cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Homeros
Etimologie
Indien die naam oorweeg word as 'n kategorie of klassifikasie, laat dit die moontlikheid bestaan dat enige rapsodis daaronder kon klassifiseer, en daar dus geen biografiese oorspronklike naam Homeros bestaan het nie. West sê dat 'n moontlikheid bestaan waar Homeros nie die naam van 'n historiese Griekse digter was nie, maar eerder die verbeelde stamvader van die Homeridai. Name van gildes met agtervoegsels –idai en –adai is nie normaalweg gegrond op die naam van 'n geskiedkundige persoon nie.
Kulturele agtergrond
William Ihne kon, na die bestudering van die bronne, 19 plekke uit die oudheid identifiseer wat Homeros as burger beskou het, selfs Athene. Die aanspraak word gemaak omdat Smirna, wat Homeros as boorling beskou, 'n kolonie van Athene was. Die rede vir die veelvuldige aansprake is die gevolg van onderlinge burgerlike wedywering om hierdie eer. Ihne kies Smirna omrede sommige van die vitae die woord "Homeros" as Eolies identifiseer en die stad 'n Eoliese geskiedenis het. Met die keuse word voorkeur gegee aan die langste, mees gedetailleerde vita, die Pseudo-Herodotos, een van die bronne wat Smirna as oorspronklik Eolies eien.
Die Eoliërs is een van die drie vernaamste etniese groepe uit antieke Griekeland. Die Ioniërs en Doriërs is die ander twee. Eoliërs is grotendeels afkomstig uit Tessalië maar het ook vroeër, na die Trojaanse oorlog, Beotië as tuiste gehad. Die okkupasie geskied in die selfde tyd as die besetting van Peloponnesos deur die Doriërs. Eoliërs het 'n eie Oos-Griekse dialek gepraat. Hesiodos is as Beotiër deel van hierdie groep. Dit kom duidelik na vore in sy werke met die Eoliese gedeeltes wat van toepassing is op Homeros se naam. Die Eoliërs koloniseer die noordwestelike kus van Klein-Asië en doop hulle gebiede Eolië en Lesbos. Die nedersettings daar was reeds deur afstammelinge uit die Trojaanse oorlog bewoon en volgens Pseudo-Herodotos is die oorlewering en geskiedenis deur die Eoliërs lewendig gehou. Eolië het gestrek vanaf die kus teenoor Lesbos tot by Smirna op die rand van Ionië. Die Eoliese bond, Smirna ingesluit, het uit 12 stede bestaan terwyl die Ioniese bond in die suide gelê het, ook met 12 stede. In ongeveer 688 v.C. word Smirna deur die Kolofone oorgeneem na hulle blykbaar vertoef het vir 'n fees. Smirna word gevolglik 'n Ioniese kolonie.
Die twee bonde se politieke relevansie kom tot 'n einde met die uitgang van die 5de eeu v.C. Dit volg op die aansluiting of geforseerde aansluiting van die stede rondom die Egeïese see tot die Deliese bond – 'n Koine groepering onder Atheense leierskap. Elke stad moes manskappe, skepe of geld bydrae tot 'n gesamentlike weermag. Die besonderhede en gesamentlike gebeure is die onderwerp van Thukydides se Geskiedenis van die Peloponnesiese oorlog. Inskripsies uit daardie tyd lewer 'n basis vir die bestudering van die Eoliese taal. Hiervolgens kan Buck drie dialekte onderskei, Tessalies, Beoties en Lesbies.
Die Ioniese stede in Klein-Asië het 'n Ioniese dialek gepraat. In die grensgebiede tussen Ionië en Eolië het die dialekte mekaar verdring en 'n Ionies-Eoliese mengsel tot gevolg gehad, soortgelyk aan die in die Homeriese gedigte. Chios was byvoorbeeld altyd lid van die Ioniese bond en tog bevat die dialek daar 'n paar aspekte wat van Eoliese oorsprong is. Die selfde soort vermenging het nie op die Ionies-Doriese grens in die suidwestelike Anatolië voorgekom nie.
Weens die feit dat Lesbies met die verloop van tyd meer Ioniese aspekte in digkuns bygekry het, betoog Janko vir 'n noordwaartse uitbreiding van die Ioniese dialek en populasie ten koste van die Eoliërs. Eolies het geleidelik met Ionies saamgesmelt. Na die 5de eeu v.C. het beide egter begin saamsmelt met die nou wydverspreide susterdialek van Ionies genaamd Atties, asook Koine, wat in die Hellenistiese era daaruit ontwikkel. Atties maak sy verskyning in Ioniese werke in die 4de eeu v.C. en vervang Ionies teen ongeveer 100 v.C. Die nuwe koninkryk van Pergamum verkry in 281 v.C. die Eoliese kus van Anatolië en verdeel die Lesbiese dialek sodoende in twee. Lesbies verdwyn teen die 3de eeu v.C. uit die koninkryk maar leef tot die 1e eeu n.C. buite die koninkryk voort as die laaste Eoliese dialek.
G.S Kirk is ietwat skepties oor die biografiese inligting in die vitae, hy gee egter beperkte krediet aan sekere van die omstandighede. Daarin word redelik gereeld genoem dat Homeros in die Ioniese streek van Klein-Asië, in Smirna of op die eiland Chios, gebore is en op die Kukladiese eiland Ios gesterf het. Die gebiede was op daardie tydstip Eolies of ten minste gedeeltelik Eolies. Smirna is toe nog nie deur die Ioniërs oorgeneem nie. Chios is bewoon deur pre-Hellenistiese stamgenote uit Tessalië met 'n onbekende taal, wat Eolies kon wees. Die band met Chios dateer ten minste terug tot met Semonides van Amorgos, wat die gedeelte uit die Ilias 6.146 aanhaal as deur "die man van Chios".
ŉ Eponieme sanger-digtersgilde bekend as die Homeridae (Homeros se seuns) was ook daar doenig en kan hul herkoms terug neem na 'n voorganger met die naam. Op Ios was sekere Eoliese woorde in gebruik, onder andere Homêreôn, een van die Iosiese maande. Daar word gesinspeel op die verband met Smirna deur die oorspronklike naam wat in verskillende vitae aan hom gegee is: Melesigenes, "gebore uit die Melesrivier", 'n rivier wat deur die stad vloei.
Die gedigte lewer ook bewyse op van 'n familiariteit met die natuurlike omgewing en plekname van Klein-Asië; Homeros verwys byvoorbeeld na weilandvoëls by die mond van die Kaystrosrivier, 'n storm in die Ikariese see en noem dat vroue in Lidië en Karië ivoor met skarlaken bevlek. Hy moes ook oor geografiese kennis van die hele Mukeense Griekeland beskik het soos bewys is deur die ontdekking van meeste van die plekke. Wilhelm Dörpfeld, die klassieke argeoloog, stel voor dat Homeros meeste van die plekke wat hy in sy heldedigte beskryf, soos Mukene en Troje, besoek het. Volgens Diodorus Siculus het Homeros selfs Egipte besoek.
Biografie
Sommige vitae, byvoorbeeld Thamyris en Hesiodos, beeld Homeros uit as 'n swerwende minstreel wat tot sover as Chalkis gereis het om op te tree by die begrafnisspele van Amphidamas. Verder word 'n beeld geskep van 'n blinde bedelende sanger wat hom met gewone mense soos skoenmakers, vissers, pottebakkers, seemanne en bejaardes in die bymekaarkomplekke van hawedorpe opgehou het. Die gedigte lewer egter bewyse op van sangers in die howe van die adelstand, wat 'n sterk aristokratiese ondertoon tot gevolg het. Die afwesigheid van enige vername nie-adellike protagoniste versterk die tema. Dit kom ook na vore in gevalle soos die afranseling van die nie-adellike Tersites deur koning Odusseus oor hy durf waag het om sy meerderes te kritiseer. Die kwessies laat geleerdes verdeeld oor tot watter kategorie, indien enige, die hofsanger of swerwende minstreel, die historiese "Homeros", behoort. Meeste van die 12 vitae is nie werklik gemoeid met historiese egtheid nie en lewer uiteenlopende stories oor Homeros se oorsprong, meeste daarvan deels in misterie gehul ook. Homeros word in sekere gevalle byvoorbeeld beskryf as die seun van die Melesrivier en 'n nimf. Pseudo-Plutarchus steun egter minder op mitologie en stel 'n alternatiewe stamboom voor waarvolgens Homeros en Hesiodos neefs is. Die enigste weergawe wat aanneem dat Homeros 'n werklike persoon was in 'n bestaande natuurlike omgewing, sonder om mitologie te betrek, is die effens langdradige Pseudo-Herodotos.
In die vitae word Cleanax van Argos, 'n kolonis van Kyme, voogskap gegee oor 'n wees gelate Chretheis. Sy was die dogter van afgestorwe vriende en medekoloniste. Hy stuur haar later uit skaamte, weens 'n buite egtelike swangerskap, na die nuwe kolonie van Smirna sodat sy vriend Ismenias van Beotië na haar kan omsien. Tydens die bywoning van 'n fees op die oewer van die Melesrivier skenk sy onverwags geboorte aan 'n seun, wat sy Melesi-genes doop, "riviergeborene". Hierna verlaat sy die sorg van Ismenias en word as enkelmoeder 'n trekarbeider. In die tyd kry sy werk by Phemius, 'n skoolhoof, om wol te verwerk wat hy by studente as betaling ontvang. Hulle ontwikkel 'n verhouding en hy oortuig haar om by hom te bly (syn-oikein) met die belofte dat hy die kind as sy eie seun sal aanneem, ondersteun en opvoed.
Melisigenes blyk begaafd en baie suksesvol op skool te wees. Met sy ouers se dood jare later erf hy die skool en laat sy huis se deure gasvry oop vir reisende handelaars. Een van die handelaars, Mentes, oortuig hom om die skool te verkoop en as seeman op sy skip te kom werk. Volgens oorlewering verwyl hy sy tyd in die hawens met navorsing en die maak van aantekeninge. Na hy 'n oogsiekte ontwikkel word hy in Itaka by 'n vriend van die kaptein gelos vir behandeling en om aan te sterk. Hy gebruik dié tyd om die storie van Odusseus na te vors. Hy herstel mettertyd maar beleef later 'n terugslag, wat hom permanent blind laat.
Met sy aftrede op Smirna besluit die nou blinde Melisigenes op 'n loopbaan as resiteerder van poësie. Sy hulpbronne raak algaande uitgeput en hy gaan op reis op soek na beter geleenthede. In Neonteichus, 'n kolonie van Kyme, vertoef hy voor 'n skoenwinkel om te bedel deur gedeeltes in daktiliese heksameter saam te voeg en voor te dra. So begin 'n gewoonte waarmee hy die res van sy lewe sal volhou. Hy gebruik poësie om oor gewone sake te kommunikeer en sodoende sy vaardigheid bekend te stel. Die skoenmaker, Tychius, open sy deure vir hom en laat hom toe om in sy winkel te resiteer. Hy word vir 'n tyd lank 'n trekpleister in Neontychus maar kom nie werklik op die been nie en keer terug na Kyme. Met sy terugtog word hy in Larissa betaal om 'n epitaaf te skryf vir Midas, die afgestorwe koning van Frigië, se graf.
Terug in Kyme gaan hy voort met die voordrag van sy poësie in salonne. Hy word so suksesvol dat hy die sittende stadsraad vra vir geldelike ondersteuning met die byvoordeel dat hy die stad beroemd sal maak. Een van die raadslede argumenteer dat as hulle homeroi, “blinde mans”, ondersteun, hulle binnekort met 'n menigte van hulle in Kyme te make sal hê. Die voorstel word afgeskiet en hy vertrek kort daarna gefrustreerd na die Ioniese stad Fokaia. Daar word hy bekend en kry die naam Homeros, "die blinde man".
Hoewel hy 'n gereelde gesig raak in Fokaia se salonne blyk sukses hom te ontwyk. Hy gaan 'n ooreenkoms aan met ene Thestorides dat dié hom sal onderhou in ruil vir die outeurskap van sy werke. Thestorides skryf al die werke neer soos dit mondelings deur Homeros geskep word. Na 'n wyle verbreek Thestorides die ooreenkoms en vertrek onder dekmantel na Chios waar hy 'n skool oprig en Homeros se gedigte onder 'n ander naam voordra. Homeros ontvang woord hiervan maar sy poging om na Chios te reis word deur vissermanne van die hand gewys. Hy kry egter 'n geleentheid saam met houtkappers, wat hom na die strand van Eritrië neem. Daar kry hy 'n verdere geleentheid saam met ander vissermanne na 'n onbekende strand.
Die onbekende strand blyk toe Troas naby die berg Ida te wees. Homeros word deur 'n trop honde aangeval na hy agter die klank van bokke aanloop en word deur die bokwagter Glaukos gered. Na hy die nag die bokwagter met gedigte trakteer langs die kampvuur word hy die volgende oggend aan sy meester voorgestel. Glaukos se meester stel hom aan as huisonderwyser vir sy kinders. Hier bereik hy vir die eerste keer sukses en dig meeste van sy poësie. Thestorides laat staan sy skool in Chios na hy te hore kom van Homeros se sukses, waarna Homeros die see weer oorsteek terug na die eiland. Daar begin Homeros 'n nuwe skool, floreer, trou, kry twee dogters en skryf die Ilias en Odussee. Op 'n toer na die Griekse vasteland vertoef hy in Samos vir die feeste aldaar. Op pad na Athene in die lente word sy skip van koers af gewaai tot in Ios. Wagtende op gunstige winde word hy siek en sterf. Die skrywer van die vitae gaan hierna verder en beweer dat Homeros Eolies was en nie Ionies nie. Sy geboortedatum word aangegee as 622 jaar voor Xerxes. Die bewering, indien waar, sal Homeros se skryfwerk onwaarskynlik maak indien dit in die Griekse alfabet gedoen is.
Werke aan Homeros toegeskryf
Deur 'n werk aan iemand toe te skryf is nie dieselfde as om die outeurskap van 'n werk te bevestig nie. Die verskil is dat 'n mate van twyfel bestaan. Die Grieke van die 6de en vroeg 5de eeu v.C. het onder die werke van "Homeros" verstaan dat dit die totale versameling van heldetradisie behels, soos beliggaam in die heksametervers. Die totale Epiese Siklus is daarby ingesluit. Die genre sluit verder gedigte in oor die Trojaanse oorlog, soos die Ilias Mikra (Klein Illias), die Nostoi (Terugkomste van die Grieke), die Kypria en Epigonoi (Nasate) asook die Thebiese gedigte oor Oidipus en sy seuns. Ander werke, soos die versameling Homeriese lofliedere, die komiese mini-epos Batrachomyomachia (Die oorlog tussen paddas en muise) en die Margites (Die Gek) word ook aan hom toegeskryf hoewel dit deesdae as onwaarskynlik gereken word. Twee ander gedigte, die Gevangeneming van Oechalia en die Phocais is ook aanvanklik aan Homeros toegeskryf. Die identiteite van die outeurs van dié onderskeie werke blyk egter selfs meer problematies te wees as die outeurskap van die twee groot eposse.
Eposse
Herodotos benoem beide die Ilias en Odussee as werke deur Homeros. Hy haal gedeeltes aan uit die twee eposse wat identies is aan hedendaagse weergawes. Die gedeelte wat uit die Ilias aangehaal word meld dat Paris in Sidon verpoos het voor hy Helene na Troje geneem het. Die feit dat die Kypria noem dat Paris van Sparta direk na Troje toe is laat Herodotos die gevolgtrekking maak dat dit nie deur Homeros geskryf is nie en laat sodoende die twyfel ontstaan.
In Werke en dae noem Herodotos dat Homeros na Euboia is om deel te neem aan die spele in Chalkis, wat aangebied is deur die seuns van Amphidamas. Hy wen met 'n himne en dra sy prys op aan die Muses van Berg Helikon waar hy met sy poësie begin het. Een van die vitae, die "Certamen", neem die tema verder. Dit meld dat Homeros en Hesiodos tydgenote is. Albei het die begrafnisspele van Amphidamas bygewoon, wat deur sy seun Ganyctor gereël is, en albei het aan die wedstryd van sophia, "vernuf", deelgeneem. In die wedstryd word van 'n deelnemer verwag om 'n vraag aan die teenstaander te vra en dié moet in gedig antwoord. Die beoordelaar kon nie tot 'n wenner besluit nie en laat elkeen uit hul eie gedigte voordra. Hesiodos resiteer uit Werke en dae en Homeros uit die Ilias. Siende dat die Werke en dae hierdie spele en sy deelname daarin beskryf, is dié storie hoogs onwaarskynlik. Hesiodos tree as oorwinnaar uit die stryd aangesien sy gedig oor vrede handel en Homeros sŉ oor oorlog.
Na die wedstryd sit Homeros sy digkuns, resitering en omswerwinge voort. Die Certamen maak melding van die Tebaïs en haal die eerste reël daaruit aan. Dit verskil nie wesenlik van die eerste reël in die Ilias soos dit tans daar uit sien nie en bevat 7 000 reëls. Die Epigoni bestaan uit 'n ooreenstemmende eerste reël met insgelyk 7 000 reëls in totaal. Die Certamen wys op die toeskrywing aan Homeros met "sommige sê ..." Homeros skryf vervolgens die epitaaf vir Midas se grafsteen, met 'n silwer bak as betaling, en daarna die Odussee in 12 000 reëls – teenoor die 12 110 van die hedendaagse weergawe. Die Ilias is alreeds op daardie stadium deur hom neergepen in 15 500 reëls (die hedendaagse weergawe is 15 693). Net die drie eposse op hul eie bestaan uit 34 500 reëls sonder enige verwysing na die res van die enorme Epiese siklus. Hierna vertrek hy na Athene en Argos, waar hy reëls 559-568 van die 2de boek uit die Ilias voordra met die byvoeging van nog twee wat nie in die hedendaagse weergawe verskyn nie. Hy vertrek daarna na Delos waar hy die Lofsang aan Apollo voordra en verkry burgerskap tot die Ioniese state. Ten laaste vertrek hy na Ios waar hy op klei gly en 'n noodlottig val.
Ilias
Die Ilias (so genoem na die ander naam vir Troje, Ilion) beskryf 'n kort episode uit die stryd. Die voorgeskiedenis van die episode word slegs terloops aangeraak: die ontvoering van Helena, die dogter van Leda en Zeus, wat met koning Menelaüs van Sparta getroud was, deur Paris, die seun van koning Priamus van Troje; die veldtog om Helena te bevry onder leiding van Agamemnon en die gebeurtenisse tydens die eerste ses jaar van die beleg. Die eintlike tema van die Ilias is die wrok wat Achilles jeens die Griekse leier Agamemnon koester, wat spruit uit 'n rusie oor 'n slavin wat hulle buitgemaak het. Achilles onttrek hom as gevolg hiervan uit die stryd, wat rampspoedige gevolge vir die Grieke tot gevolg het. Die dood van Achilles se wapenmakker Patroklos bring mee dat Achilles weer tot die stryd toetree om hom te wreek op die held Hektor. Die laaste episode handel oor Hektor se uitvaart. Die storie van die dood van Achilles toe hy getref word in die spreekwoordelike Achilleshiel en die inval van Troje deur van die Trojaanse perd gebruik te maak, kom nie in die Ilias voor nie.
Odussee
Die 24 boeke van die Odussee (afgelei vanaf die naam Odusseus van 'n Griekse koning van die eiland Ithaka) is 'n raamvertelling, waarin die verhaal vertel word van die tien jaar se terugreis deur Odusseus. Die kader vorm die vertelling van die terugkeer van die held vanaf die eiland van die nimf, Kalipso, Odusseus se verblyf aan die paleis van die Faiake en sy uiteindelike tuiskoms in sy koninkryk Ithaka. Daar reken hy af met die etlike hofmakers van sy vrou Penelope, wat getrou op hom gewag het.
Epiese siklus
Die term "Epiese siklus" (Epikos Kuklos) verwys na 'n reeks van 10 gedigte deur verskillende skrywers neergepen, wat die Griekse mitologie in sy geheel dek. Die bedoeling is om 'n onderling verbinde reeks van stories weer te gee. Temas vir Griekse dramas is ook hieruit gekies. Die naam verskyn in die Chrestomathia van Eutychios Proklos, 'n samevatting van Griekse literatuur. Dit is verder slegs bekend deur verkorte fragmente wat deur Photios I van Konstantinopel geskryf is maar geen etimologie word verskaf nie. Evelyn White veronderstel dat hulle in die tyd van die Ilias en Odussee geskryf is en 'n duidelik nabootsende struktuur het. Volgens dié siening sou Homeros nie nodig gehad het om meer as die Ilias, of die Ilias en Odussee, te skryf nie. Die Homeridae word verantwoordelik gehou vir die orige. Die eenheid in tema en struktuur spruit voort uit die noue band tussen die skrywers in die gilde.
Proclus stem nie saam met die outeurskappe van die "Certamen" nie. Hy verskaf wel die name van ander skrywers, waar hulle beskikbaar is, in sy bronne. Die tien eposse, waarvan slegs verkorte weergawes van Proclus se samevattings en verspreide fragmente van ander skrywers nog bestaan, is as volg:
Identiteit en outeurskap
Die idee dat Homeros slegs vir die twee uitsonderlike eposse, die Ilias en die Odussee, verantwoordelik was, is nie oor saamgestem tot 350 v.C. nie. Hoewel heelwat geleerdes dit onwaarskynlik vind dat die onderskeie eposse deur dieselfde persoon geskryf is, argumenteer ander dat die stilistiese ooreenkomste tussen die twee te sterk is om 'n teorie van veelvuldige outeurskap te ondersteun. Een van die standpunte wat die verskille tussen die twee eposse probeer oorbrug, beweer dat die Ilias geskryf is deur Homeros as jong volwassene terwyl die Odussee deur hom geskryf is as ou man.
Meeste geleerdes is dit eens dat die Ilias en Odussee as ouer materiaal rondom die begin van die 8ste eeu v.C. deur 'n proses van standaardisering en verfyning gegaan het. Dit blyk dat die Atheense tiran, Hippargos 'n groot aandeel in die standaardisering gehad het met sy hervorming van die voordrag van Homeriese digkuns tydens die Panathenaia. Verskeie klassici stem saam dat hierdie hervorming die lewering van 'n kanonieke geskrewe teks tot gevolg gehad het.
'n Paar akademici ondersteun nog die idee dat Homeros 'n werklike persoon was. Aangesien niks bekend is oor Homeros se lewe nie word algemeen gegrap dat die gedigte "nie deur Homeros geskryf is nie, maar deur 'n ander man met dieselfde naam." Samuel Butler redeneer, gebaseer op literêre waarnemings, dat 'n jong Siciliaanse vrou die Odussee geskryf het, 'n idee wat verder geneem word deur Robert Graves in sy roman Homer's Daughter en Andrew Dalby in Rediscovering Homer.
Onafhanklik van die vraag oor enkele outeurskap, bestaan die amper universele eensgesindheid, na die werk van Milman Parry, dat die Homeriese gedigte afhanklik is van 'n mondelinge tradisie. Dit is 'n geslagte-oue tegniek wat die gesamentlike nalatenskap was van baie sanger-digters (aoidoi). 'n Analise van die struktuur en woordeskat van die Ilias en Odussee toon dat die gedigte heelwat metodiese frases bevat wat tipies is van onvoorbereide epiese tradisies; selfs volledige strofes word met tye herhaal. Parry en sy student, Albert Lord, toon aan dat die soort uitvoerige mondelinge tradisie, vreemd in hedendaagse literêre kulture, tipies is van epiese digkuns in 'n oorheersend kulturele milieu. Die klem val hier op "mondelings" en "tradisioneel". Parry skop af met "tradisioneel": die herhalende gedeeltes taal wat volgens hom oorgedra is aan die sanger-digter, vanaf sy voorgangers, en handig te pas gekom het met komposisie. Parry noem die herhalende gedeeltes "formules".
Presies wanneer die gedigte 'n vaste struktuur begin aanneem, is oop vir debat. Die konvensionele oplossing is die "transkripsie hipotese", waartydens 'n nie-geletterde "Homeros" sy gedig iewers tussen 8ste en 6de eeu v.C. aan 'n geletterde skribent dikteer. Die Griekse alfabet is vroeg in die 8ste eeu v.C. in gebruik geneem wat dit dus moontlik maak dat Homeros self een van die eerste generasie skrywers was. Die klassisis Barry B. Powell maak die voorstel dat die Griekse alfabet rondom 800 v.C. deur 'n enkele persoon, wat homself die "bewerker" genoem het, geskep is om juis mondelinge epiese digkuns op skrif vas te lê. Meer radikale Homeriste, soos Gregory Nagy, betoog dat 'n kanonieke teks van die Homeriese gedigte as "skriftuur" nie voor die Hellenisme (3de tot 1ste eeu v.C.) bestaan het nie.
Homeriese studies
Homeriese studies is een van die oudste onderwerpe in die akademie en dateer terug na die Oudheid. Die doelwitte van Homeriese studies het met die loop van die millennia verander. Tydens die laaste paar eeue is gefokus op die proses waarvolgens die Homeriese gedigte tot stand gekom het en hoe dit met die verloop van tyd aan ons oorgedra is, mondelings en later skriftelik.
Van die belangrikste bewegings in hedendaagse Homeriese studies, in die 19de en vroeg 20ste eeu, is "Analise" en "Unitarisme, denkrigtings wat aan die een kant die wisselvalligheid en aan die anderkant die artistieke eenheid van Homeros belig. Van die 20ste eeu af en later ontstaan die "Mondelinge teorie", die studie van die meganismes en invloed van mondelinge oordrag, en "Neo-analise", die studie van die verwantskappe tussen Homeros en ander vroeë epiese materiaal.
Homeriese dialek
Homeriese Grieks is die weergawe van Grieks wat deur Homeros gebruik is in die Ilias en die Odussee. Dit is 'n argaïese vorm van Ioniese Grieks met ontlenings aan sekere ander dialekte, soos Eoliese Grieks. Dit dien later as basis vir "Epiese Grieks", die taal van "epiese digkuns", soos tipies in die daktiliese heksameter van digters soos Hesiodos voorkom. Anders as met latere vorme van die taal, is 'n ware bepaalde lidwoord in meeste gevalle nie beskikbaar nie. Komposisies geskryf in Epiese Grieks dateer moontlik sover terug as die 3de eeu v.C. Die afname in gebruik was onafwendbaar met die opkoms van Koine.
Homeriese styl
Aristoteles maak in sy Poëtika die opmerking dat Homeros uniek was tussen die digters van sy tyd; hy fokus op 'n enkele oorkoepelende tema of geleentheid in die epiese siklus.
Die vernaamste eienskappe van Homeros se styl word duidelik geartikuleer deur Matthew Arnold:
Vrylik vertaal:
Homeros se buitengewone tempo lê in sy gebruik van die heksametervers. Dit is 'n kenmerk van vroeë letterkunde dat die ontwikkeling van die gedagte, of die grammatikale vorm van die sin, deur die struktuur van die vers gelei word; Die ooreenstemming wat gevolglik bereik word tussen die ritme en sintaksis, lewer 'n snelvloeiende gang, wat selde verkry word as intervalle geskep word sonder direkte verwysing na die metrum. Die feit dat Homeros oor hierdie tempo beskik sonder om eentonig en weifelend te raak, lewer miskien die beste bewyse van sy ongeëwenaarde poëtiese vernuf. Die gewoonheid en direktheid van denke en uiting wat tipies van hom is, is sonder twyfel toe te skryf aan die kwaliteite van sy tyd; die skrywer van die Ilias (eenders as Voltaire, met wie Arnold hom graag vergelyk) het egter hierdie gawes in 'n uitsonderlike mate besit. Die Odussee is in die aspek egter op 'n waarneembare laer vlak as die Ilias.
Tempo of gemak van beweging en gewoonheid van uitdrukking en denke was nié kenmerkend van die groot epiese digters soos Vergilius, Dante en Milton nie. Hulle hoort in teendeel tot die heelwat meer beskeie epies-liriese skool wat so gereeld al aan Homeros ook toegewys is. Die bewys dat Homeros nie tot daardie skool hoort nie – en dat sy digkuns nie in die ware sin van die woord ballades is nie – lê, ten opsigte van styl, by die meer verhewe artistieke struktuur van sy digkuns. Dit word beskryf deur Arnold se vierde eienskap: die eienskap van grootmoedigheid. Dit is sy grootmoedige en kragtige styl, volgehou met elke verandering van idee en onderwerp, wat Homeros finaal onderskei van alle vorme van ballades en gewilde epiese digkuns.
Net soos met die Franse eposse, byvoorbeeld die Chanson de Roland, is Homeriese digkuns inheems en as gevolg van die beweeglikheid en gevolglike eenvoud, onderskeidbaar van die werke van Dante, Milton en Vergilius. Dit kan verder ook onderskei word van hierdie kunstenaars se werke deur die vergelykbare afwesigheid van onderlinge motief en sentiment. In Vergilius se werke is die besef van die grootheid van Rome en Italië die leidende motief vir passievolle retoriek, gedeeltelik bedek deur die deurdagte delikaatheid van sy taalgebruik. Dante en Milton is selfs nog groter vertolkers van godsdiens en politiek uit hulle era. Selfs die Franse eposse lewer 'n gevoel van vrees en haat teenoor die Sarasene; in Homeros se werke is die belang egter suiwer dramaties. Daar bestaan nie 'n sterk weersin in ras of godsdiens nie; die oorlog wentel nie om politieke gebeure nie; die inname van Troje lê buite die bestek van die Ilias; en selfs die protagoniste is nie vergelykbaar met die vernaamste Griekse nasionale helde nie. Dit blyk sover nog die belangrikste motivering in Homeros se werke menslike gevoelens, emosie en drama is; sy werke word inderwaarheid meermale beskou as "dramas".
Fauna Europaea
Fauna Europaea is ’n databasis met inligting oor die wetenskaplike name en verspreiding van alle lewende, veelsellige land- en seediere in Europa. Die geld vir die daarstelling daarvan is aanvanklik deur die Europese Unie verskaf (2000-2004). Die projek word deur die Universiteit van Amsterdam medebestuur.
Eric Whitacre
Eric Whitacre (2 Januarie 1970) is 'n Amerikaanse komponis, dirigent en dosent. Hy is een van die mees gewilde en uitgevoerde komponiste van sy generasie. In 2008 het die CD wat slegs koorwerke van Whitacre bevat (opgeneem deur die Britse ensemble Polyphony) 'n internasionale topverkoper geword, eerste op die klassieke trefferlyste geëindig en 'n Grammy-nominasie gekry. Robert Hollingworth het opgemerk: "wat jou tussen die oë slaan is die eerlikheid, optimisme en loutere geloof wat enige aanmatiging verbygaan. Dit is musiek wat jou werklik kan laat glimlag." Whitacre se Virtuele Koor-projekte op YouTube het sy musiek aan 'n nuwe gehoor blootgestel. Whitacre het 'n langtermyn platekontrak met Decca geteken in 2010 en werk steeds aan sy bekroonde musiekblyspel Paradise Lost. 'n Verkorte konsertweergawe is in 2010 in die Carnegiesaal gehou.
Windenergie
Windenergie is 'n vorm van kinetiese energie in die wind. Die tekort aan brandstof mag in die toekoms nuwe belangstelling wek vir die kommersiële gebruik van seilskepe, maar die ware belang van windenergie lê in die ontwikkeling van stilstaande masjinerie om dit in elektrisiteit om te sit. Die meganiese apparate om energie van die wind te verkry, word windmeulens genoem, alhoewel die anglisistiese term aerogenerator ook soms gebruik word. Die instrument wat gebruik word om windsnelheid te meet, word 'n anemometer genoem.
Eric Whitacre
Koor en orkes
Winter (vir strykers, koor en siter)
Uitgewers
Whitacre se were word uitgegee deur Chester Music; G. Schirmer; Walton Music; Santa Barbara Music; Shadow Water Music; en Carpe Ranam Music.
Rainforestation natuurpark
Rainforestation het drie hoofbesienswaardighede:
Die militêre boot toer – Neem die besoekers deur die reënwoud aan boord van 'n Tweede Wêreldoorlogse DUKW amfibiese tuig met 'n gids wat die plaaslike plant- en dierlewe toelig. Die toer gaan verder oor die waters van 'n groot meer en gaan ook deur 'n tropiese vrugtebord waar daar meer as 40 verskillende eksotiese tropiese vrugtebome aangeplant is.
Pamagirri Aborigine Ervaring – Hier word besoekers bekendgestel aan Aborigine kultuur. 'n Aborigine dans word opgevoer en 'n wandelroete waar besoekers leer om 'n boemerang te gooi en die didgeridoo te speel.
Koala & Wildlife Park – Laat mens toe om oor verhoogde plankpaadjies die natuurlewe te besigtig wat krokodille, koalas, kangaroes, Wallabies, dingos en wombats onder andere insluit.
Berghardepeer
Die Berghardepeer (Olinia emarginata) is 'n boom wat hoofsaaklik voorkom in die binneland in hoogliggende woude en op bergkranse noord vanaf Port Elizabeth tot in KwaZulu-Natal en Gauteng. Dit kom ook in Lesotho voor. Die FSA-nommer is 514.
Naam
Olinia = vernoem na J.H. Olin (1769-1824), 'n Sweedse plantkundige, en emarginata = met die inkeping op die punt (van die blaar).
Anders name sluit in die Mountain hard pear (Engels), Mmasephaletsi (Noord-Sotho), Uqudu (Zoeloe).
Beskrywing
Die Berghardepeer is 'n immergroen boom tot 20 m hoog met 'n digte ronderige kroon.
Die bas van jong, vierkantige takke glad en roomwit tot grys, met oranje vlekke wat sigbaar word as dit afskilfer.
Blomtyd is vanaf Oktober tot Januarie. Die blomme is in kompakte veelblommige vertakte trosse, pienk met 'n ligte soet geur, kelk buisvormig met 5 baie klein lobbe, kroonblare 5, ingeplant op kelkbuis, meeldrade ingeplant op binneste rand van kelkbuis onderkant skubbe.
Die hout is witterig tot ligbruin, hard en swaar.
Habitat
Die Berghardepeer groei gewoonlik in die skadu teen berghange, in immergroen woudkolle en langs bebosde stroomoewers. Hulle kom vanaf van Zimbabwe in die Noorde tot in die Oos-Kaap in die Suide voor.
Ekonomiese waarde
Baie vrugtevetende voëls soos geelbekbosduiwe, papegaaiduiwe, knysnaloeries, rooibektiptolle, ander tiptolle en kuifkophoutkappers hou van ryp vrugte. Die digte kroon met klein blare maak dit 'n doeltreffende skermplant, ook teen die wind. Dit kan ook as 'n sierboom geplant word en lyk netjies in 'n houer., met klein, digte, glansende blare, maar moet in volle son staan en dikwels water kry om op sy mooiste te lyk. Met blomme en vrugte aan, is dit 'n uitmuntende aksentplant op n grasperk. Die netjiese groeiwyse maak dit 'n uitstekende straatboom. Dit is een van die beste bome vir 'n klein tuin. Die wortels is nie aggressief nie en die boom is aantreklik met of sonder blomme of vrugte. Die Berghardepeer maak 'n netjiese bonsai, en lewer binne 'n betreklike kort tyd n plant wat soos die volwasse boom lyk.
Kweking
Hierdie boom word moeilik deur saad of steggies gekeweek. Saai die saad in n saailingkassie in 'n saailingmengsel verkrygbaar by n kwekery of in 'n mengsel van riviersand en kompos(1:1) en hou vogtig. Maak baie seker dat die mengsel nie uitdroog nie! Ontkieming is wisselvallig en neem gewoonlik tot nege maande. Plant die saailinge oor in kwekerysakke wanneer hulle twee blare het. Jong plante moet na oorplantling goed natgemaak word. Die groeitempo is middelmatig, 500–700 mm per jaar. Die berghardepeer is redelik bestand teen ryp, maar nie teen droogte nie.
Pentaan
Pentaan is 'n organiese verbinding met die formule - dit wil sê 'n alkaan met vyf koolstofatome. Die term kan verwys na enige van drie strukturele isomere, of na 'n mengsel daarvan maar in die IUSTC-benaming beteken pentaan egter uitsluitlik die n-pentaan-isomeer. Die ander twee isomere word isopentaan (metielbutaan) en neopentaan (dimetielpropaan) genoem. Siklopentaan is nie 'n isomeer van pentaan nie omdat dit slegs 10 waterstofatome het waar pentaan 12 het.
Pentane is bestanddele van sommige brandstowwe en word as spesiale oplosmiddels in die laboratorium gebruik. Hul eienskappe is baie soortgelyk aan dié van die butane en heksane.
Fisiese eienskappe
Die kookpunte van die pentaan-isomere wissel van ongeveer 9 tot 36 °C. Soos die geval is met ander alkane, is die digter vertakte isomere geneig om laer kookpunte te hê. Dit is te wyte aan die Van der Waals se kragte tussen pentaanmolekules. Hierdie kragte is groter in onvertakte pentane, aangesien hulle 'n groter oppervlakte het.
Dieselfde geld meestal vir die smeltpunte van alkaanisomere, en die smeltpunt van isopentaan is 30 °C laer as dié van n-pentaan. Die smeltpunt van neopentaan, die mees vertakte van die drie, is egter 100 °C hoër as dié van isopentaan. Die abnormaal hoë smeltpunt van neopentaan was toegeskryf aan die tetraëdriese molekules wat nouer in vaste vorm verpak is. "'n Simmetriese molekule met 'n hoë-simmetriegetal σ het verbeterde verpakkingsorde en die rotasie-entropie is verminder met die hoeveelheid Rln(σ), wat die smeltpunt verhoog." Maar hierdie verklaring word weerspreek deur die feit dat neopentaan 'n laer digtheid het as die ander twee isomere, en die hoë smeltpunt word eintlik veroorsaak deur neopentaan se aansienlik laer entropie van samesmelting.
Die vertakte isomere is meer stabiel (het laer vormingswarmte en verbrandingswarmte) as n-pentaan. Die verskil is 7,5 kJ/mol vir isopentaan, en 20,9 kJ/mol vir neopentaan.
Rotasie om die twee sentrale enkel-C-C bindings van n-pentaan lewer vier verskillende konformasies:
Reaksies en voorkoms
Soos ander alkane, is pentane meestal nie reaktief teen standaardkamertemperatuur en toestande nie. Maar met voldoende aktiveringsenergie (bv. die hitte van 'n vlam), oksideer dit maklik om koolstofdioksied en water te vorm:
Soos ander alkane, ondergaan pentane vrye radikale chloorering:
Sulke reaksies is onselektief; met n-pentaan is die resultaat 'n mengsel van 1-, 2- en 3-chlooropentane, sowel as meer gechloreerde derivate. Ander radikale halogenerings kan ook voorkom.
Vir sommige individue is pentaan 'n komponent van hul uitaseming. Dit is 'n afbraakproduk van onversadigde vetsure en hou verband met sekere siektes en kankers.
Industriële gebruike
Pentane is van die primêre middels wat gebruik word in die vervaardiging van polistireenskuim en ander skuime. Gewoonlik word 'n mengsel van n-pentaan, isopentaan en toenemend siklopentaan vir hierdie doel gebruik.
Suurgekataliseerde isomerisering gee isopentaan, wat ook gebruik word vir die vervaardiging van brandstof met 'n hoë oktaangraad.
Vanweë hul lae kookpunte, lae koste en relatiewe veiligheid, word pentane as 'n werkmedium in geotermiese kragstasies gebruik in sommige gemengde koelmiddels wat ook as 'n werkmedium in organiese siklusse gebruik word.
Pentane is oplosmiddels in baie gewone produkte, bv. in sommige plaagdoders.
Okavangodelta
Die Okavangodelta (Engels: Okavango Delta, ook Okavango Grasland) is 'n uitgestrekte rivierdelta in die noorde van Botswana, waar die Okavangorivier in die Kalahari-woestyn "uitmond". Die delta word in die suide deur die Kunyere- en Thamalakane-skeur begrens, wat 'n hidrologiese grens tenoor die Okavangorivier vorm en 'n voortsetting van die Groot Skeurvallei is. Daardeur dreineer en verdamp die rivier en mond nie in 'n see of oseaan uit nie. Sommige vloedwaters dreineer in die Ngamimeer. Hier vorm die Okavangorivier in die half-ariede Kalahari-woestyn met meer as 20 000 vierkante kilometer een van die diererykste vleilande in Afrika. Ná die Sudd aan die Nylrivier in Suid-Soedan en die Binne-Nigerdelta aan die Nigerrivier in Mali is die Okavangodelta die derde grootste binnedelta in Afrika.
Aan die oostelike kant van die Okavangodelta is die Moremi Wildreservaat, 'n nasionale park, geleë. Hierdie statistiese betekenis het gehelp om die Okavangodelta 'n posisie op die Lys van die Sewe Natuurlike Wonders van Afrika te verseker, wat op 11 Februarie 2013 in Arusha, Tanzanië, amptelik bekend gemaak is. Op 22 Junie 2014 is die Okavangodelta deur Unesco as 1000ste wêrelderfenisgebied gelys.
Die gebied het vroeër deel uitgemaak van die Makgadikgadimeer, 'n antieke meer, wat meestal opgedroog het in die vroeë Holoseen. Die buitewêreld het die eerste keer van die Okavangodelta gehoor toe David Livingstone in 1849 daarop afgekom het.
Algemeen
Die deltagebied van die Okavangorivier staan as die Okavangomoeras bekend. Dit is in die noordweste van Botswana geleë en beslaan gemiddeld 'n oppervlakte van sowat 16 800 km². Die gebied, wat uit talle waterlope, kleiner riviere en eilande bestaan, is min of meer driehoekig, met sy wydste deel aan die oostekant, waar die basislyn sowat 200 m lank is. Die moeras word met somerreënwater uit Angola gevoed.
Die Okavangorivier ontspring in Sentraal-Angola (waar dit as die Kubangorivier bekend staan) en vloei eers in 'n suidelike en daarna suidwestelike rigting. Die vloedwater bereik die moeras in die herfs en oorstroom die netwerk van waterlope en riviere. Sommige eilande verdwyn dan heeltemal onder die water terwyl ander net gedeeltelik oorstroom word.
Die oppervlakte van die moeras is afhanklik van die sterkte van die vloed en kan met tot duisende km² wissel. Die voorkoms van die gebied verander ook voortdurend aangesien waterlope jaarliks opnuut gevorm word. Die vloedwater syfer geleidelik in die sandstreek weg en slegs sowat 3% daarvan bereik uiteindelik die panne en mere in die suide en ooste van die moeras.
Die streek is dan ook baie droër as die res van die moeras. Die belangrikste eiland in die moeras is Chiefs, wat betreklik sentraal geleë is. Dit strek vir sowat 120 km in 'n suidoostelike rigting en is sowat 25 km wyd.
Flora
Die deel van die moeras wat altyd oorstroom is, is oortrek met ’n groot verskeidenheid waterplante wat op die stadig vloeiende stroom dryf. Kenmerkend vir hierdie streek is die papiruseilandjies wat oral tussen die rietbosse dryf. Dit lyk soos stukkies vaste, grysbruin grond, maar bestaan in werklikheid uit papirus en ander plante waarvan die wortels verstrengel en met ’n stoflaag bedek is.
Aangesien hierdie stoflaag mettertyd baie dik word, bied dit goeie voeding aan die plante wat daaruit groei. Die plantegroei bo en in die water is so dig dat groot dele net met die sogenaamde makorro's (kano's wat uit worsboomstamme gekap is) bevaar kan word. Langs die waterkant groei welige oewerbos, rietbosse, papirus, biesies en 'n verskeidenheid watergrasse.
Die streek wat gereeld, maar net tydelik en gedeeltelik, oorstroom word, bestaan uit 'n breër netwerk van waterlope, talle eilande en vloedvlaktes. Naas die oewerbos word hier ook ander bome aangetref, onder meer wildevy, akasia, kiaat, wildesering en worsbome. Hoër op teen die eilande groei mopaniebome en ilalapalms (Hyphaene crinita). Die ilala met sy groot, waaiervormige blare aan die punt van 'n kaalstam, word hier besonder hoog.
Rietbosse, biesies en watergras word in die waterlope aangetref. Die suidelike, noordelike en veral die oostelike buitewyke van die moeras asook Chiefs-eiland bestaan hoofsaaklik uit vleie en savannes. Waar daar rivierlope is, word dit met oewerbos omsoom, maar die bosstroke is selde breër as 'n halwe kilometer. Origens is die streek by uitstek mopanieveld aangesien die mopanieboom in die sanderige leemgrond floreer. Ander bekende boomspesies wat tussen die lang gras aangetref word, is die kameeldoring, blinkblaar, knoppiesdoring en ilalapalm.
Fauna
Die Okavangomoeras huisves 'n groot aantal dierespesies; trouens, dit is een van die wildrykste gebiede ter wêreld. In die voortdurende oorstroomde streek wemel dit steeds van krokodille, ondanks die feit dat hulle kwaai gejag word. Daar hou ook sowat 1 500 seekoeie, wat egter aansienlik minder is as in die noordelike deel van die rivier self. Die gebied is armer aan vis as ander watergebiede in Afrika omdat die voedingswaarde van die water betreklik laag is.
Kurpers word verreweg die meeste aangetref, maar daar is ook babers, moddervis en tiervis in die riviere. Die moeras is besonder ryk aan voëls. Langs vlak water word kraanvoëls, reiers, maraboes, saalbekooievaars, Afrika-lepelaars, ibisse en pelikane aangetref, terwyl die dieper water met talle wilde-eende, makpoue, kolganse en duikers bevolk is. Die langtoon word oral aangetref waar die water met waterlelies oortrek is, terwyl visarende, visvangers, troupante, rooivinke, pylsterte, rooiborsfiskale en suikerbekkies ook volop is.
Waar die rivierwalle hoër is, maak duisende mikstertbyvangers in die walle nes. In die minder waterryke streke word ook neushoringvoëls, kwêvoëls, korhane, kiewiete, bosveldpapegaaie, gompoue en heuningvoëls aangetref. Diep in die moeras hou daar die waterkoedoe (Tragelaphus spekei), 'n antiloop wat hom besonder goed by die nat omgewing aangepas het. Sy kloutjies is langer, breër en platter as die van ander wildsbokke en dit stel hom in staat om maklik deur die modder te beweeg.
Hy skuil in die oewerbos en riete, wei dikwels in die vlak water en is 'n kragtige swemmer. 'n Ander antiloop wat volop in die moeras is, is die rooilechwe (Kobus leche). Hy kom veral in die rietbosse van die tydelik oorstroomde streek voor en is ook ’n goeie swemmer. Die droër savannes is die tuiste van die buffel. Hoewel trofeejagters hul getalle taamlik uitgedun het, maak buffels, rooibokke, baster- waterbokke sowat 60% van die moeras se wildstapel uit. Ander diere wat in die savanne aangetref word, is koedoes, waterbokke, blouwildebeeste, basterhartbeeste, kameelperde en bontkwaggas (Equus burchelli).
Ook leeus, jagluiperds, luiperds, wildekatte, jakkalse en hiënas kom in die savanne voor, en bobbejane, ape, vlak-, erd- en ystervarke en ratels hou selfs daar. 'n Dier wat die wildernis by uitstek simboliseer, is die olifant. Van wee hul kosbare ivoortande word baie olifante wettig en ook onwettig deur jagters geskiet. Olifante word veral tussen die mopanie- en knoppiesdoringbome aangetref omdat hulle graag hierdie bome se bas vreet.
Natuurbewaring
Botswana se regering doen baie om die fauna en flora van die Okavangomoeras te bewaar. Navorsingsprojekte word in die gebied onderneem en bewaringskonferensies waarby ook natuurstigtings en wildleweverenigings van elders betrek word, word soms gehou.
In die groot, ongerepte Moremiwildreservaat suid van die Khwairivier geld streng bewaringsmaatreëls. Die reservaat is onlangs aansienlik vergroot deurdat Chiefs-eiland bygevoeg is. Daar is ook sekere jagbeperkings vir die gebied buite die reservate en ’n goed georganiseerde veldwagtersdiens met ervare spoorsnyers en radioverbindings is ingestel om die wildwette te handhaaf. Botswana is dan ook een van die enkele Afrikalande met bestendige olifanttroppe.
Die nywerheidsontwikkeling van Botswana hou verskeie gevare vir die gebied in. Aangesien daar ’n groot watertekort in die res van die land heers, bestaan daar reeds planne om 'n groot gebied uit die moeras te besproei. Dit, tesame met waterbesoedeling vanuit moontlike nywerhede en myne, kan die ekologie van die moeras drasties verander. Die water is juis al in ’n mate besoedel. Ook die bestryding van die gevreesde tsetsevlieg en ander insekte met gifstowwe kan die natuurlewe benadeel.
Tot dusver het die gifstof (Endosulphan) wat vir die bestryding van die tsetsevlieg gebruik word, nog geen beduidende invloed gehad nie, maar daar word gevrees dat beeskuddes die gebied sal binnestroom as die tsetsevlieg uitgeroei is en dit sal waarskynlik die wild verdring. Teenswoordig lyk dit asof die besproeiingskema voorlopig nie aangepak gaan word nie, ofte wel dan nie op groot skaal nie, aangesien dit baie duur sal wees en ook omdat die landbougrond in die aangrensende gebiede baie swak is.
’n Verdere belangrike oorweging is die toeloop van toeriste na die moeras. Toerisme en die inkomste uit jagpermitte is een van Botswana se belangrikste inkomstebronne. Word die natuurlewe geskaad, sal toerisme beslis afneem. Dat die owerheid bewus is van die belang van die bewaring van die wildlewe, blyk uit die feit dat veel minder grootskaalse jag safari's as vroeër aangebied word. Teenswoordig reis sowat tien keer meer toeriste- en kamerajagtersafari's na die moeras as jagsafari's.
Vulkanus
Vulkanus of Vulcanus is die Romeinse god van vuur, insluitende die vuur van vulkane, metaalwerk en die smeltoond. Hy word dikwels uitgebeeld met die hamer van ’n grofsmid. Die Vulkanalia was die jaarlikse fees van antieke Rome wat op 23 Augustus ter ere van hom gehou is.
Vulkanus behoort tot die mees antieke tydperk van die Romeinse godsdiens: Varro, die antieke Romeinse geleerde en skrywer, haal die Annales Maximi aan wanneer hy vertel koning Titus Tatius het altare aan ’n reeks gode opgedra; een van hulle was Vulkanus.
Sy Griekse eweknie was Hefaistos.
Etimologie
duimnael|150px|links|Vulkanus, 1ste eeu n.C.
Die oorsprong van die naam is onbekend. Volgens die Romeinse tradisie hou dit verband met die Latynse woorde vir "weerlig" (fulgur, fulgere, fulmen), wat weer verbind word met "vlamme". Sommige geleerdes glo die naam is nie Latyn nie, maar kom van die Kretiese god Velchanos, ’n god van die natuur en onderwêreld.
Aanbidding
Vulkanus se oudste tempel, die Vulkanal, was aan die voet van die Kapitolynse Heuwel in Rome geleë en dateer na bewering uit die argaïese tydperk van die konings van Rome. Dit is glo omstreeks die 8ste eeu v.C. daar laat bou deur Titus Tatius, die Sabynse medekoning. Dit is ook hier waar die Volcanalia, die fees ter ere van die god, elke jaar op 23 Augustus gehou is. Nog ’n tempel van Vulkanus het teen 214 v.C. bestaan
Die Romeine identifiseer Vulkanus met die Griekse grofsmid-god Hefaistos. Vulkanus is nes sy Griekse eweknie verbind met die konstruktiewe gebruik van vuur in metaalwerk. ’n Fragment van ’n Griekse pot uit omstreeks die 6de eeu v.C. wat Hefaistos uitbeeld, is by die Volcanal gevind – dit dui daarop die twee gode is toe al met mekaar verbind.
Vulkanus het egter ’n sterker verbintenis as Hefaistos gehad met die destruktiewe vermoë van vuur, en sy aanbidders het hom voortdurend gevra om skadelike brande te voorkom.
Vulkanalia
Vulkanus se feesdag, die Vulkanalia, is elke jaar op 23 Augustus gehou, wanneer gewasse en graanskure die grootste gevaar geloop het om te brand weens die somerhitte. Tydens die fees is vure aangesteek ter ere van die god, en visse of klein diertjies is daarin gegooi as offerandes; hulle moes brand in die plek van mense.