cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bordeaux
Die vroegmoderne tydperk
Danksy die florerende Atlantiese seehandel met veral die Antille-eilande en sy wynuitvoere na veral Engeland en Duitsland het Bordeaux in die 18de eeu sy derde bloeitydperk beleef. 'n Aantal bekwame amptenare, wat destyds na die stad gestuur is, het Bordeaux deur hul bouprojekte 'n nuwe gesig gegee, en sowat 5 000 geskiedkundige geboue dateer uit hierdie periode. Die ou stadsmure is afgebreek en met wye pragstrate, die sogenaamde Cours, vervang. Langs die Cours het indrukwekkende privaathuise ontstaan waarvan sommige vandag nog steeds soos paleise lyk. Ook die pragtige geboue aan die rand van die kaaie dateer uit hierdie periode.
Die Grand Théâtre, wat in die klassisistiese boustyl opgerig is, het die gewildste teatergeselskappe van Frankryk ontvang. Die Palais de la Bourse, die setel van die plaaslike effektebeurs, word as 'n meesterwerk van merkantiele boukuns beskou. As die grootste destydse seehawe van Frankryk is Bordeaux tot 'n toonvenster van die land uitgebou wat nuwe aankomelinge met sy pragtige argitektuur beïndruk het. Die Middeleeuse Bordeaux het in hierdie tydperk merendeels verdwyn, maar die stadsbeeld, wat deur koninklike amptenare geskep is, is tot vandag bewaar.
Rewolusie, Keiserryk en Bourbonse Restourasie
As gevolg van die Franse Rewolusie het Bordeaux se bloeitydperk skielik tot 'n einde gekom. Nadat net soos in Parys die plaaslike gevangenis, die Château de la Trompette, deur 'n woedende menigte gestorm is, het rewolusionêres die mag in Bordeaux oorgeneem. In 1790 het Bordeaux die hoofstad van die nuutgeskepte département Gironde geword. Die burgerlik-liberale afgevaardigdes, wat destyds as Girondiste bekend gestaan het, was een van die belangrikste politieke groepe in die nasionale vergadering en het aanvanklik groot invloed uitgeoefen, soos byvoorbeeld by die opstel van die Verklaring van Menseregte en die nuwe Franse grondwet.
Onder die Jakobynse terreurbewind van Maximilien Robespierre het die Girondiste hulle politieke invloed reeds in 1793/94 weer verloor; 'n groot aantal van hulle het die slagoffers van vervolgings geword en is in Parys onthoof. Sowat 300 burgers van Bordeaux is tereggestel. Ondanks die willekeurige arrestasies en die degradering van statige geboue tot skure, stalle en magasyne is die internasionale handel verder ontwikkel.
Eers onder die heerskappy van Napoleon Bonaparte is Bordeaux deur 'n ekonomiese ramp getref: Tydens die Napoleontiese Oorloë het die handel met Engeland as gevolg van die kontinentale stelsel tot stilstand gekom, en net danksy 'n staatslening is die stad van bankrotskap gered. Smokkelary, wat reeds gedurende die 18de eeu 'n groot probleem was, het nou hande uitgeruk.
Nogtans is in hierdie periode Bordeaux se infrastruktuur opgeknap; die stad was 'n belangrike sentrum vir die troepevervoer na Spanje. Vanaf 1816 is die eerste vaste brug oor die Garonne opgerig, die Pont de Pierre (letterlik "Steenbrug") – die voorloper wat onder Napoléon gebou is was 'n eenvoudige houtbrug. Volgens oorlewerings het die plaaslike ampsdraers Napoléon gewaarsku dat die rivier se sterk stromings en vloede vir die argitekte onberekenbaar sou wees, maar die keiser is net verlei tot sy beroemde spreuk "Impossible n'est pas français!" (letterlik: "Onmoontlik is nie Frans nie!"). Onder Napoléon is ook die wye halfronde boulevard (pragstraat) rondom die historiese stadskern gebou.
Die herinstelling van die Bourbonse monargie is in Bordeaux gevier aangesien ou handelsbetrekkinge nou weer aangeknoop kon word. Ná die ontmanteling van die Château de la Trompette is die terrein in die destyds grootste plein ter wêreld, die Esplanades des Quinconces, omgeskep en met bome versier. Welvarende burgers het hier hulle huise laat oprig.
Die bevolking van Bordeaux het in hierdie tydperk aansienlik gegroei, en rondom die Middeleeuse stadskern op die Garonne se linkeroewer het tussen die Cours en die Boulevard nuwe voorstede ontstaan. Die tradisionele woonbuurte van die welvarende burgery lê vandag nog steeds in die noordweste en suidweste van Bordeaux, terwyl kleinburgers en die werkersklas daartussen gewoon het. Die regteroewer het daarenteen net stadig ontwikkel. Tydens die nywerheidsomwenteling het die meeste groot nywerhede hulle hier en in die hawebuurt gevestig. Gelyktydig het ook Bordeaux se kuns- en literêre lewe 'n opswaai beleef, en kunstenaars soos die skilder Francisco de Goya en die skrywer Stendhal het hulle in die stad gevestig.
Bordeaux is net in 'n beperkte mate deur die nywerheidsomwenteling geraak. Sommige van die eerste spoorweglyne is vanuit Bordeaux gebou, en die stad het die vervoersentrum van twee plaaslike spoorwegmaatskappye geword. Maar slegs Bordeaux se glasnywerhede het tot 'n beduidende bedryf ontwikkel nadat bottels die tradisionele wynvate vir uitvoerdoeleindes vervang het. Die taamlik klein plaaslike proletariaat het dus nooit 'n beduidende rol in die maatskaplike en politieke lewe gespeel nie.
Naas strategiese oorwegings was dit tydens die Pruisiese troepe se opmars na Parys in laat 1870 een van die hoofredes vir Napoléon III se besluit om saam met sy regering na Bordeaux uit te wyk. Teen die einde van die 19de eeu het die Amerikaanse druiweluis 'n groot deel van Bordeaux se wingerde vernietig. Net danksy die invoer van Amerikaanse wingerde wat nie vatbaar was vir die plaag nie en met oorlewende plaaslike spruite veredel is, het die wynbedryf die krisis uiteindelik suksesvol bemeester.
Die 20ste eeu
Bordeaux was ook tydens die Eerste en Tweede Wêreldoorlog, toe Duitse troepe die land ingeval het, 'n toevlugsoord vir die Franse regering. In die tydperk tussen 1 Julie 1940 en 27 Augustus 1944 is die stad deur Duitse troepe beset. Bordeaux was vanweë sy ligging naby die Atlantiese kuslyn van strategiese waarde vir die Duitsers; hulle het die kus uitgebou tot die sogenaamde Atlantikwall en oor die hele lengte met bunkers versterk. Bordeaux het daarnaas as een van die grootste en belangrikste Duitse duikboothawens gedien.
Die Duitsers het egter ook in Bordeaux vir sy wyne belang gestel: Sowel die Duitse weermag asook partyamptenare – waaronder Hermann Göring – was mal oor die gebied se topwyne. Heinz Bömers, 'n wynhandelaar uit Bremen wat deur die Duitsers as sogenaamde Bevollmächtigte für Weinimporte ("Gevolmagtigde vir Wyninvoere") aangestel is (maar deur die Franse bevolking die ironiese titel Weinführer gekry het), het in 'n formeel onafhanklike posisie verkeer. Sy onuitgesproke opdrag was egter die plundering van Bordeaux en die verskeping van alle wynvoorrade na Duitsland. Bömers se familie was vroeër self eienaars van wingerde in Bordeaux, en hy het in werklikheid 'n afsku van Göring gehad. Bömers het daarin geslaag om hierdie planne met sy slim taktiek te verydel, maar in die loop van die oorlog het die Duitsers hul ekonomiese druk op sowel die wynbouers asook die res van die bevolking steeds versterk en die lewe in die gebied ondraaglik gemaak. In 1944 was talle bewoners genoodsaak om die maer wynbougrond met primitiewe hulpmiddels vir akkerbou te gebruik.
Maurice Papon, die prefek en sodoende gelyktydig ook polisieleier van die département Gironde, het by die deportasie van Joodse burgers 'n weinig roemryke rol gespeel en het op die mees meedoënlose manier te werk gegaan. Hy is in 1997 as een van die laaste Franse oorlogsmisdadigers verhoor.
Die Résistance het hom in Bordeaux op ekonomiese en militêre sabotasie toegespits en daarnaas ook vervolgdes ondersteun. Aangesien die demarkasielyn met die "vrye" Frankryk slegs sowat vyftig kilometer van Bordeaux af geloop het, is groot hoeveelhede smokkelware, maar ook persone, wat voor die Nazis moes vlug en onderduik, oor hierdie grens vervoer. Die Résistance se pogings om geallieerde soldate vir sabotasie-aksies oor die Gironde en Bordeaux se hawe na Frankryk te bring, het egter misluk.
Toe Berlyn die Duitse soldate onttrek het, het hulle die bevel gekry om alle hawegeriewe en brûe op te blaas. Hierdie voorneme is waarskynlik danksy die sabotasie-aksie van 'n Duitse soldaat nie uitgevoer nie. Burgers van Bordeaux het daarnaas onderhandelinge met die besetters gevoer, en in ruil vir vrygeleide het die Duitsers die stad sonder verwoestings verlaat. Bordeaux het sodoende grotendeels van oorlogskade gespaar gebly. Jacques Chaban-Delmas, een van die belangrikste figure in die weerstandsbeweging teen die Duitse besetting en latere eerste minister van Frankryk, is deur die burgers ná die oorlog tot burgemeester verkies en het hierdie amp byna vyftig jaar lank beklee.
In die tweede helfte van die 20ste eeu was aan groot strukturele veranderings onderhewig. Chaban was 'n voorstander van 'n beleid waarby industrialisering soms met radikale modernisering gepaard gegaan het: Die sentraal geleë ou seehawe is sedert die sestigerjare geleidelik uit bedryf gestel en deur 'n nuwe haweterminaal naby Le Verdon aan die Gironde-monding vervang – hierdie diepseehawe beskik oor 'n groter kapasiteit en kan ook houerskepe hanteer. Olietenkers doen tans by 'n nuwe raffinadery in Pauillac aan wat sowat vyftig kilometer van Bordeaux af geleë is.
In die noorde van die stad het 'n skouterrein, hotelle en winkelsentrums ontstaan. Vir die oprigting van 'n nuwe administratiewe buurt naby die middestad is 'n hele kwartier gesloop. Daarnaas is 'n nuwe snelweg rondom Bordeaux gebou om verkeersprobleme vas te vat. Die Universiteit van Bordeaux is ná die studente-onluste van Mei 1968 na 'n nuwe kampus in die voorstad Talence verskuif – 'n maatreël waarmee die plaaslike owerhede sowel die Amerikaanse geslote kampus-voorbeeld gevolg asook moontlike onrusstokers uit die middestad verban het.
In die sewentigerjare het groot multinasionale maatskappye soos onder meer Ford, IBM, Siemens en Aérospatiale hulle in die nywerheidsgebiede aan die stadsrand en in buurstede gevestig. Tegelykertyd het egter ook baie werkgeleenthede verlore gegaan nadat die swaar nywerhede hulle produksie in die binnestad gestaak het.
Terwyl sommige van hierdie maatreëls omstrede gebly het, het die stadsregering daarin geslaag om die ekonomiese verval te stuit. Bordeaux en sy buurstede het in 'n gemeenskaplike organisasie, die Communauté Urbaine de Bordeaux (CUB), saamgesluit waarmee onder meer die gebied se struktuurbeleid, openbare vervoer en munisipale dienste koördineer word.
Stadsbuurte
Bordeaux se stadsbuurte het elkeen sy eie karakter en kan maklik per voet verken word. Saint-Michel is 'n kosmopolitiese buurt waar 'n weeklikse mark op Saterdae en 'n vlooimark op Sondae gehou word. In Saint-Pierre, 'n geskiedkundige buurt wat ook Vieux Bordeaux ("Ou Bordeaux") genoem word, het talle ou straatjies bewaar gebly, terwyl Grands Hommes die "Goue Driehoek" met weelderige villas en luukse winkels behels. Die stadsbuurt Chartrons het vroeër veral reders en wynhandelaars gehuisves, tog het hulle lankal plek gemaak vir antiekwinkels. Op die Quais des Chartrons word elke Sondagoggend 'n mark gehou waar Bordelaisers byeenkom om wit wyn en oesters te geniet. Ook die Rue Bouffard in die stadsentrum word deur antiekwinkels oorheers.
Tuine en Waterspieël
'n Groot aantal parke en tuine verleen 'n rustige aan Bordeaux. Die Engelse tuin Jardin Public is reeds in die 18de eeu deur die amptenaar Tourny aangelê en het met sy oppervlakte van tien hektaar tot 'n gewilde park vir die publiek ontwikkel. Bordeaux se Raadhuispark, wat twee galerye van die stedelike Museum vir Skone Kunste huisves, is agter die Rohan-paleis geleë.
Die nuwe Botaniese Tuin in die stadsbuurt Bastide is aan die regteroewer van die rivier geleë en gee 'n goeie indruk van die gebied se biodiversiteit, met liane, wingerde, klimplante, seerose, papirus en ander waterplante. In die stadswoud Bois de Bordeaux in die stadsbuurt Bordeaux Lac kan 'n groot aantal boomspesies uit Europa en Noord-Amerika aangetref word. In die Parc Floral langsaan word 'n beduidende versameling van plante vertoon, waaronder 'n roostuin wat oor meer as 5 000 m².
Een van Bordeaux se nuutste trekpleister vir stadsbewoners en toeriste is die waterspieël wat tussen Mei 2005 en Julie 2006 deur Michel Corajoud, Pierre Gangnet en Jean-Max Llorca geskep is. Met 'n oppervlakte van 3 450 m² is dit die grootste waterspieël ter wêreld wat vanweë sy spieëleffek aangelê is om Bordeaux se geskiedkundige Beursplein te verfraai. Die waterspieël is tydens sonnige weer daagliks tussen tien uur soggens en tien uur saans in bedryf, waarby elke siklus – spieël- en newel-effek – 'n halfuur duur. Aan weerskante van die spieël is 'n wandellaan aangelê wat oor 2 000 m² strek. Dit vorm die sentrum van die esplanade met 5 850 m².
Ekonomie en vervoer
Danksy die ligging aan die Gironde met sy Atlantiese seehawe, sy internasionale lughawe, 'n internasionale treinstasie en moderne snelweë het Bordeaux lankal internasionale handelsbetrekkinge aangeknoop. Bordeaux was reeds in die Middeleeue een van die belangrikste uitvoerhawens vir wyn en is vandag vanweë sy ryk geskiedkundige, kulturele en boukundige erfenis 'n eersterangse toeristebestemming.
Die stad se huidige ekonomiese basis is hoëtegnologie, waaronder veral optiese en laser-tegnologieë, lug- en ruimtevaart en ander nywerhede. Daar is 88 industriële gebiede in die agglomerasie van Bordeaux en ses sogenaamde "tegnologie-pole". Vyf van Bordeaux se nywerhede is tot strategiese sleutelbedrywe verklaar: Lug- en ruimtevaart met 20 000 regstreekse werkgeleenthede in 30 industriële gebiede, elektronika, chemie en farmaseutiese produkte, motorvervaardiging (met onder meer Ford wat hier ratkasse vir die wêreldmark vervaardig) en boumateriale. Maar Bordeaux is daarnaas ook steeds nog 'n belangrike handelsentrum en verwys na homself trots as die wêreld se wynhoofstad.
Sint Stefanus-katedraal
Die Rooms-Katolieke katedraal, waarna in die Weense volkstaal soms kort as Steffl verwys word, word as die bekendste baken van die Oostenrykse hoofstad (en as sy geografiese en simboliese middelpunt) beskou. Dikwels word dit ook die nasionale heiligdom van Oostenryk genoem. Sy naamgewer Sint Stefanus word as die eerste Christelike martelaar beskou. Anders as vergelykbare Middeleeuse hoofstede was Wene oorspronklik nie setel van 'n biskop nie, maar in kerklike belange ondergeskik aan die vorsbiskop van Passau in Beiere. As belangrikste kerk in Wene was Sint Stefanus dus beperk tot die status van parogiekerk.
Île de l'Est
Île de l'Est (Ooseiland) is die mees oostelike en tweede grootste eiland in die Crozeteilande. Dit is 18 km oos van Île de la Possession. Die eiland se oppervlak is ongeveer 100 km2. Dit is bergagtig met styl kushange en verskeie diep valleie wat deur gletsers uitgekerf is. Mont Marion-Dufresne is teen 1 090 m nie net die hoogste piek op die eiland nie maar is ook die hoogste punt in die Crozeteilande.
Sint Stefanus-katedraal
Die Sint Stefanus-katedraalprojek het sentraal gestaan in die Huis van Habsburg se voorneme om Wene tot residensiestad van Europese formaat uit te bou en van die katedraal die hofkerk van Oostenrykse heersers, die Capella regia Austriaca, te maak. Hierby het hertog Rudolf IV 'n leidende rol gespeel. Die Babenbergse dinastie het eerste pogings onderneem om Wene tot biskopsetel te verhef. Otakar II Přemysl het dieselfde doelwit probeer bereik toe hy die Sint Stefanuskerk ná 'n verwoestende brand vanaf 1258 op groter skaal in die laat-Romaanse styl laat herbou het. Die kerk was die fondament waarop die Habsburgers verder kon bou nadat hulle heersers van Oostenryk geword het. Gedurende Albrecht I se heerskappy het in 1304 boubedrywighede vir 'n nuwe koor begin.
Île de l'Est
Marion-Dufresne het die eiland in 1772 tydens die ontdekking van die Crozeteilande Île Aride gedoop. Engelse en Amerikaanse robjagters het dit, as gevolg van die eiland se ligging, East Island genoem. Guillaume Lesquin gee dit in 1825 die naam Île Chabrol ter ere van Comte Chabrol de Crouzo, Vlootminister onder Charles X.
Bordeaux
Wynbou
Bordeaux word dikwels die "Wêreldhoofstad van wyn" genoem. Van die Bordeaux-wyne wat in die omgewing van die stad verbou word behoort tot die mees uitstaande gehaltewyne ter wêreld. Die plaaslike wynboubedryf behels 117 514 hektaar se wingerde, 14 000 wynprodusente, 400 groothandelaars en 'n jaarlikse omset van € 14,5 miljard (ZAR 145 miljard). Jaarliks word sowat 700 miljoen bottels Bordeaux-wyn geproduseer – van gewone tafel- tot topwyne.
Sint Stefanus-katedraal
Die rivaliteit met die Huis van Luxemburg het die Habsburgse heersers verder aangespoor. Die Luxemburgse keiser Karel IV was in dié tyd besig om sy regeringsetel Praag tot 'n eersterangse Europese metropool uit te bou - 'n status wat op godsdienstige gebied deur die verheffing van Praag tot aartsbisdom in 1344 weerspieël is. Dit was die aanleiding tot die grootskaalse uitbou van die Sint Vitus-domkerk binne die Praagse kasteelkompleks, die Hradčany.
Île de l'Est
Daar is geen menslike teenwoordigheid op die eiland nie en daar is tans geen soogdiere op die eiland nie. Soos die ander Crozeteilande het Île de l'Est 'n ryk voëllewe. Meer as 'n miljoen Marionwalvisvoëls broei op die eiland wat tagtig persent van die wêreld bevolking verteenwoordig. 'n Klein bevolking van Eaton se Pylsterteend in die vorm Anas eatoni drygalskyi kom ook op die eiland voor.
Bordeaux
Wynbou
Die belangrikste rooiwyne word van druiwesoorte soos Cabernet-Sauvignon, Merlot, Cabernet franc, Petit Verdot, Malbec en steeds kleiner wordende hoeveelhede Carménère. Druiwe wat vir witwyne gebruik word sluit Sauvignon blanc, Sémillon en Muscadelle in.
Île de l'Est
Die eiland bied ook tuiste aan meer as 'n miljoen pikkewyne. 100-duisend Koningpikkewyne broei op die eiland, 900000 Langkuifpikkewyne, 93000 Oostelike Geelkuifpikkewyn en 9000 Witoorpikkewyne.
Sint Stefanus-katedraal
Die Sint Stefanus-katedraal is met 'n lengte van 107 en 'n wydte van 34 meter, waarvoor 20 000 kubieke meter sandsteen gebruik is, een van die belangrikste voorbeelde van Gotiese boukuns in Oostenryk. Dele van sy laat-Romaanse voorloper uit die tydperk tussen 1230/40 en 1263, wat in opdrag van die biskop van Passau in Beiere opgerig is, het bewaar gebly en vorm die wesfasade, met die twee sogenaamde Heidetorings (op 'n hoogte van 65 meter) aan weerskante. Daar is altesaam vier torings, waarvan die Suidtoring met 136,4 meter die hoogste (en die derde hoogste in Europa) is. Die Noordtoring (68 meter) is nooit voltooi nie. In die voormalige Keiserryk Oostenryk-Hongarye is 'n beperking op die hoogte van kerktorings geplaas - hulle mog nie hoër gebou word as die Sint Stefanus-katedraal se Suidtoring nie. So is byvoorbeeld die Maria-Ontvangenis-domkerk in Linz twee meter laer gebou.
Bordeaux
Wynbou
Bordeaux se wynbougebiede word in vyf streke onderverdeel: Entre-Deux-Mers, Libournais, Bourgeais-Blayais, Graves en Médoc. Die mees uitstaande wynstreke is Saint-Émilion, Pauillac, Saint-Estèphe, Sauternes en Pomerol.
Sint Stefanus-katedraal
Die Suidtoring word as 'n argitektoniese meesterstuk van sy tyd beskou. Ongeag sy merkwaardige hoogte is sy fondament minder as vier meter diep gelê. Die toring beskik oor 'n stel van altesaam dertien klokke, waarvan elf as die katedraal se hoofklokke dien. Die sogenaamde Pummerin, die tweede grootste vry swaaiende kerkklok in Europa wat in 1951 nuut gegiet is, hang in die Noordtoring onder 'n toringkap uit die Renaissance-tydperk.
Bordeaux
Wynbou
Tans beleef Bordeaux se wynbedryf 'n krisis as gevolg van laer pryse en sterk internasionale mededinging. Die aantal wynprodusente het teen die begin van die 21ste eeu merkbaar afgeneem.
Sint Stefanus-katedraal
Die onmiddellike omgewing van die katedraal is sedert die 1970's vir motorverkeer gesluit.
Bordeaux
Nywerhede
Bordeaux is 'n beduidende nywerheidsentrum, en die tradisionele industriële sektor verskaf tans 28 000 werkgeleenthede (waarvan 16 000 in die hout- en papierbedryf). Die motorvervaardiger Ford Aquitaine Industrie is die grootste werkgewer in die gebied van Bordeaux.
Sint Stefanus-katedraal
Restourasiewerk
Die katedraal is al eeue lank aan 'n verskeidenheid skadelike omgewingsinvloede soos reën, vogtigheid, vors en die gepaardgaande plantegroei (mos en korsmos), maar ook duiwemis blootgestel. Die gebou ondergaan dus voortdurende restourasiewerk. Naas die buitefasades moet ook Gotiese vensterruite, skilderye, fresko's, altare, grafstene, steenvloere en ander bouelemente voortdurend bewerk, gerestoureer en gekonserveer word.
Alle restourasie- en konservasiewerk, maar ook veiligheidstoetse lê reeds sedert die Middeleeue in hande van die sogenaamde Dombauhütte, 'n nie-winsgewende bouonderneming met 'n jaarlikse begroting van €2,2 miljoen wat 'n twintigtal metselaars en beeldhouers in diens het. Bouelemente word deur hierdie geskoolde vaklui volgens historiese voorbeelde en tegnieke (en grotendeels met historiese werktuie) gerestoureer.
Bordeaux
Nywerhede
Ander belangrike nywerheidsektore is petrochemie, farmasie (Sanofi-Aventis), voedselverwerking (met 30 000 werkgeleenthede en ondernemings soos LU) en alkoholiese dranke (Marie Brizard, Ricard).
Onderwys
Bordeaux se onderwysgeriewe is 'n sterk mededingende faktor ten gunste van die stad. Die totale aantal studente, wat by die Universiteit van Bordeaux – die enigste in die département Gironde – ingeskryf is, beloop sowat 70 000. Hierdie tersiêre instelling bestaan uit vier formeel onafhanklike universiteite wat nogtans gemeenskaplik onder een naam optree en veral ten opsigte van hul kampusse, spyseniering en koshuise saamwerk.
Die Université de Bordeaux is volgens studierigtings verdeel in die
Die historiese Universiteit van Bordeaux, wat op inisiatief van aartsbiskop Pey Berland in die lewe geroep is, is deur 'n pouslike bul van pous Eugenius IV op 7 Junie 1441 amptelik gestig en het aanvanklik vier fakulteite (kunste, geneeskunde, regswetenskappe en teologie) behels. Die fakulteit regswetenskappe is later in twee departemente van burgerlike en kanoniese reg opgesplits.
In 1793 is die universiteit ontbind en eers meer as honderd jaar later, volgens 'n wet wat op 10 Julie 1896 afgekondig is, herstig. Die universiteit was ná die studente-onluste van Mei 1968 genoodsaak om die grootste deel van sy aktiwiteite na die suidelike voorstede van Bordeaux te verskuif en in drie instellings – Bordeaux I, Bordeaux II en Bordeaux III – op te splits. In 1995 is die Universiteit van Bordeaux I verder verdeel in die nuwe Bordeaux I en Bordeaux IV.
Die meeste instellings van die universiteite I, III en IV is tans op 'n kampus in die voorstad Talence gesetel. Ander instellings is in Gradignan en Pessac, terwyl die universiteit II steeds in sentraal geleë geboue in die middestad gehuisves word, waaronder sommige uit die 19de eeu.
Daarnaas is agt tersiêre instellings, wat opleiding in ingenieurswetenskappe aanbied, in Bordeaux gesetel, asook vier skole van ekonomie, die Institut d'études politiques de Bordeaux en vyf ander tersiêre instansies, waaronder die befaamde Santé Navale wat mediese opleiding vir loopbane in die Franse Vloot aanbied, en die École nationale de la magistrature (ENM) waar regters en staatsaanklaers opgelei word.
Die privaat hoërskool Lycée Saint Joseph de Tivoli is in 1762 gestig en sodoende een van die oudstes in Bordeaux wat nog steeds bestaan.
George Hernandez
George Hernandez (6 Junie 1863 – 31 Desember 1922) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Just Out of College (1920).
Bordeaux
Kookkuns
Die tradisionele kookkuns van Bordeaux baseer in die algemeen nie op hoogs verfynde spesialiteite nie en probeer eerder om 'n waardige ekwivalent vir die plaaslike wynsoorte te wees. Daar is nogtans noemenswaardige spesialiteite soos die bekende Sauce Bordelaise, 'n sous wat van rooiwyn, murg-bouillon, salotte (spruituie) en verskeie kruie berei word. Dit word veral met entrecôte, 'n geroosterde biefstuk, bedien.
Lamvleis van lamme wat langs die strande en rivieroewers grootgemaak is word net soos baie ander geregte met 'n geurtjie knoffel berei.
Die plaaslike seekos sluit gewilde geregte soos Lamproie à la Bordelaise in, 'n paling wat in rooiwyn gekook word. Naas paling staan die Gironde-monding ook bekend vir sy kaviaar. Inheemse garette-oesters is 'n ander gewilde spesialiteit.
Die bosgebiede van die omgewing lewer wilde besse soos aarbeie en eersterangse paddastoele op. Die laasgenoemde word gewoonlik in botter gesoteer, net soos baie ander plaaslike geregte.
Sport
Die Nouveau Stade de Bordeaux is met 'n kapasiteit van 41 458 die grootste stadion in Bordeaux. Dié stadion is in 2015 ingewy en dit het die Stade Chaban-Delmas vervang, wat vroeër tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938, FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998, Rugbywêreldbeker 1999 en Rugbywêreldbeker 2007 vir wedstryde ingespan is. Tydens die Europese Sokkerkampioenskap 2016 is van die Nouveau Stade de Bordeaux gebruik gemaak en dit sal ook tydens die Rugbywêreldbeker 2023 wedstryde huisves.
Daar is twee vername sportspanne in Bordeaux: Die sokkerspan FC Girondins de Bordeaux speel in die Ligue 1 en die rugbyspan Union Bordeaux Bègles speel in die Top 14.
Susterstede
• 3
Sewastopol
Sewastopol (voorheen Sebastopol; Oekraïens en Russies: Севасто́поль) is ’n hawestad wat aan die Swartsee geleë is. Dit het ’n bevolking van ongeveer 393 304 (2014), waarvan omtrent 71,6% van Russiese afkoms is. Dit is die grootste stad op die Krimskiereiland. Sy status word tans deur Rusland en Oekraïne betwis – Rusland en Sewastopol self beskou dit as ’n federale stad van Rusland, terwyl die meeste ander lande dit as deel van Oekraïne beskou.
Rusland het steeds ’n vlootbasis in Sewastopol en dit is ook die hoofkwartier van die Russiese vloot in die Swartsee. Die ligging en vaarbaarheid van die stad se hawens het Sewastopol deur sy geskiedenis ’n strategies belangrike stad en vlootbasis gemaak.
Sewastopol is 'n belangrike toeristebestemming vir mense uit die voormalige Sowjetunie vanweë sy subtropiese klimaat (gematigde winters en matig warm somers). Hoewel dit relatief klein is teen 864 km2, het die stad se unieke vloot- en martieme kenmerke tot ’n sterk ekonomie bygedra.
Die stad is ook ’n belangrikse sentrum vir navorsing oor mariene biologie. Veral die dolfyne in die stad word al sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog nagevors en opgelei.
In 2014 is die stad, met die res van die Krim, deur Rusland geannekseer. Dit volg nadat die plaaslike bevolking ’n referendum uitgeroep en oorweldigend ten gunste van hereniging met Rusland gestem het.
Etimologie
Nes met ander stede op die Krim die geval is, is die naam van Sewastopol oorspronklik gekies om sy antieke Griekse wortels te weerspieël. Dit is ’n samestelling van die Griekse byvoeglike naamwoord σεβαστός sebastos, "hoogwaardige", en die selfstandige naamwoord πόλις pólis, "stad". Sebastos is die tradisionele Griekse ekwivalent (Sebastian) van die Romeinse eretitel Augustus, wat oorspronklik aan die eerste keiser van die Romeinse Ryk, Augustus, gegee is en later aan sy opvolgers.
Ondanks die Griekse oorsprong daarvan kom die naam nie uit die tyd van antieke Griekeland nie. Die stad is moontlik genoem na keiserin ("Augusta") Katharina die Grote van die Russiese Ryk wat Sewastopol in 1783 gestig het. Sy het die stad in 1787 besoek, vergesel van Josef II, die keiser van Oostenryk, en ander hooggeplaastes.
In die weste van die stad is die goed bewaarde ruïnes van die antieke Griekse hawestad Chersonesos, wat in die 5de eeu v.C. deur setlaars gestig is. Dit beteken "skiereiland" en weerspieël die ligging daarvan.
Geografie
Die stad Sewastopol is aan die suidwestelike punt van die Krim aan die Swartsee geleë op ’n deel wat as Heraklesskiereiland bekend is. Die stad self is in die westelike deel van die streek gekonsentreer en om die lang Sewastopolbaai. Die baai is ’n riviercanyon wat vanweë die styging van die seewater en die monding van die Tsjornarivier oorstroom is. Die kuslyn van die gebied is meestal rotsagtig en bestaan uit ’n reeks kleiner baaie, waarvan baie in Sewastopolbaai geleë is. Daar is meer as 30 baaie in die omgewing.
Benewens die Tsjorna vloei nog twee riviere deur die streek: die Belbek en die Katsja. Al drie reekse van die Krimberge word in Sewastopol verteenwoordig – die suidelike reeks deur die Balaklawahoogland, die binnereeks deur die Mekenzijefberge en die buitereeks deur die Kara-Taoe-hoogland (Swartberg).
Klimaat
Sewastopol het ’n vogtige subtropiese klimaat (Köppen-klimaatklassifikasie: Cfa) danksy ’n gemiddelde somertemperatuur van 22 °C en koel winters. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 15-16 °C bedags en 9 °C snags.
Die gemiddelde jaarlikse seetemperatuur is 14,2 °C, wat wissel van 7 °C in Februarie tot 24 °C in Augustus. Die gemiddelde reënval is sowat 400 mm per jaar.
Toerisme
Ná die Tweede Wêreldoorlog is Sewastopol heeltemal herbou. Baie topargitekte en siviele ingenieurs van Moskou, Leningrad, Kiëf en ander stede en duisende werkers van oor die Sowjetunie het help bou aan die projek, wat in die middel 1950's grootliks voltooi is. Die kern van die middestad bevat meestal drieverdiepinghuise in die Mediterreense styl met balkonne en boë, terwyl winkels op die grondvlak gehuisves word. Sommige gerestoureerde landmerke dateer terug van die vroeë 20ste eeu, soos die Art Nouveau-poskantoor aan Bolsjaja Morskaja oelitsa en die kunsmuseum aan Nachimofski prospekt. Inwoners van omringende woonbuurte spandeer graag hulle someraande hier deur onder die bome in die lane en boulevards te stap en daarna na die waterfront te gaan.
Vanweë die stad se militêre geskiedenis is die meeste strate na Sowjet- en Russiese militêre helde genoem. Honderde monumente en gedenkplate in verskeie dele van Sewastopol gedenk sy militêre verlede.
Erdeware
Erdeware is geglasuurde of ongeglasuurde nie-glasagtige pottebakkery wat normaalweg gebak word teen 'n temperatuur van onder 1 200 °C. Porselein en steengoed word albei teen hoë temperature gebak tot dit glasagtig word.
Meeste van die Europese pottebakkery en boustene, tot en met die 17de eeu, het uit erdeware bestaan, asook meeste van die ware van Egipte, Persië, die Nabye Ooste, Griekeland, Rome en die Middellandse See, en 'n paar van die Chinese ware; die fyn erdewerk wat deel vorm van die groter deel van ons eetgerei in 1962. Putvuur erdeware dateer terug na so vroeg as 29 000 - 25 000 v.C. en vir duisende jare was slegs erdeware pottebakkery gemaak, met steengoed wat geleidelik oor 5 000 jaar ontwikkel het. Buite Oos-Asië was porselein vanaf die 18de eeu n.C., en was aanvanklik 'n duur luukse item.
Cajus Bruun
Cajus Bruun (25 Februarie 1866 – 1 November 1919) was 'n Deense akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Den glade løjtnant (1912), Manegens stjerne (1912), Kærlighedens Firkløver (1915), en Livets Stormagter (1918).
Erdeware
Eienskappe
Oor die algemeen het erdeware 'n hoër plastisiteit as ander wit breekware en is makliker om te vorm as fyn porselein.
As gevolg van sy porositeit kan erdeware water absorbeer, daarom moet dit geglasuur word om waterdig te wees. Erdewerk het laer meganiese krag as fyn porselein en steengoed en gevolglik word artikels oor die algemeen dikker gemaak omdat dit maklik kan breek.
Donker-gekleurde terracotta erdewerk is tipies oranje of rooi as gevolg van 'n relatief hoë inhoud ysteroksied en word wyd gebruik vir blompotte, teëls en dekoratiewe en oondware.
Produksie
'n Algemene formulering vir kontemporêre erdewerk is 25% kaolien, 25% klei, 35% kwarts en 15% veldspaat.
Moderne keramiek kan ongeglasuur wees en gebak word teen temperature tussen 1 000 tot 1 150 °C en geglasuurde ware tussen 950 tot 1 050 ˚C - die algemene praktyk in fabrieke en sommige pottebakkerateljees. Sommige fabrieke volg die omgekeerde praktyk deur ongeglasuurde erdeware te vervaardig by 'n lae temperatuur en geglasuurde erdeware teen 'n hoë temperatuur. Die manier van bak word ook bepaal deur die rou bestanddele wat gebruik word en die gewenste eienskappe van die eindproduk.
In die vroeë tye was dit nie moontlik om erdeware onder sulke hoë temperature te bak nie, hoewel die Chinese keramiek ver gevorderd was teenoor die Westerse ontwikkeling. Erdeware kan geproduseer word teen temperature so laag as 600 °C en baie klei sal nie suksesvol bak bo 1000 C nie. Baie van die vroeë pottebakkery is gebak rondom 800 °C, waar probleme maklik kon insluip aangesien die temperatuur nie bepaal kon word nie en daar nooit 'n definitiewe waarborg is van die eindproduk nie weens die veranderlike omstandighede binne die oond.
Nadat dit gebak is, word meeste erdeware gekleur. Vir 'n rooi kleur moet 'n spesifieke klei gebruik word om te reageer met die hitte tydens die bakperiode. Laer temperature gee tipies 'n rooi terracotta kleur; hoër temperature sal die klei bruin of swart verkleur. Buitengewone hoë temperature kan die erdeware laat bars.
Tipes erdeware
Alle Antieke Griekse en Antieke Romeinse pottebakkery is erdeware, so ook die Hispano-Moresque ware van die laat Middeleeue, wat ontwikkel is in tin-geglasuurde erdeware of faience-tradisies in verskeie dele van Europa, meestal veral die geverfde maiolica van die Italiaanse Renaissance, en die Nederlandse Delftware. Met die wit glans, kon hierdie ware porselein van Oos-Asië in Europa naboots.
Moontlik die mees ingewikkelde erdeware wat ooit gemaak is, was die uiters skaars Saint Porchaire-ware van die middel van die 16de eeu, blykbaar gemaak vir die Franse hof.
In China was sancai geglasuurde ware, lei-geglasuurde erdewerk en soos elders, terracotta steeds belangrik vir beeldhouwerk. Die Etruskers het groot beelde soos standbeelde van dit gemaak, waar die Romeine dit hoofsaaklik vir figure gebruik het. Chinese geverfde of Tang-dinastie grafsyfers het uit erdeware bestaan, ook latere beelde soos die nabylewensgrootte Yixian geglasuurde erdewerk luohans. Ná die keramiekbeeldjie herleef het in Europese porselein, het erdewarefigure gevolg, soos die gewilde Engelse Staffordshire-figure.
Daar is verskeie ander tipes erdeware, insluitend:
Nicola Pagett
Nicola Pagett (gebore 15 Junie 1945) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Anne of the Thousand Days (1969), There's a Girl in My Soup (1970), en An Awfully Big Adventure (1995), en in die televisiereeks Wicked Women (1970).
Rachel Feinstein (komediant)
Rachel Feinstein is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Trainwreck (2015) en I Feel Pretty (2018), en in die televisiereeks Inside Amy Schumer (2013).
Helsingin Sanomat
Helsingin Sanomat (afgelei van Fins Helsingin "van Helsinki" [genitief], sanomat "nuus") is die grootste en invloedrykste dagblad in Finland met 'n daaglikse sirkulasie van sowat 400 000. Die koerant word na raming deur meer as driekwart van die bevolking in die metropolitaanse gebied van Helsinki en 'n kwart van alle Finne gelees.
Die meerderheid lesers het op Helsingin Sanomat ingeteken sodat dié dagblad die meeste intekenaars van alle koerante het wat in die Nordiese lande uitgegee word. Met enkele uitsonderings (byvoorbeeld op die dag na Vappa of na die Midsomerfees) verskyn Helsingin Sanomat daagliks, op Vrydae saam met die bylae Nyt ("Nou") oor kuns en vermaak. Daarnaas is 'n televisiegids in Nyt beskikbaar. Op die eerste Sondag van elke maand verskyn die bylae Kuukausiliite met nuus- en fotoverslae van hoogstaande gehalte.
Helsingin Sanomat beskou homself as 'n onpartydige en onafhanklike dagblad. Dit is in 1889 as Päivälehti ("Dagblad") in die Finse hoofstad gestig en verskyn sedert 1904 onder die huidige titel. Helsingin Sanomat is van oudsher 'n familiebedryf wat deur die Erkko-familie, bekende Finse mediamagnate, beheer word. Die dagblad maak deel uit van hulle mediamaatskappy Sanoma News wat ook Finland se grootste poniekoerant, Ilta-Sanomat, uitgee.
Salsigne
Salsigne is 'n Franse munisipaliteit in die département Aude en die région Languedoc-Roussillon. Inwoners van Salsigne staan bekend as Salsignolais.
Salsigne is die laaste plek in Frankryk waar goud kommersieel gemyn is en op 'n stadium het die myn werk aan 600 mense verskaf wat dit die grootste werkgewer in die Aude gemaak het. Vandag werk 200 mense op die terrein in afval beheer en sekondêre ekstarksie van goud. Die hoof ekonomiese aktiwiteit in die commune is wynbou met die Cave Les Vignerons de Vigouroux en Domaine Alaux wat in die commune geleë is. Salsigne val in die Minervois Appellation d’origine contrôlée (AOC) wat ook 'n natuurlik gebied in Languedoc-Roussillon vorm.
Die 16de eeuse Saint-Saturnin kerk in die dorpie het interessante sluitsteen versiering
Hugo Chávez
Hugo Chávez (28 Julie 1954 – 5 Maart 2013) was 'n Venezolaanse politikus en die president van Venezuela vanaf 1999 tot sy dood in 2013. Hy was die leier van die Vyfde Republiek Beweging sedert die stigting daarvan in 1997 tot 2007, waarna dit saam met ander partye saamgesmelt het om die Verenigde Sosialistiese Party van Venezuela (PSUV) te vorm. Hy was die leier van die PSUV tot in 2012.
Biografie
Hugo Rafael Chávez Frías is op 28 Julie 1954 in Sabaneta, Barinas gebore. Hy sluit by die weermag aan en stig later die geheime organisasie MBR-200, omdat hy ontevrede met die land se politieke stelsel was. As leier van MBR-200 loods hy in 1992 'n onsuksesvolle staatsgreep teen die regering van president Carlos Andres Peres, waarvoor hy in die tronk beland.
Na sy vrylating stig hy 'n sosialistiese politiese party, die Vyfde Republiek Beweging en word in 1998 as presedent van Venezuela verkies. Hy is in 2000 en 2006 tydens sy land se presidensiële verkiesings herverkies. In Oktober 2012 wen hy die verkiesing vir 'n vyfde keer, maar die inhuldiging op 10 Januarie 2013 moes uitgestel word omdat hy vir mediese behandeling in Kuba was en tyd nodig gehad het om te herstel.
Hy is op 5 Maart 2013 as gevolg van kolorektale kanker en respiratoriese versaking oorlede. Hy het sedert Junie 2011 teen kanker baklei. Hy word deur sy drie dogters en een seun oorleef.
Chávez was 'n omstrede en verdelende figuur, tuis sowel as in die buiteland. Hy het soms ondiplomaties na ander wêreldleiers verwys en het per geleentheid die Amerikaanse president George Bush met 'n donkie en die duiwel vergelyk.
Pieter van der Stael
Pieter van der Stael was die tweede Hollandse sieketrooster aan die Kaap die Goeie Hoop en kom op 5 Maart 1656 in Tafelbaai aan. Hy vertoef hier tot 1663. Buiten sy pligte teenoor die Nederlanders aan die Kaap het hy ook probeer om sendingwerk onder die inboorlinge te doen, maar sonder veel sukses.
Joe Hernandez (resieskommentator)
Joe Hernandez (3 Junie 1909 – 2 Februarie 1972) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente She Went to the Races (1945), The Story of Seabiscuit (1949), en Kiss Me Deadly (1955).
Willem Frederik Gerard Nicolaï
Willem Frederik Gerard Nicolaï (Leiden, 1829 – Den Haag, 1896) was 'n Nederlandse dirigent en komponis. Hy was een van die leidende figure uit die Nederlandse musieklewe van die tweede helfte van die 19de eeu.
Nicolaï studeer van 1849 tot '52 aan die konservatorium van Leipzig. Hy was 'n verdienstelike orrelis en vestig hom in 1852 as orrelis in Den Haag. In 1865 word hy direkteur van die destydse Koninklike Musiekskool (later Konservatorium) in Den Haag waar hy vroeër reeds as dosent aangestel is en bly direkteur tot sy dood in 1896. Hy was 'n bekende koordirigent en vrugbare komponis.
duimnael|links|270px|Nicolaï het adv. H.A.L. se woorde vir die Vrystaatse Volkslied getoonset. Dis die eerste keer op [[23 Februarie 1866 in Bloemfontein gesing en die daag daarna het die Volksraad dit tot amptelike Volkslied verklaar.]]
Willem Nicolaï was redakteur van die musiektydskrif Caecilia; hy komponeer operas, koorwerke, liedere en 'n oratorium, getiteld "Bonifacius". Van sy liedere is die bekendste die "Lied von der Glocke" (na 'n gedig van Schiller) en "Die schwedische Nachtigall", opgedra aan die destydse wêreldberoemde zangeres Jenny Lind. Hy was ook komponis van die "Vrystaatse Volkslied".
Jenna Stern
Jenna Stern (gebore 23 September 1967) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Law & Order: Special Victims Unit (1999), The Sopranos (1999), en House of Cards (2013).
Hannes Viljoen
Johannes Theodorus Viljoen (21 April 1943 – 13 Januarie 2021) was 'n Springbok-vleuel wat bekend geword het vir vyf drieë wat hy vir die Springbokke gedruk het in 'n toerwedstryd tydens die 1971 toer na Australië. Hy het ook sy toetsdebuut tydens die toer gemaak.
Hy het aan die koronavirussiekte beswyk.
Afrikaner-Broederbond
regs|170px|duimnael|Prof. [[Joon van Rooy, voorsitter van 1932 tot 1938.]]
duimnael|regs|170px|Prof. [[Hendrik Bernardus Thom|H.B. Thom, voorsitter van 1952 tot 1960.]]
duimnael|regs|170px|Dr. [[Piet Meyer, voorsitter van 1960 tot 1970.]]
Die Afrikaner-Broederbond (AB) was tussen 1918 en 1994 ’n geheime, eksklusief wit en manlike Protestantse kultuurorganisasie in Suid-Afrika. Die oogmerke was om vooruitstrewende eensgesindheid onder Afrikaners te skep en Afrikanertradisies en die Afrikanerkultuur op alle lewensterreine te bevorder. Die organisasie is in 1918 deur H.J. Klopper, H.W. van der Merwe, D.H.C. du Plessis en ds. J.F. Naudé, vader van ds. Beyers Naudé. gestig. Die organisasie het tot 1920 as Jong Zuid Afrika bekend gestaan, waarna dit amptelik na die Afrikaner Broederbond hernoem is.
Die Broederbond was lank ’n politieke twisappel nadat genl. J.B.M. Hertzog dit in die jare dertig as eerste minister aangeval het en die volgende eerste minister, genl. J.C. Smuts, dit in die jare veertig gedoen het. In Desember 1944 is staatsamptenare verbied om lid te wees en die verbod het bly staan tot na die Nasionale Party in 1948 die bewind oorgeneem het.
Gedurende die apartheidsjare was meeste regeringsministers, asook invloedryke kerkleiers, akademici, professionele, militêre en polisiebeamptes lede van die vereniging. Dit was gereeld aangetyg en altyd ontken dat die belangrike besluite van die Suid-Afrikaanse staat deur die toe baie geheimsinnige Broederbond gemaak is. In Julie 1968 het appèlregter D.H. Botha in opdrag van die regering die sake van die Broederbond (saam met ander geheime organisasies) ondersoek. Hy het die Broederbond van alle blaam onthef.
In 1979 het die boek Broederbond: The Super-Afrikaners, deur Ivor Wilkins en Hans Strydom, groot opslae gemaak omdat dit nie net ’n exposé van die Broederbond was nie, maar ook ’n bylaag van 139 bladsye gehad het waarin die naam, beroep en ander inligting van elke lid van die Broederbond verskyn het.
Leiers
Die voorsitters van die Broederbond was:
Hercules-superswerms
Die Hercules-superswerms (SCl 160) is twee nabygeleë sterrestelsel-superswerms. Die twee swerms is taamlik groot in vergelyking met ander plaaslike superswerms: sowat 330 miljoen ligjare breed. Die Noordelike Plaaslike Superleemte lê voor hulle en is net so groot soos die swerms self.
Die streek sluit in die sterrestelselswerms Abell 2147, Abell 2151 (Hercules-sterrestelselswerm) en Abell 2152. ’n Uiters lang filament van sterrestelsels is ontdek wat hierdie groep met die paar Abell 2197 en Abell A2199 verbind.
Die Hercules-superswerm is naby die Coma-superswerm en is deel van die CfA2 Groot Muur.
Leo-Stichting
Leo-Stichting is ’n nedersetting in die munisipaliteit Berkelland in die provinsie Gelderland in Nederland.
Manuae (Geselskapseilande)
duimnael|270px|Ligging in die Geselskapseilande.
Manuae is ’n atol in die Benedewindse Eilande van die Geselskapseilande in Frans-Polinesië, ’n Franse oorsese gebied in die Stille Oseaan. Dit is die mees westelik geleë van die Benedewindse Eilande, en is 350 km wes van Bora Bora en 550 km wes van Papeete.
Beskrywing
Die atol is administratief deel van die munisipaliteit Maupiti in die Benedewindse Eilande.
Die eilandjies se strandmeer bevat verskeie seldsame spesies en is sedert 1992 ’n natuurreservaat. Daar is baie seeskilpaaie, onder meer ’n bedreigde spesie, wat begin November elke jaar na die strande stroom. Daar is ook tussen 3 miljoen en 4 miljoen oesters.
Geskiedenis
In 1855 het die skip Julia Ann by die atol gestrand. Die bemanning en passasiers, lede van die Kerk van Jesus Christus van die Heiliges van die Laaste Dae wat van Australië na Amerika onderweg was, het twee maande op die atol gewoon en ’n boot gebou waarmee hulle na Raiatea geseil het. Daar is geen bewyse dat ander mense vroeër daar gewoon het nie.
Van 1952 af is die eilande dikwels deur handelaars in gedroogde klapper besoek. In die 1960's het ongereelde besoekers groot getalle seeskilpaaie gevang totdat dit 1971 deur die wet beperk is. Die atol word vandag gereeld besoek deur vissers van Raiatea. Daar is geen gereelde skeeps- of lugverbinding tussen Manuae en ander eilande in Frans-Polinesië nie. Dit word besit deur die Compagnie Française de Tahiti, wat in die 1920's altesaam 57 000 kokospalms aangeplant het. Die nou verlate plantasies het eens tot 70 ton gedroogde klapper per jaar gelewer.
Ander name
Van die ander name waaronder Manuae bekend is, is Fenua 'Ura en Putai (Tahitiaans), Isla de Pájaros ("Voëleiland", Spaans) en Scilly (Engels).
Ventersburg
Ventersburg is 'n dorp in die Lejweleputswa Distriksmunisipaliteit in die Vrystaat, in Suid-Afrika. Die dorp is sowat 50 km suid van Kroonstad, 50 km noord van Winburg, oos van Welkom en Virginia en lê op die N1 nasionale pad.
Geskiedenis
Die dorp is op die plaas Kromfontein uitgelê in 1872. Die eerste eienaar van die plaas was P.A. Venter na wie die dorp genoem is in 1857. Venter was 'n veldkornet en vriend van Moshoeshoe. Toe Venter in 1857 sterf, het sy seun BG Venter ingestem dat sy huis as 'n kerk gebruik kan word. 'n Dorp het op die kerkplaas ontwikkel en die eerste erwe is in 1872 verkoop. Formele proklamasie het in 1876 gevolg. Verskeie gevegte het tydens die Tweede Vryheidsoorlog in die omgewing plaasgevind.
Distrik
Die distrik van 1 235 km² is van gemengde boerdery afhanklik: beeste, skape, mielies en koring.
Besienswaardighede
Daar is oorblyfsels van 'n klipskans, in die buitewyke van die dorp, wat in 1858 gebou is. Die klipskans is gebou om mense van die omgewing teen die Basoeto's te beskerm tydens die Oranje-Vrystaat se eerste oorlog met die hulle. Waar die N1 nasionale pad die Sandrivier kruis, sowat 18 km suid van die dorp, is die Sandrivierkonvensie gedenkteken. Dit is gebou om die konvensie wat op 17 Januarie 1852 geteken is te gedenk wat Zuid-Afrikaansche Republiek se onafhanklikheid van Brittanje waarborg.
Robert Patrick
Robert Patrick is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Terminator 2 (1991), Wayne's World (1992), The Faculty (1998), en Charlie's Angels: Full Throttle (2003).
Susie Feldman
Susie Feldman (gebore 7 Junie 1982) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Terror Inside (2008) en in die televisiereekse The Surreal Life (2003) en The Two Coreys (2007).