cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Politieke filosofie
Verligting
Hierdie denkers was hoofsaaklik besig met twee sleutelvrae: aan die een kant het hulle gewonder hoekom en met watter motiewe mense hulself in samelewings organiseer, en aan die ander kant wat die beste vorm van regering behoort te wees. Dit het ook die konseptuele onderskeid tussen "staat" enersyds en "regering" aan die ander kant geskep. Die "staat" verwys hier na 'n reeks instellings waardeur mag verdeel word en die gebruik daarvan geregverdig word. Die regering verwys na die spesifieke groep mense wat hierdie instellings beheer en die wette neerlê waaraan alle mense van die samelewing gebind is. Hierdie onderskeid word ook vandag in die politieke wetenskap gevind, hoewel sommige politici, filosowe, historici en antropoloë argumenteer dat baie van die politiek ook buite die staat afspeel en daarenteen samelewings is wat nie as 'n staat georganiseer word nie, maar tog onder die politieke val.
Muis
'n Muis is 'n knaagdier wat aan een van twee families behoort: die Muridae (vanaf Latyn mus wat muis beteken) en die Cricetidae (vanaf Nieu-Latyn cricetus wat kleiner hamster beteken).
Erica binaria
Erica binaria is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die berge van die Wes-Kaap, daar is klein populasies by Jonkershoekberge, Simonsberg en die Riviersonderendberge. Die plant se habitat word bedreig deur indringerplante.
Muis
Alhoewel muise vir tot twee jaar lank kan lewe in laboratoriumtoestande, is die gemiddelde lewensduurte in die natuur slegs drie maande lank, omdat hulle so gejag word deur roofdiere. Veral katte, wildehonde, roofvoëls en slange vang hulle.
Politieke filosofie
Verligting
Politieke en ekonomiese verhoudings binne die samelewing is ook sterk beïnvloed deur hierdie teorieë; Byvoorbeeld, die gilde het invloed verloor en is vervang deur klassieke liberalisme en vryemark denke. Die Katolieke oorheersing binne die teologie is ook oorwin deur die  Protestantse Kerke, wat elkeen met 'n spesifieke nasie staat geassosieer het en Latyn deur sy eie volkstaal vervang het. 'n Belangrike en invloedryke werk was De l'esprit des lois (1748) deur die filosoof Charles de Montesquieu. Hierin het hy, as een van die eerste denkers, die trias politica verduidelik en die bestaande politieke stelsels van daardie tyd uiteengesit.
Muis
Muise kan 'n plaag wees, deurdat hulle aanplantings kan beskadig en opvreet, en ook omdat hulle siekte kan versprei deur middel van muisparasiete en die bakterieë in hul mis. Die makmaking van die kat duisende jare gelede het waarskynlik juis gebeur om muise en rotte te beheer.
TGV
Die TGV ('n afkorting van die Franse train à grande vitesse, hoëspoedtrein) is die Franse hoëspoedtrein, wat deur die maatskappy Alstom gebou word - dikwels in samewerking met die Kanadese maatskappy Bombardier (Montreal, Quebec). Hy word in Frankryk as 'n nasionale simbool beskou en is nou die mees suksesvolle sneltrein in Europa.
Muis
Muise kan nie kleur onderskei nie, en sien slegs in swart-en-witskakering.
Politieke filosofie
Verligting
Die Verligting, ten minste in Frankryk, is ook sterk gekenmerk deur 'n aanval op geloof, veral die Christendom. Die publikasie van Denis Diderot en Jean d'Alembert se Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers was een van die voorste werke van die tyd. Dit was egter Voltaire wat die voorste kritikus van die Kerk in Frankryk was. Terselfdertyd was daar ook 'n konserwatiewe teenreaksie teen die Verligting. Dit is duidelik, byvoorbeeld, in die werk van Edmund Burke. In Reflections on the Revolution in France (1790) het hy die idee van populêre soewereiniteit sterk teengestaan.
TGV
Die TGV bereik gereeld 'n maksimale snelheid van 320 km/h, alhoewel hy tydens 'n spesiale toetsrit in 2007 al 'n rekordspoed van 574,8 km/h behaal het wat van hom die vinnigste spoorwegtrein ter wêreld maak. Die trein, wat hierdie rekord opgestel het, was wél 'n gewysigde en veral verkorte weergawe van die TGV en is gebruik om die tegniese moontlikhede van dié trein te bepaal.
Muis
Voedsel
Muise is gewoonlik herbivore, maar eet wel vleis: selfs die dooie liggame van ander muise, en in die geval van verhongeringstoestande, hul eie sterte. Graansoorte en vrugte is die stapelvoedsel.
Politieke filosofie
Moderne Tyd
As gevolg van die Industriële Revolusie het 'n parallelle revolusie plaasgevind in politieke denke. Sterk prosesse van verstedeliking en kapitalisme het veroorsaak dat die klassieke samelewingsstrukture geweldig verander het. In reaksie op hierdie industrialisering van die samelewing het byvoorbeeld sosialisme ontstaan en later kommunisme en marxisme. Dit is eers ontwerp deur utopiese sosialiste soos Charles Fourier en Pierre-Joseph Proudhon, maar die beweging het slegs sterk internasionale invloed verkry deur die werk van Karl Marx en Friedrich Engels.
Sentraal tot Marx se denke was die filosofie van Georg Wilhelm Friedrich Hegel, verduidelik in sy fenomenologie van die Gees. Hierin beweer Hegel dat daar effektiewe vordering in die samelewing is. Trouens, dit het afgekom dat die Wêreldgees uiteindelik selfbewustelik kom, eers deur die mens, die samelewing, later deur godsdiens, kuns en uiteindelik filosofie. Dit is Hegel se werk wat hierdie hele proses van selfbewustheid afsluit. Marx bou voort op hierdie denke. Hy beskou dit egter nie as idealisties nie, en stel dit as historiese materialisme. Daar is nog 'n doeltreffende proses in sy geskiedenis, maar hierdie keer word dit deur die materiële en ekonomiese situasie van die samelewing gedryf. In die 20ste eeu sal hierdie kommunistiese denke verder ontwikkel word deur Vladimir Lenin, Mao Zedong, Hồ Chí Minh en Fidel Castro.
TGV
Die TGV- en soortgelyke Thalys- en Eurostar-treine verbind groot Franse metropole en ry ook op spoorwegverbindings met België, Duitsland, die Verenigde Koninkryk, Nederland, Italië en Switserland.
Politieke filosofie
Moderne Tyd
Nog 'n politieke beweging wat in hierdie tydperk ontstaan het, was utilitarisme, wat die eerste keer uitgewerk is deur Jeremy Bentham en John Stuart Mill. In teenstelling met Marxisme was utilitarisme positief geassosieer met die opkomende laissez-faire denke van ekonome soos Adam Smith en David Ricardo. Die doel van etiek en in 'n breër sin, die politiek, volgens utilitarisme, was om algemene geluk te bevorder. In die denke was dit gevolglik: iets is goed as die gevolge goed is. Mills se werk On Liberty (1859) word beskou as 'n klassieke verdediging van liberalisme waarin hy onder andere die skadebeginsel formuleer. Daarbenewens het Mill ook The Subjection of Women (1869) geskryf, 'n klassieke werk in die feministiese filosofie. Hierdie werk is sterk beïnvloed deur die idees van sy vrou, Harriet Taylor Mill.
Ook van belang was die ontwikkeling van die evolusie-teorie deur Charles Darwin. Dit het politieke invloede gehad in die vorm van sosiale Darwinisme, met verteenwoordigers soos Herbert Spencer, wat uiteindelik selfs 'n invloed op die idees oor eugenetika gehad het.
TGV
Geskiedenis
Onder die indruk van die Japannese Shinkansen het die Franse Spoorweë, SNCF, in die jaar 1964 met die ontwikkeling van planne vir 'n Franse hoëspoedtrein begin wat as 'n alternatief vir die vliegtuig aangebied sou word. Die SNCF het oorspronklik beplan om 'n gasturbine-aangedrewe hoëspoedtrein te ontwikkel, aangesien die tegniese probleme met die kragtoevoer tydens snelhede van meer as tweehonderd kilometer per uur aanvanklik geblyk het onoplosbaar te wees. In 1972 is 'n eerste gasturbine-trein gebou, wat vir talle toetsritte geneem is. Tog is as gevolg van die oliekrisis in die sewentigerjare die voorkeur aan 'n elektriese stelsel gegee. Vanaf Desember 1976 is die eerste hoëspoedspoorweglyn, wat uitsluitlik vir die TGV ontwerp is en Parys en Lyon sou verbind, gebou. Die eerste twee treine is in 1978 in diens geneem. Op 26 Februarie 1981 het die TGV met 'n snelheid van 381 kilometer per uur op hierdie spoorweglyn naby Tonnerre 'n nuwe wêreldrekord opgestel. 'n Tweede rekord was 515,3 kilometer per uur, wat 'n TGV-trein op 18 Mei 1990 naby Parys bereik het.
Politieke filosofie
Moderne Tyd
Die Eerste Wêreldoorlog was die volgende skok in politieke denke, sekerlik ook omdat die Russiese Rewolusie van 1917 gelyktydig plaasgevind het, wat gelei het tot nuwe bewegings in kommunisme soos Leninisme en Luxemburgisme. Die Sosiaal-Demokrate, wat hul vir algemene verkiesing beywer het, het ook gedurende hierdie tyd ontstaan.
Kontemporêre Tyd
Gedurende die 20ste eeu het baie gebeure plaasgevind wat 'n sterk invloed op politieke filosowe en hul denke gehad het. Soos genoem het die Eerste Wêreldoorlog ook so 'n verskuiwing veroorsaak. Daarbenewens het die daaropvolgende krisisse, beide polities en ekonomies, soos die beursineenstorting van 1929, nuwe politieke reaksies veroorsaak. Veral in Duitsland, maar ook in die res van Europa was daar 'n konserwatiewe reaksie, byvoorbeeld met denkers soos Martin Heidegger en Carl Schmitt. Uiteindelik sal dit lei tot fascisme en nasionale sosialisme.
TGV
Geskiedenis
Die reistyd van Parys na Lyon is van die oorspronklike 3 ure 55 minute met die sneltrein Mistral verminder tot twee ure. Tegelykertyd is die totale lengte van die spoorweglyn tussen die twee stede verminder van 512 tot 429 kilometer. Die nuwe lyn het baie gewild geraak, en in 1986 was daar reeds 47 000 passasiers per dag.
Potsdam
Potsdam (Duits: [ˈpɔtsdam], ) is die administratiewe sentrum en grootste stad van die Duitse deelstaat Brandenburg, met 'n bevolking van 178 089 (soos op 31 Desember 2018). Potsdam lê digby die suidwestelike stadsgrens van die Duitse hoofstad Berlyn wat 'n eie deelstaat en enklawe in die hart van Brandenburg vorm, en maak deel uit van die Europese metropolitaanse gebied Berlyn-Brandenburg. Die middestede van Potsdam en Berlyn lê sowat 30 kilometer van mekaar af.
TGV
Geskiedenis
Op 3 April 2007 het 'n spesiale TGV-trein met twee lokomotiewe en drie dubbelverdieping-waens, wat deur Alstom gebou en "V 150" genoem is, op die nuwe spoorweglyn tussen Parys en Straatsburg met 574,8 kilometer per uur 'n nuwe wêreldspoedrekord vir gewone spoorwegvoertuie opgestel (die Japannese magneetsweeftrein Maglev het in 2003 selfs 'n spoed van 581 km/h bereik, maar dit word nie as 'n gewone spoorwegvoertuig beskou nie). Die trein se naam verwys na sy spoed van 150 meter per sekonde of 540 kilometer per uur.
Politieke filosofie
Kontemporêre Tyd
Na die Tweede Wêreldoorlog sou die politieke filosofie binne by 'n goot deel van filosowe soos veral binne die analitiese tradisie in die agtergrond verdwyn. Dit was hoofsaaklik te danke aan die skeptisisme onder hierdie filosowe oor die waarde en vermoë om groot normatiewe stelsels te ontwikkel. Die voorste voorbeeld was die logiese positivisme en die emosivisme van die Weense Sirkel. Uitsonderings kan gevind word in 'n beweging soos pragmatisme, waarin filosowe soos John Dewey steeds polities aktief was.
Geleidelik sal die politieke filosofie egter terugkeer na die toneel. Dit was deels omdat 'n aantal Europese filosowe na die Anglo-Saksiese wêreld geëmigreer het. Voorbeelde hiervan is Hannah Arendt, Karl Popper, H.L.A. Hart, Friedrich Hayek, Leo Strauss, Isaiah Berlin, Eric Voegelin en Judith Shklar. Hulle was self steeds politiek aktief en sou daardeur politieke denke onder inheemse filosowe stimuleer. Klassiek was The Open Society and its Enemies (1945) deur Popper, The Origins of Totalitarianism (1951) deur Arendt en twee konsepte van vryheid (1958) deur Berlin.
Politieke filosofie sou eers eers na die publikasie van John Rawls se A Theory of Justice (1971) herleef, waarin hy 'n alternatief vir beide kommunisme en utilitarisme uitgewerk het. Dat die politieke denke deur Rawls op die kaart teruggeplaas is, blyk ook uit die vinnige reaksie van Robert Nozick in sy boek Anarchy, State, and Utopia (1974) waarin hy 'n libertariaanse alternatief ontwikkel. Ook Ronald Dworkin en Philippe van Paris, gebaseer op Rawls, was betrokke by die politieke filosofie. Meer onlangs was daar egter ook sterk kritiek op hierdie liberale benadering tot die politiek. Voorbeelde van kritiek is onder meer by Catharine MacKinnon, Michael Sandel en Charles Margrave Taylor.
TGV
Geskiedenis
Die rekordspoed is as 'n sukses vir Frankryk se belangrikste hoëtegnologie-produk beskou, wat sodoende die Duitse ICE en Japanse Shinkansen oortref het. Onderhandelings oor die moontlike bou van TGV-lyne in Argentinië en Kalifornië het reeds voor die rekord begin, en ook die Volksrepubliek van China het in die tegnologie belang gestel.
Potsdam
Potsdam is 'n gewilde toeristebestemming en word as een van die mooiste stede in Duitsland beskou. Hier het Pruise se monarge diep spore gelaat deur hul droom van 'n Pruisiese Arkadië te verwesenlik, geïnspireer deur hul verlange na die kultuurlandskappe van Frankryk en Italië. Sewentien kastele en kasteelagtige wonings, wat ingebed lê in die bosryke meerlandskap van die Havelrivier, oorheers die stadsbeeld. Potsdam se kasteel- en tuinlandskap is in koninklike opdrag deur beroemde boumeesters soos Knobelsdorff, Schinkel en Persius en landskapsargitekte soos Lenné, Eyserbeck en prins Von Pückler-Muskau geskep.
Politieke filosofie
Kontemporêre Tyd
Nog 'n beweging binne die politieke analitiese filosofie was analitiese Marxisme, wat poog om klassieke Marxisme te hervorm en op ekonomiese teorieë soos rasionele keuse teorie en openbare keuse teorie te bou. Verteenwoordigers hiervan was Jon Elster en John Roemer.
Binne die kontinentale filosofie het die politieke filosofie nooit belang ingeboet nie, en veral Marxisme het voortgegaan, hoofsaaklik deur 'n herlewing van Marx se filosofie deur die herontdekking van sy vroeë werk, die Parys-manuskripte. 'n Filosoof wat 'n sleutelrol daarin gespeel het, was Alexandre Kojève. Marxistiese invloed is byvoorbeeld baie merkbaar in die werk van Jean-Paul Sartre en Maurice Merleau-Ponty. 'n Groot bespreking wat nog hier gevoer word, was of kommunisme soos dit in die Sowjetunie bestaan het, ondersteun moet word of nie. Byvoorbeeld, filosowe soos Merleau-Ponty of Albert Camus sou kommunisme met die Sowjetunie verbreek, terwyl individue soos Sartre of Louis Althusser getrou aan kommunisme sou bly en die Sowjetunie sou aanhou ondersteun.
As gevolg van die afname van die invloed van kommunisme aan die een kant, maar ook die ontleding van die analitiese tradisie van politieke filosofie, het verskeie denkers wat as neomarxistiese of post-marxistiese beskryf kan word, ook in Europa verskyn: hulle neem sekere elemente van Marx aan, maar het met Marx se historiese materialisme gebreek en dit gekombineer met ander kulturele bronne van inspirasie. Die sentrale hiervan was die Frankfurt Skool en hul kritiese teorie met denkers soos Theodor W. Adorno, Max Horkheimer, Walter Benjamin, Herbert Marcuse en Jürgen Habermas. Hierdie denkers het Marx gekombineer met verskillende insigte uit die psigoanalise van Sigmund Freud. Poststrukturalisme kan ook geplaas word met denkers soos Gilles Deleuze, die latere Michel Foucault, Claude Lefort en Jean Baudrillard.
Opmerklik is ook die filosoof Jean-François Lyotard wat beskou kan word as die vader van die postmoderne filosofie. Konfronteer met verskynsels soos Auschwitz, Mei 1968, postkolonialisme en multikulturalisme, het Lyotard die einde van die "Groot Stories" en die begin van die postmoderne filosofie verkondig. Groot filosofiese stelsels soos by Marx was van nou af onwenslik en daar was eintlik net plek vir kleiner stories. Volgens Lyotard moet mens as 'n filosoof die onderdrukte in die samelewing getuig en ook alle stelsels binne 'n samelewing, soos die ekonomie of wetenskap, wys na hul eie grense. Dit was ook verwant aan die emansipasie van verskeie minderhede binne die samelewing, die vrou en die Afro-Amerikaners. In hierdie tyd het die feminisme en die burgerregtebeweging aan die lig gekom.
Potsdam
Dié kultuurlandskap – met die kasteeltuine Sanssouci, Nuwe Tuin (Neuer Garten) en Babelsberg, insluitende die kastele Sanssouci en Nuwe Paleis; die kasteel en tuin in Sacrow met die Verlosserkerk (Heilandskirche); die kasteel Lindstedt; die Russiese kolonie Alexandrowka, die Pinksterberg (Pfingstberg) met die Belvedere; en die Keiserstasie (Kaiserbahnhof) vlakby die Wildpark is in 1990 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
Politieke filosofie
Ideale staat
Een vorm van politieke filosofie is die ontwerp van 'n "ideale staat" of utopie, dikwels (maar nie altyd) geïnspireer deur 'n sosialistiese of kommunistiese ideologie, waarin sosiale teenstrydighede verdwyn het, burgers verenig en outomaties deugsaam is. 'n Filosoof wat bekend geraak het, is Thomas More, wie se boek Utopia vernoem is na die genre, wat ook 'n ooreenkoms met die verskynsel van geofiksie het: fantasie oor nie-bestaande lande. In hierdie werk, het More 'n ideale samelewing geskets met die weglating van alles wat hy in die destydse Engelse samelewing sleg vind, soos privaat eiendom, armoede, godsdienstige onderdrukking en oorlogvoering. 'n Soortgelyke utopie kan gevind word by Francis Bacon in sy Nova Atlantis (1627), wat veral klem plaas op tegnologiese vooruitgang.
Potsdam
'n Voorstad van Potsdam, Babelsberg, het Londen, Praag en Rome as die belangrikste sentrum van die televisie- en rolprentbedryf in Europa verbygesteek. Die filmateljee Studio Babelsberg beskik oor die grootste kapasiteit en modernste geriewe van sy soort in Duitsland en ontwikkel nou ook tot 'n gewilde ateljee vir internasionale rolprentprojekte.
Geografie
Potsdam is net suidwes van Berlyn aan die middelloop van die Havelrivier temidde van 'n bos- en meerlandskap geleë. Hierdie diverse landskap, wat gedurende die laaste koueperiodes van die ystydperk deur gletsers gevorm is, wissel van breë riviervlaktes tot heuwels wat as moreenafsettings gevorm is. Die hoogste punt in die stadsgebied is die Klein Ravensberg met 114,2 meter bo seevlak, die laagste punt is die gemiddelde watervlak van die Havelwaterliggame met 29 meter bo seevlak. Die stadsgebied bestaan tans merendeels (75 persent) uit groen ruimtes, waterliggame en landbougebiede, 25 persent van die oppervlak is bebou.
TGV
Tegniese besonderhede
Vir die TGV is kragwaens aan weerskante is met agt passasierwaens gekombineer. Die basiese konsep van die TGV is om die hoësnelheidstrein aanvanklik op reeds bestaande spoorweë te laat ry, alhoewel dit 'n beperking op die maksimale snelheid plaas. Die nuwe lyne, waarop net die TGV mag ry, is omhein om ongelukke te vermy. 'n Nuwe kontrolesentrum, wat in Parys opgerig is, is in radiokontak met elke TGV-trein.
Potsdam
Geografie
Die stadsgebied bestaan uit die woongebiede Potsdam, Babelsberg, Bornim, Bornstedt, Drewitz, Nedlitz en Sacrow en nege stadsdele wat grotendeels eers op 26 Oktober 2003 by Potsdam ingelyf is en nog steeds oor hulle eie verkose dorpsraad en plaaslike burgemeester beskik.
Die Potsdamse Datum is in die Duitse kartografie en geodesie die sentraalpunt vir die Gauß-Krüger-koördinatestelsel se Bessel-ellipsoïed.
Klimaat
Potsdam het 'n gematigde klimaat wat vanuit die noorde en weste deur die Atlantiese seeklimaat en vanuit die ooste deur die kontinentale klimaat beïnvloed word. Uiterstes soos storms, sterk hael of hewige sneeuval kom nouliks voor.
Die temperatuurverloop kom min of meer ooreen met die gemiddelde van Duitsland. Die jaarlikse seisoenale temperatuurskommelinge is laer as in die gewone kontinentale klimaat, maar nogtans hoër as in die gelykmatige seeklimaatsone van die kusgebiede. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 8,7 °C (met 'n gemiddelde van -1,1 °C in Januarie en 18,4 °C in Julie). Die jaarlikse reënval is met 590 millimeter relatief laag en dieselfde as byvoorbeeld dié van die Katalaanse metropool Barcelona, terwyl in die Beierse hoofstad München jaarliks sowat 1 000 millimeter aangeteken word.
Die Telegrafenberg-heuwel in Potsdam dien sedert 1874 as 'n sentrum van klimaatnavorsing. Die Institut für Klimafolgenforschung voorspel vir die deelstaat Brandenburg in die nabye toekoms hoër daaglikse temperature en steeds laer reënval as gevolg van die globale verwarming.
Vroeë geskiedenis
Gedurende die volksverhuisings vanaf die 4de eeu n.C. het die meeste Sueve, 'n volksgroep binne die Elb-Germaanse Semnone, hul stamgebied langs die Havel- en Spreeriviere verlaat om hulle langs die Bo-Ryn te vestig. In die 6de en 7de eeu het Slawiese stamme na die vermoedelik onbewoonde gebied geïmmigreer. Die Slawiese Heveliër-stam het in hierdie tydperk 'n vesting naby die Nutherivier se uitmonding in die Havel opgerig.
TGV
Tegniese besonderhede
Die TGV is volgens aërodinamiese beginsels ontwerp om kragverbruik te beperk, en die eerste TGV-treine verbruik teen 'n spoed van 260 kilometer per uur net so veel energie soos 'n gewone trein teen 200 kilometer per uur.
Potsdam
Vroeë geskiedenis
Die eerste verwysing na Potsdam as Poztupimi verskyn in 'n skenkingsoorkonde van keiser Otto III wat op 3 Julie 993 uitgereik is en waardeur die gebied aan sy tant, die abdis Mathilde von Quedlinburg, geskenk sou word. As gevolg van die Slawe-opstand van 983 was die Duitse magsgebied egter tot by die Elberivier terug verskuif sodat die dokument voorlopig waardeloos gebly het.
Die oorkonde verwys na twee nedersettings, Poztupimi et Geliti, wat tans as Potsdam en Geltow gelees word. Die herkoms van die naam is nie duidelik nie – dit is waarskynlik afgelei van die Slawiese woorde pod ("onder") en stupa sodat die naam as "onder die eikebome" vertaal kan word. 'n Tweede verklaring is die afleiding van 'n Slawiese persoonsnaam, Postapim.
TGV
Buitelandse weergawes van die TGV
Die Amerikaanse Acela Express van die spoorwegmaatskappy Amtrak is ook gebaseer op die TGV se tegnologie, alhoewel die trein grotendeels in die Verenigde State vervaardig word en eintlik 'n afwykende weergawe van die Franse ontwerp is. Die Amerikaanse treine verbind Washington, D.C. met New York en Boston teen 'n maksimumsnelheid van 240 kilometer per uur.
Potsdam
Vroeë geskiedenis
Die oorheersing van die oortog oor die Havelrivier het tot die gebied se strategiese belangrikheid bygedra. Nogtans was die nedersetting nie langs die beduidende destydse handelsroetes geleë nie en omring deur water en moerasgebiede. Akkerbou, veeteelt en vissery het die ekonomiese basis van die plaaslike bevolking gevorm.
Middeleeue
Teen die middel van die 12de eeu is sowat 700 meter van die Slawiese burg 'n Duitse steenkasteel digby die oorgang oor die Havel opgerig, wat die kern van 'n klein nedersetting geword het. 'n Dokument van 1304 verwys na die stad as 'n stedeken ("klein stad"), terwyl 'n verwysing na sowel die stad asook sy kasteel van 1317 dagteken. Die naam Postamp is in dieselfde jaar vir die eerste keer opgeteken.
TGV
Buitelandse weergawes van die TGV
Die Spaanse hoëspoedtrein AVE maak eweneens gebruik van die TGV se tegnologie. Die Spaanse spoorwegmaatskappy het egter verseker dat die trein 'n plaaslike karakter kry - die ontwerp van die trein is deur 'n plaaslike onderneming aangepas. Die AVE ry op die nuwe lyn tussen Madrid en Sevilla, teen 'n maksimumsnelheid van 300 kilometer per uur.
Potsdam
Middeleeue
Potsdam het in 1345 stadstatus gekry, maar het nogtans vir 'n lang tyd 'n onbenullige markstad gebly. In 1573 was daar nog steeds slegs 192 huise en 2 000 inwoners. Ná die verwoestings van die Dertigjarige Oorlog (1618–1648) het hierdie getal selfs tot 700 gekrimp.
Vorstelike hoofstad
Met die keurvorstelike Landdag van 1653, waartydens die "Groot Keurvors" Frederik Willem I van Brandenburg die mag van die plaaslike adel beperk het, is die tydperk van die absolutisme ingelui. Die regeringstydperk van Frederik Willem I was een van die invloedrykste in die geskiedenis van Potsdam. Hy het alle verpande stadswyke aangekoop en besluit om van Potsdam die tweede vorstelike hoofstad naas Berlyn te maak. Met die uitbreiding van die stedelike slot en die "verfraaiing" van die omgewing het Potsdam vanaf 1660 'n belangrike groeitydperk beleef.
TGV
Buitelandse weergawes van die TGV
Die Franse TGV Atlantique is ook die grondslag vir die eerste Koreaanse hoëspoedtrein KTX (Korean Train eXpress), wat die Suid-Koreaanse hoofstad Seoul met Chonan, Daegoe en Boesan verbind. 46 eenhede van hierdie trein ry sedert Desember 2003 op hierdie lyn van 412 kilometer.
Potsdam
Vorstelike hoofstad
Onder die sogenaamde "soldatekoning" Frederik Willem I het Potsdam ook tot 'n beduidende garnisoenstad ontwikkel, en gevolglik het talle ambagsmanne, wat militêre uitrusting en ander goedere vervaardig het, hulle in die stad gevestig.. Die bevolking het vervolgens sterk gegroei, en tydens die eerste en tweede stadsuitbreiding het nuwe woonbuurte ontstaan. Die koning het daarnaas ook die opdrag vir die oprigting van die Potsdamse Garnisoenkerk, die Sint-Nikolaikerk en die Heilige-Gees-kerk gegee wat voortaan die stadshorison oorheers het. In die nuutgestigte militêre weeshuis in die Breite Straße ("Breëstraat") is kinders van soldate versorg, en hulle het hier ook 'n opvoeding en opleiding gekry.
Politieke filosofie
Ideale staat
Ander denkers wat aan hulself die idee van 'n ideale staat voorgestel het, was vroeë sosialiste soos Saint-Simon, Charles Fourier en Proudhon in Frankryk. Na die Franse Rewolusie het hulle tot die besef gekom van die plooibaarheid van die samelewing. In hul werke beskryf hulle ook utopiese samelewings waarin die verreikende mededinging en slegte sosiale toestande, tipies van daardie tyd, afwesig sou wees. Baie van hulle het egter nie dit net by fantasie gehou nie maar gepoog, veral in die Verenigde State, om kommunes en gemeenskappe op te rig waarin hierdie vorme van regering gerealiseer sou word.
Potsdam
Vorstelike hoofstad
Sy seun Frederik II ("Frederik die Grote") het groot waarde aan die gedagtes van die verligting geheg en die Pruisiese staat hervorm. Hy het die besluit geneem om van Potsdam sy hoofsaaklike regeringsetel te maak en sodoende ook die opdrag gegee om strate en pleine te herontwerp. Die belangrikste bouprojekte het die herontwerp van die Alte Markt (Ou Markplein) en die Sanssouci-park en die bou van nuwe burgerhuise met barokfasades ingesluit. In die Sanssouci-park het vanaf 1745 die slot Sanssouci, wat aanvanklik net tydens jagte deur die vorstelike gesin bewoon is, as somerpaleis ontstaan. Later is die Nuwe Paleis bygevoeg. Die stedelike slot en die Lustgarten (Lushof) is tot sy winterpaleis omgeskep, waarby die argitek Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff (1699–1753) 'n beduidende bydrae gelewer het.
In Oktober 1806 het Napoléon Bonaparte met sy troepe Potsdam bereik en 'n besoek aan Frederik die Grote se grafkelder in die Garnisoenkerk afgelê. Die Franse besetting het die aanleiding tot verreikende staatshervormings in Pruise gegee. Frederik Willem III van Pruise het Potsdam ná die einde van die besettingstyd vanaf 1815 tot 'n administratiewe sentrum uitgebou, en 'n groot aantal amptenare het hulle in die stad gevestig. In 1838 is die eerste Pruisiese spoorlyn tussen Potsdam en Berlyn in bedryf gestel.
Die toenemende politieke spanninge van die volgende dekades het uiteindelik tot die Maartrewolusie van 1848 gelei. In Berlyn het die bevolking straatversperrings opgerig om vir 'n nuwe grondwet te veg. Koning Frederik Willem IV het in Maart na Potsdam verhuis aangesien die stad as 'n rustiger plek beskou is. Toe muitende soldate voor die Nuwe Paleis vergader het om gevange kamerade te bevry, is die opstand maklik deur elitetroepe neergeslaan.
Ná die onvoltooide rewolusie was die regeringsbeleid veral daarop gemik om die ou bedeling te herstel. Talle ambisieuse nuwe bouprojek is aangepak, waaronder die Sint Nikolaikerk en die Rooms-Katolieke Sint Pieter en Pauluskerk. In 1911 is die lugskiphawe langs die Pirschheide geopen en die rolpentateljee in Babelsberg ingewy.
In 1914 het die laaste Pruisiese koning en Duitse keiser Wilhelm II in die Nuwe Paleis die oorlogsverklaring teen die Entente-moondhede onderteken. Ná die Eerste Wêreldoorlog het ook die monargiese stelsel met die Novemberrewolusie tot 'n einde gekom. Willem II het as balling na Nederland gegaan, terwyl Potsdam sy status as vorstelike setel vir goed verloor het.
Politieke filosofie
Ideale staat
Deur Karl Marx was hulle, omdat hulle nie op die vermeende wetmatigheid van historiese materialisme staatgemaak het nie wat as utopiese en nie-wetenskaplike sosialiste beskou is. Marx self het sommige van die kenmerke van 'n toekomstige klaslose samelewing in sy werk Kritik des Gothaer Programms geskryf. Hy het nooit 'n werklike gedetailleerde bloudruk vir so 'n samelewing gegee nie. Dit moes ten minste een wees waar elkeen die goedere gehad het wat hy nodig gehad het, en sodoende is die hele konsep van private eiendom afgeskaf, sowel as die staat self
Mag, gesag en legitimiteit
Die konsep van mag is sentraal tot die politieke filosowe. Dit gaan hoofsaaklik oor vrae oor die oorsprong van mag, die verskillende vorme en ook die legitimiteit van mag; naamlik wat maak die regerende mag of gesag 'n wettige mag? Nog 'n belangrike aspek is die konsep van die staat se monopolie op die gebruik van geweld, waarin die staat die enigste is wat geweld wettig kan gebruik (via die weermag en die polisie). In die geskiedenis van die politieke denke was daar 'n verskuiwing in die legitimiteit van die regerende orde. Waar vroeë Christelike politieke denkers soos Augustinus van Hippo en Thomas Aquinas aangevoer het dat die politieke mag van God self gekom het en die koning dus met 'n droit divin (Godelike gesag) heerser was en daar godsoewereiniteit was, het dit in die Moderne Tyd na die mense verskuif; die legitimiteit van mag kom uit die goedkeuring van die volk (populêre soewereiniteit) en meer konkreet het dit ontstaan deur middel van 'n sosiale kontrak. Hierdie oorgang van legitimiteit sal ook sentraal wees in die werk van Marcel Gauchet, wat veral op die Christendom sal fokus as 'n godsdiens wat hierdie oorgang moontlik gemaak het.
Potsdam
Nasionaalsosialisme en Tweede Wêreldoorlog
In die tyd van die Nasionaalsosialisme het op 21 Maart 1933 die "Dag van Potsdam" plaasgevind, 'n plegtigheid in die Potsdamse Garnisoenkerk, waartydens die bejaarde Duitse Rykspresident Paul von Hindenburg en die nuwe Rykskanselier Adolf Hitler hande geskud het. Hierdie gebeurtenis is as 'n simboliese bond tussen die Duitse Weermag (Reichswehr) en die Nasionaalsosialisme beskou.
Politieke filosofie
Oorsprong en legitimering van mag
Hierdie tema kom byvoorbeeld voor, met Thomas Hobbes in sy werk Leviatan (1651). Hobbes stel die oorspronklike posisie een wat gekenmerk word deur 'n "oorlog van almal teen almal". Maar deur selfbelang gedryf, het die verskillende mense wat aanvanklik in konflik met mekaar was, 'n sosiale kontrak onderteken waarin die mag oorgedra is na 'n sentrale figuur wat konflikte tussen die verskillende persone op 'n min of meer konsekwente wyse moes oplos.
Potsdam
Nasionaalsosialisme en Tweede Wêreldoorlog
In die eerste oorlogsjare is Potsdam die vernietiging deur geallieerde bomme gespaar gebly. Die ligmarkerings, waarmee die geallieerde lugmagte gewoonlik hulle teikens vir die bomwerpers gemarkeer het, is in suidoostelike rigting weggedryf, en sodoende het die meeste swaar bomme en lugmyne in die Ravensbergreeks suid van die hoofstasie geval. Hier is talle bomkraters bewaar. Eers in die laaste fase van die Tweede Wêreldoorlog – die Rooi Leër was al gereed om die nabygeleë Berlyn in te neem – is die historiese stadsentrum op 14 April 1945 deur 'n bomaanval van 724 vliegtuie van die Koninklike Britse Lugmag (Royal Air Force) verwoes.
Toe die lugaanval-sirenes om 10:15 uur saans begin loei het, het talle bewoners na hul kelders gevlug, maar baie ander was oortuig dat weer eens Berlyn die teiken sou wees. Maar hierdie keer het die vliegtuie oor Potsdam gebly. Eers het 836 bomme as ligmarkerings geval en groot dele van die stad aan die brand gesteek, dan 'n halfuur lank 1 752 ton brisantbomme wat ontplof het sodra hulle hul teikens getref het.
Die meeste bomme het die hoofstasie, die Vriendskapseiland, die stadskasteel en aangrensende woonhuise in die ou stad getref. Slegs klein dele van die historiese stadskern soos die Nuwe Markplein, die Nikolaikerk, die Ou Raadsaal en die Hollandse Buurt is gespaar. Die buurt tussen die Ou Markplein en die Ou Vaart langs die Vriendskapseiland het onherroeplik verlore gegaan. Van Potsdam se stadskasteel is net die buitenste mure bewaar. Die Breë Straat is deur brande verwoes, en weens die ontploffing van ammunisie is ook die nabygeleë Garnisoenkerk aan die brand gesteek. Die kerkskip en die boonste verdieping van die kerktoring met sy beroemde klokkespel uit die 18de eeu, 'n bekende baken van Potsdam, is vernietig.
Politieke filosofie
Oorsprong en legitimering van mag
Met Hobbes se opvolgers, soos John Locke en Jean-Jacques Rousseau, het die element van die sentrale monarg weggeval en mag oorgedra aan die mense self. Rousseau het byvoorbeeld aangevoer dat die mag gefundeer is op die volonté generaal. 'n Kontemporêre variant kan gevind word in die werk A Theory of Justice (1971) deur die Amerikaanse filosoof John Rawls. Hy begin met die gedagte-eksperiment van die sluier van onkunde: as mens nie geweet het waar, wanneer en hoe 'n mens in die samelewing sou eindig nie, hoe sou hierdie samelewing georganiseer word? Rawls sê dat hierdie mense dan sal kies vir 'n fundamentele gelykheid tussen alle mense met moontlike voordele vir die minder bevooregtes, soos gestremdes.
Trouens, dit het gelei tot 'n teenstrydigheid tussen liberalisme aan die een kant en republikeinisme aan die ander kant. Die liberale beklemtoon die onderskeid tussen die samelewing en die staat en fokus hoofsaaklik op die feit dat die mense beskerm moet word deur wette en respek vir die natuurlike regte van die mens. Die Republikeine sê daarenteen dat dit gaan om die vorming van 'n politieke geheel en 'n algemene wil. Die onderskeid tussen die samelewing en die staat verdwyn hier in die agtergrond omdat dit verklaar dat beide mag en politieke legitimiteit direk voortvloei uit die mense self. Denkers in die liberale tradisie is mense soos Robert Nozick terwyl Hannah Arendt en John Dewey eerder republikeinse is. Iemand soos Jürgen Habermas probeer 'n derde benadering uitwerk, wat beide wil kombineer, naamlik sy diskoersteorie.
Potsdam
Nasionaalsosialisme en Tweede Wêreldoorlog
Ook twee ammunisie-treine het ontplof en sodoende 'n hospitaaltrein vernietig. Baie gewondes het gesterf. In die stedelike hospitaal oos van die Bassinplein was sewentig pasiënte en vier verpleegsters dood. Talle Potsdamers het in die rook in hul kelders verstik. Die aantal slagoffers was uiteindelik 1 593, waaronder vlugtelinge uit die ooste en 28 dwangarbeiders uit Pole en Frankryk. Volgens die latere DDR-bewind was die dodetal ná die "Anglo-Amerikaanse lugaanval" (ondanks die Oos-Duitse bewering was Amerikaanse bomwerpers hoegenaamd nie by die aanval op Potsdam betrokke nie) selfs 3 500 – blykbaar is slagoffers van Sowjet-Russiese artillerievuur laat in April by hierdie syfer ingereken.
Kort ná die Britse lugaanval het die Nasionaalsosialiste Potsdam tot vesting verklaar, om te verhoed dat die aanrukkende Russiese troepe gebruik kon maak van die hoofpaaie na Berlyn. Spoorwegbrûe is opgeblaas, en vernielde tremwaens het as boumateriaal vir straatversperrings gedien. Die torings van die Nikolaikerk en Heilige-Geeskerk het as uitkykposte gedien. In die laaste dae van die oorlog is hierdie kerke deur die Russiese artillerie swaar beskadig. Die Rooi Leër het Potsdam op 30 April 1945 ingeneem.
Politieke filosofie
Oorsprong en legitimering van mag
'n Alternatief is nie om die legitimiteit van mag by die mense te plaas nie, maar om die monarg as 'n voldoende voorwaarde te sien. Dit het vroeg in die werk van Niccolò Machiavelli ontstaan wat in Il Principe 'n teorie uitbeeld oor hoe die monarg die beste mag kan behou. Meer algemeen is dit ook bekend as die posisie van Machiavellisme; die doel (om mag te verkry) heilig alle middele om daardie mag te verkry. Ook die filosoof Jean Bodin, wat 'n bietjie later geleef het, het in hierdie rigting gedink. Hy was ook die outeur van die term soewereiniteit, en in sy werk het hy die teoretiese grondslag van absolutisme gelê. 'n Meer kontemporêre voorbeeld kan gevind word in die filosofie van Carl Schmitt, wat moderne interpretasies van demokrasie en wet as die hoogste beginsel verwerp en pleit vir absolute soewereiniteit vir die magshebber.
Skeiding van die magte
In sy werk De l'esprit des lois (1748) het die Verligtingsfilosoof Charles de Montesquieu gesê dat, om magsmisbruik te voorkom, die skeiding van magte of trias politica uitgevoer moes word. Met ander woorde, die drie verskillende magte moes geskei word: die wetgewer, die uitvoerende gesag en die regbank. Die drie magte moes dan mekaar kontroleer en verhoed dat een mag die oorhand kry.
Potsdam
Nasionaalsosialisme en Tweede Wêreldoorlog
Die Cecilienhof-kasteel, woning van die laaste Duitse kroonprins, was van 17 Julie tot 2 Augustus 1945 die toneel van 'n byeenkoms van die geallieerde magte – die VSA (verteenwoordig deur president Harry S. Truman), Groot-Brittanje (aanvanklik Winston Churchill, later Clement Richard Attlee) en Sowjetunie (Josef Stalin). Hier is met die Ooreenkoms van Potsdam 'n historiese dokument onderteken wat die politieke orde in Europa vir dekades sou vaslê.
Politieke filosofie
Max Weber
Nog 'n denker wat baie konsentreer op konsepte soos mag was die sosioloog Max Weber. Eerstens het hy 'n onderskeid gemaak tussen mag en gesag. Die verskil tussen die twee is dat gesag impliseer ook dat die mens die mag wat uitgeoefen word, aanvaar. Dit beteken dat die gesag, in breë trekke, anders as mag, altyd gelegitimeer word.
Binne die konsep van gesag het hy drie vorme onderskei: tradisionele gesag, charismatiese gesag en rasionele regsgesag. Tradisionele en vroeëre samelewings was hoofsaaklik gebaseer op die eerste twee tipes, terwyl die moderne state eerder staatmaak op die derde tipe wat hulle dan verbind met burokrasie en goed gedefinieerde wette. Dit beteken egter nie dat tradisionele en charismatiese gesag nie meer algemeen in moderne state is nie: baie politieke loopbane vandag is gebaseer op die charisma van die politikus. 'n Ekstreme vorm hiervan het plaasgevind in fascisme, bekend onder die konsep statolatrie (om 'n afgod van die staat te maak).
Biomag en biopolitiek
'n Onlangse ontwikkeling, hoofsaaklik deur Michel Foucault, is die ontwikkeling van begrippe soos biomag en biopolitiek. Hy brei hierdie konsepte hoofsaaklik uit in Histoire de la sexualité I: La volonté de savoir (1976). Foucault verstaan biomag as 'n variant van die magsbeweging (behalwe soewereine mag) waar mag nie soseer daarop gemik is om af te neem of dood te maak nie (deur belasting, doodstraf of oorlog), maar om die lewe produktief te maak (deur dissipline uit te oefen en sosiale beleid). Volgens Foucault het hierdie soort mag 'n noodsaaklike rol gespeel in die vorming van die moderne samelewing en kapitalisme en vanaf die 18de eeu. Meer ekstreme, maar duidelike vorme van biomag is eugenetika, die eenkindbeleid (China) en volksmoord.
Potsdam
Na-oorlogse tydperk: DDR en Duitse hereniging
In die Duitse Demokratiese Republiek (DDR) het Potsdam sedert 1952 as die administratiewe hoofstad van die distrik (Bezirk) Potsdam gedien. Die stad is gaandeweg tot 'n sentrum van Oos-Duitse kultuur en wetenskappe ontwikkel.
Die kommunistiese DDR-bewind het enersyds moeite gedoen om alle burgers toegang tot die kulturele en maatskaplike lewe te gee, maar tegelykertyd streng sensuur toegepas en teen andersdenkendes opgetree. So het die Oos-Duitse rolprentbedryf, wat in Potsdam gesetel was, min kanse gehad om kritiese filme te vervaardig. Nogtans is ook filmkuns van hoë gehalte deur die Deutsche Film AG (DEFA) geskep. Meer as 700 rolprente en 160 kinderfilms het in die DDR-tydperk ontstaan. Die enigste film, wat vir 'n Oscar genomineer is, was Jakob der Lügner.
Politieke filosofie
Biomag en biopolitiek
Filosowe wat hierdie konsepte verder ontwikkel het, is Giorgio Agamben, wat hoofsaaklik die rol van die soewereiniteit en biomag in verskynsels soos Auschwitz ondersoek het, veral in boeke soos ''Homo sacer. Il potere sovrano e la nuda vita (1995) en Quel che resta di Auschwitz'' (1998). Michael Hardt en Antonio Negri kombineer hierdie konsepte van Foucault met insigte van uit L'Anti-Œdipe (1972) deur Gilles Deleuze en Félix Guattari. Hardt en Negri, soos Paolo Virno, voer aan dat kapitalisme 'n nuwe fase ingaan, naamlik die post-Fordisme, waarin biomag 'n belangrike rol speel. Nie net arbeid is volledig in die stelsel ingesluit nie, maar ook die taal en biologie van die mens (deur nuwe vorme van arbeid, soos bemarking en dienste). Hulle sien self vorms van biopolitiek, soos emigrasie of uittog, as moontlike middele van weerstand teen die kontemporêre kapitalistiese stelsel.
Vryheid
Die term vryheid speel 'n belangrike rol by baie politieke filosowe. Dikwels is hulle ook bekommerd oor wat (politieke) vryheid inhou. 'n Mens moet dus hierdie soort vryheid streng onderskei van die vryheid soos dit in debatte oor vrye wil en determinisme voorkom. Ongeag of vrye wil bestaan, kan daar steeds politieke vryheid wees. Politieke vryheid word spontaan verwek as die vryheid om sekere dinge in die samelewing te doen. Dit is egter nie 'n ondubbelsinnige term nie en baie filosowe verskil in hul definisie van vryheid. Klassieke politieke vryhede is vryheid van godsdiens, vryheid van spraak, persvryheid, vryheid van assosiasie en vryheid van vergadering.
Potsdam
Na-oorlogse tydperk: DDR en Duitse hereniging
Die Oos-Duitse regering het 'n ambivalente houding teenoor die Pruisiese kulturele erfenis gehad. Pruise se prestasies op gebiede soos kuns en kultuur is wél gewaardeer, maar tegelykertyd is talle historiese geboue as simbole van Pruisiese militarisme bestempel. Baie van hulle is reeds tydens die oorlog beskadig soos die Garnisoenkerk of die stadskasteel en uiteindelik, ondanks proteste van wetenskaplikes en burgers, gesloop. Ander was verwaarloos en aan verval blootgestel.
Weens sy ligging suidwes van Berlyn het Potsdam ná die oprigting van die Berlynse Muur aan Wes-Berlyn gegrens. Die stad was nie net afgesny van Wes-Berlyn nie, ook die reistye van pendelaars, wat in Oos-Berlyn gewerk het, is sodoende verdubbel. Die Glienicke-brug oor die Havel, wat Potsdam met Berlyn verbind het, is tydens die Koue Oorlog verskeie kere gebruik om spioene uit te ruil.
Ná die Duitse hereniging in 1990 en die herstelling van die deelstaat Brandenburg was Potsdam 'n natuurlike keuse as administratiewe hoofstad – hier het immers reeds Frederik die Grote en sy opvolgers geresideer en was tussen 1945 en 1952, toe die destydse DDR administratief nog in deelstate verdeel was, die eerste regering van Brandenburg gesetel. 'n Aantal historiese geboue, waaronder die stadskasteel as nuwe setel van die Brandenburgse parlement, is of word tans herbou of herstel.
Militêre geskiedenis
Potsdam het 'n lang, maar wisselvallige geskiedenis as garnisoenstad. Die lang lys van militêre bevelhebbers sluit die Pruisiese en keiserlike leër, Reichswehr (weermag van die Republiek van Weimar en die Derde Ryk), Rooi Leër, Nasionale Volksleër van die DDR (Nationale Volksarmee, NVA) en Bundeswehr (Gewapende Magte van die huidige Bondsrepubliek Duitsland).
Londen-maraton
Die Londen-maraton (Engels: London Marathon) vind sedert 1981 jaarliks plaas in Londen in die Verenigde Koninkryk. Die maraton vind plaas oor die tradisionele afstand van 26 myl en 385 jaart (42,195 km). Die maraton is egter nie konvensioneel nie, dit is bedoel as 'n groot sportfees en -viering, en het ook so geword.
Politieke filosofie
Vryheid
Miskien is die bekendste die analise van die konsep van vryheid deur Isaiah Berlin in sy werk Two Concepts of Liberty (1957). Hierin onderskei hy 'n positiewe en negatiewe vryheid. Positief en negatief moet verstaan word in die sin van die afwesigheid of teenwoordigheid van iets en bevat dus geen normatiewe oordeel nie. Negatiewe vryheid beteken dat die mens vry is van eksterne invloede. Byvoorbeeld, die staat straf nie wanneer sekere dinge gedoen word nie. Daar is dus geen druk van die regering nie. Aan die ander kant is daar die konsep van positiewe vryheid, wat beteken dat mense die vryheid het om sekere moontlikhede te aktualiseer. Dit is hierdie vryheid wat meer in lyn is met die bespreking van vrye wil en 'n mens vind hierdie siening onder andere met Jean-Jacques Rousseau. Byvoorbeeld, positiewe vryheid is die vryheid om jou droomreis te maak (die sosiale en ekonomiese moontlikheid bestaan). Alhoewel beide vorms konseptueel gedemonstreer kan word, is dit dikwels moeilik om dit in die praktyk te onderskei.
Die reg is ook belangrik met betrekking tot vryheid. Volgens die negatiewe opvatting van vryheid moet die regstelsel die vryheid van die burgers waarborg teen die willekeurige uitoefening van mag deur die staat. Die oppergesag van die reg word dan beskou as die belangrikste voorwaarde van politieke vryheid. As jy die positiewe siening meer volg, dan fokus mense op regte soos stemreg en petisie regte.
Lugmagblou
Kleurkoördinate
Volgens verskeie kleurskemas word lugmagblou as volg voorgestel:
Potsdam
Militêre geskiedenis
As setel van die Pruisiese konings is Potsdam vinnig tot garnisoenstad uitgebou, en militêre geriewe en personeel het vir 'n lang tydperk die stadsbeeld en demografiese struktuur van Potsdam oorheers. Die liberale vrydenker Alexander von Humboldt het Potsdam in 1854 as 'n "vervelende stad van kasarms" beskryf. Groot bekendheid het die "Lang Kêrels" verwerf, Pruisiese gardesoldate wat volgens hul groot liggaamsgrootte gekies is.
Die meerderheid kasarms is in 1945 deur die Rooi Leër en later deur die Oos-Duitse Nasionale Volksleër oorgeneem. Tot en met 1991 was die 34ste Artillerie-afdeling van die Groep van Sowjetmagte in Duitsland in Potsdam gestasioneer. Ná die Duitse hereniging is die leër verklein en baie kasarms en ander militêre geriewe, wat dikwels as historiese of argitektoniese monumente bewaar word, word intussen vir ander doeleindes gebruik.
So het die Volkspark Potsdam, wat ter geleentheid van die Federale Tuinbouskou in 2001 aangelê is, op 'n voormalige militêre terrein in die stadsdeel Bornstedt ontstaan, die kasarms van die Garde-Ulane is omgebou tot bank- of skoolgeboue, en die Rooi Kasarm huisves tans woonstelle en besighede. Die ontplooiing van Duitse en ander troepe vir vredesendings word tans deur die Duitse Federale Gewapende Magte se Einsatzführungskommando in Potsdam gekoördineer.
Wêrelderfenis
Reeds in 1990 het Unesco die Potsdamse kultuurlandskap op aansoek van albei Duitse state (die Bondsrepubliek Duitsland en die Duitse Demokratiese Republiek) tot wêrelderfenisgebied verklaar. Die Sanssouci-parkgebied, die Nuwe Tuin (Neuer Garten), Babelsberg, Glienicke en die Poue-eiland (Pfaueninsel) met sy kastele maak sedertdien deel uit van die wêrelderfenis. In 1992 is ook die slot en park van Sacrow met die Heilandskerk by die lys gevoeg. In 1999 is die Potsdamse wêrelderfenisgebied 'n tweede keer uitgebrei om veertien bykomende monumente in te sluit, waaronder die slot en park van Lindstedt, die Russiese kolonie Alexandrowka, die Belvedere op die Pfingstberg, die Keiserstasie (Kaiserbahnhof) en die sterrewag in die Babelsbergse Park. Die huidige wêrelderfenisgebied behels sowat 500 hektaar parkgebiede met 150 geboue wat in die tydperk tussen 1730 en 1916 ontstaan het. Die Berlyn-Potsdamse kultuurlandskap is sodoende die grootste van alle wêrelderfenisgebiede in Duitsland.