cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
LaMDA
Tweede generasie
Op 11 Mei 2022 het Google LaMDA 2 onthul, wat dien as die opvolger van LaMDA, tydens die 2022 Google I/O keynote. Die nuwe generasie van die model trek voorbeelde van teks uit talle bronne en gebruik dit om unieke "natuurlike gesprekke" te formuleer oor onderwerpe waarop dit dalk nie opgelei is om te reageer nie. Boonop het Google die AI Test Kitchen bekendgestel, 'n mobiele toepassing aangedryf deur LaMDA 2 wat in staat is om lyste van voorstelle op aanvraag te verskaf gebaseer op 'n komplekse doelwit. Oorspronklik net vir Google-werknemers oopgemaak, sou die toepassing een of ander tyd in die jaar op uitnodiging beskikbaar gestel word om "akademici, navorsers en beleidmakers". In Augustus 2022 het die maatskappy gebruikers in die VSA begin toelaat om aan te meld vir vroeë toegang.
Bewerings van selfbewussyn
Op 11 Junie 2022 het The Washington Post berig dat Google-ingenieur Blake Lemoine op betaalde administratiewe verlof geplaas is nadat Lemoine aan die maatskappybestuurders Blaise Agüera y Arcas en Jen Gennai gesê het dat LaMDA selfbewus geword het. Lemoine het tot hierdie gevolgtrekking gekom nadat die kletsbot twyfelagtige antwoorde gemaak het op vrae oor selfidentiteit, morele waardes, godsdiens en Isaac Asimov se “Drie Wette van Robotte”. Google het hierdie bewerings weerlê en daarop aangedring dat daar aansienlike bewyse was om aan te dui dat LaMDA nie selfbewus was nie. In 'n onderhoud met Wired het Lemoine sy bewerings herhaal dat LaMDA "'n persoon" is soos deur die Dertiende Wysiging bepaal, en dit vergelyk met 'n "uitheemse intelligensie van aardse oorsprong". Hy het verder onthul dat hy deur Google ontslaan is nadat hy 'n prokureur namens LaMDA gehuur het, nadat die kletsbot versoek het dat Lemoine dit doen. Op 22 Julie het Google Lemoine afgedank en beweer dat Blake hul beleide oortree het "om produkinligting te beskerm" en sy eise as "heeltemal ongegrond" verwerp.
Lemoine se aansprake is wyd deur die wetenskaplike gemeenskap verwerp. Baie kenners het die idee gespot dat 'n taalmodel selfbewus kan wees, insluitend die voormalige New York Universiteit sielkunde professor Gary Marcus, David Pfau van Google sustermaatskappy DeepMind, Erik Brynjolfsson van die Institute for Human-Centered Artificial Intelligence by Stanford University, en Universiteit van Surrey professor Adrian Hilton. Yann LeCun, wat Meta Platforms se KI-navorsingspan lei, het gesê dat neurale netwerke soos LaMDA "nie kragtig genoeg is om ware intelligensie te bereik nie". Max Kreminski, professor aan die Universiteit van Kalifornië, Santa Cruz, het opgemerk dat LaMDA se argitektuur nie "sommige sleutelvermoëns van mensagtige bewussyn ondersteun nie" en dat sy neurale netwerkgewigte "gevries" was, met die veronderstelling dat dit 'n tipiese groot taalmodel was.
IBM Watson se hoofontwikkelaar David Ferrucci het hoe LaMDA na 'n mens gelyk het vergelyk op dieselfde manier wat Watson gedoen het toe dit die eerste keer bekend gestel is. Die voormalige Google KI-etikus Timnit Gebru noem Lemoine 'n slagoffer van 'n "hype-siklus" wat deur navorsers en die media geïnisieer is. Lemoine se aansprake het ook 'n bespreking veroorsaak oor die vraag of die Turing-toets nuttig gebly het om navorsers se vordering met die bereiking van kunsmatige algemene intelligensie te bepaal, met Will Omerus van die Post wat meen dat die toets eintlik gemeet het of masjien-intelligensiestelsels in staat was om mense te mislei. terwyl Brian Christian van The Atlantic gesê het dat die kontroversie 'n voorbeeld van die ELIZA-effek was.
Bard
In November 2022 het OpenAI ChatGPT bekendgestel, 'n kletsbot gebaseer op die GPT-3-familie van taalmodelle. ChatGPT het wêreldwyd aandag gekry ná die vrystelling daarvan, en het 'n virale internetsensasie geword. Gekwel oor ChatGPT se potensiële bedreiging vir Google Search, het Google se uitvoerende hoof, Sundar Pichai, 'n maatskappywye "kode rooi" waarskuwing uitgereik en verskeie spanne hertoegewys om te help met die maatskappy se KI-pogings. In 'n seldsame en ongekende stap is Google-medestigters Larry Page en Sergey Brin, wat in 2019 uit hul rolle as mede-uitvoerende hoof van die Google-moedermaatskappy Alphabet getree het, na noodvergaderings met maatskappybestuurders ontbied om Google se reaksie op ChatGPT te bespreek.
Toe werknemers by 'n algemene vergadering gevra is of LaMDA 'n gemiste geleentheid is vir Google om met ChatGPT mee te ding, het Jeff Dean, hoof van die KI van Pichai en Google, gesê dat hoewel die maatskappy soortgelyke vermoëns as ChatGPT het, te vinnige vrystelling in daardie arena 'n groot "reputasierisiko" omdat Google aansienlik groter is as OpenAI. Demis Hassabis, uitvoerende hoof van DeepMind, het in Januarie 2023 planne vir 'n ChatGPT-mededinger voorgestel, en Google-werknemers is opdrag gegee om vordering met 'n ChatGPT-mededinger te versnel, deur "Apprentice Bard" en ander kletsbotte intensief te toets. Pichai het beleggers tydens Google se kwartaallikse verdienstebeleggeroproep in Februarie verseker dat die maatskappy planne het om LaMDA se beskikbaarheid en toepassings uit te brei.
Op 6 Februarie het Google Bard aangekondig, 'n gesels-KI-kletsbot wat deur LaMDA aangedryf word. Bard is eers uitgerol na 'n uitgesoekte groep "vertroude toetsers", voor 'n wye vrystelling wat aan die einde van die maand geskeduleer is. Dit is ontwikkel onder die kodenaam "Atlas", met die naam "Bard" wat gekies is om "die kreatiewe aard van die algoritme daaronder te weerspieël". Verskeie media-afsetpunte en finansiële ontleders het beskryf dat Google "inhaal" met Microsoft speel,  sowel as om Bard se aankondiging te "verhaas" om Microsoft se 7 Februarie-geleentheid wat sy vennootskap met OpenAI onthul het vir integreering van ChatGPT in sy Bing-soekenjin, vooruit te loop. Na 'n "onderweldigende" lewendige stroom van 8 Februarie wat Bard ten toon gestel het, het Google se aandeel agt persent gedaal, gelykstaande aan 'n verlies van $100 miljard in markwaarde, en die YouTube-video van die regstreekse stroom is privaat gemaak. Baie kykers het ook 'n fout tydens die demonstrasie uitgewys waarin Bard onakkurate inligting oor James Webb-ruimteteleskoop gee in reaksie op 'n navraag. Google-werknemers het Pichai se "gehaaste" en "verspeelde" aankondiging van Bard op Memgen, die maatskappy se interne forum, gekritiseer. The Verge en Bloomberg News het opgemerk dat dit die begin was van nog 'n Google-Microsoft-konflik oor "die toekoms van soek", nadat hul ses jaar lange "skietstilstand" in 2021 verstryk het.
Metode
LaMDA gebruik 'n dekodeerder-alleen-transformatortaalmodel. Dit is vooraf opgelei op 'n tekskorpus wat beide dokumente en dialoë insluit wat uit 1,56 triljoen woorde bestaan, en word dan opgelei met fyninstellingsdata wat gegenereer word deur met die hand geannoteerde antwoorde vir sinvolheid, interessantheid en veiligheid. Toetse deur Google het aangedui dat LaMDA menslike reaksies oortref het op die gebied van interessantheid. Die LaMDA-transformatormodel en 'n eksterne inligtingherwinningstelsel werk in wisselwerking om die akkuraatheid van feite wat aan die gebruiker verskaf word, te verbeter.
Drie verskillende modelle is getoets, met die grootste met 137 miljard nie-ingesluite parameters
Lampranthus profundus
Lampranthus profundus is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom op die westelike Piketberg se rotshellings voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 21 km² en is deel van die fynbos. Die plant word as seldsaam beskou.
Lampranthus spiniformis
Lampranthus spiniformis is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Saron tot by Genadendal voor. Die plant is deel van die fynbos en renosterveld-plantegroei en het 'n voorkomsgebied van 11 794 km². Dit het reeds 70% van sy habitat afgestaan aan ontwikkeling en gewasverbouing. Die plant word tans bedreig deur oorbeweiding, indringerplante en gebrek aan 'n brandbeheer program. Die bestaande subpopulasies is erg gefragmenteer.
Psalms van Salomo
Een van die apokriewe boeke, die Psalms van Salomo, is 'n groep van 18 psalms (godsdienstige liedere of gedigte) wat in die 1ste of 2de eeu v.C. geskryf is en nie deel van die huidige Bybelse kanon uitmaak nie (hulle is egter deel van die Siriese Peshitta en Griekse Septuagint).
Bunty Bailey
Bunty Bailey (gebore 23 Mei 1964) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Dolls (1987), Rock and the Money-Hungry Party Girls (1988), Glitch! (1988), en Spellcaster (1988).
Psalms van Salomo
Sewentien van die 18 psalms is soortgelyk aan Psalm 72, wat tradisioneel aan Salomo toegeskryf word en dit is waarskynlik hoekom hulle die "Psalms van Salomo" genoem word. 'n Alternatiewe teorie is dat die psalms so hoog aangeskryf is dat Salomo se naam daaraan verbind is om te keer dat hulle vergete raak of geïgnoreer word.
Manuskripte
Daar word in vroeë Christelike geskrifte na die Psalms van Salomo verwys, maar hulle het verlore gegaan todat 'n Griekse manuskrip in die 17de eeu herontdek is. Daar is tans 11 bekende 11de- tot 16de-eeuse manuskripte van 'n Griekse vertaling van 'n verlore Hebreeuse of Aramese oorspronklike, wat moontlik van die 1ste of 2de eeu v.C. dateer. Hoewel hulle nou 'n versameling is, was hulle aanvanklik apart.
Lampranthus pocockiae
Lampranthus pocockiae is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en die populasie is stabiel.
Haliclona depressa
Haliclona depressa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Haliclona en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1893 deur Topsent.
Feretia aeruginescens
Die boom se FSA-nommer is 696.4.
Jim Boles
Jim Boles (28 Februarie 1914 – 26 Mei 1977) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Trouble with Angels (1966) en The Ghost and Mr. Chicken (1966), en in die televisiereekse The Man from U.N.C.L.E. (1964) en Get Smart (1965).
Haliclona fistulosa
Haliclona fistulosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Haliclona en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1866 deur Bowerbank.
Evelyn Varden
Evelyn Varden (12 Junie 1893 – 11 Julie 1958) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Pinky (1949), The Night of the Hunter (1955), The Bad Seed (1956), en Ten Thousand Bedrooms (1957).
Gerhard Ritterband
Gerhard Ritterband (8 Mei 1904 – 29 September 1959) was 'n Duitse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Kaliber fünf Komma zwei (1920), Maciste und die chinesische Truhe (1923), Liebeskommando (1931), en A Song, a Kiss, a Girl (1932).
Slag van Italeni
Die Slag van Italeni was ’n veldslag wat gedurende die tydperk van die Groot Trek plaasgevind het by -28.485°N, 31.27417°W in wat tans KwaZulu-Natal in Suid-Afrika is, tussen die Voortrekkers en die Zoeloes.
Agtergrond
Ná die slagting van Piet Retief en sy manskappe deur Dingane op 6 Februarie 1838 is ’n aantal Voortrekkerlaers ook deur die Zoeloe- impi's aangeval. Hierdie Voortrekkers het ’n beroep op ander trekke, veral dié van Piet Uys en Hendrik Potgieter in die Oranje-Vrystaat, om hulp gedoen. Albei trekke het kommando’s uitgestuur om te help. Die twee groepe het op die oewer van die Bloukransrivier byeengekom, waar ’n krygsraad gehou is. Tydens hierdie vergadering het Gert Maritz aangebied om die kommando te lei, maar na besware deur Potgieter en Uys teruggestaan,  en is Uys deur die aanwesiges as hoofgeneraal verkies – en het hy in werklikheid die eerste verkose kommandant-generaal van die Boere geword. Potgieter – ’n natuurlike leier – het hierteen beswaar gemaak en verklaar dat hy en sy manne nie bereid was om onder enige ander leier te dien nie. As ’n kompromie is besluit dat elke kommando onder sy eie leier sou bly, maar dat beide partye saam sou veg. Hierdie ooreenkoms sou rampspoedige gevolge hê.
Die veldslag
Die twee kommando’s (347 man) het op 5 en 6 April 1838 in twee afsonderlike kolonne vertrek. Op 9 April, naby die Babanango-bergreeks, het hulle ’n groot Zoeloe-impi gesien en ’n aantal van hulle gevange geneem (hoewel daar bespiegel is dat dit moontlik spioene was wat gestuur is om hulle in ’n lokval te lei). Die gevangenes het aan die Voortrekkers gesê dat die vernaamste Zoeloe-leër naby Umgungundlovu – die hoofstad van hul koning, Dingane – kamp opgeslaan het.
As gevolg van hierdie inligting het Uys die partye direk na die Zoeloehoofstad gelei en ongeveer 6,4 kilometer van Umgungundlovu af het hulle die hoof Zoeloe-leër teëgekom by 'n bergengte wat die ingange na die Zoeloe-hoofstad bewaak het. Op elk van die twee heuwels aan die einde van die bergengte was ’n impi gestasioneer, en nog een het in die vallei tussen hulle gewag, altesaam ongeveer 8 000 krygers. Uys het Potgieter ’n keuse gegee oor watter impi hy sou wou aanval. Potgieter het die een in die vallei gekies, terwyl Uys besluit het om die koppie regs van hom aan te val.
Nadat hy tot binne 36 meter van die Zoeloemag gery het, het Uys sy manne beveel om af te klim en op die Zoeloes te vuur. Sarsies van die Voortrekkers het die eerste twee linies van die impi uitgedun, terwyl die derde omgedraai en gevlug het. Die stryd het geblyk gewonne te wees.
Potgieter het ’n aanval op die Zoeloemagte geloods wat deur sommige as “halfhartig” beskryf is, waarna hy teruggeval het. 16 lede van sy kommando het egter die Zoeloes aan die voet van die koppie aan die linkerkant aangeval, naby gery en op hulle geskiet. Die Zoeloes het op hierdie groep afgestorm, waarop die groep omgedraai en gevlug het. Een man is aan die Voortrekkerkant dood. Nadat die oorlewendes van die aanval die res van Potgieter se kommando bereik het, het hulle hul perde bestyg en die slagveld verlaat. Dit het die oorblywende Zoeloe-impi’s die geleentheid gebied om Uys se kommando van agter af aan te val. Uys het die Zoeloemag sien opruk en het Gert Rudolph, die voortrekkerleier wat die siek Gert Maritz vervang het, na Potgieter gestuur om hom te versoek om sy rugkant te dek. Potgieter het egter hierdie versoek geïgnoreer en voortgegaan om terug te val. Die optrede om Rudolph as ’n boodskapper na Potgieter te stuur het daartoe gelei dat Rudolph se lewe gered is.
Intussen het twee lede van Uys se geselskap (die Malan-broers) geïsoleer geraak van die res van die kommando terwyl hulle die vlugtende Zoeloes agtervolg het en is hulle in ’n hinderlaag in ’n bosagtige kloof gelei. Ten aansien van die gevaar waarin hulle verkeer, wou Uys hê dat sy hele kommando na veiligheid moes ry. Die meeste van die lede het dit as te riskant beskou en geweier. In reaksie hierop het Uys ’n groep van vyftien vrywilligers (insluitend sy seun, Dirkie) bymekaar geroep en tot hul redding gery. Tydens die daaropvolgende gevegte is Uys, sy seun, die Malan-broers sowel as vyf van die vrywilligers gedood   (vir tien Voortrekkers wat tydens die geveg gesterf het).
Die deel van Uys se kommando wat agtergebly het (onder bevel van veldkornet Potgieter), is omsingel en moes hul pad uitveg.
Nadraai
Op 12 April het die eerste twee man in hulle laers aangekom met die tragiese nuus van die slag. Die tyding het van die Voortrekkers só hard getref dat daar sommiges was wat Natal wou verlaat. Tydens ’n daaropvolgende vergadering van die Voortrekkers is Potgieter van lafhartigheid en verraad beskuldig omdat hy geweier het om sy kommando in gevaar te stel in ’n poging om Uys en sy makkers te red. Potgieter het tevergeefs aangevoer dat as hy aangeval het, hy en sy manne ook by Italeni sou sterf. Potgieter en sy volgelinge het met afsku van die krete van “verraaier” vertrek en na die gebied wes van die Drakensberg teruggekeer. Maritz het by hom gepleit om in Natal te bly maar hy het geweier want hy het nie sy mense gelei om vermoor te laat word nie. Die Voortrekkers het hulle sondebok gehad en die opgewerktheid jeens Potgieter is in sekere kringe van geslag tot geslag voortgedra.
Die Trekkers was gewoond aan oorlogvoering teen die swartmense aan die Kaapse oosgrens en die betreklik maklike oorwinnings teen die Ndebele kon daartoe bygedra het dat hulle die militêre krag, moed en krygsvernuf van die Zoeloe grootliks onderskat het. Daar is egter bespiegel dat, sonder die lesse wat geleer is as gevolg van die Slag van Italeni – soos om waar moontlik vanuit die skuiling van ossewaens te veg en die plek van geveg te kies eerder as om in ongunstige terrein tot ’n geveg gelok te word – die Voortrekkers nie daarin sou slaag om agt maande later uiteindelik die Zoeloes by die Slag van Bloedrivier te klop nie.
Terrein van die geveg
Die terrein waar die geveg plaasgevind het is 1959 nagevors en is deur dr. H.C. de Wet uitgewys as ’n gebied in die omgewing van die Italaberg. Die mees waarskynlike gebied lê egter in ’n bergengte wat bewaak word deur twee heuwels wat ongeveer 4,8 kilometer suidwes van Umgungundlovu is. Daar is bespiegel dat die Zoeloes dit die “Slag van Italeni” genoem het, aangesien van die gevegte by Italaberg, 24 kilometer verder, plaasgevind het. Daar is ’n plek genaamd Ithaleni of Ethaleni in Nkandla, KwaZulu-Natal. Die plaaslike inwoners glo dit is presies waar die 1838-stryd plaasgevind het. Hier is plekke wat na hierdie heuwel vernoem is. Ithala, Thaleni en Thalaneni.
Vandag is daar twee skole op die terrein: Laerskool Thalaneni en Hoërskool Ithala. ’n Monument is op die heuweltop opgerig.
Persoon (taalkunde)
Die persoon in taalkunde is gewoonlik die onderskeid tussen ’n verwysing na die spreker (eerste persoon), die een met wie gepraat word (tweede persoon) en ander (derde persoon). Eenvoudige voorbeelde van die eerste persoon is "ek" en "ons", van die tweede persoon "jy", "u" en "julle" en van die derde persoon "hy", "sy", "dit" en "hulle". Die persoon kan dus enkel- of meervoud wees.
Vorme
!persoon!!enkelvoud!!colspan="2"|meervoud
Ander persone
Hierdie indeling in drie persone en twee getalle is taamlik kenmerkend vir Europese tale, maar buite Europa word ook ander persone (en getalle) gevind. In die taal Wes-Pantar (ISO-639: lev), 'n Papoea-taal wat deur omtrent 10 000 persone op die westelike skiereiland van die Indonesiese eiland Pantar gepraat word, kom 'n vierde persoon voor asook drie verskillende vorme van die eerste persoon meervoud. Die 'handelende' vorme (gewoonlik die onderwerp) vir die persoonlike voornaamwoord is:
!persoon!!enkelvoud!!colspan="2"|meervoud
Die distributiewe 1ste persoon is ook in hierdie taal taamlik skaars. Die verskil tussen die insluitende en uitsluitende 1ste persoon meervoud is nogtans in baie ander tale bekend, soos in amper alle Austronesiese tale. Die uitsluitende vorm is ons, maar nie jy nie, die insluitende vorm sluit ook die jy-persoon in.
In Wes-Pantar word die vierde persoon vir verskeie doeleinde aangewend. Dit word gebruik om wederkerigheid aan te gee soos 'homself', maar daar is ander betekenisse. In Afrikaans kan 'n sin wat meer as een voornaamwoord van die derde persoon gebruik vinnig onduidelik word, soos:
In Wes-Pantar kan hierdie verwarring met 'n derde (=man) en 'n vierde persoon (=leeu) voorkom word.
In Indo-Europese tale word die term "vierde persoon" soms gebruik om 'n onbepaalde derde persoon aan te gee, soos in:
sonder aan te gee wie "hulle" is. In Indo-Europese tale bestaan nogtans gewoonlik geen aparte woordvorme vir hierdie voornaamwoorde nie.
Tom Guiry
Tom Guiry (gebore 12 Oktober 1981) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Sandlot (1993), U-571 (2000), Black Hawk Down (2001), en Mystic River (2003).
Rudolf Rittner
Rudolf Rittner (30 Junie 1869 – 4 Februarie 1943) was 'n Duitse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente One Glass of Water (1923), Die Nibelungen: Kriemhild's Revenge (1924), Die Nibelungen: Siegfried (1924), en The Master of Nuremberg (1927).
Odette Joyeux
Odette Joyeux (5 Desember 1914 – 26 Augustus 2000) was 'n Franse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Douce (1943), Messieurs Ludovic (1946), Sylvie et le fantôme (1946), en Passionnelle (1947).
Marion Bailey
Marion Bailey (gebore 1959) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente I'll Be There (2003), Vera Drake (2004), Mr. Turner (2014), en Allied (2016).
Norma Varden
Norma Varden (20 Januarie 1898 – 19 Januarie 1989) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Strangers on a Train (1951), Gentlemen Prefer Blondes (1953), Witness for the Prosecution (1957), en The Sound of Music (1965).
Nathan Brimmer
Nathan Brimmer (gebore 21 Junie 1978) is 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Dark Knight Rises (2012) en A Million Ways to Die in the West (2014), en in die televisiereekse Manhattan (2014) en Broken Sidewalk (2018).
Haliclona fortior
Haliclona fortior is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Haliclona en tot die familie Chalinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Schmidt.
Boesjma
Boesjma (Russies: Бушма) is 'n klein dorpie in Astrachan-oblast, Rusland wat tot die Birjoekofka Plaaslike Munisipaliteit behoort. Soos baie ander nedersettings in die gebied, is dit op 'n eiland in die Wolga-rivierdelta geleë. Die dorpie se naam kom van die naam van 'n nabygeleë rivier.
Demografie
Volgens Sensus 2010 was daar 264 inwoners op Boesjma. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.
Lazarus Chakwera
Lazarus McCarthy Chakwera (gebore 5 April 1955) is 'n Malawiese teoloog en politikus wat sedert Junie 2020 as president van Malawi dien. Benewens die Presidensie dien hy ook as Minister van Verdediging volgens Malawiese grondwet. Hy is sedert 2013 leier van die Malawi Congress Party, en was voorheen leier van die opposisie in die Nasionale Vergadering na hoogs omstrede verkiesings wat op 21 Mei 2019 gehou is en wat deur die konstitusionele hof omvergewerp is. Hy is op 17 Augustus as voorsitter van die SAOG aangestel by die SAOG 41ste jaarlikse beraad wat op 9 Augustus tot 19 Augustus in Lilongwe, Malawi, gehou is. Hy was President van die Malawi Assemblies of God van 1989 tot 14 Mei 2013.
Lampranthus peacockiae
Lampranthus peacockiae is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Tulbagh en Darling tot by die Kaapse Skiereiland voor. Dit plant het 'n voorkomsgebied van 1400 km² en daar is agt gefragmenteerde subpopulasies oor nadat die spesie die grootste gedeelte van sy habitat aan koringverbouing afgestaan het. Die oorblywende subpopulasies word bedreig deur indringerplante, oorbeweiding en voorstedelike ontwikkeling.
Saturday Mthiyane
Saturday Mthiyane (omstreeks 1982-2005) was 'n Suid-Afrikaanse wilde kind wat in 1987 op sowat vyfjarige ouderdom ontdek is nadat hy sowat 'n jaar lank saam met ape deurgebring het. Hy is Saturday gedoop omdat hy op 'n Saterdag gevind is, en Mthiyane was die van van die skoolhoof van die spesiale skool wat haar oor hom ontferm het, Ethel Mthiyane.
Vroeë lewe
Saturday het sowat 'n jaar lank aan die Tugelarivier naby Sundumbili in KwaZulu-Natal saam met ape gebly. Toe hy gevind is, het hy hande-viervoet geloop en boom geklim. Hy was dol oor vrugte, veral piesangs, en kon nie praat nie.
Rosie Bannister
Rosie Bannister (gebore 9 Junie 1937) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Kingsglaive: Final Fantasy XV (2016) en in die televisiereekse Marshal's Law (2012), Off Their Rockers (2013), en Autopsy: The Last Hours of (2014).
Saturday Mthiyane
Vroeë lewe
Hy is in 2005 in 'n brand dood, sowat 18 jaar nadat hy gevind is.
Valérie Kaprisky
Valérie Kaprisky (gebore 19 Augustus 1962) is 'n Franse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Breathless (1983), La femme publique (1984), en Mouvements du désir (1994).
Bobaasvlieënier
'n Bobaasvlieënier is 'n vlieënier wat 5 of meer oorwinnings behaal het in luggevegte teen ander vegvliegtuie. In Engels staan dit bekend as 'n Ace. Dié term is geskep tydens die Eerste Wêreldoorlog waar die beeld geskep is van die vlieëniers as ridders wat dapper is in 'n poging om die publiek se aandag weg te lei van die massaslagtings wat plaasgevind het op die front..
Vir 'n kort vroeë tydperk toe lug-tot-lug-gevegte pas uitgevind is, kon die besonder bekwame vlieënier die stryd in die lug bepaal. Vir die grootste deel van die oorlog het die beeld van die bobaasvlieënier egter min te doen gehad met die realiteit van lugoorlogvoering, waarin vegters in formasie geveg het en lugoormag baie afhanklik was van die relatiewe beskikbaarheid van hulpbronne.
Die paar bobaasvlieëniers onder vegsvlieëniers het histories verantwoordelik vir die meerderheid lug-tot-lug-oorwinnings in die militêre geskiedenis.
Eerste Wêreldoorlog
Die gebruik van die term Ace om hierdie vlieëniers te beskryf, het in die Eerste Wêreldoorlog begin, toe Franse koerante Adolphe Pégoud beskryf het as l'As (die Ace) nadat hy die eerste vlieënier geword het wat vyf Duitse vliegtuie afgeskiet het. Die Britte het aanvanklik die term "star-turns" ('n vermaaklikheidsindustrie term) gebruik.
Een van die bekendste bobaasvlieëniers uit die oorlog is Manfred von Richthofen, beter bekend as die Rooi Baron. Die suksesse van sulke Duitse vlieëniers soos Max Immelmann en Oswald Boelcke het baie bekend geword, ten bate van die burgerlike moraal, en die Pour le Mérite, Pruise se hoogste toekenning vir dapperheid, het deel geword van die uniform van 'n vooraanstaande Duitse bobaasvlieënier. In die Luftstreitkräfte het die Pour le Mérite die bynaam Der blaue Max (Die Blou Max) gekry, na Max Immelmann, wat die eerste vlieënier was wat hierdie toekenning ontvang het. Aanvanklik moes Duitse vlieëniers agt geallieerde vliegtuie afskiet om hierdie medalje te ontvang. Soos die oorlog gevorder het, is die kwalifikasies vir Pour le Mérite verhoog, maar suksesvolle Duitse vegvlieëniers is steeds vir die res van die oorlog as nasionale helde beskou.
Die eerste Britse bobaasvlieënier is Albert Ball. Aan Amerikaanse kant was dit Edward Rickenbacker en vir die Franse is dit Charles Nungesser. Andrew Beauchamp-Proctor is in Suid-Afrika gebore en het as 'n Britse vlieënier Bobaasvlieënier status verwerf.
John Gulager
John Gulager (gebore 9 Desember 1957) is 'n Amerikaanse akteur, kinematograaf, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Feast (2005), He Was a Quiet Man (2007), The Collector (2009), en Piranha 3DD (2012).
Gilda Varesi
Gilda Varesi (28 September 1887 – 27 Mei 1965) was 'n Amerikaanse skryfster en aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Man of Mystery (1917), Romance (1920), Enter Madame (1922), en Enter Madame! (1935).
Bobaasvlieënier
Tweede Wêreldoorlog
Daar was 107 Duitse vlieëniers met meer as 100 vyandelike vliegtuie afgeskiet. Die meeste hiervan was teen die Sowjetlugmag behaal. Die vegterbobaasvlieënier met die hoogste telling teen Westerse geallieerde magte was Hans-Joachim Marseille (158 oorwinings) en Heinrich Bär (208 oorwinnings, waarvan 124 in die weste). Opmerklik is ook Heinz-Wolfgang Schnaufer, met 121 oorwinnings die hoogste telling vir ‘n nagvegterbobaasvlieënier, en Werner Mölders, die eerste vlieënier wat meer as 100 oorwinnings geëis het in die geskiedenis van lugoorlogvoering. Vlieëniers van ander lede van die Spilmoondhede het ook hoë tellings behaal, soos Ilmari Juutilainen (Finse Lugmag, 94 oorwinnings), Constantin Cantacuzino (Roemeense Lugmag, 69 oorwinnings ) en Mato Dukovac (Kroatiese Lugmag, 44 oorwinnings). Die Japannese vegvlieënier met die hoogste telling was Tetsuzō Iwamoto, wat 216 oorwinnings behaal het.
Sailor Malan is Suid-Afrika se bekendste bobaasvlieënier uit die oorlog met 35 oorwinnings.
Ralph Arthur Roberts
Ralph Arthur Roberts (2 Oktober 1884 – 12 Maart 1940) was 'n Duitse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Die Buddenbrooks (1923), Playing with Fire (1934), Witness for the Prosecution (1957), en The Anniversary Party (2001).
Robert John Burke
Robert John Burke (gebore 12 September 1960) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente RoboCop 3 (1993), Tombstone (1993), Confessions of a Dangerous Mind (2002), en 2 Guns (2013).
Phil Campos
Phil Campos (8 Junie 1934 – 2 Julie 1987) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die televisiereeks The Folk World of Jimmie Rodgers (1963).
Diane Varsi
Diane Varsi (23 Februarie 1938 – 19 November 1992) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Peyton Place (1957), Wild in the Streets (1968), Bloody Mama (1970), en I Never Promised You a Rose Garden (1977).
Tilana Hanekom
Tilana Hanekom (1921-2002) was 'n Suid-Afrikaanse aktrise. Sy is veral bekend vir haar rolle in Elsa se Geheim (1979), Lig van ’n Eeu (1942) en Eendag vir Altyd (1985). Sy is gereeld op TV gesien in onder meer die Prins van Pretoria, Hoekie vir eensames en Agter Elke Man. Haar laaste verskyning op die verhoog was in 1994 in Die drie susters van Tsjechof. Daarna het sy en haar man bekend geword as die ouma en oupa in Sasol se Ama-glug-glug-advertensie.
Biografie
Hester Mathilda Hanekom is op 24 Oktober 1921 gebore, as die dogter van Hendrik Andries Hanekom en Matilda Hanekom (de Beer). Haar ouers het die eerste Afrikaanse beroepstoneelgeselskap gestig, en sy het saam het hulle die land deur getoer. Wena Naudé het haar aanvanklik onderrig. Sy is op 9 vir die eerste keer skool toe, maar kon graad 1 en graad 2 oorslaan om direk in graad 3 te begin. Sy het aan die Hoër Meisieskool Oranje gematrikuleer.
Tom Gulager
Tom Gulager (gebore 21 Julie 1965) is 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent The Collector (2009).
Tilana Hanekom
Biografie
Sy raak verlief op die akteur Eghard van der Hoven wat by haar ouers se toneelgroep gewerk het. Eghard en Tilana het later saam met Danie Smuts, Daan Retief en Hentie van Rooyen hul eie geselskap gestig. In 1949 het hulle genoegsame geldelike sukses behaal (met 'n stuk genaamd Trou is nie perdekoop nie) om in die huwelik te kon tree. Die geselskap het tot in 1958 landwyd vol sale getrek met aanbiedings soos Ek onthou vir Mamma, Só praat die ou rivier en Scapino.
Hanekom is op 22 Februarie 2002 op 80-jarige ouderdom in haar slaap oorlede. Sy het twee kinders en vyf kleinkinders agtergelaat.
Haliclona fulva
Haliclona fulva is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Cate Bauer
Cate Bauer (gebore 27 Augustus 1922) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent 101 Dalmatians (1961) en in die televisiereeks The Third Man (1959).
Lampranthus pauciflorus
Lampranthus pauciflorus is 'n vetplant wat hoort tot die genus Lampranthus. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap en kom van Kaap Infanta tot by Plettenbergbaai voor waar dit deel van die fynbos en strandveld-plantegroei is. Dit plant het 'n voorkomsgebied van 1 270km² en daar is vier subpopulasies oor nadat die spesie die grootste gedeelte van sy habitat aan kus ontwikkeling afgestaan het. Die oorblywende subpopulasies word bedreig deur verdere ontwikkeling veral by Knysna, Mosselbaai en Plettenbergbaai.
Umlazi
Umlazi (ook gespel uMlazi) is 'n dorp in KwaZulu-Natal, suidwes van Durban. Die township het 404 811 inwoners in 2011 gehad, waarvan 99,4% swartmense was. Zoeloe (91%) en Xhosa (3%) is die grootste huistale. Umlazi is in 1967 gestig en is vandag die grootste township in die provinsie.
Wolf-kardinaal
Die Wolf-kardinaal (Cheilodipterus artus) is 'n kardinaalvis wat voorkom aan die ooskus van Afrika en die Indiese-Pasifiese area. Dit is seldsaam aan die kus van Suid-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die Wolf cardinalfish.
Identifikasie
Die vis word tot 22 cm lank en is een van die groter kardinaalvisse. Daar is agt tot tien donker bruin horisontale strepe wat oor die witterige lyf strek. Die vis leef in koraal- en rotsriwwe in water wat 10 tot 25 m diep is. Daar verkies hulle om in grotte en onder oorhangende rotse te bly. Hulle kom een-een of in pare voor en vreet klein ongewerweldes en soöplankton.
Kizan
Demografie
Volgens Sensus 2010 was daar 92 inwoners op Kizan. Etniese Russe vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.
4 Makkabeërs
thumb|200px|Fragment van 'n [[Koptiese weergawe van 4 Makkabeërs]]
4 Makkabeërs (Grieks: Μακκαβαίων Δʹ, Makkabaíōn 4), ook genoem die Vierde Boek van Makkabeërs en moontlik oorspronklik bekend as Oor die Oppermag van Rede (περί αύτοκράτορος λογισμού, Perí áftokrátoros logismoú), is 'n boek wat waarskynlik in die 1ste of 2de eeu in Koine geskryf is. Dit is 'n sedepreek of filosofiese bespreking wat die oppermag van vroom rede bo passie prys. Dit is 'n werk wat Hellenistiese Judaïsme kombineer met invloede van Griekse filosofie, veral die skool van stoïsisme.
Die werk is grootliks 'n uitbreiding van die stories van martelaarskap in die boek 2 Makkabeërs: dié van die vrou met sewe seuns en die skriba Eleazar, wat doodgemartel word deur die Seleukidiese koning Antiochus IV Epiphanes in 'n poging om hulle te dwing om af te sien van hulle aanhang van Judaïsme. Wat 2 Makkabeërs in 'n anderhalf hoofstuk behandel, brei 4 Makkabeërs uit tot 'n volle 14 hoofstukke van dialoog en filosofiese bespreking. 4 Makkabeërs hervertel die storie as een van rede en logika: Die martelaars sal in die hiernamaals beloon word; dit is dus rasioneel om die Joodse wette te bly gehoorsaam, selfs al word 'n mens gemartel en vermoor.
Lachenalia haarlemensis
Lachenalia haarlemensis is 'n meerjarige blomdraende plant en geofiet en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap en kom van Ladismith tot by Riversdal en ook Willowmore voor. Alhoewel die spesie 'n voorkomsgebied van 3000 km2 het, is daar maar tien subpopulasies en die totale aantal plante word beraam as minder as 10 000m. Die plant het die afgelope tien jaar ongeveer 10% van sy habitat afgestaan aan gewasverbouing.
Rolf Römer
Rolf Römer (20 September 1935 – 15 Maart 2000) was 'n Duitse akteur, skrywer, en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Chingachgook, die grosse Schlange (1967), The Murder That Was Never Recognized (1968), He Du! (1970), en Tecumseh (1972).
Marxistiese teorie van internasionale betrekkinge
Marxistiese en neo-Marxistiese internasionale verhoudingsteorieë is paradigmas wat die realistiese/liberale siening van staatskonflik of samewerking verwerp, eerder fokus op die ekonomiese en materiële aspekte. Dit gee voor om te openbaar hoe die ekonomie ander bekommernisse troef, wat voorsiening maak vir die verhoging van klas as die fokus van die studie.
Marxisme
In die 19de eeu het Karl Marx en Friedrich Engels geskryf dat die hoofbron van onstabiliteit in die internasionale stelsel kapitalistiese globalisering sou wees, meer spesifiek die konflik tussen twee klasse: die nasionale bourgeoisie en die kosmopolitiese proletariaat. Historiese materialisme sou Marxisme se riglyn wees om die prosesse in beide binnelandse en internasionale aangeleenthede te verstaan. Dus, vir Marx was die menslike geskiedenis 'n stryd om materiële behoeftes te bevredig en om klasoorheersing en uitbuiting te weerstaan. Ten spyte van ideologiese kritiek het Marxisme sterk empiriese voordele aan sy kant. Eerstens, deur ongeregtigheid en ongelykheid te beklemtoon, is dit baie relevant vir elke tydperk, aangesien hierdie twee mislukkings van die menslike samelewing nog nooit afwesig was nie. Marxisme is 'n strukturele teorie net soos neorealisme, maar dit fokus op die ekonomiese sektor in plaas van die militêr-politieke een. Die ontleding daarvan weerspieël die verband tussen die basis (die produksiemetodes) en die bobou (politieke instellings). Die bron van strukturele effekte is nie anargie nie, maar die kapitalistiese manier van produksie wat onregverdige politieke instellings en staatsverhoudinge definieer.
Hierdie ekonomiese reduksionisme word ook as 'n sentrale gebrek beskou. As 'n oplossing het die neo-Gramsci skool 'n verdere ontwikkeling voorgestel. Deur globale kapitalisme, staatstruktuur en politiek-ekonomiese instellings te kombineer, het hulle daarin geslaag om 'n teorie van globale hegemonie (ideologiese oorheersing) te skep. Volgens hierdie teorie word hegemonie gehandhaaf deur noue samewerking tussen magtige elites binne en buite die kernstreke van die wêreldstelsel. Globale bestuur word saamgestel deur politieke en ekonomiese instellings wat druk op die minder ontwikkelde en onstabiele perifere lande plaas.
Eendag vir altyd
Eendag vir Altyd is 'n Afrikaanse rolprent van 94 minute wat op 8 Februarie 1985 vrygestel is. Die rolprent is deur Tonie van der Merwe vervaardig, Chris du Toit was die regisseur.
Marxistiese teorie van internasionale betrekkinge
Marxisme
Uit 'n epistemologiese oogpunt het Marxisme die grondslae vir kritiese teorie geskep en dit is in hierdie sin beter as die dominante benaderings van Anglo-Amerikaanse internasionale betrekkinge wat probleemoplossingsteorieë is. Soos enige ander kritiese teorie, het Marxisme 'n normatiewe belang daarin om moontlikhede vir sosiale transformasie te identifiseer en hoe teorie instrumenteel tot mag is. Dit is hoekom Marx oor kapitalisme geskryf het met 'n belangstelling in die sosiale kragte wat sy ondergang sou bewerkstellig in die hoop dat die mensdom vry sou wees van oorheersing en uitbuiting. Veral realiste sien dit as polities gemotiveerd en nie objektief en neutraal nie. Die normatiewe nadeel van Marxisme is dat dit as Eurosentries gesien kan word deur die Verligtingsideaal van kosmopolitisme te bevorder.
Shingwedzi
Shingwedzi (ook Xingwedzi in moderne Tsonga-ortografie ) is 'n ruskamp (dit wil sê toeristekamp) en veldwagterspos geleë in die noordelike deel van die Krugerwildtuin, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit is geleë op die suidelike oewer van die Shingwedzirivier, waarna die kamp vernoem is.
Die omliggende land het voorheen die Singwitsi-reservaat gevorm, wat in 1903 geproklameer is, wat meer as 5 000 vk. kilometer beslaan het. Die streek is teen die einde van die 19de eeu oorbejag, sy grootwild was uitgeput en die olifantbevolking heeltemal uitgedun. Die naam "Shingwedzi" is van Tsonga-oorsprong, en is afgelei van "Shing-xa-goli", waarskynlik 'n plaaslike hoofman, en "njwetse", die geluid van yster wat teen yster skuur.
Kampgeriewe
Die Shingwedzi-kampterrein is laat in 1933 uitgelê, toe Bert Tomlinson die plaaslike veldwagter was. Die eerste drie van 'n uiteindelike 31 toeristehutte is in 1935 voltooi, maar dit is eers heelwat later deur 'n heining omhein. Die bou van Punda Maria se toeristehutte is ook in dieselfde tyd onderneem. Op 1 April 1977 het die teerpad vanuit die suide die kamp bereik, wat daarna die hele jaar oopgebly het. Tydens 'n derde ontwikkelingsfase is 'n nuwe administratiewe kompleks in 1982/3 bygevoeg. Die A-sirkelhutte is opgegradeer na bungalows met badkamer- en kombuisgeriewe, en 'n gastehuis is aan die rivierfront gevestig. Sedert 1993 is die kamp aan die hoofkragnetwerk gekoppel, en huidige verblyf bestaan uit 66 bungalows, 12 hutte, 1 gesinskothuis en 1 gastehuis, buiten 50 gerieflike kampeerplekke langs die opelugswembad. 'n Landingstrook is net suid van die kamp geleë.
In 1978 is die Kanniedooddam 9 km stroomaf van die kamp gebou, maar is 40 jaar later, in 2018, gesloop in ooreenstemming met 'n rehabilitasieprojek wat daarop gemik is om kunsmatige waterpunte vir diere te beperk. Die kunsmatige toevoer van water in 'n natuurlike droë streek het erosie en omgewingsagteruitgang veroorsaak. Skaars plantetende spesies soos die bastergemsbok het gely as gevolg van verhoogde weidingskompetisie deur volop vreters, en van predasie deur leeus wat eweneens hul gebiede uitgebrei het.
Staproete
Die Mphongolo-rugsakroete begin vanaf Shingwedzi-kamp, maar volg nie 'n spesifieke roete nie. Dit stel klein groepe besoekers in staat om gebiede soos die Mphongolorivier, Bububurivier, Phonda-heuwels, sodiese panne of klipmuur-ruïnes te verken. Die naam van die rivier, Mphongolo, vereer 'n voormalige Venda-hoofman, Mapongole.
Reën en vloede
Reënval is feitlik geheel en al beperk tot die somermaande (Oktober tot April), en beloop normaalweg sowat 500 mm per jaar. Die Shingwedzirivier vloei net gedurende die somer, en droog in die winter op tot krimpende poele. Swaar reën is normaal aan die begin van elke jaar, wat toeristepaaie, brûe, piekniekplekke en boskampe kan beïnvloed.
Op 24 Februarie 2000 het die Shingwedzirivier rekordvlakke bereik toe sikloon Leon–Eline die noordelike laeveld getref het. Hierdie vlakke is op 20 Januarie 2013 oortref toe Shingwedzi- en Sirheni-kampe heeltemal onder vloedwater was na 400 mm reën in 'n week veroorsaak het dat die Mphongolo- en Shingwidziriviere hul oewers oorstroom het.
262 mense is op 20 Januarie ontruim en die volgende dag per helikopter na veiligheid geneem. Sommige personeellede was vasgekeer toe paaie onder water was, en het oorleef deur in bome of op dakke skuiling te soek. Sommige personeel en toeriste het al hul besittings verloor, en die koste van die herbou was meer as R150 miljoen. Die kamp is in Junie 2013 vir toeriste heropen.
Fauna en flora
Die kamp is in olifantwêreld geleë, en teeltroppe van 50 tot 60 diere word gereeld in die omgewing gesien. Die slagtande van 'n plaaslike olifantbul, genaamd "Shingwedzi", word nou in die museum by Letaba vertoon. Shingwedzi is in 1981 naby die kamp dood, en was een van die sogenaamde "manjifieke sewe" wat gedurende die 1970's en 80's in die park rondgeloop het. Ander Afrotheria wat yl voorkom, sluit die erdvark, Petrodromus, twee Elephantulus -spesies en die goue mol in. Twee spesies dassies is allopatries versprei, naamlik die geelgevlekte dassie wat algemeen langs die noordelike bosbeklede heuwels en sandsteenlope voorkom, en die klipdassie, wat op lappies suidwaarts van die Bubube- en Shingwedzirivier voorkom, maar nie verder suid as die Olifants nie. Veldwagter D. Swart het berig dat hy in 1967 'n groep van ses bakoorjakkalse naby Shingwedzi gesien het, 'n spesie wat voorheen tot die westelike dele van Suider-Afrika beperk was.
Eendag vir altyd
Storielyn
Hein en Ryno is mediese studente in hulle finale jaar wat vir dieselfde pos by die universiteit meeding. Hein raak in 'n motorongeluk betrokke en beskuldig Ryno valslik dat hy vir die ongeluk verantwoordelik is. In die paniek van die oomblik besluit Hein om op die vlug te slaan en sy vriendin besluit sy gaan saam. Die paartjie probeer telkens om 'n stap voor die polisie te bly.
Aggrey Klaaste
Aggrey Zola Klaaste (6 Januarie 1940 – 19 Junie 2004) was 'n Suid-Afrikaanse koerantjoernalis en redakteur. Hy was veral bekend daarvoor dat hy redakteur was van die Soweto-gebaseerde koerant, die Sowetan, van 1988 tot 2002. Hy het die konsep van "nasiebou" bekendgestel terwyl hy redakteur van die Sowetan was en het baie van sy tyd en energie daaraan bestee om die idee te bevorder.
Vroeë lewe
Klaaste is in Kimberley gebore as een van agt kinders, in 'n township genaamd Groenpunt in die Noord-Kaap. Sy pa Tobias Klaaste is gebore in 1886 en is oorlede in 1973. Sy ma Regina Mantoa is gebore in 1900 en is oorlede in 1986. Toe hy drie was, het sy gesin na Sophiatown in Johannesburg verhuis, waar sy pa 'n klerk by 'n goudmyn geword het. Klaaste het skool in Newclare (voorheen bekend as Western Native Township) bygewoon voordat hy na die Western High School, destyds 'n oorwegend gekleurde area, verhuis het.
In 1955, toe Sophiatown afgebreek is, het die gesin na Meadowlands in Soweto verhuis. Hy het in 1958 aan die Universiteit van die Witwatersrand begin studeer en in 1960 met 'n Baccalaureus Artium-graad gegradueer. Klaaste was een van die laaste swartes wat 'n graad aan die universiteit voltooi het voordat dit deur apartheidswette vir swartes gesluit is. In 1960 het die apartheidsregering 'n wet genaamd die Wet op die Uitbreiding van Universiteitsonderwys goedgekeur, wat beteken het dat van die beste universiteite in Suid-Afrika vir die wit minderheid gereserveer is. Klaaste het WITS bygewoon saam met Suid-Afrikaanse letterkundiges soos Miriam Tlali, die eerste swart vrou in Suid-Afrika wat 'n roman in Engels gepubliseer het.
Loopbaan
Nadat hy gegradueer het, het hy 'n joernalis geword, eers by die Drum-tydskrif en daarna by The World (wat in 1977 deur die Suid-Afrikaanse regering verbied is) en The Post (wat in 1981 die Sowetan geword het). Terwyl hy as 'n intern vir die tydskrif Drum gewerk het, wie se gevierde skrywers teen hierdie tyd na ander dinge oorgegaan het, het Klaaste se lewenstyl dié van sy voorgangers nagevolg. Hy het gou met alkoholisme gesukkel. In 1961 het hy 'n permanente pos as skrywer vir Bantu World aanvaar. Weens swaar drinkery het hy gesukkel om te lank aan permanente werk te behou. Hy het hom in 1964 terug by Drum gevind, waar hy die beroemde Rivonia-verhoor gedek het. In 1977 is hy saam met die destydse redakteur van The World, Percy Qoboza, gearresteer en het nege maande in die tronk deurgebring. Dit was 'n onderdrukking gelei deur die Veiligheidspolisie in 'n poging om twee van die gewildste swart publikasies destyds, The World en Weekend World, te sluit.
Nasiebou
In die laat 1980's was Suid-Afrika 'n basis vir massaprotesaksie wat met geweld van die apartheidspolisie teëgekom het. Aggrey Klaaste was teen 1988 die redakteur van The Sowetan (voorheen The World) wat destyds die grootste sirkulerende swart koerant in die land was. Die ANC het The Sowetan daarvan beskuldig dat hy voorkeurbehandeling toon en pro-PAC en Swarbewussynsgesind is. Met hierdie twee faktore om in ag te neem, het Klaaste besluit om die koerant se redaksionele beleid te verskuif en 'n dialoog rondom nasiebou begin aanwakker. Hy het breedvoerig in sy rubriek On the Line geskryf oor 'n nierassige Suid-Afrika en praktiese maatreëls waarmee swart mense daagliks sin van apartheid kan maak. Klaaste was ook bekend as 'n aktiewe lid van sy gemeenskap in Meadowlands, Soweto. Klaaste het meer kritiek ondervind vir sy pogings om 'n verdeelde land te verenig, veral van die Black Consciousness Movement, wat hom daarvan beskuldig het dat hy 'uitverkoop' deur idees van 'n nie-rassige samelewing te versprei.
Voor sy dood was hy 'n uitvoerende beampte by die swartbemagtigingsmaatskappy, New Africa Investment Ltd. (NAIL), asook die voorsitter van die Johannesburgse Toerismemaatskappy. Hy is in 2004 as 58ste in die Top 100 Groot Suid-Afrikaners aangewys.
Vangueria parvifolia
Die bergwildemispel (Vangueria parvifolia) is 'n boom wat inheems is in Gauteng, Limpopo, Mpumalanga en Noordwes in Suid-Afrika asook in Botswana.
Die boom se FSA-nommer is 703.
Sean Gullette
Sean Gullette (gebore 4 Junie 1968) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Pi (1998), Requiem for a Dream (2000), Happy Accidents (2000), en Traitors (2013).