cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Blaar Coetzee
Waardering
P.W. Coetzer skryf in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek Coetzee was in sy kleurryke politieke loopbaan deurgaans 'n omstrede figuur. "Sy vyandskap met Afrikanerinstellings tydens die Tweede Wêreldoorlog (1939-'45) het dikwels argwaan onder Nasionaliste verwek. Die rol wat hy in die vyftigerjare in die Kleurlingstemregvraagstuk gespeel het, het gemoedere in sowel die NP- as die VP-kamp gaande gemaak. Daar is dikwels na hom as 'n 'ruwe diamant' verwys. Hy het bekendheid verwerf as 'n vurige, briljante spreker en gedugte vegter, terwyl hy 'n opgewekte, innemende mens met 'n fyn humorsin was. In sy politieke loopbaan het hy nooit 'n benoeming of verkiesing verloor nie."
Coetzee was ’n aktiewe mens in sy vrye tyd wat hom besig gehou het met swem, gholf, skaak en skryf. Benewens voorsitter van Goeie Hoop Uitgewers was hy ook voorsitter van Tafelberg-Uitgewers en lid van die direksie van Blaerten Beleggings.
Ná sy dood het lewensberigte onder meer in die Cape Argus, Oggendblad en The Star (almal op 30 Augustus 1974) verskyn en die volgende dag in Die Burger.
Gesinslewe
duimnael|270px|Coetzee se eerste vrou, Twinkle, was 'n dogter van ds. [[Hendrik Andries Hanekom|H.A. Hanekom, NG predikant van agtereenvolgens Clocolan, Alexandria, Albanie, Jacobsdal en Trompsburg, en sy vrou, Nettie, 'n kampvegter op vele terreine vir die opheffing van behoeftiges.]]
Coetzee is op 19 Desember 1943 getroud met Twinkle Hanekom (6 Maart 1914 – 4 Mei 1959) en uit dié huwelik is twee seuns en 'n dogter gebore. Nadat sy eggenote hom ontval het, is hy op 20 Mei 1961 met Estelle Pauw getroud.
Ruitverwysing
Ruitverwysings definieer liggings op kaarte met behulp van Cartesiese koördinatestelsel. Ruitlyne (of roosterlyne) op kaarte definieer die Koördinatestelsel en word genommer om 'n unieke verwysing te gee na elke ligging op die kaart. Hierdie verwysing is normaalweg gebaseer op geprojekteerde oosterafstande en noorderafstande.
Soorte
Ruitstelsels wissel, maar die algemeenste is 'n vierkantige ruit met ruitlyne wat mekaar reghoekig kruis en opeenvolgend vanaf die oorsprong links onder op die kaart genommer word. Die ruitgetalle op die oos-wes (horisontale) as word oosterafstande genoem, en die ruitgetalle op die noord-suid (vertikale) as word noorderafstande genoem.
Numeriese ruitverwysings bestaan uit 'n ewe aantal syfers. Oosterafstande word voor noorderafstande geskryf. Dus, in 'n sessyfer-ruitverwysing 123456, is die oosterafstand-komponent 123 en die noorderafstand-komponent 456, dit wil sê, as die kleinste eenheid 100 meter is, verwys dit na 'n punt 12,3 km oos en 45,6 km noord van die oorsprong.
Ruite kan arbitrêr wees, of dit kan op spesifieke afstande gebaseer wees, byvoorbeeld, sommige kaarte gebruik 'n vierkante ruitafstand van een kilometer.
Punte kan gevind word deur ruitverwysings op kaarte wat 'n standaardstelsel vir oosterafstande en noorderafstande gebruik, soos die Universal Transverse Mercator wat wêreldwyd gebruik word, of die Ordnance Survey National Grid wat deur Ordnance Survey in die Verenigde Koninkryk gebruik word. Hierdie punte kan dan deur iemand anders gevind word deur ruitverwysings te gebruik, selfs al word kaarte met 'n ander skaal gebruik.
In die Universal Transverse Mercator (UTM) -stelsel word die ruitverwysing deur drie syfers gegee: sone, oosterafstand en noorderafstand. In die UTM-stelsel word die aarde in 60 sones verdeel. Die waardes van noorderafstande word gegee deur die meters noord of suid (in die suidelike halfrond) van die ewenaar. Oosterwaardes word bepaal as die afstand vanaf die sentrale meridiaan van 'n sone. Die sentrale meridiaan is arbitrêr op 500,000 meter ingestel om negatiewe getalle te vermy. 'n Posisie 100 kilometer wes van 'n sentrale meridiaan sou 'n oosterwaarde van 400,000 meter hê. Vanweë sy gewildheid, en wêreldwye dekking, word die UTM-stelsel wêreldwyd deur Navo sowel as in baie lande, insluitend Australië en die VSA, gebruik.
In die Verenigde Koninkryk word 'n eie ruitstelsel gebruik. Op die kaarte van Ordnance Survey kry elke oosterwaarde- en noorderwaarde-ruitlyn 'n tweesyferkode, gebaseer op die Britse nasionale netwerkverwysingsstelsel met 'n oorsprongpunt net aan die suidweskus van die Verenigde Koninkryk. Die gebied is verdeel in 100 km-vierkante, wat elk met 'n tweeletterkode aangedui word. Binne elke 100 km-vierkant word 'n numeriese ruitverwysing gebruik. Aangesien die oosterwaarde en noorderwaarde een kilometer van mekaar is, sal 'n kombinasie van 'n noorderwaarde en 'n oosterwaarde 'n viersyfer-ruitverwysing gee wat 'n vierkante kilometer op die grond beskryf. In die voorbeeldkaart hieronder lê die stad Little Plumpton op die vierkant 6901, selfs al is die skrif wat die dorp benoem in 6802 en 6902, is die meeste geboue (die oranje boksimbole) op vierkant 6901.
Hoe meer syfers by 'n ruitverwysing gevoeg word, hoe akkurater word die verwysing. Om 'n spesifieke gebou in Little Plumpton op te spoor, word nog twee syfers by die viersyfer-verwysing gevoeg om 'n sessyfer-verwysing te skep. Die ekstra twee syfers beskryf 'n posisie binne die vierkante kilometer. Stel jou 'n verdere 10x10-ruit binne die huidige ruit voor. Enige van die 100 vierkante in die bykomende 10×10-ruit kan akkuraat beskryf word met behulp van 'n syfer van 0 tot 9 (met 0 0 as die linkerkantste vierkant en 9 9 die regter-boonste vierkant).
Ruitverwysings wat groter getalle vir groter akkuraatheid bevat, kan met behulp van grootskaalse kaarte en 'n akkurate Romer bepaal word. Dit kan gebruik word in landmetings. Die toenemende beskikbaarheid en dalende koste van handtoestelle met GPS-ontvangers maak dit moontlik om akkurate ruitverwysings te bepaal sonder 'n kaart, maar dit is belangrik om te weet hoeveel syfers die GPS vertoon, sodat nie net die eerste ses syfers gelees word nie. 'n GPS-eenheid gee gewoonlik 'n tiensyfer-ruitverwysing, gebaseer op twee groepe van vyf nommers vir die ooster- en noorderwaardes. Elke opeenvolgende toename in presisie (van 6-syfer na 8-syfer tot 10-syfer) dui die ligging meer presies aan met 'n faktor van 10. Aangesien, in die Verenigde Koninkryk minstens, 'n sessyfer-ruitverwysing 'n vierkant van 100 meter sye identifiseer, sal 'n 8-syfer-verwysing 'n vierkant van 10 meter identifiseer, en 'n 10-syfer-verwysing 'n vierkante meter. Om 'n standaard sessyfer-ruitverwysing met 'n GPS-lesing van 10 syfers te gee, moet die vierde, vyfde, negende en tiende syfers weggelaat word, en daarom is dit belangrik om nie net die eerste ses syfers te lees nie.
Pous Clemens VI
Clemens VI was die 198ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk van 1342 tot 1352 en die vierde pous wat in Avignon gebly het.
Biografie
Pous Clemens VI is gebore as Pierre Roger in 1291 in Maumont, Frankryk die seun van ryk adel van Rosiers-d’Égletons. Hy word Benediktyner monnik en studeer aan die Sorbonne in Parys. Hy word prior van St. Baudil, ab van Fécamp in 1326, biskop van Arras in 1328, kanselier van Frankryk, aartsbiskop van Sens in 1329 en aartsbiskop van Rouen in 1330. Pous Benedictus XII maak hom kardinaal-priester van Ste Nereo en Achilleo in 1338. Op 7 Mei 1342 volg hy Pous Benedictus XII op en regeer tot sy dood aan nierversaking op 6 Desember 1352. Hy word opgevolg deur Pous Innocentius VI.
Die naam ‘Clemens’ beteken 'die sagmoedige'.
Pontifikaat
Soos sy voorgangers het Pous Clemens VI Frankryk bevoordeel. Hy word gekroon in Avignon op 19 Mei 1342. Hy het die versoek van die mense van Rome en digter Petrarch om na Rome terug te keer verwerp. Hy het Avignon van koningin Johanna I van Napels gekoop vir 80,000 krone op 6 Junie 1348. Hy het nooit die geld betaal nie, maar het die koningin absolusie gegee vir die moord op haar man. Op 27 Januarie 1343 gee hy die bul “Unigenitus” uit wat die mag van die pous regverdig en die gebruik van aflate magtig. Die dokument word later gebruik teen Martin Luther.
Die Swart Dood
Clemens was pous ten tye van die Swart Dood, die pesepidemie wat tussen een derde en twee derde van Europa (en ook Asië en die Midde Ooste) se bevolking uitgewis het. Die pous het probeer om by sterrekundiges 'n verklaring vir die siekte te kry. Jehan de Murs en 'n span het 'n verklaring gevind in die konjunksie van Saturnus, Jupiter en Mars in 1341. Clemens VI se dokters het aanbeveel dat hy tussen vure of toortse slaap om die pes te ontkom. Dit is meer waarskynlik dat die hitte en rook die vlooie en luise wat die siekte versprei het, weggehou het. Die pous het nooit die siekte opgedoen nie. Die pous het in Avignon gebly en omgesien na die bediening van siekes en die begrawe van die dooies.
Europese politiek
Clemens het die stryd van sy voorgangers teen keiser Lodewyk IV van Beiere voortgesit. Op 13 April 1346 na lang vrugtelose onderhandelings, ekskommunikeer hy die keiser. Hy laat Karel IV verkies wat eers na die dood van Lodewyk op 11 Oktober 1347 algemene aanvaarding kry. In 1343 proklameer Clemens 'n kruistog, maar dit vermag niks behalwe 'n vlootaanval op Smyrna op 29 Oktober 1344. Die pous het ook 'n rol gespeel in die Hongaarse inval van die koninkryk van Napels en die stryd tussen Louis I van Hongarye en Johanna I van Napels.
Die ander insidente tydens sy pontifikaat was die dispuut met Edward III van Engeland wat die kerk se jurisdiksie probeer ondermyn het sowel as met die konings van Kastilië en Aragon. Sy onderhandelings met die Armeniers en die Bisantynse keiser Johannes IV Kantakouzenos het vrugteloos gebly. Clemens het Cola di Rienzo aangestel in Rome om 'n tribunaat te vestig. Hy het egter later vir Cola laat ekskommunikeer en met die hulp van die adel hom uit Rome verdryf in 1347. Clemens het ook koning Casimir van Pole geëkskommunikeer en Praag 'n aartsbisdom gemaak op 30 April 1344.
Clemens VI was 'n groot nepotis, op 20 September 1342 benoem hy vyf van sy familielede tot kardinaal waaronder Guy de Boulogne, aartsbiskop van Lyon, sy neef Nicolas de Besse en sy broer Hugues Roger en in 1348 nog drie, waaronder Pierre Roger de Beaufort, later Pous Gregorius XI.
Heiligverklarings
Junie 1347: Sint Ivo van Kermartin
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Industriële Revolusie
Die Industriële Revolusie (ook bekend as die Nywerheidsrevolusie of Nywerheidsomwenteling) het omstreeks 1750 begin in Engeland, toe nog die magtigste ryk op aarde. Dit het behels dat goedere al hoe minder met die hand gemaak is, maar eerder met masjiene in groot fabrieke. Die Industriële Revolusie het later ook na baie ander lande versprei en kan uiteindelik ’n "revolusie" (enorme omwenteling) genoem word omdat dit die hele wêreld en die doen en late van alle mense vir altyd verander het.
Die Industriële Revolusie het Engeland so magtig gemaak dat dit ekonomies, en soms ook militêr, ’n stewige greep op Europa gekry het. Engeland se militêre mag was gegrond op ’n ontploffende ekonomie en het onder meer daartoe gelei dat die land ’n reusevoorloper in die wedloop om kolonies was. Die Industriële Revolusie het Engeland ook gehelp om Frankryk onder die bewind van Napoleon Bonaparte militêr teen te staan.
'n Geïndustrialiseerde gemeenskap is deur die revolusie geskep – ’n gemeenskap waarin ’n gemeganiseerde vervaardigingsbedryf die landbou vervang het as die belangrikste verskaffer van werkgeleenthede. Talle mense het na geïndustrialiseerde gemeenskappe verhuis in die soeke na ’n werk met ’n bevredigende loon wat hulle in staat sou stel om kos en ander noodsaaklikhede te koop. Hierdie migrasieverskynsel het gelei tot enorme stedelike ontwikkelings en die wegkwyning van plattelandse gemeenskappe.
Sedert die Industriële Revolusie die wêreld begin verander het, het tegnologiese ontwikkelings en nywerheidsgroei feitlik nooit stoom verloor nie. Trouens, sedert 1900, en veral sedert die Tweede Wêreldoorlog, het dit in ’n enorme mate toegeneem. In ’n sekere sin het die revolusie wat teen nagenoeg 1750 begin het, nooit geëindig nie.
Algehele begrip
duimnael|300px|[[Manchester in Engeland ("Cottonopolis") in 1840 met sy talle fabriekskoorstene.]]
Só is daar onder meer die houtera (1750-1840), die stoomera (1769-1900), die era van steenkool en yster (1840-1860), van staal (wat in 1860 begin het), die atoomera (beginnende in 1942), en die satellietera (wat in 1957 begin het met die eerste satelliet in ’n wentelbaan om die aarde).
Die Industriële Revolusie kan ook ingedeel word in die "eerste" revolusie (1750-1860) en die "tweede" revolusie (wat in 1860 begin het). In die tweede tydperk het groot ontwikkelings plaasgevind, soos die moderne proses van staalvervaardiging, elektriese masjinerie en toestelle vir kommunikasie, binnebrandenjins, outomatisasie, transistors, rekenaars, atoomkrag en die verowering van die ruimte met al die geweldige tegnologiese vorderings wat daarmee saamgaan.
In ’n meer beperkte sin verwys die term "Industriële Revolusie" na ’n land se verandering van ’n landbou- en handelsekonomie na ’n nywerheidsekonomie. Hierdie proses is omstreeks 1850 in Engeland voltooi. In ander lande het die proses later begin en later geëindig. Trouens, dit het in sekere plekke, soos lande in Afrika, eers in die middel van die 20ste eeu begin.
Die meer beperkte betekenis van die term is die een wat gebruik is deur J.A. Blanqui, die 19de-eeuse Franse ekonoom wat met die term vorendag gekom het, en deur Arnold Toynbee, die Engelse ekonoom wie se boek The Industrial Revolution (1884) die term gewild gemaak het.
Gevolge van die Industriële Revolusie
Die Industriële Revolusie het mense van die plattelandse gebiede na die stede laat stroom. Dit het tot hoër lewenstandaarde gelei deurdat goedkoop fabrieksgoedere te koop aangebied is. Die revolusie het ook in sy vroeë jare die uitbuiting van werkers veroorsaak, asook die ontstaan van krotbuurte en groot armoede weens periodieke werkloosheid.
Die wondere van die moderne wetenskap is die gevolg van die Industriële Revolusie, maar daarteenoor ook die verskrikkings van moderne oorlogvoering. Op ekonomiese terrein het die Industriële Revolusie tot die totstandkoming van kapitalisme gelei — asook van sosialisme en kommunisme. Vakbonde en landswette vir die beskerming van werkers is ook uitvloeisels daarvan.
Agtergrond
Daar was in Engeland ’n lang aanloop na die Industriële Revolusie. Ten tyde van die Kruistogte (±1100-1200) is handelsroetes na verre lande oopgestel en het ’n handelsklas ontwikkel. In die 17de eeu het oorsese handel grootliks toegeneem vanweë ontdekkingsreise en die kolonisasie van die Amerikas. Handelaars het welvarend geword en ’n groot middelklas het ontstaan, wat tot ’n hoër lewenstandaard gelei het.
Engeland het uitgeblink in die vervaardiging van wol en katoen, en die groter vraag daarna in die land self en in die kolonies het die Engelse tekstielbedryf bestendig laat groei. Aan die vooraand van die Industriële Revolusie was ’n stelsel in werking waarvolgens handelaars onverwerkte wol of katoen opgekoop en dit aan werkers voorsien het, wat dit tuis tot draad gespin en materiaal geweef het.
Met die verval van die feodale stelsel en die opbloei van die sogenaamde "huisstelsel" van vervaardiging, het kleinboerdery afgeneem. Wette het dit vir welgestelde mense moontlik gemaak om verspreide lappies grond te koop waarop dorpenaars voorheen geboer het en dit in groot plase te konsolideer. Baie dorpenaars moes hulle tot die stede wend om werk te probeer vind.
Teen die middel van die 18de eeu het die huisstelsel begin verdwyn as gevolg van ’n reeks belangrike uitvindings. Handtoerusting kon nie meeding met duur, nuwe masjiene nie; laasgenoemde was kragaangedrewe en moes in groot geboue/fabrieke geïnstalleer word. Spinners en wewers is aangestel om in die fabrieke te werk, pleks van tuis. Die fabriekstelsel met sy kapitalisme was aan die ontwikkel, met werkers wat deur fabrieksbase gehuur is.
Die industrialisasie van Engeland
duimnael|links|Die spinning jenny is een van die uitvindsels wat die Industriële Revolusie moontlik gemaak het.
Die eerste ontwikkeling wat die tekstielbedryf heeltemal sou verander, was John Kay se uitvinding in 1733 van die skietspoel, ’n toestel wat die weefproses aansienlik bespoedig het. Dit het egter nog nie werklik vinniger vervaardiging beteken nie, want die wewers moes steeds wag vir die gespinde drade, wat nog net so stadig as voorheen vervaardig is.
Omstreeks 1764 het James Hargreaves met ’n spinmasjien vorendag gekom wat hy die spinning jenny genoem het (na sy vrou, Jenny). Hiermee kon een mens soveel spin as agt mense op die ou manier. Sir Richard Awkright het die spinnery nog verder bespoedig deur waterkrag te gebruik vir die aandrywing van sy spinraam, wat in 1769 gepatenteer is.
Toe Samuel Crompton in 1779 sy spinmeul uitvind waardeur die werk honderd keer vinniger as voorheen gedoen kon word, was dit weer die wewers wat nie by die spinners kon byhou nie. Gelukkig het Edmund Cartwright toe uitgevind hoe om waterkrag vir die weeftoestel te gebruik en die agterstand is dus weer ingehaal.
In 1793 het Eli Whitney in Amerika die katoenpluismeul uitgevind wat katoenvesels vyftig keer vinniger van katoensade kon skei as wat met die hand gedoen kon word. Hierdie masjien het dit vir Amerikaanse katoenkwekers moontlik gemaak om geweldig baie katoen aan die Engelse meulens te lewer.
Die beroering wat deur die uitvinding van John Kay veroorsaak is, het ál verder uitgekring.
Begin van die fabriekstelsel
Die gevolge van die omwenteling in die tekstielbedryf is ook in ander bedrywe gevoel. Metaalbewerking het eweneens van ’n huis- in ’n fabrieksbedryf verander. Haastig geboude fabrieksdorpe het oral opgeskiet. Die meeste werkers het hulle in lelike nedersettings bevind wat ná die ingebruikneming van stoomkrag gedurig onder ’n kombers van steenkoolrook en roet gelê het.
Die tekstielfabrieke het meestal vroue en kinders in diens geneem, want hulle kon die masjiene maklik hanteer en was tevrede met klein lone. Daar was geen wette wat lone, werkure of werkstoestande gereël het nie. Die werkdag kon selfs tot sestien uur lank wees.
Weeskinders en kinders van arm mense wat vir die tekstielbase gewerk het, is partykeer aan hul masjiene vasgeketting en die fabrieke was smerig. Wanneer werkers siek geword of deur ’n masjien beseer is, het hulle geen geld ontvang nie. Hul karige lone kon hulle skaars aan die lewe hou.
Die stoomenjin
duimnael|’n Jong "trekker" trek ’n steenkoolwaentjie in ’n myn. Engeland het eindelik in 1842 en 1844 wette aanvaar wat werktoestande in die myne verbeter het.
Stoomkrag is die eerste keer in die nywerheidswese gebruik toe die stoompomp in die vroeë 18de eeu gebruik is om water uit myne te verwyder. James Watt, ’n Skotse uitvinder en meganiese ingenieur, het daarop voortgebou en sy masjien het die ontwerp geword waarop alle moderne stoomenjins geskoei is.
Yster en steenkool
In die vroeë ysteroonde is houtskool as brandstof gebruik, maar teen die 17de eeu het Engeland se hout skaars begin raak. In die vroeë 18de eeu is gevind kooks (steenkool wat deur verhitting van gas, swawel en teer gesuiwer is) raak by verbranding warm genoeg om yster te smelt. Die ru-yster wat in ’n kooksoond geproduseer is, het egter soveel koolstof bevat dat dit swak en bros was.
Die toestande in die steenkoolmyne was selfs hagliker as in die fabrieke. Omdat die myngange so laag was, is vroue en tieners dikwels in diens geneem om die steenkoolwaentjies te trek. Klein kinders is ook ingespan. Die werkdag was 12 tot 16 uur lank.
Vervoer en kommunikasie
duimnael|260px|links|Die bou van die eerste macadampad in Amerika (1823). Op die voorgrond breek werkers klippe sodat dit die regte groote en gewig het.
In die middel van die 17de eeu was die enigste hoofweë in Engeland dié wat die Romeine 14 eeue tevore daar gebou het. Maar met die nywerheidsontwikkeling het ’n goeie vervoerstelsel noodsaaklik geword en in die laat 1700's is met ’n padbouprogram begin. Mense soos John Metcalf, ’n blinde wat die gawe besit het om die geskikte roetes vir paaie met behulp van sy kierie aan te dui, en die twee Skotte Thomas Telford en John McAdam (uitvinder van die macadampad) het eintlik die moderne padnetwerk begin.
Steenkool en yster was egter te swaar om per pad vervoer te word. Daar is met die grawe van kanale begin en een onmiddellike gevolg was dat die vervoerkoste van steenkool met die helfte verminder is. Teen 1830 was daar sowat 6&nmbsp;500&nmbsp;km kanale en verbeterde riviere. Intussen was Robert Fulton in Amerika besig om die stoomboot te vervolmaak. Gereelde stoomvaarte oor die Atlantiese Oseaan het in 1838 begin.
Politieke en maatskaplike veranderings
In die eerste deel van die Industriële Revolusie het die Britse regering hom daarvan weerhou om in die sake- en nywerheidswese in te meng. Die parlement is oorheers deur aristokrate en kapitaliste, wat deur die goedkoop arbeid bevoordeel is. Aan die einde van die 18de eeu was daar egter soveel besware oor die lot van die werkers dat die regering noodgedwonge moes optree. Die eerste twee fabriekswette (1802 en 1819) is uitgevaardig om die indiensneming van kinders te reguleer. Aangesien daar egter geen prosedure was om die wette af te dwing nie, is hulle nie nagekom nie.
Tussen 1811 en 1816 het ’n groep werkers wat hulself Luddites genoem het, in ’n reeks onluste beswaar gemaak teen werkloosheid wat deur die ingebruikneming van masjiene veroorsaak is. Die aandrang uit baie oorde op politieke en maatskaplike hervorming het so groot geraak dat die parlement uiteindelik opgetree het. In 1832 is ’n hervormingswetsontwerp aanvaar waarkragtens die nuwe nywerheidstede se verteenwoordiging in die parlement vermeerder is. Daarmee is ’n belangrike tydperk van hervorming ingelui.
Londen en die "Groot Stank"
Die maatskaplike veranderings wat die Revolusie in ’n stad soos Londen teweeggebring het, verdien spesiale vermelding. In die eerste helfte van die 1800's het die Britse hoofstad ’n ongekende bevolkingsontploffing beleef wat sy getal inwoners tot 2,5 miljoen laat opskiet het. Die stad het een van Europa se toonaangewende handels- en fabriekstede geword en hordes plattelanders het saam met hul vee op die Engelse hoofstad toegesak. Dikwels sou agt tot nege mense saam met hul diere in ’n kamer in ’n deelhuis woon.
Londen, soos ander groot stede van destyds, kon die geweldige toevloei van nuwe inwoners nie hanteer nie. Saam met die steeds toenemende mensemenigte het die ontsettende stank gekom van meer as 200 000 vuilputte en van die vullis wat in elke sloot en steeg opgehoop het. Boonop het die vuilgoed met die herhaalde reënstorms of met hoogwater van die Teems in die huise ingespoel en die markpleine oorstroom.
Teen die somer van 1858 was die stad gehul in die sogenaamde "Groot Stank". Die Teems het so erg begin stink dat duisende Londenaars uit die stad gevlug het. Selfs die parlement moes naderhand as gevolg van die stank sluit.
Die herhaalde uitbrake van siektes en ondraaglike reuke het die stadsvaders gedwing om nuwe riole te bou en die stad se water te beskerm. Die enorme herontwerpte rioolstelsel van Londen het as model gedien vir stadsbeplanners dwarsoor Europa, Amerika en elders. Hoewel epidemies en oorbevolkte agterbuurte die dryfveer was, het Engeland die leier op die gebiede van stedelike beplanning en openbare gesondheid geword.
Die uitbreiding van die Industriële Revolusie
Die Industriële Revolusie het oor etlike dekades oor die res van Europa versprei. Die voortou is geneem deur gebiede met die voordelige kombinasie van yster- en steenkoolhulpbronne, wat ook oor toegang tot globale markte via benutbare seeroetes, demografiese diepte en nywerheidsgesinde regerings met merendeels burgerlike regerings beskik het. Dit betreklik gou na lande soos Amerika, Frankryk en Duitsland, en mettertyd na Japan en Rusland en eindelik dwarsoor die wêreld versprei. Engeland het ongetwyfeld die voortou geneem, en as gewese kolonies of protektorate in die Britse invloedsfeer sou die lande van Suider-Afrika (veral Suid-Afrika) deeglik daardeur beïnvloed word. Suid-Afrika kon byvoorbeeld myne ontwikkel met die masjiene wat deur die Industriële Revolusie moontlik gemaak is. Die Industriële Revolusie het ook die lewenstandaard van die gewone mens verhoog. Die industralisasie se uitwerking op die moderne beskawing was verreikend. Nie alleen is die produksiemetodes in die nywerhede en die landbou radikaal verbeter nie, maar die hele houding van die mensdom jeens die werkgewer en die werknemer en die welsyn van die werknemer is verander. In die verband was demokrasie een van die uitvloeisels van die industrialisering.
Nkosanjaneni
Nkosanjaneni is 'n township van Piet Retief, Mpumalanga, Suid-Afrika. Dit resorteer onder die Mkhondo Plaaslike Munisipaliteit in Gert Sibande-distriksmunisipaliteit.
Boknesstrand
Boknesstrand is 'n kusdorpie aan die Indiese Oseaan in die Oos-Kaapprovinsie van Suid-Afrika.
Dit is naby aan die dorpies Kenton-on-Sea en Cannon Rocks en die grens met die Groter Addo-Olifant Nasionale Park. Dit is 135 km oos van Gqeberha en 180 km wes van Oos-Londen geleë. Die Boknesrivier mond hier uit in die Indiese Oseaan.
Jan du Plessis
duimnael|regs|200px|Ds. J.B. du Plessis.
Ds. Jan Barend du Plessis (onbekend – 25 Februarie 1934) was predikant in net een gemeente van die Gereformeerde Kerk voor sy vroegtydige dood, net vier jaar nadat hy as leraar bevestig is.
Edinburgh of the Seven Seas
Edinburgh of the Seven Seas, ook The Settlement, is die hoofstad en grootste stad van die eiland Tristan da Cunha in die eilandgebied Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha met 'n bevolking van 264 inwoners in 2008 en 'n oppervlakte van 2 km². Die stad is in 1816 deur die Britse Royal Army gestig en is vernoem ná Alfred van Edinburgh.
Jan du Plessis
Opleiding
duimnael|links|320px|Studente Teologiese Vereniging, Teologiese Skool Potchefstroom, 1926. Eerste ry: H.J. Vermeulen, F. Coetzee, P.W. van der Walt, Kuifie van der Walt, [[Sarel van der Walt|S.P. van der Walt, J.H. van Zyl. Tweede ry: J.P. van der Walt, B.J. de Klerk, H.C.J. Flemming, W.J. Postma, L.S. van der Walt, I.J. van der Walt, P.G.W. Snyman. Derde ry: J.J.H. Booysen, W.J. van der Merwe, J.L. van der Merwe, C.E.G. Malan, M. Postma, P.J. de Klerk, S.J. van der Walt, H.F.V. Kruger, J.L. de Bruin, A.L. Aucamp. Vyfde ry: Hugo du Plessis, P.J. Liebenberg, Fanus du Toit, B.B.B. Olivier, J.F. du Plooy, J.M. de Wet, J.B. du Plessis, S.C. Venter, A. Postma.]]
Jan Barend du Plessis het as gematrikuleerde van die Hoërskool Hoogenhout op Bethal na die PUK gegaan met die doel om hom as predikant in die Gereformeerde Kerk te bekwaam. Dit was moeilike jare vir die PUK sowel as sy studente met blikgeboue vir lesings en woonhuise vir losieshuise. In 1926 het hy die graad B.A. behaal en daarna gelyktydig klas geloop vir die M.A. (Filosofie) en B.D. Die dryfveer hiervoor was dat dit hom beter sou toerus vir sy predikantsbediening omdat die ongeloof in die filosofie, so het hy gemeen, hoogty gevier en stadig ook die godsdiens filosofies gerekonstrueer het. As predikant sou hy voor al die uitdagings te staan kom.
Du Plessis was ’n vlytige student wat selfs strykdeur elke vakansie hard gewerk het. In Julie 1928 het hy die M.A.-graad behaal en einde 1929 ook die B.D.; daarna het die kandidaatseksamen in 1930 gevolg.
Gemeentebediening
300px|duimnael| regs|1933: Die Algemene Sinode van die GKSA in sitting [[Pretoria, afgeneem op die trap van die Uniegebou. Eerste ry: A. Postma, P.G.W. Snyman, Derk Rumpff, J.G.H. van der Walt, I.D. Krüger, prof. J.C. Coetzee, T.T. Spoelstra, A.S.E. Yssel, D.N. Kotzé, W.J. Postma, J.P. van den Berg, I.J. van der Walt. Tweede ry: H.F.V. Kruger, J.H. Boneschans, J.M. de Wet. Tweede ry: W.J. de Klerk, P.J.S. de Klerk, B.J. de Klerk, B. de Klerk, S.J. van der Walt, L.S. van der Walt, J. Schutte, N.H. van der Walt, E.I.J. Venter, H.S. van Jaarsveld, H.J. Venter, D.G Venter, J.V. Coetzee. Vierde ry: J. van Rooy, A. Aucamp, H.P.J. Pasch. Vyfde ry: J.A. van Rooy, J.H. Kruger, G.H.J. Kruger, W.F. Venter, I.J. Lessing, J.B. du Plessis, S.P. van der Walt, J.P. Jooste, J.L. de Bruin, S. du Toit, D.P. du Plessis, F.P.J. Snyman.]]
In Maart 1931 is prop. Du Plessis bevestig as predikant van die gemeente Piet Retief in kombinasie met Paulpietersburg en Goedgegun. (In 1932 is Stegi, in eSwatini, gestig en by die kombinasie gevoeg.) Sy arbeidsveld was groot, want in Transvaal, Natal en eSwatini moes hy oor ’n lengte van 250 km en ’n breedte van 150 km na die geestelike belange van amper 800 siele omsien. Boonop het hy op die Transvaalse Partikuliere Sinode van 1934 geldelike steun gevra om lidmate te gaan besoek wat in Zululand ingetrek het onder die Pongolakom-skema. Al het sy werk al sy kragte vereis, het hy hom in dié tyd aan die Universiteit van Suid-Afrika vir die graad D.Phil. laat registreer met prof. H.G. Stoker as promotor.
Gesinslewe en afsterwe
In Desember 1932 het ds. Du Plessis in die huwelik getree met mej. A. du Plessis, ’n oudstudent van die PUK, wat in die paar jaar van sy werk op Piet Retief vir hom ’n ware steun was.
Hy is oorlede op Sondagmôre 25 Februarie 1934 en die volgende dag onder blyke van groot belangstelling begrawe. Sy weduwee is agtergelaat met ’n seuntjie van 18 maande.
Bronne
Van der Walt, ds. N.H. (hoofred.). 1934. ''Almanak van die Gereformeerde Kerk in Suid-Afrika vir die jaar 1935. Een-en-sestigste jaargang.'' Potchefstroom: Adm. Buro.
6 Augustus
6 Augustus is die 218de dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (219de in skrikkeljare). Daar volg nog 147 dae in die res van die jaar.
Ek soek na my Dina
"Ek soek na my Dina" is ’n gewilde Afrikaanse volksliedjie. Dit is as lied 136 in die FAK-sangbundel opgeneem.
Woorde
"[Tradisioneel]
Ek soek na my Dina, my Dina, my Dina; ek soek na my Dina, die Dina van my. O, hier is my Dina, my Dina, my Dina; o, hier is my Dina, die Dina van my.
[C.J. Langenhoven]
Ek soek 'n lemoentjie, en toe 'n pampoentjie – presentjie vir Dina – en kon dit nie kry. "Laat staan wat daar ver is; daar's nader en beter; gee dié maar", sê Dina, "gee dié maar vir my".
Ek soek 'n jangroentjie, 'n pêrelemoentjie – presentjie vir Dina – en kon dit nie kry. "Laat staan wat so skaars is; daar's volop en beter; gee dié maar", sê Dina, "gee dié maar vir my".
Pampoentjie, jangroentjie, en pêrelemoentjie – wat is daar op aarde dan beter te kry? En toe kom 'n ander en gee haar 'n soentjie – en nooit meer 'n Dina, 'n Dina vir my."
Marne Maitland
Marne Maitland (1 Mei 1920 – Desember 1991) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Cleopatra (1963), The Shoes of the Fisherman (1968), The Man with the Golden Gun (1974), en Trail of the Pink Panther (1982).
Swartkol-keiser
Die Swartkol-keiser (Lethrinus harak) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot by Sodwanabaai. Dit kom ook voor by die meeste Indiese oseaan eilande. In Engels staan die vis bekend as die Blackspot emperor.
Voorkoms
Die vis is olyfgroen of grys aan die bokant met blouwit of wit kolletjies op die skubbe. Daar is 'n groot swart vlek net onder die sylyn in die middel van die lyf. By party visse ontbreek die vlek wat die indentifiseing van die vis bemoeilik. Die vis word tot 50 cm groot.
Habitat
Die vis leef in in vlak sanderige, dooie koraal of seegrasbeddings areas naby riwwe. Hulle vreet onder andere skaaldiere, slakke, wurms en vis en is meestal alleenswemmers maar kan ook in klein groepies voorkom. Dit is 'n lekker eetvis.
Po (rivier)
Die Po (Italiaanse uitspraak: [ˈpɔ]; Latyns: Padus of Eridanus) is met 652 km die langste rivier van Italië wat in die verre noordweste van die land in die Monte Viso-groep van die Cottiese Alpe naby die grens met Frankryk ontspring en in die ooste in die Adriatiese See uitmond. Sy rivierbekken met 'n oppervlakte van 74 000 km² vorm die wydste en vrugbaarste vlakte in Italië.
Sytakke
Die Po het 141 sytakke.
Clathria longistyla
Clathria longistyla is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1959 deur Burton.
Emma Watson
Emma Watson (gebore 15 April 1990) is 'n Engelse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Harry Potter and the Sorcerer's Stone (2001), The Perks of Being a Wallflower (2012), The Bling Ring (2013), en Beauty and the Beast (2017).
Gondwanatheria
Die Gondwantheria is 'n uitgestorwe soogdierorde wat bekend is vanaf die laat-kryt tot die middel-eoseen van alle dele van die suidelike kontinent Gondwana, behalwe Australië en Nieu-Seeland.
Kladistiese ontleding deur Gurovich en Beck (2009) en Goin et al. (2012) plaas die groep in die Allothera as 'n sustergroep van die Multituberculata wat juis veral op die dele van die noordelike kontinent Laurasië aangetref word. Maar die posisie van hierdie groep in in 2018 baie onduidelik. Huttenlocker et.al. oorweeg of hulle nie verwantes van die Haramiyida is nie. Dit sou hulle buite die Mammalia in die Mammaliaformes plaas.
Hierdie groep is net sedert 1986 bekend en daar is nog min inligtings oor hulle.
Die orde bevat twee families:
Behalwe Vintana bestaan alle fossiele net uit tande. Van Vintana is egter 'n skedel gevind wat beide primitiewe en afgeleide kenmerke vertoon. Die dier was ook taamlik groot vir 'n mesosoïese soogdier: dit was ongeveer 9 kg swaar en het 'n bietjie soos 'n marmot gelyk.
Hendrik Andries Hanekom
Ds. Hendrik Andries Hanekom (distrik Moorreesburg, Kaapkolonie, 17 Maart 1878 – Bloemfontein, Suid-Afrika, 2 Desember 1943) was ’n predikant in vyf gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, waarvan drie in die Vrystaatse Kerk en twee in Oos-Kaapland.
Opleiding en eerste gemeente
Ds. Hanekom is op ’n plaas in die Swartland gebore. Sy opleiding het hy eers aan die Normaalskool en toe aan die Suid-Afrikaanse Kollege, albei in Kaapstad, ontvang. Hierna is hy na die Kweekskool op Stellenbosch vir sy teologiese opleiding en einde 1907 is hy gelegitimeer.
Gemeentebediening
duimnael|links|300px|Ds. H.A. en mev. [[Nettie Hanekom|Nettie Hanekom.]] Sy eerste gemeente was Oudtshoorn waar hy as hulpprediker opgetree het. Vandaar is hy in 1909 na Clocolan en drie jaar later het hy die beroep na Alexandria aangeneem.
Ds. Hanekom is op Saterdagoggend, 20 Julie 1912, deur die konsulent, ds. George Rudman, bevestig, maar geen ringspredikante het die geleentheid bygewoon nie. Ds. Hanekom het sy intreepreek in die aand na aanleiding van Hand. 8:35 gelewer. Ds. en mev. Hanekom het hulle gou in die gemeente bemind gemaak, nie alleen deur die deeglikheid en toegewydheid van hul werk nie, maar ook deur hul vriendelike omgang en hul geestelike ontwikkeling wat die gemeente getref het. Mev. Hanekom het haar so opgeoffer dat haar gesondheid selfs daaronder gelei het.
Die gemeente het van 1919 tot 1921 drie jare van bittere droogte deurgemaak en die nood het hoog gestyg. Ná 'n besoek van ds. D.P. van Huyssteen – toe nog leraar van die NG gemeente Montagu, maar van 1937 af organiserende armesorgsekretaris van die Kaapse Kerk – wat deur die administrateur van die Kaapprovinsie afgevaardig is om die gemeentes in verband met die oprigting van koshuise vir behoeftige kinders te besoek, het die kerkraad besluit om so 'n koshuis op te rig, wat dan ook in Augustus 1919 met 22 kosgangers in die ou kerkgebou geopen is. Die orrelis, C. van der Vyver, is as huisvader aangestel.
Teen die end van 1919 was ds. en mev. Hanekom vir drie maande met siekteverlof afwesig. Gedurende dié tyd het ds. H.C. de Wet, Alexandria se leraar van 1893 tot 1903, waarna hy in 1911 op Greyton sy emeritaat aanvaar het, en later eerw. P. Potgieter die gemeentewerk waargeneem. Dit was met groot blydskap dat die gemeente hul leraar na die siekteverlof met herstelde gesondheid kon terug ontvang.
Vroeg in 1921 het ds. Hanekom 'n beroep na Albanie (op Riebeek-Oos aangeneem en op 23 April 1921 het hy sy demissie ontvang. Die gemeente het swaar van ds. en mev. Hanekom afskeid geneem soos blyk uit die adresse wat by hul vertrek aangebied is. Die afskeidstoesprake het almal gewag gemaak van sy diep geestelike ontwikkeling, nederigheid, deeglikheid en toegewydheid aan sy werk.
Gedurende sy tydperk op Riebeek-Oos is die woning van Piet Retief aangekoop en begin met die Piet Retief-weeshuis vir verweesde en verwaarloosde seuns. Ds. Hanekom het agtereenvolgens nog Albanie, Jacobsdal en Trompsburg bedien. Op Trompsburg het hy in 1943 sy emeritaat aanvaar.
Waardering
Orals waar hy gewerk het, het ds. Hanekom 'n kragtige invloed op sy gemeentelede uitgeoefen want hy het sy godsdiens en prediking nougeset uitgeleef. "Ds. en mev. Hanekom se prestasies op maatskaplike en godsdienstige gebied," aldus L.H. Koen, "was in baie gevalle byna bomenslik en alleen hul onwrikbare geloof in die onbeperkte mag van God kon hulle daartoe in staat stel." Enige weke na sy afskeid is ds. Hanekom op 2 Desember 1943 in die hospitaal in Bloemfontein oorlede. Sy stoflike oorskot is voor die hoofdeur van die kerk op Trompsburg ter aarde beste1.
’n Dogter van ds. en mev. Hanekom, Twinkle, was getroud met die kleurryke en omstrede politikus, sakeman en uitgewer Blaar Coetzee.
Waterval, Limpopo
Waterval is 'n woongebied (township) oorkant die Elim-hospitaal, geleë in die distrik van Hlanganani in die voormalige Tsonga-tuisland, Gazankulu, langs die R578-pad na Giyani in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Waterval sluit Njhakanjhaka, Lemana, Elim-hospitaal, Elim Mall, Hubyeni-winkelsentrum, Magangeni in, maar sluit die Shirley-dorpie uit, wat 'n aparte en alleenstaande plaas is, wat 'n wettige grens met Waterval en Mbhokota-dorpie in die ooste deel.
Samestelling
Die Njhakanjhaka Tradisionele Owerheid of Elim/Shirley Tradisionele Owerheid sluit Mbhokota, Bokisi, Chavani, Riverplaats en Nwaxinyamani in en het 'n totale bevolking van meer as 42 000 mense. As gevolg van regeringsbeleid van die 1960's, is die gebied van die Njhakanjhaka Tradisionele Owerheid verklein tot Waterval, Shirley, Lemana en Elim, wat die dorpies Mbhokota, Bokisi, Chavani, Riverplaats en Nwaxinyamani gelaat het om onafhanklik deur hoofman Njhakanjhaka se eersgebore seun, hoofman Chavani, regeer te word. Hierdie dorpies staan gesamentlik bekend as Nkhensani-stamowerheid, onder hoofman Njhakanjhaka se seun, Hosi Chavani. Die Nkhensani-stamowerheid se kantore is by Chavani Village, agter die township Waterval, gebaseer.
Bestuur
Waterval is in 1980 deur die voormalige Gazankulu-tuisland tot 'n township geproklameer, in die distrik Hlanganani. Waterval vorm ook deel van Njhakanjhaka Tradisionele Owerheid. Die Hlanganani-streekhof vir die distrik Hlanganani (verkeerdelik genoem "Waterval-landdroshof"), die historiese Elim-hospitaal, Waterval-poskantoor, polisiestasie, Hubyeni-winkelsentrum en die nuwe Elim Mall is almal in Waterval geleë. Voor die Switserse ontmoeting het hoofman Njhakanjhaka gesag oor die gebied uitgeoefen. Hierdie westelike gedeelte van Gazankulu was bekend as die Tsonga-"vinger" gedurende die 1950's tot die laat 1960's deur die destydse Departement van Bantoesake en Ontwikkeling. Toe Apartheid in 1994 beëindig is, is die gebied se bestuur verskuif na Makhado Plaaslike Munisipaliteit en vorm nou deel van Vhembe-distriksmunisipaliteit.
Geskiedenis
Die geskiedenis van Waterval gaan terug na die stigting van die Switserse Sendingstasie in Elim in 1878 en die stigting van die Elim-hospitaal in 1899. Voor dit was die Switserse Sendingstasie in Valdezia, 10 km oos van Elim geleë. Die sendelinge het van Valdezia na Waterval getrek omdat baie van hulle malaria opgedoen het. Die Plaas Waterval het die grond ingesluit waar die Elim-hospitaal geleë is en die hele Njhakanjhaka en Rivoni, maar uitgesluit Shirley.
Tsonga-vinger
Gedurende die 1950's tot die laat 1960's is die land Waterval, Elim, Shirley, Chavani, Mbhokota, Riverplaats, Nwaxinyamani, Bokisi, Bungeni, Valdezia en Nkuzana die 'Tsonga-vinger' gedoop. Dit was geleë in wat die Apartheidsregering as 'n Blanke gebied beskou het in die nabygeleë dorpie Louis Trichardt en gedwonge verwydering was op hande. Die Apartheidsregering het, sonder sukses, gepoog om die Tsonga van Waterval en die omliggende grondgebied te verwyder. Teen die laat 1960's, as gevolg van onderhandelinge tussen die Suid-Afrikaanse regering en professor Hudson Ntsanwisi, is die Tsonga-vinger aan Gazankulu, sowel as die Elim-hospitaal geannekseer.
Shirley
Die dorpie Shirley is bo Waterval geleë, Shirley is in vier dorpies verdeel, die een bo Waterval, die een bo-op die berg, die een onder die berg en Akanani, wat die nuutste van hierdie dorpies is. Shirley is ook die tuiste van Vonani Bila, 'n digter, skrywer en vermaaklikheidster.
Elim-hospitaal
Hoofman Njhakanjhaka, Hakamela Tlakula se oupa en mnr Job Makhubele het 'n belangrike rol gespeel tydens die oprigting van Elim-hospitaal. Hakamela Tlakula se oupa en mnr Job Makhubele het stukke grond besit waar die Elim-hospitaal geleë is. Hoofman Njhakanjhaka het namens mnr Tlakula en mnr Makhubele die grond in 1897 vir 'n tydperk van 100 jaar aan die Switserse sendelinge verhuur sodat die Elim-hospitaal gestig kon word. Voor 1899 (die jaar wat Elim-hospitaal opgerig is), was die westelike helfte van Elim-hospitaal besit deur die Tlakula-familie as hul familie-eiendom, terwyl die oostelike helfte van Elim-hospitaal deur mnr Job Makhubele as sy familie-eiendom besit is.
Ngema Tribal Trust, Mpumalanga
Die Ngema Tribal Trust is 'n nedersetting aan die oewers van die Heyshopedam. Dit resorteer onder die Mkhondo Plaaslike Munisipaliteit in Gert Sibande-distriksmunisipaliteit van Mpumalangaprovinsie, Suid-Afrika.
Assegaai (boom)
Die assegaai (Curtisia dentata) is 'n mediumgroot boom wat in bergwoude van Afrika groei. Dit is redelik skaars tussen Kaapstad en die Soutpansberg, maar meer volop in die oostelike hooglande van Zimbabwe tot by die Gorongosaberg, asook Eswatini en Mosambiek.
Palouse
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Palouse
Landskap, landboustreek en ekostelsel in die noordweste van die Verenigde State
Strek oor die deelstate
Idaho
Oregon
Ligging in Noord-Amerika
Hoogste bergpiek
Moscow Mountain, Idaho (1 519 m) Die Palouse [pəˈluːs] is 'n streek in die noordwestelike Verenigde State wat, afhangende van die geografiese definisie, oor twee of drie deelstate strek - die suidooste van Washington en die noorde van Sentraal-Idaho. Volgens sommige definies strek die Palouse ook verder suidwaarts na Noordoos-Oregon. Die streek beslaan sowat 4 000 vierkante myl. Ondanks sy buitengewone landskapsvorme met golwende groen heuwels, wat aan die streek die bynaam "Toskane van Amerika" besorg het, was die yl bevolkte landelike gebied met sy halfdroë klimaat nooit 'n toeristetrekpleister nie. Weens die geografiese nabyheid van een van die vernaamste setlaarsroetes in die VSA - dit is net 260 km noord van die Oregon Trail geleë - het die Palouse in die laat 19de eeu vinnige groei ervaar toe baie setlaars hulle hier as graanboere gevestig het. Op een tydstip het sy bevolking getallegewys selfs by dié van die digbevolkte Puget Sound-gebied verbygesteek om die mees bevolkte streek van die deelstaat Washington te word. So is die bevolking van Walla Walla volgens die sensus van 1880 as 3 588 bepaal - iets meer as dié van Seattle met 3 533.
Vir die grootste deel van sy gedokumenteerde geskiedenis is die Palouse met graan en peulgroente vereenselwig en het sy rooi skure ikoniese simbole van die gebied geword wat as een van die vrugbaarste landboustreke in die Verenigde State beskou word. Sowat 90 persent van die graanoes word na hoofsaaklik Asiatiese bestemmings in die Stille Oseaangebied uitgevoer. Gronderosie bly die grootste uitdaging vir die plaaslike landboubedryf.
Pullman in Washington en Moscow in Idaho is die streek se ekonomiese spilpunte. Hier is ook twee sogenaamde landskenkingsuniversiteite geleë wat in die vroeë 1890's op federale grond gevestig is, die Universiteit van Idaho in Moscow en die Universiteit van die Deelstaat Washington (Washington State University). Die twee instellings is slegs agt myl of dertien km van mekaar geleë.
Geologie
Die duinagtige Palouse-heuwels is 100 000 jaar gelede deur hewige windstorms gevorm wat uit die suidweste gewaai en die basaltlaag met 'n groot loessmassa bedek het. Geoloë het verskeie hipoteses oor die oorsprong van hierdie sandafsettings ontwikkel. Volgens sommige wetenskaplikes is dit vulkaanas wat tydens uitbarstings in die Kaskadebergreeks ontstaan het. Ander neem aan dat gletsers, wat oorspronlik gebiede noord van die Palouse bedek het, gesteentes tot sand (sogenaamde rotspoeier of -meel) fyngemaal het. Die mees aanvaarde teorie is dat die sand van die Columbiaplato se westelike rand naby die Kaskadereeks afkomstig is.
Die loessafsettings het danksy 'n besondere eienskap tot die huidige vrugbare landbougrond ontwikkel: hul vermoë om - danksy die hoë gehalte van vulkaanas in die sand - vog te stoor. Uitbarstings van vulkane in die Kaskadereeks het die landskap verskeie kere met 'n laag vulkaanas bedek. Die mees onlangse uitbarsting was dié van Mount St. Helens in Washington op 18 Mei 1980. 'n Blizzard van vulkaanas het oor die Palouse gewaai en die streek 'n tyd lank in volslae duisternis gedompel. Vrese van boere dat die vulkaanas nadelige uitwerkings op landboubedrywighede sou hê was nogtans ongegrond - hulle kon 'n rekordoes insamel.