cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mars
Waarneming
Die punt van Mars se naaste afstand aan die Aarde staan bekend as opposisie. Die tydperk tussen opvolgende opposisies, ook genoem die sinodiese periode, is 780 dae. As gevolg van die eksentrisiteit van albei planete se wentelbaan, kan die tye van opposisie en die minimum afstande tot 8,5 dae verskil. Die minimum afstand wissel tussen ongeveer 55 en 100 miljoen km as gevolg van die planete se elliptiese wentelbane.
Naaste afstand in 2003
Op 27 Augustus 2003, 9:51:13 UT, het Mars die naaste aan die Aarde gekom in naastenby 60 000 jaar: sowat 55 758 006 km. Dit het gebeur toe Mars een dag van opposisie af was en ongeveer drie dae van sy perihelium, wat beteken dat dit baie maklik was om Mars van die Aarde af te sien. Die vorige keer dat dit so naby aan die Aarde verbygekom het, was in 57 617 v.C. en die volgende keer sal eers in 2287 wees. Hierdie rekordafstand is egter slegs 'n klein bietjie nader as ander nabye naderings: die minimum afstand op 22 Augustus 1924 was byvoorbeeld 0,37284 AE, vergeleke met die 0,37271 AE in 2003. Die minimum afstand op 24 Augustus 2208 sal 0,37278 AE wees. Die veranderings in die Aarde en Mars se wentelbane beteken dat die twee planete telkens nader aan mekaar verbyweeg. Teen die jaar 4000 sal die 2003-rekord reeds 22 keer oorskry wees.
Geskiedkundige waarnemings
Die geskiedkundige waarnemings van Mars word gekenmerk deur sy opposisie, wanneer die planeet die naaste aan die Aarde is en dus ook die sigbaarste; iets wat elke paar jaar gebeur. Aristoteles was tussen die eerste bekende skrywers wat sy waarnemings van Mars beskryf het. Hy het genoem dat Mars verder weg is as oorspronklik gedink, gebaseer op waarnemings van wanneer Mars agter die Maan verbybeweeg.
Die enigste waarneming van 'n verduistering van Mars deur Venus was op 3 Oktober 1590, soos gesien deur Michael Maestlin in Heidelberg, Duitsland.
Galileo was in 1609 die eerste persoon wat Mars deur 'n teleskoop gesien het.
Teen die 19de eeu het die resolusies van teleskope só verbeter dat oppervlakverskynsels geïdentifiseer kon word. In September 1887 het 'n periheliese opposisie van Mars op 5 September plaasgevind. In Milaan het die Italiaanse sterrekundige Giovanni Schiaparelli daardie jaar 'n 22 cm-teleskoop gebruik in die skepping van die eerste gedetailleerde kaart van Mars. Hierdie kaart het verskynsels bevat waarna Schiaparelli as "canali" verwys het, wat later as 'n optiese illusie verduidelik sou word. Hierdie "canali" was veronderstel om lang, reguit lyne op Mars se oppervlak te wees en Schiaparelli het aan hulle die name van bekende riviere op Aarde gegee.
Die seisoenale veranderinge (bestaande uit die krimp van die poolkappe en die donker areas sigbaar tydens 'n somer) in kombinasie met die "kanale", het gelei tot spekulasies oor lewe op Mars; daar is reeds lank geglo dat Mars uitgestrekte seë en plantegroei bevat. Die teleskoop het nooit die vereiste resolusie bereik wat hierdie spekulasies kon bewys of ontken nie. Namate beter en groter teleskope beskikbaar geword het, is minder lang, reguit kanale waargeneem. Tydens 'n waarneming in 1909 deur Camille Flammarion met 'n 840 mm-teleskoop, is onreëlmatige patrone waargeneem, maar daar was geen spoor van die kanale nie.
Dit was eers met die eerste besoek van die Mariner-ruimtetuie in die 1960's dat hierdie mites weerspreek is. Die resultate van die Viking-eksperimente het 'n tussenpose ingelui waarin die teorie van 'n onbewoonbare, dooie planeet algemeen aanvaar is.
Sommige kaarte van Mars is saamgestel deur gebruik te maak van data uit hierdie sendings, maar dit was eers met die sending van die Mars Global Surveyor (1996-2006) dat die eerste voltooide en uiters gedetailleerde kaarte verkry kon word. Hierdie kaarte is tans op die Internet verkrygbaar.
Mars in kultuur
Mars is genoem na die Romeinse god van oorlog. In Babiloniese sterrekunde is die planeet genoem na Nergal, die god van vuur, oorlog en verwoesting, moontlik as gevolg van die planeet se rooierige voorkoms. Toe die antieke Grieke Nergal met húlle god van oorlog, Ares, gelykstel, het hulle die planeet Ἄρεως ἀστἡρ (Areos aster, "ster van Ares") genoem. Ná die gelykstelling van die Romeinse en Griekse gode is dit in Latyn vertaal as stella Martis, die "ster van Mars", of gewoonweg "Mars". Die Grieke het ook na die planeet as Pyroeis verwys, wat "vurig" beteken.
Die simbool vir die planeet, afkomstig van die astrologiese gebruik, is 'n sirkel met 'n klein pyl wat na buite wys. Dit is 'n gestileerde voorstelling van die skild en spies wat deur die Romeinse god Mars gebruik is. Die simbool word ook in biologie gebruik om die manlike geslag voor te stel en in alchemie om yster voor te stel: Vroeër is geglo dié element word deur Mars oorheers.
Intelligente Marsmannetjies
Laat in die 19de eeu het die idee dat Mars deur intelligente Marsmannetjies bewoon word, baie gewild geword. Die Italiaanse sterrekundige Giovanni Schiaparelli se waarneming van die kanale op Mars, gepaardgaande met Percival Lowell se boek oor die onderwerp, het die idee geskep van 'n sterwende planeet wat besig is om uit te droog en af te koel, met 'n antieke beskawing besig om besproeiingskanale te bou.
Baie ander waarnemings en bewerings deur noemenswaardige persoonlikhede het bygedra tot wat vandag bekend staan as "Marskoors". In 1899 het Nikola Tesla atmosferiese radiogeruis met sy ontvangers in sy Colorado Springs-laboratorium ondersoek. Hy het herhalende seine waargeneem wat hy later vermoed het moontlik radiokommunikasie van 'n ander planeet was, moontlik van Mars. In 'n onderhoud in 1901 het Tesla gesê:
Dit was 'n tydjie later wat die gedagte by my opgekom het dat die steurings wat ek waargeneem het moontlik aan intelligente beheer toegeskryf kan word. Alhoewel ek nie hulle betekenis kon ontsyfer nie, was dit vir my onmoontlik om aan hulle as geheel en al toevallig te dink. Ek kry al hoe meer die gevoel dat ek die eerste een was om die groet van een planeet aan 'n ander te hoor.
In 'n artikel in die New York Times in 1901 het Edward Charles Pickering, direkteur van die Harvard-kollegesterrewag, gesê hulle het 'n telegram van die Lowell-sterrewag in Arizona ontvang wat blyk te bevestig dat Mars met die Aarde probeer kommunikeer:
Vroeg in Desember 1900 het ons van die Lowell-sterrewag in Arizona 'n telegram ontvang dat 'n ligstraal gesien is wat van Mars af geprojekteer is (die Lowell-sterrewag spesialiseer in Mars) wat sewentig minute geduur het. Ek het hierdie feite na Europa gesein en deur hierdie land neostylkopieë gestuur. Die waarnemer daar is 'n versigtige, betroubare man en daar is geen rede om te twyfel dat die lig bestaan nie. Dit is aangegee as vanaf 'n bekende geografiese punt op Mars. Dit was al. Nou het die storie oor die wêreld versprei. In Europa word gesê ek het met Mars gekommunikeer, en allerhande oordrywings het ontstaan. Ons het geen manier om te weet wat die bron van die lig was nie. Of daar intelligensie daaragter was of nie, niemand kan sê nie. Dit is volkome onverklaarbaar.
Pickering het later voorgestel 'n stel spieëls word in Texas opgestel met die doel om met Marsbewoners te kommunikeer.
Pulsars (of eerder neutronsterre) straal elektromagnetiese straling uit, gewoonlik in lae frekwensiegolwe, soos radiogolwe. Hulle doen dit redelik reëlmatig en word selfs deur sommige sterrewagte as horlosies gebruik. Nikola Tesla het moontlik nie 'n boodskap van ruimtewesens ontvang nie, want hy het slegs 'n lesing van 'n enkele teleskoop tot sy beskikking gehad; hy kon slegs die rigting van die sein vasstel, nie die presiese plek van oorsprong nie. Om die posisie in drie dimensies vas te stel, word twee waarnemers benodig, of twee verskillende waarnemings, ten einde die oorsprong van die sein te trianguleer. Radioteleskoopvelde het nie in Tesla se tyd bestaan nie, en dit is dus hoogs onwaarskynlik dat hy radioseine van twee verskillende plekke waargeneem het. Die seine was dus moontlik afkomstig vanaf 'n pulsar wat in dieselfde rigting as Mars geleë was.
In fiksie
Die planeet kom dikwels voor in wetenskapsfiksie. Die bekendste voorbeeld is waarskynlik H.G. Wells se The War of the Worlds (1898). Wells se verhaal bevat Marsbewoners wat van hulle sterwende planeet wil ontsnap deur die Aarde oor te neem. 'n Radioweergawe van die verhaal is op 30 Oktober 1938 in die VSA in die vorm van 'n regstreekse nuusuitsending uitgesaai; baie luisteraars het geglo dit is werklik en uit hulle huise gevlug.
Ander invloedryke verhale was onder meer Ray Bradbury se The Martian Chronicles, Edgar Rice Burroughs se Barsoom-reeks en 'n aantal van Robert A. Heinlein se romans voor die middel van die sestigerjare.
Nadat die Mariner- en Viking-ruimtetuie foto's van Mars na die Aarde gestuur het, het die beelde van 'n blykbaar lewelose planeet vroeëre speulasies oor Mars laat verdwyn en plek gemaak vir akkurater en realistieser uitbeeldings van menslike kolonies op die planeet. Die bekendste hiervan is moontlik Kim Stanley Robinson se Mars-trilogie. Skynwetenskaplike spekulasies oor die "Gesig van Mars" en ander raaiselagtige landmerke beteken egter antieke beskawings op Mars is steeds 'n gewilde tema in wetenskapsfiksie, veral in rolprente.
'n Ander gewilde tema, veral onder Amerikaanse skrywers, is die Marskolonie wat veg vir onafhanklikheid van die Aarde. Dit is 'n hooftema in die romans van Greg Bear en Kim Stanley Robinson, asook in die rolprent Total Recall (gebaseer op 'n kortverhaal deur Philip K. Dick) en die televisiereeks Babylon 5.
Koerile
Die Koerile (Russies: Кури́льские острова́, Koerilskije ostrowa, [kʊˈrʲilʲskʲɪjə ɐstrɐˈva]; Japannees: クリル列島, Kuriru rettō, letterlik: "Koerile-argipel", of 千島列島, Chishima rettō, letterlik: "Argipel van Duisend Eilande") is ’n vulkaniese argipel wat sowat 1 300 km noordoos strek van Hokkaido in Japan tot by die Kamtsjatka-skiereiland in Rusland. Dit vorm saam met Sachalin die federale deelgebied Sachalin-oblast. Dit skei die See van Ochotsk van die Noordelike Stille Oseaan.
Die argipel bestaan uit 56 eilande en talle kleiner rotse. Dit word verdeel in die Groot-Koerile en die Klein-Koerile suidoos daarvan. Die eilande se vulkane behoort tot die Ring van Vuur, wat die Stille Oseaan van Nieu-Seeland tot Chili omsirkel.
Al die eilande is onder Russiese jurisdiksie, hoewel die suidelikste vier deur Japan beskou word as deel van dié land, onder meer twee van die drie grootstes, Itoeroep en Koenasjir. Die ander twee is die klein eilande Sjikotan en Chabomai. Dit het gelei tot 'n voortdurende dispuut tussen die twee lande. Die vier eilande is in Japan bekend as dié land se "Noordelike Gebiede". In 2018 het Rusland en Japan samesprekings hervat om die dispuut te probeer oplos.
Eduard V van Engeland
Eduard V (4 November 1470 – moontlik 1483) was van 9 April tot 25 Junie 1483 koning van Engeland. Hy was die seun van Eduard IV van die Huis van York en Elizabeth Woodville.
Leucosolenia protogenes
Die spons behoort tot die genus Leucosolenia en tot die familie Leucosoleniidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1872 deur Haekel.
Koerile
In Russiese bronne word die eilande al in 1646 genoem, maar die eerste keer dat die eilande in besonderhede beskryf is, is in 1697 deur die ontdekkingsreisiger Wladimir Atlasof.
Eduard V van Engeland
Hy is gebore in die tyd toe Hendrik VI van die Huis van Lancaster vir ’n kort rukkie terug was op die Engelse troon. Sy ma het in dié tyd in die Westminster-abdy geskuil. Toe sy pa weer koning word, het hy die Prins van Wallis geword.
Ná die skielike dood van sy pa in 1483 het Eduard op 12-jarige leeftyd die troon geërf onder regentskap van sy oom Richard, die Hertog van Gloucester. Hy is twee maande ná sy troonbestyging saam met sy broer, Richard (9), in die Londense Tower opgesluit, vermoedelik deur hulle oom, wat die troon vir homself toegeëien het as Richard III.
Die prinse is nooit weer gesien nie. Hulle is waarskynlik in die Tower vermoor, óf deur Richard óf deur sy opvolger, Hendrik VII.
Saam met Edward VIII, keiserin Matilda en lady Jane Grey is Eduard V een van net vier monarge ná 1066 wat nooit gekroon is nie. As hy, soos waarskynlik is, voor sy vyftiende verjaarsdag dood is, is hy die monarg wat die kortste gelewe het in die geskiedenis van Engeland.
Koerile
Geografie en klimaat
thumb|links|240px|'n Uitbarsting van die Saritsjef-piek op die eiland [[Matoea.]] thumb|links|240px|'n [[Kaldera op die eiland Oesjisjir.]]
Die Koerile is deel van die ring van tektoniese onstabiliteit wat die Stille Oseaan omsirkel en bekend is as die Ring van Vuur. Die eilande het sowat 100 vulkane, waarvan omtrent 40 aktief is, en baie warmwater- en dampbronne. Daar is gereeld seismiese aktiwiteit, insluitende 'n aardbewing van magnitude 8,5 in 1963 en een van magnitude 8,3 op 15 November 2006, wat tsoenamigolwe van 1,5 m hoog veroorsaak het wat die kus van Kalifornië bereik het. Die eiland Raikoke, naby die middel van die argipel, het 'n aktiewe vulkaan wat weer in Junie 2019 uitgebars en materiaal tot 13 000 m hoog vrygestel het.
Daan Fouché
Dr. Daniël Rudolph (Daan) Fouché (distrik Brits, Transvaal, 16 Augustus 1940 – waarskynlik Bela-Bela, Vrystaat, 21 Februarie 2010) was tussen 1972 en sy emeritaat weens swak gesondheid in 1996 predikant in vyf gemeentes of kombinasies van die Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika (GKSA). Ná sy emeritaat het hy Vaalwater, Stoffberg en Pietersburg-Suid elkeen twee jaar lank deeltyds en vanaf 2008 tot ’n paar maande voor sy dood Theunissen as voltydse emeritus-predikant bedien.
Koerile
Geografie en klimaat
Die klimaat op die eilande is gewoonlik straf, met lang, koue, stormagtige winters en kort, mistige somers. Die gemiddelde jaarlikse neerslag is 1 020 tot 1 270 mm, waarvan 'n groot deel sneeu is. Die Köppen-klimaatklassifikasie van die meeste Koerile-eilande is subarkties (Dfc), hoewel Koenasjir vogtig-kontinentaal (Dfb) is. Die eilande se klimaat stem egter meer ooreen met dié van Suidwes-Alaska, eerder as dié van Mantsjoerye en Binne-Siberië, want neerslag is swaar en ysgrond heeltemal afwesig.
In die somer is die temperatuur net tussen een en drie maande bo 10 °C. Die wintertemperature is dikwels tot -3 °C, hoewel gewoonlik bo -10 °C.
Die plantegroei wissel van toendra in die noorde tot digte woude van spar- en lorkebome op die groter suidelike eilande. Die hoogste punte op die Koerile is op die vulkaan Alaid (2 339 m) op Atlasof-eiland aan die noordelike punt van die argipel en op die vulkaan Tjatja (1 819 m) op Koenasjir aan die suidelike punt.
Die landskaptipes en habitats op die eilande sluit baie soorte strand- en rotsagtige kuslyne, rotse, breë riviere en vinnige strome, woude, graslande, toendra, kratermere en turfmoerasse in. Die grond is meestal vrugbaar danksy die periodieke invloei van vulkaanas en, op sekere plekke, die voorkoms van seevoëlguano. Grondverskuiwings kom egter dikwels aan die steil hange voor en vulkaanaktiwiteit kan 'n hele landskap denudeer (van plantaardige bedekking beroof). Net op die suidelikste eilande is groot gebiede met bome bedek, terwyl die noordelike eilande min of geen bome het.
Die noordelikste eiland, Atlasof (Oyakoba in Japannees), is 'n feitlik perfekte vulkaankeël wat uit die see verrys. Sy piek (2 285 m) is een van die hoogste punte in Sachalin-oblast.
thumb|links|220px|'n [[Russies-Ortodokse Kerk|Russies-Ortodokse kerk op Koenasjir.]]
Demografie
thumb|220px|Die [[stratovulkaan Roeroei op Koenasjir, soos gesien van Joezjno-Koerilsk af.]] thumb|220px|Die eiland [[Atlasof-eiland|Atlasof.]]
In 2012 was daar 19 434 bewoners op die Koerile. Dit sluit in etniese Russe, Oekraïners, Belarusse, Tatare, Nifchers, Oroks en Ainoe. Die meeste is Russies-Ortodokse Christene.
Sommige van die dorpe word permanent deur Russiese soldate beman (veral op Koenasjir ná onlangse spanning). Ander word bewoon deur burgerlikes, meestal vissermanne en werkers by visfabrieke, op die dokke en in die sosiale sfeer (polisiemanne, mediese ordannanse, onderwysers, ensovoorts).
Onlangse bouprojekte lok baie trekarbeiders uit die res van Rusland en ander voormalige state van die Sowjetunie. In 2014 was net agt van die 56 eilande bewoon. In Itoeroep is meer as 60% van die bewoners etniese Oekraïners.
Daan Fouché
Herkoms en opleiding
Daan Fouché is op 'n tabakplaas in die distrik Brits gebore as die vyfde van ses kinders. Sy skoolopleiding het hy aan die driemanskooltjie Klipkop-Oos begin. Hy matrikuleer in 1958 aan die Hoërskool Brits.
Koerile
Ekonomie
Vissery sorg vir die meeste werk. Die eilande het strategiese en ekonomiese waarde danksy die visbedryf en mineraledeposito's, veral piriet, swael en verskeie veelmetaalertse. Daar word gehoop olieontginning sal vir 'n ekonomiese inspuiting kan sorg.
Daan Fouché
Herkoms en opleiding
ln 1959 begin hy sy studie aan die PU vir CHO. Ds. Ronald Bain skryf in dr. Fouché se lewensberig in die Almanak vir jaar 2011: "Oom Daan was 'n briljante student, waarvan sy sewe universiteitsgrade en 'n T.H.O.D.-Onderwysdiploma getuig." Hy het twee doktorsgrade verwerf, onderskeidelik in Latyn en teologie. Hy was 'n kenner van die klassieke tale, en Latyn was vir hom soos sy moedertaal. Grieks was ook nooit vir hom Grieks nie, skryf ds. Bain, want "die kleinste Griek kan dit dan vlot praat!" Hy het twee jaar lank aan Unisa Latyn doseer en nauurs 'n T.H.O.D. aan die Pretoriase Onderwyskollege verwerf.
Koerile
Ekonomie
Die ekonomiese opbloei in die Russiese Federasie kan ook op die Koerile gesien word. Die sigbaarste teken van verbetering is die nuwe infrastruktuur. In 2014 is 'n nuwe breekwater in Kitowi-baai, Itoeroep, gebou. 'n Nuwe pad is aangelê deur die woude naby Koerilsk, die eilande se grootste dorp, na die Mendelejewo-lughawe in Joezjno-Koerilsk. Gidrostroi, die Koerile se grootste sakegroep met belange in vissery, konstruksie en eiendom, het in 2006 sy tweede visfabriek op Itoeroep gebou.
Daan Fouché
Herkoms en opleiding
Hy is getroud met Ina, dogter van 'n Venter-pa en 'n Van der Walt-ma, gebore in Potchefstroom. Hy sou eindelik vyf dogters hê. In 1967 is hy met vrou en kinders sak en pak terug Potchefstroom toe om sy teologiese studie te voltooi. Vier jaar lank het hy soggens klas gedraf, smiddae proefleeswerk gedoen by die Herald-drukkery, en twee keer per week saans Latyn aan die PUK doseer.
Koerile
Ekonomie
Om te voorsien in 'n groter aanvraag na elektrisiteit, is 'n staatsbeheerde geotermiese kragsentrale opgegradeer. Dit is geleë by die berg Baranski, 'n aktiewe vulkaan waar stoom en warm water aangetref word.
Wedywering tussen Rusland en Japan
Die Russiese Ryk en Japan het in 1855 die Verdrag van Handel, Navigasie en Grensreëling onderteken. Daarvolgens was die eilande suid van Itoeroep Japannese gebied en dié noord van Oeroep Rusland s'n. Op Sachalin kon burgers van albei lande woon.
In 1869 het Japan die noordelike eilande begin ontwikkel. Omdat Japan nie die Russe kon hanteer wat na Suid-Sachalin migreer het nie, het Japan met Rusland onderhandel en dit het gelei tot die Verdrag van Sint Petersburg van 1875, waarvolgens die 18 eilande noord van Oeroep aan Japan en die hele Sachalin aan Rusland toegesê is.
Japan het dorpe op baie van die eilande aangelê met paaie, 'n bosboustelsel, poskantore, laerskole, tempels en ander openbare geriewe. Aan die einde van die 19de eeu het Japan begin met die gedwonge assimilasie van die inheemse Ainoe. Die Ainoe het ook outomatiese Japannese burgerskap gekry, wat hulle hulle status van inheemse volk ontneem het. Baie Japannese het na voormalige grondgebied van die Ainoe migreer, onder meer die Koerile.
Daan Fouché
Gemeentebediening
Ds. Bain skryf: "Oom Daan (is) swaar beproef deur depressie. Dit het vir hom gevoel asof sy bedieningstyd kortgeknip is. Asof dit wat nog sin gegee het aan sy bestaan, ook van hom weggevat word. Maar die Here was innig en intensief met hom besig gewees. Deur hierdie smeltkroes het die Here hom net al hoe meer geheilig vir sy werk. Daarvan het sy latere preke, artikels en dagstukkieboeke deeglik getuig. Stadig maar seker gee die Here weer herstel sodat hy die kerke van Vaalwater, Stoffberg en Pietersburg-Suid elk twee jaar lank deeltyds kon bedien.
Koerile
Wedywering tussen Rusland en Japan
Japannese magte het Sachalin aan die einde van die Russies-Japannese Oorlog ingeval en beset. Volgens die Verdrag van Portsmouth van 1905 is die suidelike deel onder die 50ste breedtegraad aan Japan teruggegee, terwyl Rusland die noordelike drie vyfdes behou het. In 1920, tydens die Siberiese ingryping, het Japan weer die noordelike deel beset. Dit is in 1925 aan die Sowjetunie teruggegee.
Daan Fouché
Ná sy aftrede
"Die hoogtepunt en afsluiting van sy bediening gebeur (toe) hy Theunissen as emeritus voltyds vanaf 2008 bedien. Dit was genesingl Vir hom en Ina en vir die gemeente. Die Here gee nie sy kinders oor nie, ook nie sy kerk nie. Oom Daan beleef 'n geseënde en vrugvolle bedieningstyd in Theunissen. Dis ook daar dat hy die nuus kry dat hy terminaal siek is aan kanker. Hy bly egter die Woord bedien, en die band tussen hom en die gemeente word net al hoe meer innig. Dis ook in hierdie tyd dat sy diepsinnige geloof en hegte band met God al hoe duideliker word. Dié wat hom kom troos het, is altyd getroos daar weg. Uiteindelik kon hy nie meer voortgaan met sy bedieningswerk op Theunissen nie; daarom is hy en Ina na die kinders toe op Warmbad."
Koerile
Die eilande
220px|thumb|Joezjno-Koerilsk op Koenasjir. 220px|thumb|Sewero-Koerilsk op [[Paramoesjir.]] 220px|thumb|Joezjno-Koerilski-distrik. 220px|thumb|Wit rotse op [[Itoeroep.]]
Daan Fouché
Ná sy aftrede
Dr. Fouché het die laaste maande van sy lewe ontsaglike pyn verduur. Hy was in en uit die hospitaal, maar volgens ds. Bain het hy onwrikbaar en rustig bly glo. "Geen opstand, geen verwyte, net die verlange en verwagting dat Christus hom moet kom haal. So het hy tot aan die einde van sy lewe bedienaar van die Woord gebly. Sy siekbed en sy sterfbed was 'n kansel van waar af die evangelie helder geklink het."
Koerile
Groot-Koerile
Van noord na suid is die eilande van die Groot-Koerile: 220px|thumb|Die vulkaan Ebeko op Paramoesjir.
Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters
Suid-Afrika se swemafrigters skep telkens 'n familie-tradisie – soos, onder andere, die families van Frank Gray, Janet Price, Doreen Hill en Peter Elliot – almal se kinders was eers Springbokswemmers, en toe ook afrigters. Andere was topswemmers, en nog andere het van nêrens gekom om top-swemafrigters te word. Hierdie mense het 'n groot aandeel in die sukses van swem in Suid-Afrika gehad.
Frase
In alledaagse spreektaal, kan 'n frase enige groep van woorde wees en het dit dikwels 'n spesiale idiomatiese betekenis; in hierdie sin is dit min of meer sinoniem met uitdrukking. In linguistiese analise, is 'n frase is groep woorde (of moontlik 'n enkele woord) wat as 'n bestanddeel in die sintaksis van 'n sin funksioneer, 'n enkele eenheid binne'n grammatikale hiërargie. 'n Frase verskyn gewoonlik binne'n klousule, maar dit is ook moontlik vir 'n frase om 'n klousule te wees of 'n klousule te bevat.
Algemene en tegniese gebruik
Daar is'n verskil tussen die algemene gebruik van die term frase en sy tegniese gebruik in linguistiek. In algemene gebruik, is 'n frase gewoonlik 'n groep woorde met 'n paar spesiale idiomatiese betekenis of ander betekenis, soos "alle regte voorbehou" of "skop die emmer". Dit kan 'n eufemisme, 'n gesegde of 'n spreekwoord, 'n vaste uitdrukking, figuurlike spraak, ens. wees.
In grammatikale analise, veral in die teorieë van sintaksis, is 'n frase 'n groep van woorde, of soms 'n enkele woord, wat 'n spesifieke rol binne die grammatikale struktuur van'n sin speel. Dit hoef nie enige spesiale betekenis of belang te hê, of selfs buite die sin wat ontleed word te bestaan nie, maar dit moet as 'n volledige grammatikale eenheid funksioneer.
Lys van Suid-Afrikaanse swemafrigters
Jimmy Green
Green was die afrigter van Jenny Makaal, bronsmedaljewenner by die 1932 Olimpiese Spele. Hy was toe die opsigter by die munisipale swembad in Pretoria. Volgens Colwin was Jimmy Green "die pionier van swemafrigting in Suid-Afrika." Colwin beskryf Green as 'n belangrike en kleurryke karakter: "... Ek het onder die leiding en voogdy van afrigter James D. Allett-Green – algemeen bekend as Jimmy Green – gekom, aanvanklik as 'n swemmer en later as 'n afrigter. Dit was volkome danksy sy afrigting, aanmoediging en invloed dat ek 'n swemafrigter geword het. Hy was die mees kleurryke karakter wat ek ontmoet het in 'n sport wat vele opgelewer het. Sy twee troeteldiere, 'n papegaai (gewoonlik op sy skouer) en 'n leeuwelp (tot dit te groot geword het) was bekende figure aan die swembadrand." (Colwin: Swimming in the 21st Century)
Ander
Ander noemenswaardige swemafrigters:
Koerile
Klein-Koerile
Die Klein-Koerile is: thumb|220px|Sjikotan-eiland uit die lug. thumb|220px|'n Satellietfoto van Zeljoni.
Gina Grad
Gina Grad (gebore 1 Mei 1978) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rol in die televisiereeks Ergo Proxy (2006).
Janet Varney
Janet Varney (gebore 16 Februarie 1976) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Catwoman (2004) en Drillbit Taylor (2008), en in die televisiereekse Neil's Puppet Dreams (2012) en The Legend of Korra (2012).
Dreineringstelsels
Vroeë geskiedenis
Die Indusvalleibeskawing het gevorderde riool- en dreineringstelsels gehad. Alle huise in die groot stede Harappa en Mohenjo-daro het toegang tot water- en dreineringsgeriewe gehad. Afvalwater is na bedekte gravitasie-rioolstelsels gelei, wat langs die belangrikste strate geloop het.
18de en 19de eeu
Die uitvinding van pypdreinering word aan sir Hugh Dalrymple, wat in 1753 oorlede is, toegeskryf.
Geotekstiele
Nuwe dreineringstelsels bevat geotekstielfilters wat fyn korrels terughou en voorkom dat dit die drein verstop. Geotekstiele is sintetiese tekstielstowwe wat spesiaal vir toepassing in siviele en omgewingsingenieurswese vervaardig word. Geotekstiele is ontwerp om fyn gronddeeltjies terug te hou terwyl dit water deurlaat. In 'n tipiese dreineringstelsel word dit in 'n sloot gelê wat dan met growwe korrelmateriaal gevul sou word: gruis, seeskulpe, klip of rots. Die geotekstiel word oor die top van die klip gevou en die sloot word dan met grond bedek. Grondwater syg deur die geotekstiel en vloei verby die klip na 'n uitgang. In hoë grondwatertoestande word 'n geperforeerde plastiekpyp (PVC of PE) langs die basis van die drein gelê om die hoeveelheid water wat in die drein vervoer word, te verhoog.
Alternatiewelik kan 'n voorafvervaardigde plastiek dreineringstelsel, met materiale soos geotekstiel, klapperhaar of lapfilters daarin, oorweeg word. Die gebruik van hierdie materiale het al hoe meer algemeen geraak vanweë die gebruiksgemak wat die behoefte aan die vervoer en lê van klipdreineringsaggregate - wat gewoonlik duurder is as 'n sintetiese dreinering en betonvoerings - uitskakel.
Oor die afgelope 30 jaar het geotekstiel, polivinielchloried (PVC)-filters en hoë-digtheid poliëtileenfilters (HDPE) die algemeenste grondfiltermedia geword. Dit is goedkoop om te vervaardig en maklik om te lê, met fabrieksbeheerde eienskappe wat die langtermyn filtrasieprestasie verseker, selfs in fyn siltige grondtoestande.
Alternatiewe vir die 21ste eeu
Groefdreinering is die grootste deurbraak van die afgelope twintig jaar as 'n dreineringsopsie. As 'n kanaaldreineringstelsel is dit ontwerp om die behoefte aan verdere pypleidingstelsels wat parallel met die dreinering geïnstalleer word, te elimineer, wat die omgewingsimpak van die produksie verminder en die versameling van water verbeter. Vlekvrye staal, betonkanale, PVC en HDPE is alles beskikbaar vir groefdreinering, wat die bedryfstandaard van bouprojekte geword het. Die siviele ingenieur is verantwoordelik vir dreinering in bouprojekte. Hulle moet al die paaie, slote, dreinering, waterpype en riolering wat by konstruksiebedrywighede betrokke is, uiteensit. Tydens die konstruksieproses sal hy/sy al die nodige vlakke vir elk van die bogenoemde faktore uiteensit.
Redes vir kunsmatige dreinering
Die grootste projek van hierdie aard ter wêreld is al eeue in Nederland aan die gang. Die gebied tussen Amsterdam, Haarlem en Leiden was in prehistoriese tye moerasland en klein mere. Turfdeurgrawing, insinking en kuslynerosie het die vorming van 'n groot dam, die Haarlemmermeer, geleidelik veroorsaak. Die uitvinding van windaangedrewe pompenjins in die 15de eeu het dreinering van sommige van die grensgebiede toegelaat, maar die finale dreinering van die meer moes wag op die ontwerp van groot stoomaangedrewe pompe en ooreenkomste tussen streeksowerhede. Die verwydering van die meer het tussen 1849 en 1852 plaasgevind, wat duisende km² nuwe grondgebied geskep het.
Kusvlaktes en rivierdeltas kan seisoenale of permanent hoë watertafels hê en moet dreineringsverbeterings hê as dit vir die landbou gebruik moet word. Rysproduksie verg volledige beheer van water, aangesien lande in verskillende stadiums van die gewassiklus oorstroom of gedreineer moet word. Nederland het ook die weg gebaan vir hierdie soort dreinering, nie net om laaglande langs die oewer te dreineer nie, maar in werklikheid die see terug te druk.
Charles Kemper
Charles Kemper (6 September 1900 – 12 Mei 1950) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Scarlet Street (1945), Fighting Father Dunne (1948), Intruder in the Dust (1949), en Where Danger Lives (1950).
Pantserbreekdop-vormdop-projektiel
'n Pantserbreekdop-vormdop-projektiel (Engels: APCBC) is 'n tipe pantserbreekprojektiel wat in die 1930's bekendgestel is. Dit is 'n normale pantserbreekprojektiel met 'n dun, sagter metaaldop oor die projektiel se punt. Hierdie dop is normaalweg stomp of plat aan die voorkant en verhoog die lugweerstand van die projektiel. Om dit te oorkom word 'n vormdop oor die eerste, stomp dop gesit wat normaalweg uit dun metaal bestaan het om die aërodinamika van die projektiel te verbeter. Dit het die APCBC-projektiele toegelaat om hoër snelhede te bereik, en die teiken met meer energie te tref, veral oor lang afstande. Met impak verkrummel die vormdop en laat die pantserbreekgedeelte om deur die teiken te dring.
Ontwikkeling
Die APCBC-munisietipe was 'n evolusionêre ontwikkeling van die vroeë-oorlogse pantserbreekdopprojektiel (APC in Engels), dit self was 'n ontwikkeling van die normale pantserbreek (AP in Engels) en pantserbreek-hoëplofkrag (APHE in Engels) projektiele. Die doelwit van pantserbreekprojektiele in landoorlogvoering is om deur die pantserplate van pantservoertuie te dring en die bemanning buite aksie te stel met 'n interne ontploffing in die voertuig, in die geval van APHE-projektiele, of skrapnel (metaalfragmente) in die geval van AP-projektiele.
Om hierdie probleem te bowe te kom is 'n nuwe projektiel ontwikkel wat die pantserbreekdop (APC) genoem is. Met hierdie ontwerp is 'n dop van sagter metaal aan die punt van die soliede pantserbreekprojektiele geheg. Die gebruik van die sagter dop het 'n paar voordele. Eerstens verplaas dit die energie van die punt van die soliede projektiel na die kante en het daarmee die probleem van versplintering van die harde projektiel opgelos. Dit het ook die vermoë van die projektiel verbeter om deur pantser te dring wat 'n helling het; met impak het die dop vervorm, oor die pantser versprei en geneig om te klou met impak en die neiging van die projektiel om weg te bons wanneer dit teen 'n hoek getref het, verminder. Die nadeel met die gebruik van die dop is dat dit die projektiel se aërodinamika beïnvloed het. Die projektiel was minder akkuraat en die trefafstand was korter.
Tydens die vroeë Tweede Wêreldoorlog kon standaard AP-projektiele, afgevuur met hoë trompsnelheidkanonne, pantser van twee keer hulle kaliber deurdring op kort afstand (100 m). Op langer trefafstande (500-1000 m) het hierdie verhouding afgeneem tot 1,5 - 1,1 kaliber as gevolg van die swak ballistiese vorm en groter lugweerstand van die projektiele met 'n kleiner diameter. Later in die oorlog, kon APCBC-projektiele afgevuur op kort afstand (100 m) met groot kaliber, hoë trompsnelheidkanonne (75–128 mm) dikker pantser deurdring in verhouding tot hulle kaliber (2,5 keer) en ook dikker pantser (2-1,75 keer) teen langer afstande (1 500-2 000 m). Vergelykende toetse met die Britse OF 17-ponder APCBC projektiele, afgevuur teen 'n buitgemaakte Duitse Panther-tenk, het aangedui dat die APCBC-munisie meer akkuraat was as die latere pantserbreek-skeiklomp (APDS)-munisie.
APCBC-munisie is geproduseer vir 'n wye verskeidenheid teentenkartillerie wat strek van 2-ponders tot die Duitse 88 mm kanon. Hierdie tipe munisie was amptelik as APBC bekend, in verwysing na die Sowjetweergawe van APCBC projektiele. APCBC-munisie was ook gebruik in skeepskanonne in die Tweede Wêreldoorlog. Na die Tweede Wêreldoorlog is die ontwerp van pantserbreekmunisie gefokus op sub-kaliberprojektiele. Geen tenkontwerp sedert die laat 1950's het volkaliber AP, APC of APCBC-munisie ingesluit nie.
Teenmaatreëls
Daar is twee maniere om die effektiwiteit van APC-projektiele te verminder. Die pantser is dikker gemaak, maar dit het praktiese beperkings gehad, bv. bykomende massa. Spasiepantserontwerpe is ook gebruik, dit bestaan uit 'n buitenste laag van pantser wat dik genoeg is om die buitenste dop te vervorm, en 'n hooflaagpantser wat dik genoeg is om die nou-ontdopte projektiel te weerstaan.
Ingstrup
Ingstrup is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek in die Jammerbugt-munisipaliteit. Dit het 425 inwoners (2008).
Kremlinmuur-dodeakker
Begrafnisse in die Kremlinmuur-dodeakker in Moskou het in November 1917 begin toe 240 slagoffers van die Russiese Rewolusie in massagrafte aan Rooiplein begrawe is. Die dodeakker is vandag aan weerskante van die Lenin-mausoleum, wat eers in 1924 in hout en in 1929–1930 met stene herbou is. Nadat die laaste massabegrafnis in 1921 daar gehou is, is begrafnisse aan Rooi Plein gereserveer as die laaste eer aan bekende politici, militêre leiers, ruimtevaarders en wetenskaplikes.
Van 1925 af is begrafnisse vervang deur die plasing van die as van afgestorwenes in die Kremlinmuur self. Begrafnisse is in 1946 hervat met dié van Michail Kalinin. Daar is altesaam 12 individuele grafte; die laaste toevoeging is Konstantin Tsjernenko in Maart 1985. Die laaste mens wie se as in die muur geplaas is, was die Sowjet-minister van verdediging Dmitri Oestinof in Desember 1984.
Omstredenheid
Die Lenin-mausoleum is die afgelope paar jaar in omstredenheid gehul. Baie mense, soos die laaste Sowjet-staatshoof wyle Michail Gorbatsjof, meen Lenin se lyk moet eindelik begrawe word.
Letterlike en figuurlike taalgebruik
Letterlik: Woorde funksioneer presies soos dit beskryf word. Byvoorbeeld: Die lug is blou. / Die seun skop die bal.
Figuurlik: Die woorde het 'n ander, of dieper betekenis. Byvoorbeeld: Dit is 'n blou Maandag. (Dinge loop skeef)/ Die arme man slaap op die sypaadjie. (Iemand om jammer te kry)
Figuurlike taalgebruik sluit vergelykings, metafore, personifikasie en idiome in.
Afrikahondsroos
Die boom se FSA-nommer is 493.
Voormalige Moskouse Provinsiale Raadsgebou
Die Voormalige Provinsiale Raadsgebou (Губернское правление, Goebernskoje prawlenije) is een van die minder opvallende geboue aan Rooiplein in Moskou. Dit staan tussen die Opstandingspoort en Kazan-katedraal. Dit is in 1733-1740 gebou en het lank gedien as die administratiewe hoofkwartier van Moskou en die Moskou-provinsies (wat min of meer ooreengestem het met die huidige Moskou-oblast). Tydens die oorlog teen Napoleon in 1812, toe groot dele van Moskou verwoes is, het dié gebou ook in die slag gebly. Dit is daarna herbou onder leiding van die argitek Joseph Bové, wat in ’n groot mate betrokke was by die herbou van die stad.
Leon Strydom
Herkoms en vroeë lewe
Leon Strydom is op 27 Februarie 1944 op George gebore, waar hy aan die Hoërskool Outeniqua matrikuleer. Na sy militêre opleiding studeer hy vanaf 1963 verder aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy deel het aan D. J. Opperman se letterkundige laboratorium en die B.A.-graad in 1965 en B.A. Honneurs-graad in 1966 behaal. Hy verwerf in 1969 die M.A.-graad met ’n verhandeling Oor die Slampamperliedjies van Leipoldt.
Loopbaan
In 1969 word hy aangestel as dosent in die Departement Afrikaans en Nederlands op Stellenbosch, ’n pos wat hy vir twee jaar beklee. Aan die einde van 1970 vertrek hy na Nederland waar hy vanaf Januarie 1971 tot November 1974 aan die Instituut voor Algemene Taalwetenskap van die Rijksuniversiteit van Utrecht studeer. In 1973 lê hy suksesvol die doktorale eksamen in die Algemene Literatuurwetenskap af. In 1975 promoveer hy onder promotorskap van A.P. Grové aan die Universiteit van Pretoria (D.Litt.-graad) met ’n studie Oor die eenheid van die digbundel, wat later gepubliseer word. Hy is in 1975 vir ’n jaar lank ‘n dosent aan die Universiteit van Pretoria waarna hy in 1976 dosent in Algemene Literatuurwetenskap aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat word en in 1978 bevorder word tot hoogleraar.
Poësie
Op universiteit verskyn van sy eerste gedigte reeds in universiteitsjaar blaaie en later publiseer hy ook in Standpunte. Wanneer Geleentheidsverse in 1974 verskyn, word dit onmiddellik hoog aangeslaan deur die kritici en verower dan ook in 1974 die Eugène Marais-prys en in 1975 die Ingrid Jonker-prys. Die gedigte is vernuftig gestruktureer, met gevoelige gebruik van woorde binne kriptiese verse met veelduidige betekenisse. In die bundel word geleenthede geskep in en deur die poësie, in die gewone word die ongewone ontdek en in die buitengewone en indrukwekkende word die kern van die alledaagse bespeur. Deur hierdie proses word dus eie wonderwerke geskep, maar omdat die spreker beide nugter en ontnugter is, word die proses onmiddellik ook gerelativeer, sodat die gedigte telkens ’n veelvlakkigheid van betekenis bevat wat die impak daarvan tegelykertyd verhoog en minimaliseer. Die bundeltitel suggereer dat die gedigte hulle oorsprong het in die werklikheid en hierdie “geleenthede” is dan van uiteenlopende aard: daar is eenvoudige dinge wat beskryf word, soos ’n windpomp (met seksuele innuendo’s), persone uit die geskiedenis, plekke soos Outeniqua, kunswerke soos van Frans Claerhout en kinderrympies. Hierdie veelheid van oorspronge verseker dat daar ’n ryke verskeidenheid van gedigte in die bundel is wat beide ernstig en luimig van aard is. Die gedigte is eenvoudig maar terselfdertyd goed deurdag, met ’n omvangryke verwysingsveld. Genesis herlei die skeppingsgeskiedenis tot die persoonlike plek in die heelal, terwyl Ontmaagding ook by die heel begin sy ontstaan het, maar dan uitmond in die seksuele. Windpomp gee blyke van tegniese vernuf met die water en die viriliteit wat ten spyte van die ouderdom gelyktydig saampraat. John Williams, De Doelen dramatiseer masturbasie op voortreflike geestige wyse, terwyl Vrou aangrypend is in sy beskrywing van die seksuele offer wat die vrou vir die gesin maak. In teenstelling met hierdie gedigte is die kinderlike eenvoud van Opgilos.
Die titel van sy tweede bundel, L.S., is die afkorting vir “lectori salutem” in Latyn, of te wel “heil die leser” en is dus direk op die publiek gerig. Dit kan egter ook dui op die voorletters van die digter, wat dui op ’n outobiografiese inslag. Beide invalshoeke word ontgin in sterk verse wat handel oor die religieuse en die seksuele, in taal wat die Afrikaanse idioom uitbuit en in ’n styl wat ironie en dus dubbelsinnigheid in die hand werk. Daar is etlike gedigte wat betrekking het op Bybelse gegewens, waarin soms die teenstrydigheid tussen die religieuse en die werklike ervaring uitgebring word om dit ook van toepassing te maak op die Suid-Afrikaanse politieke situasie. So word ’n skreiende kontras tussen die aardse en hemelse geskep. Elck naer zijn drift maak veelvuldig gebruik van verwysings na Bybeltekste, soos ook die voortreflike Voorspraak met sy aanwysings vir ’n voorbeeldige lewe. Bekering jukstaponeer op bekoorlike wyse die geestelike en die seksuele. Beryming is ’n vindingryke herdigting van Psalm 19, wat die belydenis teenoor die ervaring stel, terwyl Optelgedig die kruisiging relativeer. Tandem tandem met sy veelvuldige duister voetnote, verwarrende beeldspraak en slot wat op ’n antiklimaks uitloop kan gesien word as ironiese kommentaar op die verwikkeldheid van eietydse poësie wat met veel omhaal van woorde eindelik nie veel sê nie.
Versamelbundels
Strydom se verse word opgeneem in al die belangrike versamel bundels uit die Afrikaanse digkuns, wat insluit Groot verseboek en Die Afrikaanse poësie in ’n  duisend en enkele gedigte asook in ander versamel bundels soos Die dye trek die dye aan, Liggaamlose taal, Goudaar, Kraaines, Verse vir Opperman, Die goue vreugde, Voorspraak en Miskien sal ek die wingerd prys.
Prosa
In Oor die eenheid van die digbundel ondersoek hy die onderlinge verwantskap van gedigte binne ’n bundel aan die hand van gedigte groepe eers deur middel van teorie en dan soos dit toegepas word in N.P. van Wyk Louw se bundel Gestaltes en diere. In 1983 publiseer hy Die Sonnevanger, ’n studie oor die skilder Frans Claerhout se beroemde groep van 29 skilderye met dieselfde titel. Hy is ook medewerker aan “Literêre terme en teorieë” onder redaksie van T.T. Cloete.
Centropodia glauca
duimnael|links|Foto van Ghagras se saad Ghagras of Ikagras (Centropodia glauca)  is 'n grasspesie wat inheems aan Namibië en Suid-Afrika is. Dit is 'n bewys van goedbewaarde klimakssandveld. Die gras is baie gehard en kan in dorveld gedy. Dit is 'n meerjarige polgras tot 1m in deursnee. Omdat ghagras min blare het en die halms byna altyd groen is, is dit goed bestand teen brand.
Ontsteking
Ontsteking kan na een van die volgende verwys:
Ontsteking (geneeskunde)
Ontsteking of inflammasie is die eerste reaksie van die immuunstelsel op 'n infeksie of irritasie. Die betrokke orgaan word eers rooi, waarna dit warm raak, dan opswel, en seer raak. Uiteindelik sal dit ophou funksioneer.
Inflammasie kan ook verantwoordelik wees vir (of teenwoordig wees by) velsiektes soos psoriase, gewrigspyne, artritis, ens.
William Kendis
William Kendis (27 Mei 1916 – 17 Desember 1980) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Peter Gunn (1958), The Twilight Zone (1959), The Detectives (1959), en Michael Shayne (1960).
Longontsteking
Longontsteking of pneumonia is 'n longsiekte wat die asemhalingstelsel aantas. Die longe bevat klein blasies, genaamd alveoli, wat suurstof absorbeer. In die geval van longontsteking word hierdie longblasies en die omringende weefsel ontsteek. Hulle vul met vloeistof en kan nie meer soveel suurstof as tevore opneem nie.
Longontsteking kan deur bakterieë, virusse, fungi en parasiete veroorsaak word. Dit kan ook deur chemiese of fisiese skade aan die longe opgedoen word. Ander siektes, soos alkoholmisbruik en longkanker, kan ook tot longontsteking lei.
Mense van alle ouderdomme kan longontsteking opdoen. Dit is 'n gevaarlik siekte wat onmiddellike behandeling verg. Indien beide longe ontsteek is, word dit 'n dubbele of bilaterale longontsteking genoem. Baie mense sterf aan longontsteking, veral kinders, ouer mense en mense met 'n swak immuunstelsel.
Mense met longontsteking haal gewoonlik moeilik asem. Hulle kan ook hoes en pyn op die bors ervaar. Die behandeling hang van die oorsaak af. As dit deur Bakterieë veroorsaak is, kan antibiotika daarvoor voorgeskryf word.
As longontsteking nie betyds behandel word nie, kan die longblasies sodanig verswak dat dit die longinhoud verklein. Dit is in baie gevalle noodlottig. Longontsteking kom meestal as 'n komplikasie van ander siektes voor, of as die pasiënt 'n verlaagde weerstand as gevolg van ander oorsake het.
Vóór die ontdekking van penisillien was longontsteking 'n belangrike oorsaak van sterftes by alle ouderdomsgroepe. Wêreldwyd is longontsteking steeds 'n algemene siekte wat ongeveer 450 miljoen mense per jaar tref. Vier miljoen mense sterf jaarliks hieraan (7% van die totaal wêreldwyd). Die meeste slagoffers is kinders onder vyf en volwassenes bo 75 jaar. Longontsteking kom ongeveer vyf keer meer algemeen in ontwikkelende lande as in die weste voor. Virale longontsteking is vir ongeveer 200 miljoen gevalle per jaar verantwoordelik.
Monica Lee Gradischek
Monica Lee Gradischek (gebore 15 Desember 1971) is 'n Amerikaanse stemaktrise in animasie, advertensies, en videospeletjies sowel as in die uitvoerende kunste.
Olimpiese Somerspele 2000
Die Olimpiese Somerspele 2000 (Engels: 2000 Summer Olympics), amptelik bekend as die Spele van die XXVIIste Olimpiade, is tussen 15 September en 1 Oktober 2000 in Sydney, Australië, aangebied. Sydney is in 1993 verkies bo Beijing, Berlyn, Istanboel en Manchester.
Dit was naas die Olimpiese Somerspele van 1956 in Melbourne die tweede wat in Australië asook in die Suidelike Halfrond gehou is. Tydens die Spele maak die Australiese sangeres Nikki Webster haar deurbraak deur by die openingseremonie te sing. Die geleentheid word afgesluit met 'n optrede van Savage Garden. Hierdie Olimpiese Somerspele word algemeen as 'n groot sukses beskou.
Die opening- en sluitingseremonies het in die Olimpiese Stadion van Sydney plaasgevind. Soos gebruiklik het die lande in alfabetiese volgorde die stadion ingestap met Griekeland die eerste en die gasheer Australië die laaste, maar aangesien die plaaslike taal Engels is, is dié taal se alfabet gebruik om die volgorde te bepaal. Hezekiél Sepeng, hardloper en silwermedaljewenner tydens die Olimpiese Somerspele 1996, het die Suid-Afrikaanse vlag ingedra.
Die Paralimpiese Somerspele 2000 is tussen 18 en 29 Oktober in Sydney gehou.
Toewysing
Sydney is op 23 September 1993 in Monte Carlo deur die Internasionale Olimpiese Komitee gekies as die gasheer vir die Olimpiese Somerspele in 2000. Ander kandidate was: Beijing, Manchester, Berlyn en Istanboel.
Die stemming het as volg verloop:
Sporte
28 Olimpiese sportsoorte in 300 dissiplines is tydens die Spele beoefen. Tydens die Spele is 300 goue medaljes oorhandig. • 4
Stadions
30 sportplekke is tydens die Olimpiese Somerspele 2000 gebruik:
Kalender
Die volgende tabel dui die Spele se daaglikse program aan. 'n Blou blokkie beteken dat wedstryde plaasgevind het, maar dat geen medaljes op die spel was nie. 'n Geel blokkie dui aan dat medaljes toegeken is, die getal dui op die getal medaljeparades wat die dag gehou is.
Deelnemende nasies
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Olimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: • 4
Suid-Afrikaanse deelname
Suid-Afrika wen twee silwer en drie brons medaljes:
Getal medaljes
[[Lêer:2000 Summer Olympic games countries.svg|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 2000:
]] Hier is die top tien lande wat medaljes by die Spele verower het: