cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Airbus A318
Die A318 begin sy diens in Julie 2003 by Frontier Airlines. In vergelyking met ander Airbus A320-variasies, het dit net in klein hoeveelhede verkoop. Teen 30 November 2012 is slegs bestellings vir 'n totaal van 81 vliegtuie geplaas en na een kansellasie en een finale aflewering in 2013 is die bestelboek nou skoon, met 79 vliegtuie afgelewer.
Steilbenaderingsvermoë tydens kort landings
In Maart 2006 het die Europese Lugvaartveiligheidsagentskap 'n aangepaste beheersagteware-verbetering van die Airbus A318 gesertifiseer wat ontwerp is om steil benaderings tydens landings uit te voer. Die sagteware verander die gedrag van die vliegtuig wanneer die steilbenaderingsfunksie deur die loods gekies word, deur die outomatiese ontplooiing van drukvlerkpanele om bykomende sleur te voorsien wanneer die vliegtuig die landing uitvoer. Daar is ook bykomende hoorbare waarskuwings aan die bemanning en dit ontplooi drukvinne outomaties onder 37 m (120 voet) tydens landing. Met die A318-steil-benaderingsproses kan die vliegtuig 'n benaderingshoek van tot 5,5° bemeester, in vergelyking met die standaard 3° vir 'n normale benadering.
Sint James-paleis
Geskiedenis
Koning Henry VIII het die paleis laat bou op die plek waar ’n hospitaal vir melaatses eers gestaan het. Hy het dit opgedra aan die apostel Jakobus. Die hospitaal het tot in 1532 bestaan.
Die nuwe paleis, wat tweede plek ingeneem het ná Henry se Whitehall-paleis, is gebou in die rooisteen-Tudor-styl om vier binnehowe. Dit het in 1698 die hoofwoning van die monarg in Londen geword tydens die bewind van William III en Mary II toe Whitehall-paleis deur ’n brand verwoes is en dit is steeds die administratiewe kern van die monargie. Mary I is daar oorlede en haar hart en ingewande is in die paleis se kapel begrawe. Charles I het daar geslaap die nag voor hy tereggestel is. Oliver Cromwell het dit toe oorgeneem en in ’n kaserne omskep tydens die Engelse Statebond-periode. Charles II (Charles I se seun) het dit laat restoureer.
Die eerste drie Georges het die paleis as hul hoofwoning in Londen gebruik, hoewel dit nie juis deftig was vir die stadspaleis van ’n Europese monarg nie. In 1809 het ’n brand ’n deel van die paleis verwoes, onder andere die monarg se private woongedeelte in die suidoostelike hoek. George III het Buckingham House, nou Buckingham-paleis, in 1762 vir sy vrou gekoop en Sint James het al hoe onbelangriker geword in die eerste helfte van die 19de eeu. Dit is al hoe meer net vir amptelike funksies gebruik soos amptelike onthale, koninklike troues en doopplegtighede. Koningin Victoria het in 1837 finaal na Buckingham-paleis getrek en dit was die einde van Sint James as die monarg se amptelike woning.
Brug
'n Brug is 'n struktuur tussen twee punte wat oor 'n oop spasie of gaping strek. Brûe word algemeen gebruik om verkeer oor obstruksies soos riviere, valleie of paaie te dra. Brûe laat voetgangers, karre en treine toe om sulke obstruksies te oorkruis. Volgens funksie kan 'n brug as 'n pad-oor-padbrug, pad-oor-spoorbrug, rivierbrug, ens. gekategoriseer word.
Brûe word oor die algemeen van beton en staal (vroeër gietyster) vervaardig. Ander materiale, soos hout en bamboes word soms vir kleiner of korter brûe gebruik.
'n Brug bestaan uit twee dele, naamlik die:
Saoedi-Arabiese Grand Prix
Die Saoedi-Arabiese Grand Prix is 'n Formule Een-motorwedren wat die eerste keer in 2021 plaasgevind het. Die eerste uitgawe van die resies is in Djedda gehou. Die ren word na die Singapoerse Grand Prix die tweede volle nagren op die Formule Een-kalender.
Geskiedenis
Die Saoedi-Arabiese Grand Prix verskyn vir die eerste keer as konsep vir die 2021-seisoen, wat tydens 'n vergadering van die Formule Een-kommissie in Oktober 2020 aan spanne vertoon is. In die konsepkalender is al 22 wedrenne van die oorspronklike 2020 kalender oorgedra, met die toevoeging van Saoedi-Arabië. In November 2020 is aangekondig dat die stad Djedda die eerste Grand Prix van Saoedi-Arabië sal aanbied, in samewerking met die Saoedi-Arabiese motor- en motorfietsfederasie. Die Djedda-straatrenbaan is op die kusstrook van die Rooisee geleë.
Renbaan
Djedda is aangewys as die 'vinnigste straatbaan' op die Formule Eenkalender, waar Formule Eenmotors gemiddelde snelhede van meer as 250 km/h (160 mpu) kan haal. Die baan is die tweede langste baan op die Formule Een-kalender, met slegs Spa-Francorchamps wat langer is.
Die baan is op die Djeddastrook, wat aan die Rooisee grens, gebou. Die baan is deur Carsten Tilke, seun van die bekende Hermann Tilke, ontwerp.
Clarence House
Clarence House is die koninklike woning van die Prins van Wallis in Londen wat aan "The Mall" geleë is. Dit is aan Sint James-paleis vas en deel die paleis se tuin. Byna 50 jaar lank, van 1953 tot 2002, was dit die tuiste van koningin Elizabeth die koninginmoeder, maar daarna was dit die amptelike woning van Charles, Prins van Wallis (nou Charles III), en Camilla tot met Charles se troonbestyging in 2022. Dit is sowat twee maande per jaar in die somer oop vir besoekers.
Die huis is tussen 1825 en 1827 na ’n plan deur John Nash gebou vir koning William IV, wat as die Hertog van Clarence bekend was voor hy die troon in 1830 bestyg het. Sy suster prinses Augusta Sophia het dit geërf en daarna, in 1840, Prinses Victoria van Sakse-Koburg-Saalfeld, die ma van koningin Victoria. In 1866 het dit die tuiste geword van koningin Victoria se tweede oudste seun, prins Alfred, Hertog van Sakse-Koburg en Gotha, tot met sy dood in 1900. Sy jonger broer, prins Arthur, Hertog van Connaught en Strathearn, het die huis van 1900 tot met sy dood in 1942 gebruik. Dit is in die Tweede Wêreldoorlog erg deur bomme beskadig en is vir die res van die oorlog deur die Rooi Kruis en St. John Ambulance gebruik as hul hoofkwartier. Daarna is dit aan prinses Elizabeth en haar man, die Hertog van Edinburg, gegee. Prinses Anne is in 1950 daar gebore. Ná die dood van George VI het die koninginmoeder en prinses Margaret in 1953 daar ingetrek, hoewel Margaret later na ’n woonstel in Kensington-paleis getrek het.
Wolluis
Wolluise is insekte in die familie Pseudococcidae. Hulle is ongepantserde skaalinsekte wat aangetref word in vogtige, warm klimaatstreke. Hulle word as ’n plaag beskou omdat hulle plantsap drink en ook siektes aan plante kan oordra.
Eienskappe
Wolluiswyfies, wat nie vlerke het nie, drink die sap van plante, gewoonlik by die wortels en in splete. Hulle skei ’n poeierige waslaag af wat wollerig lyk (vandaar die naam); dit beskerm hulle terwyl hulle die plant se sap uitsuig. Die mannetjies, wat vlerke het, lewe baie kort omdat hulle glad nie as volwassenes eet nie en net die wyfies bevrug. Sommige spesies lê eiers in dieselfde waslaag wat hulle beskerm, terwyl ander lewend gebore word.
Die ernstigste plaag is wolluise wat op sitrusplante voorkom; ander spesies beskadig suikerriet, druiwe, pynappels, koffiebome, varings, kaktusse sonneblomme, orgideë ens. Hulle is veral volop waar daar miere is, want dié beskerm hulle teen hul vyande.
Joe Dinicol
Joe Dinicol (gebore 22 Desember 1983) is 'n Kanadese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Virgin Suicides (1999), Diary of the Dead (2007), Passchendaele (2008), en Scott Pilgrim vs. the World (2010).
Renée Felice Smith
Renée Felice Smith (gebore 16 Januarie 1985) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Detachment (2011) en The Relationtrip (2017), en in die televisiereekse It's Always Sunny in Philadelphia (2005) en NCIS: Los Angeles (2009).
Capitol
Die Capitol (of Kapitool ) is die gebou in die Amerikaanse hoofstad Washington, D.C. waar die Amerikaanse Kongres vergader. Dit is ook as die Kongresgebou bekend en is die setel van die land se wetgewende gesag.
Die Amerikaanse Kongres, wat hier byeenkom, bestaan uit die Amerikaanse Senaat (verteenwoordig deur twee senatore uit elke deelstaat) sowel as die Amerikaanse Huis van Verteenwoordigers (proporsionele verteenwoordiging volgens grootte van die deelstaat). Die Capitol word deur die National Mall van die Withuis geskei, om simbolies die skeiding met die uitvoerende mag (die president) aan te dui.
Die Capitol is 'n verwysing na die staatsmag van klassieke Rome, waar die Capitol die belangrikste van die sewe heuwels was, waarop die tempel van Juno gestaan het en daar oor die Romeinse munt gewaak het.
Bouwerk aan die Capitol het op 18 September 1793 begin. George Washington (geklee as 'n vrymesselaar) het die hoeksteen tydens 'n seremonie gelê. Die gebou is sterk deur Romeinse argitektuur en masoniese simboliek beïnvloed. Slawe is vir die aanvanklike bouwerk ingespan. Die Senaatsgedeelte is in 1800 afgelewer, terwyl die gedeelte vir die Huis van Verteenwoordigers eers in 1811 gereed was. Die gebou is egter tydens die Oorlog van 1812 deur die Britte verwoes. Herstelwerk het in 1815 begin en 15 jaar geneem. Die herbou is deur die argitek Benjamin Latrobe gelei. In 1850 is dit verder uitgebrei.
Die Capitool is opvallend in die neoklassieke styl gebou. Ander neoklassieke geboue in Washington D.C. sluit in die Lincoln-monument en die Withuis. In die middel van die gebou is 'n koepel met 'n deursnee van ongeveer 30 meter. Hierdie koepel van gietyster is in 1863 voltooi en het 'n veel kleiner houtkoepel uit 1812 vervang. In die Capitol is borsbeelde van persone wat verdienstelik vir die Verenigde State was, almal Amerikaners, met uitsondering van die Belg Pater Damiaan.
Lochkovium
Die Lochkovium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede in onderskeidelik die sisteem en periode Devoon. Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die Lochkovium was van sowat 419,2 tot 410,8 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Siluur-etage/tydsnede Pridolium en gevolg deur die Pragium.
Naam
Die Lochkovium is genoem na Lochkov, ’n stadsdeel in Suidwes-Praag in Tsjeggië. Die tipeligging vir die basis van die gesteentes van die Lochkovium, en daarmee die oorgang tussen die Siluur en Devoon, is in die steengroef Klonk by Suchomastyin, suidwes van Praag.
Chevrolet Lumina
Die Chevrolet Lumina is 'n naam wat gebruik word op baie motors wat onder die Chevrolet merk vervaardig word. Chevrolet het die eerste keer in 1990 die naam op 'n sedan, 'n koepee en 'n minibus gebruik. Die sedan het die Chevrolet Celebrity vervang, die koepee die Monte Carlo, en die minibus was beide 'n plaasvervanger vir die Celebrity-stasiewa en 'n heeltemal nuwe voertuig.
Die Lumina-koepee is vervang deur die 1995 Monte Carlo, die Lumina-minibus is vervang deur die 1997 Chevrolet Venture, en die Lumina-sedan is in die VSA en Kanada vervang deur die 2000-Impala; in Meksiko, is dit vervang met die Chevrolet Caprice.
Leeds
Leeds maak daarnaas deel uit van die metropolitaanse gebied van Leeds-Bradford, die vierde grootste in die Verenigde Koninkryk met sowat 2,3 miljoen inwoners, en vorm die kernstad van die Leeds City Region, 'n ekonomiese streek met 'n bevolking van 2,9 miljoen. Vandag is Leeds die Verenigde Koninkryk se belangrikste sentrum vir sake-, regs- en finansiële dienste buiten Londen.
Die stad voer sy oorsprong terug na die 5de eeu toe die Koninkryk Elmet deur die bos van Loidis bedek was. Leeds het later 'n belangrike sentrum vir die wolbedryf geword wat ook tydens die nywerheidsomwenteling die basis van die plaaslike ekonomie sou vorm. Die stadsgebied van Leeds het vinnig uitgebrei en steeds meer nedersettings in die omgewing geabsorbeer om in die middel van die 20ste eeu tot een van Engeland se digsbevolkte stede te groei. Die huidige kernstad is met sowat 441 000 inwoners volgens die sensus van 2010 die vyfde grootste stedelike nedersetting in die Verenigde Koninkryk.
'n Aantal nedersettings in die Verenigde State en Kanada is na Leeds genoem.
Leeds was een van die gasheerstede tydens die Krieketwêreldbeker 1975, Krieketwêreldbeker 1979, Krieketwêreldbeker 1983, Krieketwêreldbeker 1999, Rugbywêreldbeker 2015 en Krieketwêreldbeker 2019.
Demografie
Leeds is een van die grootste stede in die Verenigde Koninkryk. In 2006 was die bevolking in die distrik 85% Blankes, 5,7% Indiërs en 3,5% Swartes.
Gladiolus microcarpus
Gladiolus microcarpus is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is inheems aan KwaZulu-Natal, Lesotho en die Vrystaat waar dit in die Drakensberge voorkom.
Xavier Dolan
Xavier Dolan (gebore 20 Maart 1989) is 'n Kanadese akteur, skrywer, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente I Killed My Mother (2009), Heartbeats (2010), Tom at the Farm (2013), en Mommy (2014).
Claudia Dell
Claudia Dell (10 Januarie 1910 – 5 September 1977) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Sweet Kitty Bellairs (1930), Left Over Ladies (1931), Cleopatra (1934), en The Woman Condemned (1934).
Shawnee Smith
Shawnee Smith (gebore 3 Julie 1969) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Blob (1988), Saw II (2005), Saw III (2006), en Saw VI (2009).
Gereformeerde kerk Theunissen
duimnael|links|310px|Die huidige Gereformeerde kerk Theunissen, opgerig onder leiding van ds. [[Lourens van der Vyver|L.S. van der Vyver.]] 170px|duimnael|links|Ds. [[P.W. Buys|Pieter Willem Buys, leraar van 1948 tot 1951.]]
Die Gereformeerde kerk Theunissen is 'n gemeente van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika op die Vrystaatse dorp Theunissen. Die dorp Winburg val ook binne die grense van die gemeente, wat sy honderdjarige bestaan in 2016 gedenk het.
Dorpstigting
Die stigting van Theunissen het met baie stryd gepaard gegaan, want ook hier, soos dikwels wanneer 'n dorp aangelê word, was daar twee groepe. Die een groep, bestaande uit boere en nedersetters in die omgewing van Winburgweg, het kmdt. Helgaardt Theunissen as leier gehad. In 1906 het hulle 'n versoekskrif aan die Vrystaatse Volksraad gerig vir die stigting van 'n dorp. Die ander groep, inwoners van die dorp en distrik Winburg, het ook 'n petisie, onderteken deur 67 persone, aan die Volksraad gestuur en die stigting van 'n dorp bestry omdat 'n dorp so naby aan Winburg die plaaslike handel sou benadeel.
Die Volksraad het 'n kommissie (die landmeter-generaal en mnre. J.W.G. Steyn en W.J.C. Brebner) aangestel om die saak te ondersoek. Op 1 Maart 1907 rapporteer hulle dat daar wel behoefte bestaan aan 'n dorp op die plaas Smaldeel sodat die Volksraad die stigting van 'n dorp op 6 Maart 1907 goedgekeur het. Die plaas Smaldeel en die stasie, tesame met 40 morg van die plaas Poortjie, is toe aangekoop vir 'n dorpsterrein – groot 1 352 morge. Die dorp was aanvanklik bekend as Smaldeel of Winburgweg, maar in 1909 is die naam verander tot Theunissen, die naam van die vader daarvan.
Kmdt. Theunissen is op 24 Mei 1860 op Riversdal gebore. In 1864 het sy ouers na die Vrystaat verhuis toe sy vader deur pres. Jan Brand as landdros van Winburg aangestel is. Dieselfde jaar het sy vader verongeluk en is hy saam met sy moeder terug na Riversdal, waar hy skoolgegaan het. Eers het hy in 'n apteek en toe in 'n winkel gewerk. Op 20-jarige leeftyd is hy saam met sy broer Marthinus weer terug na die Vrystaat. Hulle het in Bultfontein se distrik gaan woon. Eers het hy transport gery en toe in Winburg se distrik gaan boer. Hier was hy vrederegter en veldkornet. Gedurende die Tweede Vryheidsoorlog is hy eers as kommandant van Winburg gekies, en later tot hoofkommandant van Winburg, Ventersburg en Senekal bevorder. Tydens die Slag van Paardeberg is hy egter gevange geneem en na Groenpunt se krygsgevangenekamp gestuur.
Ná die Driejarige Oorlog is hy terug na Winburg en is as vrederegter aangestel. Hy het met die jare in verskillende rade gedien en die leiding geneem met die stigting van die dorp, daarna het hy 'n bedrywige deel gehad in die bestuur van die dorp, en was baie jare lank raadslid. In 1913 was hy ook burgemeester.
Versoek om afsonderlike bediening
duimnael|regs|300px|Die kerkraad by ds. [[Jacs van Rooy, konsulent van Theunissen in die tyd toe hy predikant was van Ventersburg (1928–1942). Voor: GK Theunissen. Voor: Jan de Klerk en ds. Van Rooy. Agter: C. Kotze, H. Steyn, J. Earle, B. de Klerk, F. Jordaan, J. du Plooy en J. Kotze.]] Gereformeerdes in die omgewing van Theunissen is eers bedien deur die Gereformeerde kerk Ventersburg, want in 1864 van Reddersburg afgestig het. Op 9 Januarie 1910 het 'n versoekskrif voor 'n vergadering van die kerkraad en gemeente op Ventersburg gedien, waarin 26 broeders van die wyk Vetrivier gevra het om as gemeente afgestig te word op Theunissen, sowat 80 km van Ventersburg af.
As redes is in die versoekskrif genoem: 1. Die lidmate was "ten achteren", en die armes moes deur ander lidmate gehelp word om die kerkdienste op Ventersburg by te woon. Elke keer dat hulle kerk toe gaan, kos dit hulle £4 tot £5. 2. Die verste lidmate het maar 2,5 uur te perd van Theunissen af gewoon, terwyl aan die ander kant die naaste van hierdie lidmate aan Ventersburg van 5 tot 9 uur te perd daarvandaan gewoon het. In die somer moes hulle voor vol riviere omdraai op pad kerk toe, sonder dat hulle die eredienste kon bywoon. Hierdie lidmate was bereid om hul bydraes te gee sodat die predikant van Ventersburg vier keer per jaar op Theunissen kon kom Nagmaal bedien.
Hulle het die volgende pleidooi bygevoeg: "En gedenk aan ons, dat wij met ons kroost geheel verachteren. Hoe begerig zijn we menigmaal niet om de samenkomst der heiligen bij te wonen, maar kunnen niet." Dié pleidooi was nie tevergeefs nie, want die kerkraad en gemeente van Ventersburg het besluit om die aansoek om afstigting goed te keur, onder sekere voorwaardes. Dit het toe geblyk dat die broeders van die wyk Vetrivier onder "afstig" nie selfstandige instituering bedoel het nie, maar net afsonderlike, plaaslike bediening. Die gevolg is dat nie voortgegaan is met die afstigting nie, maar dat toestemming gevra is om 'n kerkgebou op Theunissen op te rig. Die voorwaardes waaronder dit aangevra is, het onder meer behels dat Theunissen een liggaam met Ventersburg sou bly tot die gemeente Ventersburg sterk genoeg sou wees om 'n eie leraar te onderhou en Theunissen sou begeer om afgestig te word. Voorts sou die lidmate van Theunissen self die nodige grond aankoop en vir die kerkbou sorg. Hulle sou tevrede wees daarmee om net 'n vrye kollekte onder die hele gemeente Ventersburg vir hierdie doel te hou.
Kerkbou
duimnael|links|300px|Die inwyding van die kerkgebou op Saterdag [[22 Junie 1912, net ses maande nadat die hoeksteen op 6 Januarie gelê is. Dit het sowat £700 gekos.]]
duimnael|regs|200px|Program van die verrigtinge tydens die eerste kerk se hoeksteenlegging op [[6 Januarie 1912.]]
Ná hierdie ontwikkelings is 'n gemeentevergadering van die Gereformeerde lidmate op Theunissen gehou waartydens besluit is om met die plaaslike NG gemeente te onderhandel om te sien of die ou sinkkerk gekoop kon word vir 'n bedrag nie meer as £50 nie. Hiervan het egter niks gekom nie, maar voor die ingebruikneming van die Gereformeerde kerkgebou hier is dienste wel in dié ou sinkgebou gehou, goedgunstiglik afgestaan deur die kerkraad van die NG gemeente. Dadelik is ook kollektante aangewys, wat reeds op 13 Mei1911 kon verslag doen dat vir ongeveer £147 geteken is. Op dié datum is vir 'n nog £226 geteken.
Die eienaars van die dorp Theunissen het voorheen twee erwe aan die kerkraad aangebied, maar die erwe is intussen teruggeneem (moontlik omdat nie daarop gebou is nie), met die gevolg dat twee erwe toe aangekoop moes word. Tenders is gevra om die beoogde kerkgebou op te rig, en die tender van die heer P. Koschel is aanvaar. Hy sou die gebou aflewer vir £525 mits die gemeente self die stene sou aanry. As boukommissie is aangewys brs. A.C. de Klerk, L.J. Steyn, G. van Zyl, J.A. Kotzé sr. en J. Nel, terwyl brs. J.J. Venter en F. Jordaan later bygevoeg is. Ook is 'n paar susters van die gemeente benoem om vir 'n kerkklok, Nagmaalservies en kerklampe te kollekteer. Die ou kerkklok van Ventersburg is aangekoop van sr. A. de Villiers, in wie se besit dit toentertyd was.
Hoeksteenlegging en inwyding
links|170px|duimnael|Ds. J.D. Louw, die [[NG gemeente Theunissen se eerste leraar van 1911 tot sy dood op 25 Mei 1920. Hy het ’n toespraak gelewer tydens die hoeksteenlegging van die plaaslike Gereformeerde kerk op 6 Januarie 1912 en die slotgebed gedoen tydens die ingebruikneming van die kerk op 22 Junie daardie jaar.]] duimnael|170px|regs|Ds. Tjaart Nicolaas Venter, [[Gereformeerde kerk Ventersburg|Ventersburg se Gereformeerde leraar van 1907 tot 1925. Hy het die hoeksteen van Theunissen se Gereformeerde kerk gelê.]]
Die hoeksteenlegging van die kerkgebou is op 6 Januarie 1912 waargeneem deur die destydse predikant, ds. T.N. Venter van Ventersburg. Dit was 'n dag van groot blydskap toe die gemeente op Saterdag 22 Junie 1912 saamgekom het aan huis van die voorsitter van die boukommissie, br. J.A. Kotzé, en hulle vandaar onder die sing van Psalm 68:10 voortbeweeg het na die nuwe kerkgebou. Vooraan het geloop oudl. A.C. de Klerk met die Statebybel, gevolg deur die boumeester en lede van die boukommissie, dan die plaaslike spesiale vrederegter, leraars en kerkraadslede en lede van die dorpsbestuur, en eindelik die vriende uit ander gemeentes en die gemeentelede. Nadat die deur oopgesluit is (die bronne vermeld nie deur wie nie, maar dit was moontlik ds. T.N. Venter), het die stoet binnegegaan onder die sing van Psalm 116:11. Ná die verdere verrigtinge, waartydens ds. Venter die rede gevoer het, is die slotgebed waargeneem deur ds. J.D. Louw, die plaaslike NG leraar, en is die seënbede van Psalm 68:14 gesing.
Afstigting
Die versoek is bewillig, en die afstigting het op 13 Mei 1916 plaasgevind. As deputate was teenwoordig namens Ventersburg ds. T.N. Venter en oudl. J.A. Delport, en namens Bloemfontein oudll. C.F. de Lange en S. Boersma. Destyds het die nuutgestigte gemeente bestaan uit 101 belydende en 108 dooplidmate. As eerste kerkraad van "De Gereformeerde Gemeente van Theunissen" is verkies en bevestig oudll. J.B. Nel, J.L. du Plessis en F.C. Jordaan, en diakens L.J. Steyn, C.P. Mijburg en P. Jordaan.
Wyk Winburg
duimnael|links|300px|Lidmate en besoekers voor die kerkgebou met die gemeente se eeufees, Mei 2016. Mettertyd het die gemeente uitgebrei na die kant van Winburg, 35 km oossuidoos van Theunissen en 50 km suid van Ventersburg. Op 15 September 1928 is toe besluit om 'n nuwe wyk daar te vorm, met bediening van die Woord en Nagmaal eenmaal per jaar, en dienste deur die predikant op vier Sondagmôres. In 1931 is toestemming verleen dat die wyk ook verdere bediening kon bekom deur proponente, en later dat twee addisionele dienste deur ander predikante aldaar waargeneem kon word. In 1933 is besluit dat Winburg soveel moontlik selfstandig moes optree binne kerkregtelike perke. Daar was toe twee wyke en die kerkraadslede het volle sitting in elke vergadering van die kerkraad van Theunissen gewag. Van al die broeders te Winburg is verwag om minstens elke jaar in November die vergadering op Theunissen by te woon en volledig verslag van al Winburg se sake te gee.
Weens 'n gedurige wisseling van lidmate in die wyke, het skerp dalings telkens in die lidmaattal voorgekom, en is in later jare meermale afgesien van bediening van Woord en Sakramente. Op ander tye is weer gedink aan afstigting tot selfstandige gemeente in kombinasie met Theunissen. Geld is ook ingesamel met die oog op die bou van 'n eie kerkie. Ten tyde van die gemeente Theunissen se halfeeufees in 1966 is dienste nie meer op Winburg gehou nie.
Vooruitgang op Theunissen
duimnael|regs|160px|Ds. [[Hendrik du Plessis, leraar van 1952 tot 1955.]]
Met die gemeente se halfeeufees in 1966 skryf ds. P.C. Kruger, predikant van 1961 tot 1967: "Die Gereformeerde Kerk Theunissen het ook tye van finansiële druk geken, maar deur Gods genade was dit nog al die jare moontlik om alle geldelike verpligtinge na te kom." In 1947 is 'n pastorie aangekoop en 'n nuee kombinasie aangegaan, naamlik met Odendaalsrus en Bultfontein. Ds. P.W. Buys is op 14 Februarie 1948 bevestig as die eerste predikant van die nuwe kombinasie, met Theunissen as woonplek.
Met die bou van die Erfenisdam het die lidmaattal heelwat toegeneem in die jare 1953 tot 1960, en het die ou kerkgebou te klein begin word om al die lidmate te huisves. Daarom is besluit om 'n nuwe kerkgebou op te rig. Hierdie "sierlike en doeltreffende" (soos ds. Kruger dit destyds beskryf is) nuwe kerk is in die naweek van 7 en 8 Februarie 1959, drie dae voor die Gereformeerde Kerkverband se eeufees te Rustenburg in gebruik geneem, en is opgerig teen 'n koste van sowat £14 500. Sewe jaar vantevore, in 1952, is ’n pastorie aangekoop.
In die tyd van die opbloei in lidmaattal het dit te staan gekom op 180 tot 200 belydende lidmate en nagenoeg 140 dooplidmate. Met die halfeeufees het die lidmate weer 'n dalende neiging getoon, veral weens van die voltooiing van die besproeiingskema en die uitkoop van grond deur die staat. Ook was die getal lidmate op Winburg toe besonder klein. Tog skryf ds. Kruger: "Dit is met dankbaarheid teenoor die Koning van die kerk, dat nou teruggekyk kan word op die afgelope vyftig jaar. Hy het aan broeders en susters die geloofsmoed en -ywer verleen om te arbei vir die uitbreiding van Gods koninkryk op aarde. Veral word gedink aan die onbaatsugtige arbeid van predikante, ouderlinge en diakens."
Voor in 1957 besluit is om periodieke aftrede van die kerkraadslede toe te pas, was 'n aantal broeders baie jare lank ononderbroke ampsdraers, en het die gemeente opgesien na gewaardeerde, troue ouderlinge en diakens.
Marc Donato
Marc Donato (gebore 25 Januarie 1989) is 'n Kanadese akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Sweet Hereafter (1997), White Oleander (2002), The Blue Butterfly (2004), en The Final (2010).
Simiaanse immuniteitsgebreksvirus
Simiaanse Immuniteitsgebrekvirus (SIV) is 'n retrovirus wat ten minste 45 spesies van Afrika se nie-menslike primate kan besmet. Gegrond op die ontleding van die stamme in vier spesies van ape op Bioko-eiland, wat geïsoleer is van die vasteland deur stygende seevlakke ongeveer 11 000 jaar gelede, is tot die gevolgtrekking gekom dat SIV teenwoordig was in stertapies en ape vir ten minste 32 000 jaar, en waarskynlik selfs veel langer.
Daar word gemeen dat virusstamme uit twee van hierdie primaatspesies, SIVsmm in roet-mangabies en SIVcpz in sjimpansees oor die spesieversperring gespring het na die mens, wat lei tot onderskeidelik MIV-2 en MIV-1 infeksies. Die mees waarskynlike roete vir die oordrag van MIV-1 na die mens is kontak met die bloed van sjimpansees wat dikwels gejag word vir bosvleis in Afrika.
Patogenese
In teenstelling met MIV-1 en MIV-2 infeksies in mense, het SIV-infeksies wat in hul natuurlike gashere voorkom, in baie gevalle geblyk om nie-patogenies te wees. Met uitgebreide studies van roet-mangabies, is vasgestel dat SIVsmm infeksie nie 'n siekte veroorsaak in hierdie diere nie, ten spyte van die hoë vlakke van sirkulerende virusse. Maar as die virus 'n Asiatiese of Indiese rhesusmakaak besmet, sal die dier wel simiaanvigs ("SAIDS") ontwikkel. 'n Onlangse studie van SIVcpz in wilde sjimpansees dui daarop dat besmette sjimpansees 'n vigsverwante siekte ervaar soortgelyk aan MIV-1 besmette mense. Die latere stadiums van SIV-infeksie ontwikkel dan in "SAIDS", dieselfde as MIV-infeksie wat vorder tot mens-vigs ("AIDS").
Geskiedenis
'n Immuniteitsgebrek wat lyk soos menslike vigs is reeds vroeg in 1983 gerapporteer in ape in aanhouding in die Verenigde State van Amerika. SIV is in 1985 geïsoleer uit sommige van hierdie diere, gevange rhesusmakake wat gely het aan simiaanse vigs ("SAIDS"). Die ontdekking van SIV is gemaak kort nadat MIV-1 geïsoleer is as die oorsaak van vigs en ​​dit het gelei tot die ontdekking van MIV-2 stamme in Wes-Afrika. MIV-2 was meer soortgelyk aan die destydse bekende SIV stamme as aan MIV-1, wat vir die eerste keer daarop dui dat Simiaanse Immuniteitsgebrekvirus die oorsprong van MIV is. Verdere studies het aangedui dat MIV-2 afgelei is van die SIVsmm stam gevind in roet-mangabies, terwyl MIV-1, die oorwegende virus wat die mens aantas, afgelei is van die SIV-stam in besmette sjimpansees.
Gladiolus mirus
Gladiolus mirus is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is inheems aan die Ekwatoriaal-Guinee, Gaboen, Ivoorkus, Kameroen en Nigerië.
Marco Polo
Marco Polo (15 September 1254 – 8 Januarie 1324) was een van die eerste (tesame met sy pa en oom) Westerlinge om met die syroete na China te reis. Sy boek Il Milione dokumenteer sy roete na en ondervindings in die Ooste.
Marco Polo (1254?- 1324) was ŉ Venesiër wat in die tweede helfte van die 13e eeu 'n geruime tyd saam met sy vader en oom in die hoofstad van die Mongoolse Ryk vertoef het. Die boek wat hy geskryf het, is as Middeleeuse land en volkbeskrywing uniek in die opsig dat dit op eie ervaring berus.
As gevolg van die vinnige verspreiding van die Islam sedert die 7e eeu is die verbindingsweë tussen Europa en Asië in die Middeleeue afgesny. In die 12e eeu het die situasie in China verander deur die ontstaan van die Mongoolse Ryk, wat blitsvinnig deur die nomadiese Mongole onder leiding van Djengis Khan opgebou is. In die tweede helfte van die 13e eeu was Koeblai Khan (Groot Khan) die opperheerser van die Mongoolse Ryk wat van die Swart See in die weste tot by Noord-China in die ooste gestrek het.
Die ryk was verdeel in provinsies, elk onder ŉ eie Mongoolse khan. Koeblai se winterverblyf was in 'n nuwe stad, Kahnbalig, wat in 1267 gestig is en later as Peking bekend geword het. Die herstel van die orde onder die Mongoolse bewind in Asië het dit weer moontlik gemaak om te reis. Waarskynlik het Europese handwerkers nog voordat Koeblai aan die bewind gekom het, na die Mongoolse hof gereis om hul dienste daar aan te bied.
Die soort kontak tussen die Ooste en Weste het teen die einde van die 14e eeu, met die ineenstorting van die Mongoolse Ryk, tot 'n einde gekom. Teen die einde van die 15e eeu was die direkte roete oor land weer onbruikbaar en moes 'n nuwe seeroete om Afrika met groot moeite gesoek word.
Agtergrond
Marco Polo is gebore as Marco Pilicin (later verander na Polo) in Italië. Beide sy vader Niccolo en sy oom Mafeo was algemene handelaars wat in Konstantinopel handel gedryf het voor hulle op hulle reis na China vertrek het.
Reise van die Polo-broers
(1260- 1269) In 1260, die jaar waarin Koeblai aan die bewind gekom het, het twee Venesiaanse koopmanne, Niccoló Polo en sy broer Maffeo, van 'n Venesiaanse handelspos op die Krim-skiereiland op 'n reis na Oezbekistan (in die suide van die huidige Sowjetunie) vertrek. In 1265 het hulle Boekhara, 'n groot stad in Sentraal-Asië ongeveer 5 000 km van Venesië af, bereik.
Die Polo-broers het drie jaar aan die hof van die plaaslike khan in Boekhara vertoef. Die boonste bestuurslaag van die Mongoolse Ryk het 'n internasionale samestelling gehad. Die nomadiese Mongole se kultuur het nie voorsiening gemaak vir die kennis en die middele om groot landbousamelewings te bestuur nie. Om die ryk wat hulle verower het te bestuur, moes hulle dus die nodige kennis en ervaring uit alle hoeke van die wêreld leen.
Die Polo-broers het goed ingepas by die kosmopolitiese wêreld van die Mongoolse Ryk en het selfs op versoek van die Groot Khan aan sy hof in Noord-China besoek afgelê. Koeblai het nog nooit Europeërs gesien nie en het die Polo-broers baie vriendelik ontvang. Hy het groot belangstelling in die Europees-Christelike beskawing getoon. In 1269 het hy die Polo-broers met 'n boodskap aan die pous na Europa teruggestuur. Hy het versoek dat die pous 100 monnike na sy ryk stuur sodat hulle hom kon oortuig van die waarheid van die Christelike geloof en sy onderdane daarna kon kersten.
Marco Polo se verblyf in Asië
(1271-1295) In 1271 het die Polo- broers weer na die Ooste vertrek. Hulle was vergesel van die 17-jarige Marco. In Sirië het hulle die tyding ontvang dat 'n nuwe pous, Gregorius X, uiteindelik gekies is. Die pous het 'n brief aan die Groot Khan geskryf, maar het slegs 2 Dominikaanse priesters saam met die Polo's gestuur.
Die priesters het egter spoedig omgedraai. Die Polo's het van Sirië deur Persië na Afganistan gereis, noordwaarts met die Oxusvallei langs oor die Pamirgebergte en langs die sogenaamde "syroete" deur die Gobiwoestyn tot in Noord-China. Die gebied waardeur hulle in Sentraal-Asië gereis het, was tot in die 19e eeu onbekend aan ander Europeërs. In die boek wat hy in later jare geskryf het, het Marco Polo van die Gobiwoestyn geskryf as "'n plek van huilende geeste".
Die vreemde geluide wat hulle snags gehoor het en wat hulle aan geeste laat dink het, is veroorsaak deur die vinnige afkoeling van die klippe. Die bergbokke “met horings so lank soos 6 handpalms" wat Marco in die Pamirhooglande gesien het, is eeue lank in Europa as 'n mite beskou, maar is deur moderne wetenskaplikes geïdentifiseer as Ovis poli, wat vandag in museums gesien kan word. Die khan het 'n ekspedisie gestuur am die Polo's op die laaste skat van hut reis te vergesel en in 1275 het hulle die keiser se somerstad, Sjangtoe, bereik.
Vir die daaropvolgende 17 jaar was die Polo's in diens van die khan. Veral die jong Marco het met sy intelligensie en skerp waarnemingsvermoë ŉ gunstige indruk gemaak en verskeie belangrike paste in diens van die khan beklee. Hy het die amptelike tale van die Mongoolse Ryk geleer en is as gesant van die khan na die mees afgeleë provinsies van die ryk gestuur. Hy was ook in onder meer Noord-Birma en Suid-Indië. Die Chinese beskawing waarmee Marco Polo in aanraking gekom het, was die van Europa honderde jare vooruit.
erskynsels wat deur hom as nuut en wonderlik beskou is, was onder meer die gebruik van papiergeld, breë, geplaveide strate wat snags deur polisie gepatrolleer is, openbare vervoer, rioolstelsels, sypaadjies met bome beplant, brûe wat so hoog was dat hoëmasskepe onder hulle kon deurvaar en die aanwending van buskruit vir wapens en vuurwerke.
Terugreis
In 1292 was Koeblai amper 80 jaar oud en die Polo's was gretig om na Venesië terug te keer voordat die Groot Khan stert. Die moontlikheid het bestaan dat hulle nie die guns van sy opvolger sou geniet nie en onbeskermd sou wees. Die khan het egter keer op keer hul versoek am terug te keer, geweier. In 1286 het die gunstelingvrou van die khan van Persië, 'n kleinneef van Koeblai, gesterf en haar laaste wens was dat haar plek gevul moes word deur 'n meisie uit haar eie Mongoolse stam.
'n Afvaardiging van Persië het Peking met die versoek besoek en 'n 17-jarige prinses, Koekasjien, is as bruid vir die khan gekies. Omdat die Polo's as ervare reisigers bekend was, het die Persiese ambassadeurs by Koeblai gepleit am hulle toe te laat om die bruid op haar gevaarlike reis te vergesel. Koeblai het ingestem en die Polo's by hul vertrek met skatte oorlaai. In 1292 het die Polo's met 13 skepe uit die hawe van Amoy in Foekien vertrek. Die reis na Java het 3 maande geduur.
By Sumatra en Ceylon is hulle maande lank deur stormwinde vertraag en hulle het hul bestemming, Hormoez in die Persiese Golf, eers in 1294 bereik. Die khan van Persië is intussen oorlede, maar Koekasjien is as "eerste vrou" aan die seun van sy opvolger (sy broer) gegee. Die Polo's het oor land via Sirië en Konstantinopel na Venesië terug gekeer (1295). Terug in Venesië het die Polo's groot moeite ondervind am hul identiteit te bewys.
Die verhale wat hulle oor hul verblyf in die Ooste vertel het, is meestal deur hul landgenote as versinsels beskou. Oor die res van Marco Polo se lewe is weinig bekend. Hy was getroud met 'n vrou genaamd Donata en het drie dogters gehad. Hy is in 1324 oorlede. Volgens oorlewering het hy op sy sterfbed geweier om, soos die priester versoek het, te erken dat sy verhale leuens was en het bygevoeg dat hy die helfte van sy ervarings nie vertel het nie.
Die boek van Marco Polo
Drie jaar na Marco Polo se terugkeer het hy as bevelvoerder van sy eie skip deelgeneem aan 'n see-oorlog tussen Venesië en Genua. By die Slag van Curloza is hy gevange geneem en in 'n Genuese tronk geplaas, maar is in 1299 vrygelaat. Een van sy medegevangenes was Rusticiano (of Rustichello) van Pisa, 'n bekende skrywer van onder meer ridderverhale. Om die tyd te verwyl, het Marco die verhaal van sy reise en verblyf in die Ooste aan Rusticiano gedikteer.
Die boek wat so ontstaan het, is geskryf in 'n mengtaal van Italiaans en Frans, wat destyds gewild was. Danksy die gewildheid van die boek het sowat 140 eksemplare daarvan in verskillende tale tot vandag toe behoue gebly. Min van Marco Polo se tydgenote het ingesien dat die boek ŉ realistiese reisverhaal was waarmee hy die Europeërs oor Asië wou inlig. Hulle het dit as fantasie beskou. Die Italiaanse titel van die boek, II Milione, ("Die opskepper") is moontlik 'n erfenis van die 13e eeuse opinie dat Marco 'n goeie verteller van versinsels was. In sy boek het hy steenkool beskryf as "swart klippe wat langer en beter as hout brand" en asbes as "klip waaruit wol gespin kan word wat nie brand nie".
Hy het ook vertel van fonteine in die Kaukasus "waaruit olie in plaas van water vloei". Vir die Middeleeuse Europeërs het dit alles na suiwer fantasie geklink. Marco Polo se boek is eers in die 14e eeu ernstig opgeneem as ŉ bron van inligting oor Asië.
Columbus het ook later met groot belangstelling daarvan kennis geneem: die beskrywing van die groot oseaan aan die oostekant van China het hom gesterk in sy geloof dat die aarde rond is. Die bekoring van die boek is daarin geleë dat die skrywer daarvan 'n nie-geleerde was wat sander die vooroordele van die meeste geleerdes van sy tyd en sonder enige voorbeeld ŉ beskrywing gegee het van alles wat hy gesien en beleef het in 'n wêreld wat nie een van sy lesers ooit gesien het nie.
Reis na die Ooste
Volgens Marco Polo het hy China bereik en was hy vir 17 jaar in diens van Kublai Khan (Djengis Khan se kleinseun). Dit is egter hoogs onwaarskynlik aangesien die Chinese goeie rekordhouers was en hulle die ontmoeting waarskynlik sou aangeteken het. Meeste geskiedkundiges vandag aanvaar dat Marco wel die Ooste bereik het, maar glo dat hy die meeste van sy sogenaamde ervarings by ander reisigers gekry het. Al het Marco nie die Groot Muur of Chinese skryfkuns gedokumenteer nie, het hy wel opmerkings gemaak oor papiergeld en wilde diere, soos tiere.
Wat het Europa van Asië geweet voor Marco Polo se reis?
In die Middeleeue het die mense van Europa baie min van die lande van die Ooste geweet. Snaakse stories van eienaardige diere, plante en mense het die ronde gedoen, maar daar was geen sekerheid oor wat in die Ooste aangaan nie aangesien niemand nog daar was nie. Die handelaars wat met die Asiate handel gedryf het, het in hul hawens gesit en wag vir die kameelkaravane om van die binneland te kom.
Toe die mense van Europa verneem dat Djengis Khan feitlik die hele Asië verower het, het pous Innocentius IV 'n paar monnike na die hof van hierdie veroweraar by Karakorum gestuur in die hoop om die Tartare te kersten. Een van hierdie monnike, wat in 1245 Mongolië bereik het nadat hy Rusland en Turkestan deurreis het, het 'n verslag geskryf oor die mense wat in daardie streek woon. Die Tartare het later met die Kruisvaarders in aanraking gekom en byna hul bondgenote teen die Mohammedane geword.
Die gewoontes van die Tartare
Gedurende die winter het die Tartare op die vlaktes gewoon, waar hulle genoeg gras vir hulle vee kon vind. In die somer het hulle na die berge of na waterryke valleie getrek. Wanneer hulle trek, het hulle hul houthuise uitmekaar gehaal en saam met hulle geneem. Hulle het karre met 'n kappe van swart, waterdigte materiaal gebruik.
Dit is deur osse en kamele getrek. In hierdie karre het die vrouens en kinders gery. Die Tartare se wapens was boe en swaarde en kieries, maar die boog was die belangrikste wapen, en die Tartare was uitstekende skutters. Die inwoners van hierdie gebiede was ook uiters taai en kon tot tien dae lank in die saal bly. In noodgevalle het hulle aan die lewe gebly deur hul perde se bloed te drink. Die Tartare het ook 'n eienaardige manier gehad om oorlog te maak: hulle het so beweeg dat dit gelyk het asof hulle op die vlug slaan. So in die galop het hulle hul perde dan skielik omgeruk en hul aanvallers onder die pyle gesteek. Sodoende het hulle hul aanvallers totaal verras.
Gewone sering
Die Gewone sering (Syringa vulgaris) is 'n bladwisselende boom wat inheems is aan suidelike Europa, en ook in Suid-Afrika voorkom. Dit staan in Engels bekend as die Common Lilac.
Voorkoms
Die boom kan tot 6 m hoog word. Die onderste dele van die takke is blaarloos. Die bas is liggrys en glad. Die blare is in teenoorgestelde pare gerangskik. Die boonste blaaroppervlak is geelgroen tot donkergroen, terwyl die onderste oppervlak liggroen is. Die blare is haarloos. Ligpers blomme word in groot pluime gedra en is soetgeurig. Die bessies is aanvanklik groen en word bruin wanneer hulle ryp is.
Tasha Smith
Tasha Smith (gebore 28 Februarie 1971) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Whole Ten Yards (2004), Why Did I Get Married? (2007), en Couples Retreat (2009), en in die televisiereeks For Better or Worse (2011).
Gladiolus mosambicensis
Gladiolus mosambicensis is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is inheems aan Mosambiek en Zimbabwe.
Dorothy Dell
Dorothy Dell (30 Januarie 1915 – 8 Junie 1934) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Shoot the Works (1934), Little Miss Marker (1934), en Wharf Angel (1934).
Gladiolus miniatus
Gladiolus miniatus is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort en is deel van die fynbos. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom voor van Hawston tot by Agulhas. Drie van die dertien subpopulasies is uitgewis deur kus ontwikkeling en ses word bedreig deur indringerplante.
Kaapse vleisanger
Die Kaapse vleisanger (Bradypterus baboecala) is 'n voëlspesie in die Locustellidae familie.
Dit kom in Angola, Botswana, Burundi, Kameroen, Republiek van die Kongo, Demokratiese Republiek van die Kongo, Ethiopië, Kenia, Malawi, Mosambiek, Namibië, Nigerië, Rwanda, Suid-Afrika, Soedan, eSwatini, Tanzanië, Togo, Uganda, Zambië en Zimbabwe voor.
Sy natuurlike habitat is moerasse.
Emsium
Die Emsium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede in onderskeidelik die sisteem en periode Devoon. Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die Emsium was van 407,6 tot 393,3 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Pragium-etage/tydsnede en gevolg deur die Eifelium.
Naam en definisie
Die Emsium is genoem na die plek Bad Ems in Duitsland. Die basis word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Polygnathus costatus partitus. Die tipeligging vir die basis is suidoos van Samarkand in Oezbekistan.
Eifelium
Die Eifelium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede in onderskeidelik die sisteem en periode Devoon. Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Naam en definisie
Die etage is genoem na die Eifel in die Ardenne waar kalksteen uit die tydperk voorkom. Die basis van die Eifelium word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Polygnathus costatus partitus en die bokant deur die eerste voorkoms van die Conodonta Polygnathus hemiansatus. Die tipeligging vir die basis is suidoos van die dorp Schönecken-Wetteldorf in die Eifel.
Witspikkel-dikkop
Die witspikkel-dikkop (Bathygobius coalitus) is 'n vis wat in die westelike Indiese Oseaan voorkom; aan die ooskus van Afrika vanaf die suide van Mosambiek tot by die Oos-Kaap.
Identifikasie
Die vis word tot 12 cm lank. Die lyf is bruin met lang, donker vlekke op en wit kolletjies wat in horisontale rye voorkom. Die vis leef in rotsagtige kusstrande in water wat 0,3 tot 2 m diep is. Hulle is alleenlopend en word meestal in getypoele gevind. Hulle vreet klein, bodem ongewerweldes.
Nitroverbindings
Nitroverbindings is organiese verbindings wat een of meer nitrofunksionele groepe (−NO2) bevat. Die nitrogroep is een van die algemeenste funksionele groepe wat 'n plofstofverbinding maak en word wêreldwyd gebruik. Die nitrogroep trek ook elektrone sterk terug en daarom kan C-H-bindings aangrensend (α) aan die nitrogroep as 'n suur optree. Die aanwesigheid van nitrogroepe in aromatiese verbinding vertraag elektrofiele aromatiese substitusie, maar vergemaklik nukleofiele aromatiese substitusie. Nitrogroepe kom selde in die natuur voor, en word byna altyd geproduseer deur nitrasiereaksies wat met salpetersuur begin.
In die natuur
Voorbeelde van nitroverbindings is skaars van aard. 3-Nitropropioniensuur word in sekere swamme en plante (bv. Indigofera wat tot die ertjiesfamilie behoort) gevind. Nitropentadeseen is 'n verdedigingsverbinding wat in termiete voorkom. Nitrofenieletaan kom voor in Aniba canelilla, wat aan die lourierplant familie behoort. Nitrofenieletaan kom ook voor by lede van die Annonaceae (lianas), Lauraceae (lourier) en Papaveraceae (papawer). 2-Nitrofenol is 'n bymekaarkomende feromoon van bosluise.
In farmaseutiese middels
Ten spyte van die af en toe gebruik in farmaseutiese middels, word die nitrogroep geassosieer met permanente veranderinge in genetiese materiaal, wat mutasies tot gevolg het, en selfs die genetiese inligting binne 'n sel kan beskadig wat kanker kan veroorsaak. Dit word dus dikwels beskou as 'n ongerief of oorlas in die ontdekkingsproses vir farmaseutiese middels.
Bereiding van aromatiese nitroverbindings
Aromatiese nitroverbindings word gewoonlik deur nitrasie gesintetiseer. Nitrasie word bereik met behulp van 'n mengsel van salpetersuur en swaelsuur, wat die nitroniumioon produseer. Die nitroniumioon is die elektrofiel in die reaksie:
Baie plofstowwe word geproduseer deur nitrasie, waaronder trinitrofenol (pikriensuur), trinitrotolueen (TNT) en trinitroresorcinol (stifniensuur).
Bereiding van alifatiese nitroverbindings
Alifatiese nitroverbindings kan op verskillende maniere gesintetiseer word. Een metode is deur vryradikale nitrasie van alkane. Die reaksie lewer fragmente van die ouer-alkaan, wat 'n uiteenlopende mengsel van produkte skep. Byvoorbeeld, nitrometaan, nitro-etaan, 1-nitropropaan en 2-nitropropaan word geproduseer deur propaan met salpetersuur in die gasfase te behandel.
Reduksie
Nitroverbindings neem deel aan verskeie organiese reaksies, waarvan die belangrikste die reduksie tot die ooreenstemmende amiene is: