cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Willem I van Engeland
Willem die Veroweraar
Ná Willem se dood in 1087 het sy seun Willem Rufus koning van Engeland geword en sy seun Robert Curthose Hertog van Normandië.
Buffelsrivier
Buffelsrivier kan na een van verskeie riviere verwys:
In Suid-Afrika:
Daar is ook 'n Buffelsrivier (Buffalo River) in Kanada en verskeie in die VSA.
Roodeplaatdam
Die Roodeplaatdam is geleë in die Pienaarsrivier, ongeveer 20 km noordoos van Pretoria. Die dam is in 1959 voltooi. Die wal is 143 m lank en 28.3 m hoog. Die dam het 'n bakmaat van 40 miljoen m3 en 'n oppervlakte van 403 ha.
Die dam was oorspronklik 'n bespoeiingsdam, maar het deesdae 'n gewilde ontspanningsplek vir Pretorianers geword. Watersport wat by die dam beoefen word is hengel, motorbootry, waterski en kanovaart.
Watergehalte
Roodeplaatdam se opvangsgebied lê in 'n groot gedeelte van die vinnig ontwikkelende stad Tshwane, insluitend Pretoria. Twee rioolbehandelingswerke laat gesuiwerde afvloei deur na die dam, wat tot hoë vlakke van eutrofikasie lei. Dit is soortgelyk aan wat in die Hartbeespoortdam sedert die 1970's ondervind word, en wat nog steeds nie verbeter het nie. Gevolge van eutrofikasie behels geweldige alg- en sianobakterie-oorgroei, en digte plate waterhiasint (Eichhornia crassipes) vorm ook vinnig.
Die Departement van Waterwese se Direktoraat Bronkwaliteitsdienste is op die kant naby die wal van die Roodeplaatdam geleë. Hierdie afdeling is vir die nasionale monitering van alle oppervlakwaterbronne in Suid-Afrika verantwoordelik.
Kirsten Hansen-Møller
Kirsten Hansen-Møller (gebore 9 Julie 1942) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Det var en lørdag aften (1968) en Our Home Is Our Castle (1971), en in die televisiereekse Huset på Christianshavn (1970) en Matador (1978).
Oceanos (skip)
Die passasierskip Oceanos het op 5 Augustus 1991 sowat 10 km van Koffiebaai aan die Transkeise Wildekus vergaan. Dit het een van die wêreld se mees dramatiese en suksesvolste reddingsaksies tot gevolg gehad.
Die skip van 14 000 ton is in 1952 in Frankryk gebou, en kon 'n maksimum van 550 passasiers en 250 bemanningslede vervoer. Alhoewel die skip sedert 1976 as die Oceanos bekend was, het dit voorheen die name Jean Laborde, Ancona en Eastern Princess gedra. Vanaf 1976 was dit die eiendom van die Griekse maatskappy Epirotiki met Piraeus as tuishawe. Sedert 1988 het dit plesiertogte tussen Londen en Durban vir TFC Tours onderneem. Instandhoudingswerk aan die skip was helaas agterstallig.
Vroeg in Augustus 1991 was die skip van Kaapstad via Oos-Londen na Durban onderweg. Op 3 Augustus tydens 'n sterk wind en onstuimige see spoel seewater deur 'n reeds bestaande gat van 10 cm in die romp die masjienkamer binne en word die kragopwekkers uitgeskakel.
Skepe in die omgewing en helikopters van die Suid-Afrikaanse Lugmag het al die 571 opvarendes gered en by The Haven en Gat-in-die-muur (Hole in the Wall) aan land gebring. Dat die kaptein en van sy bemanning glo eerste in die reddingsbote weggekom het en die ander skipbreukelinge aan hul lot oorgelaat het, het groot verontwaardiging by die publiek uitgelok. Die towenaar en ander vermaaklikheidskunstenaars het die leiding met die ontruiming van die sinkende skip geneem.
Kapt. Yiannis Avranas is deur 'n Londense geregshof van nalatigheid vrygespreek en het later weer as bevelvoerder op 'n skip opgetree.
Kabeljou
Die kabeljou (Argyrosomus inodorus) is 'n vis wat deel van die Sciaenidae-familie is en aan die Wes- en Suidkus van Suid-Afrika voorkom, vanaf Namibië tot by die Groot-Keirivier. Dit is 'n gesogte eetvis. In Engels staan die vis bekend as die silver kob. Daar is weinige fisiese verskille tussen die kabeljou en die boerkabeljou, derhalwe word altwee kabeljou genoem.
Oceanos (skip)
Die wrak lê 5 km van die kus op 'n diepte van 90 m. Dit is vir duikers een van die moeilikste wrakke in die wêreld om te besoek, onder andere weens sterk seestrome.
Kabeljou
Agtergrond
Die Sciaenidae is nie deel van die Europese kabeljou of te wel die 'regte kabeljou' nie. Die Europese kabeljou is deel van die Gadidae-familie wat drie subfamilies en verskeie spesies het. Die Europese setlaars het Europese name aan Suider-Afrikaanse visse toegeken wat hulle gedink het dieselfde is of min of meer dieselfde lyk.
Voorkoms
Die vis is silwer met 'n pienk skynsel op die rug. Kenmerkend is die ry pêrelagtige wit kolle op die sye. Die boerkabeljou is groter as die kabeljou; die gemiddelde grote kabeljou wat gevang word is 10 kg, maar die boerkabeljou kan tot 35 kg swaar word. Die kabeljou se pektorale vin is langer as die boerkabeljou s'n en die vis is ietwat ligter van kleur as die boerkabeljou.
Gewoontes
Die vis verkies koeler water en word nie sommer van die strand gevang tussen Kaap Agulhas en die Groot-Keirivier nie maar wel aan die Weskus. Hulle kom voor tot op 'n diepte van 120 m. Hulle vreet hoofsaaklik kleiner visse, tjokka, pylinkvis en skaaldiere.
Qalabotjha
Qalabotjha is die township van Villiers, 'n dorp aan die Vaalrivier in die Oos-Vrystaat.
Casey Wilson
Casey Wilson (gebore 24 Oktober 1980) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Bride Wars (2009), Killers (2010), Ass Backwards (2013), en Gone Girl (2014).
Gorma Haraldsted
Gorma Haraldsted (25 Maart 1904 – 19 Oktober 1999) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Kan Kærlighed kureres? (1923), Min kone er husar (1935), Sommerglæder (1940), en En søndag på Amager (1941).
Jack Barty
Jack Barty (31 Desember 1888 – 25 November 1942) was 'n Engelse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente In Town Tonight (1935), Talking Feet (1937), en Gaslight (1940).
Michael Shapiro (akteur)
Michael Shapiro (* 1966) is 'n Amerikaanse akteur en regisseur.
Harry McCoy
Harry McCoy (10 Desember 1889 – 1 September 1937) was 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Girl from Everywhere (1927) en Call It Luck (1934).
Ntswanatsatsi
Ntswanatsatsi is die township van Cornelia, 'n dorp in die Oos-Vrystaat.
Roraima
Roraima (Portugese uitspraak: [ʁoˈɾajmɐ]) is die ylbevolkste en mees noordelike van die 26 deelstate in Brasilië. Roraima se hoofstad en grootste stad, Boa Vista, het 'n bevolking van 266 901 in 2010 gehad.
Rubber
Rubber is 'n elastiese, waterdigte materiaal wat kan rek en krimp. Talle voorwerpe word van rubber gemaak, soos balle, uitveërs, handskoene, bande en proppe. Dit is 'n polimeer wat van natuurlike bronne bekom, of op industriële skaal gesintetiseer word.
Natuurlike rubber (lateksrubber) word van bome wat veral van Suid-Amerika afkomstig is gemaak. Dit word as ’n sap (genaamd lateks) uit boomstamme getap. Ongeveer 33% van hierdie sap bestaan uit rubber. Die lateks word gefiltreer en met water verdun. Dit word dan met suur behandel om die rubberdeeltjes te laat stol. Daarna word dit platgerol en gedroog.
Sintetiese rubber word deur 'n chemiese proses vervaardig. Die proses staan as polimerisasie bekend en word ook vir die vervaardiging van plastiek gebruik. Voorbeelde van sintetiese rubber is chloropreen-rubber, 1,3-butadieen-rubber en butyl-rubber.
Swawel word soms gebruik om rubber sterker te maak en te keer dat dit nie maklik smelt nie. Dit staan as vulkanisasie bekend.
Geskiedenis
Rubber word al etlike jare in die natuurlike verspreidingsgebied van plante wat rubber lewer versamel en gebruik. Dit is hoofsaaklik van die Brasiliaanse rubberboom (Hevea brasiliensis) geoes, terwyl die Meso-Amerikaanse beskawings hul rubber van die Castilla elastica gekry het. Hulle het onder andere rubberballe vir 'n balspel gemaak. Pre-Colombiaanse rubberballe is ook gevind. Hierdie vondse dateer terug tot 1600 v.C.
Volgens Bernal Díaz del Castillo was die Spaanse veroweraars so verbaas oor die bonsende rubberballe dat hulle gedink het dat dit heksery was. Die Mayas het 'n tydelike rubberskoen gemaak deur hulle voete in 'n lateksmengsel te doop. Rubber is daarnaas ook vir die konstruksie van goedere gebruik, soos om klip- en metaalwerktuie aan houthandvatsels te bind. In Brasilië is rubber gebruik om klere waterdig te maak. Die eerste Europeërs wat uit Brasilië met hierdie klere na Portugal teruggekeer het is blykbaar van towery aangekla en verhoor.
In 1770 ontdek die chemikus Joseph Priestley per ongeluk dat rubber potloodstrepe kan uitvee. Rubber is sedertdien as uitveërs verkoop. Die eerste rubberbande is in 1791 gemaak.
In 1820 begin Thomas Hancock produkte van rubber in Engeland te vervaardig. In 1828 brei hy na Frankryk uit, en in 1832 na die Verenigde State. In 1839 is die vulkanisering van rubber deur Charles Goodyear en/of Hancock uitgevind. Hierna neem die vraag na rubber sterk toe, wat in die Kongo-Vrystaat tot 'n skrikbewind sou lei. In 1910 slaag die Russiese chemikus Sergei Vasiljevich Lebedev daarin om sintese rubber te maak. Sy boek, Research in polymerisation of by-ethylene hydrocarbons (1913), is vir lank as 'n gesaghebbende bron vir die studie van sintetiese rubber beskou.
Kid McCoy
Kid McCoy (13 Oktober 1872 – 18 April 1940) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Secret Service (1919), Eyes of Youth (1919), Broken Blossoms (1919), en Tom Mix in Arabia (1922).
Lucy Maud Montgomery
Lucy Maud Montgomery  (OBE, * 30 November 1874; † 24 April 1942), algemeen bekend as L. M. Montgomery, was 'n Kanadese skrywer wat met 'n reeks van twintig romans, wat vanaf 1908 gepubliseer is, wye bekendheid verwerf het. Daarnaas het 530 kortvehale, 500 gedigte en dertig essays uit haar pen gekom.
Haar grootste internasionale sukses was Anne of Green Gables, 'n werk wat oorspronklik op alle ouderdomme van jonk tot oud gemik was, maar vanaf die middel van die 20ste eeu oorwegend as jeugboek beskou word. Die hoofkarakter Anne, 'n weeskind, staan ook sentraal in Montgomery se volgende romans wat hoofsaaklik op Prins-Edward-eiland, Kanada se kleinste provinsie, afspeel. Plekke wat met Montgomery se fiksie verbind word, is tans gewilde literêre bakens en toeristetrekpleisters, soos die plaas Green Gables – die bakermat van die latere Nasionale Prins-Edward-eilandpark.
In 1935 is Montgomery tot Offisier in die Orde van die Britse Ryk benoem.
Bende Harris
Bende Harris (gebore 23 Mei 1939) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Matador (1978), Taxa (1997), en Unit 1 (2000).
Dirk Coster
Dirk Coster (5 Oktober 1889 – 12 Februarie 1950), was 'n Nederlandse fisikus. Hy was professor in fisika en meteorologie aan die Universiteit van Groningen.
Coster is in Amsterdam gebore. Op 26 Februarie 1919 trou hy met Lina Maria Wijsman, wat 'n graad in Oosterse tale gehad het. Uiteindelik was sy een van die eerste vroue wat 'n doktorsgraad in hierdie veld aan die Universiteit van Leiden verwerf het. Dirk en Miep het twee seuns en twee dogters (Hendrik, Ada, Els en Herman) gehad. Coster staan bekend as die mede-ontdekker van Hafnium (Hf) (element 72) in 1923, saam met George de Hevesy, deur middel van X-straal-spektroskopiese analise van sirkoniumerts. Die ontdekking het in Kopenhagen, Denemarke plaasgevind. Hafnia is die Latynse naam vir Kopenhagen.
Kinderjare en opvoeding
Coster het in 'n groot werkersklasgesin in Amsterdam grootgeword; hy was die derde kind van Barend Coster, 'n smid, en Aafje van der Mik. Die Coster-gesin het onderwys hoog op prys gestel. Tien van hul kinders het tot volwassenheid opgegroei, en almal het genoeg opleiding ontvang om in die middelklasberoepe op te gaan. Van 1904 tot 1908 is Dirk na die Onderwyskollege in Haarlem. Hy was tot 1913 'n onderwyser. Met behulp van private ondersteuning kon hy wiskunde en fisika aan die Universiteit van Leiden studeer, maar eers nadat hy die eksamens kon slaag vir studente wat oor geen voorafgaande gimnasiumopleiding beskik het nie. In Leiden is hy beïnvloed deur die inspirerende lesings van Paul Ehrenfest, en in 1916 verwerf hy sy M.Sc.-graad. Van 1916 tot 1920 was Coster assistent van Lodewijk Siertsema en Wander de Haas aan die Delft Universiteit van Tegnologie, waar hy in 1919 'n graad in elektriese ingenieurswese verwerf het. In 1920 en 1921 het hy aan die Lund Universiteit onder Manne Siegbahn navorsing gedoen oor X-straalspektroskopie van verskillende elemente. Coster se proefskrif handel oor hierdie onderwerp, en hy behaal sy Ph.D. graad in 1922 in Leiden onder Paul Ehrenfest; sy proefskrif is getiteld "Röntgenspectra en de atoomtheorie van Bohr" ("X-straalspektra en Bohr se atoomteorie").
Akademiese loopbaan
Van Augustus 1922 tot die somer van 1923 werk Coster in Niels Bohr se Instituut in Kopenhagen. Binne 'n paar maande was hy mede-outeur van 'n belangrike publikasie met Bohr, oor X-straalspektroskopie en die periodieke stelsel van die elemente. Daarbenewens het hy saam met die chemikus George de Hevesy gewerk aan die identifikasie van element No. 72. Dit was sedert 1924 bekend dat element No. 72 'n leemte in die opeenvolging van elemente was, toe Henry Moseley 'n eksperimentele tegniek geskep het om die elemente in 'n bepaalde volgorde te plaas. Die radiochemikus Fritz Paneth het voorgestel dat element No. 72 in erts van sirkonium gevind kan word. (Sommige historieë skryf hierdie voorstel verkeerdelik toe aan die fisikus Niels Bohr.) Bohr het in 1923 'n voorspelling van die elektroniese konfigurasie van element 72 gepubliseer. Von Hevesy het destyds saam met Bohr gewerk.
Nadat Coster van Kopenhagen teruggekeer het, word hy Hendrik Lorentz se assistent in die Teylers Museum in Haarlem, waar hy 'n X-straalspektrometer ontwikkel het. In 1924 word hy aangestel aan die Universiteit van Groningen, waar hy die opvolger van Wander de Haas was. In Groningen het hy 'n aktiewe navorsingsprogram in X-straalspektroskopie begin.
Latere jare
Coster was ook op politieke vlak betrokke. In 1938 reis hy na Berlyn om Lise Meitner te oortuig dat sy Duitsland moes verlaat om aan die vervolging van die Jode te ontkom. Hulle het saam met die trein na Groningen vertrek; aan die Nederlandse grens het Coster Duitse immigrasiebeamptes oortuig dat sy toestemming het om na Nederland te reis. Daarvandaan is sy via Kopenhagen na Swede. Tydens die Duitse besetting van Holland het Coster ook die Jode gehelp om vir die Nazi's weg te kruip. Hy is in Groningen oorlede. Die asteroïde 10445 Coster is vernoem na Dirk Coster.
Chandra Wilson
Chandra Wilson (gebore 27 Augustus 1969) is 'n Amerikaanse aktrise en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Philadelphia (1993) en Lone Star (1996), en in die televisiereeks Grey's Anatomy (2005).
Nancy Hower
Nancy Hower (gebore 11 Mei 1966) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, regisseuse, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Star Trek: Voyager (1995), 10 Items or Less (2006), JailBait (2011), en Quick Draw (2013).
Athene
Athene of Atene (Grieks: Αθήνα, Athína, [a'θina], ; Antieke Grieks: Ἀθῆναι, Athênai, [atʰɛ̂ːnai̯]) is die hoofstad en grootste stad van Griekeland, die hoofstad van die streek Attika en die gelyknamige distrik (nomós) Athene. Athene is ook die politieke, kulturele en ekonomiese sentrum van dié land, 'n kosmopolitiese metropool met 'n bevolking van sowat 4 000 000. Athene is veral bekend vanweë antieke historiese geboue soos die Parthenon op die Akropolis ('n heuwel in Athene).
Die eerste moderne Olimpiese Somerspele is in 1896 in Athene gehou. Eenhonderd-en-agt jaar later vind die Olimpiese Somerspele van 2004 weer in Athene plaas.
Naam
Die stad is genoem na die godin Atena wat in die antieke tyd ook die beskermheilige van die stad was. Die Parthenontempel op die Akropolis, die beroemdste monument in die stad, is ter ere van haar opgerig. Destyds is die stad Αθηναι (Athènai, meervoud van Athèna) genoem. In die 19de eeu word dit opnuut die amptelike naam van die stad. 'n Taalhervorming van die jare 1970's sorg egter dat die stad nou Athina heet.
Refengkgotso
Refengkgotso is 'n township van Deneysville in die verrenoorde van die Vrystaat, in Suid-Afrika.
Athene
Geskiedenis
Vermoedelik vestig die eerste bewoners hulself ongeveer 3500 v.C. op die heuwel Akropolis. Van die vroeë geskiedenis van die stad is weinig bekend, maar Athene was waarskynlik tot ongeveer 1065 v.C. 'n koninkryk en 'n belangrike sentrum van die Miseense beskawing. In die opvolgende eeue verander Athene stadig en met tydelike terugslae in 'n demokrasie. In hierdie tydperk voer Athene verskeie oorloë teen die Persiese Ryk. Athene verslaan Persië by die Slag van Maraton, maar tien jaar later verwoes Persië grotendeels die Akropolis. Na verskeie kruine en dale (Peloponnesiese oorlog, Dertig Tiranne) word Athene in die 4de eeu v.C. 'n belangrike wetenskap- en kunsstad en lewer beroemde name op soos Sokrates, Plato en Aristoteles.
In 168 v.C. val die Romeine die stad binne (en beskou die inval as 'n "bevryding"). Die stad bly 'n belangrike rol in die Romeinse Ryk vervul, al woon die Atheense burgers ongemaklik in die Romeinse teenwoordigheid. As straf hiervoor laat Sulla die stad in 86 v.C. plunder. In 51 n.C. besoek die apostel Paulus van Tarsus die stad op sy vele sendingreise. Keiser Hadrianus lê om en by 130 'n besoek af en stel 'n reeks belangrike bouwerke op. In hierdie tyd is Athene steeds 'n belangrike wêreldsentrum.
Akropolis
Die heuwel van die Akropolis in Athene is 'n ovaalvormige, kalkklipplato, 150 m wyd, 300 m lank en 512 m hoog. Dit kan net van die westekant af bereik word. In die Antieke tyd was dit die sentrum van aanbidding. Die oorblyfsels van tempels en ander geboue is vandag van die mooiste voorbeelde van die klassieke Griekse argitektuur.
Gedurende uitgrawings op die Akropolis is erdewerk-potskerwe van die 3de millenium v.C. gevind, wat daarop dui dat daar in die tyd mense op die plato gewoon het. In die 14e eeu v.C. is 'n paleisagtige kompleks met 'n muur van 5 m dik, die Pelasgiese Muur, daarom gebou. Reeds in die 7de eeu v.C. was daar 'n tempel vir die stad se beskermgodin, Pallas Athena, en nog 'n eeu later het sommige van die tiranne van Athene op die Akropolis gewoon. Hulle is daar afgejaag en van toe af het die Akropolis 'n suiwer godsdienstige sentrum geword.
Daar is met die bou van 'n nuwe tempel begin, maar die inval van die Perse het 'n einde daaraan gemaak. Cimon het na die oorlog met die Perse 'n verdedigingsmuur om die Akropolis laat optrek. Hy het sommer dadelik ook weer met die bou van 'n nuwe tempel begin, maar die bouwerk is waarskynlik in 461 deur Perikles gestaak.
Die staatsman het sy eie argitek, Ictinus, opdrag gegee om op presies dieselfde plek 'n tempel op te rig. Dit sou die beroemde Parthenon word. Daar is nege jaar aan hierdie reuse-tempel gebou en daar is nog ses jaar aan die dekorasiewerk gewy. Die Parthenon is in die Doriese styl gebou en gewy aan die beskermgodin Pallas Athena. Dit is ’n groot tempel, byna 70 by 30 m. Die tempel skep die indruk van ’n wonderlike balans tussen reghoeke en lyne, maar by nadere ondersoek vind ons byna geen enkele reguit lyn in die hele gebou nie. Nie eers die tempelvloer is waterpas nie. Argitektonies is daar doelbewus ’n aantal slim afwykings ingebou, juis om die gebou so reghoekig moontlik te laat lyk.
Selfs die suile se deursnee is boontoe kleiner as by die basis. As die Griekse argitekte met ware reghoeke en reguit lyne sou gebou het, sou die gebou die indruk gegee het dat dit enige oomblik uitmekaar kon spring. Die beeldhouwerk in en op die gewels van die Parthenon is onder leiding van die beroemde beeldhouer Phidias aangepak. Dit beeld belangrike geskiedkundige gebeure en legendes uit. Binne in die tempel was daar die beroemde beeld van Athena Parthenus, of Athena, die Maagd. Die yslike beeld was van hout en met goudplate bedek. Dit is deur Phidias gemaak en was 12 m hoog. Suite die tempel, naby die Propileë of ingang, was daar nog ’n standbeeld van Atena, ook deur Phidias gemaak, maar die keer in brons. Dit was 10 m hoog en seemanne kon dit van ver af al in die son sien blink. Hierdie standbeeld, wat Athena Promachus (beskermer) genoem is, het saam met die Athena Parthenus verdwyn. Die argitek Mnesicles was vir die indrukwekkende ingang, die Propileë, verantwoordelik. Die ingangspoort het vyf deurgange in Doriese styl gehad, maar met Ioniese suile aan die binnekant. Oorlog, die keer met die Spartane, het uitgebreek en die Propileë is nooit heeltemal voltooi nie.
Terri Hoyos
Terri Hoyos (gebore 18 Januarie 1952) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Bulworth (1998) en A Man Apart (2003), en in die televisiereekse Cold Case (2003) en Cristela (2014).
CRISPR
CRISPR (geklusterde gereeld-geinterspasieerde kort palindromiese herhalings, in Engels:Clustered Regularly Interspaced Short Palindromic Repeats) is 'n familie van DNS-reekse wat in die genome van prokariotiese organismes soos bakterieë en archaea voorkom. Hierdie reekse is afgelei van DNS-fragmente van bakteriofage wat die prokarioot voorheen besmet het. Dit word gebruik om DNS van soortgelyke bakteriofage op te spoor en te vernietig tydens daaropvolgende infeksies. Daarom speel hierdie reekse 'n sleutelrol in die antivirale verdedigingstelsel van prokariote.
Athene
Akropolis
Die dak word nie deur suile gedra nie, maar deur ses vrouefigure. Die vrouefigure word die Cariatides genoem en in die vertrek is die graf van Cecrops, volgens oorlewering die eerste koning van Athene, en boonop die stigter van die Akropolis. Daar is nog vae aanduidings van ander geboue op die Akropolis, byvoorbeeld van 'n gebou waarin alle bronsoffergeskenke gebêre is, en ’n ronde tempeltjie gewy aan Rome en Augustus. Die geskrifte van die Griek Pausanias dateer ook uit hierdie tydperk (2de eeu n.C.). Hy het die Parthenon besoek en daaroor geskryf en op die manier weet ons van talle geboue, voorwerpe, beelde en kunswerke wat verlore gegaan het. Teen die suidelike helling van die Akropolis het Lycurgus in 330 v.C. die sogenaamde teater van Dionusos gebou. Herodus Atticus het in die tyd van die Romeine die sogenaamde Odeion van Herodus Atticus laat oprig (ongeveer 101–117 n.C.). Hierdie teater, ook aan die suidekant, is in so 'n mate gerestoureer dat dit vandag gereeld vir opvoerings gebruik word.
CRISPR
CRISPR-Cas
Die CRISPR-Cas-stelsel is 'n prokariotiese immuunstelsel wat weerstand bied aan vreemde genetiese elemente soos dié wat binne plasmiede (klein, ekstrachromosomale DNS-molekule binne 'n sel wat fisies van chromosomale DNS geskei is en onafhanklik kan kopieër) en bakteriofage ('n virus wat bakterieë en archaea besmet en binne hulle vermenigvuldig) voorkom en 'n vorm van verworwe immuniteit bied. RNS wat die korrekte gedeelte van nie-koderende nukleotiede of DNS bevat, help Cas-proteïene (in Engels "CRISPR-associated proteins", d.w.s. CRISPR-geassosieerde proteïene) om vreemde patogene se DNS te herken en te sny. Ander RNS-geleide Cas-proteïene sny vreemde RNS. CRISPR word aangetref in ongeveer 50% van die bakteriële genome en byna 90% van die archaea s'n..
Athene
Akropolis
Na die opkoms van Christendom in die 4de eeu het baie van die ou tempels kerke geword. Die kruisvaarders het in die 13de eeu die Akropolis as 'n vesting gebruik. Toe die Turke in die vyftiende eeu die stad verower het, het hulle 'n afdeling soldate op die Akropolis laat woon en die Parthenon in 'n moskee verander. Die Turke en die Venesiane het ook langdurig met mekaar oorlog gevoer, en in 1687 het die Turke die Parthenon as 'n kruit- en wapenhuis gebruik.
CRISPR
Geenredigeering
Hierdie stelsels het CRISPR-geenredigeering geskep wat gewoonlik die cas9-geen gebruik. Die redigeringsproses het 'n wye verskeidenheid toepassings, waaronder basiese biologiese navorsing, ontwikkeling van biotegnologiese produkte en behandeling van siektes. Die CRISPR-Cas9-genoomredigeeringstegniek het 'n belangrike bydrae gelewer tot die toekenning van die Nobelprys vir Chemie in 2020 aan Emmanuelle Charpentier en Jennifer Doudna.
Probleme wat bakterieë veroorsaak vir Cas9
Die meeste archaea en bakterieë weier hardnekkig dat 'n Cas9-proteïen hul genoom kan wysig. Dit is omdat hulle vreemde DNS, wat hulle nie beïnvloed nie, in hul genoom kan heg. 'n Ander manier waarop hierdie selle Cas9 trotseer, is deur middel van 'n wysigingbeperkingstelsel (WBS). Wanneer 'n bakteriofaag in 'n bakterie of archaeasel binnedring word dit deur die WBS-stelsel geteiken. Die WBS-stelsel sny dan die bakteriofage se DNS in aparte stukke deur beperkingsensieme en gebruik endonuklease ('n tipe ensieme) om die DNS-dele verder te vernietig. Dit is 'n probleem vir Cas9-redigering omdat die WBS-stelsel ook die vreemde gene wat deur die Cas9-proses toegevoeg is teiken.
Athene
Akropolis
'n Ontploffing het in een van die skermutselinge gevolg en groot skade aan die tempel aangerig. Die Venesiane het boonop in 'n poging om die beeldhouwerk van die wesgewel weg te dra, die hele kunswerk verlore laat gaan. Sedert die tweede helfte van die 18de eeu het die belangstelling in die klassieke Griekse kuns herleef, en daar is nog meer kunswerke en beelde van die Akropolis weggedra. Die grootste en belangrikste deel is onder leiding van die Brit lord Thomas Bruce Elgin verwyder, en vandag spog die Britse Museum in Londen daarmee.
Klassieke Oudheid: die stadstaat
Die vroegste geskiedenis van Athene en die omliggende landstreek Attica is gehul in 'n waas van legendes. Van die groot keerpunt in die vroegste Griekse geskiedenis, naamlik die Doriese volksverhuising, is daar geen noemenswaardige tekens in Athene te vind nie. Hoewel potskerwe van die 3de millennium v.C. daar gevind is, was daar eers van omstreeks 600 v.C. tekens van ononderbroke ontwikkeling. Dit moes in die legendariese tyd gewees het dat Athene die heerserstad in Attica geword het.
Die volk was destyds in vier stamme verdeel en in elk van die stamme was daar armes en ryk aristokrate. 'n Koning het eers oor almal geheers, maar tussen 700–510 v.C. het die aristokrate die regering geleidelik begin oorneem. Hulle het nege argonte aangewys, wat in beheer van die leër, regsake en godsdiens was. Argent was die titel van die eerste owerheidspersone in Oud-Athene na die afskaffing van die koningskap. Daar was ook 'n raad wat net uit aristokrate bestaan het. Hulle het saam met die argonte geheers en is die Areopagus, die hoe regbank in Oud-Athene, genoem. Die aristokrate het dus al die mag gehad, terwyl die armes en die kleinboere geen magte of regte gehad het nie. As hulle die rykes geld geskuld het en dit nie kon betaal nie, kon die rykes byna al hulle besittings neem en hulle as slawe gebruik. Hulle kon hulself ook nie voor 'n hof verdedig nie. 'n Wet wat Drake omstreeks 621 v.C. gemaak het, het die armes se lot effens verlig.
Hy het bepaal dat alle wette en strawwe aangeteken moet word. Hoewel die strawwe baie erg was, kon die wette nou beter toegepas word. Die armes het die regstelsel ook beter verstaan. Die armes het egter al hoe opstandiger geword oor die onregverdige toestand. Omdat die aristokrasie bang was dat dit op 'n groot stryd sou uitloop, het hulle Solon omstreeks 594 v.C. as argent aangestel om die saak te probeer red.
Solon se hervormings
Solon het die mense in vier klasse verdeel. Die rykstes was lede van die eerste klas, en die armstes lede van die laaste klas. Hy het bepaal dat ryk skuldeisers die armes nie meer as slawe kon gebruik as hulle nie hul skuld kon betaal nie.
Hy het ook nuwe wette en strawwe opgestel en 'n volkshof, met jurielede uit die volk, aangestel om mense te verhoor. Waar die Volksvergadering voorheen eintlik geen magte gehad het nie, kon lede van die vergadering nou 'n Raad van 400 aanstel om saam met die Areopagos te regeer. Alle mans bo agttien wat nie slawe was nie, was lede van die Volksvergadering en kon stem. Solon het die Areopagos uit argonte en oudargonte saamgestel. Hoewel die volk nog nie groot seggenskap in staatsake gehad het nie, was dit darem nie net die aristokrasie wat die land geregeer het nie.
Solon het ook baie gedoen om die ekonomie te bevorder en Athene was in sy tyd baie welvarend. Die stryd tussen die armes, die aristokrasie en die ryk handelaars was egter nog nie heeltemal verby nie. Pisistratus het gemaak of hy aan die armes se kant was en het in 561 v.C. aan die bewind gekom. Hoewel hy enkele amptenare behou het, het hy die meeste mag gehad. Omdat hy egter 'n regverdige man was, het hy die vrede tussen die groepe bewaar. Hy het baie geboue laat oprig, nuwe kolonies gestig, en meer handel met ander lande gedryf.
Sy seuns, Hipparchos en Hippias, het sy despotiese bewind in 528 v.C. voortgesit. Kort daarna het Harmodius en Aristogiton egter vir Hipparchus vermoor, en in 510 v.C. was die mense so moeg vir die despotiese bewind dat hulle Hippias met Sparta se hulp verdryf het.
Demokrasie
Die volk het toe in 508 v.C. vir Kleisthenes as leier gekies. Hy het die volk baie groter seggenskap in staatsake gegee en word as die vader van die volksregering of demokrasie beskou. In die nuwe grondwet wat hy opgestel het, het die volksvergadering die hoogste gesag gehad. Alle mans ouer as agttien wat nie slawe was nie, was lede van die vergadering. Hy het die stad en sy mense in tien groepe verdeel. Die verdeling het niks met 'n mens se rykdom of afkoms te doen gehad nie, maar was net 'n streekverdeling.
Dit het byna al die aristokrasie se mag laat verdwyn. Hy het die Raad van 400 na die Raad van 500 verander. Die tien streke het elk vyftig verteenwoordigers in die raad gehad en die raad moes die stad bestuur. Net soos Solon, het hy die argonte uit die volk aangestel en die Areopagus uit argonte en oud-argonte saamgestel.
'n Hof met jurielede uit die volk het ook nog mense verhoor. In 462 v.C. het die Volksvergadering sommige van die Areopagos se magte weggeneem en dit aan die volkshowe oorgedra. 'n Sterk leier, Perikles, het in die tyd na vore getree. Die volk het hom elke jaar herkies en onder sy lei ding kon mense van die laer stande nou ook lede van die Areopagus word.
Die Delies-Attiese Seeverbond
Die Atheners en die Spartane het in 479 v.C. saam die Persiese invallers verslaan. Sparta het 'n outoritêre (nie-demokratiese) regeringstelsel gehad en daar het gou wrywing tussen die Spartane en die Atheners ontstaan. Albei wou die klein Griekse staatjies oorheers. Die twee stede het hulle gereed gemaak vir oorlog. Athene het ’n verbond met 'n groep kleiner state gestig. Die verbond is die Delies-Attiese Seeverbond genoem.
Dit is ook in die tyd dat die Parthenon gebou is. Baie kleiner staatjies het egter bedreig gevoel deur die magtige Athene en het hulle aan Sparta se kant geskaar. Die wrywing tussen Sparta en Athene het steeds toegeneem en in 431 v.C. het die Peloponnesiese Oorlog uitgebreek.
Peloponnesiese oorlog
Nadat Perikles in 429 v.C. dood is, was sy opvolgers blykbaar meer begaan oor hul eie aansien as oor 'n goeie regering. Tydens die wapenstilstand tussen Athene en Sparta tussen 421 en 413 v.C. het Athene Sisilië binnegeval. Die inval het egter in 414 v.C. misluk en Athene se mag was baie verswak. Persië en Sparta het saamgespan en Athene in 405 v.C. verslaan. Die Atheense ryk het in duie gestort en onder die Spartaanse admiraal Lysander se leierskap het ’n groep van dertig tiranne Athene regeer. Die Atheners het egter die stad Thebes se hulp gevra en die bloeddorstige tiranne 'n jaar later verdryf. Die volksregering of demokrasie is toe weer ingestel.
Verval
Athene was nou maar net ’n tweederangse mag. Hy het egter ’n soort bondgenootskap met Sparta gesluit en baie van sy verlore aansien herwin. Athene was egter nou so arm van al die oorloë dat baie hoë eise aan die ander lede van die tweede Delies-Attiese Seeverbond gestel is. Toe die lede dit nie langer kon duld nie, het die Bondgenote-oorlog in 357 v.C. uitgebreek. Weer was Athene al sy bondgenote en besittings kwyt. Buitendien het Karie en Macedonië nou sulke sterk magte geword dat Athene nie meer 'n kans gehad het om die sterkste mag in die Egeïese gebied te wees nie.
Hoewel hy dit reggekry het om ’n bondgenootskap met ander Griekse state aan te gaan, het die Macedoniërs die Grieke in 338 v.C. verslaan. Al het die Macedoniërs Athene goed behandel, het die stad geen politieke mag meer gehad nie. Gedurende die Hellenistiese tydperk, wat omstreeks 300 v.C. begin het, was Athene 'n provinsiale universiteitstad.
Federale stede van Rusland
Die Russiese Federasie is opgedeel in 85 federale deelgebiede, waarvan 3 federale stede is: Moskou, Sewastopol en Sint Petersburg. Hierdie stede is deelgebiede uit eie reg en is nie soos ander stede deel van ’n groter deelgebied nie.
Athene
Verval
Nadat die stad in 86 v.C. aan ’n oorlog teen die Romeine deelgeneem het, het die Romeinse generaal Sulla die stad geplunder. Die stad was egter nog vry. Athene het vir oulaas 'n bloeitydperk beleef toe die Romeinse keiser Hadrianus (117–139 n.C.) die stad vier keer besoek het. Hy het talle tempels en monumente laat oprig en die Pan-Helleense Spele begin.
Pienaarsrivier
Ontstaan en roete
Die rivier ontspring oos van Pretoria en vloei noordwaarts tot in die Roodeplaatdam noord van Mamelodi. Vandaar vloei dit steeds noord en onderdeur die N1 en draai daarna wes. Noord van Makapanstad sluit die Apiesrivier van wes aan, asook die Platrivier van oos af. Die Pienaarsrivier vloei daarna weswaarts tot in die Klipvoordam. Ongeveer 25 km verder stroomaf vloei dit van oos in die Krokodilrivier.
John Sharian
John Sharian is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Fifth Element (1997), Lost in Space (1998), Love Actually (2003), en The Machinist (2004).
Preben Harris
Preben Harris (gebore 30 Maart 1935) is 'n Deense akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente In China They Eat Dogs (1999), Headhunter (2009), en In a Better World (2010), en in die televisiereeks Morten Korch - Ved stillebækken (1999).
Zamdela
Zamdela is 'n township van Sasolburg in Metsimaholo Plaaslike Munisipaliteit in die verrenoorde van die Vrystaat, in Suid-Afrika.
Ngwempisirivier
Die Ngwempisirivier is 'n rivier wat in Mpumalanga en Eswatini vloei.
Debra Wilson
Debra Wilson (gebore 26 April 1962) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Over the Hedge (2006) en Scary Movie 4 (2006).
Ngwempisirivier
Hierdie stroom ontspring in die Drakensberge 27 km suidoos van Ermelo in die rigting van Piet Retief op 'n hoogte van 1500 m bo seespieël. In die boloop van die rivier is die Morgensondam. Net suidwes van Amsterdam sluit die Mpamarivier uit die noordweste aan. Daarna vloei die rivier deur mooi klowe in afgeleë en ylbevolkte gebiede en sluit op die Nkonyeni-gholfbaan in die middel van Eswatini by die Usuturiver aan. Plaaslike mense vang vis in die rivier en besoekers speel met kajakke daarin en stap in die ongerepte klowe.
Albert Rosin Harson
Albert Rosin Harson (gebore 29 Mei 2002) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Department Q: The Absent One (2014) en in die televisiereekse Tinka og kongespillet (2019) en The Sommerdahl Murders (2020).
Guiyang
Guiyang (Chinees: 贵阳) is die hoofstad van die Chinese provinsie Guitsjou met 'n bevolking van 4 324 561 in 2010. Die stad is geleë in die suidweste van China. Guiyang word ook Lincheng (林城‚ "woudstad") genoem.
Meem
Die term meem (Engels: meme), geskep in 1976 deur die dierkundige en ewolusionêre wetenskaplike Richard Dawkins, verwysend na 'n eenheid van kulturele informasie wat oordraagbaar is van een persoon na 'n ander. 'n Meem word ook van geslag tot geslag oorgedra. Dawkins voer aan dat "deuntjies, populêre sêgoed, gelowe, klere modes, maniere van potte maak of die bou van boë" almal voorbeelde van meme kan wees. 'n Meem plant homself voort as 'n eenheid van kulturele ewolusie en diffusie – soortgelyk in baie opsigte aan die optrede van die geen (die eenheid vir genetiese informasie). Meestal versprei meme as geïntegreerde kooperatiewe stelle of groepe waarna verwys word as meemplekse of meemkomplekse.
Die idee van die meem op sigself is 'n suksesvolle meem in eie reg en het in die populêre kultuur bekend geraak, iets wat selde gebeur met wetenskaplike teorie.
Voorstanders van meme beweer dat dit deur middel van natuurlike seleksie ontwikkel – op 'n manier soortgelyk soos deur Charles Darwin voorgestel. Dit op die premis dat variasie, mutasie, kompetisie en oorerwing die "voortplanting" sukses beïnvloed. Byvoorbeeld terwyl een idee uitsterf sal ander oorleef, versprei en muteer - vir goed of sleg - deur modifikasie.
Geskiedenis en inleiding
Daniel Dennett het in 1985 met Douglas R. Hofstadter in 'n gesamentlike boek, The Mind's I, die begrip meem gebruik as die "egoïstiese meem". Deur Dennett se Consciousness explained van 1991, verkry die begrip 'n meem status in die wetenskap.
Tim McCoy
Tim McCoy (10 April 1891 – 29 Januarie 1978) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Western Code (1932), Man of Action (1933), Hold the Press (1933), en Two Gun Justice (1938).
Meem
Werking
Organismes ondergaan gedurende generasies steeds klein veranderinge (mutasies) en pas hulself by die omgewing aan. Hulle sterf uit as hulle dit nie kan volhou nie. So gaan meme van die een brein na 'n ander oor en gedurende dié tyd, ondergaan die meme veranderinge. Die meme sterf uit, of kom in 'n koma-agtige staat terug, as dit 'uit die mode' raak. Meme het ook 'n ooreenkoms met sagteware wat oorgaan van die een rekenaar of netwerk na 'n andere, hetsy as 'n rekenaarvirus (ongewens), of die opdatering van 'n bedryfsisteem (gewens). Daar bestaan reeds rekenaarsagteware wat hulself aanpas volgens rekenaars, en sagteware waarmee dit in aanraking kom, bv. semi- of voloutomatiese opdatering.
Meme kan aspekte bevat van idees, tale, melodieë, ontwerpe, morele en estetiese waardes, vaardighede en al die ander begrippe wat normalerwyse aangeleer word en deurgegee word aan andere.
Voorbeelde
Die sukses van 'n meem sou 'n mens kon meet aan die aantal informasieverwerkende en -draende eenhede wat daarmee "besmet" raak.
Herlewing van meme
Meme kan, nadat dit lyk asof dit uitgesterf het, weer te voorskyn kom, indien belangstelling in die meem weer opvlam. Boeke en ander geskrifte, webwerwe, of ander informasiedraende eenhede, bv. grotskilderye of ander argeologiese vondse waarin hierdie meme bewaar bly, is dan 'n soort sluimerende "saad", 'n koma-agtige staat, wat wag op gunstige omstandighede om te "ontkiem", oftewel weer te (her-)ontwaak. Ter illustrasie dien die voorchristelike godsdienste van Europa, soos druïdisme en sjamanisme, wat in duisend jaar prakties verdwyn het as gevolg van die onderdrukking deur die kerk. Onder invloed van die sekularisme soek sommiges 'n ander vervulling vir hul religieuse behoefte en ontdek opnuut die geloof van hul voorouers, sodat daar nou weer Europese druïde, sjamane en selfs hekse is. 'n Ander meem wat skynbaar uitgestorwe was, is Hebreeus. Meer as tweeduisend jaar was dit nie 'n lewende taal nie en word slegs as seremoniële taal by die joodse erediens gebruik. Onder invloed van die sionisme het Hebreeus weer 'n lewende meem/taal geword as die amptelike taal van Israel. Die invoer van die Hebreeus in ongeveer 1895 was bewustelik gedoen en het gelei tot die stigting van die staat Israel op 15 Mei 1948. Theodor Herzl het in 1896 met sy boek Der Judenstaat die basis gelê deur sy ideaal en geloof vir die stigting van 'n Joodse staat uit te spel.
Stormwater
Stormwater is water wat na 'n reënbui afloop. Stormwater kan in die grond infiltreer, bo op die oppervlak bly en verdamp, of wegvloei en in strome, riviere of damme beland.
In 'n natuurlike landskap soos 'n woud of bos, absorbeer die grond die meeste van die stormwater naby aan die plek waar dit val. In omgewings wat ontwikkel is, kan stormwater wat nie goed bestuur word nie, hoofsaaklik twee probleme veroorsaak. Indien die volume te veel raak, kan dit vloedskade aanrig, en indien daar gifstowwe in hierdie stormwater beland, kan dit skadelike gevolge hê waarheen dit ook al vloei, of selfs uiteindelik vir oseaanbesoedeling sorg.
Stormwater is ook 'n waardevolle hulpbron aangesien die wêreldbevolking se verbruik groter is as die beskikbare varswater. Wanneer die stormwater opgegaar en gesuiwer word, kan dit in stedelike gebiede drinkwater voorsien en op hierdie manier sorg vir volhoubaarheid.
Stormwaterbesoedeling
Wanneer daar vir 'n rukkie geen reën geval het nie, is die eerste reënbui se afloopwater die ergste besoedel. Hierdie besoedelde water vloei dan in stormwaterslote in, veral in gebiede waar die grootste gedeelte van die oppervlak ondeurdringbaar is. Hierdie hoë konsentrasie besoedelde afloopwater veroorsaak 'n groot probleem met die besoedeling van riviere, damme, mere en oseane.
Wanneer besoedelende stowwe in die oppervlakwater beland in 'n reënbui, word daarna verwys as besoedelde afloopwater. Mense en hul aktiwiteite sorg dat besoedelende stowwe op paaie, grasperke, huise en geboue se dakke, landerye ens. beland. Wanneer dit reën of indien daar besproei word, is daar altyd afloopwater wat uiteindelik in riviere, mere, damme en die oseaan beland. Alhoewel die besoedelde water effens verdun word wanneer dit in die waterkanale beland, is die aktiwiteite wat die besoedeling veroorsaak so erg dat daar baie besoedelde water in die waterstelsels beland.
Stormwater as 'n bron van besoedeling
Afgesien van die besoedelende stowwe wat in afloopwater beland, is stedelike stormwater ook op 'n ander manier nadelig vir die omgewing. Voordat ontwikkeling plaasgevind het, is die meeste reënwater in die grond opgeneem en op daardie manier het dit die watertafel vol gehou. Dit is ook deur die plantegroei met die hulp van evapotranspirasie terug in die atmosfeer geplaas.
Merweville
duimnael|250px|links|Die [[NG gemeente Merweville|NG kerk op Merweville is op 28 April 1916 ingewy.]]
Sumeries
Sumeries (, EME.G̃IR15) is die taal van antieke Sumer en ’n geïsoleerde taal wat in Mesopotamië in die Vrugbare Halfmaan (hedendaagse Irak) gepraat is.
Stormwater
Stormwater as 'n bron van besoedeling
Moderne dreineerstelsels wat water van ondeurdringbare oppervlaktes soos paaie en dakke opvang, sorg dat die water deur middel van pype in strome en riviere beland en enige reënbui beteken daar is meer water in die waterstelsel.
Sumeries
In die 3de millennium v.C. het ’n kulturele simbiose ontwikkel tussen die Sumeriërs en die Semitiese Akkadiessprekende volke. Die invloed van Sumeries op Akkadies (en omgekeerd) is te bespeur op alle gebiede, van leenwoorde tot sintaksis, morfologie en fonologie. Geleerdes verwys na Sumeries en Akkadies in die 3de millennium v.C. as ’n spraakbond.
Merweville
Die nedersetting self het as 'n kerkdorpie ontstaan, toe die kerkraad van Beaufort-Wes in 1897 besluit het dat die Koup 'n eie kerk nodig het wat kon sorg vir die betreklik verarmde geestelike en opvoedkundige toestand van die gebied.
Sumeries
Akkadies het Sumeries omstreeks 2000 v.C. geleidelik as ’n spreektaal vervang (daar word oor die presiese datum gedebatteer), maar Sumeries is tot in die 1ste eeu n.C. steeds in Akkadiessprekende state van Mesopotamië soos Assirië en Babilonië as ’n heilige, seremoniële, letterkundige en wetenskaplike taal gebruik. Daarna het dit vergete geraak, totdat Assirioloë in die 19de eeu begin het om wigskrifinskripsies en -tablette te ontsyfer wat deur dié sprekers agtergelaat is.
Stormwater
Stormwater as 'n bron van besoedeling
Afgesien daarvan dat die stedelike afloopwater erg besoedel is, kan die verhoogde hoeveelheid water in riviere lei tot erosie. Die gevolg is onkruid wat vermeerder en die natuurlike vloei van die spruit of rivier wat verander. Indringerspesies maak staat op hierdie veranderings vir hul eiers om uit te broei, om die jongelinge te ontwikkel en vir migrasie.
Merweville
Die kerkgrond langs die Van der Bylskraalrivier is in 1899 gekoop van die posmeester, winkelier en vrederegter, ene J.J. le Seuer van der Byl.
Alhoewel die kerkgebou reeds in 1899 ingewy is, is die gemeente Merweville eers in 1904 gestig, omdat krygswet (as gevolg van die Anglo-Boereoorlog) kerkraadsvergaderings aan bande gelê het.
Stormwater
Stedelike oorstromings
Stedelike oorstromings is die oorstroming van grond of eiendom in 'n beboude omgewing wat veroorsaak word deur stormwater wat te veel is om deur dreineerstelsels soos stormwaterslote weggevoer te word. Soms word dit deur fratsvloede, soos tydens 'n wolkbreuk veroorsaak. Alhoewel dit soms volg op iets soos 'n wolkbreuk, word stedelike oorstromings gekenmerk deur die herhaalde, duur en sistemiese impak op gemeenskappe. In gebiede waar dit gereeld voorkom, behoort daar voorkomende maatreëls getref te word om die wegvloei van die afloopwater beter te reguleer en so die verliese te verminder.
Stedelike oorstromings is die primêre oorsaak van die oorstroming van kelders, duikweë en rioolstelsels. Alhoewel daar gewoonlik nie baie lewensverlies is met stedelike oorstromings nie, is die gevolge op die ekonomie en omgewing dikwels groot. Afgesien van die direkte skade aan infrastruktuur (paaie, snelweë en dienste) kan huise wat altyd klam is gekoppel word aan asemhalingsprobleme en ander siektes.
Stedelike oorstromings het belangrike ekonomiese implikasies. In die Amerika is daar industriële spesialiste wat beraam dat nat kelders die waarde van 'n eiendom met tussen 10 en 25 persent kan laat daal. Dit is van die vernaamste redes waarom mense nie dié huise wil koop nie. In die Verenigde Koninkryk word beraam dat stedelike oorstromings in 2007 skade van £270 miljoen in Engeland en Wallis aangerig en sowat 80 000 huise in gevaar was.
Die bestuur van stormwater
Stormwaterbestuur behels die bestuur van die hoeveelheid en gehalte van die stormwater. In groot wêreldstede bestaan sekere strukture om te help met die bestuur van stormwater. Dit sluit opgaardamme in, waar die besoedelde stormwater behandel kan word. Ander metodes is om die water van die paaie af te vee. Die bestuur van stormwater is tegnies van aard maar dit kan ook seker beheermaatreëls insluit soos:
Geïntegreerde bestuur van water
Tydens die ontwikkeling van moderne stede, is daar altyd 'n verhoogde aanvraag na water vir die groeiende bevolking. Klimaatsveranderings het ook 'n impak op die hoeveelheid afloopwater en dit kan tot probleme soos stedelike oorstromings lei. Indien daar 'n waterbestuurstelsel in plek is, kan daar aksie geneem word soos om die stormwater op te vang, die vermoë van die grond te verhoog om die water as grondwater op te neem, en biofiltrasie of sogenaamde reëntuine aan te plant. Dit sal die impak op strome en riviere beheer en ook 'n sekere habitat skep in stedelike gebiede. Nog 'n oplossing is om daktuine, dakke waarop gras en ander plante geplaas word, op te rig. Dis 'n goedkoop metode om afloopwater te beheer.
'n Geïntegreerde waterbeheerstelsel is 'n beweging wat tans nog in sy kinderskoene staan. Hier word verskeie tegnieke bymekaar gebring om 'n oplossing vir die probleem van stormwater te vind. Omdat die tradisionele stormwaterslote se impak op die hele waterstelsel groot is, en omdat water 'n hulpbron is wat toenemend skaarser gaan word, moet dit goed bestuur word. Dit is om te voorkom dat stormwater nie besoedelde water in ons kosbare waterbronne laat beland nie.
Skep publieke bewustheid
Opvoeding is 'n belangrike onderdeel in die bestuur van stormwater. Wêreldwyd is daar organisasies wat projekte loods om die publiek in te lig oor die noodsaaklikheid van die bestuur van stormwater. Mense moet toenemend bewus gemaak word van die besoedeling van stormwater en hoe hulle kan help om die besoedeling te verminder en te beperk.