cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karl Heese
Opleiding en lektorskap
Dr. Heese is 'n nasaat van eerw. D. Heese wat in die laat 1850's uit Pommere, Duitsland, na Suid-Afrika gekom het en van 1859 af in belang van die Berlynse Sendinggenootskap op Amaliënstein later op Riversdal waardevolle werk onder die bruin gemeenskap gedoen het. Ook op onderwysgebied het dié stamvader van die familie Heese in Suid-Afrika op Riversdal groot werk verrrig. Kalie Heese is in die Paarl gebore as seun van Johannes Friedrich Gysbert Reitz Heese en Hester Francina de Villiers. Ses seuns en vier dogters is uit dié huwelik gebore. 'n Broer van dr. Heese, Japie, was ’n skrywer van toneelstukke en prosa, terwyl nog een, Johannes, onderwyser, skoolhoof, geskiedskrywer en baanbreker op die gebied van familienavorsing in Suid-Afrika was. Kallie Heese het sy skoolopleiding aan die Paarl Gimnasium voltooi. In 1927 het hy na die Universiteit van Stellenbosch gegaan, waar hy die grade B.A., M.A. (cum laude) en D.Phil. verwerf het. Hy het in 1937 gepromoveer op die proefskrif Die vraag na 'n algemene faktor in die vatbaarheid vir oefening. Intussen het hy van 1931 tot '34 ook aan die Stellenbosse Kweekskool studeer en is in Desember van laasgenoemde jaar gelegitimeer. Een van sy klasmaats was ds. Willie Landman, later sy kollega in die NG gemeente Swartland.
Die agting wat die US vir sy bekwaamheid gehad het, blyk daaruit dat hy reeds as student aangestel is om doseerpligte in die departement sielkunde waar te neem. In 1937 is dan heeltyds as lektor in sielkunde aangestel en in 1940 bevorder tot senior lektor.
Gemeentebediening
duimnael|links|300px|Die egpaar Heese, hul eerste vier kinders (uit vyf) en ouma Heese, omstreeks 1947 op Bonnievale.
duimnael|regs|300px|Die egpaar Heese en hul vyf kinders in die tyd dat hulle die leraarspaar van die [[NG gemeente Vandermerwe op Bonnievale was (1945–'55).]]
Op 19 Junie 1943 is hy bevestig as medeleraar van sy klasmaat dr. W.A. Landman in die NG gemeente Swartland op Malmesbury. Die gemeente het onder hul leiding 'n nuwe tydperk van bloei ervaar, veral ten opsigte van finansies, en die kerkraad het ook besluit om Dingaansdag (Geloftedag) as 'n Dank-en-Sabbatdag met twee dienste in die kerkgebou te herdenk. Voorts het die samesmelting van die seun- en meisieskool in die Hoërskool Swartland tydens hul bediening plaasgevind. Destyds was die algemene gevoel landwyd ten gunste van gemengde skole, maar deur die daarstelling van 'n enkele hoërskool sou die personeelposisie verbeter en die vakkeuse vir leerlinge uitgebrei kon word.
Dr. Heese het net sowat twee jaar op Malmesbury gearbei tot hy 'n beroep na die NG gemeente Vandermerwe op Bonnievale aanvaar het en op 24 November 1945 aldaar bevestig is. Hier is 'n sierlike kerkgebou tydens sy bediening ingewy en deur sy beywering is beter voorsiening vir huisvesting van leerlinge aan die Hoërskool Bonnievale gemaak. Die koshuis op die dorp is dan ook na hom genoem.
Bronne van die Suid-Afrikaanse Reg
Bronne van die Suid-Afrikaanse Reg sluit in:
Karl Heese
Gemeentebediening
Ná 'n tienjarige bediening aanvaar hy 'n beroep na die NG gemeente Pinelands in die Kaapse Skiereiland en word aldaar bevestig op 4 Februarie 1956. Deur sy simpatieke optrede het hy 'n besonderse rol gespeel in die totstandkoming van 'n beter verhouding tussen die verskillende bevolkingsgroepe. Met die ondersteuning van sy kerkraad is die swart leraar W. Xaluva genooi om 'n aanddiens in die kerkgebou van Pinelands waar te neem – 'n optrede wat ernstige bespreking in kerklike en politieke kringe tot gevolg gehad het.
Dit sou sy laaste gemeente wees, want in 1960 het hy, sonder neerlegging van sy predikantstatus, 'n betrekking aanvaar as hoogleraar in sielkunde aan die destydse Universiteitskollege van Wes-Kaapland.
Pennevrug
Prof. Heese se gepubliseerde skryfwerk het meestal oor geestelike waardes vir die jeug gehandel. As skrywer van die rubriek "Oom Kalie gee raad", wat van 1957 tot 1965 in "Die Byvoegsel" tot Die Burger, Die Volksblad, Die Oosterlig verskyn het, het hy veral bekend geraak. Daarin het hy raad gegee oor persoonlike probleme. Selfs nadat dit gestaak is, het mense hom steeds genader om hul persoonlike probleme te bespreek. Dat hy gelief was, blyk daaruit dat selfs sy studente aan die UWK hom "oom Kalie" genoem het.
Gesinslewe
Dr. Heese is in Junie 1937 getroud met die skrywer Hester Heese (mej. Hester Maria de Swardt, 1911–1992). Vyf kinders – twee seuns en drie dogters – is uit dié huwelik gebore. Al vyf het aan die US studeer. Ten tyde van sy dood was daar 11 kleinkinders.
W.A. Willemse
W.A. Willemse (13 Mei 1904, Warden - 6 Maart 1945, Pretoria) was ’n sielkundige en hoogleraar in Sielkunde aan die Universiteit van Pretoria. Hy is die vader van Marike de Klerk, gewese vrou van president F.W. de Klerk, en skrywer van etlike fiksie en vakkundige boeke. Hy skryf ook fiksie onder die skuilnaam H.D.A. Terblanche.
Lewe en werk
In 1933 word hy aangestel as junior lektor in die Departement Sielkunde aan die Universiteit van Pretoria, in 1934 as senior lektor, in 1937 as professor en in 1938 as hoogleraar. Hy lewer sy intreerede as professor op 22 September 1937 onder die titel “Die psigologie en maatskaplike afwykinge”. Kriminologie interesseer hom en hy doen hiervoor baie navorsing in gevangenisse. Hy is meer as een keer getroud, maar sy huwelikslewe is telkens ongelukkig. Uit sy huwelik met Susanna Elizabeth Heyns word die seun Wilhelm Anton en die dogter Marike gebore, laasgenoemde wat later bekendheid sou verwerf as die vrou van president F.W. de Klerk. Vir ’n ruk is hy getroud met Flora Mathey (later Flora Strachan), wat onder andere bevriend was met Elisabeth Eybers. In 1942 trou hy met Maryna Claudina Snel, wat as Rina Snel-Willemse verskeie romans skryf. Hy is op 6 Maart 1945 in Pretoria oorlede, nadat ’n motor bestuur deur een van sy studente hom per ongeluk in Pretoria raakry.
Skryfwerk
duimnael|regs|200px|Willem Willemse en sy dogter, [[Marike de Klerk, se graf in die Pretoria-Wes-begraafplaas.]]
Hy skryf ook talle fiksiewerke. “Die blonde skaduwees van Rhynland” is ’n digbundel en “Dwaalweë” is ’n roman oor die verhouding tussen twee mense. Die roman “Die vrouens van Aasvoëlhoek” word postuum gepubliseer. Per geleentheid maak hy gebruik van die skuilnaam H.D.A. Terblanche en die roman “Langs donker denne” word onder hierdie naam gepubliseer.
Ongepubliseerde dokumente
Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) Bloemfontein “Willemse, prof. dr. Wilhelmus Antonius: Biografie”
Louie Boshoff
Louie Boshoff is ’n Afrikaanse dramaturg.
Lewe en werk
Louie Georgina Roberta Boshoff is op 1 Desember 1899 op Vryburg in Betsjoeanaland gebore, as die derde van vyf kinders van ’n Afrikaanse pa (Louis Petrus Boshoff) en ’n Engelse ma (Georgina Dove Freemantle). Haar broers en susters is William Henry (1894–1928), Elizabeth Anne (1896-1896), Martha Dove (1904–1995) en Caroline Emma (1907–2000). Haar pa (na wie sy vernoem word) is die jongste kind van sy vader, Adam Boshoff. Sy eie moeder is oorlede toe hy nog baie jonk was, waarna sy vader weer trou, maar sy vader is oorlede toe hy slegs twaalf jaar oud was. Sy stiefmoeder wil hom nie verder versorg nie en gee hom hierna weg. Hy kom eindelik by ’n Engelse familie in Kimberley tereg, waar hy Louie se ma ontmoet. As gevolg van hierdie geskiedenis is daar ’n sterk pro-Engels en anti-Afrikaans gevoel in die huis. Louie se huistaal is Engels en op 19-jarige ouderdom kan sy steeds nie vlot Afrikaans praat nie. Sy gaan skool by die Sekondêre Skool op Vryburg en dan die Hoërskool vir Meisies op Kimberley, waarna sy terugkeer na Vryburg om daar te matrikuleer. Haar pa is ’n algemene handelaar op Vryburg, maar ly ernstige finansiële skade wanneer hy tydens die Eerste Wêreldoorlog dit onmoontlik vind om soldate wat hom groot bedrae geld skuld, te dagvaar. Teen die einde van 1916 vertrek die gesin weens hierdie finansiële probleme na die Paarl, op uitnodiging van ’n Engelse oom wat aanbied om die gesin te help. Hier skryf Louie in by die Paarlse Opleidingskollege, waarna sy haar studies voltooi aan die Universiteit van Stellenbosch. Hier volg sy nie net die onderwyserskursus nie, maar spits haar ook daarop toe om Afrikaans te leer. Dit gaan egter nie goed met die gesin se finansies nie. Die Engelse oom wat hulle gehelp het, besluit om terug te keer na die Onderveld, maar die gesin kan dit nie bekostig om weer te trek nie en bly aan in die Paarl.
Skryfwerk
Haar eerste gedigte word in 1919 in De Goede Hoop gepubliseer, onder andere “Die violis”. Haar toneelstuk “Hendrik se tuiskoms” word met ’n tweede prys bekroon by die Kaapse Eisteddfod. Sy skryf ook die klugspel in een bedryf, “Die welwillende bedrieër”, en die drama “Verskil van smaak”. Die radiodrama “Die heldin” word uitgesaai. Sy skryf ook saam met A.V. Kendall skoolhandboeke vir die aanleer van Afrikaans vir verskillende standerds onder die titel “Afrikaans as Second Language” en ook “Afrikaans as tweede taal”.
Antonof An-10
Die Antonof An-10 (Russies: Антонов Ан-12; NAVO-verslagnaam: Cub) is 'n viermotorige turboskroefaangedrewe passasiersvliegtuig wat in die Sowjetunie ontwerp en 104 van gebou is.
Die militêre weergawe is die Antonov An-12.
Mercedes-Benz OM605-enjin
Die Mercedes-Benz OM605 is 'n 2497 cc inlynvyfsilinder dubbele oorhoofse nokas (DOHC)-dieselenjin met indirekte inspuiting wat tussen 1993 en 2001 deur Mercedes-Benz vervaardig is. Dit vervang die OM602-enjin met 'n enkele oorhoofse nokas (SOHC).
Kenteken
duimnael|Drie kentekens van verskillende maatskappye: [[LibreOffice, IBM en die "International Bureau of Weights and Measures".]]
'n Kenteken is 'n grafiese merk, embleem, of simbool wat algemeen gebruik word deur kommersiële ondernemings, organisasies en selfs individue om te help met openbare herkenning. 'n Kenteken kan bestaan uit óf suiwer grafiese embleme of is saamgestel uit die naam van die organisasie of 'n afkorting daarvan.
Eli Mintz
Eli Mintz (1 Augustus 1904 – 8 Junie 1988) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Goldbergs (1950) en The Proud Rebel (1958), en in die televisiereekse The Goldbergs (1949) en All My Children (1970).
Don Adams
Don Adams (13 April 1923 – 25 September 2005) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Nude Bomb (1980) en Inspector Gadget (1999), en in die televisiereekse Get Smart (1965) en The Partners (1971).
Ga-Riba
Ga-Riba is 'n dorpie in die Bosveldkompleks van die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika.
January Jones
January Jones (gebore 5 Januarie 1978) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Anger Management (2003), Unknown (2011), en X-Men: First Class (2011), en in die televisiereeks Mad Men (2007).
Bennie Keet
Prof. dr. Barend Bartholomeus (Bennie) Keet (Alice, 20 Junie 1885 – Stellenbosch, 21 Junie 1974, slegs 'n dag ná sy 89ste verjaardag) was predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk, hoogleraar aan die Kweekskool op Stellenboschen een van die vyf vertalers van die 1933-vertaling van die Bybel in Afrikaans. Hy word veral onthou as een van die weinig min stemme uit die NG Kerk wat reeds in die 1950's beswaar gemaak het teen Apartheid as synde onbybels en onchristelik een van net enkele Afrikaanssprekende "intellektuele rebelle" en "een van die vroegste teenstanders van apartheid" in dié kerkverband.
Prof. Pieter Verhoef beskryf hom in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek as 'n "briljante teoloog, 'n deskundige op sy vakgebied" wat "oor 'n voortreflike intellektuele beskik" het. "Hy was 'n sterk omstrede figuur, maar tegelyk 'n diep gerespekteerde kampvegter vir sy ideale. Tiperend van hom was sy humorsin."
Net twee gemeentes
Ná sy terugkeer in Suid-Afrika word hy hulpprediker in Noorder-Paarl (van 1914 tot 1916) en in 1916 volg hy vir dr. D.F. Malan, wat die Kerk verlaat het om redakteur van De Burger en uiteindelik eerste minister van die Unie van Suid-Afrika te word, op as leraar van die geskiedkundig belangrike NG gemeente Graaff-Reinet, waar sy voorgangers almal 'n belangrike rol in die kerklike en volkslewe van Suid-Afrika gespeel het, mense soos dr. Abraham Faure (1818–1822), di. Andrew Murray sr. (1822–1866), sy seun Charles (1866–1904), A.F. Louw (1894–1903; 1906–1912), P.G.J. Meiring (1904–1907), P.K. Albertyn (1906–1921) en J.F. Naudé (1921–1948).
Vertaler en skrywer
In 1923 word hy saam met dr. J.D. du Toit (Totius) as eindvertaler van die Bybel in Afrikaans aangestel, maar die Kuratorium van die Kweekskool kon hom nie vrystel nie en dr. J.D. Kestell word in sy plek benoem. Laasgenoemde was dan ook die hoofvertaler. Later, toe nog drie eindvertalers aangestel is, is hy as een benoem om uit die oorspronklike tale te vertaal. Keet het reeds in 1914 op Stellenbosch 'n voordrag gelewer oor die Bybel in Afrikaans. Met die verskyning van die Bybel in Afrikaans, wat op 27 Augustus 1933 in Bloemfontein in die ou Gedenksaal gesamentlik deur die drie Afrikaanse kerke in ontvangs geneem is, was dit die 182ste volledige Bybelvertaling ter wêreld.
Bloemfontein was, vanweë sy sentrale ligging in die Unie, ook in 1944 die aangewese sentrum vir die bekendstelling van die Psalm- en Gesangeboek. Die 1933-vertaling was doelbewus 'n letterlike vertaling van die Bybel. Dit was dus nie 'n vrye vertaling nie, maar 'n letterlike oorsetting van die Heilige Skrif, soos die vertalers dit beskryf het. Buiten Kestell, Keet en Du Toit was dit ook proff. E.E. van Rooyen en H.C.M. Fourie. Die eerste besending van 10 000 eksemplare het egter reeds op 29 Mei 1933 uit Brittanje, waar dit gedruk is, in Kaapstad aangekom. Keet en sy vier mede-eindvertalers het ten nouste met die taaladviseurs saamgewerk, wat meegehelp het dat die Afrikaanse taal hom losgewikkel het uit die formele styl van die Statebybel. Nadat die Afrikaanse Bybel in 1933 verskyn het, is Keet en Du Toit aangewys om revisie van die vertaling te doen. Hierdie hersiende uitgawe het in 1953 verskyn.
In 1925 publiseer dr. Keet in medewerking met Gordon Tomlinson Tobie Muller: 'n inspirasie vir Jong Suid-Afrika oor die belowende jong predikant van die NG gemeente Philippolis en taalstryder dr. Tobie Muller wat op 25 Oktober 1918 aan die griep beswyk het toe hy net 34 jaar oud was. In 1945 volg Ons Redelike Godsdiens. Op die gebied van die Afrikaanse teologiese literatuur het hy baanbrekerswerk verrig. In 1945 publiseer hy byvoorbeeld die eerste teologiese etiek in Afrikaanse, naamlik Sedelike vraagstukke.
Eensame stem teen apartheid
Prof. L.O.K. Lategan skryf in die Christelike Kernensiklopedie oor prof. Keet se beskeie kritiek teen apartheid: "Keet (is) gedurende die apartheidsjare in Suid-Afrika saam met prof. Ben Marais as 'n afwykende stem in die NG Kerk beskou. In die stryd teen apartheid het Keet dit veral daarteen gehad dat apartheidsvoorstanders Bybeltekste nie binne konteks gebruik het nie. Hy argumenteer dat diegene wat voorstanders van hierdie politieke beleid was, nie die mense is wat daaronder gely het nie. Hy was wel van mening dat 'n verdeling van Suid-Afrika tussen die verskillende bevolkingsgroepe Christelik verantwoordbaar sou gewees het, maar dan moes dit betyds en billik gebeur het – en daarvoor was die apartheidsbeleid honderd jaar te laat … Keet was geen aktivis nie en het sy sienings op 'n beskeie manier hoorbaar gemaak." Dr. Frits Gaum beskryf Keet en ds. Willie Jonker as "voorste kerklike kritici van apartheid", en skryf albei het "toegegee die teorie van afsonderlike ontwikkeling was goed en wel, maar dat dit in die tweede helfte van die 20ste eeu al te laat was om die roereier van ons saambestaan te ontroer, en dat die praktyk van die beleid een van kolossale onreg geword het. Maar dit was nie in die sterre geskryf Suid-Afrika móés ’n eenheidstaat wees nie."
'n Enkele voorbeeld van die kritiek wat Keet hom met sy kritiek op apartheid op die hals gehaal het, is 'n hoofartikel in Die Vaderland van 4 Julie 1957 waarin die koerant wil weet: "Sien hy nie eers iets positiefs in apartheid nie? Bespeur hy nie in die strewe om die naturellegebiede vir die naturelle 'n behoorlike staat-binne-die-staat te maak 'n eerlike poging aan die kant van die blanke om sy trust gewetensgetrou na te kom nie?"
Suid-Afrika Waarheen?
In die daaropvolgende 96 bladsye maak Keet dit baie duidelik dat apartheid nie aan die hand van die Bybel geregverdig kan word nie: "Laat ons dit nou maar ruiterlik erken: Die Heilige Skrif, in Ou Testament en Nuwe Testament albei, trek geen skeidslyne of -mure tussen die volke van die wêreld." Dit is iets wat die oorgrote meerderheid NG Kerk-teoloë eers in die middel jare tagtig en daarna erken het en waarvoor Keet 20 jaar ná sy dood erkenning as 'n "profeet" gekry het toe die Algemene Sinode van 1994 hom verskoning gevra het omdat die Kerk nie 40 jaar vantevore reeds na hom en ander eensame "afvalliges" geluister het nie wat die apartheidstelsel verwerp het.
In Waarheen Suid-Afrika? (wat in Engels verskyn het as Whither South Africa?) stel Keet dit prontuit: "God het wel onderskeie volke gewil, maar nie aparte volke soos ons daardie begrip, waar dit die nieblanke raak, in ons land verstaan nie. Skeidslyne word stellig nie in die Skrif tussen volke getrek nie, behalwe tussen Israel en die heidene, en daardie skeidslyne het met die koms van Christus weggeval. Daarom is dit ons plig, as Christene, om die skeidslyne (nie onderskeidinge nie) uit te wis." Hy spreek hom selfs teen die stelsel van trekarbeid uit, wat hy 'n "euwel" noem, en die destydse verbod op gemengde huwelike: "Die hele menslike geslag is aanpasbaar omdat dit uit een bloed is. Origens hang die huwelik van baie ander en groter oorwegings af as ras en kleur." En sê voorstanders van die Bybelse regverdiging van apartheid moet hulle tot die Ou Testament wend, want "in die Nuwe Testament word daar voorwaar geen grond vir apartheid gevind nie".
Byna vier dekades voor die onderhandelinge wat uitgeloop het op Suid-Afrika se nuwe Grondwet en die koms van die demokrasie, skryf Keet die "hele aangeleentheid van rasseverhoudinge (moet) uit die partypolitiek gelig word – 'n saak van sulke ernstige nasionale belang kan nie in die hitte van die 'n politieke stryd met enige hoop op welslae aangepak word nie… Daarom moet daar 'n nuwe begin gemaak word (sonder enige gedagte aan partypolitieke voordeel en sonder voorbehoud) om 'n weg te vind wat vir die toekoms van Suid-Afrika hoop sal gee… alle partye moet in hierdie samesprekinge geken word, nie slegs die politieke partye onder die blankes nie, maar 'n so breed moontlike verteenwoordiging van nieblankes. Om 'n plan te ontwerp wat die goedkeuring van die grootste deel van die bevolking wegdra, moet daar samewerking wees van die kant van hulle wat ongetwyfeld die grootste belang daarby het. Sonder hulle samewerking kan daar geen blywende rassevrede geskep word nie."
Skaars ses jaar later het die NG Kerk hom volledig agter die Nasionale Party se apartheidsbeleid geskaar ná die Cottesloe-kerkeberaad. En ondanks dié waarskuwing van Keet en ander teoloë het die Nasionale Party in 1983 voortgegaan met die Driekamerparlement, wat swart mense uitgesluit het, en tot ongekende geweld aanleiding gegee het.
Vertraagde aksie
In Vertraagde aksie enkele jare later spreek Keet en ander vooraanstaande NG Kerk-teoloë hulle eweneens uit teen apartheid. Hy vra die vraag: "Wat is die roeping van die Kerk ten opsigte van ons verklaarde apartheidsbeleid?" Hy gee later die antwoord: "Eerstens is dit my oortuiging dat die tyd aangebreek het dat ons Afrikaanse Kerke aan die staat kennis moet gee dat hulle nie langer kans sien om met die apartheidsbeleid saam te gaan nie, en daarop aandring dat 'n beter weg vir die oplossing van ons rassevraagstuk gesoek moet word. Tweedens moet hulle vriendelik maar met diepe erns vra dat daar van regeringsweë samesprekings tussen blank en nieblank op die hoogste vlak gereël sal word, sodat deur gesamentlike oorleg die beste vir ons veelrassige land bereik kan word …
"Ten derde: as daar geen reaksie kom nie, moet die Kerk, in die buitengewoon ernstige omstandighede wat ons tans belewe, waarin die beste en waardevolste van ons erfenis dreig om uitgewis te word, self onderneem om te doen wat die staat nie wil doen nie, d.w.s. deur onderlinge samespreking en beplanning 'n beter weg soek as dié wat ons tot hiertoe bewandel het. Dan kan die Kerk weer na die staat gaan en sy bevindinge voorlê." Hy sluit sy bydrae tot Vertraagde aksie, onder titel "Die Klok het al gelui" af deur te vertel van die vraag wat iemand aan een van die leiers van die ANC in Langa gestel het, oor hoekom die inwoners so skerp teenoor die NG Kerk optree. Die antwoord was: "Omdat julle kerk nog nooit geprotesteer het teen een van die wette wat ons so diep verneder nie."
Gesinslewe
Keet is in Desember 1916 met Johanna Maria van Aarde getroud. Hulle het een seun gehad wat vyf maande oud was toe sy moeder tydens die 1918-griep oorlede is. Op 6 Desember 1931 is hy met Frances Jessie Reitz getroud, maar geen kinders is uit sy tweede huwelik gebore nie. Keet se jongste broer was die Afrikaanse digter dr. A.D. Keet.
Micah Solusod
Micah Maxwell Solusod (gebore 21 Augustus 1990) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Rurouni Kenshin: Origins (2012), Wolf Children (2012), Rurouni Kenshin Part II: Kyoto Inferno (2014), en Dragon Ball Z: Resurrection 'F (2015).
Witgatspreeu
Die Witgatspreeu (Lamprotornis bicolor) is 'n endemiese algemene standvoël in grasveld en Karoobossieveld. Hulle kom dikwels in swerms voor en soms saam met lelspreeus. Die voël is 27 cm groot en weeg 94 - 112 gram. In Engels staan die voël bekend as die Pied starling.
Ruacana
Ruacana is 'n dorp in die Omoesatistreek die noorde van Namibië. Dit is geleë op die grens met Angola op die Kunenerivier. Die dorp is bekend vir die Ruacana-valle en vir die Ruacana-kragstasie.
Ruacana is ontwikkel rondom 'n groot ondergrondse hidroëlektriese aanleg gekoppel aan die nabygeleë dam oorkant die grens in Angola by Calueque. Die dam en die pompstasie is tydens die Angolese Burgeroorlog in 1988 in 'n Kubaanse lugaanval gebombardeer. Die fasiliteit is gedeeltelik herstel en vandag bedryf NamPower drie turbines wat 'n maksimum van 240 megawatt opwek.
Die OvaZemba en Ovahimba stamme is inheems aan die gebied. Die naam Ruacana is afkomstig van Ruhakana, een van die eerste setlaars in die gebied.
Ruacana se nedersettingstatus is in 2005 opgegradeer na dié van 'n klein dorpie en in 2010 na dié van 'n dorp. Dit word beheer deur 'n dorpsraad met sewe setels. In die 2015 plaaslike owerheidverkiesing het SWAPO ses setels gewen (826 stemme).
Ruacana het 'n jaarlikse gemiddelde reënval van. In die 2010/2011 reënseisoen het dit reën ontvang.
Die plaas Etunda is geleë naby aan Ruacana. Die helfte van die plaas is kommersiële besproeiing grond, die ander helfte is toegeken aan 82 klein-skaal boere. Etunda kweek mielies, koring, waatlemoene, piesangs en ander produkte.
Simeon
Simeon of Sjimon is 'n manlike voornaam wat van die Hebreeuse שמעון (Šimʿon, volgens die Tiberiese vokalisering Šimʿôn). Die Griekse spelling van hierdie Bybels-Hebreeuse naam is Συμεών - hiervan is ook die gelatiniseerde skryfwyse Symeon afgelei.
Betekenis
Die naam is afgelei van die Bybelse figuur Simeon, die seun van Jakob en Leah en patriarg van die Stam van Simeon. Volgens die teks van die boek Genesis (29:33) verwys die naam na Leah se bewering dat Jakob Rachel bo haar voorgetrek het: "En sy het weer bevrug geword en 'n seun gebaar en gesê: Gewis, die Here het gehoor dat ek die nie-geliefde is en my hierdie een ook gegee. En sy het hom Símeon genoem."
Simeon is dan moontlik afgelei van die teoforiese naam Isjmael ("God het gehoor"; Genesis 16:11), en ook die hipotese dat die stam van Simeon oorspronklik 'n Ismaelitiese groep was baseer op hierdie teks.
Volgens klassieke rabbynse geskrifte word die naam Simeon soms vertaal as "diegene wat na (die woord van) God luister" (Genesis Rabbah 61:4), maar ook afgelei van sjam 'in ("daar is sonde" - 'n profetiese verwysing na Zimri se seksuele omgang met 'n Midianitiese vrou.
John van Reenen
John van Reenen (26 Maart 1947, Bethlehem - 21 Augustus 2018) was 'n Suid-Afrikaanse atleet en wêreldrekordhouer in skyfwerp. Hy het op 14 Maart 1975 op Stellenbosch die rekord opgestel met 'n gooi van 68,48 m.
Animaris rhinoceros transport
Die Animaris rhinoceros transport is 'n strandbeest in Amsterdam Nieuw-West.
Die kunswerk is ontwerp deur die kunstenaar en uitvinder Theo Jansen. Hy is veral bekend vir sy kinetiese kunswerke in die vorm van strandbeesten, vernaamlik skelette van plastiek, wat hulself in beweging hou sodra hul eers in beweging gesit is. Ongeag sy monsteragtige voorkoms, is dit dan ook nie veel anders by die metaal/poliëster-gevaarte met die afmetings 6 x 5 x 4,7 meter en 'n massa van by die 2,8 ton nie. Die seemonster dra ook swaar aan die naam Animaris rhinoceros transport, wat afgelei is van dier (ani), see (maris), renoster (rhinoceros) en vervoer (transport). Hy loop egter meer soos 'n krap. Die strandbeest is nie soos sy voorgangers op die strand losgelaat nie, uit kommer dat hy in die sand sou vasval, maar wel op die landingstrook van Vliegkamp Valkenburg.
Dit is op 18 September 2004 na sy staanplek deur 'n uitgelese groepie getrek (wat in hul taak misluk); dit word vervolgens op 'n fondament in die middel van Albardagracht, naby die Kruisherenpad, staangemaak. In 2014/2015 is die strandbeest verskuif na die Businesspark Osdorp, Ookmeerweg, op die hoek Etnaweg. Die monster moes daarna ingehok word, anders sou hy maklik oor die Lijnderbrug uit die stad kon ontsnap.
Animaris rhinoceros transport is die nakomeling van die aansienlik kleiner Animaris spissa carta (van karton: 0,3 x 0,4 x 0,4 meter), en verlangs verwant aan die Animaris rhinoceros tabloi en Animaris rhinoceros lignatus (van hout). Die kunstenaar stel ook nie 'n honderd jaar later nie 'n boustelletjie op die mark bekend, gebaseer op sy proefeksemplaar van karton. In sy boek De grote fantast/The great pretender en webwerf noem hy hierdie spesie dien as vervoermiddel op die toendraland.
Bretagne
Bretagne (Bretons: Breizh) is 'n administratiewe streek of Franse geweste (Frans: région) in die noordweste van Frankryk, wat uit die départements Côtes-d'Armor (Bretons: Aodoù-an-Arvor), Finistère (Bretons: Penn-ar-Bed), Ille-et-Vilaine (Bretons: Il-ha-Gwilen) en Morbihan (Bretons: Mor-bihan) bestaan. Die administratiewe hoofstad is Rennes (Bretons: Roazhon).
Die naam Bretagne verwys naas die administratiewe gebied ook na die historiese provinsie Bretagne, waarvan tans net vier vyfdes deel uitmaak van die gelyknamige Franse région. Die oorblywende gebied, die département Loire-Atlantique met sy prefektuur Nantes (een van die voormalige hoofstede van die hertogdom Bretagne) is nou deel van die région Pays-de-la-Loire.
Die oorspronklike Gallies-Keltiese bevolking het die land Armorika of Aremorica (Bretons: Arvorig) of "Land voor die See" genoem. Die lang kusgebied tussen die Golf van Biskaje en die Engelse Kanaal is 'n gewilde vakansieplek.
Die geskiedenis van die huidige Bretonse volk het 'n aanvang geneem met die invalle van die Angel-Sakse en ander Germaanse volke in Brittanje. Onder die leiding van hulle stamhoofde en monnike het 'n deel van die Keltiese bevolking vanuit Cornwall na die noordweste van Frankryk gevlug, waar hulle hul taal en tradisies bewaar het. Die name van hul oorspronklike tuislande, Brittanje en Cornwall, leef voort as Bretagne (die Franse benaming vir "Brittanje") en Cornouaille.
Onder die regering van die State van Bretagne, 'n jaarlikse parlementêre vergadering, het Bretagne tot 'n welvarende land met 'n bloeiende kunslewe en 'n buitengewone sosiale stabiliteit ontwikkel. Sy handelsvloot het tot die magtigstes in Europa behoort.
Teen die einde van die 15de eeu het die Bretonse heersers voor die oormagtige buurstaat Frankryk begin swig, en in 1532 is die hertogdom uiteindelik by die Koninkryk Frankryk ingelyf.
Alhoewel Bretagne dekades lank as een van die armste gebiede van Frankryk bekend gestaan en meer as een miljoen jongmense die gebied in die tydperk tussen 1860 en 1960 verlaat het om elders in die land werk te vind, beleef dit nou 'n ekonomiese opbloei. Baie emigrante begin na hul geboorteland terugkeer, en die jaarlikse bevolkingsaanwas is bo die gemiddelde vir Frankryk. In 2004 het Bretagne se bevolking weer die driemiljoenkerf verbygesteek.
Geografie
Bretagne is die grootste skiereiland van Frankryk en vorm die mees westelike uitloper van die Franse vasteland. Die noordkus word deur die Engelse Kanaal (Bretons: Mor Breizh) begrens, die suid- en weskus deur die Atlantiese Oseaan. Die Bretonners verdeel hulle tuisland tradisioneel in Armor, wat deur die kuslyn en eilande langs die kus gevorm word, en Argoat, die bebosde binneland.
Die landmassa van Bretagne bestaan in geologiese opsig grotendeels uit baie ou en harde gesteentes, met 'n onstuimige, rotsagtige kuslyn. Die granietrotswande van Cap Fréhel verrys sewentig meter hoog uit die Atlantiese Oseaan. Die binnelandse landskap word deur heuwels oorheers, met die Roc'h Trézével in die Monts d'Arrée (Bretons: Menez Are) as die hoogste bergpiek op 'n hoogte van 384 meter.
Bretagne is oorspronklik deur uitgestrekte bosgebied oorheers wat van die voormalige Forêt de Scissy naby die huidige Mont-Saint-Michel tot by die huidige woud Brocéliande (Bretons: Brekilien) gestrek het. Brocéliande, die towerwoud van Paimpont en die bosgebied naby Huelgoat in die département Finistère is net oorblyfsels van hierdie voormalige woud wat reeds gedurende die Middeleeue afgekap is.
Sedert die Middeleeue is die grootste deel van die gebied vir landbou gebruik, en groot beukeboom- en eikebosse is beperk tot die binneland. Groen weivelde en akkers oorheers die landskap met hulle kenmerkende omheinings en steenmure.
Klimaat
Bretagne het danksy die maritieme invloed van die Atlantiese Oseaan 'n gematigde, vogtige klimaat met aangename temperature dwarsdeur die jaar en oorwegend westelike winde. Danksy die warm Golfstroom vorm Bretagne 'n mikroklimaatsone, waar tydens die winter dikwels min of meer dieselfde gematigde temperature aangeteken word soos langs die Côte d'Azur in die suide van Frankryk. Die kwik daal sodoende nouliks benede vriespunt.
Winterstorms met windsnelhede van soms meer as 200 kilometer per uur kom egter gereeld voor, en die weer bly wisselvallig met afwisselende sonnige en reënerige weerstoestande. Die gemiddelde temperature in Januarie is langs die Bretonse kus sowat 6 °C, die jaarlikse gemiddelde van stede soos Roscoff 11,4 °C.
Uitheemse plante soos yuccas, mimosas en kamelias is volop in die parke en privaat tuine van Bretagne.
Die Steentydperk
Die talle grotte van Bretagne was uitstekende skuilplekke vir die steentydmense. Met die ystydperk en sy ingrypende klimaatverandering het die vroeë mense begin om permanente nedersettings te stig.
Omtrent 4000 v.C. het stamme, wat vermoedelik oorspronklik uit Asië gekom het, hulle in die gebied van die huidige Bretagne gevestig. Hulle was die stigters van die raaiselagtige megalietkultuur. Volgens argeoloë, wat die radioaktiewe koolstof-14-metode aangewend het, was die megalitiese grafplekke in Kercado en Barnenez al omstreeks tussen 4 600 v.C. en 3 850 v.C. in gebruik – en is dus selfs ouer as soortgelyke monumente in die Nabye Ooste, 'n gebied wat vroeër as die oorsprong van alle megaliet-beskawings beskou is.
Die meeste navorsers gaan deesdae daarvan uit dat talle megalitiese monumente ook 'n spirituele dimensie het. Henri du Cleuziou, 'n beduidende 19de eeuse Franse skrywer, het reeds in 1882 'n wetenskaplike werk gepubliseer waarin hy dolmens as grafkamers en menhirs as gedenktekens vir oorledenes of belangrike oorwinnings in slagte geïnterpreteer het, tog is daar steeds min bekend oor die megalitiese godsdiens.
Franse argeoloë het tenminste statistieke gegewens versamel – in Bretagne is tot dusver meer as 4 500 dolmens, 56 steenlane (Frans: alignements) en 58 steenkringe ontdek. Dwarsoor die gebied kan daarnaas duisende enkele menhirs en grafheuwels (sogenaamde tumuli) aangetref word, alhoewel 'n groot aantal monumente lankal vernietig of as boumateriaal vir kerke, kastele, stadsmure en landgoedhuise ingespan is.
Die Keltiese tydperk
Die Keltiese veroweraars het danksy hulle ysterwapens 'n maklike oorwinning oor die oorspronklike bewoners behaal. Die eerste Keltiese nedersettings in Bretagne dateer uit die tydperk omtrent 500 v.C.; die Galliërs het die huidige Bretagne Armorika (Latyn: Aremorica) genoem.
Idool van Sjigir
180px|thumb|Die houtbeeld dateer van 11 500 jaar gelede en was moontlik aanvanklik hoër as 5 m. Die Idool van Sjigir (Russies: Шигирский идол, Sjigirski idol), of Sjigirbeeld, is sover bekend die oudste houtbeeld in die wêreld en is in die Mesolitikum gemaak, kort ná die einde van die laaste glasiale tyd. Die hout waaruit dit gekerf is, is sowat 11 500 jaar oud.
Bretagne
Die Keltiese tydperk
Die Kelte het oor 'n hoogs ontwikkelde kultuur en maatskaplike orde beskik, alhoewel hulle gewoonlik geen state gestig het nie. Die Druïdes, die Keltiese priesters, het danksy hulle godsdienstige rol en hulle kennis van die astrologie en geneeskunde saam met die Keltiese adel aan die spits van die maatskappy gestaan. Net die druïdes het die reg gehad om misteltakke, wat as artsenymiddel gewild was, tydens 'n besondere ritueel af te sny. Die natuurlike magte van byvoorbeeld lig en water is as godhede vereer; om hulle gunstig te stem, is in noodtye selfs mense geoffer.
Idool van Sjigir
Die beeld word ten toon gestel in die Swerdlofsk-streeksheemkundemuseum in Jekaterinburg, Rusland.
Bretagne
Die Keltiese tydperk
Die druïdes het 'n verbod op die neerskryf van baie tradisies geplaas, en net die Keltiese sangers, die barde, het die legendes van die gode en helde in hulle liedere bewaar.
Idool van Sjigir
Ontdekking
Die beeld is op 24 Januarie 1894 sowat 4 m diep in die veengrond van Sjigir, aan die oostelike hang van die Middel-Oeral sowat 100 km van Jekaterinburg af, ontdek. Ondersoeke van dié gebied het 40 jaar vroeër begin ná die ontdekking van verskeie prehistoriese voorwerpe in ’n opelluggoudmyn.
Bretagne
Die Keltiese tydperk
In die 2de eeu v.C. was daar vyf Keltiese stamme in die gebied: Die magtige Veneters, wat veral op die seehandel gesteun het, in die suide, in die omgewing van die huidige Vannes; die Osimiërs in die noordweste; die Redone in die ooste, in die gebied van die huidige Rennes; die Coriosoliete in die noorde en die Namnete in die suidooste, in die omgewing van die huidige Nantes. Die Veneters het vanaf die 1ste eeu v.C. die ander stamme begin oorheers en het ook 'n leidende rol in die bond van Keltiese stamme gespeel, wat die Romeinse veroweraars vanaf 58 v.C. die hoof probeer bied het. Volgens Gaius Julius Caesar was die Veneters uiters bekwame seevaarders.
Die Romeinse tydperk
Die Veneters was vername seevaarders en skeepsbouers wat oor 'n groot vloot van galeie beskik het. Tog het Gaius Julius Caesar, wat in 56 v.C. van plan was om die gebied van die huidige Bretagne te verower, rekening gehou met hierdie groot skepe wat nie maklik gestuur kon word nie. Hy het naby die Loire-monding kleiner bote laat bou. Toe die Romeinse vloot die Venetiese oorlogskepe in die Golf van Morbihan aangeval het, was dit windstil sodat die Veneters hul skepe nie meer kon stuur nie. Hul galeie is deur die Romeine gekaap en die manskappe gedood of as slawe verkoop. Die grootste deel van die Keltiese leër is vernietig.
Armorika het deel van die Romeinse provinsie Lugdunensis geword. Talle Keltiese stamme het na Brittanje uitgewyk, terwyl Armorika vanweë sy geografiese isolasie in teenstelling met die ander Romeinse provinsies in Gallië net geleidelik geromaniseer is. Die weerstand van die plaaslike bevolking is onder meer deur die stelselmatige uitwissing van die druïdes gebreek.
Idool van Sjigir
Ontdekking
Dit is in 10 dele uitgehaal. Professor D.I. Lobanof het die hoofdele aanmekaargesit om ’n beeld van 2,8 m te herskep.
In 1914 het die argeoloog Wladimir Tolmatsjof ’n variasie van die rekonstruksie voorgestel deur die ongebruikte dele ook by te voeg. Volgens dié rekonstruksie was die beeld oorspronklik 5,3 m hoog. Later het van die dele weggeraak, en net Tolmatsjof se tekeninge het oorgebly.
Datering
Die aanvanklike radiokoolstofdatering deur G.I. Zaitsewa van die Russiese Wetenskapakademie se instituut vir die geskiedenis van materiële kulture in Sint Petersburg het op ’n ouderdom van sowat 9 500 jaar gedui, en dit is bevestig deur die akademie se geologiese instituut in Moskou. Eers is in die 1990's geglo dié datering is verkeerd omdat die jagter-versamelaars wat 9 500 jaar gelede in die gebied gewoon het, nie in staat sou wees om so ’n groot beeld te maak en versier nie. Later het ’n Duitse ontleding gedui om ’n ouderdom van 11 500 jaar. Dit is die oudste bekende houtstruktuur in sy soort in die wêreld. Gewoonlik verrot hout in die meeste omgewings, en vergaan gouer as klip en metaal.
Bretagne
Die Romeinse tydperk
Terwyl nuwe stede soos Condevincum (die huidige Nantes) en Condate (Rennes) gestig en nuwe paaie aangelê is, het die Romeine ook die ekonomiese ontwikkeling van die streek bevorder. Die ontginning van ertse en die visbedryf is gemoderniseer, en langs die kuste het 'n beduidende seesoutbedryf ontstaan.
Idool van Sjigir
Datering
thumb|200px|links|Van die gesigte laer af op die idool kan op dié foto gesien word. ’n Versierde horing is naby die idool ontdek en dateer van dieselfde tydperk, en dit het geloofwaardigheid aan die ouderdom van 11 500 jaar verleen.
Bretagne
Die Romeinse tydperk
Teen die einde van die antieke tydperk het die Keltiese taal – met die uitsondering van 'n aantal plattelandse gebiede – byna volledig verdwyn en is die proses van romanisering feitlik afgesluit. Nogtans het min Romeinse geboue in Bretagne bewaar gebly en is argeologiese vondse uit hierdie periode in vergelyking met ander streke in Frankryk yl gesaai.
Idool van Sjigir
Beskrywing
Die Idool van Sjigir is uit lorkehout gekerf. Die jaarringe op die hout dui op ’n ouderdom van 159 jaar toe die beeld gemaak is. Klipwerktuie is gebruik om die merke te graveer. Die boonste deel is ’n kop met ’n gesig met oë, ’n neus en mond. Die lyf is plat en reghoekig. Geometriese motiewe versier die oppervlak, onder meer sigsaglyne en uitbeeldings van menslike gesigte en hande. Horisontale lyne op dieselfde vlak as die keel kan ribbes voorstel. Militêre soort strepe vorm wat gewoonlik die res van die lyf genoem word.
Benewens die gesig heel bo is sommige gesigte ook op verskillende plekke laer af sigbaar. Die rangskikking is dieselfde as op ’n totempaal.
Bretagne
Britanniese immigrasie
Met die verval van die Romeinse Ryk, die onttrekking van Romeinse troepe aan Brittanje in 410 en die begin van Saksiese aanvalle op die eiland het in 450 met die landing van die eerste Bretonse setlaars in die gebied van die huidige Finistère die tweehonderdjarige tydperk van die Britanniese immigrasie begin. Christelike Kelte uit die suidweste van Brittanje het hulle in groot getalle op die Bretonse skiereiland gevestig, nadat hulle eie tuisland deur heidense Angel-Sakse en Jute verower is. As gevolg het Armorika 'n Christelike gebied geword, en die Bretonners het die Galloromeinse taal en kultuur verdring. Orals in Bretagne is kloosters en parogieë gestig. Teen die jaar 580 het die Kelties-Bretonse bevolking Bretagne oorheers.
Die digte woude van Maine het 'n natuurlike skeiding tussen die Franke en die Bretonners geword, sodat laasgenoemde ongestoord hulle eie taal en kultuur kon handhaaf. Tog het die kerk tot in die 8ste eeu die enigste band tussen die verskillende Bretonse stamme gebly.
Koninkryk, Karolingers, Hertogdom Bretagne
Omtrent die jaar 600 het die Bretonners hul eie koninkryk gestig, wat tweehonderd jaar lank bestaan het en eers deur Karel die Grote in 799 vernietig is.
Nominoë (Bretons: Nevenoe), die graaf van Vannes, is in 826 as die Bretonse hertog verkies. Hy word veral as 'n geskikte leier in die stryd teen die Noormanne beskou, wat in hierdie tydperk dikwels Bretonse stede aangeval het.
In 845 het hertog Nominoë die Franse koning Karel die Kale in die slag van Ballon verslaan, 'n groot deel van die Frankiese Neustrië verower en van Bretagne 'n onafhanklike koninkryk gemaak, wat deur die pous erken is. Vanaf 851 het Bretagne naas sy huidige vier départements ook die gebied van Loire-Atlantique ingesluit – die Karolingers moes in die Verdrag van Angers Rennes en Nantes aan die Hertogdom Bretagne afstaan en Nominoë se seun, Erispoë, as Bretonse koning erken. Die Bretonse koninkryk het vir 'n tydperk van eenhonderd jaar bestaan, wat deur 'n aantal Normandiese invalle oorskadu is. Eers die laaste koning van die Bretonners, Alain Barbetorte, het in 937 daarin geslaag om die Noormanne uiteindelik te verdryf.
Voortgesette broedertwis het omtrent die jaar 1000 tot die einde van die koninkryk gelei; 'n aantal nuutgestigte kleiner hertogdomme het om die voormag begin meeding. Die voortdurende Noormanne-invalle tydens die 11de eeu het tot die val van die Nominoë-dinastie gelei.
Desondanks het die Hertogdom Bretagne sy onafhanklikheid in die magstryd teen Noormanne en Franse tot in die 15de eeu gehandhaaf. Tog het die gebied danksy die strategies belangrike ligging herhaaldelik onder Franse en Engelse invloed gekom en een van die hoofskouplekke van die Honderdjarige Oorlog (1337–1453) gebly. Bretagne was tydens die Bretonse opvolgingsoorlog, wat teen die middel van die 14de eeu sowat twintig jaar lank gewoed het, selfs die sentrum van die Frans-Engelse magstryd.
Middeleeue en Franse feodalisme
'n Nuwe veldtog, wat hertog Frans II aan die einde van die 15de eeu teen Frankryk begin het, het egter rampspoedige gevolge ingehou. Benewens die neerlaag op die slagveld het Bretagne nou onder die invloed van Frankryk gekom. Anna van Bretagne (1477–1514), Frans II se dogter, was die laaste onafhanklike Bretonse heerseres. Sy het met twee Franse konings getrou – Karel VIII (in 1490) en sy opvolger Lodewyk XII (in 1499). Om die suksessie te verseker, het Anne die eerste van haar elf kinders reeds op 'n vroeë leeftyd gebore. Net drie van hulle het hulle derde verjaardag oorleef.
Haar dogter Claude van Frankryk het met François d'Angoulême, die latere Franse koning Frans I, getrou, wat in 1532 tydens 'n vergadering van die Bretonse State in die Suid-Bretonse stad Vannes die amptelike "inlywing" van Bretagne geproklameer het. Hierdie proklamasie was op 'n ooreenkoms met die state gegrond wat voorsiening gemaak het vir 'n beperkte Bretonse outonomie ten opsigte van regtelike, fiskale en militêre aangeleenthede gemaak het. Die regmatigheid van hierdie inlywing word deur sommige Bretonners nog steeds bevraagteken; Bretonse separatiste het byvoorbeld in 1932 die verenigingsmonument in Rennes opgeblaas.
Die tydperk tussen 1532 en 1914
As 'n Franse provinsie is aan Bretagne die reg op sy eie statevergadering toegestaan, wat sy setel in die stad Rennes gehad en tot by die Franse Rewolusie bestaan het.
Die inlywing by Frankryk het tot die vinnige groei van die kusgebied en sy stede gelei, terwyl die plattelandse gebiede 'n minder bevoorregte streek gebly het.
Vanaf 1700 het die ontwikkeling van die Nieu-Bretonse taal begin, veral as die resultaat van toegewyde wetenskaplike navorsing. Tog het die bewaring van die Bretonse taal en kultuur ná die Franse Rewolusie 'n groot probleem geword. Die rewolusionêre magte het sowel teen die gebruik van die Bretonse taal asook teen die Rooms-Katolieke Kerk opgetree, en Bretagne het selfs sy voorregte uit die Verdrag van Vannes verloor. Net danksy die feit dat die oorgrote meerderheid van die bevolking die taal steeds gebesig het en danksy die bestaan van 'n sterk onafhanklikheidsbeweging kon pogings om die inheemse Keltiese taal uit te wis, gekeer word. Die destydse weerstandsbeweging, die Chouannerie, het nie daarin geslaag om die sentralistiese regering in Parys tot onderhandelings te dwing nie, en duisendes het in die gevegte met regeringsmagte gesneuwel. Bretagne is in vyf départements verdeel en het in die volgende dekades een van die armste gebiede in Frankryk gebly.
Vrese dat die Franse taal 'n nadelige uitwerking op die Bretonse taal sou hê, het tot die stigting van die Union Régionaliste Bretonne gelei, wat hom vir 'n onafhanklike Bretagne beywer het. Die Fédération Régionaliste de Bretagne, wat in 1911 gestig is, het die idee van die Bretonse outonomie bevorder en die Bretonse koerant Breiz Dishual (Vrye Bretagne) uitgegee. Albei verenigings is gedwing om hulle aktiwiteite tydens die Eerste Wêreldoorlog te staak.
Die Tweede Wêreldoorlog
Die Tweede Wêreldoorlog het 'n einde aan die ekonomiese groei van die dertigerjare gemaak. Duitse troepe het Bretagne verower en langs die kus 'n groot aantal versterkings opgerig, wat later 'n teiken vir geallieerde bomwerpers geword het. Tydens hierdie bomaanvalle is ook die meeste kusstede verwoes.
Ondanks die verwoestings het sommige Bretonners die samewerking met die Duitse besetters as 'n moontlikheid beskou om uiteindelik onafhanklike status te kry. Die radikale nasionaliste van die Gwenn ha du-beweging en die Nasionalistiese Bretonse Party was by hierdie samewerking betrokke.
Die régime van Vichy, die Franse marionetregering tydens die Duitse besetting, het in 1941 besluit om die département Loire-Atlantique van Bretagne af te splits.
Die tydperk ná 1945
Die kollaborateurs het ná die oorlog die verantwoordelikheid ontvlug, terwyl die liberale politieke groepe die Bretonse taal en kultuur laat herleef het. President Charles de Gaulle het in 1951 'n komitee in die lewe geroep wat die belange van Bretagne en sy taal en kultuur bevorder het. Hierdie amptelike bystand het tot 'n vinnige ekonomiese groei gelei en die voortgesette binnelandse emigrasie van opgeleide jong Bretonners gekeer.
Bretagne is vandag een van die belangrikste Franse boerderygebiede en die gewildste toeristebestemming na die Côte d'Azur.
Kultuur
Die tradisionele Bretonse kultuur herleef sedert die jare sewentig van die 20ste eeu. Veral die Bretonse musiek is nou selfs internasionaal gewild. Die Bretonse musikant Alan Stivell laat die Keltiese harpmusiek herlewe, terwyl folkrockgroupe soos Tri Yann, Sonerien Du ("die swart musikante") en ander die weg baan vir talle jong groepe, wat tradisionele Bretonse klanke met rock, rap en dansmusiek vermeng.
Die fest-noz (Bretons: "fees van die nag") is vandag een die belangrikste instellings in die kulturele lewe van Bretagne. Dit het uit die oorspronklike byeenkomste tydens 'n huwelik of na die werk op die velde ontstaan, maar raak veral sedert die vyftigerjare van die 20ste eeu baie gewild en word nou veral op naweke orals in Bretagne gevier. Tradisionele Bretonse musiek en die kan ha diskan, die kenmerkende Bretonse wisselsang, begelei die gewilde ketting- en rondedanse, waaraan jonk en oud – en dikwels honderde of selfs duisende mense – deelneem.