cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Quirinaal
Die Quirinaal (in Afrikaans soms ook Kwirinaal gespel; Latyn: Collis Quirinalis; Italiaans: Quirinale) is een van die oorspronklik sewe heuwels waarop Rome ontstaan het. Die heuwel het in die Romeinse Keisertyd 'n sterk residensiële karakter gehad, met die Baddens van Diocletianus en die kleiner Baddens van Konstantyn as twee groot openbare geboue wat in die 4de eeu n.C. temidde van woonkwartiere ontstaan het.
Gedurende die Middeleeue, toe Rome net 'n bevolking van enkele duisend gehuisves het, het die Quirinaal onbewoon gebly. Eers in die 16de eeu het 'n pouslike somerwoning, die Quirinaalpaleis, op die heuweltop ontstaan waar in die somermaande, wanneer Rome deur hitte geteister word, meestal 'n aangename vars bries waai. Rome se groot adellike families, onder wie die Colonna en Aldobrandini, het vir hulself paleise teen die Quirinaal se hellings laat bou.
Met die vereniging van Italiaanse state in 'n gemeenskaplike Koninkryk Italië het die omgewing ingrypende veranderinge ondergaan en is talle historiese paleise deur nuwe monumentele geboue vervang, veral langs die besige Via Nazionale, een van die hoofverkeersare van moderne Rome.
R335 (Suid-Afrika)
Die R335 is 'n streekroete in Suid-Afrika wat Port Elizabeth met Somerset-Oos verbind via Addo. Die roete begin waar dit afdraai van die N2-nasionale pad en noordwes gaan. Dit kruis die R334 en gaan nou noord deur Addo en volg dan die westelike grens van die Addo-olifant Nasionale Park. Die roete kruis die R342, later die R400 en sluit by die R63 aan in Somerset-Oos.
Lucy Liu
Lucy Liu (gebore 2 Desember 1968) is 'n Amerikaanse aktrise, regisseuse, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Charlie's Angels (2000), Chicago (2002), en Kill Bill: Vol. 1 (2003), en in die televisiereeks Elementary (2012).
Westelike Verbypad
Die Westelike Verbypad is 'n snelweg in Johannesburg, Suid-Afrika en dra die N1 nasionale pad wes om Johannesburg. Die snelweg het ten minste vier bane oor sy lengte. Die snelweg begin by die Diepkloofwisselaar. Hier sluit die N12 of Suidelike Verbypad ook by die snelweg aan. Die snelweg hou noord, verby die Soweto M70 wisselaar, verby die Maraisburgwissellaar en draai dan amper wes. Dit gaan nou verby die Gordonwegwissellaar en dan die 14de Laanwissellaar. Die snelweg swaai nou noord en gaan verby die Beyers Naudewissellaar, die Malibongwewissellaar en swaai dan noordoos. Verby die William Nicolwissellaar swaai die snelweg oos en gaan deur die Rivoniawegwissellaar. By die Buccleuchwissellaar word die Westelike Verbypad nou die Oostelike Verbypad, ook bekend as die N3 nasionale pad.
Ametrien
Ametrien, ook bekend as tristien of onder sy handelsnaam bolivianiet, is 'n natuurlike variëteit van kwarts. Dit is 'n mengsel van ametis en sitrien, met sones van pers en geel of oranje. Byna alle kommersiële beskikbare ametrien word in Boliwië ontgin.
Die kleur van die sones wat binne ametrien sigbaar is, is te danke aan verskillende oksidasietoestande van yster in die kristal. Die verskillende oksidasietoestande ontstaan as gevolg van 'n temperatuurgradiënt oor die kristal tydens die vorming daarvan.
Volgens legende is ametrien die eerste keer aan Europa bekendgestel deur 'n conquistador se geskenke aan die Spaanse koningin, nadat hy 'n myn in Boliwië as 'n trougeskenk ontvang het ná sy huwelik met 'n prinses van die Ayores-stam.
Daar kan aanvaar word dat die meeste ametrien in die laer pryssegment van sintetiese materiaal afkomstig is. 'n Russiese laboratorium het sedert 1994 die industriële produksie van tweekleurige kwarts vervolmaak, wat later bestraal word om die tipiese ametrienkleure tot voorskyn te bring. Groen-geel of goudkleurige-blou ametrien kom nie in die natuur voor nie.
Koopkontrak
'n Koopkontrak is 'n wedersydse kontrak ingevolge waarvan een persoon, die verkoper, onderneem om iets aan 'n ander persoon, die koper, te lewer en laasgenoemde onderneem om 'n sekere bedrag in ruil daarvoor aan eersgenoemde te betaal. Wetlike regte en verpligtinge vloei uit hierdie kontrak voort.
Owerheidsrekeningkunde
'n Uitsondering op hierdie verskille is natuurlik owerheidsbesighede (byvoorbeeld Elektrisiteitsdienste) wat ten doel het om 'n wins te maak, maar daar is 'n wesenlike besprekingsveld daaroor of daar sulke uitsonderings behoort te bestaan. Nasionalisering behels onder andere die argument dat instansies óf privaat óf publiek moet wees, en dat publieke instansies se doelwitte wesenlik moet verskil van private instansies. Met ander woorde, is elektrisiteitsopwekking met 'n winsoogmerk wel in die openbare belang of nie? En indien dit in die openbare belang is, moet dit nie dan geheel en al in die privaatsektor gesetel word nie?
Die andersoortige doelwitte van owerhede waarvoor owerheidsrekeningkunde gebruik word, sluit nie die gebruik van die dubbelinskrywingstelsel vir boekhouding uit nie. Dit kan wel ander wesenlike verskille met privaatsektorrekeningkunde veroorsaak. Die doelwitte waarvoor owerhede rekeningkunde toepas kan onder ander in twee hoofafdelings opgedeel word:
Owerheidsrekeningkunde word tans oorheers deur die rekeningkunde van die privaatsektor. Die sogenaamde algemeen erkende rekeningkundige praktyke (GRAP) wat in die owerheidsektor afgedwing word en waarvan Suid-Afrika die voorloper is onder lande wat dit toepas, is gebaseer op die algemeen aanvaarde rekeningkundige praktyk van die privaatsektor. Die bogenoemde laat die vraag ontstaan of dit die beste praktyk is, alhoewel dit goedkoper is om te ontwikkel en alhoewel die geskiedenis van afsonderlike standaarde vir owerheidsrekeningkunde na bewering nie veel sukses opgelewer het nie. Inderdaad is daar by die aanvang van die huidige finansies krisis onder regerings van verskeie lande uitgewys dat ontoepaslike privaatsektorrekeningkunde bygedra het tot die ontstaan, en laat hantering, van die krisis
Christopher Pennock
Christopher Pennock (gebore 7 Junie 1944) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Frances (1982) en in die televisiereeks General Hospital (1963).
Urineterapie
In alternatiewe medisyne is urineterapie of urinoterapie die gebruik van menslike urine vir medisinale of kosmetiese doeleindes, insluitend die drink van 'n mens se eie urine en die massering van die vel of tandvleis met sy eie urine. Daar is geen wetenskaplike bewyse dat urineterapie enige voordele inhou nie.
Gesondheidskommer
Daar is geen wetenskaplike bewyse van 'n terapeutiese gebruik vir onbehandelde urine nie.
In 2016 is die Chinese Urineterapievereniging deur die departement van burgersake op 'n lys van onwettige organisasies geplaas. Die munisipale buro vir burgersake in Wuhan het egter gesê hulle het geen jurisdiksie oor die vereniging nie.
Geskiedenis
Urine word in verskillende tradisionele mediese stelsels as nuttig vir diagnostiese en terapeutiese doeleindes beskou en word in sommige mediese tekste genoem. Die Britse naturopaat John W. Armstrong het urineterapie in die vroeë 20ste eeu gewild gemaak as 'n stelsel van alternatiewe medisyne. Armstrong is geïnspireer deur die praktyk van sy familie om urine te gebruik om geringe skraapwonde en tandpyn te behandel, na aanleiding van 'n Bybelvers, Spreuke 5:15 ("Jy het tog self 'n vrou, jy het tog self 'n put met water: drink die strome uit jou eie fontein") en sy eie ervarings met swak gesondheid wat hy 45 dae lank behandel het met "niks anders as urine en kraanwater nie". Van 1918 af het Armstrong urineterapie voorgeskryf wat hy vir duisende pasiënte bedink het, en in 1944 het hy The Water of Life: A treatise on urine therapy gepubliseer wat 'n grondslagdokument van die veld geword het.
Armstrong se boek het wyd verkoop en gelei tot die skryf van Manav mootra ("urineterapie" in Gujarati) deur die Gandhiese sosiale hervormer Raojibhai Manibhai Patel in Indië en ander werke. Hierdie werke verwys dikwels na Shivambu Kalpa, 'n verhandeling oor die farmaseutiese waarde van urine, as 'n bron van die praktyk in die Ooste.
Urineterapie is ook gekombineer met ander vorme van alternatiewe medisyne. In haar boek Your Own Perfect Medicine: The Incredible Proven Natural Miracle Cure that Medical Science Has Never Revealed! beskryf Martha M. Christy homeopatiese preparate van urine en die gebruik daarvan, en sê dat dit "uiters kragtig" is.
Moderne bewerings en bevindings
'n Omvattende beskrywing van die samestelling van menslike urine is in 1971 vir Nasa opgestel. Urine is 'n waterige oplossing van meer as 95% water. Die oorblywende bestanddele is, in volgorde van dalende konsentrasie: ureum 9,3 g/L, chloried 1,87 g/L, natrium 1,17 g/L, kalium 0,750 g/L, kreatinien 0,670 g/L en ander opgeloste ione, anorganiese en organiese verbindings.
In China bestaan 'n vereniging vir urineterapie wat na bewering duisende lede het.
Volgens 'n BBC-verslag het 'n Thaise dokter wat urineterapie voorstaan, gesê Thailanders drink al lank urine, maar volgens die departement van Thaise tradisionele en alternatiewe geneeskunde is daar geen rekord van die praktyk nie.
Om te urineer op snyplekke of steek- en brandplekke van bye, perdebye, kwalle of die son is 'n algemene "volksmiddel", maar die tydskrif Scientific American berig dit kan teenproduktief wees, aangesien dit netelselle wat op die steekplek agterbly, kan aktiveer en die pyn vererger.
Sommige praktisyns het beweer dat urine en ureum 'n kankerbehandelende effek het, en dat uroterapie saam met ander vorme van alternatiewe terapie in sommige kankerklinieke in Mexiko aangebied word.
Op die Arabiese Skiereiland word gebottelde kameelurine verkoop as "profetiese medisyne" met 'n beweerde voordeel vir die gesondheid. In 2015 het die Saoediese polisie 'n man gearresteer "omdat die urine in die bottels sy eie was".
Onder die openbare figure wat urineterapie beoefen het, tel die voormalige premier van Indië, Morarji Desai; die Britse aktrise Sarah Miles; die gemengdevegkunsvegter Lyoto Machida; en die bokser Juan Manuel Márquez.
Berigte oor die drink van urine as behandeling of voorkoming van Koronavirussiekte kom uit die Demokratiese Republiek die Kongo en ander dele van Afrika.
Gerrit Maritz
Gert (Gerrit) Maritz (* 1 Maart 1797 – † 23 September 1838) was 'n vername Voortrekkerpionier en -leier. Gerrit (ook Gert) Maritz was een van die belangrikste leiersfigure van die Groot Trek. Na die moord op Piet Retief en die neerlaag by Italeni, het hy die leiding in Natal waargeneem en grootliks daartoe bygedra dat die Groot Trek nie in Natal doodgeloop het nie.
Gerhardus Marthinus (Gerrit of Gert) Maritz is op 1 Maart 1797 in die Suurveld in die distrik Graaff-Reinet gebore as een van 7 kinders. Sy ouers was Salomon Maritz en Maria Elizabeth Oosthuizen, wat daarvoor bekend was dat hulle die Evangelie onder die Swartes verkondig het.
Op 14-jarige ouderdom het Gerrit, soos hy in die omgang bekend gestaan het, saam met sy ouers na Graaff-Reinet verhuis. In daardie stadium was hy reeds bewus van die onveilige toestande aan die Kaapse Oosgrens. Maritz is op 14 Mei 1820 met Angenitha Maria Olivier getroud. Op Graaff-Reinet het hy hom op wamakery toegespits en spoedig 'n welvarende sakeman geword.
Hy het 'n leidende rol in die openbare lewe van die distrik gespeel, en naas wamaker was hy ook wykmeester, waarnemende veldkornet, grondeienaar en "agent" (regsverteenwoordiger en -raadgewer). In 1834, toe die trekgedagte in die Kaapkolonie begin posvat het, het Maritz begin voorbereidings tref om ook te trek. Ander voornemende trekkers in die distrik het hom as hul leier aanvaar, en in September 1836 het Maritz die Kaapkolonie verlaat.
Sy trek, bestaande uit 100 waens en sowat 700 mense, onder wie 200 volwasse mans, was tot in daardie stadium die grootste. Twee van Maritz se broers en hul families, asook sy suster wat met eerw. Erasmus Smit getroud was, het saam met hom getrek. Die Maritz-trek het die Oranjerivier by Sanddrif oorgesteek en in November 1836 by Thaba Nchu, die voorafbepaalde bymekaarkomplek van die Trekkers, aangekom.
By Thaba Nchu het Andries Potgieter, wie se geselskap kort tevore die Slag van Vegkop teen die Matebeles gewen maar al hul vee verloor het, Maritz versoek om saam met hom op 'n strafekspedisie teen die Matebeles te vertrek. Maritz het ingestem, maar daarop aangedring dat die Trekkers eers 'n regering kies wat wet en orde kon handhaaf. Op 2 Desember 1836 is Maritz tot voorsitter van 'n burgerraad van 7 lede gekies.
Dit het beteken dat hy die siviele hoof van die Trek was, met Potgieter as "Laerkommandant" of kommandant-generaal. Die ekspedisie teen die Matebeles het in Januarie 1837 plaasgevind, met Maritz en Potgieter elk in beheer van sy eie kommando. Silkaats is op 17 Januarie by sy stat, Mosega, verras en weswaarts verdryf. Die stat is verwoes en die kommando het sowat 7 000 beeste gebuit.
Op pad terug na Thaba Nchu het Maritz en Potgieter 'n uitval oor die verdeling van die buit gehad, en hierdie onenigheid is vererger deur die aankoms van Piet Retief en sy trek in April 1837. 'n Nuwe regering is gekies waarin Potgieter nie ingesluit is nie, en Maritz het "regter-president" geword en Retief "goewerneur". In die onenigheid oor die trekrigting wat ingeslaan moes word, het Maritz hom geskaar by Retief, wat na Natal wou trek, maar met Potgieter saamgestem dat die mag van die Matebeles eers finaal gebreek moes word.
Hy het nie saam met Potgieter en Piet Uys aan die tweede ekspedisie deelgeneem nie, maar het by Suikerbosrand, tot waar sy trek intussen noordwaarts gevorder het, weer betrokke geraak by 'n geskil oor die verdeling van buit. In Desember 1837 het Maritz en sy volgelinge die Drakensberge by die De Beerspas oorgesteek. In Noord-Natal het hulle hulle aangesluit by Retief, wat vooruit getrek het.
Maritz was ontevrede oor Retief se besluit om self na Dingaan se kraal te gaan om oor grond te onderhandel, en hy was ook daarteen gekant dat Retief soveel manne met hom saamneem aangesien die verdediging van die laers daardeur verswak sou word. Hy het gemeen dat Retief te outokraties opgetree en die ander Trekkers nie genoeg geraadpleeg het nie. Anders as Retief het hy Dingaan nie vertrou nie. Weens sy agterdog teen Dingaan was Maritz se laer, wat langs die Boesmansrivier gestaan het, nie heeltemal onvoorbereid soos die ander toe die Zoeloes in die nag van 16/17 Februarie 1838 die Trekkers in Natal aangeval het nie.
Na die moorde by Bloukrans en Moordspruit het die Trekkers na Maritz as leier opgesien, veral nadat Potgieter se strafekspedisie teen die Zoeloes by Italeni (April 1838) misluk en hy Natal verlaat het. Uys het by Italeni gesneuwel. Baie Trekkers was mismoedig en wou Natal verlaat. Dat die Groot Trek in Natal nie heeltemal doodgeloop het nie, was aan Maritz se geduld en oorredingsvermoë toe te skryf.
Hy het die haweloses gehelp om weer op hul voete te kom en na die weduwees en weeskinders omgesien. In Mei 1838 het hy Port Natal besoek om lewensmiddele vir die Trekkers te verkry en 'n verdrag met die Engelse teen Dingaan te sluit. Na sy terugkoms het hy die laers na veiliger plekke verskuif en die Trekkers aangemoedig om te begin saai. Nadat 'n tweede Zoeloe-aanval by Veglaer afgeweer is, het Maritz besluit om al die Trekkers in die omgewing van Sooilaer, wat deur hom ingerig is, saam te trek. Tydens 'n tweede besoek aan Port Natal het hy koors opgedoen, waaraan hy op 23 September 1838 in Sooilaer gesterf het.
Houtos (astrologie)
Die Houtos (乙丑, yǐchǒu) is die tweede jaar van die Chinese kalender (sien die tabel regs onder van die 60-jaarsiklus). Dit is ’n begrip uit die Chinese astrologie en dui op dié maanjare wat gekenmerk word deur ’n verbinding van die tweede Hemelstam (乙, yǐ; die element Hout en Jin) met die tweede Aardtak (丑, chǒu), gesimboliseer deur die Os (牛, niú).
Volgens die Chinese kalender kom so ’n verbinding elke 60 jaar voor. Die laaste Houtosjaar het in 1985 begin en volgens die Gregoriaanse kalender het dit geduur van 20 Februarie 1985 tot 8 Februarie 1986.
Houtosjare
Die volgende jare is Houtosjare:
Grawe van Toulouse
Graaf van Toulouse was 'n oorerflike titel van die heersers van die Graafskap Toulouse wat bestaan het uit die stad Toulouse en die omliggende landelike gebied. Die eerste comites (Grawe) van Toulouse was administrateurs onder die Merowingers. Geen opeenvolging van is bekend en slegs die name van 'n paar het behoue gebly. Onder die Karolingers het die aanstelling (van beide Grawe en duces, Hertoë) meer gereeld en meer bekend geword. Die amp het egter spoedig uit die koninklike kring beweeg en oorerflik geword.
Die oorerflike Grawe van Toulouse het die Graafskap van die laat 9de eeu tot 1270 regeer. Die grawe en ander familie lede was ook op verskeie stadiums Grawe van Quercy, Rouergue, Albi, en Nîmes, en Markgrawe van Gotië en Provence. Raymond IV het die Kruisvaderstaat Graafskap Tripoli, gestig en sy nasate was Grawe in die afgeleë graafskap.
Raymond Berengarius III van Barcelona
Raymond Berengarius III van Barcelona (Frans: Raimond-Bérenger III de Barcelone, Katalaans: Ramon Berenguer III le Grand) (11 November 1082, Rodez - 19 Julie 1131 in Barcelona) was Graaf van Barcelona, Girona en Osona vanaf 1082 (die hele tyd tesame met Berengarius-Raymond II behalwe vanaf 1097), van Besalù in 1111, van Cerdagne in 1112 en van Provence tot met sy dood in 1131.
Raymond Berengarius III is in 1082 in Rodez gebore as die seun van Raymond Berengarius II van Barcelona. Hy het sy vader opgevolg om saam met sy oom Berengarius-Raymond te heers. Hy het alleenheerser geword in 1097, toe Berengarius-Raymond II in bannelingskap gedwing is.
Gedurende sy bewind is Katalaanse belange uitgebrei aan beide kante van die Pireneë. Deur huwelik of leenmanskap het hy byna al die Katalaanse graafskappe (behalwe Urgell en Peralada) by sy gebied geïnkorporeer. Hy het graafskappe Besalú (1111) en Cerdanya (1117) geërf en intussen met Dulcia, erfgenaam van Provence getrou (1112). Sy grondgebied het sover oos as Nice gestrek.
In bondgenootskap met die Graaf van Urgell, het Raymond Berengarius Barbastro en Balaguer verower. In 1118 het hy Tarragona gebuit en herbou wat die metropolitaanse setel van die Kerk in Katalonië geword het (te vore was die Katalane afhanklik van die Aartsbiskop van Narbonne). Hy het ook betrekkinge met die Italiaanse maritieme republieke in Pisa en Genua in 1114 en 1115 bewerkstellig en het saam met hulle die Moorse seerowervestings by Majorka en Ibiza aangeval. Talle Christen slawe is bevry en die gebied het aan hom skatpligtig geword. Raymond Berengarius het ook met Pisa se bystand Moslem afhanklikhede op die Iberiese Skiereiland soos Valencia, Lleida en Tortosa binnegeval.
Teen die einde van sy lewe het Raymond Berengarius 'n Tempelier geword. Hy het sy vyf Katalaanse graafskappe aan sy oudste seun Raymond Berengarius IV nagelaat en Provence aan sy jonger seun Berengarius-Raymond.
Huwelike en kinders
Sy eerste huwelik was met Maria Rodriguez van Bivar in Februarie 1099 met wie hy 'n dogter, Chimène van Barcelone wat met Roger de Foix getrou het, gehad het. Hy is weer getroud op 3 Februarie 1112 met Douce de Gévaudan, Gravin van Provence, en het Graaf van Provence geword onder die naam Raimond-Bérenger I. Hy het sewe kinders gehad:
Pomacanthidae
Die Engelvisse (Pomacanthidae) is 'n vis-familie wat tot die orde Perciformes behoort. Daar is sewe genera met 83 spesies in hierdie familie en twaalf soorte kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor.
Kenmerke
Die familie is van die mooiste koraalvis en die onvolwasse vissies se kleur verskil drasties van die volwassenes. Die grootte wissel van 8 – 46 cm. Die Pomacanthus en Apolemichthys genera is hoofsaaklik bodembewoners terwyl sommige spesies van Centropyge en Genicanthus hermafrodieties is.
Genera
Die volgende genera en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Huurkoop
Huurkoop of 'n afbetalingstransaksie is 'n kredietverkoping van roerende goed ingevolge waarvan die koopprys in paaiemente betaal word en die koper eers die eienaar word wanneer die prys ten volle betaal is. Die Minister van Finansies skryf die bedrag van die aanvanklike betaling voor. Hierdie aanvanklike betaling moet op die datum van die kredietooreenkoms betaal word. 'n Kredietooreenkoms is nie geldig totdat die aanvanklike betaling gemaak is nie. As dit nie gebeur nie, is die ooreenkoms nietig. Die aanvanklike betaling kan in die vorm van geld of goedere wees. As die koper byvoorbeeld 'n ou motor vir 'n nuwe motor wil inruil, kan die waarde van die ou motor deel van die deposito op die nuwe motor wees.
Eintracht Brunswyk
Eintracht Braunschweig is 'n sokkerklub uit die Duitse stad Brunswyk, gestig in 1895.
Brunswyk was ook die eerste klub in die Bundesliga wat 'n borg se logo op sy truie aangebring het, 'n voorbeeld wat vinnig nagevolg is. In 1977 mis die span 'n tweede titel op 'n haar na deur 1 punt onder die kampioen VfL Borussia Mönchengladbach te eindig en gelyk met FC Schalke 04 te trek, maar 3de geplaas te word deur 'n swakker doelkoeffisiënt.
Nog 'n indrukwekkend rekord van die klub is dat geen speler 'n enkele rooi kaart gekry het van 1963 tot 1973 nie.
Erelys
Duitse sokkerkampioen
Huurkontrak
'n Huurkontrak of huurtransaksie is 'n ooreenkoms tussen 'n verhuurder en 'n huurder vir die huur van 'n spesifieke onroerende eiendom. Die verhuurder gee aan die huurder die gebruik en okkupasie van die eiendom vir 'n tydperk in ruil vir 'n spesifieke som geld, genaamd huurgeld.
Stelteorie
Stelteorie is 'n tak van wiskundige logika wat studies stelle, wat informeel is versamelings van voorwerpe. Hoewel enige soort voorwerp in 'n vasgestelde vorm versamel kan word, word die vasgestelde teorie dikwels toegepas op voorwerpe wat vir wiskunde betrokke is. Die taal van die stelteorie kan gebruik word om byna alle wiskundige onderwerpe te definieer.
Die moderne studie van gestelde teorie is geïnisieer deur Georg Cantor en Richard Dedesoort in die 1830s. Na die ontdekking van paradokse in naïewe stelteorie, soos Russell paradoks, talle aksiomstelsels is voorgestel in die vroeë twintigste eeu, waarvan die Zermelo–Fraenkel aksioms, met of sonder die aksiom van keuse, die bekendste is.
Stelteorie word algemeen gebruik as 'n grondslagstelsel vir wiskunde, veral in die vorm van Zermelo–Fraenkel stelteorie met die aksioma van keuse. Stelteorie is die grondslag van wiskunde. Alle wiskundige begrippe word gedefinieer in terme van die primitiewe opvattings van set en lidmaatskap. In aksiomatiese stelteorie formuleer ons 'n paar eenvoudige aksiomas oor hierdie primitiewe opvattings in 'n poging om die basiese "natuurlik waar" stelteoretiese beginsels te vang. Van sulke aksioms, kan alle bekende wiskunde afgelei word. Buiten sy fundamentele rol, is stelteorie 'n tak van wiskunde in sy eie reg, met 'n aktiewe navorsingsgemeenskap. Kontemporêre navorsing in die stelteorie sluit in 'n uiteenlopende versameling onderwerpe, wat wissel van die struktuur van die ware nommer lyn na die studie van die konsekwentheid van groot kardinaal.
Rosh Pinah
Rosh Pinah (uitspraak: ; vroeër: Lorelei) is 'n myndorp in die suide van Namibië naby die Suid-Afrikaanse grens. Dit is 360 kilometer (220 myl) suid van Keetmanshoop in die ǁKaras-streek geleë. Wes van die dorp is Diamantgebied No. 1, Namibië se hoofbron van diamante. Rosh Pinah ressorteer onder die Oranjemund-kiesafdeling. Die dorp is per pad met Aus verbind.
Minerale wat hier ontgin word sluit in: koper, sink, tin, lood en silwer. Soos ander myndorpe in Namibië, het die nedersetting ontstaan toe die myn geopen is. Die dorp word deur die mynoperateur RoshSkor beheer, omdat dit nie oor 'n plaaslike regering beskik nie.
Hoeksteen Gekombineerde Skool en Hoërskool Tsau ǁKhaeb is staatsbeheerde skole in die dorp.
Rina Botha
Lewe en werk
Catharina Philippina Botha is in 1925 in George gebore. Sy studeer aan die Universiteit van Stellenbosch en die Graaff-Reinet Onderwyskollege en gee daarna onderwys op Sutherland. In 1944 verlaat sy die onderwys om aktrise te word. Sy sluit aan by die akteur Johan Fourie se toneelgeselskap en trou later met hom. Vir twaalf jaar is sy aan die Johan Fourie-toneelgeselskap verbonde en doen ook werk vir die Nasionale Toneelorganisasie. In 1964 keer sy terug na die Universiteit van Stellenbosch om drama te studeer onder Fred Engelen en sy voltooi ook ’n B.A. Honneurs-graad in Afrikaanse letterkunde. Hierna word sy aangestel as lektor in spraak en stem in die Departement Drama, ’n pos wat sy beklee tot met haar dood. In hierdie tyd lei sy vele bekende akteurs en aktrises op, insluitende Annalize van der Ryst, Rina Nienaber, Johan Esterhuizen, Antoinette Kellerman, Dawie Malan, Laurika Rauch, Juanita Swanepoel en Marie Kruger, laasgenoemde twee wat haar opvolg as stemonderwysers in die departement. Van die rolle wat sy op die verhoog vertolk het, sluit in ’n rol in “Geknakte riete” van Johan Fourie in 1952. Haar tweede man, Carel “Yster” Hattingh, is in 1970 oorlede.
Skryfwerk
Sy skryf die romans “Amanda Conradie”, “Totdat ons weer ontmoet” en “Drakensnek”. Sy skryf ook ’n aantal ontspanningsverhale, waarvan sommige in Die Naweek gepubliseer word.
Laurence Harvey
Laurence Harvey (1 Oktober 1928 – 25 November 1973) was 'n Britse akteur, regisseur, vervaardiger en draaiboekskrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Alamo (1960), The Wonderful World of the Brothers Grimm (1962), The Manchurian Candidate (1962), en Darling (1965).
Rip van Wyk
Rip van Wyk is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat op 4 April 1960 uitgereik is. Die storielyn is gegrond op die sprokie van Rip van Winkel. Dit was die eerste rolprent wat die filmmaker Emil Nofal vervaardig het. Die regisseur en hoofrolspeler was Jamie Uys. Uys is vir sy spel in die fliek deur die Royal Society of Arts in Londen met die Statebondstoekenning van 1960 bekroon.
Genre
Die rolprent is 'n komiese fantasie en goeie gesinsvermaak.
Hoofrolspelers
En andere.
Storielyn
'n Vrystaatse boer slaap vir honderd jaar, en toe hy wakker word, bevind hy hom op 'n yslike dorp wat intussen op sy plaas ontstaan het. Hy poog om die ontwikkelinge te begryp en by die moderne lewe aan te pas.
Eemsdelta
Plekke
Appingedam, Bierum, Borgsweer, Delfzijl, Eenum, Farmsum, Garrelsweer, Garsthuizen, Godlinze, Holwierde, Huizinge, Krewerd, Leermens, Loppersum, Losdorp, Meedhuizen, Middelstum, Oosterwijtwerd, Spijk, Startenhuizen, Stedum, Termunten, Termunterzijl, Toornwerd, Wagenborgen, Westeremden, Westerwijtwerd, Winneweer, Wirdum, Woldendorp, 't Zandt, Zeerijp en Zijldijk.
Joe Besser
Joe Besser (12 Augustus 1907 – 1 Maart 1988) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Africa Screams (1949), The Desert Hawk (1950), en Let's Make Love (1960), en in die televisiereeks The Joey Bishop Show (1961).
Erica plumigera
Erica plumigera is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Costa Rica
Costa Rica (Spaans: [ˈkosta ˈrika], letterlik: "Ryk Kus"), amptelik die Republiek Costa Rica (Spaans: República de Costa Rica, [reˈpuβlika ðe ˈkosta ˈrika]), is 'n klein republiek in Sentraal-Amerika met 'n oppervlakte van 51 100 vierkante kilometer en 'n bevolking van 5,1 miljoen in 2020. Die land grens in die noorde aan Nicaragua, in die suidooste aan Panama, in die noorde en suide aan die Stille Oseaan en die Karibiese See in die ooste.
Die Spaanse benaming vir die land, wat letterlik "Ryk Kus" beteken, was oorspronklik baie misleidend – die gebied was tydens die Spaanse koloniale bewind die mees agtergeblewe streek in Sentraal-Amerika. Aangesien die gebied nie oor enige mineraalbronne beskik het en daar ook geen groot plantasies ontstaan het nie, is daar nouliks lawe uit Afrika ingevoer. Selfs die inheemse Indiaanse bevolking was reeds voor die koloniale tydperk baie klein sodat Costa Rica in teenstelling met sy buurlande 'n merendeels Europese blanke samelewing gebly het.
Reisverhale uit die 19de en vroeë 20ste eeu het die land as 'n soort "Switserland in Sentraal-Amerika" beskryf en sodoende na die vreedsame naasbestaan verwys wat sy oorwegend landelike bevolking van relatief welvarende kleinboere gevoer het. Koffieverbouing was die vernaamste inkomstebron.
Sommige van hierdie beskrywings was moontlik oordrewe, maar die land het nogtans ná 300 jaar se koloniale bewind in 1821 van Spanje onafhanklik geword en tot 'n relatief stabiele demokrasie met hoë onderwysstandaarde, 'n hoë lewensverwagting, die hoogste per capita-inkomste in Sentraal-Amerika en min sosiale spanning tussen armes en welvarendes ontwikkel. Volgens die standaarde van die Menslike Ontwikkelingsindeks (MOI) was Costa Rica in 2007 op drie na die mees ontwikkelde land van Latyns-Amerika en 48ste op die wêreldwye ranglys.
Costa Rica handhaaf daarnaas ook hoë ekologiese standaarde en sy strande en woude is gewild by toeriste, veral ekotoeriste. Die land het al lank ’n vreedsame demokrasie en sedert die 1950's geen weermag nie. Dit was die eerste land wat volgens 'n aankondiging van sy regering in 2007 beplan om tot 2021 'n koolstofdioksied-neutrale samelewing te wees.
Etimologie
Die naam la costa rica beteken "die ryk kus" in Spaans en is volgens sommige optekeninge die eerste keer gebruik deur Christophorus Columbus wat tydens sy laaste reis in 1502 langs die oostelike kus van Costa Rica geseil en oor groot hoeveelhede juweliersware berig het wat deur inheemse mense gedra is. Die naam is dalk ook gegee deur die conquistador Gil González Dávila, wat in 1522 aan die weskus geland het, inboorlinge teëgekom en deur roof of soms as geskenke van plaaslike leiers van hulle goud gekry het.
Geografie
Costa Rica is in die smal suidelike gedeelte van die Sentraal-Amerikaanse landbrug geleë en word in die weste en suidweste deur die waters van die Stille Oseaan en in die ooste deur die Karibiese See begrens. Dit het vulkaniese berge in die binneland en vlaktes aan die kus. In teenstelling met die Karibiese kuslyn en sy homogene landskapsvorm word die Pasifiese kusstreek deur 'n aantal baaie en skiereilande gekenmerk. Die grootste baaie is die Golf van Nicoya, die Golf van Dulce en die Coronadabaai. Die Nicaraguameer en die San Juanrivier vorm 'n natuurlike noordelike grens met Nicaragua, terwyl Costa Rica in die suide aan Panama grens.
Drie bergreekse vorm die geografiese ruggraat van die land wat die Noordelike en Karibiese Vlaktes van die Guanacaste-vlaktes en die bergland van die skiereiland Nicoya in die noordweste en van die voorgebergtes en heuwellande in die suidweste skei.
Die noordweste van Costa Rica word oorheers deur die bergreeks Cordillera de Guanacaste, 'n smal ketting van vulkaankeëls, waarvan die vulkaan Orosí 'n hoogte van 1 971 meter bo seevlak bereik. Miravalles (2 020 meter) is een van vyf aktiewe vulkane in hierdie bergreeks. Met sy relatief droë klimaat het Guanacaste tot 'n sentrum van die veeteeltbedryf ontwikkel. Die Cordillera Central of Sentrale Bergreeks, wat by die Guanacaste-reeks aansluit, behels magtige vulkane wat nog nie almal geblus is nie. Irazú is met 3 432 meter die hoogste van hierdie vulkane en was net soos Poás (2 705 meter) in die 20ste eeu nog steeds aktief.
Die Sentrale Bergreeks gaan in die suide geleidelik oor in die lang Valle Central of Sentraal-Vallei. Hierdie vallei met 'n hoogte tussen 1 100 en 1 500 meter vorm danksy sy vrugbare vulkaniese grond en sy gunstige klimaattoestande die demografiese en ekonomiese sentrum van Costa Rica met die hoofstad San José.
Die derde en hoogste bergreeks Cordillera de Talamanca loop tot by Panama. Met die Chirripó Grande (3 820 meter) behels dit ook die hoogste piek van Costa Rica. Die noordwestelike gedeelte van die bergreeks gaan oor in die berglande van Bustamante en Turraberes met hul kenmerkende diep ravyne.
Die Noordelike en Karibiese Vlaktes lyk ten opsigte van hul landskapsvorm baie op mekaar. Ongunstige klimaatstoestande met hoë reënval van jaarliks tussen 3 000 en 6 000 millimeter het daartoe gelei dat die gebied – met uitsondering van die kusstreek rondom die seehawe Puerto Limón – yl bevolk gebly het. Die ondeurdringbare reënwoud lewer waardevolle houtsoorte op.
Klimaat
Costa Rica het – behalwe vir die gematigde berggebiede – 'n tropiese klimaat met relatief klein temperatuurskommelings, alhoewel daar as gevolg van sy hoogs verskillende landskapsvorme geen homogene klimaatsones bestaan nie. Die gemiddelde jaarlikse temperature beweeg tussen 31,7 °C in die kusvlaktes en 16,7 °C in die bergagtige binneland. Die reënseisoen duur van Mei tot Desember.
Die noordoostelike vlaktes en die berglande langs die Karibiese See kry dwarsdeur die jaar baie reën (omtrent 6 000 millimeter), terwyl daar in die noordwestelike vlaktes, die skiereiland Nicoya, die bekkens van die bergreekse en teen die oostelike hellings van die Cordillera de Talamanca ook droë seisoene voorkom. In die Pasifiese kusstreke word 'n gemiddelde jaarlikse reënval tussen 2 000 en 3 000 millimeter aangeteken. Die hoogste berggebiede word deur mis met hoë vogtigheid, sterk winde en lae temperature gekenmerk.
Administratiewe verdeling
Costa Rica bestaan uit sewe provinsies wat verder verdeel is in 81 kantone (Spaans: cantón, meervoud: cantones), elkeen word deur 'n burgemeester gelei. Burgemeesters word elke vier jaar demokraties gekies. Daar is geen provinsiale wetgewers nie. Die kantone is verder verdeel in 473 distrikte (distritos). Die provinsies is:
Vroeë geskiedenis
Die oudste argeologiese vondse van menslike nedersettings in Costa Rica dateer uit die periode van voor 8 000 v.C., maar dit wil voorkom asof die gebied in die Voor-Kolumbiaanse tydperk as gevolg van sy lae bevolkingsdigtheid slegs 'n ondergeskikte rol in Sentraal-Amerika gespeel het. Daar is ten minste geen oorblyfsels van groter nedersettings of enige indrukwekkende steengeboue soos in die geval van die meer gevorderde beskawings van die noordelike Sentraal-Amerika of die Andes-streek van Suid-Amerika nie.
Die enigste beduidende argeologiese vindplek in Costa Rica is naby Guayabo, sowat 48 kilometer oos van San José, geleë. Die nedersetting, wat hier ontdek is, het omstreeks 1 000 v.C. ontstaan en gedurende sy bloeitydperk 10 000 inwoners gehad. Die argeologiese vondse uit die gebied, waaronder voorwerpe uit goud en jade asook pottebakkersware, word in verskillende musea in San José vertoon.
Die Spaanse koloniale bewind
Toe Christophorus Columbus tydens sy derde en laaste reis op 18 September 1502 naby die huidige Limón voet aan wal gesit het, was daar vermoedelik slegs 'n klein inheemse bevolking van sowat 20 000 mense wat uit 'n aantal stamme met verskillende tradisies bestaan het. Vanweë die goud, wat Columbus van die bewoners ontvang het, het hy die gebied Costa Rica of "Ryke Kus" genoem. Sy verhale oor rykdomme in die gebied het 'n aantal avonturiere na Costa Rica gelok, maar in plaas van goudskatte het die Spanjaarde in 'n vyandelike omgewing met weerbare inboorlinge, uitgestrekte moerasgebiede en tropiese siektes te doen gekry.
Die Spanjaarde het nogtans daarin geslaag om die gebied te verower en in 1520 by die Kapitanaat-Generaal Guatemala in te lyf. Vroeë pogings om die Atlantiese kusstreke te koloniseer het egter misluk. Eers in 1561 is die weerstand van die inheemse bevolking gebreek, en die Spanjaarde het tot by die hartland van Costa Rica deurgedring. Die koloniale owerhede in Guatemala het in 1563 Juan Vazquez de Coronado as goewerneur na Costa Rica gestuur. Die stad Cartago, wat in dieselfde jaar as administratiewe sentrum gestig is, het tot in 1823 as die hoofstad van Costa Rica gefungeer. Nogtans is gedurende die 17de en 18de eeu alle belangrike politieke besluite in Guatemala geneem en die Spaanse bewindhebbers het min belang in die nuwe kolonie gestel.
Vanweë die gebrek aan ingevoerde slawe was die Spaanse koloniste genoodsaak om hul land self te bewerk. Die meestal klein plase was beperk tot bestaansboerdery en sodoende was daar aanvanklik geen sprake van enige noemenswaardige ekonomiese ontwikkeling. Eers vanaf die laat 18de eeu is nuwe nedersettings gestig wat met uitvoere soos koring en tabak beter lewensomstandighede vir hul bewoners verseker het. Die handel met Europa, waarheen veral tabak, balsemolie en huide uitgevoer is, is in die periode tussen 1640 en 1820 deur seerowery in die Karibiese See ontwrig sodat die meeste handels- en uitvoeraktiwiteite na die Pasifiese kus verskuif moes word.
Onafhanklikheid in die 19de eeu
Op 15 September 1821 het Sentraal-Amerika van Spanje onafhanklik geword, alhoewel die eerste berigte oor hierdie gebeurtenis Costa Rica eers een maand later bereik het. Die land was nou verdeeld oor sy politieke toekoms – terwyl leiers in Cartago en Heredia vir die toetreding tot die nuutgestigte staat Meksiko gepleit het, was hul teenstanders in San José ten gunste van 'n nuwe konfederasie van Sentraal-Amerikaanse state. Ná 'n kortstondige burgeroorlog het San José gewen en Costa Rica het by die Verenigde Provinsies van Sentraal-Amerika aangesluit, 'n konfederasie wat in 1823 deur Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua en Costa Rica gestig is.
In 1824 is Juan Mora Fernandez tot die land se eerste staatshoof verkies. Sy progressiewe beleid was gemik op die uitbreiding van die openbare onderwysstelsel en die bevordering van die koffiebedryf deur middel van landskenkings vir planters. Die sogenaamde koffiebaronne het vinnig tot Costa Rica se nuwe elite ontwikkel en hul invloed doelbewus gebruik om die regering van die eerste president José Maria Castro omver te werp. Sy opvolger, Juan Rafael Mora, het met sy oorwinning oor Amerikaanse avonturiers onder leiding van William Walker 'n einde aan Noord-Amerikaanse pogings gemaak om van Sentraal-Amerika 'n slawestaat te maak en dit by die Verenigde State in te lyf.
In 1839 het die Sentraal-Amerikaanse konfederasie verbreek en Costa Rica het 'n selfstandige nasie geword. Die huidige Republiek Costa Rica het egter eers in 1848 tot stand gekom, maar dit was in politieke opsig aanvanklik allesbehalwe stabiel. Ná 'n dekade van politieke onluste het generaal Tomás Guardia in 1870 die mag oorgeneem. Sy bewind as militêre diktator het twaalf jaar lank geduur en was deur 'n relatief progressiewe beleid gekenmerk wat vrye en verpligte primêre onderwys, 'n beperking van die weermag se invloed en die heffing van 'n belasting op die inkomste van koffieboere ingesluit waarmee openbare werke gefinansieer is.
Die piesang-maatskappy, wat deur die Amerikaanse sakeman Minor Keith gestig is, het sedert 1899 as United Fruit Company bekend gestaan. Hierdie maatskappy het 'n belangrike rol by die ekonomiese ontwikkeling van die kusvlaktes gespeel en byvoorbeeld die piesang-uitvoerhawens Quepos en Golfito laat bou, tog het Costa Rica in toenemende mate afhanklik geword van buitelandse markte en kapitaal. Danksy 'n kontrak met Minor Keith is die Atlantiese spoorweg gebou wat San José met die Karibiese kus verbind het. In die volgende jare het die land weer teruggekeer tot 'n demokratiese regeringstelsel, alhoewel die politieke situasie eers in die vroeë 20ste eeu as stabiel beskryf kon word.
Die 20ste eeu
Die verkiesing van Dr. Rafael Angel Calderón Guardia tot president het in 1940 'n nuwe tydperk van vooruitgang ingelui. Sy beleid het 'n landhervorming, minimumlone en progressiewe belasting ingesluit. Calderón se Verenigde Sosiaal-Christelike Party het met sy weiering om sy neerlaag in die verkiesing van 1948 te aanvaar 'n burgeroorlog veroorsaak. Die oorlog, wat 40 dae gewoed en 2 000 menselewens geëis het, is uiteindelik danksy die steun van die Kubaanse en Guatemalaanse regerings deur die anti-Calderón magte onder leiding van José Maria (Don Pepe) Figueres Ferrer, wat in 1942 as balling na Meksiko gevlug het, gewen.
Figueres het die hoof van die sogenaamde Stigtingsjunta van die Tweede Republiek Costa Rica geword. Die hervormings, wat deur Calderón begin is, is deur die nuwe bewind gekonsolideer en voortgesit. Die Kommunistiese Party is verban, vroue het stemreg en swart inwoners burgerreg gekry, die Costa Ricaanse weermag is ontbind en vir goed afgeskaf, die ampstermyn van presidente is beperk en banke en assuransiemaatskappye genasionaliseer. Figueres het daarnaas die Nasionale Bevrydingsparty (Partido de Liberación Nacional) gestig.
Die 1980's was as gevolg van die tweede oliekrisis 'n tyd van ekonomiese moeilikhede en sosiale spannings. Hiperinflasie en grootskaalse stakings het die ekonomiese lewe teen die begin van die dekade ernstig ontwrig. Die "piesangkrisis" in die jare 1982 en 1983 was gekenmerk deur permanente stakings van landarbeiders en groot oesverliese. Terwyl die Sosiaal-Demokratiese regering die invloed van vakbonde deur beperkende wetgewing probeer inperk het, het multinasionale maatskappye die verbouing van piesangs op die groot Pasifiese plantasies gestaak. Begrotingstekorte en die groot buitelandse skuldlas het Costa Rica se regering gedwing om met internasionale finansiële instellings oor 'n verligting van die finansiële verpligtings te onderhandel.
Toe die Nicaraguaanse burgeroorlog uitgebreek het, het Costa Rica teensinnig by die konflik in sy buurland betrokke geraak nadat sy noordelike grensgebied eers deur Sandinista-rebelle en later deur Contra-magte as militêre basis misbruik is. In 1982 en 1983 het president Luis Alberto Monge met die oog op die gewapende konflikte in Costa Rica se buurlande nogtans die neutraliteit van die land bevestig.
Óscar Arias Sánchez, 'n jong advokaat, is in 1986 met sy voorstelle vir 'n vredesooreenkoms tot president verkies. Sy onvermoeide pogings tot vrede in Sentraal-Amerika het tot die Vredesplan gelei wat in 1987 deur vyf Sentraal-Amerikaanse presidente in Guatemala-Stad onderteken is en met die Nobelprys vir Vrede bekroon.
Toe oud-president Figueres in 1990 oorlede is, is hy as 'n nasionale held gevier wat Costa Rica se maatskaplike en ekonomiese vooruitgang bewerkstellig en van die land 'n eiland van vrede, stabiliteit en demokrasie in een van die wêreld se mees onstabiele streke gemaak het.
Die 21ste eeu
Op 6 Junie 2007 het Costa Rica sy diplomatieke bande met die Republiek China (Taiwan) ná bykans ses dekades verbreek. President Arias het die noodsaaklikheid van beter politieke betrekkinge met die Volksrepubliek China as rede hiervoor aangevoer.
In 'n referendum wat op 7 Oktober 2007 gehou is, het die Costa Ricaanse kiesers die vryehandelsooreenkoms met die Verenigde State, Sentraal-Amerika en die Dominikaanse Republiek (Tratado de Libre Comercio con los Estados Unidos, Centroamérica y República Dominicana, TLC) met 'n meerderheid van 51,6 persent van die uitgebragte stemme goedgekeur. Die referendum was die eerste van sy soort wêreldwyd. Die politieke debat, wat die referendum voorafgegaan het, was onder meer deur vrese van Amerikaanse oorheersing gekenmerk.
Op 25 Mei 2021 het Costa Rica by die OESO aangesluit en daarmee ná Meksiko, Chili en Colombia die vierde Latyns-Amerikaanse lidland van dié internasionale organisasie geword.
Etniese verdeling
Volgens amptelike statistieke het Costa Rica se bevolking 4 857 274 met 'n digtheid van 85 inwoners per vierkante kilometer in 2016 beloop. In teenstelling met die ander lande in Sentraal-Amerika is 87 persent van die bevolking Blankes (merendeels nasate van Spaanse immigrante, met kleiner groepe van Italiaanse, Duitse, Joodse en Poolse afkoms), sewe persent is van gemengde Spaans-Indiaanse afkoms (alhoewel Blankes en Spaans-Indiaanse bewoners vir statistieke doeleindes as 'n gemeenskaplike etniese groep geklassifiseer word en syfers aangaande die eerste twee genoemde etniese groepe sodoende eerder beramings is), drie persent Swartes en Kleurlinge, twee persent Asiërs (veral Chinese) en een persent (of 41 000 mense) Indiane. Costa Rica het sodoende die kleinste persentasie inheemse inwoners wat oorwegend tot die Chibcha-taalgroep behoort en afgeleë bosgebiede bewoon. In die noordwestelike provinsie Guanacaste is 'n groter persentasie van die bevolking van gemengde Spaans-Indiaanse afkoms.
Die buitelandse bevolking bestaan uit Amerikaners, Kanadese, Duitsers, Nederlanders, Britte en ander groepe, terwyl ook talle vlugtelinge uit Nicaragua en Colombia hulle in Costa Rica gevestig het. Die persentasie Nicaraguaners – waaronder talle seisoenwerkers wat net tydelik in die land bly – word op tussen tien en vyftien persent van die totale bevolking beraam. Ander beduidende groepe politieke en oorlogsvlugtelinge het in die 1970's en 1980's uit Latyns-Amerikaanse lande (veral Chili en Argentinië) en die Sentraal-Amerikaanse El Salvador na Costa Rica gekom.
Tale
Die oorgrote meerderheid van Costa Ricane, wat na hulself as Ticos (manlik) en Ticas (vroulik) verwys, praat Spaans as moedertaal. Naas die indigene bevolking is daar nog 'n minderheid Kreoolse Engelssprekendes, meestal Swartes in die oostelike kusgebiede. Hulle is afstammelinge van 19de eeuse Jamaikaanse immigrante wat as plantasie- en spoorwegwerkers na Costa Rica gekom het, en nasate van slawe uit Afrika. Die Engelse kreooltaal aan die Pasifiese kus het tot die Metakelyu- of kuskreeoldialek van Limón ontwikkel.
Verspreiding en verstedeliking
Sowat twee derdes van die bevolking is in die sentrale hoogplato van die Valle Central gekonsentreer wat slegs vyf persent van die totale oppervlakte beslaan. Hier lê beduidende stede soos San José (met 309 672 inwoners volgens die sensus van 2000), Heredia, Cartago (38 363 inwoners) en Alajuela (42 889 inwoners). Ander demografiese swaartepunte is Puerto Limón aan die Karibiese kus (56 719 inwoners), die Pasifiese hawestad Puntarenas en die skiereiland Nicoya. Altesaam sestig persent van die bevolking is verstedelik.
Religie
Met 92 persent is die oorgrote meerderheid van die Costa Ricaanse bevolking aanhangers van die Christelike geloof. Die grondwet van 1949 verleen aan die Rooms-Katolieke Kerk die status van staatsreligie, maar erken tegelykertyd die beginsel van geloofsvryheid. Net soos in ander Latyns-Amerikaanse lande neem ook in Costa Rica die aantal Protestante vinnig toe, veral as gevolg van sendingaktiwiteite. In 2002 was nogtans 88 persent van die bevolking Rooms-Katolieke teenoor 8 persent Protestante. Baie van die Anglikaanse Kerk se sowat 12 000 aanhangers is lede van die plaaslike Swart gemeenskap. Aanhangers van vrykerke en sektes sluit Jehovah se Getuies, Adventiste, Metodiste, Baptiste en Heiliges van die Laaste Dae (Mormone) in.
Immigrante uit Asië (waaronder sowat 40 000 Han-Chinese), die Midde-Ooste en ander gebiede het tot die vestiging van ander religieuse denominasies bygedra, waaronder die Joodse godsdiens, Boeddhisme, Islam, Baha’i en Hindoeïsme.