cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Etienne Leroux
Skryfwerk
Benewens ander korter jeugwerk eksperimenteer hy in hierdie tyd met die novelle en roman in vroeë werke soos Die Barotsi-affêre (in briefvorm, gebaseer op die huwelik tussen Seretse Khama van Botswana en die wit Ruth Williams); Mosaïek (’n beskrywing van ’n aantal karakters in die dorpie Van Stadenshoop, sodat die geheel ’n soort legkaart vorm van die dorp en sy inwoners, met ’n natuurramp wat aan die einde die dorp en sy inwoners vernietig); Die marionettedans (waarin die leefstyl van ’n gesin in-diepte uitgebeeld, met die slot wat elke lid as ’n marionet sien wat die res van sy of haar lewe gemanipuleer word)’ en Die wrak, maar vind nie ’n uitgewer hiervoor nie. Uitgewers soos Nasionale Boekhandel, JL van Schaik en HAUM het almal van hierdie manuskripte afgewys. Na sy terugkeer van sy reis deur Europa skryf hy ook die kort novelle Ter verdediging van Michelle, wat hy in Parys laat afspeel. Hierin is die lewensloop van die hoofkarakter die spilpunt, waarin die mense wat sy op talle partytjies ontmoet help om haar karakter te vorm.
Romans
Leroux se eerste gepubliseerde roman, Die eerste lewe van Colet, word vanaf 1953 deur verskeie uitgewers afgekeur. Uiteindelik verskyn dit by die klein Culemborg Uitgewery onder leiding van Aat Kaptein, maar eers nadat Leroux persoonlik borg staan vir die koste van die boek. Reeds hier is Leroux se oorspronklikheid en kreatiwiteit sigbaar asook sy vermoë om situasies met suggestie te laai. Die boek is in wese ’n ontwikkelingsroman (of Bildungsroman) waarin die sielkundige groei van die hoofkarakter, Colet van Velden, van geboorte tot ongeveer sy mondigwording uitgebeeld word. Sy jeug is dan die eerste lewe van die titel en die tydperk wat gedek word vanaf 1921 tot 1942. Hy word afwisselend in Kaapstad en op die familieplaas groot en studeer uiteindelik aan die universiteit. Die invloede wat uitgaan van die veelvuldige mense met wie hy in hierdie ontvanklike stadium van sy lewe te doen het, word beskryf en sluit in sy afsydige ouers; sy oppasser wat hom inlei in toordery en bygelowe; sy skoolmaats soos Willem wat van vriend tot bullebak verander en Colet skepties stem teenoor vriendskap; sy meisies wat hom eroties prikkel; asook sy universiteitsvriende soos Gene met sy intimiderende selfvertroue en plesiersoeke. Die aksent is op seksuele ervarings, terwyl Colet akuut bewus is van die goeie en die bose wat sy lewe oorheers. Sy seksuele ontwikkeling geskied deur kontak met ’n reeks karakters, wat bediendes, vriendinne, onderwyseresse en ’n homoseksueel insluit, welke groepe as sy inisieerders gesien kan word. Die invloede en gebeurtenisse wat van hierdie bonte mengsel van persoonlikhede uitgaan is meestal negatief en laat Colet met vrees en skuldgevoelens agter. Dit veroorsaak in stede van ’n ewewigtige lewensbeskouing eerder ’n vervreemding en verkrummeling van sy lewensfondamente. Die laaste tydperk geskied bowenal teen die agtergrond van die aanloop tot en aanvang van die Tweede Wêreldoorlog, wat ’n groot versteuring in die samelewing tot gevolg het. Colet staak sy studies, word soldaat en loop sodoende uit sy eerste lewe uit, die wildernis in. So word die wesenlike uitsigloosheid van die lewe geaksentueer. Reeds met die vorm van die roman en die seksuele openheid daarvan is hier sprake van ’n vernuwing in die Afrikaanse prosa, hoewel die boek nog verskeie gebreke openbaar, veral in die taalversorging. Die sielkundige aspekte van veral die hoofkarakter se wordingsproses word egter puik hanteer.
Hilaria neem die geskiedenis van Colet verder in die vorm van die oorvertel van verhale uit die mitologie. Die uiterlike handeling is eenvoudig. As gewonde teruggekeerde soldaat trou Colet met Thelma, maar sukkel om aan te pas in die gewone burgerlike lewe. Die sakeman Julius Johnson neem hom in diens om ’n weeklange advertensieveldtog vir plastiekblindings te organiseer. Colet raak gaandeweg vervreem van die ander mense in sy lewe. Hy sterf uiteindelik in ’n bisarre ongeluk wanneer hy in verset teen die magte wat hom oorheers hoog in ’n denneboom teen ’n berghang opklim. Hy val, word deur ’n tak deurboor en ontman en bloei hom dood. Die roman moet egter op verskeie vlakke gelees word en in wese is die gegewe ’n soort oorvertelling van die mites gegrond op die kultus van Cybele en Attis se herlewing, wat met ’n lentefees gevier word, en andersyds die Eleusiniese misteries, wat verband hou met die mite van Demeter en die jaarlikse wegvoering van haar dogter Persephone na Hades. Dit kan dus met opstanding, herlewing en hergeboorte verbind word. Die uiterlike aksie geskied dan teen die agtergrond van die advertensieveldtog met sy burgerlike opset, wat skoonheidskoninginne en baniere insluit en uitloop op ’n lentekarnaval in Stellenbosch. So is dit ’n poging om ’n oppervlakkige feestelikheid te probeer skep, wat afgespeel word teen ’n antieke godsdienstige ritueel. Hierdie teenstelling tussen hedendaagse oppervlakkigheid en antieke singewing en geestelikheid maak dat die feesoptog wat met sy uiterlike vertoon die aanskyn van ’n hergeboorte moet aanneem, eerder ’n absurde gebeurtenis is en dan die geestelikheid waarop dit gebaseer is, ondermyn. Colet se lot moet teen beide agtergronde beleef word. Hy word wel fisies vernietig maar word ook heel sodat hy vreugde (die “hilaria” van die titel) beleef. In die terme van Carl Gustav Jung se sielkunde het Colet sy individuasieproses voltooi, waarvolgens die mens strewe na kreatiewe ontwikkeling, heelheid en voltooiing. Waar Die eerste lewe van Colet nog grootliks op realistiese wyse geskryf is, word Hilaria grootliks geskryf in ’n tipe bewussynstroom, waarvolgens ook die uiterlike vorm vernietig word om die leser voor te berei op die oorgang na ’n nuwe vorm. Hiermee is Leroux dan ’n wegbereider vir die vernuwing wat in die sestigerjare in ons letterkunde intree en waarvan hy ’n groot stimulus is.
In Die mugu beteken die titel ’n behoudende persoon wat hom verset teen die lewenswyse en opvattinge van die moderne jeug, wat dus nie inpas in die eietydse gemeenskap nie. Die hoofkarakter is die vaal, middeljarige winkelklerk Gysbrecht Edelhart, wat ’n groot bedrag geld in ’n lotery wen en dan uitgaan om sy kaartjie in Mamma se kroeg te gaan haal, vir wie hy dit vir veilige bewaring gegee het. Hy gaan dan op ’n fisiese reis deur sy leefwêreld, maar ook ’n psigiese reis om betekenis en die paradys (die nuwe wêreld wat deur die loterykaartjie gesimboliseer word) te vind. Hy beweeg tussen die oordadige “normale” leefwêreld en die rebelse eendstert leefwêreld, maar vind dit onmoontlik om in enigeen in te pas. Soos ’n ridder van ouds beleef hy talle avonture, maar in stede van oorwinnaar is hy telkens die slagoffer. Op hierdie wyse word die ridderroman afgetakel, die held word antiheld en die samelewing word weergegee as ’n plek waar heldedom nie meer moontlik is nie. In sy reis deur die stad kom Gysbrecht in aanraking met verteenwoordigers van verskillende denkrigtings wat elkeen voorgee om die sin van die lewe te verstaan en gesamentlik ’n mikrokosmos van die moderne samelewing uitmaak. Daar is Vader de Metz, voorstander van die godsdiens; Julius Johnson, wat die kapitalisme en geld aan hom voorhou; die fortuinverteller Juliana Doepels, wat die bestaande orde wil omverwerp; en die eendsterte, wat die ontbinding van die bestaande orde simboliseer deurdat hulle die uitgediende mite verwerp maar niks het om in die plek daarvan te stel nie. By nie een kan hy aanklank vind nie, al het elk waarskynlik ’n deel van die waarheid beet. Hy ontmoet ook etlike ander verteenwoordigers van die groot verskeidenheid mense in ’n stadsbestaan (soos Lolita, Lena, Mamma, die parkopsigter, en George) wat elkeen ’n bepaalde funksie vervul en invloed op Gysbrecht het. Die onderliggende tema is die onvervulbare verlange in die mens na sin en die kontras tussen orde en chaos, wat deurentyd naasmekaar bestaan. Weereens lê Jung se individuasieproses aan die kern van die roman en voltooi Gysbrecht sy heelwording wanneer hy aan die einde steeds enkeling is, maar meegevoel het met die lot van die wêreld. Hierdie eerste drie romans van Leroux vorm ’n trilogie, waarin konvensionele genres en verwagtings omgekeer en dan getransformeer word, met die hoofkarakter telkens as buitestaander geteken. Telkens in hierdie drie romans, soos in al sy ander werke, kom ’n spesifieke genre of prosavorm aan die beurt, wat dan aan die omkerings- en transformasieproses onderwerp word. Die drie romans word later saamgebundel as Die eerste siklus.
In IsisIsisIsis gaan die knolskrywer op reis en dit is duidelik dat die reisverhaal hier as genre aan die beurt kom, wat hier deur die beskrywing van oppervlakkige toeriste-attraksies en die talle besoeke aan restaurante geparodieer word. In die antieke mitologie deurreis Isis die wêreld om Osiris, wat deur sy broer Set vermoor en later in veertien stukke gesny is, heel te maak. Die knolskrywer verklaar dat hy reis om homself heel te maak en soek dus as hedendaagse Osiris na ’n Isis om hom bymekaar te bring. Sy poging is om deur middel van ’n Europese reis en kennismaking met dertien vroue (waar hy in elkeen aspekte van Isis terugvind) die veertien stukke van die verminkte Osiris tot ’n nuwe geheel gevoeg te kry. Hierdie herskepping van die Isis-Osiris mite geskied teen die agtergrond van die Tarotkaarte, wat tot fortuinvertellery gebanaliseer word maar in werklikheid ’n pelgrimsreis tot sieleheil van die pelgrim is. Die knolskrywer se reis is dus ’n poging om tot rus te kom, homself te begryp en te aanvaar en homself so heel te maak, as individuasieproses in die Jung-filosofie, waardeur hy ook ontwikkel van knolskrywer tot volwaardige kunstenaarskap.
Na’va is ’n parodie op die elegie of dodedans en die titel is ontleen aan die vers uit die Hooglied van Salomo wat ook as motto vir die roman dien: “Sjichorani ve na’va, I am black but comely, ek is bruin gebrand maar lieflik”. Na’va kan dus na aanduiding van die Engelse vertaling as “swart” gelees word, wat weer assosiasie met die dood en rou oproep. Die knolskrywer se neef Georgie, enigste kind van sy oom, die patriargale grootboer Oom George, het selfmoord gepleeg. Op die begrafnis wat op ’n soort karnavalfees uitloop, gesels die knolskrywer en sy oom oor die gestorwene en die redes vir sy selfmoord, met verwysing na die vier vroue in Georgie se lewe. Die vraagstelling oor Georgie se selfmoord is terselfdertyd ’n soeke na die sin van lewe en dood, terwyl die verhaal bewustelik handel oor die poging van die knolskrywer om deur middel van sy kunstenaarskap ’n onverganklike werk te lewer, al is hierdie strewe na singewing ook by voorbaat tot mislukking gedoem. Naas uiteenlopende aanwesiges soos ’n adjunk-minister en ’n sigeuner is daar ook ’n aantal karakters uit Leroux se vorige romans teenwoordig, insluitende Juliana Doepels, Jock Silberstein, Demosthenes H. de Goede en Brigadier Ornassis E. Die fees word gekenmerk deur groteske gebeure soos tante Sofia wat die mees bisarre vuurwerke laat afskiet, Juliana Doepels wat die een bom na die ander laat ontplof en die lede van die D-diens wat vir arrestasies sorg en alles dra so by tot ’n groteske fantasie. Oom George se plaas ontwikkel algaande in ’n hele klein mikrokosmos. Die sewedaagse rou (Jesjiva) wat met ’n begrafnis gepaardgaan, word hier gekoppel met die donker god Sjiva uit die Hindoe-goderyk (sowel god van vernietiging as vrugbaarheid) en die kadawer (nulpunt of kollektiewe niks) van die Joodse staat Sjava. Die vraag na die sin van Georgie se lewe word teen hierdie agtergrond beredeneer, terwyl die fees plaasvind en vernietiging dreig. Met die koms van die daeraad is daar egter herlewing en kan die swart van die nulpunt weer met ’n dans begin. Hierdie dodedans het soos in die klassieke klaagsang ’n troostende werking. Hierdie drie romans word later saamgebundel as Die 18-44 trilogie.
Onse Hymie is Leroux se toeganklikste werk. Dit word in drie dele afgebaken en vertel van die Joodse smous Hymie (parodie van die wandelende Jood) en sy metgesel Johannes Garries, ’n bruinman en handlanger van ’n beroemde teler van Brahmaanbulle. In die eerste deel ontmoet hulle mekaar na ’n partytjie om die oorwinning van ’n Brahmaan-bul op die Noord-Vrystaatse skou te vier en hulle besluit om saam verder deur die Karoo te reis. Onderweg doen hulle in die tweede deel aan by ’n spa (die Vleispaleis) en beleef verskeie fantastiese avonture. Die Vleispaleis of spa vir oorgewig mense, waarin die grootste deel van die gebeure afspeel, word gaandeweg ’n mikrokosmos van die moderne en spesifiek Suid-Afrikaanse samelewing. Hier word uiteenlopende groepe bymekaar gevoeg en ’n besondere geestigheid word bereik met die jukstaponering van uiteenlopende groepe wat strek vanaf die Hell's Angels, Swart Skrywers van Soweto en Black Sash tot die Wit Kappiekommando, Aksie Morele Standaarde en telers van Brahmaanbulle. Hierdie groepe word almal blootgestel aan uitbuiting binne die kommersiële opset waar bedrog, pretensie en rykdom heers. Die diversiteit van die aanwesiges het tot gevolg dat die apartheidswetgewing wat vir “vreedsame naasbestaan” moet sorg, totaal ontoereikend blyk te wees. Daar is telkens met die aankoms van ’n verdere groep ’n geskarrel in verband met hulle toelaatbaarheid, sodat die rekenaar van die Ontvangdame uiteindelik as gevolg van die teenstrydighede die gees gee. Die aankoms van hierdie uiteenlopende skare besoekers word deur ’n aardbewing gevolg en die verslankingsoord verval tot ’n moderne House of Usher (na aanleiding van ’n kortverhaal van Edgar Allan Poe, waar die ineenstorting van die kasteel simbolies is van die verval van die mens). Die roman eindig met die aankoms van ’n groep oorlewendes in BFW (Beaufort-Wes?), hoofstad van die Karoo, en Hymie se dood in ’n swart woonbuurt, waar hy as sondebok slagoffer is van irrasionele geweld. Die aard van die reis en die karakters roep Cervantes se roman oor Don Quijote en sy metgesel Sancho Panza op, wat reeds ’n parodie op die ridderroman was. Die roman word afgesluit met die Post mortem en voorlopige ondersoek, waarin foutiewe inligting oor Hymie se persoon en die redes vir sy dood aangeteken word, wat die leser dwing om self te besin oor die ware redes. Die soektog na die self en selfkennis is ’n integrale deel van die roman, met Hymie wat gedurig van identiteit verwissel. Op hulle reis ondervind hulle die verval van talle apartheidstrukture en die toename van anargie en swart woede, wat ’n gevoel van naderende onheil skep oor die heersende toestande in die land. In hierdie roman is die mitologiese onderbou afwesig, hoewel dit gesien kan word as ’n parodie op die sogenaamde betrokke roman. Onse Hymie word in 1983 derde geplaas tydens toekenning van die Louis Luyt-prys.
Na die trauma rondom die verbod op Magersfontein, O Magersfontein! en die lou ontvangs wat Onse Hymie ontvang, vind Leroux dit moeilik om te skryf. ’n Beplande fotoboek van ’n tipiese Vrystaatse dorpie, met foto’s van Paul Alberts en byskrifte van Leroux, word deur die uitgewers afgewys omdat die byskrifte nie pittig genoeg is nie en hierdie manier van skryf nie by Leroux se styl pas nie. In 1984 gee ’n literêre komitee aan hom die opdrag om ’n roman te skryf met die oog op die komende Hugenote-gedenkfees. Leroux dring aan op totale vryheid sonder enige inmenging en doen uitvoerige navorsing en skryf meer as sestig bladsye van die manuskrip, wat hy voorlopig Die kaping noem. Wanneer die komitee egter later wel voorskriftelik raak, sien hy af van die voorneme om die roman klaar te skryf. Na sy dood word die onvoltooide manuskrip en bykans vyftig getikte bladsye aantekeninge in ’n faksimilee-uitgawe uitgegee as Die suiwerste Hugenoot is Jan Schoeman. Dit is uiteraard onmoontlik om kommentaar te lewer oor die verdienste van hierdie onvoltooide roman, maar sy woordvaardigheid is reeds duidelik waarneembaar. Die roman sou klaarblyklik met drie gebeurtenisse werk, naamlik die koms van die Hugenote in 1688, die herdenkingsfees van 1988 en die kaping van ’n plesierboot wat raakpunte met die Achille Lauro van die tagtigerjare het. Die suiwerste Hugenoot is Jan Schoeman is in 1990 op die kortlys vir die toekenning van die Ou Mutual-prys en word in dieselfde jaar genomineer vir die Rapportprys.
=== Ander prosa    === Sy kortverhaal, Die erdestukkies, wat hy voorheen sonder sukses aan Afrikaanse tydskrifte voorgelê het, verskyn in 1957 deur bemiddeling van Jan Rabie in die Nederlandse Schrijversalmanak. Die man van Nizjni-Nowgorod word op 23 Mei 1958 deur Die Huisgenoot gepubliseer en in 1973 deur Hennie Aucamp opgeneem in die versamelbundel Bolder. Hierdie verhaal kontrasteer die lewe en drome van die Rus Vladimir Alexei Mutsjnik, wat ’n kafee-eienaar in Springs aan die Oos-Rand is, met sy meer deftige afkoms en omstandighede in Rusland. Mutsjnik droom van ’n uitbreiding aan sy viswinkel, maar moet sy digter aan mans beskikbaar stel om die fondse te verkry. Die reeks kontraste tussen Suid-Afrika en Rusland, hede en verlede, en werklikheid en fantasie gee dan ’n beeld van ’n immigrant en sy dogter se bestaan in ’n wêreld waarin hulle wesentlik ontuis is. In die eerste nommer van die tydskrif Sestiger in 1963 verskyn Rustendal 17 (’n fragment uit ’n onvoltooide roman), terwyl sy radiopraatjie oor vernuwing in die prosa in die laaste nommer in 1965 gepubliseer word.
In die Mei 1976 uitgawe van Tydskrif vir Letterkunde verskyn ’n vroeë ongepubliseerde werk van hom onder die titel Kroegtoneel, terwyl die kortverhaal Die Afrikaner as verkoopsman en smous op die platteland in The bloody horse van September-Oktober 1980 opgeneem word.
Die artikel BFX in sy kenmerkende ironiese styl oor die stad Bloemfontein verskyn in Standpunte van Augustus 1978.
In Windroos word opgeneem ’n Dag in Berg-en-Dal, wat in die eerste uitgawe van die tydskrif Contrast verskyn het. Abraham H. de Vries neem dit ook op in Die Afrikaanse kortverhaalboek en Merwe Scholtz neem dit op in Vertellers 2. Hierdie verhaal neem die uiterlike vorm van ’n draaiboek aan, waar die veelvuldige oorgange na ander milieus en mense telkens die fokuspunt van die verhaal verander. Deur hierdie flitse word die dorp uitgebeeld en die keuse van die dorpenaars en hulle bedrywighede kondig verskillende temas aan. Reeds die titel van die verhaal suggereer ’n mikrokosmos. Al hierdie stukke word later saamgebundel in Tussenspel, die bundel wat sy verspreide tekste saambundel. Koos Human neem ’n Trougeskenk van Giepie Ollenwaar (’n fragment uit Sewe dae by die Silbersteins) op in die bloemlesing Willekeur, terwyl Merwe Scholtz Die ballonvaart (’n fragment uit Magersfontein, O Magersfontein!) opneem in Vertellers. ’n Beskrywing van sy geboortedorp Oudtshoorn verskyn in Vertellers van Merwe Scholtz, terwyl Vormloos soos die landskap, ’n beskrywing van Suidwes-Vrystaat, in Son op die land opgeneem word.
Sy verspreide korter tekste word deur J.C. Kannemeyer in twee bundels versamel. Tussenspel bevat sy kreatiewe skryfwerk, soos die kortverhale Die man van Nizjni-Nowgorod, Die rooi ster (met sy wisseling van perspektief), ’n Dag in Berg-en-Dal en Kaartjie vir oortreding. In laasgenoemde verhaal maak hy oorwegend gebruik van dialoog tussen drie karaktertipes in ’n kroeg om die situasie en verhaal uit te beeld. Daar is Johnie (die rokjagter wat slegs in seks belangstel, al is hy getroud), Jackie (ook getroud, wat voorgee dat hy ’n haan onder die henne is maar in werklikheid maar min sukses op buite-egtelike seksuele gebied het) en die ek (’n vaal en saai mannetjie). Hierin is dit duidelik dat hy selfs in sy vroegste skryfwerk nie gehou het aan die beperkinge van die tradisionele gemoedelik-lokaal realisme nie en reeds vroeg “gewaagde” onderwerpe soos drank en sekspraatjies uitgebeeld het. Die vroeë Kroegtoneel en Die bul wat nie wou sterf nie toon woordelikse ooreenkomste met tonele in Die mugu en IsisIsisIsis onderskeidelik, terwyl stukke soos ’n Dag in Berg-en-Dal en die 1972-voordrag oor Koffiefontein die wêreld van sy onmiddellike omgewing oproep. Hierdie bundel bevat ook die korter prosatekste wat opgeneem is in bundels soos Windroos, Herinnering se wei, Son op die land en Wynland. Tussengebied bevat sy lesings en artikels oor die literatuur en die taak van die skrywer en hierdie bundel word in 1981 bekroon met die Perskorprys.
Toekennings
Leroux ontvang die volgende toekennings:
Eerbewyse
Hy ontvang eredoktorsgrade van die Universiteit van Natal in Pietermaritzburg (D.Litt. honoris causa) op 6 Mei 1978, die Universiteit van die Oranje-Vrystaat in 1985 en die Universiteit van Stellenbosch in 1987. Op 13 Oktober 1980 ontvang hy tydens die viering van Grey-Kollege se 125e herdenking ’n eretoekenning van hierdie skool. Per geleentheid van sy sestigste verjaarsdag in 1982 word twee huldigingsbundels aan hom oorhandig, Beeld van waarheid onder redaksie van A.P. Grové (waarin verskeie literators artikels skryf) en Die oog van die son onder redaksie van Charles Malan (waarin resensies en artikels oor Leroux se romans en aspekte daarvan gebundel word). Charles Malan en H.P. van Coller stel in 1983 die Bronnegids: Etienne Leroux saam om studie en navorsing oor sy werk te vergemaklik. In 1983 word erelidmaatskap van die Afrikaanse Skrywerskring aan hom toegeken. Met sy 65ste verjaarsdag in 1987 word ’n seminaardag deur die departemente van Afrikaans en Nederlands van die Vrystaatse en Potchefstroomse Universiteite in samewerking met die Etienne Leroux-navorsingsprojek van die Universiteit van die Vrystaat aangebied. In hierdie jaar versorg Charles Malan en H.P. van Coller ook die huldigingsbundel Vanweë die onbewuste, waartoe literatore essays oor sy werk lewer.
Sy werke word in onder andere Engels, Nederlands, Frans en Noors vertaal. Van die jare sewentig af word verskeie M.A.-verhandelings en doktorale proefskrifte aan Leroux se werk gewy. H.P. van Coller behaal sy doktorsgraad aan die Randse Afrikaanse Universiteit met Etienne Leroux as siklusbouer, terwyl Charles Malan ook oor sy werk promoveer en met Misterie van die alchemis die mees omvangryke werk oor Leroux se oeuvre publiseer. Selfs kreatiewe werke word aan hom en sy boeke gewy, soos Pieter Fourie se drama Gert Garries – ’n Baaisiekel babelas (na aanleiding van die karakter uit Magersfontein, O Magersfontein!) en die drama Slaghuis van Willem Anker, wat gebaseer is op motiewe en karakters uit Leroux se werk.
Die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie maak ’n dokumentêre program oor sy lewe wat in 1990 onder die titel ’n Man soos Stephen op televisie gebeeldsaai word. Tydskrif vir Letterkunde wy hulle November 1990-uitgawe aan sy werk. Digters soos Johann de Lange (Etienne Leroux 1922–1989) en Phil du Plessis (Brief in rook) bring in gedigte hulde aan hom en Ingrid Winterbach beskryf in hoofstuk 17 van Die boek van toeval en toeverlaat die optog van die stakende munisipale werkers wat terugslaan op sy werk in tonele soos die optog aan die slot van Hilaria en die boek Na’va.
In Julie 2003 reël die Departement Afrikaans-Nederlands van die Universiteit van die Vrystaat ’n Leroux-dag as deel van die Volksblad-Kunstefees, waar Pieter Fourie die hoofspreker is en Elize Botha, Hein Viljoen, Jaco Fouché, Ingrid Winterbach en sy dogter Cherié ook referate lewer. Hierdie referate word later uitgegee deur Stilet. Sy werk word ook in die buiteland hoog aangeslaan en Penguin bundel in 1972 die drie romans in die Silberstein-trilogie onder die titel To a dubious salvation in hulle Modern Classics reeks. Hy ontvang in 2009 postuum ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning, geborg deur die Departement van Kuns en Kultuur, vir sy lewensbydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde.
Publikasies
Werke uit sy pen sluit in:
Mengkristal
'n Mengkristal is 'n kristal waarin die plek van een atoom (of atoomgroep) in die kristal min of meer ewekansig deur 'n ander atoom (of atoomgroep) vervang kan word.
Mengskristalle is vastestofoplossings. Die vorming van oplossings is vir gasse en vloeistowwe termodinamies en struktureel baie eenvoudiger. Oplosbaarheid van die een vastestof in die ander is eerder uitsonderlik. Dit vereis dat die spesies wat mekaar vervang baie op mekaar lyk.
Mengbaarheid en oplosbaarheid
Daar is egter selfs gevalle waar hierdie vervanging onbeperk kan optree. Goud en silwer is 'n goeie voorbeeld. Daar is min verskil in dié twee atome se atoomradiusse en die chemiese eienskappe is ook vergelykbaar. Silwer en goud het daarom dieselfde kristalstruktuur en kan onbeperk in mekaar oplos. Hierdie oplossing word elektrum genoem. Dit is 'n voorbeeld van 'n isomorfiese sisteem waarin die radiusse, die kristalstrukture, valensies en elektronegatiwiteite vergelykbaar of gelyk is. Op die nanoskaal kan nogtans steeds 'n mate van skeiding optree.
Indien die verskille groter is, is die oplosbaarheid gewoonlik beperk en dikwels baie kleiner. Dit is veral die geval indien die twee stowwe 'n ander kristalstruktuur met 'n ander ruimtegroep-simmetrie besit. In die geval is volledige mengbaarheid net moontlik indien 'n fase-oorgang van die tweede orde kan plaasvind tussen hulle simmetrieë, soos in die -sisteem, dit is 'n groot seldsaamheid. Gewoonlik is daar net 'n beperkte oplosbaarheid van die een stof in die ander omdat daar 'n hoë termodinamiese prys betaal moet word om die opgeloste spesie in die 'verkeerde' kristalrooster te plaas. Termodinamies verhoog die oplos van die spesie die entropie, maar indien dit ook die entalpie sou verhoog kan dit nie meer plaasvind nie.
Organiese vastestowwe is om hierdie rede gewoonlik baie min oplosbaar in mekaar, veral wanneer die molekules 'n volledig ander vorm besit pas dit eenvoudig nie in die ander rooster nie. Dit is die basis vir die suiweringsmetode wat herkristallisasie genoem word.
Minerale
In die natuur tree vorming van mengkristalle dikwels op en die meeste minerale is in der waarheid mengkristalle. Sulfiedminerale bevat gewoonlik ook 'n bietjie seleen of telluur en sinkminerale sal dikwels 'n bietjie kadmium bevat. Piriet is veral met 'n kubiese struktuur, maar die yster kan vervang word deur Ni, Co, Cu, ens. en die swawel deur Se, Te en selfs As, Sb. Die presiese samestelling sal van plek tot plek verskil.
Die lantaniede vervang mekaar so dikwels dat daar 'n algemene simbool vir hulle gebruik word: Ln. Bastnäsiet, wat die belangrikste bron van hierdie elemente is, word daarom dikwels as geskryf. Die fluoor-atome kan in hierdie groep minerale ook deur hidroksiedione vervang word.
Daar is selfs minerale wat net kan bestaan omrede hulle mengkristalle is.
Tobolsk
Tobolsk (Russies: Тобо́льск) is ’n historiese hoofstad van Siberië en nou deel van die Tjoemen-oblast in Rusland. Dit is geleë aan die samevloei van die Tobol- en die Irtisj-riviere. Die inwonertal was 99 694 tydens die 2010-sensus.
Geskiedenis
Tobolsk is in 1585–1586 deur die Kosak Jermak gestig naby die ruïnes van Qashliq, die hoofstad van die Siberiese Khanaat. Dit het gegroei danksy handelsbande met China en Buchara. Die eerste skool, teater en koerant van Siberië het hier ontstaan.
In The Further Adventures of Robinson Crusoe het Daniel Defoe sy karakter Robinson Crusoe van September 1703 tot Junie 1704 in Tobolsk laat bly. Ná die Sweedse neerlaag in die Slag van Poltawa in 1709 is talle oorlogsgevangenes hierheen gestuur. Hulle het toe sowat ’n kwart van die bevolking uitgemaak. Baie van hulle het hulle permanent in die stad gevestig.
Tot met die Russiese Rewolusie van 1917 was Tobolsk die hoofstad van die Tobolsk-goebernija. Dit het in die 1890's minder belangrik geword omdat die Transsiberiese Spoorlyn nie by die stad verbygeloop het nie.
Tsaar Nikolaas II van Rusland en sy gesin is van Augustus 1917 af daar aangehou. Toe die Wit Leër tot naby die stad opruk, is hulle na Jekaterinburg verskuif waar hulle tereggestel is.
Michael Gross (wetenskapskrywer)
Michael Gross (gebore 1963) is 'n wetenskapskrywer gebaseer in Oxford en 'n ere-navorsingsgenoot by die Skool van Kristallografie, Birkbeck, Universiteit van Londen.
Biografie
Hy het 'n graad in chemie en 'n doktorsgraad in natuurwetenskappe, beide van die Universiteit van Regensburg, Duitsland. Tydens die sewe jaar van post-doktorale navorsing in proteïen biochemie by die Universiteit van Oxford, het hy wetenskap-joernalistiek geskryf as 'n stokperdjie. In 2000, het hy oorgeskakel na voltydse skryf. Soms dien hy ook  as 'n vertaler, redigeerder, en dosent.
Michael Gross is die skrywer van ongeveer 30 navorsingsartikels, meer as 700 joernalistieke stukke, en sewe boeke, insluitend Life on the Edge, Travels to the Nanoworld, en Light and Life. Hy skryf in Engels en Duits en dele van sy werk is vertaal na Frans, Spaans en Italiaans. Hy is getroud met drie kinders en woon in Oxford.
Rkatsiteli
Rkatsiteli (Georgies: რქაწითელი) is 'n antieke wit druiwesoort wat sy geografiese oorsprong net soos die soort Saperawi in die streek Imeretië aan die voet van die Kaukasus het.
Naby die stad Wani is 5 000 jaar oue wynkruike met pitte van hierdie druiwesoort ontdek. Volgens die Britse wynkritikus Jancis Robinson was Rkatsiteli die belangrikste druiwesoort in die voormalige Sowjetunie. Die Sowjet-regering onder Michail Gorbatsjof het in die middel van die 1980's begin om die wingerdoppervlakte te verminder. Teen die begin van die 1990's was dit nog sowat 48 000 hektaar.
Tans word die Rkatsiteli-kultivar in Georgië, Moldowa, Armenië en Azerbeidjan nog op sowat 20 000 hektaar aangeplant. Saam met 19 000 hektaar in Bulgarye en kleiner oppervlaktes in die Volksrepubliek China, in Nieu-Seeland, Kanada en aan die ooskus van die Verenigde State beloop die kultivar se oppervlakte wêreldwyd sowat 40 000 hektaar.
Vir die internasionale mark word veral strooigeel vars wyne gekelder, terwyl Georgiërs die voorkeur aan swaar wyne met 'n oksidatiewe karakter gee. In die algemeen kan Rkatsiteli-wyne enkele jare lank gestoor word. Die kultivar is daarnaas ook geskik vir dessertwyne of wyne volgens die sjerrie-styl. Een van die bekendste tradisionele wyne in Georgië, die ligte en vrugtige Zinandali, is 'n versnit (cuvée) met 85 persent Rkatsiteli.
Aethelwulf van Wessex
Ethelwulf of Edelwolf (ca. 800 – 858) was koning van Wessex (839-856) en van Kent (825-856), Essex en Sussex.
Hy was die oudste seun en die opvolger van die eerste koning van Engeland, Egbert. Op sy versoek het elkeen van sy seuns ’n beurt gehad om te regeer.
Hy het die Vikings beveg wat Engeland in toenemende mate binnegeval het. Hy het ’n groot oorwinning behaal, waarskynlik by die huidige Ockley. Saam met Mercia het hy ook Cyngen ap Cadell van Wallis verslaan.
Ná die dood van sy vrou, Osburga, in 855 het hy op ’n pelgrimstog na Rome gegaan, vergesel van sy jongste seun, Alfred. Ná sy terugkeer in 856 en sy huwelik met Judith van Wes-Frankië, ’n dogter van Karel die Kale, is hy deur sy seun Ethelbald van die troon gesit.
Hy is op 13 Januarie 858 dood en is in Winchester begrawe,
Arulampalam
Arulampalam is 'n van. Noemenswaardige mense met die van sluit die volgende in:
Lobby for Cyprus
Lobby for Cyprus is 'n nie-party-politieke menseregte NGO wat gebaseer in Londen in die Verenigde Koninkryk. Lobby vir Ciprus veldtog vir die hereniging van Siprus en vir die menseregte van die burgers van Siprus.
NG gemeente Monument
Die NG gemeente Monument was ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Vrystaatse hoofstad, Bloemfontein, maar dit is reeds in 1998 ingelyf by Uitsig-Bloemfontein. Die getal gemeentes in die Vrystaatse Sinode het van 'n hoogtepunt van 174 in 1995 tot 157 in 2015 gedaal, maar die getal belydende lidmate per gemeente het in dieselfde tydperk nietemin van 750 tot 536 afgeneem omdat die 10%-vermindering in die getal gemeentes nie tred gehou het met die 36%-afname in die lidmaattal nie.
Stigting
Die gemeente is op 24 September 1949 met 'n ledetal van 1 017 gestig. Die naam is ontleen aan twee gedagtes: (1) Die bekende Vrouemonument is in die middel van die gemeente geleë; (2) omdat die stigting van die gemeente uit geldelike en ander oogpunte 'n gewaagde onderneming was, gesien die feit dat 'n groot deel van die gemeente maar betreklik onwelvarend was en dus seker nie gou in staat sou wees om indrukwekkende geboue ens. op stoflike gebied daar te stel nie, het die mooi gedagte by en van die ou vaders in die gemeente ontstaan om die naam Monument aan die gemeente te gee, “omdat ons die monument vir die Here moet wees en nie ons geboue nie!"
Die gemeente is van die moedergemeente Bloemfontein afgestig waar voor die afstigting twee predikante werksaam was, naamlik di. J.H. van Loggerenberg en F.A. Kock. Laasgenoemde het sedert sy aankoms in Bloemfontein twee jaar tevore veral die suidelike deel van die stad en die platteland in suidwestelike rigting onder sy bearbeiding gehad; en hierdie gedeelte het reeds by die aankoms van die jong leraar en voor die tyd in die rigting van afstigting begin werk.
Met die oog daarop is daar dan ook spoedig nog 'n kerksaal gebou (behalwe die reeds bestaande saal in Watkeystraat die eintlike sentrum van ds. Kock se werkkring), en wel op die kleinhoewes rondom die stasie Ferreira; asook 'n pastorie in Wilsonstraat waarin ds. Kock ná sy huwelik gaan woon het. In 'n mate was hierdie deel dus reeds ryp vir afstigting toe die kerkraad, op aandrang van die Ring, in 1949 daartoe besluit het.
Kerklike geboue
Aansienlike struikelblokke op die weg tot afstigting was natuurlik die feit dat die gemeente die eerste skrede op die weg van selfstandigheid sonder die gebruiklike bruidskat aan kontant van die moedergemeente moes waag; en verder ook die besonder sterk sentimentele bande wat 'n groot deel van die gevestigde lidmate aan die ou historiese Tweetoringkerk gebind het. Wel het die nuwe gemeente by die skeiding of verdeling van eiendomme die twee kerksale en die pastorie in Wilsonstraat as geskenk ontvang, maar daar is ook onmiddellik besef dat hierdie geboue aanmerklik groter gemaak moet word om enigsins vir die gemeente doeltreffend te kan wees; en waar dit duidelik was dat die gemeente dit ten minste vir die eerste jaar net sou kon bybring om van die hand na die mond te lewe, was daar natuurlik baie wat in kleingelowigheid gesê het dat die gemeente finansieel nie sou kon bestaan nie.
Vir die jong leraar (ds. Kock), wat dan ook ná die stigting deur die eerste gekombineerde kerkraad met groot meerderheid tot eerste leraar van die gemeente beroep is, en vir die eerste kerkraad was dit egter 'n geloofsaak – en die geloof het (ten minste in die eerste jare) nie beskaam nie. Dit het bo verwagting goed gegaan. Die kerksaal in Watkeystraat is aanmerklik vergroot en van goeie stoele voorsien, en die skuld van £750 wat daar nog na die afstigting op die Ferreim-kerksaal gerus het, is ook betaal; en omstreeks 1951 het die gemeente hom begin beywer vir die aankoop van 'n geskikte perseel vir die aanbou van 'n kerkgebou.
Ten spyte van baie moeilikhede op die weg vorentoe, ontbreek dit die lidmate oor die algemeen nie aan moed en ywer nie, aldus Ons gemeentelike feesalbum (1952). “Ook in hierdie deel van Bloemfontein, wat tans nog maar betreklik onaansienlik en ‘sub-ekonomies’ is, staan daar groot industriële en woonbuurt-uitbreiding voor die deur, veral in die omgewing van Hamiltonstasie, waar reeds 'n hele aantal groot fabrieke aan die verrys is. Die kerkraad en gemeente het ongetwyfeld 'n groot en verantwoordelike taak.”
Inlywing
Op 11 Augustus 1998 het Volksblad as volg oor die inlywing van Monument by Uitsig-Bloemfontein berig: "Die NG kerk Monument, een van die oudste gemeentes in Bloemfontein, gaan binnekort met 'n ander gemeente saamsmelt deurdat sy lidmatetal drasties afgeneem het weens woonhuise wat in sakeondernemings omskep is. Dié gemeente in Kerkstraat, wat in 1949 van die NG Tweetoring-kerk afgestig het, sal op 1 September met die NG kerk Uitsig in Werdasingel saamsmelt. Ds. Lindo Pieters, gemeentebestuurder van die NG kerk Uitsig, sê lidmate van die Monument-gemeente sal Sondae van September af per bus na Uitsig gebring word. Hulle beoog om die Monument-kerkgebou aan 'n ander Christelike denominasie te verhuur. Die gebou sal nie vir pakplek of 'n sakeperseel gebruik word nie. Monument-gemeente bestaan uit sowat 1 500 lidmate, en kon geldelik nie meer 'n bestaan maak nie.
"Pieters sê 'n eenwordingsfees met 'n fakkelloop en potjiekos word op 4 September gehou. Die fakkelloop begin by Monument-kerk en op die grens van die twee gemeentes sal Uitsig-lidmate aansluit. 'n Fakkel sal by Uitsig-kerk aangesteek word. Uitsig-gemeente sal van September af sowat 4 500 lidmate hê. Vier kerkdienste sal dan elke Sondag gehou word. Die tradisionele diens begin om 08:00, die informele gesinsdiens om 09:30, en 'n diens vir jong mense sal om 10:00 gehou word. Die aanddiens is om 18:15. Pieters sê die kerk beoog om kategese te desentraliseer sodat dit uit 100 klasse met 7 kinders elk bestaan. Dié kinders sal dan weekliks by huise bymekaarkom. Pieters sal in beheer wees van die kerk se bestuur, finansies en administrasie, en die ander Uitsig-leraar, ds. Hein Kotzé, sal opleiding en toerusting behartig. Ds. Hugo van der Walt, tentmakerbedienaar van Monument, sal tot 1 April 1999 die Stille Rus-behuisingskema vir bejaardes in Monument bedien. Ds. Johnny Fourie van Monument sal van 1 Oktober af 'n heeltydse pastorale spreekkamer by Uitsig-kerk beman."
Kaap Spartel
Kaap Spartel is 'n gebergte in Marokko rondom 300 m bo seevlak by die ingang na die Straat van Gibraltar, 12 km Wes van Tangier. Onder die kaap is die Grotte van Hercules.
Beskrywing
Kaap Spartel is dikwels, maar verkeerdelik, verwys as die mees noordelike punt van Afrika, wat eintlik Ras ben Sakka, in Tunisië is. Dit is die mees noordwestelike punt van die vasteland van Afrika. Die kaap styg tot 'n hoogte van 326 m. op die boonste punt van Jebel Quebir waar daar 'n toring is. Daar is nog 'n toring nader aan die einde van die kaap wat dien as 'n vuurtoring.
Onder die kaap is die Grotte van Hercules. Dit is oop vir die publiek en hulle is toeganklik vanaf Robinson Plage. Die grotte het bewyse getoon van neolitiese bewoning. Voor die grotte 'n toeriste-aantreklikheid was, was hulle bordele. Histories was die rots gemyn en dit is een van die belangrike oorsake van die grotte se skepping.
Naby Kaap Spartel is Spartel Bank, 'n gesonke eiland vermoed deur sommige as die ligging van die legendariese eiland van Atlantis.
Kaap Spartel is toeganklik vanaf die nasionale pad S701.
Historiese gebeure
Tydens die Amerikaanse Onafhanklikheidsoorlog op 20 Oktober 1782 was daar 'n onbesliste stryd tussen die Britse en Franse/Spaanse vlote ongeveer 18 kilometer van die kus af. Die Slag van Kaap Spartel tussen skepe onder Admiraal Luis de Córdova y Córdova en 'n Britse Vloot onder admiraal Richard Howe. Die slag was nodig om Britse voorrade in stand te hou aan die beleërde Rots van Gibraltar.
In Desember 1911 het die Britse P&O-lynskip, SS-Delhi, naby Kaap Spartel gestrand. Al die passasiers is deur die Britse en Franse oorlogskepe gered, maar drie Franse redders het gesterf.
Die Stryd van die Kaap Espartel was 'n maritieme skermutseling op 29 September 1936 tydens die Spaanse Burgeroorlog. Die skermutseling het plaasgevind tussen die twee Nasionalistiese kruisers en twee Republikeinse torpedojaers, en het die Republikeinse blokkade van die Straat van Gibraltar gebreek, wat die vlootvoorsieningsroete tot Spaanse Marokko vir die Nasionaliste vroeg in die oorlog verseker het.
Nordhausen
Nordhausen is 'n stad in Thüringen, Duitsland met 'n oppervlakte van 105,3 km² en 43 943 inwoners.
Hochtaunuskreis
Die Hochtaunuskreis is 'n administratiewe distrik in die Duitse deelstaat Hesse. Die administratiewe setel en grootste nedersetting is Bad Homburg vor der Höhe.
Monoplectroninia hispida
Monoplectroninia hispida is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Herontoring
Die Herontoring (Engels: Heron Tower) is die hoogste wolkekrabber in die "City" van Londen (sentrale-Londen) wat in 2011 voltooi is. Die toring het 'n hoogte van 230 meter en 46 verdiepings. Die toring is ook die derde hoogste wolkekrabber in die Verenigde Koninkryk (naas The Shard en One Canada Square).
Dagen
DAGEN  (algemeen geskryf as Dagen) was ’n Deense dagblad wat slegs vir 41 uitgawes gepubliseer is, vanaf 22 Oktober 2002 tot 6 Desember 2002. DAGEN was die eerste nuwe koerant in bykans 50 jaar in Denemarke.
Op 6 Desember 2002 het Dagen 34,9 miljoen DKK skuld gehad en is op 13 Desember 2002 bankrot verklaar.
Die koerant het meer mediadekking gehad oor sy bankrotskap as wat dit kon verhoed. Die mediadekking was uitermatig intens. Baie het die koerant se eie leuses gebruik om te spot oor sy bankrotskap; ’n bekende een was "til folk som kan læse, fra folk som ikke kan regne" (Deens: vir mense wat kan lees, van mense wat nie kan reken nie) as ’n verwysing na die uitermatige hoë skuld wat hy gehad het.
Slagspreuke
DAGEN het enkele leuses gehad, met die doel om meer aandag te trek as ander eietydse koerante.
Demokraten
Demokraten (Die Demokraat) was ’n weekblad wat in Kopenhagen tussen 6 Januarie 1873 en 29 Desember 1873 uitgegee is. Die redakteurs was C. Würtz en W. Rasmussen.
Leah van Niekerk
Leah van Niekerk (gebore Leani) (24 November 1987, Kaapstad) is 'n Suid-Afrikaanse sangeres en aktrise. Van Niekerk is haar getroude van. Sy was te sien in As jy sing (2013) as juffrou Elise de Bruyn. Haar debuutalbum Wonderwerk het in 2015 verskyn.
Daan Langeveldt
Daan Langeveldt is ’n joernalis en vir ’n ruk redakteur van die tydskrif Keur. Hy skryf ontspanningslektuur, veral spanningsverhale en liefdesverhale.
Skryfwerk
“Dossier Q-013 streng vertroulik” (1969) is ’n spanningsverhaal in die Klub 707-reeks. “Spore in die ruigtes” (1976) is ’n spioenasie-verhaal. Braam Retief is aantreklik, ryk, besit ’n wildplaas en ’n spoghuis en tree as akteur in rolprente op, maar is ook ’n meedoënlose en gewetenlose spioen vir sy land. René Steenkamp is ’n jong filmster wat nog droom oor haar eie huis en man en kinders en sy is baie lief vir Braam. Sy onstandvastige lewe veroorsaak egter dat sy troos soek by die standvastige Frans le Roux, ’n film-regisseur. Braam ontmoet vir Olga Schmidt, een van Oos-Duitsland se gewildste verhoogsterre, vrou van ’n knap Duitse wetenskaplike en ma van ’n lieflike blondekopdogtertjie. Hulle raak bevriend en kry albei hoofrolle in dieselfde film wat in die donker oerwoude van Afrika afspeel. Wat Braam nie weet nie, is dat sy met ’n doel na Suid-Afrika gestuur is en dat die veiligheid van haar man en kind afhang van die sukses van haar sending en of sy die inligting wat hulle verlang, uit Braam kan kry. In “Dorp van skande” (1978) verlaat Frans Myburgh die dorp Steynskloof onverwags en keer dan jare later net so onverwags terug. Sy terugkeer verander die inwoners se lewens ingrypend, want hy weet nou waarom Rina Verhoef te vroeg dood is.
Verskeie liefdesverhale van hom word gepubliseer. Toe Erika Basson in “Gister se skadu's” (1975) gekroon is as Mejuffrou Suid-Afrika en boonop die liefde wen van Gerrit de Vos, het sy aanvaar dat die toekoms mooi sal wees. ’n Vreemdeling maak egter sy verskyning en dreig om al haar toekomsdrome te vernietig. “Twee paaie na geluk” (1975) is Herman Scheepers se verhaal. As jong seun moes hy magteloos toekyk hoe sy skimmelperd Sieraad van eienaar verander en die meisie waarop hy verlief was, Ilse, hom duidelik laat verstaan dat Sieraad nou aan haar behoort. Baie dinge en mense verander in die jare voordat hy hom as plaaslike geneesheer in die praktyk van ou dokter Chris van Rooyen vestig. Nou is hy die man na wie die omgewing se mense hulle wend in ’n oomblik van siekte of pyn. Almal kom na hom toe. Ook Petro Vermaak, die speelmaat van destyds wat so skielik ’n vrou geword het; Dries Lategan, wie se baie plase en baie geld hom voorheen baie mag gegee het; en selfs Ilse.
In “Ons, die skuldiges” (1981) sien nuuskieriges hoe dokter Chris Fouché laataand uit die huis van sy verpleegster, Adele Rousseau, kom. Die skindertonge is los oor hy nie tuis is by sy vrou, Elma, nie en ook oor Adele se verlede. Sy is geskei en het ’n kind. Dinge is egter meer ingewikkeld as wat dit op die oppervlak lyk. Chris en Elma se huweliksbootjie het gestrand die dag toe hulle daarin geklim het, Chris en Adele ken mekaar al van sy hospitaaljaar en dit was Chris wat vir Adele oorreed het om op hierdie klein Vrystaatse dorpie vir hom te kom werk. Dit word ook gou duidelik dat Adele se verlede haar gaan inhaal en dat sy nie altyd op die vlug sal kan bly nie. Eendag gaan dit opdaag, met verreikende gevolge. “Tussen liefde en haat” (1981) speel af op die plaas Berg-en-Dal, wat aan die kluisenaarskrywer Paul Barnard behoort. Sandra Petzer aanvaar Paul se aanbod om privaat klasse vir sy seuntjie te gee. Sy kom egter gou agter dat daar duistere geheime op Berg-en-Dal is. Paul se vrou, Janie, het op die berg op die plaas verongeluk, maar die buurman insinueer dat dit meer as ’n ongeluk was. Sandra begin vrae stel en kom dan op ’n aantal ongerymdhede af, sodat sy later nie meer weet wie om te vertrou nie. Dit is egter seker dat haar lewe ook in gevaar kan wees.
In “Blare in die wind” (1982) staan Tanya le Roux se moeder op troue met die veel ouer en baie ryk Ben Cronjé. Sy kinders Henri, Louise en Helen, is heftig gekant teen die troue. Veral Henri en Louise doen alles in hulle vermoë om die huwelik te laat skipbreuk ly en gebruik Tanya se blitshuwelik drie jaar gelede in Parys as wapen om druk op haar uit te oefen. Tanya swig eindelik en besluit om haar moeder te versoek om nie met Ben te trou nie. Dan neem die lewe sy eie loop en Tanya, Louise en Henri besef mense is maar nes blare wat deur die lewenswind rondgewaai word. In “Einde van ’n droom” (2010) swig Emil Laubscher voor druk van sy vrou Julie en hulle het ’n pragtige seuntjie, Mark. Tog bly die vrees by Emil huiwer dat die ongeneeslike siekte waaraan sy broer op jong ouderdom dood is, ook in sy gene skuil. Dié vrees het ook ’n invloed op sy huwelikslewe, en hy en Julie begin uitmekaardryf.
Ethelbert van Wessex
Ethelbert (ca. 835 – 866) was van 860 tot met sy dood koning van Wessex en Kent. Hy was die derde oudste seun van koning Ethelwulf en het sy broer Ethelbald opgevolg.
Tydens sy bewind is Kent deur die Vikings geplunder. Daar was ook invalle in Northumbrië en die Dene het tot by Winchester gevorder.
Hy is in 865 op sowat 30-jarige ouderdom dood en is opgevolg deur sy broer Ethelred.
Meitnerium
In die periodieke tabel lê dit in die d-blok, in periode 7 en groep 9, hoewel geen chemiese eksperimente al uitgevoer is om te bevestig dat dit optree soos die swaarder homoloog van iridium net bo dit nie. Daar is bereken meitnerium het dieselfde eienskappe as sy ligter homoloë, kobalt, rodium en iridium.
2021
Die jaar 2021 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 21ste jaar van die 21ste eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Walmer-landgoed
Walmer-landgoed is 'n onderafdeling van die voormalige Distrik Ses van Kaapstad in die provinsie van die Wes-Kaap.
In die apartheidsjare was sommige van die inwoners sogenaamde boonsteklas-Kleurlinge. Let wel dat die term "bruin mense" deesdae as meer aanvaarbaar beskou word. Dit is onder andere beskryf as "die gekleurde Bishopscourt", of "swart Seepunt", wat beide verwys het na welgestelde blanke woonbuurte. Die inwoners van Walmer-landgoed was glo meestal Engelssprekend, waar Engels nog beskou is as 'n taal met 'n hoër status as Afrikaans.