cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koffervis
Die Koffervis (Ostracion cubicus) is 'n vis wat slegs aan die ooskus van Suid-Afrika en Mosambiek voorkom en wel vanaf die Transkei. In Engels staan die vis bekend as die Boxy.
Voorkoms
Dit is 'n vierkantige vis wat soos 'n boks lyk. Onvolwassenes is geel met swart kolle. Volwasse wyfies is geel met wit kolle wat swart rande het terwyl die mannetjies olyfkleurig tot blou is met wit kolle en donker rande.
Habitat
Die vis kom voor in vlak rots- en koraalriwwe en word 45 cm groot. Die Koffervis skei 'n gifstof af wanneer hy bedreig word.
Heuningby
Die heuningby (Apis mellifera) is 'n insek wat dwarsoor die wêreld versprei is. Heuningbye word deur die mens benut vanweë die heuning en byewas wat hulle produseer, asook vir die bestuiwing van gewasse (veral vrugte). Byebevolkings wat vir menslike gebruik aangewend word, word deur byeboere aangehou en onderhou.
In Europa bestaan daar twee geneties verskillende bevolkings heuningbye. Uit DNS-analises blyk dit dat hierdie twee bevolkings nouer verwant aan die Afrika-heuningby is as aan mekaar.
Heuningbye beskik oor 'n interne biologiese klok wat hulle in staat stel om beter te kan navigeer en hul take te kan verdeel. Hulle is uiters sosiale insekte en woon in gemeenskappe wat uit ongeveer 'n halfmiljoen bye bestaan. Verreweg die meeste lede van hierdie gemeenskappe is steriele vroulike werkerbye. Slegs 'n paar honderd bye in die bevolking is mannetjies, ook genoem hommels. 'n Hommel se taak is om met 'n koningin te paar ('n aantal van hulle met een koningin op haar "bruidsvlug") en dié vrugbare wyfie se taak is om daarna lewenslank eiers te lê ten einde die byegemeenskap se voortbestaan te verseker.
Rooikol-bokvis
Die rooikol-bokvis (Parupeneus heptacanthus) is 'n vis wat in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf die Persiese Golf tot by die Oos-Kaap voorkom. In Engels staan die vis bekend as die Redspot goatfish.
Lieweheersbesie
Die lieweheersbesie of liewenheersbesie (ook soms 'n skilpadbesie of skilpadkewer genoem ) is lid van die familie Coccinellidae. Daar is meer as 5 000 spesies van hierdie soort kewer, wat dwarsoor die wêreld versprei is. Lieweheersbesies is klein insekte van tussen 1 en 10 mm lank. Hulle is gewoonlik geel, oranje of rooi met rooi kolletjies op hul vlerkdoppe en hul pote, kop en voelers is swart. Sommige spesies is egter meestal of heeltemal swart, grys of bruin en word nie maklik deur die leek as lieweheersbesies herken nie. Daar is ook ander klein kewers wat wel vir lieweheersbesies aangesien word, maar wat dit nie is nie.
Lieweheersbesies word as nuttige insekte beskou, siende dat hulle plantluise en ander insekte vreet wat plae in tuine, boorde, op plase en soortgelyke plekke is. In sommige plekke word hulle doelbewus losgelaat as 'n natuurlike metode van plaagbeheer. Lieweheersbesies sal ook hul eiers naby plantluiskolonies lê sodat die pasgebore larwes 'n beter kans het om hul prooi te vind.
Lieweheersbesies of skilpadbesies (familie Coccinellidae) is klein, halfbolvormige kewertjies met kort pote en helderkleurige dekskilde. Die meeste larwes en volwasse kewers eet skadelike insekte en word wêreldwyd vir biologiese plaagbestryding aangewend. Volwasse kewers kan 'n paar jaar oud word en oorwinter dikwels in groot getalle in beskutte plekke. Sowat 5 000 spesies is beskryf (300 in Suid-Afrika). Lieweheersbesies (familie Coccinellidae) se benaming dateer uit die Middeleeue, toe die goggatjies aan die Maagd Maria opgedra was (Beetles of Our Lady – Ladybird beetle). Skilpadbesies, Soos hulle ook bekend staan, is 'n ou Europese volksmedisyne wat vir koliek, tandpyn en masels voorgeskryf is.
Die meeste lieweheersbesies leef van sagte insekte soos plantluise, dopluise en witluise. In die opsig is hulle baie voordelig vir biologiese plaagbestryding en word wêreldwyd vir die doel gebruik. 'n Larwe vreet tussen 200 en 500 plantluise tydens 'n eksperiment het een spesifieke larwe 90 volwasse dopluise en 3 000 dopluislarwes gevreet.
Aangesien die kewers binne 4 tot 6 weke volgroei is, kan verskeie generasies in een seisoen vir plaagbestryding aangewend word. Van die bekendste plantluisbestryders is die spesies Hippodamia convergens en Adalia flavomaculata. Laasgenoemde help om onder meer die koringluisplaag in Suid-Afrika te beheer. Rodolia cardinalis is 'n baie bekende dopluisbestryer. Die donkerpers en swart kewer kom oorspronklik uit Australië en is teen die einde van die vorige eeu gebruik om 'n dopluisplaag in die Kaliforniese sitrusboorde te bestry.
Die metode was so geslaag dat die kewer ook na Suid-Afrika gebring is. Exochomus flavipes is nog 'n baie nuttige spesie wat 'n verskeidenheid van skadelike insekte vreet. Sommige lieweheersbesies (subfamilie Epilachninae) vreet ook plante. Die kewers is meestal oranje of swart en hulle liggame is met haartjies bedek. Hulle kom in Suid-Afrika voor en kan dikwels skade aan gewasse soos aartappels, mielies of lede van die komkommerfamilie (Cucurbitaceae) aanrig.
Bou
Hoewel lieweheersbesies selde groter as 10 mm word, is hulle opvallend vanweë hul groot kleurryk gestippelde dekskilde. Van bo gesien is die kewers bolvormig en onder is hulle plat. Hulle lyk dus soos miniatuurskilpadjies, vandaar die naam skilpadbesies. Net soos ander insekte het hulle 'n kop, ŉ borsstuk en 'n agterlyf. Die kop is baie klein met 'n kenmerkende gladde, skuins plaatjie vir 'n voorkop.
Op die voorkop is 2 paar baie kort voelers met verdikte punte, wat soos knuppels lyk. Reukselle wat die kewer in staat stel om kos op te spoor asook om 'n geskikte paarmaat te vind, kom in die voelers voor. Daar is ook 2 saamgestelde oë, en bytende monddele met ŉ bolip (labrum) aan die voorkop. Aan die borsstuk (toraks) is 3 paar kort pote en 2 paar vlerke. Die laaste lid van die pote is van 'n kloutjie voorsien en die voorlaaste lid (tarsus) is in 3 tarsale lede verdeel.
Glanskewers (familie Chrysomelidae), wat bedrieglik baie na lieweheersbesies lyk, het daarenteen 4 tarsale lede. Soos by alle kewers, is die voorste paar vlerke verhard tot dekskilde (elytra) wat in die driehoekige skutellum bymekaarkom. Die elytra is aan die harde 2e segment van die borsstuk (pronotum) vas en beskerm die vliesagtige agtervlerke asook die sagte agterlyf. Op die dekskilde is
Voortplanting
Tydens haar lewensduur kan die wyfie etlike honderde eiers lê. Dit word meestal in hopies aan die onderkant van blare na aan plantluiskolonies gelê sodat die larwes wat uitbroei, direk voedsel tot hulle beskikking kan hê. Larwes se pote en gevoelsintuie is om die rede swak ontwikkel, maar hulle het sterk bokake. Hulle broei na sowat 2 weke uit en is lank, maer en swak, met stekels of knoppe.
Hulle is baiekeer grys of swart, maar kan ook allerlei gekleurde patrone hê. Sommige larwes, byvoorbeeld die van die genus Ortalia, is met ŉ waslagie bedek. Na sowat 3 vervellings word die larwes papies, wat met 'n dik chitienlaag omring is. Hulle vorm nie kokonne soos vlinders nie. Die papiestadium duur ongeveer 10 dae, waartydens die kewer se kleur al hoe donkerder word. Na die gedaantewisseling (metamorfose) verskyn die volwasse kewer, wat 'n paar jaar oud kan word.
Spesies
Sowat 5 000 spesies Iieweheersbesies is beskryf (300 in Suid-Afrika). Die kewerfamilie is een van die bekendstes van die orde Coleoptera. Spesies word dikwels volgens die kenmerkende kolletjies op die kewer se dekskilde beskryf, byvoorbeeld die bekende rooi Coccinella septempuncfafa, wat 7 swart kolle het, of die Coccinella novempunctata, wat 9 kolle het. Thea vigintiduopunctafa is 'n geel kewer met 22 swart kolle. Adalia bipunctata (2 kolle) het 30 verskillende kleurskakerings.
Gereformeerde kerk Grootfontein
duimnael|links|300px|Die Gereformeerde kerk Grootfontein.
Lieweheersbesie
Spesies
Sommige spesies wissel besonder baie ten opsigte van kleurskakerings en word daarvolgens benoem. Adalia concolor is byvoorbeeld 'n egalige rooi kewertjie, terwyl Adalia lugubris weer heeltemal swart is. Een van die interessantste lieweheersbesies is Anatis ocelafa. Die kewer is rooi met swart kolle en het 'n ligte sirkel op die dekskild wat soos 'n oog lyk. Hy leef op naaldhout. Nog 2 spesies wat op naaldhout voorkom, is Chilocorus bipustulatus en Exochomus quadripustulatus - swart kewers met rooi kolle.
Gereformeerde kerk Grootfontein
duimnael|links|170px|Ds. Hendrik Stephanus van Jaarsveld, die stigter van die Gereformeerde kerk Grootfontein.
Taksim-plein
Taksim, van die Arabiese woord taqṣīm, beteken verdeling of verspreiding. Dit was oorspronklik die plek waar die water van die noorde van Istanboel verdeel en na ander dele van die stad versprei is.
Gereformeerde kerk Grootfontein
duimnael|regs|300px|Die Gereformeerde kerk Grootfontein is op [[28 Februarie 1965 amptelik in gebruik geneem .]]
Taksim-plein
Dit is ook ’n gewilde plek vir openbare geleenthede soos parades, vierings en selfs protesoptogte.
Gereformeerde kerk Grootfontein
duimnael|regs|300px|Die kerk se hoek- of gedenksteen is onthul op die dag waarop die kerk ingewy is.
Winterberge
Die Winterberge is 'n uitgebreide oos-wes-bergreeks en lê net noord van die klein dorpies Bedford, Adelaide en Fort Beaufort in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Die berg se gemiddelde hoogte is ongeveer 1 800 meter bo seevlak. Die Groot Winterberg se piek is noord van Adelaide en styg tot 2 371 meter, hoog genoeg om soms bedek te word met sneeu. Die onderliggende geologie bestaan uit skalie en sandsteen van die Beaufort-reeks van die Karoosisteem, dikwels met dolerietintrusies. Reënval is redelik hoog langs die suidelike hange (wat na die see toe front). 'n Indrukwekkende pas oor die bergreeks is die Katbergpas wat deur Andrew Geddes Bain gebou is in 1860–1864.
Gereformeerde kerk Grootfontein
Die Gereformeerde kerk Grootfontein is ’n Gereformeerde gemeente op die Namibiese dorp Grootfontein. Dis amptelik op 29 Mei 1943 gestig en het sy 75-jarige bestaan in die naweek van 26 en 27 Mei 2018 gedenk.
Ds. H.S. van Jaarsveld, na wie die Gereformeerde kerk Biermanskool oorspronklik Vanjaarsveld genoem is ter ere van sy baanbrekerswerk in Suidwes-Afrika, het as konsulent gehelp met die bediening van die Gereformeerdes in die noorde van die gebied. Onder sy leiding is Grootfontein in 1943 gestig, naas die gemeente Outjo (1930), die tweede oudste gemeente in die noorde.
Taksim-plein
2013-betogings
Taksim Gezi-park is aan Taksim-plein geleë en is ’n klein groen eiland in die betonoerwoud. In 2013 het die Istanboelse munisipaliteit begin om die park te sloop om nog ’n winkelkompleks te bou. Duisende mense het sedert 26 Mei 2013 daarteen betoog en pleks van samesprekings te voer, het die regerende Regs-en-Ontwikkelingsparty geweld gebruik om die ontwikkeling van die kompleks te verseker. Die polisie het fisieke geweld, waterkanonne en pepersproei gebruik om die betogers uiteen te jaag.
Die betogers het ook die eerste minister van die afgelope 10 jaar, Recep Tayyip Erdoğan, gekritiseer vir sy hardvogtige standpunt oor die kwessie en vir die oormatige gebruik van geweld deur die polisie. Die betogings het ook na tientalle ander Turkse stede versprei en het uitgebrei om talle ander kwessies in te sluit. Oral is mense in hegtenis geneem en geweld gebruik om die opstand beëindig. Die betogings het tot in 2014 voortgeduur.
Gereformeerde kerk Grootfontein
Op 17 September 1949 het die jong Gereformeerde gemeente die plaaslike munisipaliteit skriftelik vir ’n kerkerf gevra. Op 20 Mei 1950 het die kerkraad ’n gunstige antwoord ontvang. Dié erf is geleë op die geskiedkundige plek waar die Angola-Boere, onder leiding van pres. Diederik Prinsloo, van 1885 tot 1886 in die Republiek van Upingtonia gewoon het. Al die "burgers" van dié republiek was Doppers. Twee groot wildevyebome wat in 1928 as hekpale geplant is, oorskadu die voetpaadjie.
In 1953 het die gemeente geld vir kerkbou begin insamel en £85 in die boufondsrekening inbetaal. In 1955 het die plaaslike Gereformeerde boere 5 persent van hul kalweroes aan die boufonds afgestaan. Die kerk het ’n brandyster gekry en al die beeste is gebrandmerk. Die boere het gratis weiding voorsien, die beeste onder toesig van die kerkraad verkoop en die geld in die boufondsrekening inbetaal.
Ene Meyer, die argitek, het ’n bouplan in 1964 opgestel, wat die kerkraad dan ook goedgekeur het. ’n Boukommissie is aangestel, bestaande uit ds. E.W. Meyer, oudll. L.A. Grobler (sameroeper), N. van der Walt, P. du Toit en J.H. du Plessis. Tenders vir die oprigting van die kerkgebou is gevra en ene Harteveld van Gobabis s’n is aanvaar vir R22 000. Karel Strydom en ene Arends het die preekstoel, tafels, stoele en banke gemaak van dolfhout wat lidmate van Maroelaboom geskenk het en bykomende hout wat aangekoop is. ’n Lidmaat het later die banke oorgetrek. Ook die orrel was ’n skenking aan die kerk.
’n Ouderling en lid van die boukommissie, Jan Harm (Boet Jannie) du Plessis (gebore 28 Julie 1921, Mombolo, Angola, en oorlede 14 Mei 1984 op Walvisbaai) se vader, Lourens Marthienus du Plessis, is op 19 Junie 1886, terwyl die Dorslandtrekkers hier in die destydse Upingtonia oorgestaan het, op die grond gebore waarop die kerk gebou is. L.M. du Plessis het teruggetrek na Angola, maar is op 16 Mei 1962 op Onkoshi, Tsumeb, oorlede.
Die kerkgebou is op 27 en 28 Februarie 1965 amptelik in gebruik geneem. ’n Lidmaat, Nelie Prinsloo, het die sleutel in ontvangs geneem en die deur oopgesluit. Prof. W.J. Snyman het die opening waargeneem en die gedenksteen onthul.
Grootfontein is een van die opmerklike uitsonderings op die reël dat Gereformeerde Kerke in Namibië se lidmaattal in die eerste 15 jaar van die 21ste eeu betreklik bestendig gebly het, want einde 1997 was die sieletal (belydende en dooplidmate) 188, maar einde 2014 net 54.
Siff Andersson
Siff Andersson (gebore 8 Mei 1993) is 'n Deense aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente A God Without a Universe (2015), 60 Seconds to Die (2017), en Victim of Love (2019).
Distrik Ses
Distrik Ses was 'n kleurryke woon- en handelsbuurt van Kaapstad wat min of meer begrens is deur die spoorweg in die noorde, De Waalrylaan in die suide, Canterburystraat in die weste en Scottstraat in die ooste. Meer as 60 000 van sy inwoners is gedurende die 1970's met geweld deur die apartheidsregering verwyder.
Die buurt het sy naam in 1867 gekry toe die Wysigingswet op die Munisipale Raad bepaal het dat die munisipaliteit vir die doeleindes van die verkiesing in ses distrikte verdeel moet word. Distrik Ses was die suidelike gedeelte en het gestrek van Tafelberg tot aan die hange van Duiwelspiek en van die Woodstock-kant van die middestad tot by Trafalgarpark. In 1909 is die ses distrikte vervang deur agt wyke en die grootste gedeelte van Distrik Ses is ingesluit by die Kasteel-wyk. Vir Volksraadsverkiesings was Distrik Ses deel van die kiesafdeling Kaapstad-Kasteel, wat Morris Alexander, 'n groot kampvegter vir die regte van minderbevoorregtes, agt keer tussen 1910 en 1943 gewen het. Die naam Distrik Ses het egter gebly.
Teen die 1840's was Buitenkantstraat nie meer die grens van die stad nie en toe het gegoede wit gesinne hulle gaan vestig in wat later Distrik Ses sou word. Tussendeur het 'n aantal Kaapse Maleier- en Kleurlinginwoners gebly, oorwegend vakmanne en klein besighede. Mettertyd het die buurt begin verval. Tydens die 1890's het die stygende grondpryse en toename van Kaapstad se bevolking aanleiding gegee tot oorbevolking en haglike sanitasie probleme. Die toestande is vererger deurdat meer en meer swart werkers, wat meesal in diens van die hawe was, in die buurt kom woon het. Hulle het in treurige omstandighede gewoon met huiseienaars wat agtergekom het hulle kon geld maak deur woonplek in vervalle geboue ten duurste te verhuur.
Skepping en vernietiging
Die gebied is in 1966 as die Sesde Munisipale Distrik van Kaapstad aangewys. Die gebied het begin groei na die bevryding van die slawe in 1833. Die Distrik Ses-woonbuurt word begrens deur Sir Lowryweg in die noorde, Buitenkantstraat in die weste, Philip Kgosana-rylaan in die suide en Bergweg in die Ooste. Teen die begin van die eeu was dit reeds 'n lewendige gemeenskap wat bestaan het uit voormalige slawe, ambagsmanne, handelaars en ander immigrante, asook baie Maleiers wat deur die Verenigde Oos-Indiese Kompanjie na Suid-Afrika gebring is tydens sy administrasie van die Kaapkolonie. Dit was die tuiste van byna 'n tiende van die stad Kaapstad se bevolking, wat meer as 1 700–1 900 gesinne getel het.
Na die Tweede Wêreldoorlog, gedurende die vroeëre deel van die Apartheidsera, was Distrik Ses relatief kosmopolities. Geleë binne sig van die dokke, is sy inwoners grootliks geklassifiseer as bruin onder die Bevolkingsregistrasiewet, 1950 en het 'n aansienlike aantal bruin Moslems, genaamd Kaapse Maleiers, ingesluit. Daar was ook 'n aantal swart Xhosa-inwoners en 'n kleiner aantal Afrikaners, Engelssprekende blankes en Indiërs. In die 1960/70's is groot krotbuurte gesloop as deel van die apartheidsbeweging wat die Kaapstadse munisipaliteit by die tyd het by wyse van die Groepsgebiedewet (1950) in wet ingeskryf. Dit het egter eers in 1966 in werking getree toe Distrik Ses as 'n 'slegs blankes' gebied verklaar is, die jaar wat die sloping begin het. Nuwe geboue het gou uit die as van die gesloopte huise en woonstelle ontstaan.
Regeringsamptenare het vier primêre redes vir die verwyderings gegee. In ooreenstemming met apartheidsfilosofie het dit verklaar dat interrassige interaksie konflik veroorsaak het, wat die skeiding van die rasse noodsaak. Hulle het Distrik Ses as 'n krotbuurt beskou, net geskik vir verwydering, nie rehabilitasie nie. Hulle het ook die gebied as misdaadgeteisterde en gevaarlike uitgebeeld; hulle het beweer dat die distrik 'n misdaadnes was, vol onsedelike aktiwiteite soos dobbel, drink en prostitusie. Alhoewel dit die amptelike redes was, het die meeste inwoners geglo dat die regering die grond gesoek het omdat dit naby die middestad, Tafelberg en die hawe is.
Op 2 Oktober 1964 het 'n departementele komitee wat deur die Minister van Gemeenskapsontwikkeling ingestel is, vergader om die moontlike herbeplanning en ontwikkeling van Distrik Ses en aangrensende dele van Woodstock en Soutrivier te ondersoek. In Junie 1965 het die Minister 'n 10-jaar skema aangekondig vir die herbeplanning en ontwikkeling van Distrik Ses onder CORDA-die Komitee vir die Rehabilitasie van Bedrukte Gebiede. Op 12 Junie 1965 is alle eiendomstransaksies in Distrik Ses gevries. 'n Verbod van 10 jaar is opgelê op die oprigting of verandering van enige gebou.
Teen 1982 is meer as 60 000 mense na 'n Kaapse Vlakte-townshipkompleks sowat 25 kilometer verder verskuif. Die ou huise is gesloop. Die enigste geboue wat oorgebly het, was plekke van aanbidding. Internasionale en plaaslike druk het herontwikkeling egter vir die regering moeilik gemaak. Die Kaapse Technikon (nou Kaapse Skiereiland Universiteit van Tegnologie) is gebou op 'n gedeelte van Distrik Ses wat die regering herdoop het tot Zonnebloem. Afgesien hiervan en sommige polisiebehuisingseenhede is die gebied onontwikkeld gelaat.
Sedert die val van apartheid in 1994 het die Suid-Afrikaanse regering die ouer aansprake van voormalige inwoners op die gebied erken en onderneem om herbouing te ondersteun.
Gebied
Die Distrik Ses-area is in die stadskom van Kaapstad geleë. Dit bestaan uit Walmer Estate, Zonnebloem en Lower Vrede (die voormalige Roelandstraatskema). Sommige dele van Walmer Estate, soos Rochesterstraat, is heeltemal vernietig, terwyl sommige dele soos Cauvinweg behoue gebly het, maar die huise is gesloop. In ander dele van Walmer Estate, soos Worcesterweg en Chesterweg, is mense uitgesit, maar slegs 'n paar huise is vernietig. Die grootste deel van Zonnebloem is vernietig behalwe 'n paar skole, kerke en moskees. ’n Paar huise in die ou Constitution-straat (nou Justice Road) het oorgebly, maar die huise is aan wit mense verkoop. Dit was die geval met Bloemhof-woonstelle (hernoem as Skyways). Die grootste deel van Zonnebloem word deur die Kaapse Technikon besit (wat op meer as 50% van die grond gebou is).
Terugkeer
Teen 2003 het werk aan die eerste nuwe geboue begin: 24 huise wat aan inwoners ouer as 80 jaar sou behoort. Op 11 Februarie 2004, presies 38 jaar nadat die gebied deur die Apartheidsregering gehersoneer is, het oudpresident Nelson Mandela die sleutels aan die eerste terugkerende inwoners, Ebrahim Murat (87) en Dan Ndzabela (82), oorhandig. Ongeveer 1 600 gesinne sou oor die volgende drie jaar terugkeer.
Detroit
Detroit, wat ook die byname Motown of Motor City dra, is die grootste stad en hawe van Michigan, Verenigde State, aan die Detroitrivier, met 910 920 inwoners (2009). Dit is die sentrum van 'n metropolitaanse gebied met meer as 4,4 miljoen inwoners.
Joan Carroll
Joan Carroll (18 Januarie 1932 – 16 November 2016) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Primrose Path (1940), Obliging Young Lady (1942), Meet Me in St. Louis (1944), en The Bells of St. Mary's (1945).
Detroit
Die stad is 'n handel- en nywerheidsentrum (Ford-, General Motors-, Chrysler-motors, vliegtuie, farmaseutiese produkte, chemikalië, werktuig, staal, sintetiese diamante), en het 'n mark vir graanprodukte en 'n universiteit.
Geskiedenis
Detroit is in die jaar 1701 deur die Franse avonturier Antoine Laumet de La Mothe, sieur de Cadillac gestig. Aanvanklik is die nedersetting ter ere van graaf de Pontchartrain, die seevaart-minister van koning Lodewyk XIV, en na aanleiding van sy ligging aan die westelike oewers van die Groot Mere Sainte-Claire en Erie Fort Pontchartrain du détroit genoem.
Die strategies belangrike ligging in die gebied van die Groot Mere bevorder Detroit se vinnige groei. Die stad word ook as die bakermat van die Amerikaanse motorbedryf beskou, nadat Henry Ford hier in 1899 met die vervaardiging van motors begin het. Die motorbedryf beslaan steeds meer oppervlakte en het lankal ook na die voorstede uitgebrei.
Ekonomie
Detroit staan bekend as die hoofstad van die Amerikaanse motorbedryf: Die drie grootste motorvervaardigers van die VSA - naamlik General Motors, Ford en Chrysler - het hulle hoofkwartiere in die stad.
Kultuur
Die Detroit Institute of Arts is een van die belangrikste museums in die stad.
Cribrochalina punctata
Cribrochalina punctata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cribrochalina en tot die familie Niphatidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1886 deur Ridley & Dendy.
Kelly Rutherford
Kelly Rutherford (gebore 6 November 1968) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Scream 3 (2000) en in die televisiereekse Melrose Place (1992), The Adventures of Brisco County Jr. (1993), en E-Ring (2005).
Eunug
’n Eunug is ’n gekastreerde man, gewoonlik een wat vroeg genoeg gekastreer is sodat dit aansienlike hormonale gevolge sou hê. Die term word gewoonlik gebruik vir mans wat gekastreer is sodat hulle spesifieke sosiale funksies kon verrig, soos wat histories in baie gemeenskappe algemeen was.
Migrasie van voëls
Die migrasie van voëls is die jaarlikse seisoenale migrasie wat verskeie voëls onderneem. Hulle broei gewoonlik op een plek, maar oorwinter elders. Die voordeel hiervan is dat hulle die gunstige weer en beskikbaarheid van voedsel in hul oorwinteringsgebied kan benut, veral as die broeigebied se winters te koud of as die dae te kort is. Voëls wat jaarliks trek, word trekvoëls genoemd; voëls wat die hele jaar op een plek deurbring word standvoëls genoem.
Eunug
Deur die eeue het hulle verskeie funksies in verskillende gemeenskappe verrig: as huiswerkers, kastraatsangers (soprane), godsdienstige spesialiste, regeringsamptenare en militêre aanvoerders. In kulture wat harems gehad het, is hulle dikwels as bediendes en wagte gebruik. Eunugs, is geglo, het nie enige lojaliteit teenoor die militêre, die aristokrasie of ’n familie gehad nie (hulle het ten minste nie kinders en skoonfamilie gehad nie), en was dus meer betroubaar.
Migrasie van voëls
Die mens was al van vroeg af bewus van swaeltjies wat gedurende die winter "verdwyn" en betyds terugkeer vir die somer. Eers gedurende die 19e eeu is daar besef dat voëls migreer in plaas van hiberneer, soos vroeër gemeen is.
Kornies
Die Korniese taal (Kornies: Kernowek of Kernewek) behoort saam met Wallies en Bretons tot die Britonse groep van die Keltiese tale en word tot sowat 1780 (die jaar waarin die laaste moedertaalspreker van Kornies, Dolly Pentreath, oorlede is) in Cornwall as 'n gemeenskapstaal gepraat.
Eunug
Soms het hulle hoë posisies gehad omdat hulle direkte toegang tot ’n heerser gehad het deur byvoorbeeld sy bed op te maak, sy hare te sny, hom te bad en boodskappe te dra. In die Ottomaanse Ryk was die swart hoof-eunug byvoorbeeld net onder die hoofminister wat toegang tot en die vertroue van die sultan betref het.
Migrasie van voëls
Die Europese grysborsseeswaels (Sterna paradisaea) migreer twee keer per jaar agter die somer aan. In Desember word die voël in die Antarktiese gebied en gedurende Julie in die Noordpoolgebied aangetref.
Kornies
Van sy basiese woordeskat stem sowat 80 persent met Bretons, 75 persent met Wallies, 35 persent met Iers-Gaelies en 35 persent met Skots-Gaelies ooreen.
Eunug
Die woord "eunug" kom van die Griekse eune ("bed") en ekhein ("oppas"), dus "bedoppasser".
Migrasie van voëls
Voëls vlieg dus jaarliks in totaal tot 40 000 km suid om te oorwinter en noord om te broei. Aanvanklik het die begrip migrasie slegs die periodieke en dramatiese omvangbeweging van voëls omvat, maar wetenskaplikes het in die loop van die 20ste eeu ontdek dat baie meer organismes gedragspatrone toon wat as migrasie beskou kan word.
Kornies
In die eerste helfte van die twintigste eeu begin die "Old-Cornwall"-beweging weer belangstelling vir die ou Korniese taal wek. Met die eeuwending is daar weer enkele honderd mense wat die taal min of meer kan praat en skryf, en sowat 3 500 mense het 'n basiese begrip van Kornies. In teenstelling met die ander keltiese groepe in die Verenigde Koninkryk geniet die sprekers van Kornies egter geen minderheidstatus nie. Wél is daar 'n plaaslike beweging (Mebyon Kernow, die Seuns van Cornwall) wat 'n eie nasionale bewussyn wil bevorder.
Eunug
thumb|180px|links|’n Kalksteenmuurreliëf van ’n Assiriese hofwerker, ’n eunug (744-727 v.C.), Antieke Oosterse Museum, [[Istanboel.]]
Migrasie van voëls
Op grond van voëls se trekgewoontes is daar vroeër 'n onderskeid gemaak tussen trekvoëls en standvoëls. Die huidige beskouing is dat so 'n duidelike onderskeid nie gemaak kan word nie, aangesien groepe van party spesies migreer, terwyl ander groepe van dieselfde spesie die hele jaar op dieselfde plek deurbring.
'n Voorbeeld hiervan is die Europese spreeu (Sturnus vulgaris). Lede van hierdie spesie wat in Oos-Europa hou, is volwaardige trekvoëls omdat die winter te straf is. Voëls van dieselfde spesie wat in die westelike dele van Europa hou, is slegs gedeeltelik trekvoëls. Die wintertemperature in Brittanje is nie so laag as in byvoorbeeld Moskou nie en die voëls het in die weste 'n beter kans op oorlewing. Migrasie verg 'n groot hoeveelheid energie en 'n voël kan miskien minder energie gebruik en tog die winter oorleef deur op dieselfde plek te bly.
Kornies
Taalgeskiedenis
Daar is min bekend oor die Korniese taal in die vroeë Middeleeue. In die 9de eeu verskil Oud-Kornies reeds duidelik van Oud-Bretons en Oud-Wallies.
Met die Normandiese verowering van Engeland in die jaar 1066 verander die maatskaplike orde heeltemal; terwyl die Normandiese adellikes die nuwe bolaag en die Sakse 'n soort middelklas vorm, is Kornies die eenvoudige volkstaal van die arm plattelandse bevolking. Nogtans dateer die eerste dokumente, waarin minstens enkele Korniese woorde voorkom, uit hierdie tydperk.
Migrasie van voëls
Daar is onlangs gevind dat sommige voëls 'n nomadiese lewenswyse kan volg. Dit is gewoonlik voëls wat in 'n ongunstige habitat hou, soos die rand van 'n woestyn, en gevolglik agter beskikbare voedselbronne aan trek.
Voëls kan verskeie maniere van beweging gebruik om te trek. Die hoenderagtiges, soos tarentale, fisante en patryse, asook volstruise sal na hulle bestemming loop. Seevoëls, soos die pikkewyne, sal oor lang afstande swem om by hul bestemmings uit te kom. Die mees algemene manier van trek is egter om te vlieg. Die vlerke van vlieënde trekvoëls is gewoonlik lank en baie goed ontwikkel.
Kornies
Taalgeskiedenis
Teen die einde van die 14de eeu het die taalgrens tussen Kornies en Engels, wat geleidelik die Anglo-Normandiese taal begin vervang, verder weswaarts verskuif, en sy gebruik bly meesal beperk tot die armste bewoners van Cornwall. Desondanks bereik Middel-Kornies as skryftaal sy literêre hoogtepunt. Aangesien die Bybel nie in Kornies vertaal is nie, raak godsdienstige dramas en gedigte baie gewild, wat die Bybelse leerstellings vir mense sonder enige kennis van Engels sou verduidelik. Die bekendste is die Pascon agan Arluth, 'n berymde passie van Jesus Christus, en Bewnans Meryasek, die biografie van die heilige Meriasek, biskop van Vannes in Bretagne, wat as sendeling na Cornwall gekom het. Die opmerklike gehalte van die Korniese literatuur kontrasteer met die beperkte gebruik van Kornies as 'n omgangstaal en word as die nagevolg van 'n lang literêre tradisie beskou.
Die Korniese taal trek geen voordeel uit die kulturele ontwikkeling tydens die renaissance en die uitvinding van die drukpers nie. Baie adellikes het in die Engelse burgeroorloë tussen die huise Lancaster en York gesneuwel, ander het hulle landgoedere vir goed verlaat of is onteien. Die nuwe Anglikaanse godsdiens is in die 16de eeu saam met die Engelse gebedboek Book of Common Prayer ingevoer. Die Korniese bevolking was nie bereid om te konverteer nie en het ook die aanbod van die owerhede om die gebedboek in die Korniese taal te laat vertaal van die hand gewys. 'n Opstand van Rooms-Katolieke bewoners is in 1548 afgeweer, en die leiers van die beweging is tereggestel. Die vervolging van Rooms-Katolieke deur die Engelse owerhede het ook die noue historiese betrekkinge met Bretagne laat sneuwel.
Koonaprivier
Die Koonaprivier is 'n rivier wat in die Oos-Kaap, Suid-Afrika vloei. Die rivier ontspring in die Katberg en vloei dan weswaarts in die rigting van, en later deur Adelaide. Hierna kronkel die rivier heelwat (-32.8754°N, 26.306°W) terwyl dit in 'n oostelike rigting deur die eskarp vloei, maar swaai dan suidooswaarts om aan te sluit by die Groot-Visrivier op pad na die Indiese Oseaan.
Kornies
Taalgeskiedenis
Reeds teen die begin van die 17de eeu het Kornies as omgangstaal daadwerklik begin uitsterf; die laaste taalgebied was die uiterste weste waar dit rondom 1700 nog in 25 dorpe as huistaal gebesig is. In hierdie tydperk ontstaan nog een skouspel; Gwryans an Bys (Die Skepping van die Wêreld) deur William Jordan word in 1611 opgevoer. 'n Poging deur 'n groep geleerdes onder leiding van John Keigwin (1641–1741) om die Bybel in Kornies te vertaal misluk omdat die werk té omvangryk blyk te wees, en net die boek Genesis verskyn. 'n Kollega von Keigwin, Nicholas Boson, skryf saam met sy kinders die verhandeling Nebbaz Gerriau dro tho Carnoack (Enkele woorde oor die Korniese taal) wat in 1700 vrygestel word. Die saga Jowan Chy an Hor (John van Chyanhor) ontstaan in die dekade tussen 1660 en 1670. Die Walliese geleerde Edward Lhuyd stel in sy Archaeologica Cornu-Britannica die eerste Korniese grammatika bekend.
Teen die einde van die 19de eeu – toe daar nog enkele tweetalige mense in Cornwall opgespoor kon word – wek die Korniese taal groot belangstelling by taalkundiges. 'n Groot woordeboek van die Korniese taal verskyn in die jaar 1865, en in 1887 stel W.P. Jagos sy English-Cornish Dictionary bekend.
Migrasie van voëls
Party voëls is klein, vaartbelyn en sterk vlieërs, soos swaeltjies, terwyl ander, soos die ooievaars, relatief groot en lomp is. Swaeltjies is aktiewe vlieërs met die bykomende voordeel dat hulle hul prooi kan vang terwyl hulle vlieg. Hulle kan dus hul vlugte in 'n klein aantal lang skofte onderneem omdat hulle nie hoef te land om te eet nie en hulle hoef ook nie soveel voedselreserwes soos die ander migrante op te berg nie. Voëls soos ooievaars is te groot om lang afstande aktief te vlieg en moet dus op gunstige lugstrome wag om tot by hul bestemming te sweef. Die meeste migrante pak hulle tog aan in swerms van wisselende grootte.
Kornies
Taalgeskiedenis
In 1929 skryf Robert Morton Nance die leerboek Cornish for All (Kornies vir iedereen) wat onder meer Jowan Chy an Hor as leesteks bevat. In 1969 word 'n langspeelplaat met die saga, gelees van Richard Gendall, deur die Komitee vir die Taal van Cornwall vrygestel. Die Nuwe Testament (An Testament Nowydh) is in 2002 in Kornies vertaal.
Migrasie van voëls
Die mees algemene migrasierigting is van noord na suid en omgekeerd. Hierdie migrasies geskied gewoonlik tussen die kontinente van Europa en Afrika en is seisoensgebonde. Wat opvallend is, is dat die meerderheid van die migrante insekte-etend is. Hulle migreer voor die winter omdat hulle voedselbron, insekte, gedurende die winter skaars is. Deur agter die somer aan te vlieg, ervaar insekte-etende voëls twee voordele: hulle hoef hulle nie aan te pas by uiterste klimaatsveranderinge nie omdat hulle altyd in warm klimate is, en hulle is altyd van 'n voldoende voedselvoorraad verseker omdat die insekte se rustyd gewoonlik verby is wanneer die voëls hul bestemming bereik.
Eksperimente waarin voëls met ringe gemerk is, het bewys dat trekvoëls jaar vir jaar na 'n spesifieke plek terugkeer. Hulle sal dus ook spesifieke trekroetes volg. Die voëls vermy grotendeels die Saharawoestyn en die Middellandse See en kom Afrika hoofsaaklik oor die Straat van Gibraltar en by die Midde-Ooste binne. Hulle kan nou met die Nylrivier en die Skeurvallei langs vlieg totdat hulle verder suid uitsprei. Daar is egter min oor die trekroetes in Afrika bekend. Hierdie noord-suid-migrante oorwinter gewoonlik in Afrika, maar keer betyds terug vir die Europese somer om daar te broei.
'n Tweede soort migrasie is 'n oos-wes- en omgekeerde migrasie, wat gewoonlik oor kort afstande geskied om agter reën of 'n seisoenale beskikbaarheid van kos aan te trek.
Trekvoëls
Trekvoëls is voëls, soos die swaeltjie, wat elke jaar na warmer lande trek. As dit koud raak in Suid-Afrika vlieg swaeltjies byvoorbeeld na Europa, waar dit dan somer is. Trekvoëls kom elke keer na dieselfde plek, soms dieselfde nes terug.
Standvoëls
Standvoëls is voëls wat somer en winter op dieselfde plek bly, soos die mossie.
Die roek is soms 'n standvoël, maar ook soms 'n trekvoël. Hoe verder na die ooste, hoe meer raak hulle trekvoëls. Wes-Europese roeke is grotendeels standvoëls.
Omgekeerde migrasie
Omgekeerde migrasie is die fenomeen waar voëls 180 grade in die verkeerde rigting vanuit hulle broeigebied vlieg. Dit kom veral by sangvoëls voor, waar die trekinstink geneties bepaal is. Omgekeerde migrasie word dikwels as verklaring gegee vir die dwaalgaste vanuit Sentraal-Asië wat in Europa opdaag, maar wat normaalweg in Suidoos-Asië oorwinter.
ISSN
'n ISSN het agt syfers wat uit twee groepe van 4 syfers bestaan en deur 'n strepie geskei word. Die laaste syfer is 'n kontrolesyfer, maak kan ook 'n 'X' wees. 'n Voorbeeld van so 'n kode is: "ISSN 1240-2346".
Eunug
thumb|200px|’n Groep eunugs, muurskildery uit die graftombe van prins Zhanghuai, 706 n.C. In China het kastrasie die verwydering van die penis én testikels beteken. Dit is terselfdertyd met ’n mes afgesny. Eunugs kom sedert sowat 4 000 jaar gelede in China voor, was keiserlike dienaars sedert 3 000 jaar gelede en was algemeen as staatsdiensamptenare teen die tyd van die Qin-dinastie. Van hierdie antieke tye tot met die Sui-dinastie was kastrasie beide ’n tradisionele straf en ’n manier om in keiserlike diens geneem te word. Sekere eunugs het groot mag gekry wat soms selfs dié van hoë amptenare oortref het. Selfkastrasie was ’n algemene praktyk. Dit is egter nie altyd volledige uitgevoer nie en was later onwettig.
ISSN
Dit is in 1975 geskep as ISO-standaard 3297. ISO-subkomitee TC 46/SC 9 is vir die standaard verantwoordelik.
Eunug
In die Ottomaanse Ryk was eunugs gewoonlik slawe wat van elders gebring is. ’n Taamlike deel van manlike slawe was eunugs. Die keiserlike harem in die Topkapi-paleis (1465-1853) en later die Dolmabahçe-paleis (1853-1909) in Istanboel was onder administrasie van eunugs. Daar was twee kategorieë: swart en wit eunugs. Swart eunugs was slawe van Afrika wat die byvroue en amptenare in die harem bedien het. Wit eunugs was Europeërs van die Balkan of Kaukasus wat óf op die swartmark gekoop is óf seuns wat uit Christelike families geneem is wat nie hulle belasting kon betaal nie. Hulle is van 1582 af verbied om in die harem te kom.
Eunugs is dikwels in die keiserlike paleise van Moslemheersers in diens geneem as bediendes van adellike vroue, as wagters van die harem en as seksmaats vir die adellikes. Van hulle het ’n hoë posisie in die gemeenskap gehad. Hulle was in ’n hiërargie georden, dikwels met ’n senior of hoofeunug en ’n groep junior eunugs onder hom. Hulle is toegelaat om tussen vroue te woon en kon dus boodskappers, oppassers, bediendes en paleiswagte wees. Hulle het dikwels ook deel uitgemaak van die koning se raadgewers.
Dagmar Andreasen (aktrise)
Dagmar Andreasen (28 Desember 1910 – 10 Mei 1991) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rol in die rolprent The Circus Casablanca (1981).
Mari Devon
Mari Devon (* 1960) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Digimon: Battle of Adventurers (2001) en Howl's Moving Castle (2004), en in die televisiereekse Batman Beyond (1999) en Digimon: Digital Monsters (1999).
Cribrochalina vasculum
Cribrochalina vasculum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
.cy
.cy is die agtervoegsel van domeinname uit Ciprus.
Registrasie kan onder die volgende tweedevlak-domeine plaasvind:
Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland
Die Sosialistiese Eenheidsparty van Duitsland (Duits: Sozialistische Einheitspartei Deutschlands, kort SED) was 'n politieke party wat in 1946 in die Sowjet-besettingsone van Duitsland gestig is. Onder politieke druk het twee partye, die Kommunistiese Party van Duitsland (KPD) en die Sosiaal-Demokratiese Party van Duitsland (SPD), saamgesmelt en in die volgende jare onder invloed van die Sowjet-besettingsmag verder ontwikkel tot 'n kommunistiese party met 'n party-apparaat waarin polities hoogs geskoolde lede 'n sentrale rol gespeel het.
Aangesien feitlik alle staatsorgane deur SED-lede oorheers is, het die party vinnig tot 'n sogenaamde "staatsparty" ontwikkel sodat na die politieke stelsel van die latere Duitse Demokratiese Republiek (DDR), wat in 1949 geproklameer is, as "partydiktatuur" verwys word.
Groefby
Groefbye (Halictidae) is die tweede-grootste familie van bye (klade Anthophila) met amper 4,500 spesies. Halictid spesies is 'n uiters uiteenlopende groep wat baie in voorkoms kan verskil. Die byfamilie bestaan uit klein (> 4 mm) tot mediumgrootte (> 8 mm) bye. Groefbye het gewoonlik 'n donker kleur en dikwels 'n metaalglans. Verskeie spesies is volkome of deels groen, en sommige is rooi. 'n Aantal het geel merke, veral die mannetjies wat gewoonlik geel gesigte het – 'n kenmerk wat by verskeie byfamilies voorkom.
Lewis-suur en -basis
'n Lewis-suur is 'n chemiese spesie wat 'n leë orbitaal bevat wat in staat is om 'n elektronpaar vanaf 'n Lewis-basis te aanvaar om 'n Lewis-addukt te vorm.
'n Lewis-basis is dus enige spesie met 'n gevulde orbitaal wat 'n elektronpaar bevat wat nie gebruik word vir binding nie, maar wel 'n datiewe binding met 'n Lewis-suur kan vorm om 'n Lewis-adduk te vorm.
Andrew Beauchamp-Proctor
Kapt. Andrew Beauchamp-Proctor (1894 - 1921) was 'n Suid-Afrikaanse vegvlieënier wat tydens die Eerste Wêreldoorlog met die Victoriakruis (VK) vereer is. Hy word in dieselfde asem genoem as Manfred von Richthofen (die "Rooi Baron") en Mick Mannock as 'n bobaasvlieënier.
Lewis-suur en -basis
Ammoniak (NH3) is byvoorbeeld 'n Lewis-basis omdat dit sy elektronpaar kan skenk. Boortrifluoried (BF3) is 'n Lewis-suur, aangesien dit 'n alleenpaar kan aanvaar. In 'n Lewis-adduk deel die Lewis-suur en -basis 'n elektronpaar wat deur die Lewis-basis voorsien word, wat 'n datiewe binding vorm. In die konteks van 'n spesifieke chemiese reaksie tussen NH3 en BF3, sal die alleenpaar van NH3 'n datiewe binding vorm met die leë orbitaal van BF3 om 'n addukt NH3•BF3 te vorm.
Andrew Beauchamp-Proctor
Biografie
Andrew Frederick Weatherby (“Proccy”) Beauchamp-Proctor is op 4 September 1894 op Mosselbaai gebore en matrikuleer in Desember 1912 aan SACS in Kaapstad. Hy onderbreek sy studie in die ingenieurswese aan die Universiteit van Kaapstad om as vrywilliger aan die Duits-Suidwes-Afrika-veldtog deel te neem. In Augustus 1915 sit hy sy studie voort, maar in Maart 1917 is hy weer soldaat en ondergaan vlieëniersopleiding. Omdat hy maar 1.57m lank is, moes sy vliegtuigsitplek en die roerpedale aangepas word. Tussen 8 Augustus en 8 Oktober 1918 is hy in 26 luggevegte in Frankryk betrokke en vernietig 54 vyandelike vliegtuie en lugballonne. Op 8 Oktober is hy self raakgeskiet en is sy deelname aan die oorlog verby.
Lewis-suur en -basis
Die terminologie wat gebruik word vir Lewis-sure en -basisse kom van die bydraes van die Amerikaanse fisiese chemikus Gilbert N. Lewis.
Andrew Beauchamp-Proctor
Biografie
Sy unieke langafstandvisie maak van hom 'n besonder akkurate skut. Dit saam met sy uithouvermoë, vasberadenheid en durf besorg hom twee maal die MC, die militêre kruis. Koning George V het persoonlik die VC, DSO (Distinguished Service Order) en die DFC (Distinguished Flying Cross) aan hom toegeken. Hy was die enigste Suid-Afrikaner wat die VC in die Eerste Wêreldoorlog gewen het en die mees gedekoreerde Suid-Afrikaner ooit.
Lewis-suur en -basis
Die terme nukleofiel en elektrofiel is min of meer uitruilbaar met onderskeidelik Lewis-basis en Lewis-suur. Hierdie terme, veral hul abstrakte selfstandige naamwoordvorm nukleofilisiteit en elektrofiliteit, beklemtoon egter die kinetiese aspek van reaktiwiteit, terwyl die Lewis-basisiteit en Lewis-suurheid die termodinamiese aspek van Lewis-addukvorming beklemtoon.
Andrew Beauchamp-Proctor
Biografie
Terwyl hy vir 'n lugvertoning geoefen het, sterf hy op 21 Junie 1921 op die Salisbury Plain in Engeland. Tydens 'n staatsbegrafnis is hy op Mafikeng ter ruste gelê.
Emily Rutherfurd
Emily Rutherfurd (gebore 18 September 1974) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Van Wilder (2002), Elizabethtown (2005), en Pain & Gain (2013), en in die televisiereeks Married to the Kellys (2003).
Narsnellervis
Die Narsnellervis (Balistoides conspicillum) is 'n vis wat voorkom in die Indo-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf Kenia tot by die Aliwal-bank. In Engels staan die vis bekend as Clown triggerfish.
Voorkoms
Die vis het wit kolle aan die onderkant op sy swart lyf met 'n geel streep om die bek en onder die oë. Dit kom voor in koraalriwwe en word slegs 35 cm groot.
Topkapi-paleis
Die Topkapı-paleis (Turks: Topkapı Sarayı) of in Ottomaanse Turks: طوپقپو سرايى, gewoonlik getranslitereer as "Topkapi") is ’n paleis in Istanboel, Turkye. Dit was vier eeue lank die amptelike woning van die Ottomaanse sultans, van 1465 tot 1856.
Die paleis is ook gebruik vir staatsgeleenthede en koninklike vermaak en is vandag ’n groot toeriste-attraksie. Dit huisves ook die heiligste relieke van die Moslem-wêreld, soos die profeet Mohammed se mantel en swaard. Topkapı-paleis vorm deel van die monumente van die "historiese gebiede van Istanboel" wat in 1985 ’n Unesco-wêrelderfenisgebied geword het – dit word beskryf as "die beste voorbeeld[e] van ensembles paleise van die Ottomaanse tydperk."
Topkapı-paleis het teen die einde van die 17de eeu algaande minder belangrik geword toe sultans verkies het om meer tyd in hulle nuwe paleise aan die Bosporus deur te bring. In 1856 het sultan Abdülmecid I besluit om die hof na die nuwe Dolmabahçe-paleis te skuif – die eerste paleis in die stad wat in ’n Europese styl gebou is. Sekere funksies, soos die koninklike tesourie, moskee, biblioteek en munt het egter in die Topkapı-paleis gebly.
Ná die einde van die Ottomaanse tydperk in 1921 is die paleis op 3 April 1924 in ’n museum van die Ottomaanse tydperk verander. Dit het honderde kamers, maar net die belangrikstes is vir die publiek oop. Dit is vol voorbeelde van die Ottomaanse argitektuur en bevat groot versamelings porseleinware, klere, wapens, juweliersware, Ottomaanse miniatuur-skilderye, manuskripte met Islamitiese kaligrafie en muurbeelde.
Geskiedenis
Die paleis staan op die Seraglio-punt (Sarayburnu), ’n kaap met ’n uitsig oor die Goue Horing, See van Marmara en Bosporus. Die terrein is heuwelagtig en een van die hoogste punte naby die see. Tydens die Griekse en Bisantynse tydperke het die stad se akropolis daar gestaan. Daar is ’n Bisantynse ondergrondse watertenk in die Tweede Binnehof wat regdeur die Ottomaanse tydperk gebruik is, asook die oorblyfsels van ’n klein kerk, die sogenaamde Paleis-basilika. Die nabygeleë kerk, die Aya Eirene, word nie as deel van die Bisantynse akropolis beskou nie, al staan dit in die Eerste Binnehof.
Ná die Ottomaanse verowering en die val van Konstantinopel in 1453 was feitlik net ’n bouval oor van die Groot Paleis van Konstantinopel. Die Ottomaanse hof is aanvanklik in die "Ou Paleis" gevestig, waar die Universiteit van Istanboel nou staan. Sultan Mehmet II het ’n beter plek gesoek en besluit op die terrein van die Bisantynse akropolis. Hy het in 1459 opdrag gegee dat ’n nuwe paleis daar gebou word. Dit is aanvanklik die Nuwe Paleis (Yeni Sarayı) genoem om dit te onderskei van die ou paleis. Dit is in die 19de eeu hernoem na "Topkapı", na die Topkapı-poort en -kuspaviljoen wat nie meer bestaan nie.
Uitleg
Sultan Mehmet II het die basiese uitleg van die paleis beplan. Hy het die hoogste punt op die kaap gekies vir sy private tuiste. Verskeie geboue en paviljoene het die binneste deel omring en het gestrek tot aan die kus van die Bosporus. Die hele kompleks was omring deur hoë mure, waarvan party dateer van die tyd van die Bisantyne akropolis. Hierdie basiese uitleg het die patroon van toekomstige restourasie en aanbouing bepaal.
Kaapse tongvis
Die Kaapse tongvis (Heteromycteris capensis) is endemies aan Suid-Afrika en kom voor aan die wes- en suidkus tot by die Transkei. In Engels staan die vis bekend as Cape Sole.
Topkapi-paleis
Uitleg
Bronne verskil oor wanneer bouwerk aan die binneste deel begin en geëindig het. Kritovolous noem die datums 1459–1465; ’n ander bron noem 1460 as die jaar waarin dit voltooi is.
Die Topkapı-paleis het nie ’n vaste meesterplan gehad soos die meeste ander groot paleise nie, maar is deur eeue ontwikkel en deur verskeie sultans verander – vandaar die gebrek aan simmetrie. Die hoof-uitleg van Mehmet II is egter behou. Die meeste van die veranderings is aangebring tydens die bewind van sultan Süleyman I (Süleyman die Manjifieke), van 1520 tot 1560. Met die vinnige uitbreiding van die Ottomaanse Ryk wou hy hê sy tuiste moes die mag en glorie daarvan weerspieël. Nuwe geboue is aangebou en ander is vergroot. Die hoofargitek in dié tyd was die Pers Alaüddin, ook bekend as Acem Ali. Hy was ook verantwoordelik vir die vergroting van die harem.