Johann_Lodewyk_Marais
Poësie
“Plaaslike kennis” sit met gedigte in agt afdelings die besinning oor die vraagstukke van ontwikkeling teenoor handhawing van die natuur voort. Die titel verbind reeds die betekenisinhoude van lokale en plaas-agtige (of natuurlike), met gedigte wat die jeugervarings op die plaas deurtrek na die wyer velde van die bioregionale en sosiopolitieke werklikhede. Die openingsgedig is “Platberg se water” met sy hunkering na vroeër ervarings in die ongerepte natuur. Hierna volg die agt genommerde afdelings, met die eerste waarin die digter weereens uit sy jeugwêreld put, maar met die wete dat nostalgie na die verlede die dinge verdraai. “Die begin” (met sy intertekstuele verwysing na die skeppingsgeskiedenis) beskryf die vrees dat daar van die skepping niks gaan oorbly nie en al waarmee die spreker hom kan besig hou is die optekening (of grafskrifte skryf) vir dit wat was en nooit weer sal wees nie, met die grafskrif bowendien onakkuraat. Die tweede afdeling bevat gedigte oor die beperkinge van die digkuns wat ook gesien kan word as beperkinge van die mens se skepping. “My eerste duif” beskryf hoe die kind die eerste duif skiet (by implikasie die skepping vernietig), met die volwassene wat nou met dieselfde vinger oor die duif skryf (probeer om self te skep, wat slegs ’n powere nabootsing van die oorspronklike is). In die derde afdeling is verlies die deurlopende tema, met “My jaggeweer” en “Bloed” wat die mens se vernietigingsdrang in die natuur as tema het en eindelik in “Kongres oor postmodernisme” tot die ontdekking kom dat sy eie skeppings deur die natuur verwoes word. Die vierde afdeling behandel ervarings rondom die spreker se navorsingswerk in landelike ontwikkeling, met veral die pyn wat grootskaalse ontwikkeling vir gewone mense meebring wat helder belig word. “Grondregister” en “Kleinboer” beskryf die onteiening van grond en die verskuiwing van mense in die naam van vooruitgang en ontwikkeling, terwyl “Agricultural development” die mislukking van vele sodanige ontwikkelingsprojekte as tema het. “Plaaslike kennis” (opgedra aan Edwin Mathonsi) beeld ’n besoek aan die toordokter uit, waarna die spreker in die nag in swaar weer die onheilspellende oorlogstromslae van die inboorlinge van weleer herken. Hierdie gedig beeld die wesenlike onversoenbaarheid uit van ontwikkeling teenoor antieke kultuur en die botsing wat daaruit voortspruit. Die vyfde afdeling bevat gedigte oor die lewe in die ruwe werklikheid van Afrika, met “Die kind” wat intertekstueel in gesprek tree met Ingrid Jonker se gelyknamige gedig. Die verskil is dat die kind hier nie dood is nie, maar terug gestuur word na sy plek van herkoms, waar daar geen positiewe vooruitsigte is nie en hy ’n lewende dooie sal wees, sonder kans om te ontsnap. Die sesde afdeling bevat gedigte oor bome, met “Die heilige vyeboom” ’n vertaling van ’n gedig van Octavio Paz. In die sewende afdeling ondersoek gedigte die negatiewe impak wat die mens op die natuur het, wat in stede van vrede verdeeldheid en plundering bring. Die agtste afdeling bestaan uit die enkele gedig “Allesteorie”, wat verwys na die fisici se tot dusver onsuksesvolle pogings om een teorie te kry waarbinne alles op aarde logies verklaar kan word. Dit is eers wanneer só ’n teorie gevind word dat die mens groter insig in alles sal hê.