cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koos van Rooy
Bethulie se huidige kerkgebou
In 1910 het die saak van 'n nuwe kerk weer te berde gekom. Nadat die kerkskuld waarvoor ds. Van Rooy in elke wyk gekollekteer het, afbetaal is, was nog 'n bedrag van £27-11-0 oor. Die kerkraad het besluit om hierdie bedrag in 'n spesiale fonds, Die Kerkboufonds der Gereformeerde Kerk Bethulie, te belê, as die begin van 'n boufonds vir 'n nuwe kerk. In 1911 is 'n brief aan die kerkraad voorgelê waarin 'n groep lidmate die versoek rig om die wenslikheid van 'n groter kerkgebou op 'n gemeentevergadering te bespreek. Die saak is toe voor die gemeente gelê en die gevoel was dat dit nodig was om daadwerklik aandag aan die saak te skenk. Die kerkraad is versoek om 'n kommissie te benoem wat die verskillende aspekte moes ondersoek. Onder meer moes hulle nagaan of dit moontlik was om die ou kerkgebou doelmatig te vergroot en wat die koste sou wees. Hulle moes ook 'n beraming kry van die koste om 'n nuwe kerkgebou op te rig. Hoe haastig die gemeente was dat iets aan die saak gedoen moes word, blyk uit hul verdere versoek dat die kerkraad onmiddellik in elke wyk kollektante moes benoem, wat moes probeer om £500 te kollekteer voor die volgende geleentheid vir belydenisaflegging. Aan albei die versoeke van die gemeente is voldoen.
As kommissie is benoem ouderlinge P. Snyman, S. du Plooy, J. Lion Cachet, brs. D. van den Heever, F. du Plooy en L. Fourie, met ds. Van Rooy as voorsitter. Verder is 19 kollektante benoem om in al die wyke te kollekteer. Nadat die kommissie die saak van 'n nuwe kerkgebou of nie goed ondersoek het, het hulle met die aanbeveling na die Kerkraad gekom dat 'n nuwe gebou opgerig moet word. Die ou kerkgebou was gans te klein en sou nooit sodanig vergroot kon word dat dit die hele gemeente sou kon huisves nie. Die gemeente het destyds ook gedurig gegroei. In 1909 is byvoorbeeld 51 kinders gedoop. Hoe kritiek die toestand was, blyk daaruit dat die gedagte selfs oorweeg is om elke ses weke Nagmaal te vier sodat die helfte van die gemeente telkens kon aansit.
Op 18 Oktober 1913 het die gemeente formeel op voorstel van br. S.J. Nortjé en br. Jan Fourie besluit om 'n nuwe kerk te bou. Dit het egter nog etlike jare geduur voor die bouery sou begin, want met die kollekteerdery in die wyke het dit nie so voorspoedig gegaan nie. In Februarie 1917 het die boufonds nog maar op £1,227-16-2 gestaan en was die mikpunt nog geensins in sig nie. Intussen is na 'n geskikte terrein gesoek waar die nuwe kerk opgerig sou word, want by die ou kerk was nie plek nie. Dit het nogal 'n groot gesukkel afgegee om grond te bekom wat groot genoeg was en ook sentraal geleë. In 1920 is die blok van ses erwe van ene F. Gunn vir £450 gekoop.
In April van dieselfde jaar het die visitatore die kerkraad daarop gewys dat 'n vergroting van die kerkgebou uiters noodsaaklik was, aangesien daar geen plek was vir die gemeente se kinders by "grootkerkgeleenthede" nie. Die vermaarde argitek Gerard Moerdyk is toe genader om 'n plan vir 'n kerk op te stel. Op 3 September 1920 het hy die volgende inligting aan die kerkraad verskaf: Dit sou 'n kruiskerk met nagenoeg 600 sitplekke wees met die konsistorie agteraan. Die koste sou min of meer £6 000 wees. Bo-op die dak sou 'n toring aangebring wou vir die klok. Op voorstel van brs. S.J. du Plooy en P. Aucamp het die gemeente besluit om 'n kerk te laat bou soos Moerdjik dit voorgedra het, maar dat nog eers meer geld ingevorder moes word vir die boufonds. Die geld het maar nie vinnig ingekom nie en 'n hele paar jaar het eers weer verloop voor enige verdere daadwerklike stappe gedoen is om die troffels te laat klink.
Beyers Naudé
Christiaan Frederik Beyers Naudé, (10 Mei 1915 - 7 September 2004) algemeen bekend as Beyers Naudé (of ook "oom Bey") was 'n Afrikaner-dominee, en 'n prominente anti-apartheidsrolspeler. Alhoewel hy aanvanklik apartheid verdedig het, het hy later sy siening verander en het hy sy oortuigings daarteen openbaar gemaak. Nadat hy in apartheidsjare deur sommige as verraaier gesien is, is hy uiteindelik vereer as stryder teen apartheid, met onder meer strate in Randburg, Pretoria, Potchefstroom, Rustenburg, Lichtenburg en Middelburg en 'n plein wat na hom genoem is. Ereburgerskap van Johannesburg is ook aan hom toegeken.
Kalkoen
’n Kalkoen is ’n groot voël in die genus Meleagris wat inheems aan die Amerikas is. Die mannetjies van albei spesies het ’n kenmerkende vlesige uitgroeisel of lel wat van die bokant van die snawel hang. Hulle is van die grootste voëls in hul soort. Soos die geval is met baie lede van die orde Galliformes, of Hoendervoëls, is die mannetjies groter en baie kleurryker as die wyfies.
Taksonomie
Kalkoene val in die familie Phasianidae (fisante, patryse, korhoenders en hul verwante) in die orde Galliformes. Die genus Meleagris is die enigste oorlewende genus in die subfamilie Meleagridinae.
Fossielrekord
’n Paar kalkoene is van fossiele af beskryf. Die Meleagridinae is van die vroeë Mioseen (sowat 23 miljoen jaar gelede) af bekend, met die uitgestorwe genera Rhegminornis (vroeë Mioseen) en Proagriocharis (laat Mioseen / vroeë Plioseen). Eersgenoemde was waarskynlik ’n basale kalkoen en die ander een ’n meer kontemporêre voël wat nie baie soos bekende kalkoene was nie; albei was baie kleiner. ’n Kalkoenfossiel wat nie tot Meleagris behoort nie, maar ’n soortgelyke voël was, is van die laat Mioseen af bekend. In die moderne genus Meleagris is ’n hele aantal spesies al beskryf, want kalkoenfossiele is taamlik sterk en volop, en daar is groot verskille tussen individue. Baie van hierdie veronderstelde fossiele spesies word nou beskou as junior sinonieme. Een van hulle, die Kaliforniese kalkoen, Meleagris californica, het onlangs genoeg uitgesterf dat hulle nog deur vroeë menslike setlaars gejag is. Daar word geglo hulle het uitgesterf weens die gesamentlike druk wat veroorsaak is deur menslike jagters en die klimaatsverandering aan die einde van die laaste ystyd.
Hartley
Hartley is 'n historiese dorp in Nieu-Suid-Wallis, Australië. Die dorp is binne die plaaslike regeringsgebied van Lithgow en is ongeveer 150 kilometer wes van Sydney geleë. Dit is onder die westelike eskarp van die Blue Mountains geleë. Dit was eens op 'n tyd 'n administratiewe setel op die Great Western Highway, maar het sedertdien agteruit gegaan en is vervang deur dorpe wat langs die westelike spoorlyn geleë is. Met die 2006 in Australië, het Hartley 'n bevolking van 497 mense gehad.
Stefans Grové
Stefans Grové (1922–2014) was 'n Suid-Afrikaanse klassieke komponis. Hy word deur baie as een van Afrika se grootste komponiste beskou.
Hartley
Geskiedenis
Hartley was 'n dorp wat uit 'n goudstormloop ontstaan het en het 'n besige hofsaal gehad wat in 1837 gebou is. Die hofsaal, wat vir meer as vyftig jaar lank in gebruik was, het 'n gereelde stroom misdadigers hanteer. Alhoewel Hartley in onbruik verval het, het die dorp goed bewaar gebly en is tans 'n goeie voorbeeld van 19de eeuse argitektuur. Vanweë die dorp se erfeniswaarde, word dit tans as 'n plek van historiese waarde bestuur deur die nasionale parkediens van Nieu-Suid-Wallis. Die dorp is 120 kilometers wes van Sydney en 12 kilometer suid van Lithgow en word daagliks vir die publiek oopgestel. Die Hartley historiese gebied beslaan 'n gebied van 7,7 hektaar.
Assegaaibosch-natuurreservaat
Assegaaibosch-natuurreservaat is 'n historiese landgoed en tans 'n CapeNature natuurreservaat en wêrelderfenisgebied geleë in die Jonkershoekvallei naby Stellenbosch in die Wes-Kaapprovinsie van Suid-Afrika. Die historiese landgoed is gestig deur Dirk Coetsee, die stamvader van die Coetsee-familie in Suid-Afrika.
Naam
'Assegaaibosch' beteken 'Bos van Assegaai' in Nederlands en Afrikaans, met verwysing na die groot aantal Assegaaibome (Curtisia) op die landgoed. 'n Assegaai is 'n tradisionele Afrikawapen wat gewoonlik uit Curtisia-hout gekerf word.
Ligging
Assegaaibosch is suidoos van Coetsenburg, aan die noord-oostelike hange van die Stellenboschberg, wat sy suidelike grens vorm, in die Jonkershoekvallei tot by die oewer van die Eersterivier wat sy noordelike grens onder vorm. Dit is ongeveer 9 km van Stellenbosch af en 204 hektaar groot.
Koos van Rooy
Nuwe kerk op Bethulie se hoeksteen gelê
duimnael|links|300px|Die Gereformeerde Kerk se deputate vir Psalmberyming, omstreeks 1935 in [[Bloemfontein byeen. Voor: Totius (ds. Van Rooy se swaer), ds. Van Rooy, ds. A.S.E. Yssel. Agter: dr. G. Dekker en ds. J.V. Coetzee.]] regs|280px|duimnael|Die Gereformeerde kerkgebou op Bethulie se hoeksteen.
Stefans Grové
Vroeë lewe en herkoms
Stefans Grové is op 23 Julie 1922 op Bethlehem in die Vrystaat gebore. Sy vader is ’n skoolhoof en sy moeder ’n musiekonderwyseres, van wie hy sy eerste musieklesse ontvang. Op negejarige ouderdom komponeer hy reeds sy eerste musiekstuk. Hy gaan skool by die President Brand Hoërskool in Bloemfontein.
Verdere studie en begin van loopbaan
Ná matrikulasie word hy, op 17-jarige ouderdom, die orrelis van die NG Kerk De Bloem in Bloemfontein. D.J. Roode, sy oom wat later die Hoof van die Departement van Musiekeksamens by Unisa sou word, neem hom nou onder sy vlerke en gee aan hom gevorderde musieklesse. Hy verwerf die Lisensiate in klavier en orrel in 1942 en in dieselfde jaar verwerf hy twee goue medaljes en ’n beker vir komposisie in die Johannesburg Eisteddfod. Van 1942 tot 1944 is hy orrelis en musiekonderwyser in Klerksdorp. Hy voltooi ’n komposisie vir ’n ballet suite vir ’n volle orkes in 1944 en word op sterkte hiervan toegelaat as student aan die Kaapstadse Musiekkollege. Terwyl hy hier studeer is hy ook orrelis by die NG Kerk in Rondebosch.
Een van sy leermeesters in komposisie aan die kollege is die bekende William H. Bell, terwyl sy klavieronderwyser Cameron Taylor en Erik Chisholm ook groot invloed uitoefen op sy ontwikkeling as musikant. Hy raak bevriend met C.H. Weich, musiekkritikus van Die Burger, wat reël dat Stefans sy werk by die Oranje Klub opvoer. Weich skryf hierna dat Stefans se String Quartet in D Major waarskynlik die beste en moeilikste werk is wat tot daardie tyd in Suid-Afrika gekomponeer is. Op 15 April 1945 wy die Musiekkollege ’n konsert aan Grové se komposisies. Nadat hy hier gradueer, bied die Musiekkollege ’n junior lektorskap aan hom, ’n posisie wat hy beklee vanaf 1950 tot 1952. In hierdie tyd is hy dikwels begeleier in die Kaapstad-ateljee van die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie en skryf hy resensies en artikels vir Die Burger en Standpunte.
Studie en werk in die V.S.A.
In 1953 verwerf hy die Fullbright-beurs om musiek te studeer aan Harvard Universiteit in Boston in Amerika en hy kry ook ’n beurs om die fluit te bestudeer by die Longy School of Music. Hy verwerf in 1955 ’n M.Mus.-graad by Harvard en wen in opvolgende jare die G. Arthur Knight-prys met sy komposisie van ’n Piano Trio en die New York Bohemian-prys vir sy komposisie van A sonata for Piano and Cello. In 1954 verwerf hy die Margaret Crofts Scholarship wat hom in staat stel om onder Aaron Copeland by Tanglewood te studeer.
Na afloop van sy nagraadse studies in 1955 doseer hy vir ’n jaar aan die avant-garde Baird College en word dan in ’n prestige pos aangestel as lektor in teorie en komposisie by die Peabody Conservatory in Baltimore, ’n pos wat hy etlike jare beklee. In hierdie tyd is hy orrelis en koorleier by die Franklin Street Presbyterian Church in Baltimore. In Februarie 1972 wen hy ’n Educator’s Award, wat jaarliks aan uitstaande Amerikaanse onderwysers toegeken word en word hy opgeneem in die jaarlikse publikasie van “Outstanding Educators of America”.
Terugkeer na Suid-Afrika
Gedurende 1960–1961 besoek hy Suid-Afrika op ’n jaar sabbatsverlof en is tydelik senior lektor by die Potchefstroomse Universiteit en by die Suid-Afrikaanse Musiekkollege in Kaapstad. By die Musiekkollege beklee hy ook tydelik die komposisiepos wat in 1959 vakant gelaat is met Arnold van Wyk se bedanking. In Januarie 1972 keer hy permanent terug na Suid-Afrika en aanvaar ’n tydelike aanstelling by die Musiekkollege. Vanaf Julie 1973 is hy professor in musiekwetenskap aan die Universiteit van Pretoria en is aan hierdie universiteit verbonde totdat hy finaal in doserende hoedanigheid aftree in 2002. Hierna stel die Universiteit van Pretoria hom aan as die musiekskool se inwonende komponis. Hy is ook musiekkritikus vir Rapport en Beeld.
Komposisies
Hy skryf onder andere suiwer instrumentale werke vir soliste, kamer-ensembles en simfonie-orkeste. Wat vokale musiek betref, skryf hy vir solostem en kore. Veral sedert 1972 begin hy om doelbewus Afrika-elemente in sy werke te inkorporeer en werke wat sy Afrosentriese benadering weerspieël is onder andere Liedere en danse van Afrika (1990), Sewe Boesman-liedere vir sopraan en strykkwartet (1990), Gesang van die Afrika-geeste (1993), Afrika Hymnus vir orrel (1995) en Afrika Hymnus II vir orrel (1996). Sy werk kry internasionale erkenning en veral in Wes-Duitsland is daar groot belangstelling in sy werk. Die uitgewer Hofmeister Musikverlag in Leipzig gaan ’n kontrak met hom aan om twee van sy kamermusiekwerke te publiseer, terwyl die Neue Musikverlag in Berlyn twee van sy klavierwerke uitgee. Die Meininger-trio voer sy komposisie vir fluit, tjello en klavier, Sielvoël, landwyd in Duitsland op. Sy Drie betragtinge vir kamerorkes word in Oktober 2007 deur die Baltimore Kamerorkes van die Verenigde State van Amerika by twee geleenthede uitgevoer, terwyl sy Lig en skaduwee vir fluit en klavier in Londen uitgevoer word. Opvoerings van sy werk vind in 2010 ook plaas in die 900 jaar oue Chartres-katedraal in die suide van Frankryk, ’n ou kasteel naby die Bodensee in Duitsland, in Switserland en by ’n internasionale musiekfees in Florence in Italië. Die Unisa-musiekstigting vereer hom in Pretoria deur verskeie konserte te hou waarin uitsluitlik sy werk uitgevoer word.
Persoonlike lewe
In Amerika is hy twee kere getroud en geskei. In 1974 ontmoet hy vir Alison Marquard, destyds aktrise by SUKOVS, en hulle trou in 1977. Twee dogters (onder wie die bekende ballerina en senior solis van die South African Ballet Theatre, Chloë Grové) en ’n seun (Christopher) word uit hierdie huwelik gebore.
Stefans Grové is op Donderdag, 29 Mei 2014 in Pretoria oorlede.
Skryfwerk
Sy letterkundige arbeid is beperk tot ’n aantal kortverhale, waarvan sommige aanvanklik in tydskrifte verskyn.
Dit word gevolg deur die bundel Oor mense, diere en dinge. Die verhale is hoofsaaklik oor nietige alledaagse gebeurtenisse en mense, maar hy slaag daarin om die beskrywing met ’n medemenslikheid te vul wat aan die verhale universele menswaarde gee, terwyl sy humoristiese aanslag die leeservaring opkikker. Hy is veral meester van onderbeklemtoning en antiklimaks, waardeur die dieper waarde telkens verbloem word, maar tog daardeur ook groter impak maak.
Koos Human neem Die middagdiens op in die bloemlesing Willekeur.
Toekennings en eerbewyse
Die Universiteite van die Oranje-Vrystaat en Pretoria ken eredoktorsgrade aan hom toe in erkenning van sy waardevolle bydrae tot Suid-Afrikaanse musiek en onderwys.
Die Akademie ken in 1997 ’n Erepenning aan hom toe vir sy bydrae tot musiek en in 1998 verwerf hy die Helgaard Steyn-prys vir Komposisie.
Beyers Naudé
Lewensverloop
duimnael|links|Ds. Beyers Naudé was só sterk ten gunste van die besluite van die [[Cottesloe-kerkeberaad dat hy uiteindelik as leraar uit die NG Kerk bedank het.]] Beyers Naudé is gebore te Roodepoort, Suid-Afrika, op 10 Mei 1915. Hy was een van agt kinders van ds. Jozua Francois Naudé en Ada Naudé. Sy pa was 'n predikant van die NG Kerk, die stigter van die Volkskool op Graaff-Reinet en 'n stigterslid en eerste voorsitter van die Broederbond. 'n Suster, Hymne Weiss, was 'n Afrikaanse skrywer en bekroonde vertaler.
Stefans Grové
Toekennings en eerbewyse
Die Universiteit van Pretoria vereer hom in 2007 met ’n Creative Output-prys en in 2008 ontvang hy erelidmaatskap van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. KykNet vereer hom in 2011 met ’n Fiesta-toekenning vir sy lewenslange bydrae tot musiek.
Beyers Naudé
Lewensverloop
Hy matrikuleer op Graaff-Reinet in die Karoo. Hy studeer aan die Universiteit Stellenbosch en behaal 'n MA-graad in tale. Hy behaal ook 'n graad aan die Kweekskool in 1939.
Stefans Grové
Toekennings en eerbewyse
In September 2013 ken die Noordwes-Universiteit in Potchefstroom die Kanseliers-medalje aan hom toe ter erkenning van sy bydrae tot Suid-Afrikaanse musiek oor verskeie dekades.
Beyers Naudé
Lewensverloop
In 1940 word hy as lid van die Afrikaner-Broederbond toegelaat – die jongste lid van sy tyd in hierdie organisasie. Vandat hy in 1942 in die NG gemeente Loxton in die Karoo bevestig en georden is, volg hy 20 jaar die loopbaan van predikant in die NG Kerk en is ná Loxton agtereenvolgens leraar van Pretoria-Suid (later Lyttelton genoem), Olifantsfontein, Pretoria-Oos, Potchefstroom en Aasvoëlkop. In 1961 word hy aangewys as moderator van die Suid-Transvaal Streeksinode. Soos ander, is hy self daardeur verras en lok wyd kritiek uit vir sy standpunt teen die apartheidsbeleid van die Nasionale Party.
Assegaaibosch-natuurreservaat
Geskiedenis
In die vroeë 1680's het Simon van der Stel, die Nederlandse goewerneur van die Kaapkolonie, grond aan wit setlaars aan die oewer van die Eersterivier en die Bergrivier toegeken in en rondom die latere dorpe Stellenbosch en Franschhoek. Die setlaars het die taak gehad om gewasse te verbou en vee te teel om skepe van die Nederlandse Oos-Indiese Kompanjie te voorsien terwyl hulle by die Kaapse Skiereiland aangedoen het onderweg om handel te dryf in die Oos-Indië. In 1682 is grond aan die voet van die Stellenboschberg toegeken aan die kaptein van die Stellenbosch Infanterie, Dirk Coetsee, wat een van die oudste wynlandgoedere in Suid-Afrika, Coetsenburg, op die land gevestig het. In dieselfde jaar het Van Der Stel grond hoër in die Jonkershoekvallei aan Dirk Coetsee belowe. Coetsee noem hierdie land Assegaaibosch (as gevolg van die oorvloed assegaai-bome) en gebruik dit hoofsaaklik vir veeproduksie.
Koos van Rooy
Nuwe kerk op Bethulie se hoeksteen gelê
Die werk het goed gevorder en op 16 Februarie 1924 om tienuur die oggend is die hoeksteen gelê. Die kerkraad het ds. L.P. Vorster gevra om ook aanwesig te wees, maar niemand se naam word op die hoeksteen weergegee nie. Ook is amptelik genooi: die NG kerk, die Engelse Kerk, die magistraat, die hoof van die polisie en die stadsraad. Die boukommissie het aanbeveel dat, behalwe die datum van die hoeksteenlegging, die volgende woorde op die hoek-steen aangebring word: "Gee aan die HERE die ere van sy Naam Verwagtende die stad wat fondamente het waarvan God die Kunstenaar en Boumeester is." Net die eerste gedeelte ("Gee aan die HERE die ere van sy Naam") is egter aangebring. Verder is die volgende onder die hoeksteen weggelê: 1. Kerkordening met die bepalingen van die Algemene Vergadering van die OVS. 2. Kerkalmanak van 1924. 3. Feesnommer van Kerkblad. 4. Eerste uitgawe van die Evangelies in Afrikaans en die Afrikaanse Psalmberyming (wat toe al berym is) 5. Belydenisskrifte. 6. Revisie van die geskiedenis van die gemeente Bethulie.
Terwyl die werk aan die gebou bevredigend gevorder het, moes die kommissie aan twee sake aandag gee: banke en 'n ligte-installasie. Nadat tenders vir die banke gevra is, het net 'n paar ingekom en is dié een van ene Manovill vir £715 aanvaar. 'n Spesiale buitegebou is opgerig om die ligte-installasie te herberg. Eers is probeer om 'n tweedehandse te verkry, maar eindelik is op aanbeveling van die argitek 'n nuwe masjien vir £300 gekoop.
Pous Stefanus IX
Stefanus IX (X) was die 154ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk. Weens die statusverandering van Pous Stefanus (II), was Stefanus IX vanaf die begin van die 13de eeu tot 1961 bekend as Stefanus X en was hy die 155ste pous. Sien Die spesiale geval van Pous Stefanus (II) vir volle besonderhede.
Assegaaibosch-natuurreservaat
Geskiedenis
Dirk Coetsee het later die Assegaaibosch-herehuis gebou, 'n pragtige tradisionele Kaap-Hollandse huis, wat nou 'n nasionale monument is. Alhoewel die Coetsee-familie die plaas beslis het sedert die vroeë 1680's, is die eiendom eers in 1755 in die naam van Dirk se seun, Gerrit Coetsee, geregistreer. Van der Stel het ook twee ander landgoedere aan Coetsee toegestaan: Uiterwyk in Bottelary in 1699, en Zonquasdrift in Tulbagh in 1714. Deur die jare het die plaas 'n aantal kere van eienaar verwissel. Die reuse ou eikebome is deur Wouter Eduard Wium aangeplant, aan wie die land in 1806 deur Lord Charles Somerset toegestaan is, met die spesiale bepaling dat hy eike in die omgewing plant. In 1893 is die land langs Assegaaibosch gebruik om 'n foreltelery te vestig.
Koos van Rooy
Nuwe kerk op Bethulie se hoeksteen gelê
Twee sake wat die boukommissie hoofbrekens besorg het, was barste wat aan die muur agter die preekstoel verskyn het, nog voor die gebou in ontvangs geneem is, en die kerkklok. Reeds in 'n brief aan Moerdijk skryf ds. Van Rooy op 2 Augustus 1924: Die boukommissie voel baie onrustig oor die toestand en is ook nie tevrede nie, daar dit skyn asof daar iets verkeerd is met die konstruksie van die gebou of die ontwerp van die bouplan. Meermale het die argitek die versekering gegee dat barste in 'n steengebou onvermydelik is en dat die barste niks aan die stabiliteit van die gebou sal doen nie. Jare later moes die torinkie op die dak verwyder word, wat blykbaar bygedra het tot die barste.
Assegaaibosch-natuurreservaat
Geskiedenis
Teen die vroeë twintigste eeu het Assegaaibosch erg vervalle geraak. In 1960 het die Kaapse Provinsiale Administrasie Assegaaibosch gekoop, en die huis is opgeknap. Dit is nou 'n nasionale monument en word as 'n gastehuis gebruik.
Koos van Rooy
Nuwe kerk op Bethulie se hoeksteen gelê
Die kerkraad was egter baie versigtig en eers in April 1925 is gerapporteer dat daar nie meer barste te bespeur is nie en dat die finale uitbetaling aan die bouer gemaak kon word. Die torinkie op die dak was eintlik bedoel vir die kerkklok, maar sowel die klok as die torinkie wat bestel is, was 'n mislukking. 'n Sestienduimklok is bestel, maar nadat dit in die toring geïnstalleer is, het dit geblyk dat die klank wat dit gegee het, maar effentjies was en dat die hele kerk se dak geskud het wanneer dit gelui is. Dadelik is met die firma Cooper, Gill en Tomkins van Kaapstad in verbinding getree en hulle was bereid om die klok om te ruil vir 'n grotere een van 22 duim vir £64-7-0. Aangesien die torinkie ook nie doeltreffend was nie, moes 'n ander plan beraam word met die klok. 'n Windpomptoring is toe gekoop en opgerig en dit het toe gedien as kloktoring.
Pous Stefanus IX
Biografie
Pous Stefanus IX (X) is gebore as Frederik van Lotaringe (Frans: Frédéric de Lorraine) ongeveer in 1020 in Lotaringe, seun van Gozelo I van Verdun, hertog van Bo- en Benede-Lotaringe en sy vrou Junca, dogter van Alberic II (Berengarius), koning van Italië. Hy was die jonger broer van Godfried III, hertog van Benede-Lotaringe en markies van Toskane (deur sy huwelik met Beatrice van Bar, weduwee van Bonifatius III van Toskane). Aanvanklik was Frederik kanunnik en aartsdeken van die Lambertuskapittel in Luik. Hy word na Rome gebring deur sy neef Pous Leo IX en op 9 Maart 1051 word hy kanselier van die kerk, diaken en bibliotekaris op 10 Junie 1051 en kardinaal-priester van Sint Chrysogonus op 14 Junie 1057. In 1054 gaan hy saam met Humbertus van Silva Candida na Konstantinopel en was aandadig aan die totstandkoming van die groot Westerse Skisma. By sy terugkeer word hy deur Pous Victor II in Mei 1057 aangestel as ab van die klooster by Monte Casino. Op 2 Augustus 1057 volg hy Pous Victor II op en regeer tot sy dood op 29 Maart 1058. Hy word opgevolg deur Pous Nicolaas II. Die naam ‘Stefanus’ beteken 'gekroonde'.
Koos van Rooy
Nuwe kerk op Bethulie se hoeksteen gelê
Op 26 September 1925 het die boukommissie die argitek en die bouer ontmoet en saam het hulle die voltooide gebou nagegaan. Enkele sake moes reggestel word. Die fondamente van die gebou was nie skoon nie en op die galery was nie soveel sitplek as wat oorspronklik aangegee is nie.
Pous Stefanus IX
Pontifikaat
Ses weke nadat Frederik van Verdun deur die vorige pous Victor II tot kardinaal bevorder is, sterf die pous en word Frederik verkies as Pous Stefanus IX (X). Hy het maar kort regeer en gedurende sy bewind bly hy ook ab van Monte Casino. Die pous was soos sy voorganger hervormingsgesind en het die hulp gekry van die hervormer Peter Damiaan en Anselm (die latere Pous Alexander II). Nog een van die pous se adviseurs was Humbert van Silva Candida wat deur die ekskommunikasie van patriarg van Konstantinopel, Michael Cerularius in 1054, die groot Westerse Skisma veroorsaak het. Die monnik van Cluny, Hildebrand, later Pous Gregorius VII het ook die pous gehelp. In die somer van 1057 stuur Stefanus vir Hildebrand op 'n diplomatieke sending om eerstens die hervormingsbeweging van die 'Patarines' (boemelaars) in Milaan te ondersoek en tweedens Stefanus se verkiesing aan die Duitse keiser bekend te maak, aangesien dit sonder keiserlike goedkeuring geskied het. Keiserin Agnes, regentes vir die jong Hendrik IV, het sy verkiesing goedgekeur.
Koos van Rooy
Nuwe kerk op Bethulie se hoeksteen gelê
Toe die boukommissie die laaste keer vergader, is gerapporteer dat die gebou £6 305 sou kos. Die gemeente het nog net £700 op die kerk geskuld, want £100 is reeds weer aan br. P. Pretorius van Slagterskop terugbetaal van die £800 wat hy die kerkraad geleen het. In die konsistorie het 'n paar ou banke van die vorige gebou as sitplek vir die kerkraad gedien. In 1956 het brs. F. du Plooy en D. P. Vorster 'n stel pragtige armstoele aan die kerk geskenk om in die konsistorie gebruik te word. Vandag staan ook 'n pragtige bank, van hoek tot kant met die hand uitgesny en verteenwoordig seker die beste houtsneewerk in ons land. Br. Florie Coetzee en sy vrou, tante Maria het dit aan die kerkraad as geskenk gegee.
Beyers Naudé
Lewensverloop
As gevolg van toenemende druk en kritiek weens sy anti-apartheidsuitsprake en standpunt wat op Bybelse gronde en Christenskap berus, bedank hy uit die bediening (NG gemeente Aasvoëlkop in Northcliff, Johannesburg) in Oktober 1963. Hy en sy vrou gaan vestig hulle in Parkhurst omdat dr. Jan van Rooyen, leraar van die NG gemeente Parkhurst die Christelike Instituut goedgesind was en bly lidmaat van dié gemeente tot 1978, toe hy lidmaat word van die NG Kerk in Afrika se gemeente in Alexandra. Gedurende die jare 1977 tot 1984 raak hy betrokke by ondergrondse weerstand teen apartheid. In 1980 is hy toegelaat tot die NG Kerk in Afrika, die sendingkerk (vir swart mense) van die NG Kerk.
Pous Stefanus IX
Pontifikaat
Voordat hy nog enige begin kon maak aan sy planne om die suide van Italië aan die pous te onderwerp en om sy broer Godfried van Lotaringe tot keiser te kroon, sterf hy op 29 Maart 1058 in Florence.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Beyers Naudé
Lewensverloop
Na die totstandkoming van die demokratiese bestel in Suid-Afrika in 1994, word Beyers Naudé wêreldwyd gehuldig vir sy rol in die anti-apartheidsbeweging en ontbinding van die voormalige Suid-Afrikaanse politieke bestel. Hy was nooit lid van die ANC nie.
Straatnaam
Beyers Naudé rylaan (voorheen bekend as D.F. Malan rylaan) in Johannesburg is in 2001 na hom vernoem.
Koos van Rooy
Die kerk op Bethulie ingewy
duimnael|regs|220px|Ds. Van Rooy (voor) by sy seun [[Jacs van Rooy|Jacs (regs agter) en kleinseun, ook J.A. van Rooy (links agter), wat albei ook predikant was.]]
Die inwyding van die nuwe kerk het plaasgevind op 25 Oktober 1924 en die verrigtinge het om tienuur die oggend begin. Ds. Martinus Postma, ’n halfbroer van die pastoriemoeder, is deur die kerkraad versoek om die rede te hou. Weens sy gesondheidstoestand kon hy nie aan die versoek voldoen nie. Ook ds. T. Hamersma wat daarna genader is, het nie sy weg oop gesien nie. Prof. J.A. du Plessis het ingewillig om oor te kom en het die rede gehou. Onder die eregaste was die NG gemeente Bethulie, die Engelse kerk, die magistraat, die polisiekommandant, die distrikskommandant, die munisipaliteit, die prinsipaal van die skool en sy personeel, asook die twee plaaslike geneeshere.
Vrydagmiddag 24 Oktober is 'n afskeidsrede gehou by die ou kerk wat die gemeente soveel jare gehuisves het en wat nog baie jare diens sou doen as vergaderplek van die gemeente met geleenthede en verkopings. Die volgende oggend is die nuwe gebou deur die gemeente in ontvangs geneem. Vooraf het die gemeente en belangstellendes by die ou kerk bymekaar gekom en het toe in prosessie beweeg na die nuwe kerk gebou om dit feestelik in gebruik te neem. Die vraag het nou by die kerkraad ontstaan of daar weer sitplekke aan lidmate, soos by die ou kerk gebruiklik, verhuur sou word. 'n Kommissie is benoem om hieroor advies uit te bring. Hulle het gerapporteer dat dit nie aanbeveel word nie, maar dat sekere banke tog deur die kerkraad gereserveer moes word. Gemeentelede wat spesiale sitplekke verlang het, kon met hul versoek voor die kommissie van die kerkraad verskyn, wat dan gemagtig is om, ná beoordeling van die versoek, bepaalde sitplekke aan te wys. Die volgende banke is afgesonder: 1. Die voorste ry banke voor die preekstoel is afgesonder vir belydenisaflegging, huweliksbevestiging, bevestiging van kerkraadslede, ens. 2. Die tweede bank heel regs, van die preekstoel af besien, vir die ouderlinge en die tweede bank heel links, vir die diakens. 3. Die tweede bank links voor, vir die leraar se familie. 4. Die tweede bank regs voor en die derde ry banke rondom vir die ou mense, mans en vroue by wie kinders nie meer gereken word nie. Die vierde bank links en regs van die preekstoel is afgesonder vir gaste en vreemdelinge. Die vyfde bank regs word op gewone Sondae toegewys aan die dogters (skoolkinders van buite), en die vyfde bank regs aan die seuns. 7. Die vyfde bank regs is met "grootkerk" en die sesde en sewende bank regs word altyd gereserveer vir vroue alleen, en dieselfde banke links net vir mans alleen. 8. Al die ander banke onder op die vloer van die gebou, word beskou as familiebanke, waar kinders by hul ouers behoort te sit. 9.Op die galery moes mans een kant sit en die vroue aan die ander kant.
Ds. Van Rooy se 25-jarige bediening
duimnael|links|330px|Ds. Van Rooy en Bethulie se Gereformeerde kerkraad, 1930. Dié foto is geneem met ds. Van Rooy se 25-jarige ampsbediening op Bethulie. Agter: Oudle. S. Nortje, D.S. Venter, S. du Plooy, H. Snyman, I. Kruger (Beskuitfontein), diakens J. Pelser en G. du Plessis. Middel: Br. A. du Plessis (koster), oudle. H. Coetsee, I. Kruger (Lincoln), P. du Plooy, ds. Koos van Rooy, oudle. Harm Kruger, Koos du Plooy en W. Coetzee. Voor: Diakens H.J. Coetzee, H. Coetzee, J. van Zyl, Koot Kotze, H. Myburgh, Koot Pretorius, Arie Kruger. Op 16 Augustus 1930 het die gemeente die seldsame voorreg gesmaak om die 25-jarige bediening van ds. Van Rooy in die gemeente feestelik te gedenk in die ou kerk. Br. Piet Snyman, wat ouderling was toe ds. Van Rooy in Bethulie bevestig is, het gewys op die toestand van die gemeente ná die Anglo-Boereoorlog. Namens die kerkraad het oud. Piet du Plooy aan ds. Van Rooy 'n adres en 'n beurs aangebied. Daarna het nog verskeie persone hulde gebring aan die jubilaris vir die arbeid wat hy in Bethulie verrig het. Ds. Van Rooy het in sy antwoord gemeld dat hy in die 25 jaar met 49 ouderlinge en 86 diakens in die kerkraad saamgewerk het.
Afskeid van Bethulie
links|duimnael|320px|Die begrafnisstoet van mev. [[Brechtje van Rooy, Bethulie, 1936.]]
regs|duimnael|350px|Tydens die Algemene Sinode van 1936 is die Afrikaanse Psalmberyming in ontvangs geneem. Mev. [[Brechtje van Rooy het haar man na die Sinode vergesel, maar ernstig siek geword en ná 'n kort lyding gesterf. Ds. Van Rooy sit links in die tweede ry.]]
duimnael|regs|330px|Die Van Rooy-familiefees op [[Kroonstad, 23 Julie 1939, op sen. J.C. van Rooy se 80ste verjaardag. Charles van Rooy sit sesde van links en ds. Van Rooy tiende. Negende van links in die derde ry staan Corrie en Jan de Klerk, ouers van dr. Wimpie de Klerk en oudpres. FW de Klerk.]]
Nie lank ná sy 25-jarige ampsbediening in Bethulie nie, het ds. Van Rooy aan die kerkraad bekendgemaak dat die vorige Sinode aan die Kuratorium opdrag gegee het om 'n Administratiewe Buro van die Gereformeerde Kerk op te rig en dat die Kuratorium hom benoem het om die betrekking te neem. Reeds vanaf die dood van ds. Petrus Postma, ’n ’n halfbroer van sy vrou, het ds. Van Rooy die finansiële sake van die kerkverband behartig en was dus die aangewese persoon om die eerste penningmeester van die Administratiewe Buro van die Kerk te word. Ds. Van Rooy het besluit om die benoeming as penningmeester van die Administratiewe Buro te aanvaar, mits hy sy status as predikant sou behou en hy dus kon voortgaan om Woord en Sakramente te bedien. Op aanbeveling van die kerkraad het die algemene vergadering van die OVS dit so goedgekeur en het ds. Van Rooy emerituspredikant van Bethulie geword. Die oggend toe ds. Van Rooy bekendmaak dat hy die benoeming aanvaar, staan in die afkondigingsboek aangeteken: "By dit alles kan die kerkraad dit nie nalaat nie om reeds hier te boek te stel hoe smartlik dit vir ons is om die band van liefde tussen leraar, kerkraad en gemeente te sien verbreek word, maar ons wil hieraan gehoor gee ter wille van die meerdere belang van die kerk in die algemeen."
In die naweek van 24 tot 26 April 1931 het die gemeente afskeid geneem van ds. Van Rooy, wat 26 jaar die gemeente gedien het en diep spore getrap het in die gemeente en gemeenskap van Bethulie. Hoe wyd sy belangstelling en invloed was, blyk uit die verskillende adresse wat by sy afskeid aan hom oorhandig is, naamlik van die Gereformeerde kerk Bethulie en die kerkraad van Philippolis. Van die katkisasiekinders te Philippolis. Van die NG gemeente Bethulie. Van die burgemeester en stadsraad van Bethulie. Van die direkteur van onderwys in die OVS. Van die Helpmekaar-tak te Bethulie. Van die Dingaansfeeskomitee van Bethulie. Van die skoolraad en skoolkommissie.
Hoewel ds. Van Rooy na Potchefstroom vertrek het om as hoof van die Administratiewe Buro sy kragte te gee aan die kerkverband, het 'n innige band tussen hom en Bethulie gebly. Die band met Bethulie is in 1936 verinnig, toe hy sy vrou hier aan die dood moes afgee. Saam het hulle na die Sinodesitting op Bethulie gekom, wat vir ds. Van Rooy van soveel vreugdevolle betekenis was. Tydens die sinodesitting sou die Afrikaanse Psalmboek aan die kerk oorhandig word en dit was juis op voorstel van ds. Van Rooy dat die groot werk van psalmberyming in Afrikaans begin is. Die voltooide werk is deur die digter, Totius (’n swaer van ds. Van Rooy se vrou), juis aan hom, as voorsitter van die kommissie van Psalmberyming, oorhandig. Op Bethulie het mev. Van Rooy ernstig siek geword en ná 'n kort lyding is sy oorlede. Sy is op Bethulie begrawe. Ds. Van Rooy sou sy vrou baie jare oorleef en is in die hoë ouderdom van 94 jaar in Pretoria oorlede. Aan sy wens is voldoen, naamlik om langs sy vrou begrawe te word.
Yeoville (kiesafdeling)
duimnael|regs|300px|Sir [[Patrick Duncan, L.V. vir Yeoville van 1921 tot 1937.]]
duimnael|regs|180px|[[Alexander Kowarsky het Yeoville van 1951 af in die provinsiale raad verteenwoordig en is in 1958 onbestrede tot die Volksraad verkies vir die setel, maar het dit ten gunste van Marais Steyn bedank nadat dié in Vereeniging teen Blaar Coetzee verloor het.]]
duimnael|regs|230px|[[Marais Steyn.]]
duimnael|regs|170px|[[Harry Schwarz, LV vir Yeoville van 1974 tot 1994.]]
Yeoville in Johannesburg se sentrale deel was van die eerste verkiesing ná Uniewording in 1910 'n setel in die Suid-Afrikaanse Volksraad tot aan die einde van die Driekamerparlement in 1994.
In die eerste verkiesing in 1910 wen Lionel Phillips van die Unionisteparty Yeoville met 'n meerderheid van 1 124 stemme teen die Regerende Party se W. van Hulsteyn. Nog 'n Unionis, W.T.F. Davies, behaal in 1915 'n meerderheid van 1 489 stemme teen die Arbeidersparty se R.G. Barlow. In 1920 wen die Unionisteparty weer in Yeoville en weer met 'n nuwe kandidaat, dié keer A.E.A. Williamson, wat 178 stemme meer as die Suid-Afrikaanse Party se R. Goldmann kry. 'n Onafhanklike, R.L. Weir, kon toe net 220 stemme op hom verenig.
Nadat die Unioniste en die SAP saamgesmelt het, word Patrick Duncan, die latere goewerneur-generaal van die Unie van Suid-Afrika in 1921 onbestrede vir die Suid-Afrikaanse Party verkies. In 1924 kom hy teen die Arbeidersparty se A. Jacobson te staan en wen met 'n meerderheid van 927. In 1929 is sy opponent van die Nasionale Party toe hy vir H.J. Schlosberg met 824 stemme klop. In die koalisieverkiesing van 1933 word Duncan weer onbestrede verkies. Genl. J.B.M. Hertzog beveel Duncan in 1937 as goewerneur-generaal aan en in die daaropvolgende tussenverkiesing in Yeoville op 3 Februarie 1937 word die Verenigde Party se M. Edmund met slegs 76 stemme meer as P.A. Moore van die Dominiumparty verkies.
In die verkiesing van 1938 wis H. Gluckman van die V.P. die teenstand van die Dominiumparty feitlik uit toe hy M.G. de B. Epstein met 'n meerderheid van 4 366 stemme klop. Hy word dan ook in 1943, 1948 en 1953 onbestrede herkies. In 1958 stel geen party weereens 'n kandidaat teen die V.P. nie, wie se A.L. Kowarsky dus onbestrede verkies word. As een van die veiligste opposisiesetels in die land, stem Yeoville in die volkstemming van 1960 oorweldigend teen republiekwording: 1 195 is ten gunste en 10 100 daarteen.
In die algemene verkiesing die volgende jaar word Marais Steyn ook onbestrede vir die Verenigde Party verkies, maar in 1966 staan die Progressiewe Party se S.L. Dishy teen hom en verloor met 4 104 stemme. Steyn wen eweneens in 1970, dié keer met 3 642 stemme teen die Progressiewes se D. Boswell. Die P.P. stel nie weer 'n kandidaat in 1974 nie, toe Harry Schwarz Yeoville vir die V.P. wen met 'n meerderheid van 6 089 teen J.G. Dormehl van die Ononderbroke Republikeinse Party.
Elliott-versameling
Die Elliott-versameling bestaan uit foto's wat in die periode tussen 1900 en 1938 hoofsaaklik in die Kaapse skiereiland en Boland geneem is. Daar is foto's van straattonele, Kaaps-Hollandse huise, plaasopstalle, slaweklokke, werfmure, kerke, watermeulens, meubels, porselein, silwerware, landskappe en historiese gebeurtenisse. Hierdie foto's word onder die waardevolste fotoversamelings in die wêreld gereken en is vir die publiek te besigtig by die argief in Roelandstraat, Kaapstad en by sekere ander staatsargiewe.
Vir meer as 30 jaar is hierdie vrygesel 'n vryskutfotograaf met 'n eenvoudige ateljee by Langstraat 134. 'n Gedenkplaat is daar aangebring. In sy loopbaan hou hy vyf uitstallings en maak 'n bestaan uit die verkoop van afdrukke van sy werk.
Elliott het sy versameling swak georden. Selfs het hy nie altyd gemeld waar en wanneer die foto geneem is nie. Nogtans is hierdie unieke versameling foto's van groot kultuur-historiese en argitektoniese waarde vir die mense van Suid-Afrika. Sy hele versameling van 10 000 negatiewe (meesal op glas) is nou deeglik geklassifiseer en geïndekseer en tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
Ander soortgelyke versamelings is die Gordon-versameling, Gribble-versameling, Ravenscroft-versameling, Duggan-Cronin-versameling, die Sammy Marks-fotoversameling en die Morrison-versameling.
Mikroverwerker
'n Mikroverwerker (Eng. "micro processor") is die hart van die gewilde mikrorekenaars wat byvoorbeeld vir videospeletjies en persoonlike rekenaars gebruik word. Dit is 'n elektroniese komponent met 'n geïntegreerde stroombaan, waarvan die individuele komponente mikroskopies klein is - vandaar die gebruik van die voorvoegsel mikro-.
Die mikroverwerker is in die kenmerkende swart blokkie (met die rye pennetjies aan weerskante) van geïntegreerde stroomkringe gehuisves. 'n Mikroverwerker is 'n elektroniese komponent waarmee verskillende funksies uitgevoer kan word deur dit van verskillende kodes (instruksies of opdragte) te voorsien. Deur dit byvoorbeeld van kode 000 (binêre kode) te voorsien, sal dit as 'n elektroniese teller werk en tot by 5 tel, terwyl dit met 'n kode soos 001 tot 20 sal tel.
Die tellings word deur 'n ossillator in die mikroverwerker verskaf. Deur die verwerker nou van 'n kode 100 te voorsien, sal dit as 'n opteller ("adder") werk en twee getalle bymekaar tel. Met die kode 010 werk die komponent voorts as 'n vergelyker, wat 'n bekende getal met 'n aantal onbekendes sal vergelyk totdat dit 'n soortgelyke getal vind. (Let daarop dat die funksie van die verwerker deur die eerste 2 syfers in die kode bepaal word, terwyl die 3de syfer byvoorbeeld bepaal hoe die funksie uitgevoer word.)
'n Mikroverwerker kan dus van 'n uitgebreide stel opdragte voorsien word, en in die praktyk is daar verwerkers wat tot 255 verskillende opdragte kan uitvoer. 'n Stel opdragte wat chronologies deur 'n mikroverwerker uitgevoer word, word 'n program genoem, en dit is hier waar die verwerker en die rekenaar by mekaar aansluiting vind. Deur die mikroverwerker byvoorbeeld van 'n geheue en inset/uitset vooreenheid te voorsien, kan dit dan as 'n rekenaar gebruik word.
ŉ Mikrorekenaar hoef nie slegs vir berekeninge (optel, aftrek, vermenigvuldig, deel) gebruik te word nie, aangesien dit ook oor ander vermoëns beskik. Dit kan byvoorbeeld gebruik word om ŉ groot aantal gegewens (data) in die geheue te berg, karakters op 'n televisieskerm te vertoon en hulle te laat beweeg (videospeletjies), ensovoorts. Omdat die mikroverwerker opdragte een na die ander uitvoer, kan dit egter ook vir prosesbeheer gebruik word waar dit eentonige, agtereenvolgende take kan verrig.
Deur die verwerker van skakeltoerusting te voorsien (relês, transistors, tiristors, ensovoorts), kan dit gebruik word om ligte, elektromotore en elektromagnete te beheer (aan en af te skakel), asook kleppe, hidrouliese pompe, ensovoorts. 'n Besondere kenmerk van mikroverwerkers is die vermoë om 'n besluit te neem, waardeur dit nie soos 'n gewone outomaat slegs een taak na 'n ander verrig nie, maar ŉ taak kan onderbreek om voorkeur aan 'n ander te gee.
Die program (stel opdragte) wat 'n mikroverwerker uitvoer, word geberg in 'n geheue wat deel van die verwerker kan uitmaak of as 'n afsonderlike elektroniese komponent daarmee verbind kan word. Hierdie geheue word dikwels in 'n kasset ingebou wat, soos in die geval van televisiespeletjies, net omgeruil kan word om 'n ander werking te verkry. Waar dit dus voorheen nodig was om 'n afsonderlike elektroniese toestel vir elke taak te bou, word slegs 'n enkel toestel hier gebruik om verskillende funksies te verrig. Die mikroverwerker verkry daardeur 'n veelsydigheid wat veral as dit byvoorbeeld in 'n robot ingebou word, byna met die van die mens vergelyk kan word.
Wikimapia
WikiMapia is 'n Web 2.0 projek waarmee plekke en geboue oor die hele aarde etiketteer en beskryf kan word. Dit is ontwikkel deur die Russe Alexandre Koriakine en Evgeniy Saveliev, en was geïnspireer deur Google Maps en Wikipedia.
Beskrywing
WikiMapia laat enige besoeker met 'n webblaaier toe om kaarte van Google Maps te besigtig waarop plekke en geboue met reghoeke (of eerder polygons) aangedui is. Die tekskassie bevat inligting oor die plek, bv. die korrekte naam en of dit bv. 'n skool, kerk of winkelsentrum is en 'n skakel na wikipedia. Geregistreerde gebruikers kan huidige inligting aanlyn opdateer, regstel of aanvul; of nuwe plekke met 'n buitelyn merk op die kaart en inligting in die tekskassie voeg. Die nuut ingevoerde plekke word dadelik gepubliseer wanneer die gebruiker dit stoor op die webblad.
Die inligting word ook in verskillende tale gestoor, selfs Afrikaans (AF) word ondersteun. Die sagteware hou selfs statistiek, per gebruiker, van hoeveel nuwe plekke gemerk is en die lengte van paaie, spoorlyne en riviere al gemerk is deur die gebruiker op WikiMapia.
Integrasie met Google Earth en GPS-stelsels is ook moontlik.
Groei en gewildheid
WikiMapia het snel gegroei sedert sy bekendstelling op 24 Mei 2006.
Verhouding met Wikipedia
Hoewel WikiMapia deur Wikipedia geïnspireer is, is daar geen amptelike bande tussen die twee projekte nie. Tog skakel baie Wikipedia gebruikers hulle artikels na WikiMapia. Punte van verskil sluit in: die gebruik van gelisensieerde beelde (via Google Maps) en die ontbrekende lisensie op hulle plekbeskrywings (die GNU-lisensie word op Wikipedia gebruik).
Kaartfoute
WikiMapia verkry hulle kaartinligting by Google Maps, maar daar het ernstige verskuiwingsfoute ingesluip (tydens die laaste opdatering). Sien voorbeeld: Kaart-Fout (van omtrent 50m!! - gemeet met "Geo Tools") Dit kan groot probleme veroorsaak, omdat ALLE merkers wat vooraf geplaas was nou op 'n verkeerde posisie gaan staan! Sou daar nou korreksies deur die gebruikers gemaak word wat inligting oorspronklik geplaas het, sal dit weer verkeerd wees indien Google Maps aan hulle kant die kaarte se oorvleueling probeer herstel.
Groot Bombardement
duimnael|’n Kunstenaarsvoorstelling van die maan tydens die Groot Bombardement (BO) teenoor vandag (ONDER).
Die Groot Bombardement, ook bekend as die Maankataklisme, is ’n hipotetiese gebeurtenis sowat 4,1 miljard tot 3,8 miljard jaar gelede, tydens die Hadeïese en die Argeïese Eon. In dié tyd het ’n ongewoon groot getal asteroïdes en komete skynbaar teen die vroeë rotsplanete in die binneste Sonnestelsel gebots, onder meer Mercurius, Venus, die Aarde en Mars. Die bombardement het plaasgevind net nadat die rotsplanete gevorm het, maar nog vroeg in die Aarde se geskiedenis.
Bewyse vir die Groot Bombardement is gekry uit monsters wat deur die Apollo-ruimtevaarders van die maan af gebring is. Isotopiese datering van maanrotse dui daarop dat die meeste gesmelte rots vanweë botsings in ’n redelik kort tydperk gevorm het. Verskeie hipoteses bestaan vir die rede vir die groot toename in botsings in so ’n kort tyd teen die binneplanete, maar geen konsensus is nog bereik nie.
Die Nice-model is gewild onder planetêre wetenskaplikes; daarvolgens het die gasplanete ’n migrasie ondergaan en voorwerpe in die asteroïdegordel en/of Kuiper-gordel in eksentrieke wentelbane verstrooi, en dus in die pad van die rotsplanete. Ander navorsers meen die maanmonsterdata is nie ’n bewys van ’n kataklismiese botsingsperiode sowat 3,9 miljard jaar gelede nie; hulle meen die oënskynlike bewyse van ’n bombardement is ’n gevolg daarvan dat al die monsters uit ’n enkele groot impakstreek kom.
Bewyse van ’n kataklisme
Die belangrikste bewys van ’n maankataklisme is die radiometriese ouderdom van gesmelte impakrotse wat tydens die Apollo-sendings versamel is. Die meeste van hierdie impakgordels is vermoedelik gevorm tydens botsings met asteroïdes of komete met ’n deursnee van etlike kilometers, en dit het kraters van honderde kilometers breed veroorsaak. Die landingsterreine van Apollo 15, 16 en 17 is gekies vanweë hul ligging naby onderskeidelik die Imbrium-, die Nectaris- en die Serenitatis-vallei.
In studies op Aarde in die middel 1970's is bevind die gesmelte rots kom uit botsings tussen 3,8 en 4,1 miljard jaar gelede, en dat dit dui op ’n intense bombardement van die maan. Die ondersoekers het dit die "Maankataklisme" genoem. As die gesmelte rots in dié drie valleie gevind is, het nie net dié groot impakvalleie in ’n kort tydperk gevorm nie, maar ook baie ander, gebaseer op ’n stratigrafiese grondslag. Hul slotsom is destyds as omstrede beskou.