cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biblioteca Vasconcelos
Die Biblioteca José Vasconcelos is 'n groot openbare biblioteek en een van die grootste kultuursentra in Meksikostad. Dit lê benoorde die Meksikostadse historiese sentrum. Dit maak deel uit van die Nasionale Raad van Kuns en Kultuur van die Meksikaanse Federale Owerheid en sou oorspronklik as spil van die Meksikaanse biblioteke dien. Met die jare (en ná die oorkoming van die aanbouprobleme) word dit 'n landteken van die stad en 'n nuwe ontmoetingsplek om te kom leer. Die biblioteek word elke jaar deur miljoene mense besoek.
Geskiedenis
In die neëntiende eeu was die terrein waarop die biblioteek vandag staan saam met die Santa María la Ribera, Guerrero en Atlampa een van die eerste stadswyke benoorde die historiese sentrum. Die Biblioteca Vasconcelos is op die grond van die eertydse Buenavistastasie opgerig. Laasgenoemde beskik vandag oor 'n voorstadstasie en 'n groot winkelsentrum (Forum Buenavista) wat die nodige geriewe, kitskoseetplekke en kitsbanke bied. Elke Saterdag vind die Tianguis Cultural del Chopo voor die biblioteek plaas. Dit is 'n vlooimark vir Rock en stadteenkultuur.
Die gebou
Die biblioteek bestaan uit drie aaneengeskakelde geboue met elkeen drie verdiepings. Dit het deursigtige dakke en mure en is van beton, glas en staal gebou. Hierdie kombinasie bevorder besieling en leer met natuurlike lig, kamertemperatuur en moderne inrigting. Die verskillende vlakke van die gebou word deur trappe en hysbakke met mekaar verbind, met afsonderlike vlakke in die middel en 'n reeks skuifbare boekrakke wat die 580 000 boeke 'n tuiste gee. Die biblioteek dien as inspirasieplek om te lees, studeer, na te dink en uit te rus. Die gebou word omring deur ontspanningstuine met inheemse plante uit Meksikostad, wat hierdeur ook eerstehandse kennis bied oor een van die mees diverse lande ter wêreld.
Die Vasconcelos Biblioteek is ontwerp deur Albert Kalach en word dikwels as 'n sprekende voorbeeld van die eietydse boukuns beskou.
Gehoorsaal
Die biblioteek se gehoorsaal vat 500 mense. Dit het 'n groot projeksieskerm, professionele klank- en videotoerusting, asook 'n spesiale ruimte op die eerste verdieping vir die beligting, pers en BBP-assistente. Die gehoorsaal is in die biblioteektuin "geplant" en het self ook 'n daktuin.
Veeldoelkamers A, B en C
Op die eerste verdieping van die biblioteek is die drie veeldoelkamers A, B en C. Elkeen is toegerus vir 60 persone en het 'n projeksieskerm. Hulle is van die hoofvertrek geskei.
Sergey Kapitsa
Sergey Petrovich Kapitsa (Russies: Сергей Петрович Капица; 14 Februarie 1928 – 14 Augustus 2012) was 'n Russiese fisikus en demograaf. Hy was veral bekend as die aanbieder van die gewilde en langdurige Russiese wetenskaplike TV-program, Очевидное — невероятное (Vanselfsprekend, maar ongelooflik). Sy vader was die Nobelpryswenner fisikus Pyotr Kapitsa uit die Sowjet-era, en sy broer was die geograaf en Antarktiese ontdekkingsreisiger Andrey Kapitsa.
Biblioteca Vasconcelos
Buitelugforum Las Gradas
'n Buitelugvertrek naby die hoofingang met plek vir 200 mense op die tribune. Dit word deur 'n glasmuur van die ontvangsaal afgeskerm.
Sergey Kapitsa
Lewe en loopbaan
Kapitsa is gebore in Cambridge, Engeland, die seun van Anna Alekseevna (Krylova) en Pyotr Kapitsa. Sy grootvader aan moederskant was Aleksey Nikolaevich Krylov, vlootingenieur, toegepaste wiskundige en skrywer van memoires, en die ontwikkelaar van 'n teenskeepsonderdompelingstegniek. Hy is gedoop toe hy weer in Brittanje was, met Ivan Pavlov as sy peetouer. Later in sy lewe beskryf Kapitsa homself as 'n "Russies-Ortodokse ateïs".
Christopher Mayer (Amerikaanse akteur)
Christopher Mayer (21 Februarie 1954 – 23 Julie 2011) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Liar Liar (1997) en in die televisiereekse The Dukes of Hazzard (1979), Glitter (1984), en Xena: Warrior Princess (1995).
Sergey Kapitsa
Lewe en loopbaan
In 1935 keer sy gesin terug na die Sowjetunie. Kapitsa gradueer in 1949 aan die Moskou Lugvaartinstituut. Hy word senior navorsingsgenoot aan die Lebedev Fisika Instituut, Russiese Akademie vir Wetenskap en professor aan die Moskou Instituut vir Fisika en Tegnologie.
Biblioteca Vasconcelos
Leesvertrekke
Die gemeenskap se byeenkomste en werkswinkels kan in enige van die meer as 40 leesvertrekke aan die kante van die biblioteek gehou word. Hierdie vertrekke met tafels en stoele vat tot 30 mense.
Sergey Kapitsa
Lewe en loopbaan
Kapitsa se bydrae tot fisika was op die gebied van toegepaste elektrodinamika en versnellerfisika; hy is veral bekend vir sy werk aan die mikrotron, 'n apparaat vir die skepping van elektronstrale. Later het sy navorsing op historiese demografie gefokus, waar hy 'n aantal wiskundige modelle ontwikkel het van die wêreldstelsel se hiperboliese groei en die wêreldwye demografiese oorgang.
Biblioteca Vasconcelos
Multimediasentrum
Die sentrum kan vir werkswinkels benut word wat lessenaarrekenaars benodig.
Sergey Kapitsa
Lewe en loopbaan
Sy werksaamhede in die popularisering van wetenskap sluit in dat hy die aanbieding van die Russiese televisieprogram, Очевидное — невероятное (Vanselfsprekend, maar ongelooflik) wat begin word in 1973, waarvoor hy in 1979 die UNESCO se Kalingaprys vir die popularisering van wetenskap en die USSR-staatsprys in 1980 ontvang het, en die redigering daarvan Russiese uitgawe van Scientific American vanaf 1982. Hy was ook aktief in kwessies oor wetenskap en samelewing deur sy deelname aan die Pugwash-konferensies en die Club of Rome. In die 1980's was hy, saam met Carl Sagan, uitgesproke oor die moontlikheid dat 'n internasionale kernoorlog 'n kernwinter sou bewerkstellig, en in 1983 het hy in die Amerikaanse senaat en die Verenigde Nasies in 1985 aanbiedings gedoen. Hy was 'n voorstander van planetêre verkenning en het in die adviesraad van die Planetary Society gedien. In 2012 word Kapitsa bekroon met die eerste goue medalje van die Russiese Akademie vir Wetenskappe vir uitstaande prestasies in die verspreiding van wetenskaplike kennis.
Biblioteca Vasconcelos
Tuine
Die tuine is 'n wesenlike deel van die biblioteek. Die tuine word almal deur tonnels, paadjies met beeldhouwerk asook spoorwegoorblyfsels aan mekaar verbind.
Sergey Kapitsa
Lewe en loopbaan
Kapitsa was 'n pionier van skubaduik in die Sowjetunie, en hy het die eerste onderwaterfilm oor die See van Japan geskiet, wat op internasionale filmfeeste vertoon is, veral in Cannes, waar dit die tweede plek was na 'n film van Jacques Cousteau. Kapitsa was die vise-president van die Russiese Akademie vir Natuurwetenskappe en president van die Eurasian Physical Society, en was 'n sterk voorstander van die herstel van die steun vir wetenskap in Rusland. In 1992 het die Komitee vir Skeptiese Ondersoek (CSICOP) die Toekenning vir Openbare Onderwys in Wetenskap aan Kapitsa toegeken.
Op 14 Augustus 2012 sterf Kapitsa op 84-jarige ouderdom in Moskou. Hy word onthou vir sy rol in die popularisering van die wetenskap en, na veertig jaar as aanbieder, Очевидное — невероятное (Vanselfsprekend, maar ongelooflik), het hy die rekord gehou dat hy die langste tydperk as aanbieder van 'n TV-program was.
Sienings
In 2008 onderteken Kapitsa 'n ope brief ter verdediging van Svetlana Bakhmina.
Gedurende die laat jare was Kapitsa baie krities oor die stand van die populêre wetenskap en die Russiese televisie in die algemeen. In een van die laaste onderhoude vertel hy oor die afsluiting van sy TV-program: "Kanaal Een het my beveel om die Sowjet-wetenskap te vernietig, en, tweedens, nie teen pseudowetenskap beswaar te maak nie. Ek het dit kategories geweier. Toe is ek uitgegooi .. Hulle was sinies … Die resultate van hul politieke opstelling kon vandag gevoel word: intellektuele nederlaag van Rusland, ek kan nie 'n ander woord vir hul aktiwiteit vind nie … TEFI (Russiese media toekenning) sou nooit voorheen in 'n eenklas-diktatuur verander het nie. Ek het geen enkele TEFI ontvang nie. Eers in die afgelope 2008, toe Vladimir Posner weg is, word een aan my toegeken vir 'persoonlike bydrae tot die ontwikkeling van Russiese televisie'.
Erkenning
5094 Seryozha-hoofgordelsteroïde, wat op 20 Oktober 1982 ontdek is, is vernoem ter ere van Sergei Kapitsa.
Op 5 Maart 2014 onderteken die president van die Russiese Federasie 'n dekreet "Oor die herdenking van S. P. Kapitsa".
Op 12 Februarie 2015 het die Uitgewers- en Handelsentrum Marka 'n gedenkposseël uitgereik en 'n posstempel met die beeld van Sergei Kapitsa.
Nieregeringsorganisasie
'n Nieregeringsorganisasie (NRO) is 'n organisasie wat nie deel van 'n regering of 'n konvensionele winsgewende besigheid is nie.
NRO's word gewoonlik deur gewone landsburgers begin en kan deur regerings, stigtings, skole, besighede of mense in hulle privaat hoedanigheid befonds word. Sommige vermy formele befondsing heeltemal en word hoofsaaklik deur vrywilligers bestuur. NRO's is hoogs diverse groepe organisasies wat betrokke is by 'n wye verskeidenheid van aktiwiteite, en neem verskillende vorms in verskillende dele van die wêreld aan. Sommige kan liefdadigheidstatus hê, terwyl ander geregistreer kan word vir belastingvrystelling wat gebaseer is op die erkenning van die sosiale doelwitte. Ander kan as dekmantels vir politieke, godsdienstige of ander belange dien.
Die aantal NRO's in die Verenigde State is ongeveer 1,5 miljoen. Rusland het 277 000 NRO's. Indië het na beraming ongeveer 2 miljoen NRO's in 2009 gehad, net meer as een NRO per 600 Indiërs, en baie meer as die getal laerskole en primêre gesondheidsentrums in Indië.
Biblioteca Vasconcelos
Onderweg
Daar is verskeie vervoermiddele van te kies om vanaf die verblyfplek na die lokaal te pendel: per moltrein 30 minute ($0,38 USD), per bus 30 minute ($0,42 USD), per metrobús 20 minute ($0,46 USD), per taxi 15 minute ($5–10 USD).
Nieregeringsorganisasie
Die term "nieregeringssorganisasie" is in 1945 geskep toe die Verenigde Nasies (VN) gestig is. Die VN, wat self 'n interregeringsorganisasie is, het dit moontlik gemaak vir sekere goedgekeurde, gespesialiseerde, internasionale nieregeringsagentskappe – d.w.s. nieregeringssorganisasies – om waarnemerstatus by hulle byeenkomste en sommige vergaderings te kry. Later is die term wyer gebruik. Vandag kan enige privaat organisasie, volgens die VN, wat onafhanklik van staatsbeheer is 'n NRO genoem word, mits dit niewinsgewend is en nie net 'n politieke opposisieparty is nie.
'n Eienskap wat hierdie onderskeie organisasies deel, is dat hulle niewinsgewende status beteken dat hulle nie deur korttermyn finansiële doelwitte belemmer word nie. Gevolglik kan hulle konsentreer op kwessies van byvoorbeeld klimaatsverandering, die voorkoming van malaria of 'n algehele verbod op landmyne. Opnames toon aan dat NRO's dikwels 'n groot mate van die publiek se vertroue ervaar, wat hulle 'n nuttige – maar nie altyd voldoende nie – verteenwoordiger vir die vraagstukke van die samelewing en belanghebbendes maak.
Soorte
Die soorte NRO's word deur oriëntasie en werksaamheidsvlakke verduidelik.
Personeel
Sommige NRO's is hoogs professioneel en maak hoofsaaklik staat op besoldigde personeel. Ander is gebaseer op vrywillige arbeid en is minder formeel. Nie alle mense wat vir NRO's werk is vrywilligers nie.
Die NRO-sektor is 'n noodsaaklike werkgewer ten opsigte van getalle. Aan die einde van 1995, byvoorbeeld, het CONCERN Worldwide, 'n internasionale noordelike NRO wat armoede teenwerk, 174 uitgewekenes en net meer as 5 000 nasionale personeel in tien ontwikkelende lande in Afrika, Asië en Haïti in diens gehad.
Befondsing
NRO's benodig begrotings om te kan funksioneer, ongeag hulle grootte. Groot NRO's kan jaarlikse begrotings van in die honderde miljoene of miljarde dollar hê. Die begroting van die Amerikaanse Vereniging vir Afgetrede Persone (AARP), byvoorbeeld, was meer as VS$540 miljoen in 1999. Die befondsing van sulke groot begrotings plaas baie druk op die befondsingspogings van die meeste NRO's. Hoofbronne vir die befondsing van NRO's is ledegeld, die verkoop van goedere en dienste, subsidies van internasionale instellings of nasionale regerings en privaatskenkings. Verskeie EU-subsidies verskaf fondse vir NRO's.
Alhoewel die term "nieregeringsorganisasie" onafhanklikheid van regerings impliseer, is baie NRO's grootliks afhanklik van regerings vir hul befondsing. 'n Kwart van die VS$162 miljoen inkomste in 1998 van die noodlenigingsorganisasie OXFAM is geskenk deur die Britse regering en die EU. Die Christelike noodlenigings- en ontwikkelingsorganisasie World Vision United States het goedere ter waarde van VS$55 miljoen in 1998 van die Amerikaanse regering ontvang.
Regeringsbefondsing van NRO's is 'n omstrede kwessie, omdat, volgens David Rieff wat in The New Republic skryf, "humanitêre ingryping gaan juis daaroor dat NRO's en die burgerlike samelewing albei 'n reg en 'n plig het om te reageer met dade van hulp en solidariteit vir mense in nood of wat onderwerp word aan onderdrukking of armoede deur die magte wat hulle beheer, wat ook al die betrokke regerings mag dink oor die saak." Sommige NRO's soos Greenpeace aanvaar nie befondsing van regerings of internasionale organisasies nie.
Algemene koste
Algemene koste is die hoeveelheid geld wat bestee word op die bestuur van 'n NGO eerder as op projekte. Dit sluit kantooruitgawes, salarisse, en bank- en boekhoukoste in. Die persentasie totale begroting wat op algemene koste spandeer word, word dikwels gebruik om 'n NGO te beoordeel, met minder as 4% wat as goed beskou word. Die wêreldvereniging van nieregeringssorganisasies verklaar dat meer as 86% op programme bestee moet word (en minder as 20% op algemene koste). Die globale fonds vir die voorkoming van MIV, tuberkulose en malaria het spesifieke riglyne oor hoe hoog algemene koste kan wees om befondsing te kry wat gebaseer is op hoe die geld bestee moet word met algemene koste dikwels minder as 5-7%. Die Wêreldbank laat 37% toe. 'n Hoë persentasie algemene koste tot totale uitgawes kan dit moeiliker maak om fondse te genereer. Hoë algemene koste kan ook kritiek uitlok soos dat sulke NRO's net bedryf word tot voordeel van die mense wat vir hulle werk.
Alhoewel algemene koste 'n geldige bron van kommer kan wees, is dit teenproduktief om net daarop te fokus. Navorsing wat gepubliseer is deur die "Urban Institute" en die sentrum vir sosiale innovasie by die Universiteit van Stanford het getoon hoe graderingsagentskappe aansporings vir niewinsgewende organisasies skep om algemene koste te verlaag en te verdoesel. Dit kan werklik die effektiwiteit van organisasies verminder deur hulle van infrastruktuur te ontneem wat nodig is om dienste effektief te lewer. 'n Betekenisvolle graderingstelsel sou benewens finansiële data, 'n kwalitatiewe evaluering van 'n organisasie se deursigtigheid en bestuur verskaf: (1) 'n doeltreffendheidsbepaling van die program; (2) 'n evaluering van terugvoermeganismes wat ontwerp is vir skenkers en begunstigdes; en (3) so 'n graderingstelsel sal ook toelaat dat gegradeerde organisasies kan reageer op 'n evaluering wat gedoen is deur 'n graderingsagentskap. In die algemeen moet die populêre diskoers van niewinsgewende evaluering weg beweeg van die finansiële begrippe van organisatoriese doeltreffendheid na beter begrip van programmatiese uitwerking.
Monitering en beheer
In 'n verslag in Maart 2000 oor die hervormingsprioriteite van die Verenigde Nasies, het die voormalige sekretaris-generaal van die VN, Kofi Annan, ten gunste van internasionale humanitêre ingryping geskryf, en aangevoer dat die internasionale gemeenskap 'n reg het om wêreldburgers teen etniese suiwering, rassemoord en misdaad teen die mensdom te beskerm. Net na hierdie verslag het die Kanadese regering die projek verantwoordelikheid om te beskerm (R2P) van stapel gestuur, waarin die kwessie van humanitêre ingryping in breë trekke beskryf word. Die R2P-leerstelling word wyd toegepas, en van die meer omstrede toepassings was die Kanadese regering se gebruik daarvan om sy ingryping in en steun van die staatsgreep in Haïti te regverdig. Jare na R2P het die Wêreld Federale Beweging (WFM), 'n organisasie wat die skep van demokratiese globale strukture steun wat verantwoordelik is vir wêreldburgers en vra vir die verdeling van internasionale gesag tussen afsonderlike agentskappe, die projek verantwoordelikheid om te beskerm – inskakeling van die burgerlike samelewing (R2PCS) van stapel gestuur. Hierdie projek van die WFM in samewerking met die Kanadese regering beoog om te verseker dat NRO's aan die beginsels van die oorspronklike R2P-projek voldoen.
Die regerings van lande waar NRO's werk of geregistreer is mag verslagdoening of ander maniere van monitering en toesig vereis. Befondsers vereis gewoonlik verslagdoening en evaluering, en sodanige inligting is nie noodwendig algemeen beskikbaar nie. Daar kan ook verenigings en toesighoudende organisasies wees wat die doen en late van NRO's in bepaalde geografiese areas navors en publiseer.
In die laaste paar jaar het baie groot maatskappye hul departemente vir korporatiewe maatskaplike verantwoordelikheid uitgebrei in 'n poging om NRO-veldtogte teen sekere korporatiewe praktyke vooruit te loop. Logiesgesproke sal NRO's nie teen maatskappye werk nie indien maatskappye saam met NRO's werk. Groter samewerking tussen maatskappye en NRO's skep gepaardgaande risiko's van assumpsie vir die swakker vennoot, wat gewoonlik die niewinsgewende organisasie is.
Geskiedenis
Internasionale nieregeringssorganisasies het 'n geskiedenis wat so ver terug strek as die laat agtiende eeu. Teen 1914 was daar ongeveer 1083 NRO's. Internasionale NRO's het 'n belangrike rol gespeel in die beweging teen slawerny, die beweging vir vrouestemreg, en het 'n hoogtepunt bereik met die wêreld ontwapeningskonferensie. Die term "nieregeringsorganisasie" is egter eers met die stigting van die Verenigde Nasies in 1945 meer gereeld gebruik, met bepalings in Artikel 71 van Hoofstuk 10 van die handves van die Verenigde Nasies vir 'n raadgewende rol van organisasies wat nie regerings en ook nie lidstate is nie. Die definisie van "internasionale NGO" (INRO) het eerste in resolusie 288 (X) van die Verenigde Nasies se Ekonomiese en Maatskaplike Raad (ECOSOC) op 27 Februarie 1950 verskyn: Dit word omskryf as "enige internasionale organisasie wat nie deur 'n internasionale verdrag befonds word nie". Die noodsaaklike rol van NRO's en ander belangrike groepe in volhoubare ontwikkeling is erken in Hoofstuk 27 van Agenda 21, wat gelei het tot intense ooreenkomste vir 'n raadgewende verhouding tussen die Verenigde Nasies en nieregeringsorganisasies. Daar is waargeneem dat die getal INRO's wat gestig of ontbind is die algemene toestand van die wêreld ewenaar, m.a.w. dit styg in tye van groei en daal in tye van krisisse.
Vinnige ontwikkeling van die nieregeringsektor in westelike lande was 'n gevolg van die herstruktureringsproses van die welsynstaat. Verdere globalisering van dié proses het na die val van kommunisme plaasgevind en was 'n belangrike deel van die Washington-konsensus.
Globalisering tydens die twintigste eeu het tot die belangrikheid van NRO's aanleiding gegee. Nasies kon nie self baie probleme oplos nie. Internasionale verdrae en internasionale organisasies soos die Wêreldhandelsorganisasie het hoofsaaklik op die belange van kapitalistiese ondernemings gekonsentreer. In 'n poging om hierdie neiging teen te werk, het NRO's ontwikkel deur op humanitêre kwessies, ontwikkelingshulp en volhoubare ontwikkeling te konsentreer. 'n Duidelike voorbeeld hiervan is die Wêreld Maatskaplike Forum wat 'n teëkonvensie van die Wêreld Ekonomiese forum is wat jaarliks in Januarie in Davos, Switserland gehou word. Die vyfde Wêreld Maatskaplike Forum wat in Januarie 2005 in Porto Alegre, Brasilië gehou is, is deur verteenwoordigers van meer as 1,000 NRO's bygewoon. Met betrekking tot omgewingskwessies en volhoubare onwikkeling was die Aardeberaad in Rio in 1992 eerste om die mag van internasionale NRO's ten toon te stel toe ongeveer 2,400 verteenwoordigers van NRO's 'n hoofrol in beraadslagings gespeel het. Daar is aangevoer dat NRO's in sulke forums die plek neem van dié wat aan bewegings van die armes behoort. Wat ook al die geval, transnasionale netwerkvorming van NRO's is tans uitgebreid.
Regstatus
Die regstatus van NRO's is uiteenlopend en hang van die plaaslike variasies in elke land se wette en gebruike af. Daar is egter vier hoofgroepe NRO's wat wêreldwyd aangetref word:
Copper Box
Die Copper Box is 'n sportsaal in die Olimpiese Park in Hackney Wick, Hackney in Londen. Die sportsaal is gebruik vir die Olimpiese Somerspele en die Paralimpiese Somerspele van 2012. Die saal het tot 2012 die "Handball Arena" geheet.
Die Copper Box bied sitplek vir tussen 6 000 en 7 000 toeskouers. Die saal is tydens die Olimpiese Spele vir die voor- en kwarteindrondtes van die handbaltoernooi sowel as die skerm- en skyfskiet-items van die moderne vyfkamp gebruik.
Tydens die Paralimpiese Spele is doelbal hier aangebied.
Kuns
Kuns is die uiteenlopende terrein van menslike kreatiewe aktiwiteite en die gevolg of resultaat van daardie aktiwiteite. Sedert die verligting in die 17de eeu word met kuns bedoel, die skone kunste, en word dit rofweg onderverdeel in:
Copper Box
Na die spele word die saal 'n multisport-arena vir plaaslike gebruik. Die ander sportsaal in die Olimpiese Park, die Basketball Arena sal opgebreek en verskuif word.
Kuns
Tot met die 17de eeu is met kuns bedoel enige bedrewenheid of meesterskap, en daar is nie onderskeid getref tussen kunshandewerk of wetenskappe nie. In die moderne era word die skone kunste, waar estetiese oorwegings van groter belang is, onderskei van aangeleerde vaardighede in die algemeen, en die sierkuns of toegepaste kuns.
Kuns is al gekarakteriseer in terme van mimesis, uitdrukking, kommunikasie van emosie of ander waardes. Tydens die Romantiese era, is kuns gesien as 'n "spesiale fakulteit van die menslike verstand wat geklassifiseer kan word saam met godsdiens en wetenskap. Ofskoon die definisie van wát kuns behels betwis word  en met verloop van tyd al verander het, vermeld algemene beskrywings die idee van menslike toedoen  en skepping deur verbeeldingskrag en tegniese vaardigheid.
Die aard van kuns en verwante begrippe soos kreatiwiteit en vertolking word verken in 'n vertakking van filosofie genaamd estetika.
Kreatiewe kuns en die skone kunste
Volgens 'n breë definisie van kuns, bestaan artistieke werke al amper so lank soos die mensdom self: van vroeë prehistoriese kuns tot kontemporêre kuns; hoe dit ook al sy, beperk sommige teorieë die konsep tot moderne Westerse samelewings. Die eerste en ruimer betekenis van die woord kuns is die een wat naaste gebly het aan die ouer Germaanse betekenis, en breedweg vertaal kan word as "vaardigheid","kennis","wysheid" of "handewerk." 'n Paar voorbeelde waar die betekenis in hierdie breër betekenis voorkom sluit in kunsmatig, kunsgreep, medisinale kuns, en krygskuns. Hoewel daar heelwat ander alledaagse gebruike vir die woord is, is alles op 'n manier verwant aan die woord se etimologie. Die woord "kunst" is afgelei van die Nederlandse werkwoord "kunnen" wat in Afrikaans "kan" geword het. Dit dra die betekenis van die vermoë en kennis om iets te doen.
Volgens Middeleeuse filosofie, was John Chrysostom van mening dat "die woord kuns net toepaslik moet wees op dit wat na middele en steunpilare van die lewe toe bydra en lewer." Thomas Aquinas, betreffende die verfraaiing van vroue, lewer 'n etiese regverdiging oor hoekom: "In die geval van kuns wat gerig is op die maak van goedere wat mans nie sonder sonde kan gebruik nie, volg dit dat die vakmanne sondig in die skep van sulke dinge, aangesien hulle ander direk van die geleentheid voorsien om te sondig; byvoorbeeld as 'n man afgodsbeeldjies maak of enige iets wat betrekking het op afgodiese aanbidding. Maar, in die geval van kuns waarvan die produkte vir òf goed òf sleg aangewend kan word, soos swaarde, pyle ensovoorts, is die beoefening daarvan nie sonde nie. Slegs dit kan kuns genoem word." Aquinas was van mening dat kuns niks anders is nie as "die regte rede rondom sekere werke wat gemaak moet word," en dit is aanbevelenswaardig, nie vir die wil waarmee die vakman 'n werk lewer nie, "maar vir die kwaliteit van die werk. Kuns, daarom eintlik gesê, is 'n werksgewoonte." Aristoteles en Aquinas onderskei dit van die verwante gewoonte van verstandigheid.
Die tweede en mees onlangse begrip van die woord kuns is as 'n verkorting vir skeppende kuns of skone kunste en het in die vroeg 17de eeu ontstaan. Skone kunste beteken dat 'n vaardigheid gebruik word om 'n kunstenaar se kreatiwiteit uit te druk, of tot 'n gehoor se estetiese ontvanklikheid te spreek, of om die gehoor se aandag te lei na die oorweging van die skoner dinge.
Die woord kuns kan na verskeie dinge verwys: 'n studie van skeppende vaardigheid, 'n proses in die gebruik van skeppende vaardigheid, 'n produk van skeppende vaardigheid, of die gehoor se ondervinding met die skeppende vaardigheid. Die skeppende kuns (kuns as dissipline) is 'n versameling van dissiplines wat kunswerke (kuns as objekte) lewer, genoodsaak deur 'n persoonlike dryfveer (kuns as aktiwiteit), 'n boodskap, stemming of simboliek oordra aan die besigtiger vir interpretasie (kuns as belewenis). Kuns is 'n verskynsel wat 'n indiwidu se gedagtes, emosies, oortuiginge of idees stimuleer deur die sintuie. Kunswerke kan uitsluitlik geskep word vir hierdie doel, of geïnterpreteer word op grond van beelde en voorwerpe. Hoewel die toepassing van wetenskaplike kennis, vaardigheid verg en uitvloei op die "skep" van iets nuuts, dit slegs wetenskap verteenwoordig en nie as kuns gekategoriseer word nie.
Dikwels, indien die bedrewenheid in 'n algemene of praktiese manier aangewend word, sal mense dit as handewerk beskou eerder as kuns. Net so, as die vaardigheid gebruik word in 'n kommersiële of industriële manier, kan dit as handelskuns in stede van skone kuns gesien word. Aan die ander kant, word bedrewenheid en ontwerp soms as toegepaste kuns beskou. Sommige volgelinge van kuns argumenteer dat die verskil tussen skone kunste en toegepaste kuns meer te doen het met die waardebeoordeling gemaak oor die kunswerk, as enige duidelike definisieverskil. Nogtans het selfs skone kunste doelwitte buite suiwere kreatiwiteit en uitdrukking van innerlike gevoelens. Die doel van kunswerke kan wees om idees te kommunikeer, soos met polities-, spiritueel- of filosofiesgemotiveerde kuns; vir die skep van 'n besef van skoonheid (sien estetika); om die aard van persepsie te ondersoek; vir plesier; of om sterk emosies op te wek. Die doel hoef ook oënskynlik nie te bestaan nie.
Die wese van kuns is deur die filosoof Richard Wollheim beskryf as "een van die mees ontwykende van die tradisionele probleme van menslike kultuur". Kuns is al beskryf as 'n medium vir die uitdruk of oordra van emosies en idees, 'n metode vir die verkenning en waardering van formele elemente vir hul eie onthalwe, en as mimesis of voorstellings. Kuns as mimesis het diep wortels in die filosofie van Aristoteles. Goethe het kuns gedefinieer as 'n ander respektiewelik 'n tweede natuur, volgens sy ideaal van 'n styl gegrond op die basiese fondamente van insig en die diepste karakter van dinge. Leo Tolstoi identifiseer kuns as die gebruik van indirekte middele om te kommunikeer van een persoon na 'n ander. Benedetto Croce en R.G. Collingwood bevorder die idealistiese siening dat kuns emosies uitdruk, en dat die kunswerk daarom essensieel bestaan in die maker se gedagtes. Die teorie van kuns as vorm, se wortels lê in die filosofie van Immanuel Kant, en is ontwikkel in die vroeg 20ste eeu deur Roger Fry en Clive Bell. Meer onlangs het denkers, beïnvloed deur Martin Heidegger, kuns geïnterpreteer as die middel waardeur 'n gemeenskap 'n medium ontwikkel vir selfuiting en interpretasie. George Dickie het 'n institusionele teorie van kuns gebied wat 'n kunswerk omskryf as enige artefak waaraan "die status van kandidaat vir waardering" verleen word, deur 'n gekwalifiseerde persoon of persone wat optree namens die sosiale instelling wat algemeen na verwys word as "die kunswêreld". Larry Shiner beskryf skone kunste as "nie 'n essensie of 'n bestemming nie, maar iets wat ons gemaak het. Kuns soos ons dit algemeen verstaan het, is 'n Europese uitvinding skaars tweehonderd jaar oud.”
Geskiedenis
Beeldhouwerke, grotskilderye, rotstekeninge en petrogliewe uit die Laat-Paleolitiese-tyd ongeveer 40 000 jaar gelede is al gevind, maar die presiese betekenis van sulke kuns word gereeld betwis aangesien min kennis beskikbaar is oor die kulture wat daarvoor verantwoordelik was. Die oudste kunsobjek in die wêreld — 'n reeks klein deurboorde slakdoppe ongeveer 75 000 jaar oud — is gevind in 'n Suid-Afrikaanse grot. Houers wat moontlik gebruik is om verf te stoor, dalk 100 000 jaar oud, is ook al gevind.
Heelwat vername kunstradisies se wortels lê in een van die groot antieke beskawings: Antieke Egipte, Mesopotamië, Persië, Indië, China, Antieke Griekeland, Rome asook die Inka, Maja en Olmeke. Elk van hierdie vroeë beskawingsentra het 'n unieke en kenmerkende styl in sy kunste ontwikkel. As gevolg van die grootte en langdurigheid van die beskawings het meer van hul kunswerke behoue gebly, en is hul invloed oorgedra aan ander beskawings en latere eras. Sommige het ook die eerste aantekeninge verskaf van hoe kunstenaars te werk gegaan het. Die tydperk van Griekse kuns openbaar byvoorbeeld 'n verering van die mens se fisiese vorm en die ontwikkeling van verwante vaardighede om muskulatuur, houding, skoonheid en anatomies korrekte verhoudings akkuraat weer te gee.
In Bisantynse en Middeleeuse kuns van die Westerse Middeleeue is heelwat gefokus op die uitbeelding van Bybelse en godsdienstige waarhede, en is style gebruik wat die verhewe glorie van 'n hemelse wêreld vertoon, soos met die gebruik van goud op die agtergrond van skilderye, of glas in mosaïek of vensters, wat ook figure voorstel in idealistiese patroonvorms. Nieteenstaande het 'n klassieke realistiese tradisie bly voortbestaan in mindere Bisantynse werke en het realisme bestendig gegroei in Katoliek-Europese kuns.
Renaissance-kuns het oordrewe toegenome klem gelê op die realistiese uitbeelding van die materiële wêreld, en die mens se plek daarin, afgespieël in die lyflikheid van die menslike liggaam, en die ontwikkeling van 'n sistematiese metode van grafiese voorstelling om diepte uit te beeld in 'n drie-dimensionele afbeeldingruimte.
In die Ooste het Islamitiese kuns se verwerping van ikonografie gelei tot 'n klem op geometriese patrone, kalligrafie en argitektuur. Verder oos het godsdiens artistieke styl en vorm ook oorheers. Indië en Tibet lewer geverfde beeldhouwerk en danse op, terwyl godsdienstige skilderkuns heelwat konvensies leen van beeldhoukuns en neig tot helder kontrasterende kleure met fokus op buitelyne. Sjina beleef die opbloei van vele kunsvorme: jaspis-snywerk, bronswerk, pottebakkery (insluitende die ongelooflike terracotta-leër van Keiser Qin), poësie, kalligrafie, musiek, skilderkuns, drama, fiksie, ens. Sjinese style verskil heelwat van era tot era en elkeen is tradisioneel vernoem na die regerende dinastie. So byvoorbeeld is Tang-dinastie skilderye monochromaties en yl, en lig geïdealiseerde landskappe uit, terwyl Ming-dinastie skilderye besig en vol kleur is, en fokus op die oordra van stories via opstelling en samestelling. Japan vernoem ook sy style na keiserlike dinasties, en beleef ook heelwat tussenspel met kalligrafiese en skilderkunsstyle. Houtblok drukwerk word gewild in Japan na die 17de eeu.
Die Westerse Eeu van Rede in die 18de eeu lewer artistieke afbeeldings van fisiese en rasionele sekerhede van die uurwerkheelal op, asook polities rewolusionêre visioene van 'n post-monargistiese wêreld, soos William Blake se vertolking van Newton as goddelike meetkundige, of Jacques-Louis David se propagandistiese skilderye. Dit lei tot die Romantieke verwerping daarvan ten gunste van skilderye rakende die emosionele sy en indiwidualiteit van die mens, met voorbeelde verduidelik in die romans van Goethe. Die latere 19de eeu lewer ook 'n menigte van kunstebewegings op soos akademiese kuns, Simbolisme, Impressionisme en Fauvisme onder andere. Die geskiedenis van 20ste-eeuse kuns is 'n narratief van eindelose moontlikhede in die soeke na nuwe standaarde, elkeen verkrummel deur die daaropvolgende. Dus kon die parameters van Impressionisme, Ekspressionisme, Fauvisme, Kubisme, Dadaïsme, Surrealisme ens. nie veel langer na die tyd van hul uitvinding in stand gehou word nie. Groeiende globale wisselwerking gedurende die tyd lewer 'n ekwivalente invloed op vanaf ander kulture na Westerse kuns, soos Pablo Picasso wat beïnvloed is deur Afrika beeldhouwerk. Japannese houtblokafdrukke (wat in hulself beïnvloed is deur Westerse Renaissance tekenkuns) het 'n geweldige invloed gehad op Impressionisme en daaropvolgende ontwikkeling. Later is Afrika-skilderwerk deur Picasso opgeneem en selfs tot 'n sekere mate deur Matisse. Insgelyks het die Weste 'n massiewe impak gehad op Oosterse kuns in die 19de en 20ste eeu, met oorspronklike Westerse idees soos Kommunisme en Post-Modernisme wat 'n kragtige invloed was op artistieke style.
Modernisme, die idealistiese soeke na die waarheid, maak in die latere helfte van die 20ste eeu plek vir 'n besef van sy onbereikbaarheid. Theodor W. Adorno sê in 1970, "dit word nou as vanselfsprekend aanvaar dat niks betreffende kuns as vanselfsprekend aanvaar kan word nie: nie kuns self of kuns in verhouding tot die geheel nie, selfs nie eers kuns se bestaansreg nie." Relativisme is aanvaar as 'n onvermydelike waarheid, wat die era van kontemporêre kuns en postmoderne kritiek inlei, waar die kulture van die wêreld en die geskiedenis beskou word as veranderde vorme, gewaardeer kan word, en van getap kan word slegs deur ironie. Verder word die skeiding tussen kulture toenemend vaag, en sommige argumenteer dat dit nou meer geskik is om te dink in terme van 'n globale kultuur, eerder as streekskulture.
Vorme, genres, media en style
Die skeppende kuns word geredelik onderverdeel in meer spesifieke kategorieë, elk verwant aan sy tegniek of medium, soos byvoorbeeld sierkuns, beeldhoukuns, uitvoerende kuns of letterkunde. Anders as wetenskaplike velde, is kuns een van min akademiese vakgebiede georganiseer volgens tegniek. 'n Artistieke medium is die essensie of materiaal waaruit die kunstenaar se werk saamgestel is, en kan ook verwys na die tegniek wat gebruik is. Verf is byvoorbeeld 'n medium wat vir skilder gebruik word en papier vir sketse maak.
'n Kunsvorm is die besondere gedaante of kwaliteit wat 'n artistieke skepping aanneem. Die medium wat gebruik word beïnvloed dikwels die vorm. Byvoorbeeld moet die vorm van 'n beeldhouwerk in die drie dimensionele ruimte bestaan en op gravitasiekrag reageer. Die inperkings en limiete van 'n spesifieke medium word dus sy vormkenmerke genoem. Om nog 'n voorbeeld te gee, die vormkenmerke van skilderkuns is die skilderdoektekstuur, kleur en kwastekstuur. Die vormkenmerke van videospeletjies is nie-lineariteit, interaktiwiteit en virtuele teenwoordigheid.
Die vorm van 'n spesifieke kunswerk word bepaal deur vormkenmerke van die medium, en is geensins aan die kunstenaar se intensies of die oudiënsie se reaksie gekoppel nie, aangesien hierdie kenmerke verwant is aan inhoud en nie vorm nie.
'n Genre is 'n stel konvensies en style binne 'n spesifieke medium. Welbekende film-genres is byvoorbeeld western, riller en romantiese komedie. Genres in musiek sluit death metal en trip hop in. Genres in skilderkuns sluit stillewe en landskapkuns in. 'n Besondere kunswerk kan genres buig of kombineer, maar elke genre het 'n uitkenbare groep konvensies, clichés en tropus. (Nota: die woord genre het 'n tweede ouer betekenis binne die skilderkuns; genre-skilderkuns is 'n frase gebruik in die 17de tot 19de eeu om in besonder te verwys na skilderye met tonele van die alledaagse en word nog steeds so aangewend.)
Die styl van 'n kunswerk, kunstenaar of beweging is die onderskeidende metode en vorm gevolg deur die betreklike kuns. Enige losse, ruie, gedrupte of uitgegote abstrakte skildery word ekspressionisties genoem. 'n Styl word dikwels gekoppel aan 'n besonderse historiese tydperk, stel van idees en spesifieke kunste bewegings. Daarom word Jackson Pollock 'n Abstrakte Ekspressionis genoem.
'n Besondere styl mag spesifieke kulturele bedoelings hê. Roy Lichtenstein — 'n skilder geassosieer met die Amerikaanse Pop-kuns beweging van die 1960's — was byvoorbeeld nie 'n pointillis nie, nieteenstaande sy gebruik van kolle. Lichtenstein gebruik eweredig gespasieerde Ben-Day-kolle (die tipe in gebruik vir die weergee van kleur in strokiesprente) as 'n styl om die "hoë" kuns van skilder teenoor die "lae" kuns van strokies te bevraagteken, dus om kritiek te lewer op die klasverskille in kultuur. Pointillisme, 'n tegniek van laat Impressionisme (1880's), spesifiek ontwikkel deur die kunstenaar Georges Seurat, maak gebruik van kolle om variasie te skep in kleur en diepte in 'n poging om nader te beweeg aan die manier wat mense kleur werklik sien. Beide kunstenaars gebruik kolle, maar die besondere styl en tegniek staan in verband met die artistieke beweging aangeneem deur elkeen van die twee kunstenaars.
Hierdie is alles verskillende tegnieke om mee af te skop met die definiëring van 'n kunswerk. "Verbeel jou jy is 'n kunskritikus wat ten doel het om die betekenisse te vergelyk wat jy kry uit 'n wye reeks indiwiduele kunswerke. Hoe sal jy hiermee te werk gaan? Een manier om mee te begin is om die materiale te ondersoek wat elke kunstenaar gekies het met die maak van die objek, videobeeld of gebeurtenis. Die besluit om 'n beeld byvoorbeeld in brons te giet, beïnvloed die betekenis onvermydelik; die werk word iets anders as wat dit sou wees indien dit gegiet is in goud, plasties of sjokolade, selfs al bly die res van die kunswerk dieselfde. Hierna kan jy vasstel hoe die materiale in elke kunswerk 'n rangskikking geword het van vorms, kleure, teksture en lyne. Agtereenvolgens is dit weer gegroepeer in verskeie patrone en komposisiestrukture. In jou vertolking sal jy dan kommentaar lewer oor hoe hoofvorme bydra tot die algehele betekenis van die afgehandelde kunswerk. [Maar aan die einde] word die betekenis van meeste kunswerke… nie uitgeput deur 'n bespreking van materiale, tegnieke en vorm nie. Meeste interpretasies sluit ook 'n gesprek in rondom die idees en gevoel wat die kunswerk voortbring."
Vaardigheid en kunstigheid
Kuns kan die sin van aangeleerde vaardigheid of meesterskap van medium insluit. Kuns kan ook doodeenvoudig verwys na die ontwikkelde en effektiewe gebruik van 'n taal om betekenis oor te dra met onmiddellikheid en of diepte. Kuns is 'n daad van gevoelsuitdrukking, gedagtes en waarnemings.
Daar is 'n verstandhouding wat bereik word met die materiaal as 'n resultaat van die hantering daarvan, wat mens se gedagtegang ondersteun.
'n Algemene sienings is dat die epiteton (bynaam) "kuns", spesifiek in sy verhewe sin, 'n sekere vlak van skeppende vernuf van die kunstenaar vereis, of dit nou 'n demonstrasie van tegniese vaardigheid is, oorspronklikheid in stilistiese benadering of 'n kombinasie van die twee. Tradisionele bekwaamheid van uitvoering is gesien as 'n onlosmaaklike kenmerk van kuns en dus nodig vir sy sukses; vir Leonardo da Vinci was kuns, nie meer of minder as sy ander beyweringe nie, 'n openbaring van vernuf. Rembrandt se werk, nou geloof vir hul efemeriese deugde, is veral deur sy tydgenote bewonder vir hul meesterlikheid. Met die draai van die 20ste eeu is die behendige optredes van John Singer Sargent om die beurt bewonder en beskou met skeptisisme vir hul handvloeiendheid, tog in ongeveer dieselfde tyd was die kunstenaar wat die era se mees herkenbare en peripatetiese ikonoklas sou word, Pablo Picasso, besig om 'n tradisioneel-akademiese opleiding waarin hy uitgestyg het te voltooi.
'n Algemene kritiek gelewer op sekere hedendaagse moderne kuns, is die beswaar teen die skynbare tekort aan vaardigheid of vermoë wat nodig is vir die produseer van artistieke objekte. In konsepsuele kuns is Marcel Duchamp se "Fontein" onder die eerste voorbeelde van werke waarin die kunstenaar van gevonde voorwerpe ("klaargemaak") gebruik gemaak het, en geen tradisionele erkende stel vaardighede gebruik het nie. Tracey Emin se My bed, of Damien Hirst se The Physical Impossibility of Death in the Mind of Someone Living volg ook hierdie voorbeeld en manipuleer die massamedia. Emin het in haar bed geslaap (ondermeer) voordat sy die resultaat in 'n galery geplaas het as 'n kunswerk. Hirst het met die konsepsuele ontwerp van 'n kunswerk vorendag gekom maar het meeste van die aanvanklike skep van vele werke oorgelaat aan aangestelde kunstenaars. Hirst se beroemdheid lê in geheel in sy vermoë om met skokkende konsepte vorendag te kom. Die eintlike produksie van baie konsepsuele en eietydse kunswerke is 'n geval van die samestel van klaargemaakte voorwerpe. Daar is egter heelwat modernistiese en hedendaagse kunstenaars wat voortdurend uitstyg met hul vaardighede in skets en skilder en die skep van direk betrokke kunswerke.
Waardebeoordeling
Ietwat verwant aan die bogenoemde, word die woord kuns ook aangewend om waardebeoordelings te vel, soos byvoorbeeld in die uitdrukkings "daardie ete was 'n kunswerk" (die sjef is 'n kunstenaar), of "die kuns van misleiding", (die uitsonderlike vernuf van die bedrieër word geprys). Dit is hierdie gebruik van die woord as 'n maatstaf van hoë kwaliteit en uitsonderlike waarde wat die reuk van subjektiwiteit aan hom verleen.
Die maak van uitsprake van waarde benodig 'n basis vir kritiek. Op die eenvoudigste vlak, is 'n metode om te bepaal of die impak wat 'n voorwerp op die sintuie het (voldoen dit aan die vereiste om as kuns te kwalifiseer), of dit as aantreklik of afstootlik gesien word. Hoewel persepsie altyd deur ondervinding beïnvloed word, en noodwendig subjektief is, word daar algemeen aanvaar dat wat nie op een of ander manier esteties bevredigend is nie, nie kuns kan wees nie. Hoe "goed" ook al, kuns is nie altyd nie, of selfs nie eers gereeld esteties aantreklik vir die meerderheid van besigtigers nie. Met ander woorde, 'n kunstenaar se primêre dryfveer hoef nie die najaag van die estetika te wees nie. Ook beeld kuns gereeld skrikbarende beelde uit, geskep vir sosiale, morele of diepsinnige redes. Byvoorbeeld, Francisco Goya se skildery wat die Spaanse skietvoorval van 3 Mei 1808 uitbeeld, is 'n grafiese voorstelling van 'n vuurpeloton wat verskeie pleitende burgers teregstel. Maar terselfdertyd, demonstreer die gruwelike uitbeelding Goya se vlymende artistieke vermoë met komposisie en uitvoering, en lewer passende sosiale en politieke kritiek. Dus sleep die debat voort oor watter vorm van estetiese genoegdoening, indien enige, benodig word om 'kuns' te omskryf.
Die aanneem van nuwe waardes, of die opstand teen aanvaarde norme van wat esteties verhewe is, hoef nie plaas te vind tesame met die algehele verwerping van die strewe na wat esteties aantreklik is nie. Inderdaad is die omgekeerde dikwels waar, dat die hersien van wat populêr ontvang word as esteties aanneemlikheid, toelaat vir 'n herbesieling van estetiese ontvanklikheid, en 'n vars waardering vir die standaarde van kuns self. Tallose skole het al hulle unieke manier om kwaliteit te omskryf voorgestel, maar tog wil dit voorkom of hulle almal saam stem oor ten minste een punt: sodra hulle estetiese keuses aanvaar word, word die kunswerk se waarde bepaal deur sy vermoë om die beperkings van die gekose medium te oortref, om 'n universele snaar te roer deur die seldsaamheid van die kunstenaar se vaardigheid of in die akkurate weergawe van wat bekend staan as die zeitgeist (tydsgees).
Kuns se bedoeling is geredelik om te spreek en in te skakel tot die menslike emosie. Dit kan estetiese of morele gevoelens opwek, en kan verstaan word as 'n metode om die gevoelens oor te dra. Kunstenaars stel iets voor sodat hulle gehoor tot 'n sekere mate aangespoor word, maar dit hoef nie bewustelik te geskied nie. Kuns kan gesien word as 'n verkenning van die menslike toestand; dit wat dit is om mens te wees.
Doel van kuns
Kuns het verskeie rolle beklee deur die loop van die geskiedenis, wat daarom sy doel moeilik maak om te peil of kwantifiseer tot 'n enkele begrip of konsep. Dit beteken egter nie dat die doel van kuns "vaag" is nie, maar dat dit verskeie unieke, verskillende redes het vir die beywering daarvan. Van die funksies van kuns word in die volgende skets weergegee. Die verskillende oogmerke van kuns kan gegroepeer word onder die wat nie-gemotiveerd is, en die wat gemotiveerd is (Levi-Strauss).
Nie-gemotiveerde funksies van kuns
Die nie-gemotiveerde oorwegings van kuns is dit wat integraal is tot menswees, meer is as die indiwidu of nie 'n spesifieke eksterne rol vervul nie. Deur hierdie terme is kuns, as kreatiwiteit, iets wat mens van nature moet doen (geen ander spesie beoefen kuns nie), en is daarvolgens meer as net van praktiese nut.
"'Nabootsing, dus, is een instink van ons natuur. Daarop volg die instink vir 'harmonie' en ritme, meting is klaarblyklike dele van ritme. Mense, daarom, beginnende met hierdie natuurlike geskenk, ontwikkel stapsgewys hul uitsonderlike bekwaamheid, tot hulle primitiewe improvisasies geboorte skenk aan digkuns.' – Aristoteles"
Gemotiveerde funksies van kuns
Gemotiveerde oorwegings van kuns verwys na opsetlike, bewustelike dade aan die kant van die kunstenaar of skepper. Die rede kan wees om politieke verandering te bewerkstellig, om kommentaar te lewer oor 'n aspek van die samelewing, om 'n spesifieke emosie of stemming oor te dra, om persoonlike psigologie aan te spreek, om 'n ander dissipline te illustreer, om (met kommersiële kuns) 'n produk te verkoop of bloot as 'n vorm van kommunikasie.
Graffiti-kuns en ander tipes straatkuns is grafika en afbeeldings wat met sproeiverf of sjablone op publieke sigbare mure, geboue, busse, treine en brûe aangebring word, gewoonlik sonder toestemming. Sekere kunsvorme, soos graffiti, kan ook onwettig wees (in die geval vandalisme).
Die funksies van kuns soos hierbo uiteengesit is nie onverenigbaar nie, aangesien baie daarvan kan oorvleuel. Kuns met die doel om te vermaak kan byvoorbeeld ook poog om 'n produk te verkoop, soos 'n rolprent of videospeletjie.