cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ringwurms
Polychaeta
As daar parapodia teenwoordig is, is dit gewoonlik eenvoudige lobbe en die chetas is dikwels direkte uitsteeksels van die liggaamswand. Buiswurms bou gewoonlik 'n buis met behulp van stowwe wat deur selle wat in die epidermis geleë is, afgeskei word. Hierdie buise kan uit kalsiumkarbonaat, perkament of slym bestaan waaraan sand of fyn sediment vasklou. Buiswurms het gewoonlik 'n uitwendige ontlastingsgroef waarlangs ontlastingstowwe uit die liggaam geskei word. Die Hermiodice carunculata wat in die Middellandse See voorkom, is 'n bekende sandwurm van die orde Errantia. Hierdie wurm is berug vir sy haakvormige setae wat maklik afbreek en in 'n mens se vel vassit as hulle daarmee in aanraking kom en sodoende ontsteking veroorsaak. Die seeduisendpoot (genus Nereis) is ook algemeen bekend.
Die Nereis virens en Nereis diversicolor word ook in die Noordsee gevind. Hierdie wurms lewe van wiere. Baie bekend is die seemuis (Aphrodite aculeata), 'n sandwurm wat sy naam te danke het aan sy viltagtige dorsale bedekking. Die Palolowurm (genus Eunice) is bekend vir sy buitengewone voortplantingsgedrag. In die voortplantingstyd, wat van die stand van die maan afhanklik is, word 'n voortplantingsdeel (epitook) aan die liggaam gevorm wat duidelik van die res van die liggaam onderskei kan word.
Hierdie epitook breek van die res van die liggaam (asook) los onder invloed van die maanlig. Die afgebreekte epitoke dryf dan in groot massas op die see-oppervlak. Die Samoaanse Palolowurm (Eunice viridis) laat sy epitook ŉ week na volmaan in Oktober en November los en die Atlantiese Palolowurm (Eunice fucata) 4 tot 7 dae na volmaan tussen 29 Junie en 28 Julie. Die eiers en spermselle word met sonop vrygelaat. Die drywende epitoke word deur die plaaslike bevolkings as 'n lekkerny beskou en die voortplanting van die Palolowurms is vir hulle 'n feestelike geleentheid. 'n Bekende verteenwoordiger van die buiswurms is die perkamentwurm (Chaetopterus variopedatus). Hierdie wurm maak gangetjies in die seebodem wat met 'n lagie slym bedek is wat allerlei planktondeeltjies kan vang.
Die voedseldeeltjies word met die waterstroom, wat met die waaiervormige parapoda opgewek word, in die buis ingedra. Die wande van hierdie gangetjies word dikwels deur die see op die strand uitgespoel. waar hulle soos rolle perkament lyk. Hieraan het die wurm sy naam te danke. Die seewurm (Arenicola marina) kan ongeveer 40 cm lank word. Die diertjie leef in U-vormige gange wat hy self bou en kry sy voedsel uit die sand wat hy vir die doel insluk. Die "gebruikte" sand verlaat die liggaam dan deur die derm. Nog 'n buiswurm is die goudkammetjie (Pectinaria koren;). Die voorkant van hierdie wurm se liggaam het in 'n groot goue tentakelkrans ontwikkel, waarmee die wurm die sand vir voedsel deursoek.
Oligochaeta
Die liggaam van die erdwurm (Oligochaeta) het opvallende uitwendige sowel as inwendige segmentasie. Die prostomium is gewoonlik 'n eenvoudige lob wat oor die mond hang en gewoonlik geen aanhangsels het nie. Die mikroskopies klein oë is oor die hele liggaam versprei. Die klitellum, 'n saalagtige verdikking van die liggaamswand, is met geslagsrypheid op die liggaam teenwoordig. Die anus is op die agterste punt van die liggaam. 'n Paar setae is die enigste uitsteeksels van die liggaamswand, gewoonlik aan die onderkant van die liggaam. Die erdwurm is tweeslagtig: die geslagsorgane lê in ŉ paar segmente voor in die liggaam. Die testes lê omtrent altyd voor die eierstokke en die saadselle en eierselle word deur afsonderlike afvoergange vrygelaat. Werklike paring vind plaas. Wanneer 2 erdwurms paar, word 'n gemeenskaplike slymomhulsel deur die klitella afgeskei. Die saadselle kom deur die afvoergang in die saadblaas (spermatoteka) van die ander erdwurm tereg. Met die afsetting van die eiers vorm die klitellum weer 'n slymomhulsel wat hard word en 'n stewige kokon vorm nadat die wurm die eiers en die sperms daarin geberg het en vervolgens uit die slymomhulsel gekruip het. Hoewel paring dus plaasvind, is die bevrugting tog uitwendig. Na 3 tot 4 weke verlaat die jong wurms die kokon.
Hirudinea
Die Hirudinea (bloedsuiers) het 34 segmente. Verlenging kan plaasvind deurdat hierdie segmente weer onderverdeel. Bloedsuiers se liggame is gewoonlik gepigmenteer en afgeplat. 'n Groot suier is aan die agterkant van die liggaam aanwesig, terwyl daar dikwels ook 'n kleiner suier aan die voorkant is. 'n Klitellum is in die middelste deel van die liggaam tydens die voortplantingstydperk teenwoordig. Die swak ontwikkelde oë kom in pare op die voorste deel van die liggaam voor. Bloedsuiers se liggame dra geen chetas nie.
Voortplanting
AI die segmente van die sandwurms en buiswurms (klas Polychaeta) vorm geslagselle wat die liggaam deur die uitskeidingsorgane of deur die liggaamswand verlaat wat vir hierdie doel op spesifieke plekke openinge vorm. Bevrugting vind dan plaas in die water waar die diere lewe.
Die bevrugte eier van die Polychaeta ontwikkel in 'n trogofoorlarwe, 'n vryswemmende soort larwe wat ook by weekdiere (phylum Mollusca) aangetref word. Na verloop van tyd sink hierdie larwe na die seebodem, waar hy 'n gedaantewisseling ondergaan en groei en ontwikkel tot 'n volwasse sandwurm of buiswurm. Ander gesegmenteerde wurms gaan nie deur ŉ larwestadium nie. Hulle plant geslagtelik voort of vermeerder deur middel van deling of afskeiding van die segmente. Die Polychaeta se geslagte is gewoonlik apart. Die Hirudinea en Oligochaeta is gewoonlik hermafrodities (tweeslagtig) en die eiers word in kokonne gelê.
Origanum
Origanum is 'n genus van kruidagtige meerjariges en bossies in die familie Lamiaceae, inheems aan Europa, Noord-Afrika, en groot dele van gematigde Asië, waar hulle gevind word in oop of bergagtige habitat. 'n Paar spesies is ook ingevoer na verspreide plekke in Noord-Amerika en ander gebiede.
Erica conferta
Erica conferta is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Origanum
Die plante het sterk aromatiese blare en groot buisvormige blomme met langdurige gekleurde skutblare. Die genus sluit die belangrike groep kruie in: marjoram en oregano.
Hiawatha-gletser
Die Hiawatha-gletser is ’n gletser in Noordwes-Groenland, wat bekend geraak het ná die ontdekking van ’n meteorietimpakkrater onder die oppervlak.
Origanum
Origanumspesies word gebruik as voedselplante deur die larwes van sommige Lepidoptera (vlinderspesies), insluitend Coleophora albitarsella.
Hiawatha-gletser
Impakkrater
In November 2018 het ’n studie die bestaan van ’n groot impakkrater onder Groenland se yslaag in die Hiawatha-gletserstreek onthul – ’n ronde rotsbodemdepressie van 31 km breed en tot ’n kilometer diep. Volgens bewyse is die krater geskep nadat ys Groenland 3 miljoen jaar gelede bedek het, en dalk so onlangs as 12 000 jaar gelede. Uit ’n interpretasie van die kristalaard van die onderliggende rots en ’n chemiese ontleding van sediment wat uit die krater gewas is, word afgelei die meteoriet was van yster en het ’n deursnee van om en by 1,5 km gehad. ’n Volume van sowat 20 km3 rots sou verdamp of gesmelt het. Dit is een van die grootste 25 impakkraters wat al op die Aarde ontdek is.
Voor die krater se ontdekking het die Inuïete ystermeteoriete in die streek gevind, en in 1963 het Vagn F. Buchwald die Agpalilik-meteoriet van 20 ton (’n fragment van die Kaap York-meteoriet) naby die Moltke-gletser op die Agpalilik-skiereiland van Noordwes-Groenland ontdek.
Lig van ’n eeu
Lig van 'n eeu is ’n swart en wit Afrikaanse rolprent wat in 1942 vrygestel is.
Genre
Die rolprent is 'n dokumentêr oor die Hollandse Kerk in Suid-Afrika.
De Havilland Sea Vixen
Die De Havilland Sea Vixen is 'n tweesitplek vegvliegtuig van die Britse Vloot. Toe die vliegtuig in diens gestel was dit op gelyke voet met enige landgebaseerde vegvliegtuig van sy tyd. Dit was die Britse Vloot se eerste swiepvlerk, tweesitplek, alle-weer vegvliegtuig en was verder ontwikkel van de Havilland se D.H.110 ontwerp vir beide die Britse Lugmag en vloot. Dit het ook die tweestert ontwerp gevolg soos die De Havilland Vampire en De Havilland Venom maar was 'n nuwe, meer moderne vliegtuig. Ontwikkeling was egter vertraag weens die tragiese ongeluk van 'n prototipe tydens die Farnborough lugskou in 1952 en is eers in 1958 in diens gestel deur die Britse Vloot. Hierna was dit vir 'n dekade lank die belangrikste vegvliegtuig van die vloot. Dit was ook die eerste Britse onderskeppingsvliegtuig wat slegs toegerus is met lug tot lug missiele, dit was nie toegerus met masjiengewere nie.
Model FAW Mk.1 is toegerus met 'n radarkoepel in die neus en vlerke wat kon opvou. Die kajuit was egter aan die bakboord kant om te verseker dat die radaroperateur oor genoeg spasie beskik om sy take te verrig aan die stuurboord kant. Die FAW Mk.2 was 'n verbeterde model en kon ander andere meer brandstof dra; die tweestertrompe was verleng net voor die vlerke. Model Mk.2 kan vier Red Top lug-tot-lug missiele dra in stede van die Firestreaks missiele wat die Mk.1 kan dra.
Die Sea Vixen was 'n formidabele alle-weerstoestand onderskepping vegvliegtuig vir die Britse Vloot totdat dit uit diens gehaal was in 1972.
Riana Scheepers
Riana Scheepers (1957-) is 'n Afrikaanse skrywer en digter, wat met haar prosa onder meer die ATKV-prys vir die beste gewilde prosa en die Eugène Maraisprys gewen het.
Lewe en werk
Wilhelmina Adriana Scheepers is op 9 Desember 1957 in Vryheid, KwaZulu-Natal, as die derde van vier kinders, gebore. Op sesjarige ouderdom is haar vader, ’n treindrywer, in ’n spoorwegongeluk oorlede. Hierna trou haar ma, Myra, met haar man se broer, Adriaan. Haar ma word later self bekend as skrywer toe sy stories uit die Zoeloe orale kultuur versamel en dit gepubliseer word as “Om die Nguni-vure”. Riana se kinderjare bring sy deur op haar geboortedorp, waar sy saam met Zoeloekinders grootword en van haar negende tot elfde jaar woon sy op Pongola, waar sy haar laerskoolloopbaan voltooi. Sy leer vroeg Zoeloe praat en gaan saans na die Zoeloe-verteller om na stories te luister. Sy matrikuleer in 1975 aan die Hoërskool Vryheid en is ook in hierdie jaar hoofmeisie van die skool. Reeds op jong ouderdom wen sy verskeie pryse in poësie en skryfkompetisies, asook etlike redenaarskompetisies. Vir twee agtereenvolgende jare (1974–1975) word sy aangewys as die beste redenaar in Noord-Natal. Sy neem ook deel aan verskeie sportsoorte en verwerf Noord-Natal kleure vir atletiek, swem en sierduik.
In 1976 skryf sy haar in as student by die Universiteit van die Oranje-Vrystaat in Bloemfontein en behaal in 1978 'n B.A.-graad in kommunikasiekunde (cum laude), in 1984 'n B.A. Honneurs-graad in Afrikaans (cum laude) en in 1987 'n M.A.-graad in Afrikaans (cum laude), met ’n proefskrif oor “Onderskeiding tussen leë en betekenisdraende tekens in die literêre kommunikasieproses, geïllustreer aan die hand van Koos Prinsloo se ‘Die jonkmanskas’”. Tydens haar universiteitsjare blink sy op verskeie terreine uit. Reeds in 1976 wen sy die eerstejaarsredenaarskompetisie en word die Volksblad-prys vir die beste student in Afrikaans-Nederlands aan haar toegeken. Die jaar daarna word sy verkies tot redaktrise van die studenteblad die Irawa. In 1978 is sy primaria van haar koshuis (Wag-'n-bietjie) en word sy in 1979 tot die Sentrale Studenteraad verkies. Sy is ook voorsitter van die Afrikaans-Nederlandse Vereniging (1978–1979) en die Kommunikasievereniging. In 1979 trou sy met Dirk Botha, ’n sakeman van Bloemfontein, en twee seuns, Floris en Adriaan, word uit die huwelik gebore. Adriaan word later onder die naam Adriaan Meyer ook baie bekend as dramaturg. Sy skei in 1988 van haar man.
Vanaf Januarie 1985 tot Maart 1988 werk sy as akademiese assistent aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat se Departement Afrikaans-Nederlands. In Julie 1988 aanvaar sy ’n pos as lektrise by die Universiteit van Zoeloeland, waarna sy in April 1990 ’n pos aanvaar as lektrise in Afrikaans en Nederlands by die Universiteit van Kaapstad. Hierdie pos beklee sy tot aan die einde van 1994. In die negentigerjare in Kaapstad het sy ’n besondere verhouding met die digter Daniel Hugo. Sy is deeltyds vanaf 1992 tot 1995 radioverslaggewer vir Die Burger en in Januarie 1995 sluit sy haar by Tafelberg-Uitgewers aan as skakelredakteur. Sy studeer steeds verder en behaal in 1997 ’n doktorsgraad in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad met die proefskrif “Die verhouding feit:fiksie in die kortverhaalbundels van Koos Prinsloo”, wat later as “Koos Prinsloo: Die skrywer en sy geskryfdes” gepubliseer word.
Sy onderneem verskeie lesingtoere oor haar eie werk en die Afrikaanse letterkunde in Nederland, Friesland en Pole. In 1992 besoek sy die Universiteit van Wrocław in Pole, waar sy ’n lesing oor die Afrikaanse letterkunde aanbied en in Junie 1992 woon sy die Feministiese Boekebeurs in Amsterdam by nadat sy by ’n kursus vir dosente in Nederland was. Sy is in 1996 ’n gas by die alternatiewe Boekebeurs (Het Andere Boek) in Antwerpen en in 1997 en 1998 ’n gas van die Antwerpse Boekebeurs. In Maart 2000 is sy gas van die kultuurvereniging Geletterde Mensen en onderneem sy ’n uitgebreide lesingtoer in Vlaandere. Die Vlaamse Parlement nooi haar om op 11 Junie 2002 deel te neem aan die Parlement se dertigjarige herdenking, waartydens 24 digters uit die Nederlandse spraakgemeenskap hul poësie in die Parlement voorlees. Sy is die enigste Afrikaanse digter wat na hierdie geleentheid genooi is. In 2009 lei sy die prosa-fokusgroep by die Winterskool van die Universiteit van Pretoria se Eenheid vir Kreatiewe Skryfkuns. By verskeie geleenthede tree sy op as spreker by skole, leeskringe en studiegroepe.
Prosa
“Feeks” se titelverhaal beskryf ’n belangrike tematiese binding van hierdie bundel. ’n Jong rooikopvrou uit die Middeleeue bevind haar in die gewoel van ’n besige lughawe. Aanvanklik is die besef merkwaardig, maar dan word die vrou vergeet. Die heks (of feeks) word ’n generiese karakter waarin die eensaamheid, verlatenheid, pyn en verraad alles opgeneem word. Die skeidslyn tussen die normale en die magiese verdwyn om kommentaar te kan lewer oor aktuele eietydse kwessies soos sinnelose geweld, armoede, kulturele verskille, emigrasie en groter klem te lê op die individu se privaatheid. In hierdie bundel is dit nie net die vrou se seksualiteit wat aangeraak word nie, maar ook die donker innerlike kragte gewortel in ’n intuïsie wat die rasionele voorafgaan. “Heks” is die verhaal van ’n vrou wat op ’n terugvlug na Suid-Afrika te doen het met toeriste wat hulle nie gedra nie. Nadat sy vir die soveelste keer by die lugwaardin gekla het, verwens die sigaretrokende vrou met die vlamrooi haardos haar in gebroke Engels. Sy antwoord in Zoeloe met ’n oervloek wat die donker magte van Afrika aanspreek. ’n Paar weke later lees sy in ’n koerant dat dieselfde vrou op ’n motorfiets verongeluk het. Die bonatuurlike speel ’n rol in verskeie verhale, ook in “Kat op die dak”, waar die verskyning van ’n kat met sy groen oë op onverklaarbare wyse ’n verband het met die uitbreek van ’n brand in ’n plaashuis. In enkele verhale (“Dis hulle storie”, “Armband”) word die geweld in die hedendaagse samelewing uitgebeeld, maar daarteenoor staan verhale soos “’n Kersfees op pad” en “Maar daar is”, waarin die medemenslikheid tussen mense van alle rasse die tema is. Die laaste verhaal in die bundel, “Moesie” is gebaseer op ’n heksegeskiedenis uit die sewentiende eeu.
Die kortverhaalbundel “Katvoet” bevat veral verhale oor die mens se eenwording met die natuur en hulle lewens in harmonie met die natuur. Soos die titel aandui, speel katte ’n belangrike rol en word die kat se intelligensie en sluheid, sy elegansie en ook sy magiese vermoëns uitgebeeld. Die titel suggereer geluidlose en versigtige beweging, asook waaksaamheid. Op eksperimentele wyse word kleinletters aan die begin van ’n verhaal gebruik en ’n titel van ’n verhaal wat oorloop in die eerste sin, waarmee voortdurende beweging gesuggereer word. Van die verhale bevat ook surrealisme en die magiese. Op postmoderne wyse toon die karakters en situasies in verskillende verhale ook ’n interafhanklikheid, sodat die bundel ’n eenheid vorm sonder skeidslyne.
Uit al bogenoemde bundels word ’n keur saamgestel deur haar seun, die dramaturg Adriaan Meyer, en uitgegee onder die titel “Die vrou in die vuur”. Die titelverhaal is nog nie vantevore gepubliseer nie. Hierdie verhaal handel oor Jeanne d’Arc, waarin die skrywer die oorheersende tema van vroue in haar oeuvre, veral dié wat uitgestoot is, voortsit. Sy skryf self ’n inleiding vir hierdie bundel, waarin sy die aard van en invloede op haar skryfwerk uiteensit. Van haar kortverhale word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder “Kort-kort”, “Vrou: Mens”, “Borde borde boordevol”, “Vuurslag”, “Wys my waar is Timboektoe”, “Drif”, “Soort soek soort”, “Uit die kontreie vandaan”, “Lyfspel / Bodyplay”, “Majesteit, die kat” en “Keerpunt”. Sy publiseer ook kortverhale in tydskrifte, insluitende Boeke-Insig.
Kortkuns op ’n ligter trant is die boeke oor die bruin huishulp Katriena Willemse, wat in humoristiese styl die alledaagse wel en wee van hierdie kleurvolle mens in haar eie unieke segswyse vertel. Sonder pretensie of aansittery sien die mevrou (Isolde) en die huishulp mekaar in ligte trant reg en word die teenstrydighede van ons samelewing ontmasker en beskinder. Katriena het ook raad vir alles en ’n storie as illustrasie van enige beginsel. Hierdie verhale word in “Haai Katriena, wat vertel jy my nou?”, “Nou lieg jy mos, Katriena!” en “Katriena, néé” saamgebundel. Die karakter Katriena word vir die verhoog verwerk en tydens die Klein Karoo Nasionale Kunstefees van 2000 opgevoer.
’n Keur uit haar rubrieke wat in Die Burger, Volksblad en Beeld verskyn het word in boekvorm uitgegee in “My voete loop na Wellington”, waar die temas van die sketse hoofsaaklik reise is. Sy neem die leser na uiteenlopende bestemmings, soos Paternoster, Buenos Aires, Brugge, die Skotse Hoogland, Pole en Boesmanland. Ten spyte van hierdie uiteenlopende agtergrond, is dit tog mense eerder as plekke wat die voorrang geniet. “’n Engel in my huis” is ’n tweede keur uit haar rubrieke, met reis weereens die hooftema, terwyl sy terselfdertyd soek na ’n huis om te koop, meestal net met die oë. Sy stel haar dan voor hoe so ’n huis bewoon moet word.
Benewens kortkuns skryf sy verskeie ander vorms van prosa. Die novelle “Die heidendogters jubel” wentel rondom die jong student Nina, wat deur haar vriendin Liezel in ’n weermagkaserne ingesmokkel word. Wanneer sy daar is, vind sy dat sy glad nie kan rondbeweeg nie. Vir vyf dae moet sy in hierdie kloustrofobiese toestand vertoef, terwyl sy saans die seksslaaf word van haar soldaatminnaar, luitenant Petrus Niemann, wat sy voorheen van geen kant af geken het nie. Hierdie toestand beteken dat sy op haarself aangewese is en dus bestek kan opneem van haar eie lewe, van die bosoorlog waarin die mans betrokke is en van die politieke toestand wat die oorlog in stand hou. Sy wonder ook oor die vroue van die vyand, die dogters van die heidene wat jubel oor elke soldaat wat val. Sy besluit om haar by hierdie heidendogters te skaar en te jubel oor die skande en ellende van die vyand, en weg te breek van die Sionsdogters in die Bybel. Die verhaal word in kort episodes weergegee, wat ook die fragmentering binne die hoofkarakter se psige suggereer. Die enigste sin wat haar inperking kan inhou, is dat die seks wat sy met die luitenant beoefen kan help om hom van kranksinnigheid te vrywaar. Hierdie ervarings wakker dan haar belangstelling in haar eie geslag aan, wat vir haar groter vryheid verseker. Wanneer sy op die Vrydag vry uit die kamp uitloop, word die voorval aaneenlopend beskryf, wat die heelwording en bevryding van die karakter ondersteun. Haar kloustrofobiese en benouende ervaring moet dus nie net as fisies ervaar word nie, maar ook as geestelike en sielkundig. Nina verlaat die kamp dus as ’n baie meer volwasse vrou.
Sy lewer ook werk op vakkundige en nie-fiksie gebied. Veral belangrik is die diepgaande ontleding van die skrywer Koos Prinsloo en sy werk wat sy onderneem vir haar doktorale studies en wat later as “Koos Prinsloo: Die skrywer en sy geskryfdes” gepubliseer word. Sy skryf ook die biografie van die bekende kunstenaar Hannetjie de Clerq, wat onder die titel “Purper en kaneel, kornyn en smarag” verskyn.
Ook vir die jeug en kinders lewer sy werk. In 2003 verower haar jeugroman “Blinde sambok”  die ATKV Kinderboektoekenning vir ouderdomsgroep 10-12 jaar en die Nederlandse vertaling van hierdie boek, “Scorpioenkind”, is in 2004 op die kortlys van die Vlaamse Kinderjurieprys. Die titel verwys na die weerligstraal wat in ’n oomblik alles kan verander. Dit is die verhaal van ’n rabbedoe-meisiekind met ’n seunsnaam wat op ’n plaas grootword. Sy het ’n seunsnaam (Gideonette de la Rey) want die hele familie het gehoop sy sou ’n seun wees wat die familienaam kan voortdra en sy word dus steeds met die familienaam belas. Sy is swak by geboorte, maar het ’n onblusbare wil om te lewe. Ten spyte van die begeerte dat die familienaam moet voortlewe, rus daar ’n vloek op die naam en is almal wat hierdie naam gehad het dood in fratsongelukke. Hulle moet die plaas verlaat wanneer haar pa jonk sterf en sy en haar moeder op die dorp moet gaan woon. Hier sukkel sy om aan te pas en word dan ernstig siek, maar oorleef danksy haar wil om te lewe. Die kinderboek “Die avonture van Wilde Willemientjie” word in 2006 by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees in ’n musikale verwerking opgevoer en word bekroon as beste prestasie in kinderteater. Dit is ’n prenteboek vir jonger lesers, waar Willemientjie saam met haar dieremaats deur die wêreld reis en sorg vir ’n konsternasie waar hulle ook al gaan. Willemientjie is slim, waaghalsig en baie dapper en stuit vir geen skurk nie. “Wilde Willemientjie woel alweer” is ’n verdere boe oor hierdie karakter. Sy skryf ook die kinderboek “Arboreta, die heks met die groen hare”.
Drama
Haar debuut radiodrama, “’n Lang, lang nag”, word in 2014 deur Radiosondergrense uitgesaai. Die verhaal is losweg gebaseer op die Arabiese mite van Scheherazade, wat die dood gesystap het deur vir ’n duisend en een nagte die sultan met haar verhale te betower. Gedigte van G.A. Watermeyer en Elmarie van Schalkwyk is deur die skrywer in hierdie radiodrama ingesluit.
Samesteller en redakteur
Sy is ook as samesteller aktief. In 1997 stel sy die kortverhaalbundel “Dogters van Afrika” saam, waaruit sy ’n keuse maak van Afrikaanse kortverhale met die vrou as tema. In 2000 volg “Treffertekste”. Saam met Jooris van Hulle stel sy in 2003 die bundel “Verstaan my verlangste, 100 liefdesgedichten in het Afrikaans” saam. In 2005 skryf sy met die viering van De Compagnie se driehonderdjarige bestaan ’n kortverhaalwedstryd uit en die beste inskrywings word in 2006 deur haar en Nicci Thabo in “Die melkweg het ’n ster laat val” saamgebundel. Die verhale wat opgeneem word, kom hoofsaaklik van plaaswerkers (hoewel meer bekende skrywers soos Koos Kombuis, P.J. Haasbroek, Margaret Bakkes, Nanette van Rooyen en E. Kotze ook ingesluit word) en daar is selfs vier verhale van ongeletterdes, wat aan die samestellers vertel is wat dit dan opteken. Die tema van die verhale is die plaas en sy mense. In 2006 word “Die melkweg het ’n ster laat val” deur die Departement van Landbou van die Wes-Kaap met ’n prys bekroon vir die kulturele baanbrekerswerk wat dit gedoen het onder plaaswerkers. “Verlore paradyse” (saam met Nico Snyman) is ’n bundel kortverhale, terwyl “Spoorvat” (saam met Leti Kleyn) ’n bundel sketse is waarin kontemporêre skrywers oor hulle jeugherinneringe skryf. Vir hierdie bundel word sy in 2014 genomineer vir ’n Woordtrofee.
Saam met Suzette Kotzé-Myburgh stel sy in 2008 die Nuwe Kinderverseboek saam. Laasgenoemde is ’n grondige hersiening van D.J. Opperman se bloemlesing om dit op datum te bring met die werk wat sedertdien op hierdie gebied voortgebring is. Aansluitend hierby is die prettige “Rympies vir pikkies en peuters” wat sy saam met Gertie Smit en Suzette Kotzé-Myburgh saamstel, waarin oorspronklike rympies vir die jong kinders van 1-3 jaar in vyf afdelings aangebied word. Die afdeling “Hier is ek” het rympies oor die kind se fisiese ontwikkeling, “Ek speel” behandel kinderspeletjies, “Rondom my” stel die kind aan sy onmiddellike omgewing bekend, “Ek raak slim” behandel persoonlike maniere en menslike interaksie en “In die natuur” vertel van plante en diere.
Saam met Leti Kleyn versorg sy “Die Afrikaanse skryfgids”, wat ’n handleiding is vir voornemende en reeds gepubliseerde skrywers oor die skryfkuns. Alle soorte skryfwerk kry aandag, insluitende romans, dramas, skryfwerk vir die media, rolprent-draaiboeke, reklamekopie, lirieke, strokiesprente en blogs. Medewerkers aan hierdie bundel sluit in Piet Steyn oor misdaadfiksie, Leon van Nierop oor fantasieverhale, Andries Bezuidenhout oor lirieke, Harry Kalmer oor reklamekopie, Dana Snyman oor skryfwerk vir die media, Melt Myburgh oor blogs, Willie Burger oor die verskil tussen populêre en literêre fiksie en Hans du Plessis oor skryfskole.
Eerbewyse
In 2000 word sy ’n lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Sy verower die Patrick Petersen-gedenkprys in 2006 vir die rol wat sy in die opheffing van plaaswerkers en die bemagtiging van die vrou speel en in dieselfde jaar ontvang sy die Rapportryers se Erepenning vir haar rol in die uitbou van Afrikaans, veral met die bundels kortverhale oor Katriena. Rapport / City Press wys haar in 2007 aan as een van die Top Tien Vrouepresteerders in Suid-Afrika. Haar werk word in verskeie tale vertaal, onder andere Nederlands (al haar literêre publikasies is in Nederlands vertaal), Spaans, Frans, Engels, Pools en Esties.
Richard Burbage
Richard Burbage (6 Januarie 1567 — 12 Maart 1619) was 'n Engelse verhoogakteur en teater-eienaar. Hy is veral bekend daarvoor dat hy 'n hooffiguur was in William Shakespeare se teatergeselskap, die Lord Chamberlain's Men, wat uiteindelik die King's Men geword het. Burbage het die titelrol vertolk in die eerste uitvoering van menige Shakespeare toneelstukke, insluitende Hamlet, Othello, Richard III en King Lear. Hy het ook belangrike rolle geskep vir die eerste uitvoerings van, onder andere, Ben Johnson se Volpone en The Alchemist, John Marston se The Malcontent, en John Webster se The Duchess of Malfi.
Oberspreewald-Lausitz
Oberspreewald-Lausitz (amptelik: Landkreis Oberspreewald-Lausitz, Neder-Sorbies: Wokrejs Górne Błota-Łužyca) is 'n administratiewe distrik in die suide van die Duitse deelstaat Brandenburg. Dit grens in die weste aan Elbe-Elster, in die noorde aan Dahme-Spreewald, in die ooste aan Spree-Neiße en in die suide aan die Saksiese distrikte Bautzen en Meißen.
Spoetnik 6
Spoetnik 6, Korabl-Spoetnik 3 (Russies: Корабль-Спутник-3 of Skipsatelliet-3) of Wostok-1K No. 3 was ’n Sowjet-ruimtetuig wat in 1960 gelanseer is. Dit was ’n toetsvlug vir die Wostok-ruimtetuig en het twee honde bevat, Ptsjolka en Moesjka (die Russiese verkleinwoorde van "by" en "vlieg" onderskeidelik), sowel as ’n televisiekamera en wetenskapinstrumente.
Riebeek-kollege
Die Hoër Meisieskool Riebeek-kollege is ’n gekombineerde staatskool op Uitenhage in die Oos-Kaap, Suid-Afrika, wat onderrig deur medium van Engels bied aan meisies van gr. R tot 12.
Stigting
Toe die Rooms-Katolieke Kerk boonop sy voorneme te kenne gee om 'n Kloosterskool vir dogters te stig, het ds. A.I. Steytler, wat lank reeds in hierdie rigting gedink het maar deur geldgebrek steeds gekortwiek is, die leiding geneem en 'n meisieskool in die lewe geroep. So is op 16 Januarie 1877 die meisieskool Riebeek House “in verband met die Ned. Geref. Kerk” (aldu s’n berig in De Kerkbode, geopen. In die godsdiensverslag van die daaropvolgende jaar, 1878, verstrek die stigter, ds. Steytler, nadere besonderhede oor hierdie “Eerste Klas Meisjes School”. Die hoof was mej. G. Hearson, 'n besonder knap vrou uit Europa. Onder haar bekwame leiding het die skool spoedig die “achting en het vertrouwen, niet alleen van de Leden onzer Kerk, maar ook van het Publiek in het algemeen” verower. Dit het voorsiening gemaak, nie net vir 'n “degelyke verstandsontwikkeling” nie, maar ook vir “grondige godsdienstig onderwys”. Volgens ds. Steytler het dit volkome voldoen aan die behoefte van die Afrikaans-Hollandse volk “en wel omdat niet alleen gesorgd wordt voor een deegelyke Christelyke Opvoeding, maar ook geregeld door den Leeraar onderwys gegeven in de schoone en ons zoo dierbare moedertaal, de taal onzer vaderen, de taal ook van onze Kerk”. Hy het dus die vrymoedigheid gehadom hierdie inrigting by die ring aan te beveel, in die vertroue dat dit “eerder als eene Inrichting voor de geheele Ring van Albanie, dan voor de Uitenhaagsche Gemeente in het bezonder” beskou sou word. Behalwe ds. Steytler self wat Hollands doseer het, is dit nie duidelik of Hearson in daardie beginjare ook ander assistente(s) gehad het nie. Die beskikbare bronne vermeld nie die leerlingtal in die eerste jaar of wat nie.
Die skool se status
duimnael|links|170px|Mej. G. Hearson, van 1877–'80 Riebeek-kollege se eerste prinsipale. Die skool was gedurende die eerste paar jaar nie 'n suiwer kerkskool nie. “Ofschoon de school niet bepaald onder de Kerkeraad staat, is zy toch opgericht in verband met de Ned. Geref. Kerk”, volgens die godsdiensverslag van 1879. Eers einde 1880 het die plaaslike NG gemeente die skool vir sy rekening oorgeneem. Daarna was dit 'n volwaardige kerkskool, bestuur deur die kerkraad.
Maar toe die kerkraad nie alleen die mas kon opkom nie en gevolglik in 1882 om 'n staatstoelaag aansoek gedoen moes word, het die SGO, sir Langham Dale, 'n jaarlikse toelaag van £80 toegestaan op voorwaarde dat twee van die vyf skoolkomiteelede deur die kerkraad benoem nie lede van die kerkraad nie maar van die breë publiek moes wees. Daarop is die E. Philpott en John Tudhope by die drie kerkraadslede in die komitee benoem. Deur die besonderse plek wat hierdie meisieskool (sowel as bogenoemde seunskool van die Kerk wat later in Muir-kollege opgeneem sou word) in daardie jare aan Hollands gegee het, het dit in skrille teëstelling gestaan tot die destydse skole, veral in die Oostelike Provinsie, wat die “dierbare moedertaal” skroomlik verwaarloos het. Tog sou “Riebeek College” mettertyd so verengels dat “Hollands” met 'n baie beskeie plekkie tevrede moes wees.
Vinnige groei
Onder die hoofskap van die bekwame Hearson en die vaderlike toesig van ds. Steytler het die skool so vinnig gegroei dat daar binne twee jaar (1879) reeds 60 meisies skoolgegaan het, van wie 24 kosgangers was. Die skoolgebou moes dus met nog 'n klaskamer vergroot word. Die personeel het toe reeds vier getel (plus die matrone van die koshuis), terwyl 'n vyfde leerkrag uit Duitsland te wagte was.
Hearson het toe Engels gegee, terwyl mej. Brown en ds. Steytler vir Frans en Hollands onderskeidelik verantwoordelik was. Die ander verpligte vakke was aardrykskunde, geskiedenis, rekenkunde en skoonskrif, maar ’n mens kan met sekerheid aanneem dat ook sang en naaldwerk aangebied is, terwyl dit nie onmoontlik is dat hul algebra en matesis geleer het nie. Die jaar daarop, 1881, het die skool 'n volwaardige kerkskool geword. “De bloeijende Meisjes School, Riebeek Huis, die tot het einde des vorigen jaars (1880) eene private ondememing was, werd toen door die gemeente overgenomen en doet nu als kerkschool een gezegende werk.” Hierdie aankondiging in die godsdiensverslag van 1881 word aangevul deur ’n interessante aantekening in die kerkraadsnotuleboek, onder datum 27 Desember 1880: “Daar in eene Gemeente Vergadering op Zaterdag-avond gehouden er besloten was om Riebeek College over te nemen en door den Eerw. Kerkeraad te laten besturen voor reekening van de Gemeente, zoo besluit de Vergadering om den Heer Br. H. Brown aan te stellen als algemeen Boekhouder tegen een salaris van £30 's jaars, zullende hy daarvoor al de Boeken der Kerk en Scholen onder zyn bestier nemen.”
Staatsteun aanvaar
Met twee kerkskole (die seunskool vanaf stigting in 1873 'n kerkskool) vir sy rekening, was dit vir die kerkraad kort voor lank haas onmoontlik om die geldelike las alleen te dra. Teen 1882 is die kerkraad genoodsaak om staatsteun aan te vra. 'n Jaarlikse staatstoelaag van £80 is daarop toegeken, op voorwaarde dat die inrigting jaarliks deur 'n omgangsinspekteur geïnspekteer sou word, en dat twee lede van die publiek in die komitee benoem sou word. Die skool verkeer steeds in 'n bloeiende toestand, al het die getal kosgangers in die kosskool begin afneem. Die omgangsinspekteur het gevolglik in 1882 aanbeveel dat dit “tot den rang van Eerste Klasse” verhoog word.
Personeelwisselinge
duimnael|180px|regs|Ds. [[Jan Hofmeyr|Jan Hendrik Hofmeyr was leraar van Uitenhage van 1882 tot sy skorsing in 1887.]] Nadat Hearson van 1877 tot einde 1880 as prinsipale diens gedoen het, is sy begin 1881 opgevolg deur mej. E.L.V. Brown. Die leerlingtal het toe weer op 60 gestaan. Deurdat die eerste assistente, mej. McDonald, ernstig ongesteld geraak het en moes vertrek, en die tweede assistente, mej. Van Elsen, bedank het, was die skool teen Julie 1881 in 'n onbenydenswaardige posisie. Toe geen geskikte kandidate hulle voordoen nie, is deur bemiddeling van die heer Ogilvie van die Normaalskool van die Skotse Kerk in Aberdeen, Skotland, gepoog om bekwame onderwyseresse te bekom. Of dit enige vrug afgewerp het, is nie duidelik nie.
Teen 1882 moes die vakatures darem gevul gewees het, want toe staan mejj. Allen en De Villiers (laasgenoemde met naaldwerk) die hoof by. Maar toe geeneen van dié twee in staat was om in Hollands klas te gee nie, moes albei oplaas hul ontslag neem. Sedert die vertrek van ds. Steytler na Kaapstad einde 1880 was die skool sy “meester” in Hollands kwyt. Daarop was die gemeente geruime tyd vakant, en of sy opvolger, ds. J.H. Hofmeyr (1882-'86) Hollands doseer het, is nie seker nie. Eers van die begin van 1887 is daar weer melding van 'n onderwyser in Hollands, naamlik die heer S. Halcrow van die openbare skool, wat smiddae in die Riebeek-kollege onderrig in dié taal gegee het.
duimnael|180px|links|Ds. [[Daniël Jozua Pienaar|D.J. Pienaar, Uitenhage se NG leraar van 1887 tot 1926.]] Eers in Feb. 1889, in die tyd van ds. D.J. Pienaar, is weer 'n voltydse onderwyser in Hollands (en Duits) aangestel in die persoon van mej. C. Kupferburger. In 1885 is 'n gekwalifiseerde kindertuinonderwyseres, mej. Mary Eaton, aangestel. Die getal in die Kindertuin het spoedig aangegroei tot 30 en binne enkele jare selfs tot 90.
Riebeek-kollege word ’n goewermentskool
Teen 1884 het die interne organisasie van die skool heelwat te wense oorgelaat. Die leerlingtal het gedaal tot 39, die inrigting was diep in die skuld en weens die heersende ontevredenheid het die koshuis ook begin leegloop. Ds. Hofmeyr, die destydse voorsitter van die skoolkomitee, het die kerkraad oplaas in November 1885 oorreed om die nodige stappe te doen “om Riebeek College tot een 1ste Klasse Goevernement School to constitueeren”. Die kerkraad het egter die voorwaarde gestel dat hul die reg sou hê om die helfte van die komitee van so 'n openbare onsektariese skool te benoem.
Sir Langham Dale, die superintendent-generaal van onderwys, het hiertoe ingestem, en in September 1885 is op 'n openbare vergadering hierdie historiese besluit geneem: “This meeting deems it desirable that a First Class Undenominational School be established in Uitenhage under the provision of Act No. 13 1865, and hereby agrees to accept the Institution now known as Riebeek House as such a school.” By dieselfde geleentheid is ooreengekom dat drie lede van die kerkraad en drie uit die gewone publiek, onder voorsitterskap van die siviele kommissaris, die skoolkomitee sou uitmaak.
Die geboue
duimnael|regs|170px|Mej. E.L.Y. Brown was van 1881 tot 1900 die tweede prinsipale. Al het die inrigting 'n staatskool geword, het die koshuis en skoolgebou die eiendom van die kerkraad gebly. Die kerkraad het dan ook deur sy eie bestuur die koshuis beheer, terwyl die departement die skoolgebou van die kerkraad gehuur het teen £72 per jaar. In daardie tyd was die skool- en koshuisgebou van Riebeek-kollege nog in Kanonstraat. Weens die stygende leerlingtal, veral vandat dit 'n goewermentskool geword het, het die skool eerlank oorvol geword.
Die kerkraad het sedert Julie 1888 keer op keer die vergroting van die geboue oorweeg. In een stadium is selfs die aankoop van 'n gebou naas die kollege oorweeg ten einde die drukte in die oorvolle koshuis te verlig, maar om finansiële oorwegings is dit steeds op die lange baan geskuif. Teen 1894 was die akkommodasienood by die skool so hoog dat die omgangsinspekteur dit dik onderstreep het in sy verslag. Hy het aan die hand gedoen dat die toenmalige geboue as kosinrigting gebruik word en dat 'n nuwe skool gebou word. Die kerkraad het dus afgesien van die idee om aan te bou.
Die skoolkomitee het beplan vir 'n groot skool vir 400 dogters en daarvoor £4 000 geleen. Op 1 Junie 1896 is die hoeksteen gelê deur mev. ds. D.J. Pienaar, en op 16 Desember van daardie jaar is dit feestelik ingewy. Die skool het toe 241 leerlinge gehad, 'n getal wat teen 1900 tot 340 aangegroei het. Maar die Riebeek-koshuis (gehuisves in die ou skool- en koshuisgeboue) het hierna 'n bron van voortdurende geldelike bekommernis vir die kerkraad geword. Spoedig was dit 'n dooie verlies vir die kerkkas en allerhande planne moes beraam word om dit enigsins betalend te maak. Aangesien dit steeds op 'n verlies gedryf is en ál minder kosgangers “uit onze Kerk” daar loseer het, het die kerkraad in Mei 1917 besluit om die koshuis aan die provinsiale administrasie te koop aan te bied. Maar alle pogings deur ds. Pienaar hieromtrent aangewend, het op niks uitgeloop nie. Teen Mei 1922 het die koshuis nog steeds soos 'n meulsteen aan die nek van die kerkraad gehang. Eers in Julie 1943 het die kerkraad daarin geslaag om Riebeek-koshuis te verkoop en wel vir £3 300.
Beheer oor die kollege
duimnael|regs|180px|Sir [[Thomas Muir, superintendent-generaal van onderwys in die Kaapkolonie, se voorstel dat al drie openbare skole op Uitenhage onder 'n sentrale bestuur geplaas word, is aanvaar.]]
duimnael|links|170px|Mej. M. Houkisten, van 1900–'05 die skool se derde prinsipale. Ds. Pienaar het haar aanstelling gesteun omdat sy lidmaat van die Presbiteriaanse Kerk was, maar die ander kandidaat 'n Anglikaan.
Al het die skool in 1885 opgehou om ’n volwaardige kerkskool te wees en ’n openbare staatskool geword, het die kerkraad steeds die helfte van die komiteelede benoem, en so 'n houvas gekry op hierdie sogenaamde staatskool. Dit was na aanleiding van hierdie teenstrydigheid dat 'n parlementêre kommissie van ondersoek na die bestuur van sekere openbare skole in die Kaapkolonie in wie se bestuur verteenwoordigers van bepaalde kerke gedien het, in 1900, toe dr. (van 1915 sir) Thomas Muir die superintendent-generaal van onderwys was, aanbeveel het dat dit wenslik is dat die Riebeek-kollege “should be taken out of the abnormal position it occupied and be placed under the regulations affecting undenominational schools”.
Enersyds het die kerkraad, met 'n sterk en invloedryke ds. Pienaar aan die spits, alles in sy vermoë gedoen om sy 50%-verteenwoordiging in die bestuur te handhaaf. Andersyds het die opposisie weer alles in die stryd gewerp om die samestelling van die bestuur in hul guns verander te kry. Naas die kerkgenootskaplike en geloofsteëstelling, het persoonlike en veral politieke verskille die saak verder vertroebel. Die eerste skote is reeds in 1892 afgevuur in die stryd oor die aanstelling van 'n Rooms-Katolieke dame in die personeel. Die verteenwoordigers van die kerkraad het weliswaar na 'n harde stryd daarin geslaag om die aanstelling ongedaan te maak, maar die saak het nietemin 'n onaangename nadraai in “vele Nieuwsblad artikelen” en selfs in die Kaapse parlement gehad.
Maar dit was eers in 1900 dat die stryd in al sy felheid ontbrand het. Weens die Tweede Vryheidsoorlog (1899–1902) het die gevoelens tussen die twee wit bevolkingsgroepe reeds hoog geloop, en toe moes boonop 'n prinsipale vir die Riebeek-kollege in die plek van die aftredende Brown aangestel word. Die komitee, wat nou duidelik in twee politieke kampe verdeel was, moes oplaas kies tussen twee kandidate, mejj. E. Alexander en M. Houliston, eersgenoemde 'n lid van die Anglikaanse en laasgenoemde weer van die Presbiteriaans Kerk. Ds. Pienaar het omrede die kerkverband mej. Alexander se kandidatuur openlik teëgestaan en die van mej. Houliston oop en bloot gesteun. Oplaas is albei aansoeke aan Muir voorgelê, maar hy het dit terugverwys na die komitee. Einde ten laaste, ná 'n bitter stryd, het ds. Pienaar die stryd gewen en is mej. Houliston aangestel.
Toe kort daarna ook 'n dame met 'n Duitse afkoms aangestel is (Helena Mensing) was veral die Engelssprekendes van Uitenhage, met dr. Vanes en mnr. Dolly aan die spits, verder in die harnas gejaag teen ds. Pienaar en sy kerkraad. Dit was dan ook uit hierdie kringe dat vertoë tot die owerheid gerig is, wat gelei het tot bogenoemde parlementêre kommissie van ondersoek wat sy aanbeveling oor die Riebeek-Kollege gemaak het. Die opposisie, met Vanes en McPherson aan die spits, het toe alles in die stryd gewerp om hierdie aanbeveling van die kommissie op te volg en 'n verandering in die samestelling van die komitee te weeg te bring.
Van besoeke wat dr. Muir, in 1901 en 1903 aan Uitenhage gebring het, is deur albei partye gebruik gemaak om hom na een of ander kant te beïnvloed. Dr. Muir se oplossing was: Plaas al drie openbare skole (uitgenome die Ambagskool vir Seuns) onder een sentrale bestuur. Eers het die kerkraad dit teëgestaan, maar later het hulle dit voorwaardelik aanvaar met hierdie eenparige voorstel: “Die kerkraad keur die stelsel van 'n gesentraliseerde bestuur vir al die skole goed op die volgende voorwaardes: (a) Dat die ouers uit die distrik sowel as van die dorp mag stem vir so 'n bestuur en dat die eerste vergadering om so 'n bestuur saam te stel op 9 Januarie 1904 gehou sal word, en (b) dat dr. Muir op 'n openbare vergadering dit sal verduidelik dat die kerkraad op advies van dr. Muir handel en dat die besluit nie die gevolg is van enige agitasie nie.”
Die volgende aand het dr. Muir die saak op 'n openbare vergadering verduidelik. En daarmee is die vrede herstel. Ingevolge hierdie ooreenkoms het die kerkraad afgesien van sy reg om lede in die bestuur aan te wys. Maar die Engelse publiek se verbasing was groot om daarna te verneem dat ds. Pienaar sy nagmaal vir daardie Januariena-week gereël het. Met so baie ouers uit die distrik teenwoordig, kon op 9 Januarie 1904 'n bestuur verkies word wat, met al die gematigde Engelssprekendes daarin, vir die kerkraad heeltemal aanneemlik was. Die twee “roer-vinken” wat “altoos ergernis en moeite” veroorsaak het, is nie eens benoem nie.
Begin 1907 is Riebeek-kollege deur die skoolraad (kort te vore gestig) oorgeneem. Dit was ook die begin van 'n nuwe bedeling, ook wat die beheer betref. Ds. A.P. Smit skryf in die gemeente Uitenhage se 150-jarige gedenkboek: “Die eer kom nietemin ons Kerk toe, wat hierdie inrigting indertyd begin en vir baie jare gedra het. Wat manne soos di. Steytler en Pienaar vir hierdie skool beteken het, kan moeilik oorskat word.”
Die afgelope eeu
duimnael|regs|170px|Mej. L.C. Elton, van 1909–'15 die vyfde prinsipale. Toe die huisstelsel in 1924 ingevoer word, is een van die oorspronklike twee na haar genoem. In 1924 is die huisstelsel ingevoer ingevolge waarvan die skool vir sportdoeleindes in twee huise verdeel is: Eleanor, ter ere van die skoolhoof Eleanor Brown (1881-1900), en Elton, ter ere van Lucy Elton, skoolhoof van 1909 tot 1915. Nadat die leerders genoegsaam toegeneem het, het Elizabeth in 1954 bygekom, so genoem ter ere van koningin Elizabeth II.
In Oktober 1990 het 622 ouers deelgeneem aan 'n stemming oor die oopstelling van die skool vir alle rasse toe 526 ja gestem het, oftewel 86%.
Die vrouetydskrif Fairlady het Riebeek-kollege in 2015 in sy jaarlikse ondersoek na die 100 staatskole met die beste baccalaureus-slaagsyfer aangewys as een van die 25 beste staatshoërskole in die land. Die enigste ander Oos-Kaapse skole wat in die lys ingesluit is, was die Hoër Meisieskool Clarendon in Oos-Londen en die Hoër Meisieskool Collegiate in Port Elizabeth. Volgens dié tydskrif het Riebeek-kollege se hoërskoolafdeling 434 leerders gehad. Die skoolgeld was toe R11 250 per jaar, die minste van al die skole in die top-25.
Selfbeeld
Selfbeeld is die geestesbeeld wat 'n individu van hom- of haarself het op grond van fisiese eienskappe soos lengte, gewig, haarkleur ens., asook aangeleerde opinies oor die eie ek wat 'n individu óf uit persoonlike ervarings, óf deur die internalisering van ander se beoordeling gevorm het. 'n Eenvoudige definisie van 'n persoon se selfbeeld is hul antwoord op die vraag "Wat glo jy dink mense van jou?".
Selfbeeld word op drie maniere gevorm:
Hierdie drie maniere waarop selfbeeld gevorm word is soms 'n akkurate voorstelling van die persoon, en soms nie. Alles, 'n paar of een daarvan mag waar wees.
Swak selfbeeld
Oormatige kritiek vanaf die kinderdae kan tot 'n swak selfbeeld lei. Kinders is veral geneig om negatiewe kommentaar van gesagsfigure as die waarheid te aanvaar en hul eie te maak, omdat hulle nog moet leer hoe om uitsprake te evalueer. Adolessente is ook dikwels ontevrede met hul liggame en dit lei tot 'n swak selfbeeld. Individue wie hul eiewaarde geringskat kan sosiale afwykings ontwikkel.
Verskeie faktore kan tot 'n negatiewe selfbeeld lei. 'n Prominente faktor is persoonlikheidstipe. Perfeksioniste, toppresteerders en diegene met 'n "tipe A" persoonlikheid blyk die mees vatbaar te wees vir negatiewe selfbeeld. Dit is omdat sulke mense voortdurend die standaard vir sukses te hoog stel, ver bo 'n redelike, haalbare vlak. Hulle is voortdurend teleurgesteld en voel soos 'n mislukking.
Nog 'n faktor wat tot 'n negatiewe selfbeeld bydra is die skoonheidstandaarde van die samelewing waarin 'n persoon leef. In die Amerikaanse samelewing is dit byvoorbeeld 'n skoonheidsideaal om maer te wees. Meisies voel dikwels dat hulle nie aan die samelewing se "dun" standaarde voldoen nie, wat tot 'n negatiewe selfbeeld lei.
Onderhoud
Wanneer 'n mens ander mense evalueer, kan selfbeeldinstandhoudingsprosesse tot 'n meer negatiewe evaluering lei, afhangende van die beoordelaar se selfbeeld. Dit wil sê individue onderhou hul selfbeeld deur stereotipering en vooroordeel. Individue is minder geneig om 'n lid van 'n stereotipe groep negatief te evalueer as hul selfbeelde deur middel van'n selfbevestigingsproses versterk is, en hulle is meer geneig om daardie persoon stereotipies te evalueer as hul selfbeeld deur negatiewe terugvoer bedreig is. Individue kan hul eie selfbeeld bou deur die lid van'n stereotipe groep af te takel.
Viktimisasie
Slagoffers van mishandeling en manipulasie se selfbeeld ly dikwels onder dié viktimisasie. Die sielkundige profiel van viktimisasie sluit 'n deurdringende gevoel van hulpeloosheid, passiwiteit, die verlies van beheer, pessimisme, negatiewe denke, sterk gevoelens van skuld, skaamte, selfblaam en depressie in. Hierdie denkpatroon kan tot hopeloosheid en wanhoop lei.