneer die alge oormatig groei, put dit die suurstofvoorraad van die koraalrif uit en dan versmoor die koraal. Verminderde suurstofvlakke verstadig die verkalkingsproses van die koraal, dit verswak die koraal en maak dit vatbaar vir siektes en laat dit agteruitgaan.
Vorming
Wanneer die seebodem opwaarts styg, kan daar koraalriwwe om die kus groei maar wanneer die koraal bokant die seewater uitsteek, gaan dit dood en word dit kalksteen. Wanneer die land stadig wegbeweeg, pas die koraalriwwe aan en groei dit opwaarts op die basis van 'n ouer, dooie rif. Dit vorm dan 'n walrif wat die lagune tussen die koraalrif en die land toemaak. 'n Walrif kan reg rondom 'n eiland wees en wanneer daardie eiland wegsink in die see, sal 'n rowwe sirkelvormige atol van groeiende koraal bly groei tot op seevlak en so word 'n sentrale lagune gevorm. Wanneer hierdie bodem te vinnig sink, kan dit die groei van die koraal doodmaak. Wetenskaplikes noem dit koraalverdrinking.
Beskerming
Koraalriwwe wat deel vorm van biosfeer parke, mariene parke, nasionale monumente en wêrelderfenisgebiede  kan hierdeur beskerm word. As voorbeeld kan die volgende riwwe genoem word: Belize se koraalrif, Chagos-argipel, Sian Ka'an in Meksiko, die Galápagos-eilande, Groot Koraalrif, Henderson-eiland, Palau en Papahānaumokuākea Mariene Nasionale Monument is alles wêrelderfenisgebiede.
Vorming
Die geomorfologie of vorming van koraalriwwe word bepaal deur twee feite: die voedingsbodem waarop dit rus, en die geskiedenis van die verandering in seevlak met betrekking tot daardie voedingsbodem.
Beskerming
Volgens die Caribbean Coral Reefs – Status Report 1970–2012, opgestel deur die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur en Natuurlike Hulpbronne, (IUBN), behoort die volgende gedoen te word om koraalriwwe te red:
Tipes
Daar is drie hooftipes koraalriwwe:
Vorming
Die meeste van die koraalriwwe wat vandag bestaan is gevorm kort na die laaste glasiale tyd toe smeltende sneeu veroorsaak het dat die seevlak gestyg het en die vastelandsplat oorstroom het. Dit beteken die meeste koraalriwwe is minder as 10 000 jaar oud. Toe die marienelewe hulself op hierdie vastelandsplat gevestig het, het die riwwe opwaarts gegroei. Op die riwwe wat te stadig gegroei het, was daar te veel water en onvoldoende lig om aan die lewe te bly. Koraalriwwe word in die diepsee aangetref, weg van die vastelandsplat. Dit kom ook om sekere eilande in die oseaan voor of as atols. Die meerderheid van hierdie eilande is oorspronklik deur vulkane gevorm.
Biodiversiteit
Koraalriwwe is die tuiste van 'n groot verskeidenheid diere soos visse, seevoëls, sponse, korale en jellievisse, wurms, weekdiere skaaldiere, krappe, seekastaiings, seekomkommers, rooiaas, seeskilpaaie en seeslange. Soogdiere is skaars op die riwwe met die uitsondering van sekere dolfyne. 'n Hele paar van die bogenoemde spesies vreet die korale terwyl ander weer van die alge op die riwwe eet. Biomassa afkomstig van die rif sorg vir die groot verskeidenheid kreature wat hier woon.
Tashi Peljor
Tashi Peljor (* 15 Julie 1978) is 'n Bhoetanese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 2004 en Olimpiese Somerspele van 2008 deelgeneem.
Koraalrif
Darwin se paradoks
Een van die redes waarom tropiese water so helder is, is weens die gebrek aan voedingstowwe en drywende plankton. Die son skyn ook reg deur die jaar in tropiese areas wat die oppervlakte van die water verwarm, en dit maak dit minder dig as die water onder die oppervlakte. Daarom dryf die warmer water van die oppervlakte bo-op die koeler water. In die grootste areas van die oseaan is daar min wisselwerking tussen die lae. Organismes wat in 'n wateromgewing sterf, sak af na die bodem waar dit afbreek en sekere voedingstowwe soos Stikstof (N), Fosfor (P) en Kalium (K) vrystel.
In The Structure and Distribution of Coral Reefs wat in 1842 gepubliseer is, het Charles Darwin beskryf hoedat koraalriwwe in sekere dele van die tropiese seë voorkom, maar nie in ander nie sonder enige logiese verklaring daarvoor. Die grootste en sterkste koraal groei in die dele waar die branders die rofste is en die koraal word swakker waar los sediment opbou.
Delosperma klinghardtianum
Delosperma klinghardtianum is 'n meerjarige sukkulent wat deel is van die Aizoaceae familie. Die spesie is inheems aan Namibië en die Noord-Kaap.
Hierdie plant is een van 37 spesies van die fynbosbioom wat deur Apis mellifera capensis, die Kaapse heuningby, vir sy stuifmeel en heuning beoek word.
Koraalrif
Bedreigings
Wêreldwyd word rotskoraal bedreig deur visvang met sleepnette op die seebodem. Ongeveer 50% van die vangs is rotskoraal, en hierdie praktyk maak ook dat die koraalstrukture verkrummel. Omdat dit jare neem om weer te groei, kan hierdie koraalgemeenskappe vinniger verdwyn as wat dit kan herstel.
Sponse
Sponse is 'n belangrike skakel in die koraalrif se ekosisteem. Alge en korale op die koraalriwwe produseer organiese materiaal. Dit word deur die sponse gefilter en dan word die organiese materiaal in klein partikels opgebreek wat weer deur die alge en korale opgeneem word.
Dorji Dema
Dorji Dema (* 16 Oktober 1983) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 2008 deelgeneem.
Pema Tshering
Pema Tshering (* 15 Julie 1951) is 'n Bhoetanese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1988 en Olimpiese Somerspele van 1992 deelgeneem.
Koraalrif
Vis
Daar is meer as 4,000 vissoorte wat op die koraalriwwe woon. Dis nie seker waarom daar so baie soorte is nie. Gesonde koraalriwwe kan tot 35 ton vis per vierkante kilometer oplewer maar beskadigde riwwe veel minder.
Herstel van koraalriwwe
Nog 'n moontlikheid om koraal te herstel is deur gene-terapie. Wanneer die koraal met geneties gewysigde bakterieë aangetas word, kan dit moontlik wees om koraal te kweek wat groter weerstand kan bied teen klimaatsveranderings en ander bedreigings.
Biodiversiteit
Koraalriwwe vorm van die mees produktiewe ekostelsels in die wêreld. Dit voorsien 'n komplekse- en gevarieerde mariene habitat waarin 'n groot verskeidenheid organismes kan oorleef. Strandriwwe net onder die laagwatermerk het 'n goeie verhouding met mangrove-woude op die hoogwatermerk en die seegraslandskap tussenin. Die riwwe beskerm die mangrove-bome en seegras teen sterk seestrome en branders wat dit kan beskadig of die grond waarin dit groei erodeer. Die mangrove-bome en seegras beskerm weer die koraal sodat daar nie te veel slik, vars water en besoedelende stowwe invloei na die riwwe nie. Albei hierdie habitatte bevoordeel die diertjies wat hier voorkom: dit kan wei in die grasse en die riwwe bied die ideale beskermende broeiplekke.
Ligging
Diepwater-koraal kan in diep water teen kouer temperature oorleef, so hoog op soos Noorweë. Alhoewel diepwater-koraal ook riwwe kan vorm, is daar nie baie inligting hieroor beskikbaar nie.
Beskerming
Om die aansuring van die oseane te voorkom, is dit belangrik om wetgewing in plek te sit wat sal help dat kweekhuisgasse verminder word. Ontbossing sorg vir ernstige erosie en dit stel groot hoeveelhede koolstof vry wat in die grond opgegaar is en dan saam met die reënwater na die oseane spoel. Dit dra by tot die aansuring van die oseaan. Hierdie ontbossing behoort ook wêreldwyd met die nodige wetgewing bekamp te word. Gesofistikeerde satelliettegnologie word toenemend gebruik om die toestande op die koraalriwwe te monitor.
Hierdie verslag toon aan dat die gesondste koraalriwwe in die Karibbiese See die is waar daar groot getalle papegaaivisse gevind word. Ook die lande wat hierdie visse beskerm, die uitroei van seekastaiings bekamp, 'n verbod plaas op visvang met valluike en spieshengel, kry dit reg om lewenskragtige koraalriwwe te skep.
Karma (boogskutter)
Karma (* 6 Junie 1990) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 2016 en Olimpiese Somerspele van 2020 deelgeneem.
Karma Tshomo
Karma Tshomo (* 10 Oktober 1973) is 'n Bhoetanese boogskutter. Sy het aan die Olimpiese Somerspele van 1992 deelgeneem.
Koraalrif
Ligging
Alhoewel koraal in matige en tropiese water voorkom, sal koraalriwwe in vlakwater net groei in die gebied 30° N tot 30° S van die ewenaar. Tropiese koraal groei nie in areas waar die water dieper as 50 meter is nie. Die maksimum temperatuur waarin koraalriwwe kan voortbestaan is 26–27 °C en min riwwe bestaan in water kouer as 18 °C. Daar is wel riwwe in die Persiese Golf wat aangepas het by wintertemperature van 13 °C en somertemperature van 38 °C. Daar is ook ongeveer 37 spesies steenkoraal wat in strawwe omstandighede naby Larak-eiland digby Iran voorkom.
Darwin se paradoks
Tropiese water bevat min voedingstowwe, tog floreer 'n koraalrif hier soos "'n oase in die woestyn." Hierdie bevinding het aanleiding gegee tot die ekosisteem raaisel, soms ook bekend as "Darwin se paradoks. "Hoe kan hierdie ekosisteem so floreer in areas waar die voedingstowwe so gering is?"
Herstel van koraalriwwe
Daar is bewys dat die kweek van koraal 'n effektiewe manier is om koraalriwwe, wat regoor die wêreld agteruitgaan, te herstel. Hierdie proses omseil die beginstadium van koraal se groeiproses wanneer dit baie kwesbaar is en maklik doodgaan. Koraalsaadjies word in kwekerye gegroei en dan oorgeplant in 'n rif. Hierdie kweking word gedoen deur bewaringsbewustes wat na aan die koraalrif woon, of deur koraalboere wat daarmee 'n inkomste verdien.
Bedreigings
Wêreldwyd is koraalriwwe besig om uit te sterf. Dit is veral weens die impak van koraal wat geoes word, landbou en stedelike afvoerwater, besoedeling (organies en anorganies) verkeerde visvangpraktyke, siektes en kanale wat gegrawe word om toegang tot eilande te verkry, is alles dinge wat hierdie koraalriwwe bedreig. Daar is ook ander bedreigings soos seetemperature wat styg en die aansuring van seewater, alles vanweë die impak van kweekhuisgasse. 'n Studie wat in 2014 gedoen is dui ook faktore soos toename in inwoners langs die kuslyne, globale verwarming, oorbenutting van visbronne en indringerspesies aan as van die belangrikste redes vir die moontlike uitwissing van koraalriwwe.
Koraalriwwe word gewoonlik in vlak seewater in tropiese areas aangetref, maar daar kom ook koraalriwwe voor in koue water, wel op 'n kleiner skaal.
Vorming
Gesonde koraalriwwe groei horisontaal tussen 1 en 3 cm per jaar en vertikaal enigiets van 1 tot 25 cm. Dit groei net in water wat vlakker as 150 m is want dit het sonlig nodig. Dit groei nooit bokant seevlak nie.
Ongewerweldes
Seekastaiings, Dotidae en naakslakke eet seewier en alge. Een van die seekastaiing-spesies, Diadema antillarum, speel 'n belangrike rol deur te sorg dat die alge nie die rif toegroei nie.
Seevoëls
Koraalriwwe voorsien 'n belangrike blyplek vir sekere seevoëls, waarvan party ernstig bedreig word. Die Midway-atol in Hawaii huisves nagenoeg drie miljoen seevoëls, waaronder tweederdes (1.5 miljoen) van die wêreldbevolking van die Swartwangalbatros. Elke spesie van die seevoëls het spesifieke plekke op die atol waar hulle nes bou. Daar is 17 soort seevoëls op Midway. Die kortstert albatros (Phoebastria albatrus) word die meeste bedreig met minder as 2,200 wat in die natuur oorleef het nadat hulle vere in die 19de eeu op groot skaal geoes is.
Bedreigings
Daar word bereken dat ongeveer  10% van die wêreld se koraalriwwe reeds dood is. Nagenoeg 60% van die wêreld se riwwe word ernstig bedreig deur die mensdom se vernietigende aksies. Die gevaar is veral groot in Suidoos-Asië waar 95% van die riwwe bedreig word deur aksies van mense in die area. Teen die 2030's sal nagenoeg  90% van die koraalriwwe bedreig word deur menslike aktiwiteite en klimaatsverandering; teen 2050 sal al die koraalriwwe in gevaar staan om uitgewis te word.
Darwin se paradoks
Plante vorm die basis van die voedselketting en het sonlig en voedingstowwe nodig om te groei. In die oseaan is hierdie plante mikroskopiese klein fitoplankton wat in die water dryf. Dit het sonlig nodig vir fotosintese wat koolstofbinding aanhelp, en daarom word dit digby die oppervlak gevind. Dit het egter ook voedingstowwe nodig. Fitoplankton gebruik die voedingstowwe in die boonste water van die tropiese gebiede baie vinnig.
Ligging
Daar word bereken dat koraalriwwe ongeveer 284,300 km2   bedek, net minder as 0.1% van die oseane se oppervlakte. Die Indo-Stille area (insluitend die Rooisee, Indiese Oseaan, Suidoos-Asië en die Stille Oseaan) maak ongeveer 91.9% hiervan uit. Suidoos-Asië huisves 32.3% van die totaal, terwyl die Stille Oseaan insluitend Australië 40.8% huisves. Koraalriwwe in die Atlantiese Oseaan en Karibiese gebied vorm 7.6% van die totaal.
Beskerming
Inwoners van Ahus-eiland in Papoea-Nieu-Guinee, volg 'n praktyk wat oor geslagte heen kom en wat visvang in ses areas van die koraalriflagune verbied. Volgens tradisie mag hulle wel met vislyne vang, maar spieshengel en nette word verbied. Die resultaat hiervan is dat beide die biomassa en die visse veel groter is as in gebiede waar daar onbeperk visgevang mag word.
Belangrikheid
Bermuda se koraalriwwe se ekonomiese inspuiting vir hierdie eiland, gebaseer op ses belangrike ekonomiese dienste, is nagenoeg 722 miljoen Amerikaanse dollar per jaar, volgens Sarkis et al (2010).
Beskerming
In Australië word die Groot Koraalrif beskerm deur wetgewing wat 'n biodiversiteits-aksieplan insluit. Hierdie aksieplan sluit sekere stappe in wat gedoen moet word om die effek van die mensdom se koolstofvoetspoor te beperk sodat dit kan keer dat die oseaan rondom die Groot Koraalrif verder aansuur. Daar is ook 'n plan in plek om die publiek in te lig oor die belangrike "reënwoude van die oseaan" en hoe hulle hul koolstofvrystelling kan verminder wat sal voorkom dat die oseane verder aansuur.
Ligging
Koraalriwwe is skaars langs die weskus van Afrika en die Amerikas omdat opwelling daar voorkom en sterk koue strome soos veral die Peru-, Benguela- en Kanariese Eilande-stroom die watertemperature in hierdie areas kwaai laat daal. Koraal word selde gevind op die kuslyn van Suid-Asië - van die oostelike punt van Indië (Chennai) tot die grense met Bangladesj en Mianmar,   so wel as langs die kuslyn van noordoostelike Suid-Amerika, weens die varswater inlaat van die Ganges- en Amasonerivier onderskeidelik.
Thinley Dorji
Thinley Dorji (* 20 November 1950) is 'n Bhoetanese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 en Olimpiese Somerspele van 1988 deelgeneem.
Koraalrif
Herstel van koraalriwwe
Die Universiteit van Hawaii het 'n Koraalrif Evaluerings en Moniteringsprogram in werking gestel om die koraalriwwe by die eiland Oahu in Hawaii op te spoor en te herstel. 'n Bootkanaal op die eiland Oahu na die Hawaii Instituut vir Mariene Biologie was oorgroei met koraal. Baie van hierdie koraalareas is beskadig deur menslike bedrywighede in die kanaal. Baggerwerk het die bestaande koraal met sand bedek en die koraallarwes kan nie op die sand bou of oorleef nie, en daarom het hulle op die bestaande rif gebou. Navorsers aan die Universiteit het besluit om van die koraal op 'n ander plek te hervestig. Met die hulp van duikers van die Amerikaanse Vloot, is dit verplant op 'n area na aan die kanaal. Die proses is deeglik gekontrolleer en geringe of geen skade is opgemerk aan die kolonies tydens die verskuiwingsproses nie. Geen van die koraal het doodgegaan nadat dit verplant is nie. Dit word steeds gekontrolleer om te bepaal hoe die impak van die omgewing, soos die aansuring van die seewater, die koraalrif gaan beskadig. Terwyl hulle besig was om die koraal op die nuwe rif oor te plant, is daar gevind dat die koraal wat op 'n harde rots geplaas is, baie goed gegroei het. Die koraal het selfs op die drade gegroei wat gebruik is in die verskuiwingsproses en dit het bewys dat dit moontlik is om koraal te verskuif. Daar is dus hoop vir beskadigde koraalriwwe want onder die regte omstandighede sal koraal wel verskuif kan word en boonop floreer.
Ander
Seeslange eet net visse en hulle eiers. Seevoëls soos reiers, pelikane en malgasse eet visse wat op die riwwe voorkom. Sekere reptiele wat op land voorkom wat naby so 'n koraalrif is, sal van die sponse eet. Hierdie reptiele sluit likkewane, seewater krokodille, seeslange en seeskilpaaie in.
Nawang Pelzang
Nawang Pelzang (* 15 Julie 1951) is 'n Bhoetanese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1984 deelgeneem.
Koraalrif
Belangrikheid
Koraalriwwe is belangrik vir toerisme, die visbedryf en die beskerming van kuslyne. Die globale ekonomiese waarde van koraalriwwe word bereken op tussen 29.8 miljard Amerikaanse dollar  en 375 miljard Amerikaanse dollar per jaar. Koraalriwwe beskerm die kuslyne omdat dit die energie van die golwe absorbeer. Baie klein eilandjies sou nie kon bestaan sonder die riwwe se beskerming nie. Volgens 'n omgewingsgroep World Wide Fund for Nature, beloop die impak van die vernietiging van een kilometer koraalrif,  bereken oor 'n tydperk van 25 jaar, tussen 137, 000 en 1,200,000 Amerikaanse dollar. Ongeveer ses miljoen ton vis word jaarliks van die koraalriwwe verwyder. Koraalriwwe wat goed bestuur word lewer jaarliks 15 ton seekos per vierkante kilometer op. Suidoos-Asië se visbedryf – visse wat net op die koraalriwwe gevang word – lewer 'n jaarlikse inkomste van 2.4 miljard Amerikaanse dollar.
Darwin se paradoks
Koraalriwwe bedek minder as  0.1% van die aarde se oseaanbodems maar tog onderhou dit meer as een kwart van alle mariene spesies. Hierdie verskeidenheid sorg vir komplekse voedselwebbe waar groot roofvisse kleiner prooivisse eet wat op hul beurt weer van   soöplankton lewe. Hierdie hele voedselweb maak uiteindelik op plante staat. Koraalriwwe produseer geweldig baie koolstof – ongeveer 5 tot 10 gram koolstof per vierkante meter se biomassa elke dag (gC·m−2·dag−1).
Bedreigings
In April 2013 het 'n studie bewys dat lugbesoedeling die groei van koraalriwwe stuit. Navorsers van Australië, Panama en die Verenigde Koninkryk het rekords van die koraalriwwe in die westelike Karibiese See gebruik om die effek van steenkoolverbranding en vulkaniese uitbarstings te bewys.
Marié Heese
Marié Heese (* 27 September 1942–) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer. Gedurende haar loopbaan lewer sy nie net werke van letterkundige belang (Afrikaanse en Engelse romans) nie, maar skryf en vertaal ook verskeie kinder- en jeugverhale (ook in Afrikaans en Engels) en lewer bydraes tot blokboeke, bloemlesings en versamelbundels. Sy het ook haar eie rubriek op die webwerf LitNet.
Romans
The double crown is 'n roman oor die lewe van die vrou-koning Hatsjepsoet van die ou Egiptiese Ryk, wat in 1500 v.C. die troon van beide Bo- en Onder-Egipte bestyg en haarself sodoende tot koning en Farao en ook as 'n god verklaar. So verkry sy die troon voor haar minderjarige stiefseun, Thutmose III. Die verhaal word as haar eie rekord van haar bewind aangebied. Dit is 'n politieke riller en 'n genuanseerde sielkundige perspektief op Hatsjepsoet. Sy kan niemand vertrou nie want daar is onophoudelike verraad wat gepleeg word, selfs deur haar naaste raadgewers. Na die dood van haar man mag sy nie weer 'n minnaar neem nie, want dan sou haar mag van haar ontneem word, sodat sy toenemend vereensaam. Haar heerskappy van etlike dekades is gekenmerk deur vrede, voorspoed, ekonomiese welvaart en 'n ambisieuse bouprojek wat tempels en beelde van ou gode in ere herstel het. Hatsjepsoet se naam is egter na haar dood van koningslyste en uit tempels verwyder en baie van die standbeelde wat sy laat oprig het, is in puin gelê. Gelukkig het haar eie tempel bly staan, en die unieke ontwerp is steeds 'n monument van hierdie besondere vrou. Argeologiese navorsing werp heelwat lig op die era van Hatsjepsoet, maar daar is steeds onbeantwoorde vrae oor haar lewe en veral rondom haar dood. Dit is juis hierdie vrae wat vir Marié Heese uitstekende romanmateriaal geword het. Ten spyte van die geslaagde transponering van die gebeure na die antieke tyd, slaag die skrywer steeds daarin om kwessies wat steeds in die moderne tyd relevant is, onder die loep te plaas. Dit sluit in glasplafon-magskwessies in 'n patriargale samelewing, die vrou in die openbare lewe en die gevolglike prys vir kinders, vriendskappe en gesinslewe – belangrike steunpilare vir vroue uit alle tydperke. Die uitgewer skryf hierdie boek in 2009 in vir die Statebond-prys vir beste boek en die boek verower in 2010 die Afrika-streekprys van hierdie kompetisie.
Herkoms en vroeë lewe
Marié Heese is op 27 September 1942 gebore as die dogter van Andries Blignault, opvoedkundige en later psigiater, en die skryfster Audrey Blignault. Sy word in Kaapstad groot en gaan skool by 'n Engelsmediumlaerskool waarna sy in 1959 matrikuleer aan Hoërskool Jan van Riebeeck.
Afrikaans
Haar grootwordjare in 'n skrywershuis leer haar reeds jonk om die mooi woord te waardeer en op tienjarige ouderdom verskyn haar eerste werk, 'n Engelse gedig, in Die Huisvrou. Reeds op universiteit op Stellenbosch waag sy haar hand aan 'n roman, maar dit slaag nie omdat sy nog nie gereed is vir hierdie uitdagende genre nie. In 1967 is haar ouers betrokke in 'n ernstige motorongeluk, waarin haar vader op slag dood is en haar moeder vir lank in 'n koma is. Die tydskrif Sarie versoek haar om die gereelde rubriek wat haar moeder vir die tydskrif gedoen het, oor te neem, wat sy dan ook vir geruime tyd doen. 'n Keur uit hierdie rubrieke word later gepubliseer as Tokkelspel, wat handel oor die daaglikse wel-en-wee van die huisvrou en moeder, asook haar jeugherinneringe en studentedae. Deurgaans spot sy fyn met klein menslike swakhede, terwyl sy ook die humor in selfs die klein rampe wat die mens tref, kan sien.
Verdere studie en loopbaan
Sy studeer verder aan die Universiteit van Stellenbosch waar sy in 1962 'n B.A.-graad behaal met Staatsfilosofie en Engels as hoofvakke, laasgenoemde slaag sy met onderskeiding. In 1963 verwerf sy haar B.A. Honneurs-graad in Engels met lof. Sy behaal ook 'n tweetalige diploma in drama aan die Akademie vir Dramakuns op Stellenbosch.
Ander skryfwerk
Sy skryf ook 'n blokboek oor Die vrou op die skuit en Die wilde loot van Elise Muller. Vir die bloemlesing Tuinprovinsie Natal onder redaksie van C.J.M. Nienaber skryf sy Briewe van 'n Bolander, waarin sy as Bolander haar indrukke oor Natal skets. As samesteller is sy verantwoordelik vir Poort 1976, 'n keur uit die werk van hoërskoolleerlinge, terwyl sy ook die huldeblyk aan haar ma, Audrey Blignault, onder die titel Uit die dagboek van 'n vrou versorg. Van haar werk word ook in versamelbundels opgeneem, insluitende Dit kom van ver af. Verskeie van haar navorsingsartikels word in spesialistydskrifte en konferensiebundels gepubliseer.
Engels
1997 – Haiku for Africa
Kinder- en jeugverhale
Die Pikkewouters van Amper-Stamperland is 'n boek vir jong kinders. 'n Pikkewouter lyk soos 'n kabouter en ook 'n bietjie soos 'n pikkewyn en hulle bly in Amper-Stamperland, waar daar wilderoosbome, pedonkies, brakkevarkies, tamartjies en slakkelange is. Die hoofkarakters is die twee Pikkewouters, Pikketoos en Pokkelwyn. Hulle kan nie saamleef met die vernielsugtige slakkelange nie en wil daarom uit Amper-Stamperland wegkom. Eindelik slaag hulle daarin en kom uit in Suiderland. Hier is gelukkig nie slakkelange nie, maar wel slakke en slange en hulle besef dat daar maar oral iets is waarvan jy nie hou nie. Die boek is pragtig geïllustreer deur Cora Coetzee. Dit word omskep in 'n televisiereeks en ook vir die verhoog verwerk en by die Maskerteater in Pretoria opgevoer. Die opvolg, Avonture in Amper-Stamperland, word ook vir die televisie verwerk, met Pikkelette en Pietewyn nou die hoofkarakters. Hulle is gelukkig in Amper-Stamperland en wanneer die Goue Windarend doodgemaak word, veg hulle om Amper-Stamperland van ondergang te red.
Afrikaans
1972 1974 1976
Digkuns
Enkele werke in Engels verskyn van haar. In Haiku for Africa beproef sy die tradisionele Japannese haikoe digvorm in Engels, met toepassing op Afrika. Hierdie is die eerste digbundel wat deur Unisa-Uitgewers uitgegee word en dit word herdruk in 2014, hierdie keer met linosnee-afdrukke van die Oos-Kaapse kunstenaar Edith Bukani as illustrasies en 'n CD waarin die haikoes voorgelees word deur Natalia Molebatsi. Tydens haar jare as Engelse lektor skryf sy saam met Robin Lawton die literatuurhandleiding The owl critic, 'n boek wat vir meer as dertig jaar nie uit druk gaan nie.
Engels
2009 – The double crown
Persoonlike lewe
Na aftrede verhuis sy en haar man na Stilbaai. Hier beywer sy haar daarvoor dat die werkersbuurt se laerskool, Melkhoutfontein Primêre Skool, ŉ eie biblioteek kry. Die egpaar koop ook 'n blyplek op Vanwyksvlei. Sy is 'n assessorlid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns en was ook 'n lid van die destydse Skrywersgilde. In haar vrye tyd behartig sy op LitNet die blog Marie Heese is boekdol, waarin sy kommentaar lewer oor boeke, lees en skryf.
Engels
2000 – Practical Guide to Reading, Thinking and Writing Skills (saam met Pieter du Toit en Margaret Orr)
Ander skryfwerk
Die honger reisiger is 'n reisverhaal met 'n verskil. Die boek bevat reis-essays oor besoeke aan verskeie eksotiese bestemmings, soos onder andere Turkye, Eritrea, Ethiopië, Egipte, Frankryk, Skotland, Swede en Rusland, geskryf in haar kenmerkende humoristiese styl. Hierby sluit sy resepte eie aan die bestemmings in, sodat die boek terselfdertyd ook 'n kookboek is.
Verdere studie en loopbaan
Die egpaar gaan woon in Durban, waar Chris onderwyser is. Sy aanvaar 'n pos as lektrise in Engels aan die Durbanse Onderwyskollege, wat sy vir drie jaar beklee. Sy gee ook klas aan die Durban Universiteitskollege, later die Universiteit van Durban-Westville. Terwyl die kinders klein is, behartig sy vir sewe jaar lank 'n boekerubriek vir Die Huisvrou en sy skryf ook bydraes vir die destydse Sarie Marais. In 1974 vestig die gesin hulle op Empangeni, waar sy hoofsaaklik die kinders grootmaak. In hierdie tyd aanvaar sy tydelik 'n pos as lektrise in Afrikaans aan die Universiteit van Zoeloeland en gee ook vir 'n rukkie onderwys in Engels en Afrikaans aan die Hoërskool Empangeni. Sy skryf ook in by die Universiteit van Suid-Afrika en behaal 'n Hoër Onderwysdiploma in voordrag en drama. Hulle trek dan na Richardsbaai, waar Chris hoof word van Richardsbaai Hoërskool en Marié onderwys gee aan die Richardsbaai Laerskool. Vanaf Januarie 1979 tot November 1983 dien sy as kommandante van die Richardsbaai Voortrekkers en die Orde van die Wawiel word aan haar toegeken.
Afrikaans
1980 1983 1993 2010 2013
Engels
1968 – The owl critic (saam met Robin Lawton)
Verdere studie en loopbaan
Wanneer Chris later 'n pos in die Departement van Onderwys en Kultuur aangebied word, trek die gesin na Pretoria. Hier aanvaar sy vir ses maande 'n tydelike pos as lektrise aan die Universiteit van Pretoria, waarna sy as dosent in Engels by die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa) aansluit, 'n pos wat sy twee jaar lank beklee. Sy studeer verder en behaal 'n M.A.-graad in Engels met lof oor die onderrig van lees binne afstandsonderrig. Ná twee jaar sluit sy aan by Unisa se Buro vir Universiteitsonderrig, waarvan sy later Direkteur word, 'n pos wat sy tot met haar aftrede in 1999 beklee. Sy behaal in hierdie tyd 'n D.Litt. et Phil.-graad (waarvoor die Bradlow-beurs aan haar toegeken word) oor die taak van lees met 'n proefskrif oor Facilitating English reading competence through text analysis. In 1995 onderneem sy 'n lang studiereis na Amerika om navorsing te doen oor studente-ondersteuning. Daarna woon sy ook die internasionale Improving university teaching and learning konferensie in Hongkong by, waar sy 'n aanbieding gee en ook die Kantonnese tak van die Chinese Radio and Television University besoek.
Ná vervroegde aftrede in 1999 is sy 'n konsultant vir Readucate Trust, 'n internasionale organisasie wat hulle ten doel stel om geletterdheid te bevorder en veral aktief is in gevangenisse van Suid-Afrika. Die Noord-Kaapse Departement van Opvoedkunde stel haar in 2003 aan om 'n reeks werkswinkels aan onderwysers aan te bied, getiteld The magic of poetry: teaching for understanding and appreciation. In 2008 word sy aangestel as lid van die Konvokasie en die Raad van die Universiteit Stellenbosch. Sy bedank in 2009 uit hierdie Raad uit protes teen die manier waarop die taalbeleid aan die universiteit toegepas word, veral omdat Engels afgedwing word op Afrikaanse studente. Sy is oortuig dat die grootste benadeeldes van hierdie kortsigtige taalbeleid anderskleuriges is, veral bruin Suid-Afrikaners.
Engels
2012 - A triple-headed serpent
Romans
Tyd van beslissing is 'n aktualiteitsroman wat vryheid teenoor gebondenheid en die keuse tussen persoonlike gewin teenoor algemene belang stel. Die gebeure strek rondom Kersfees, wanneer 'n terroriste-invalsgroep (insluitende lede van die Palestynse Bevrydingsbeweging) die strandhuis van die Suid-Afrikaanse Minister van Binnelandse Sake beset, waar hulle die Eerste Minister se enigste dogter, 'n groep Israeli kabinetslede en ander Suid-Afrikaners as gyselaars aanhou. Hulle eise wentel rondom hoe hulle wil hê die Suid-Afrikaanse regering se binnelandse en buitelandse beleid moet ontplooi. Soos die titel aandui, speel die besluite wat mense in hierdie krisissituasie maak die vernaamste bestanddeel van die intrige. Die Eerste Minister moet byvoorbeeld 'n keuse maak tussen sy persoonlike belange en dié van die staat. Die konfliksituasie openbaar die persoonlikheid van elke individu, terwyl die karakters in die aangesig van die dood gedwing word om selfondersoek te doen en te besin oor wat werklik belangrik is. Hierdie boek is vir skole voorgeskryf.
Samesteller
2009 - Uit die dagboek van 'n vrou – Audrey Blignault
Engels
1984 – The box kite summer
Pussy Riot
Pussy Riot is 'n Russiese, feministiese en musikale protesgroep in Moskou wat gewild geword het danksy hulle uitlokkende punk rock, wat later in 'n toegankliker musiekstyl verander het. Die groep is in Augustus 2011 gestig en het toe altesaam 11 vrouelede gehad.
Marié Heese
Jeugboeke
Sy skryf ook Engelse jeugboeke, soos The box kite summer (wat deur Unisa voorgeskryf is) en Our secret (wat ook in Afrikaans verskyn as Ons geheim en in Xhosa vertaal en vir video verwerk is).
Pussy Riot
Hofsaak en reaksie
Die drie is borgtog geweier en aangehou tot met hulle verhoor, wat laat in Julie begin het. Op 17 Augustus 2012 is Alyokhina, Samutsevich en Tolokonnikova al drie skuldig bvind aan "vandalisme wat deur godsdienshaat aangewakker is". Hulle is elk tot twee jaar gevangenisstraf gevonnis. Op 10 Oktober, ná 'n appèl, is Samutsevich op borgtog vrygelaat en haar vonnis opgeskort. Die ander twee se vonnisse het staande gebly.
Die groep het ongemagtigde, uitlokkende guerrilla gigs (konserte op 'n ongewone plek of in 'n ongewone vorm) op openbare plekke uitgevoer. Dié optredes is dan as musiekvideo's verfilm en op die internet geplaas. Die groep se liriektemas sluit in feminisme; LGBT-regte; teenstand teen die Russiese president, Wladimir Poetin, en sy beleide; en Poetin se bande met die leiers van die Russies-Ortodokse Kerk.
Hofsaak en reaksie
Die groep het intenasionaal bekendheid verwerf toe vyf lede op 21 Februarie 2012 'n vertoning in Moskou se Katedraal van Christus die Verlosser hou.
Die verhoor en strawwe het aansienlike aandag gekry en kritiek ontlok, veral in die Weste. Die saak het aandag gekry van menseregtegroepe, onder meer Amnestie Internasionaal, wat die vroue as gewetensgevangenes bestempel het, en van verskeie bekende vermaakkunstenaars. Die openbare mening in Rusland was oor die algemeen minder ten gunste van die groepslede.
Nadat hulle 21 maande van hulle vonisse uitgedien het, is Tolokonnikova en Alyokhina op 23 Desember 2013 vrygelaat, nadat die staatsdoema 'n amnestie goedgekeur het.
Marié Heese
Romans
A triple-headed serpent is 'n vervolg op The colour of power, weer gebaseer op die werklike geskiedenis. Die verhaal begin waar dertigduisend mense in die hippodroom afgemaai word. Na die opstand herbou die koningspaar die gedeeltes van die stad wat vernietig is en verseker dat families wat broodwinners verloor het, versorg is. Die heerskappy van Justinianus en Theodora was wel magtig, maar ook onstuimig. Hulle moes aanhoudende aanvalle van die Gote en die Barbare afweer en Rome is ook gereeld bedreig, met die gevolg dat Bisantium hulle moes gaan red. Die persoonlike liefdesverhaal van Justinianus en Theodora en hulle leefwyse gee besondere insig in die gebruike van daardie tyd. Hierdie roman is in 2013 op die langlys vir die toekenning van die Sunday Times se fiksieprys.
Samesteller
1976 – Poort 1976: 'n keur uit die werk van hoërskoolleerlinge
Romans
Die uurwerk kantel  is 'n kroniekroman wat die familiegeskiedenis van 'n vrou (Maria du Preez, gebore Celliers) oor vier geslagte heen teken (vanaf 1897 tot 1972) teen die agtergrond van verskeie historiese gebeurtenisse oor hierdie tyd, soos die Anglo-Boereoorlog en die wêreldoorloë. Deur die verhaalgebeure belig die skrywer hoe die brose maar morele mens ondanks terugslae bereid bly om diens te lewer en die geloof behou dat uit verwoesting iets goeds gebore sal word, met die fokus veral wat dit beteken om vrou te wees teen die agtergrond van die Suid-Afrikaanse geskiedenis. Die titel verwys na 'n versreël in die gedig Suiwer Wiskunde van N.P. van Wyk Louw, wat die implikasie het dat tyd opgehef word. In die konteks van die roman impliseer dit dat die verlede net so werklik is as die hede. Die roman word in vier dele opgedeel, wat almal na 'n tydvak in die lewe van die hoofkarakter, Maria Celliers, verwys. Die eerste deel strek vanaf 1897, toe Maria vyf jaar oud was, tot 1913 en haar mondigwordingsjaar, wanneer sy met Willem du Preez trou. Hierdie deel bevat dan haar jeug met haar kinderjare op die Bolandse wynplaas, haar skool- en universiteitsjare. Die jare tussen 1915 en 1921 is die geboorte van al vier haar kinders, elkeen onder dramatiese omstandighede, terwyl sy ook die dood van haar vader, 'n dogtertjie en tante Charlotte moet verwerk – hierdie deel dan uitbeelding van haar as vrou en haar moederskap. Die derde deel is die periode tussen 1939 en 1949, wanneer lands- en wêreldgebeure 'n groot rol speel en Maria en Willem reeds middeljarig is met die kinders uit die huis. In 1972, met die afsluiting van die roman, word die gedagtestroom van die ou vrou in haar laaste dae op aarde weergegee. Hierdie roman word ook vir die verhoog verwerk en onder andere by die KKNK van 2003 en die Woordfees aangebied en oor die radio voorgelees. Die biblioteekgebruikers van die Wes-Kaap wys die boek aan as een van die beste honderd boeke van die twintigste eeu. Oor 26 jaar is dit gereeld vir skole voorgeskryf.
Engels
1993 – Our secret
2011 - The colour of power
Jubzang
Jubzang (* 7 Mei 1971) is 'n Bhoetanese boogskutter. Hy het aan die Olimpiese Somerspele van 1992, Olimpiese Somerspele van 1996 en Olimpiese Somerspele van 2000 deelgeneem.
Pussy Riot
Hofsaak en reaksie
Op 6 Maart 2014 is Tolokonnikova en Alyokhina deur plaaslike jeudiges in Nizjni Nowgorod met 'n groen kleurstof aangeval.
Marié Heese
Romans
Vuurklip is 'n roman met 'n groot verskil, omdat dit in die oertyd afspeel waarvoor die skrywer die aanname gemaak het dat die oermense van honderd duisend jaar gelede aan die suidkus van Afrika 'n redelik gesofistikeerde taal gebruik wat ook abstrakte begrippe kon hanteer. Die titel is simbolies van die transformerende krag wat die vuurklip op die ontwikkeling van die gemeenskap gehad het. Die verhaal word vertel deur eerstepersoon-vertellers en ten einde 'n outentisiteit aan die vertelling te koppel, word gebruik gemaak van 'n baie eenvoudige sinskonstruksie en annerlike Afrikaans om primitiewe taal voor te stel. Die roman handel oor die lotgevalle van land- en seestamme aan die suidkus van Afrika ongeveer honderdduisend jaar gelede. Die hooffiguur, Ama, wil Storievrou en Moetievrou word soos Maouma, waarmee die tradisie van die magiese bestaan ontgin word. Klipman is Ama se man en met sy innoverende ontwerp van klipgereedskap die voorloper van die tegniese ontwikkeling van die mens. Die roman bestaan uit 'n interessante lys van karakters en geeste en die teks word in vier dele opgedeel: Die steelkwaad, Die diepste grot, Die woedende boom en Agterna. Teen hierdie agtergrond word temas ontgin soos die simboliese betekenis van verskeie dier- en voëlsoorte, die funksionering van 'n primitiewe maar eg menslike gemeenskap en die dinge wat verbode is binne so 'n gemeenskap. Groot klem word gelê op die rituele en seremonies wat die daaglikse lewens vergesel en die ryk innerlike lewens van hierdie mense. Uiteraard speel die magiese 'n baie groot rol. Beskrywings is gebaseer op die indringende navorsing van mense soos Robert Ardrey en John Parkington, met filosofiese en sielkundige teorieë van Freud en ander wat ook ingewerk word in 'n treffende roman. Verskeie vraagstukke word hanteer, maar dit word primêr as storie aangebied.
Eerbewyse
In 2006 vereer die Hoërskool Jan van Riebeeck haar met 'n erepenning vir akademie. In 2011 is sy een van 15 Suid-Afrikaanse vroue wat deur Solidariteit Helpende Hand vereer word vir hul uitmuntende bydrae tot die ontwikkeling op kulturele, geestelike en maatskaplike gebied van die Afrikaner-erfenis. Die toekennings is op Helpende Hand se twee dag lange kongres by die Vrouemonument in Bloemfontein oorhandig.
Verdere studie en loopbaan
Op universiteit ontmoet sy Chris Heese van Durban, met wie sy in 1964 as 21-jarige in die huwelik tree. Hulle het drie kinders, Frederik Daniel (Fritz – gebore in 1967), Adré Elizabeth (gebore 1972) en Andries (gebore in 1972). Andries het sy eie lewe in 1999 geneem nadat hy aan depressie gely het.
Pussy Riot
Hofsaak en reaksie
Geestelikes van die Russies-Ortodokse Kerk het gesê die groep se optrede is godslasterlik en dit is eindelik deur die kerk se veiligheidsbeamptes stogesit. Volgens die vroue was hulle protes gerig teen die leiers van die kerk wat Poetin ondersteun het gedurende sy verkiesingsveldtog. Op 3 Maart 2012 is twee van die groepslede, Nadezhda Tolokonnikova en Maria Alyokhina, gearresteer en aangekla van vandalisme. 'n Derde lid, Yekaterina Samutsevich, is op 16 Maart in hegtenis geneem.
Marié Heese
Kinder- en jeugverhale
Karoo-kantate is 'n jeugroman oor Jeanne Labuschagne (bekend as Jannie Lappies, al is sy 'n meisie) en Arnold (Nols) Terblanche, se deursettingsvermoë en medemenslikheid wat eindelik tot selfverwesenliking lei. Nols is 'n wit, afgetrede, internasionaal befaamde komponis en dirigent en Jannie is 'n bruin weeskind van Woodstock. Jannie is uiters musikaal met 'n besondere stem en het al onderrig ontvang van 'n goeie stemafrigter. Nols se susterskind, Stien, neem Jannie vir 'n kort vakansie na Van Stadensdorp. Wanneer Nols haar hoor sing, prikkel haar uitsonderlike stem hom om 'n kantate te voltooi waarmee hy gesukkel het. Die kind en die ouerige man speel deurslaggewend in op mekaar se lewe en dit bring ook vir die dorp as geheel voordele mee. Heese word in 2014 vereer met 'n Woordtrofee vir gevestigde skrywer vir haar gesprek oor Karoo-kantate en Vuurklip.
Pussy Riot
Hofsaak en reaksie
In Februarie 2014 is in 'n anonieme verklaring namens sommige lede van Pussy Riot beweer Alyokhina en Tolokonnikova is nie meer lede van die groep nie. Albei was egter deel van die groep tydens die Olimpiese Winterspele 2014 in Sotsji, waar groepslede met swepe en pepersproei aangeval is deur Kosakke wat as veiligheidsbeamptes in diens geneem is.
Marié Heese
Vertaler
1965 1966 1989
Kinder- en jeugverhale
Marié Heese vertaal ook verskeie kinderboeke in Afrikaans, waaronder Rabbedoe van Carol Ryrie Brink; Die rykste seun in die wêreld van Francis Kalnay; 17 konings en 42 olifante van Margaret Mahy en Willie die Skillie en Herrie broei die eier uit van Dr. Seuss.
Vulkaankeël
thumb|220px|Die vulkaan Mayon in die [[Filippyne het 'n simmetriese vulkaankeël.]] thumb|220px|Osorno in [[Chili is 'n voorbeeld van 'n goed ontwikkelde stratokeël.]] thumb|220px|Puʻu ʻŌʻō, 'n sintel-en-spatselkeël op [[Kīlauea, Hawaii.]] thumb|220px|Die Koko-krater is 'n tufkeël wat deel van die Honolulu-vulkaanreeks is. thumb|220px|Parícutin is groot sintelkeël in [[Mexiko.]]
Tufkeël
'n Tufkeël, of askeël, is 'n klein monogenetiese vulkaankeël wat geskep word deur 'n freatiese (hidrovulkaniese) uitbarsting, wat direk verbind word met magma wat deur 'n tonnel van 'n magmakamer na die oppervlak gebring is. Hulle het hoë rande van 100-800 m bo die kratervloer en steil hange van groter as 25 grade.
Vulkaankeëls is een van die eenvoudigste vulkaniese landvorme. Hulle word opgebou deur ejekta vanuit 'n vulkaanopening. Die ejekta pak om die opening saam in die vorm van 'n keël met 'n sentrale krater. Daar is verskillende soorte vulkaankeëls, na gelang van die aard en grootte van die fragmente wat tydens die uitbarsting uitgewerp word. Soorte sluit in stratokeëls, spatselkeëls, tufkeëls (askeëls) en sintelkeëls.
Stratokeël
Stratokeëls is gewoonlik andesities tot dasities, en word met subduksiesones verbind. Hulle is ook bekend as "saamgestelde keëls" of "Vesuvius-tipe vulkane".