cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afsettingsgesteente
Organiese sedimentêre gesteentes
Albei groepe is baie belangrike delfstowwe aangesien hulle die hoofenergiebronne is. Veen word in moerasgebiede en mere gevorm. Vlak mere word met oewer- en  waterplante opgevul totdat daar bo die watervlak 'n moeras ontstaan waar onder meer veenmos en heide groei. In die Karboon, die geologiese tydperk waartydens die grootste steenkoolvorming plaasgevind het, het die veenvorming veral plaasgevind in die beboste kusmoerasse, waarin Sigillaria, Leipidodendron en Calamites weelderig gegroei het.
Die afgestorwe plantmateriaal word aan die oppervlak eers deur bakterieë geoksideer. Wanneer die materiaal deur jonger veenlae bedek word, word die aktiwiteit geleidelik minder namate reduserende toestande intree. Onder die invloed van bakterieë tree 'n nuwe proses in waarby die plantmateriaal in humus omgesit word. Dit het 'n verhoging van die persentasie koolstof tot gevolg. Die inkolingsproses begin hierna, waaronder die invloed van tyd en temperatuur, die water en vlugtige bestanddele afgedryf word en die persentasie koolstof per volume sodoende verder toeneem.
Die eerste stadium van steenkoolvorming is die sogenaamde bruin koolstadium, waarin die plantreste nog met die oog herkenbaar is. By verdere inkoling word die selle opgevul met 'n humusstof sodat daar uiteindelik 'n harde, swart gesteente met 'n hoë koolstofgehalte ontstaan. As die koolfstofgehalte hoër as 77 % is, word die materiaal steenkool genoem. Die uiteindelike stap in die inkolingsproses is die vorming van antrasiet met meer as 90 % koolstof.
Wanneer die uitgangsmateriaal in plaas van die hoër plante ŉ sapropellietslik is (afkomstig van laer plante), waarin die vette en proteïene in 'n wasagtige stof omgesit word, word kanaalkool (hoofsaaklik spore) of bogheadkool (hoofsaaklik alge) gevorm. Albei is ryk aan koolstof en waterstof. Aardolie word gevorm uit hoofsaaklik planktoniese dierlike mikroörganismes. Deur chemiese verandering onder die invloed van bakterieë, ontstaan vloeibare koolwaterstowwe. Die gasse (veral metaan) wat by die reaksies vrykom, word as aardgas herwin. Aardgas is ook afkomstig van steenkool.
Piroklastiese sedimentêre gesteentes
Piroklastiese sedimentêre gesteentes ontstaan wanneer deeltjies vulkaanpuin tydens ŉ vulkaniese uitbarsting in die lug gewerp word, op die grond val en daar 'n laag vorm. Na aanleiding van korrelgrootte word die volgende onderskei: blokke en bomme (>64 mm), lapilli (64-2 mm) en as (< 2 mm). Die verharde ekwivalente hiervan is piroklastiese breksie of agglomeraat, lapillisteen en tuf. Vulkaniese as word ook deur water vervoer en meng so met ander deeltjies sodat tuffiete ontstaan (50-90 % vulkaniese materiaal).
Piroklastiese gesteentes kan op verskillende wyses gevorm word. Die bekendste hiervan is die sogenaamde asreën wat tydens hewige uitbarstings oor groot gebiede kan versprei. Net soos by klastiese sedimente kom ook massatransport voor en uit hierdie "piroklastiese strome" word gesorteerde lae afgeset. Hierdie sogenaamde gloedwolke volg die natuurlike helling en kan oor afstande van tot 100 km beweeg. Die afsettings uit gloedwolke word ignimbriete genoem.
Modderstrome ontstaan wanneer vulkaniese as na 'n swaar reënbui of tydens die deurbreek van 'n kratermeer met vulkaniese bomme en blokke vermeng word en elders as ŉ swak gesorteerde laag afgeset word. Vulkaniese uitbarstings kan onder water plaasvind en ook hier kan piroklastiese strome ontstaan. Die lae wat so gevorm word, is meestal van grof na fyn gegradeer deurdat die water die partikels na gelang van die massa sorteer.
Sedimentologie
In die tydperk na 1950 het die sedimentologie tot ŉ aparte wetenskap binne die geologie ontwikkel. Die sedimentologie is die studie van die kenmerke van sedimente asook die prosesse wat aanleiding gegee het tot die vorming daarvan. ŉ Praktiese aspek verbonde aan die sedimentologie is dat delfstowwe wat aan spesifieke sedimentere omgewings verwant is, makliker opgespoor kan word. Ongeveer 95 % van die aardkors bestaan uit stallings- en metamorfe gesteentes.
Die oorblywende 5 % word deur sedimentêre gesteentes ingeneem, maar die gesteentes bedek ongeveer 75 % van die aardoppervlak. Dit hang saam met die vorming van sedimente as gevolg van die opeenhoping van afbrekingsprodukte of deur chemiese of biologiese prosesse. Laat in die 18e eeu het mense nog gedink dat alle gesteentes op aarde deur die neerslag van stowwe in die see gevorm is. Hierdie gedagteskool heet die neptunisme.
Hy het ook die eerste teorie oor die ontstaanswyse (later as foutief bewys) van sedimentêre gesteentes ontwikkel. Vroeg in die 20e eeu is ontdek dat sedimentêre gesteentes in allerlei omgewings, van die diepsee tot woestyne, kan ontstaan. Daar is toe verskillende metodes ontwikkel (sedimentere petrografie) om die afsettingsomgewings van ouer sedimente te herkonstrueer. Dit het egter in baie gevalle tot onoplosbare probleme aanleiding gegee.
Na die Tweede Wêreldoorlog het mense begin om resente afsettingsomgewings te bestudeer en daaruit het die opstel van wiskundige en hidrodinamiese modelle voortgespruit. Veldwaarnemings was ook meer doelgerig. Die nut van die resultate wat hieruit voortgespruit het, was dat 'n mens by ouer gesteentes kon voorspel watter vorm die gesteentes kan aanneem, hoe dit begrens word en wat dit kan bevat (nuttig by die eksplorasie na ertse en aardolie).
Om hierdie redes neem die aantal sedimentoloë wêreldwyd vinnig toe. Die meeste van hulle is lid van die International Association of Sedimentologists (IAS), wat een keer elke 4 jaar 'n kongres reël en ŉ vaktydskrif, Sedimentology, uitgee. In Suid-Afrika word sedimentoloë lid van die Sedimentologie-afdeling van die Geologiese Vereniging van Suid-Afrika. Die drie belangrikste onderafdelings van die sedimentologie omvat sedimentologie in die beperkte sin (baie wiskundig en eksperimenteel), sedimentêre geologie (geïntegreer, regionaal) en sedimentêre petrografie (die studie van die korrels wat aanwesig is).
Klassieke sedimentgesteentes
Klassieke sedimentgesteentes vorm deur middel van die meganiese verweringsproses. Voorbeelde sluit sandsteen in.
Chemiese sedimentgesteentes
Chemiese sedimentgesteentes vorm wanneer opgeloste materiale ’n neerslag van die oplossing vorm. Voorbeelde sluit dolomiet, ystererts, flint en kalksteen in.
Organiese sedimentgesteentes
Organiese sedimentgesteentes vorm deur middel van ’n opeenhoping van plant- of diere-afval. Voorbeelde sluit steenkool, sommige tipes dolomiet en sommige tipes kalksteen in.
Gebruike van sedimentgesteentes
Ons gebruik daagliks verskeie sedimentgesteentes. Die belangrikste gebruik van sedimentgesteentes is in die boubedryf. Sement, bakstene, beton en glas word alles gemaak van sedimentgesteentes. ’n Ander baie belangrike gebruik van sedimentgesteentes is vir die opwekking van energie - steenkool is steeds die belangrikste hulpbron in elektrisiteitsopwekking. Marmer en graniet het deur die eeue ook ’n belangrike rol as ornamentele stene gespeel. Dit is nie net deur kunstenaars gebruik om standbeelde mee te maak nie, paleise en herehuise en selfs in vandag se moderne huise word dit steeds beskou as ’n duursame afwerkingsmateriaal.
Die volgende lys beskryf van die gebruike van die verskillende sedimentgesteentes in ons alledaagse lewe:
Afsettingsverskil tussen steenkool, olie en gas
Dit val op hoe subtiele afsettingsverskille tot die onontbeerlike energiebronne steenkool, olie en gas gelei het.
Steenkool se oorsprong kom van veen – gedeeltelik verweerde plantmateriaal wat in moerasse versamel het. Die veenvorming is ’n pynlik stadige proses weens die onvoltooide afbreking van plantmateriaal, byvoorbeeld hout en blare in die aanwesigheid van vog. Die water het uiteraard die plante van suurstof afgeskerm, wat voorkom het dat hulle verrot het. Daarna het die druk van modder en sand wat die veen begrawe het, in die teenwoordigheid van hitte, die veen geleidelik in steenkool verander. Die koolstof, waterstof en suurstof in plante en die minerale wat deur water in die veen neergelê is, is die basis van die latere steenkool, wat in verskeie fases gevorm word. Dit behels onder meer die uitpers van die waterstof en suurstof, met die gevolg dat die koolstof oorbly. Die prosesse wat tot die vorming van steenkool lei, bring ook baie gevaarlike metaangas voort, wat in die steenkoollae vasgekeer kan word en ondergrondse ontploffings kan meebring, soos vandag steeds in steenkoolmyne gebeur.
Olie en gas is die gevolg van klein enkelselplante en -diere wat toentertyd in die mere en oseane gelewe het. Dié organismes het na die bodem afgesak nadat hulle dood is, tesame met modderdeeltjies, wat ook ’n sterk organiese inhoud bevat het. Om olie te vorm, word organiese modder onder meer afsettings begrawe, saamgepers en geleidelik verhit. Daarna vind verskeie prosesse plaas namate die hitte toeneem (dit word die olievenster genoem en is tussen 100-150 grade Celsius) en daaruit ontstaan waterkoolstof – die gevolg van die vetbestanddele (lipiede) in die dooie organismes.
Dit is interessant dat toestande vandag steeds gunstig is vir sedimente om steenkool, olie en gasse te vorm maar dit neem miljoene jare om nuwe energiebronne te vorm.
Sedimentgesteentes en fossiele
Die oorgrote meerderheid fossiele wat gevind word, word binne sedimentgesteentes wat uit modder en slik gevorm is gevind. Wanneer ’n organisme in ’n area sterf waar sy liggaam van predatore en die elemente beskerm is, word die oorskot dikwels deur sediment bedek. Oor tyd, soos die sediment versteen begin die oorskot van die organisme ontbind en oplos. Minerale sypel die beendere van die organisme binne en verander die chemiese samestelling hiervan. In ander gevalle disintegreer die hele skelet van die organisme, en bly slegs ’n afdruk, gevul met minerale, agter.
Ander soorte rots (stollings- en metamorfiese gesteentes) wat uit magma gevorm word, bevat nie fossiele nie omdat die temperature te hoog is vir enige oorskot om agter te bly, die hitte laat dit disintegreer. Fossiele wat wel in hierdie tipe rots gevind word, is dikwels erg misvorm as gevolg van die hitte en druk wat teenwoordig is by die vorming van hierdie tipes rots. Anders as sedimentgesteentes wat oor ’n lang tydperk teen ’n relatiewe lae hitte en druk vorm.
Nóg feite oor afsettingsgesteente
·        Steenkool, van die bekendste sedimentêre klip, word al sowat vyf eeue op ’n groot skaal deur mense gebruik. Die heel eerste steenkoolmyne is in 1520 in Engeland en België in gebruik geneem. ·        Afsettings in die see miljoene jare gelede het tot drie soorte drie groepe sedimentêre gesteente gelei wat vandag as die Kaap-supergroep bekend is: sand was die begin van die Tafelberg-groep in die Wes-Kaap; modder in die dieper water het aanleiding gegee tot die Bokkeveld-groep en sand in rivierdeltas en vlak see het uiteindelik die Witteberg-groep berge geword. Erosie van die laer, sagter lae van Tafelberg het tot die ineenstorting van dele gelei en vandaar die amper vertikale rotsformasies. Die plat bokant van Tafelberg – horisontale sandsteenlae – het dus behoue gebly nadat groot dele deur erosie afgevoer is.
·        Die harde dolerietbedekking van baie SA berge of gestolde lawa in die geval van die Harrismith-berg beskerm in baie gevalle die sagte afsettingsgesteente van erosie, anders sou dit waarskynlik heelwat baie anders gelyk het.
·        Dit word bereken dat die boonste kalksteengesteentes van die Grand Canyon in Arizona, Amerika, sowat 200 miljoen jaar oud is. Daar is heelwat fossiele van reptiele, varings en insekte. Die klip halfpad ondertoe is moontlik 400 miljoen jaar oud en bevat fossiele van sekere visse. Die oudste gesteentes heel onder is nóg ouer maar daar is geen teken van enige fossiele nie.
·        Dit word beraam dat sowat 20% van afsettingsgesteente op aarde kalksteen is, 30% is sandsteen en 50% is skalie (leiklip).
·        Versteende woude is die gevolg van minerale wat deur bedekte bome gesyfer het en, sel vir sel, die oorspronklike hout vervang het.
·        Boere het al eeue lank hul landbougrond met mergel (vrugbare kleigrond) bemes. Wanneer die mergel in suurgronde gemeng word, neutraliseer die kalk daarin die suurheid. Wanneer mergel in kleigronde ingewerk word, het dit die uitwerking dat dit die grond meer krummelrig en toegankliker vir plantwortels maak.
·        Groen sandsteen of groen modderklip is die gevolg van klein korreltjies van die mineraal gloukoniet, wat Grieks is vir blougroen. Dit is ook ’n goeie kunsmis danksy die kalium daarin.
·        Soms kan ’n heuwel of berg ineenstort weens veral waterverwering en gevolglike groot grondverskuiwings veroorsaak wat alles in hul pad wegvee. Voorbeelde is grondverskuiwings in 1986 in Nieu-Seeland ná die erge Bola-sikloon, in Peru in 1970 en Black Ven in Dorset in die suide van Engeland toe die deurlopende blootstelling aan golwe oor ’n lang tydperk die afsettingsgesteente laat ineenstort het.
Gabriel Gascon
Gabriel Gascon (8 Januarie 1927 – 30 Mei 2018) was 'n Kanadese akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Possible Worlds (2000), The Marsh (2002), en Mars et Avril (2012), en in die televisiereeks Les belles histoires des pays d'en haut (1956).
Stokely Carmichael
Stokely Carmichael (29 Junie 1941 – 15 November 1998) was ’n lid van die Black Panthers, wat hulle in die 1960’s beywer het om maatskaplike en politieke veranderinge vir Afro-Amerikaners teweeg te bring. Hy het die frase "black power" (swart mag) gevestig.
Lewensloop
Stokely Carmichael is in Port of Spain op die eiland Trinidad gebore. Op 11 sluit hy by sy ouers in die Verenigde State aan, wat daarheen geëmigreer het toe hy twee was. Hy is ondertussen deur sy ouma en twee tantes versorg.
Hy is in 1968 met die Suid-Afrikaanse sanger Miriam Makeba getroud. Hulle is egter in 1973 in Guinee geskei.
Carmichael is aan prostaatkanker oorlede. Hy was 57 jaar oud.
Talisa Soto
Talisa Soto (gebore 27 Maart 1967) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Licence to Kill (1989), Mortal Kombat (1995), Spy Hard (1996), en Mortal Kombat: Annihilation (1997).
Alex Gaumond
Alex Gaumond (gebore 9 April 1978) is 'n Kanadese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Miss Saigon: 25th Anniversary (2016), Hampstead (2017), en The Hustle (2018).
Wuchiapingium
Die Wuchiapingium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede in onderskeidelik die sisteem en periode Perm (epog/serie Lopingium). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die tydperk was van sowat 259,8 tot 254,1 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Capitanium en gevolg deur die laaste etage/tydsnede van die Perm, die Changhsingium.
Naam en definisie
Die tipeligging van die Wuchiapingium kom voor in die Suid-Chinese provinsie Guǎngxī. Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Clarkina postbitteri postbitteri en die bokant deur die eerste voorkoms van die Conodonta Clarkina wangi.
In die stratigrafie van Europa val die einde van ’n lang periode waarin kontinentale afsettings voorkom, in die Wuchiapingium. Daarbenewens het in Midde-Europa (destyds deel van die superkontinent Pangea) ’n indringing van die see vanuit die noorde plaasgevind.
Ulundi
Ulundi (wat beteken "die hoë plek") is die hoofstad van die Zululand-distriksmunisipaliteit en vorige hoofstad (saam met Pietermaritzburg) van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika. Die dorp het 'n bevolking van 19 840 in 2011 gehad.
Geskiedenis
In Februarie 1879 neem Eugène Bonaparte, die seun van keiser Napoléon III van Frankryk, deel aan 'n Engelse ekspedisie na Afrika. Dit sou sy aansien verhoog en hom help om later die Franse troon te kan bestyg. Op 'n verkenningstog word hy egter deur die Zoeloes in 'n hinderlaag gelei en deur 18 spiese te Ulundi gedood.
Die baie belangrike steenkoolspoorlyn na Richardsbaai loop deur Ulundi.
Nuwe Moskee
Die Yeni-moskee, Nuwe Moskee of Moskee van die Valide Sultan (Turks: Yeni Cami of Yeni Valide Camii) is ’n Ottomaanse keiserlike moskee in die Eminönü-distrik van Istanboel, Turkye. Dit is aan die Goue Horing geleë aan die suidpunt van die Galata-brug. Dit is een van die stad se bekendste bakens.
Geskiedenis
Bouwerk aan die moskee het in 1597 begin op bevel van Safiye Sultan, die vrou van sultan Murat III. Die oorspronklike argitek was Davut Aga, ’n leerling van die groot Mimar Sinan. Davut Aga is egter in 1599 dood en is vervang met Dalgic Ahmed Cavus.
Ruth Donnelly
Ruth Donnelly (17 Mei 1896 – 17 November 1982) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Mr. Deeds Goes to Town (1936), A Slight Case of Murder (1938), Mr. Smith Goes to Washington (1939), en Where the Sidewalk Ends (1950).
The Brian Jonestown Massacre
The Brian Jonestown Massacre (ook bekend as BJM) is 'n musiekgroep wat in 1990 in San Francisco, Kalifornië (VSA) tot stand gekom het met die lede Anton Newcombe, Matt Hollywood, Ricky Maymi, Patrick Straczek, en Travis Threlkel.
Nuwe Moskee
Geskiedenis
Die projek is aan bande gelê deur politieke ontevredenheid en die ligging en geldelike implikasies het gelei tot ontevredenheid in die hof. Die Eminönü-buurt was die stad se voorste handelsentrum en die tuiste van ’n hoofsaaklik Joodse gemeenskap. Deur die moskee daar te plaas, het Safiye Sultan gehoop om die Islamitiese invloedsfeer uit te brei en voordeel te trek uit die groeiende ontevredenheid onder plaaslike en oorsese handelaars oor die toenemende mag en invloed van hul Joodse eweknieë. Die hoë koste van die projek het egter groot kritiek ontlok. Safiye Sultan moes die projek noodgedwonge laat vaar ná Murat III se dood. Die nuwe sultan, Ahmet I, het nie daarin belanggestel nie en bouwerk is laat vaar.
The Brian Jonestown Massacre
Stilistiese ontwikkeling en afwyking is 'n kernelement in die musiek van The Brian Jonestown Massacre. Die album Methodrone (1995) benader die Britse shoegazing-genre. Their Satanic Majesties' Second Request (1996) begin 'n nabootsing van die psychedelia-genre van die sestiger jare weerspieël wat tot vandag toe nog kenmerkend is van die klank van BJM. Midde-Oosterse en Brasiliaanse elemente is ook te bespeur.
Nuwe Moskee
Geskiedenis
Die onvoltooide gebou het verval en is in 1660 grootliks deur ’n brand verwoes. Later dié jaar het die argitek Mustafa Aga voorgestel dat Valide Turhan Hadice, die ma van Mehmet IV, die projek voltooi as ’n godsdiensdaad. Die moskee is eindelik in 1663 voltooi en in 1665 ingewy.
Mazda3
Die Mazda3 of Mazda 3 (bekend as die Mazda Axela in Japan) is 'n kompakte motorvoertuig in Japan en elders vervaardig deur die Mazda Motorkorporasie.
Oos-Vlaandere
Oos-Vlaandere lê in die noordweste van België en grens aan die Nederlandse provinsie Zeeland. In die provinsie word Nederlands gepraat. Daar is twee dialekte in die provinsie: Oos-Vlaamse en Brabants (in die Denderstreek).
In die suide lê die Vlaamse Ardenne. Deur die provinsie vloei die Schelderivier (Skelde), die Leie en die Dender. Die hoogste punt is die Hotondberg (150 m) in die Vlaamse Ardenne ('n groene en heuwelachtige landskap) op die grens van die munisipaliteite Ronse en Kluisbergen.
Administratiewe indeling
Oos-Vlaandere is in administratiewe opsig in ses arrondissemente verdeel:
Die arrondissimente is in 60 munisipaliteite verdeel.
Fatih-moskee
Die Fatih-moskee (Turks: Fatih Camii) is ’n Ottomaanse keiserlike moskee in die Fatih-distrik van Istanboel, Turkye. Dit is een van die beste voorbeelde van Turks-Islamitiese argitektuur in die stad en verteenwoordig ’n belangrike stadium in die ontwikkeling van klassieke Turkse argitektuur.
Geskiedenis
Die moskee is van 1463 tot 1471 gebou in opdrag van Mehmet II die Veroweraar op die terrein van die voormalige Bisantynse Kerk van die Heilige Apostels wat gesloop is om die moskee te bou.
Die oorspronklike moskee is erg beskadig in die 1509-aardbewing en dit is toe gerestoureer. Dit is egter weer in 1557 en 1754 in aardbewings beskadig en weer gerestoureer. Op 22 Mei 1766 is dit heeltemal verwoes in ’n aardbewing toe die hoofkoepel ingestort en die mure onherstelbaar beskadig is. Die huidige moskee, wat op ’n heeltemal ander plan geskoei is, is 1771 voltooi onder sultan Mustafa III.
Anisium
Die tydperk was van sowat 247,2 tot 242 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Olenekium en gevolg deur die Ladinium.
Naam en definisie
Die Anisium is genoem na die rivier Anisus, die Latynse naam vir die Enns wat deur Oostenryk vloei en waar die oorspronklike tipeligging voorkom.
Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Chiosella timorensis en van die ammoniete Japonites, Paradanubites en Paracrochordiceras. Die bokant van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Neogondolella praehungarica, die ammoniet Eoprotrachyceras curionii en die ammonietfamilie Trachyceratidae.
Jordan Gavaris
Jordan Gavaris (gebore 25 September 1989) is 'n Kanadese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Sea of Trees (2015) en Maya Dardel (2017), en in die televisiereekse Unnatural History (2010) en Orphan Black (2013).
Rick Genest
Rick Genest (7 Augustus 1985 – 1 Augustus 2018) was 'n Kanadese akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent 47 Ronin (2013) en in die televisiereeks Silent Witness (1996).
Sault Ste. Marie, Ontario
'''Sault Ste. Marie''' is hawestad en grenspos in die provinsie Ontario, Kanada. Dit is geleë aan die noordelike oewer van die St. Marysrivier. Aan die oorkant van die rivier is die dorp Sault Ste. Marie, Michigan. Die sluise tussen die Bowemeer en Huronmeer is hier geleë in die St. Marysrivier tussen die twee stede.
Geskiedenis
Die plek was eers 'n pelshandelspos en het dorpstatus verkry in 1887 en stadstatus in 1912.
Kath Soucie
Kath Soucie (gebore 18 November 1953) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Space Jam (1996), The Santa Clause 2 (2002), en Zootopia (2016), en in die televisiereeks Sonic the Hedgehog (1993).
Lucy Doraine
Lucy Doraine (22 Mei 1898 – 14 Oktober 1989) was 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Sodom und Gomorrha (1922), Opfer der Liebe (1923), Schicksal (1925), en Die suchende Seele (1925).
Pad
'n Pad (of weg) is 'n smal strook land wat twee of meer plekke met mekaar verbind. Paaie word gewoonlik skoongemaak sodat dit maklik is om daaroor te beweeg. So sal die grond gelykgemaak word en bome, bosse en klippe verwyder word. Die oppervlak kan uit grond of gruis bestaan, maar kan ook geteer of met stene uitgelê wees.
Mense het van die vroegste tye paaie gemaak. Die Romeinse paaie en die Inkas se paaie vir koerierdienste is bekende voorbeelde hiervan. Dit was egter makliker en vinniger om riviere ('n waterweg) vir vervoer te gebruik. Tydens die Industriële Revolusie word die spoorweg uitgevind. 'n Spoorweg is 'n spesiale tipe pad vir treine. Paaie word deesdae merendeels gebou vir voertuie met wiele, soos motorvoertuie en trokke.
Die bou van openbare paaie word gewoonlik met belastinggeld gefinansier. Somme paaie het tolhekke, waar mense moet betaal om die pad te kan gebruik.
Padtekens word langs paaie geplaas om plekname, spoedgrense, afstande en ander belangrike inligting aan te dui. Padreëls moet ten alle tye gehoorsaam word om te verseker dat die verkeer vloei en veiligheid gehandhaaf word. Verkeersbeamptes word soms ingespan om te help om die verkeer te reguleer en oortreders vas te vat.
Die moderne asfaltpaaie waaruit die 20e-eeuse padstelsels bestaan, het uit die jagpaaie en militêre paaie van die Oudheid ontwikkel. Gedurende die 20ste eeu is waterweë en spoorweë as belangrikste vervoerwee deur die hedendaagse asfaltpaaie vervang.
By die beplanning van padstelsels word vandag faktore soos verkeersdrukte, die gemiddelde snelheid waarmee voertuie op die pad sal ry, die sinvolste roete, die omgewing en dies meer in aanmerking geneem. Paaie kan verdeel word in nasionale, provinsiale en stedelike paaie, terwyl verdere indelings na gelang van 'n pad se bepaalde funksie gemaak word.
Geskiedenis
Die primitiefste voorloper van die hedendaagse pad was waarskynlik die jagpaaie, waarlangs nedersettings later gevestig is en wat wyer geword het namate dit ook verkeer tussen die nedersettings moes dra. Die eerste paaie was egter nie verhard nie, maar slegs gelyk gemaak sodat pakdiere en mense gemakliker en vinniger van een plek na 'n ander kon beweeg.
Toe waens in gebruik gekom het, is die paaie verder uitgetrap en wyer gemaak. In nat weer het die water egter poele gevorm en die paaie het glad en modderig geword sodat dit later noodsaaklik geword het om dit met klipgruis te verhard. Die eerste klipgruispaaie is in die Mediterreense gebiede aangelê. Die Farao’s van Egipte het in omstreeks 3000 v.C. reeds klipgruispaaie vir die konstruksie van die piramides aangelê, en in Antieke Griekeland is paaie wat na tempels en orakels gelei het, met klipgruis verhard. In die omgewing van die tempel self is marmer dikwels vir die uitleg van paaie gebruik, waarvan sommige vandag nog bestaan.
Die Romeine het 'n padnetwerk van 78 000 km oor die ganse ryk gebou. Dit was hoofsaaklik strategiese roetes wat vir die leër aangelê is. Die militêre paaie was soliede konstruksies wat uit 'n aantal lae opgebou en van afwateringstelsels voorsien was. Die beroemde Via Appia is een van die oudste paaie wat na Rome gelei het. Dit het deel gevorm van die padnet wat tussen 312 en 225 v.C. rondom Rome gebou is. Die Egiptenare, Assiriërs, Babiloniërs en Perse het ook paaie gebou, hoofsaaklik vir die vervoer van kosbare ware soos barnsteen, sy en sout.
Daarbenewens het regeringsamptenare, gesante, boodskappers, pelgrims, handelaars met hulle ware en welgestelde reisigers ook van die paaie gebruik gemaak. In Europa is daar nog oorblyfsels van paaie wat in prehistoriese tye met boomstompe uitgelê is sodat die mense veilig deur moerasse en vleie kon beweeg. In die meeste gevalle het die grondwatervlak in die gebiede gestyg en die stompe het weggesak. Weens 'n gebrek aan suurstof het die hout egter grotendeels behoue gebly, en oorblyfsels van die paaie word nog periodiek oopgegrawe.
In die Middeleeue is min vordering op die gebied van padbou gemaak. Soos in die baie ander gevalle was daar eerder 'n agteruitgang as ontwikkeling. Daar is egter tog hier en daar paaie vir handelaars en smouse aangelê en baie van die paaie bestaan vandag nog. Verharde paaie is eers weer in die 16e en 17e eeu gebou. In daardie stadium is meer aandag egter steeds aan die ontwikkeling van waterweë bestee omdat passasiers en goedere hoofsaaklik met trekskuite en seilskepe vervoer is.
Die grondbeginsels vir die konstruksie van moderne paaie is in die 18e eeu deur die Fransman Pierre-Marie-Jérome Tresaguet (1716 – 1796) en die Engelsman Thomas Telford (1756 – 1834) neergelê. Dit was gegrond op die ou Romeinse metode: eers is 'n fondament van gebreekte klip gebou, met gruis bo-oor en uiteindelik 'n bolvormige bolaag, sodat reënwater maklik kan wegvloei. Die Skot John Loudon McAdam (1756 – 1836) het 'n bouwyse ontwikkel wat vandag nog toegepas word. Hy het nie eers 'n fondament van groot klippe gepak nie, maar het die blad laag vir laag uit kleinerige klippe (gruis) opgebou en toegelaat dat elke laag eers goed vasgetrap is voordat die volgende laag gegooi is.
Die klippe is met 'n bindmiddel aanmekaar gehou (verkit). Gedurende die 19e eeu is meer paaie in Europa gebou, hoofsaaklik deur die toedoen van Napoleon, wat reguit, geplaveide paaie vir militêre doeleindes aangelê het. Gedurende die 18e en die 19e eeu is paaie met gruis, stene of klei uitgelê. Teen 1850 het dit egter gelyk of die koms van die spoorweë 'n einde sou bring aan die grootskaalse konstruksie van paaie omdat treine in daardie stadium 'n vinniger en geriefliker vervoermiddel was.
Daar is wel in die tyd geëksperimenteer met motors wat deur stoom aangedryf is, maar die voertuie was te swaar en die ontwerp van die wiele het veel te wense oorgelaat. Met die koms van fietse en motors in die laaste helfte van die 19e eeu was daar weer 'n oplewing in die bou van paaie. Vir die nuwe vervoermiddels was dit egter noodsaaklik om verharde paaie aan te lê. Aanvanklik is baie van plaveistene en gebakte klei gebruik gemaak. Hoewel stene baie doeltreffend was omdat dit nie glad geword het nie en weerbestand was, was dit nie geskik vir paaie wat swaar verkeer moes dra nie aangesien die stene later ingesak en die pad ongelyk geword het. Na 1930 is snelweë dan ook van beton- of asfaltblaaie voorsien.
Die eerste snelweë wat op groot skaal in Europa gebou is, was die Duitse Autobahnen, wat tydens die Nazi-bewind aangelê is, deels met die doel om werkgeleenthede te skep en deels om militêre redes. Na die Tweede Wêreldoorlog het die motorvoertuig in toenemende mate 'n algehele vervoermiddel geword en snelweë is op groot skaal in geïndustrialiseerde lande gebou, terwyl die gehalte van sekondêre paaie ook verbeter is. Ontwikkeling soos die ontwerp van oorweë, brûe, kruisings en dies meer het meegehelp om die vloei van verkeer te verkeer te vergemaklik.
Baie van Suid-Afrika se paaie is gebou op die roetes van voetpaaie wat deur wild en die inheemse bevolking uitgetrap is omdat dit gewoonlik die natuurlikste roetes met die minste hindernisse was. Van die vroegste tye af het ingenieurs ook gesorg dat paaie wat aangelê word, waar moontlik die natuurlike lyne van bergformasies volg. Die eerste pad wat in Suid-Afrika aangelê is, is waarskynlik die pad wat om Duiwelspiek verby Rondebosch tot by Kirstenbosch loop. Die pad is net 'n jaar na die aankoms van Jan van Riebeeck in die Kaap gebou.
Die samestelling van 'n pad
Die dwarsprofiel van 'n pad toon sy vorm sowel as ander aspekte, soos duike, verkeersbane en skouers. Daar is gewoonlik minstens 2 verkeersbane wat saam die ryvlak vorm. By moderne snelweë word die ryvlak gewoonlik in 2 verdeel, elk met 2 of meer verkeersbane. Uit die oogpunt van die motoris sou ŉ gelyke horisontale ryvlak ideaal gewees het, maar baie onprakties omdat reënwater dan op die pad sou bly lê en veroorsaak dat motors kan gly. Om die water te dreineer, word paaie met 'n ronding (hanekam) gebou.
Die skouers van die pad het verskeie funksies. Dit verstewig die ryvlak en die fondamente van die pad en bied ook ruimte vir die lê van pype en kabels en die aanbring van relings en lamppale. Verharde skouers wat normaalweg nie deur die verkeer gebruik word nie, dien as noodpad vir die polisie of verkeersmanne sodat hulle vinnig by 'n ongelukstoneel kan kom. Snelweë wat 'n hoë verkeersdigtheid moet hanteer, word as 2 afsonderlike ryvlakke met 'n sentrale middelstrook gebou.
Afgesien daarvan dat die middelstrook vir noodgevalle gebruik kan word, hou dit ook aankomende verkeer op 'n veilige afstand. Om te verhoed dat 'n motor wat buite beheer raak, oor 'n middelstrook skiet en in die ander baan beland, word veiligheidsrelings meestal aangebring. Die lengteprofiel toon die hoogte van die ryvlak bokant die oorspronklike grondvlak. Ook hier sou dit ideaal wees om dit so gelyk moontlik te hou, maar dit is nie altyd moontlik nie, soos by op- en afritte.
Die bestaande bogrond en selfs dieperliggende lae swak grond, soos vleigrond, moet verwyder en deur sand of gruisklip vervang word. Die sand word met moderne masjinerie vasgestamp om 'n digte sandlaag bokant die grondwatervlak te vorm. Pype word van hier af na 'n sloot aan weerskante van die pad aangelê om water te dreineer. Daarbenewens verhoed dit ook, veral in wêrelddele soos Noord-Europa en Kanada, dat die blad bokant die sandlaag beskadig word wanneer die water in die sandlaag vries.
Om die drakrag van die blad te verhoog, word 'n stabiliserende laag van bitumen, sement of kalk, gemeng met sand, direk daaronder gelê. Stene word in sommige lande vir die verharding van poreuse padoppervlakke gebruik, terwyl asfalt of beton vir nie-poreuse oppervlakke gebruik word. Asfalt en beton verskil eintlik net wat die bindmiddel betref: asfaltverharding bestaan uit sand, gruis, plamuur en asfaltbitumen, terwyl betonverharding sement as bindmiddel gebruik.
Die dikte van die boonste laag van die blad hang van die gewig van die verkeer af en wissel tussen 15 en 30 cm of meer. Asfaltverharding word in groot mengers voorberei. Die sand en gruis word eers gedroog en verhit voordat die plamuur bygevoeg word. Die asfaltbitumen word laaste bygegooi en die hele mengsel word goed gemeng en verhit. Die mengsel word vuurwarm (100 ˚C) met 'n meganiese spreipyp op die blad gegooi en met rollers vasgestamp. Die verskillende lae waaruit die boonste deel van die blad bestaan, word aanmekaar geheg deur 'n kleeflaag van asfaltemulsie.
Heel bo word 'n slytlaag aangebring, wat uit 'n dun lagie bitumenemulsie bestaan en meganies aangewend word. Vir geringe herstelwerk aan die ryvlak word koue asfalt gebruik. Betonpaaie word nie so dikwels soos asfaltpaaie gebou nie.
Padstelsels
'n Pad word ontwerp om 'n beraamde hoeveelheid verkeer in die toekoms te hanteer. Deurslaggewende faktore is die grootte en snelheid van en die aantal voertuie wat die pad na verwagting sal gebruik. 'n Nuwe pad behoort altyd deel van 'n beplande padstelsel te vorm. Die beplande stelsel moet by toekomstige behoeftes (gewoonlik 15 of 20 jaar vooruit beplan) aangepas word. Die beloop van 'n pad is die lyn op 'n kaart wat die roete aandui. Saam met die dwars – en lengteprofiel bepaal die beloop ook die roete en die vorm van ŉ pad.
Dit moet aan veiligheidsvereistes voldoen en die vloei van verkeer bevorder. Daarom moet die pad nie te veel skerp draaie hê nie en die motoris moet die pad voor hom tot op 'n veilige afstand in sy gesigsveld hê. 'n Pad word ook so ontwerp dat dit soveel moontlik verkeer trek: hoe groter die verkeersdigtheid, hoe gouer kan die pad ekonomies geregverdig word. Die beloop van 'n pad moet logies wees, m.a.w. die pad moet byvoorbeeld nie parallel met 'n soortgelyke pad loop nie.
Dit moet ook soveel punte moontlik bedien en by soveel moontlike ander paaie aansluit. Geraas in woonbuurte moet so ver moontlik uitgeskakel word en die pad moet esteties aanvaarbaar wees. Doeltreffende verkeerstekens moet om veiligheidsredes aangebring word. Dit sluit in alle tekens wat oor al of langs die pad aangebring word om die motoris te waarsku, te lei en te beskerm. Wanneer die skouer van ŉ pad baie nou is of teenaan ŉ afgrond loop, word dit met botsversperrings, veiligheidsrelings of ŉ muur omhein.
Olenekium
Die Olenekium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Trias (serie/epog Vroeë Trias). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die tydperk was van sowat 251,2 tot 247,2 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Indusium en gevolg deur die Anisium.
Naam en definisie
Die Olenekium is genoem na die rivier Olenjok (of Olenek) in Siberië, waar die oorspronklike tipeligging voorkom. Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Neospathodus waageni en is ook naby die eerste voorkoms van die ammoniete Hedenstroemia en Meekoceras gracilitatis. Die bokant van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Chiosella timorensis en lê ook naby die eerste voorkoms van die ammoniete Japonites, Paradanubites en Paracrochordiceras.
Karnium
Die Karnium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Trias (serie/epog Laat Trias). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die tydperk was van sowat 235 tot 228 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Ladinium en gevolg deur die Norium.
Naam en definisie
Die Karnium is genoem na die Karniese Alpe in die Oostenrykse deelstaat Karinthië, waar die tipeligging ook voorkom.
Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die ammoniete Daxatina en Trachyceras en van die Conodonta Metapolygnathus polygnathiformis. Die bokant van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die ammoniete Klamathites macrolobatus en Stikinoceras kerri en van die Conodonta Metapolygnathus communisti en Metapolygnathus primitius.
Mazda Etude (Suid-Afrika)
Die Mazda Étude (bekend as die Mazda Familia in Japan) is 'n kompakte motorvoertuig wat in Japan en elders vervaardig word deur die Mazda Motorkorporasie.
Die BH model is in 1994 op die Japannese plaaslike mark vrygestel met voorwielaandrywing. Produksie van hierdie geslag was van 8 Augustus 1994 tot 18 Junie 1998. Die sedanweergawe is as die Protégé in Noord-Amerika verkoop, in sekere Suid-Amerikaanse markte as die Artis, en as die Étude in Suid-Afrika.
Oorspronklik was daar ook 'n sportiewe koepeestyl-driedeurluikrug (323C/Familia Neo) beskikbaar, maar na swak verkope is dit vervang met 'n meer tradisionele, regop luikrugweergawe, gebaseer op die opgekikkerde Familia-sedan.
Mazda Familia
Giacomo Gianniotti
Giacomo Gianniotti (gebore 19 Junie 1989) is 'n Kanadese akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent Race (2016).
Sarah, Hertogin van York
Sarah, Hertogin van York (Sarah Margaret Ferguson, gebore 15 Oktober 1959) is ’n voormalige lid van die Britse koninklike familie en ’n liefdadigheidswerker, skrywer en rolprentvervaardiger.
Sy is die dogter van wyle majoor Ronald Ferguson en Susan Barrantes, en is die gewese vrou van prins Andrew, Charles III se jonger broer. Haar dogters, prinses Beatrice en prinses Eugenie, is onderskeidelik die 9de en 11de aanspraakmakers op die Britse troon. Sy is algemeen bekend as Fergie.
Afkoms
Sarah stam van die Britse adel – van die Huis van Stuart en die Huis van Tudor. Aan vaderskant is sy ’n afstammeling van koning Charles II van Engeland, van twee van sy buite-egtelike seuns. Sy is ’n agter-agterkleindogter van William Montagu-Douglas-Scott, 6de Hertog van Buccleuch en ’n agterkleindogter van Mervyn Wingfield, 8ste burggraaf Powerscourt. Haar ouma was Marian Louisa Montagu-Douglas-Scott, ’n niggie van lady Alice Christabel Montagu-Douglas-Scott wat ná haar troue met prins Henry, Hertog van Gloucester, prinses Alice, Hertogin van Gloucester geword het, ’n tannie van koningin Elizabeth.
Huwelik
Sarah en prins Andrew se romanse het in 1985 begin ná ’n effense konkelry deur Diana, Prinses van Wallis. Hulle het vroeg in 1986 verloof geraak en is op 23 Julie 1986 in die Westminster-abdy getroud. Die koningin het aan prins Andrew die titel Hertog van York gegee en Sarah het outomaties HKH die Hertogin van York geword. In 1987 het Sarah die eerste vrou in die koninklike familie geword wat haar private vlieënierslisensie kry.
Teen 1992 het die egpaar begin uiteendryf en Sarah is dikwels in die geselskap van ander mans gesien, veral die Texas-multimiljoenêr Steve Wyatt. Die egpaar het in Januarie 1992 besluit om van bed en tafel te skei. Hulle is eindelik in 1996 finaal geskei. Hulle is steeds goeie vriende en het hul dogters saam grootgemaak.
In Augustus 2008 het die koningin die hertogin genooi om ’n naweek saam met haar in Balmoral-kasteel in Skotland deur te bring om prinses Beatrice se verjaardag te vier. Dit is beskou as ’n deurbraak in die verhouding tussen die hertogin en die koninklike familie.
Wes-Vlaandere
Wes-Vlaandere (Nederlands: West-Vlaanderen, Frans: Flandre-Occidentale, Duits: Westflandern, Wes-Vlaams: West-Vloandern) is 'n Belgiese provinsie in Vlaandere. Die provinsie het 'n bevolking van 1 209 000 in 2022 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 3 197 km² met 'n bevolkingsdigtheid van 378 per km². Die hoofstad is Brugge.
Wes-Vlaandere lê in die uiterste noordweste van België en grens in die noorde aan die Nederlandse provinsie Zeeland, in die noordweste aan die Noordsee en in die suidweste (en 'n stukkie in die suide) aan die Franse gewes Nord-Pas-de-Calais. In Wes-Vlaandere word Nederlands en Wes-Vlaams gepraat.
In die uiterste suidweste lê die Wes-Vlaamse Heuwelland. Deur die provinsie vloei die IJzer- en Leieriviere. Die hoogste punt is die Kemmelberg (156 m) in die munisipaliteit Heuvelland in die Wes-Vlaamse Heuwelland.
Administratiewe indeling
Wes-Vlaandere is in administratiewe opsig in agt arrondissemente verdeel:
Ann Doran
Ann Doran (28 Julie 1911 – 19 September 2000) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente You Can't Take It with You (1938), The Man They Could Not Hang (1939), Fear in the Night (1947), en Rebel Without a Cause (1955).
Wes-Vlaandere
Administratiewe indeling
Die arrondissimente is in 64 munisipaliteite verdeel.
Ladinium
Die Ladinium is ’n chronostratigrafiese etage sowel as ’n geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Trias (serie/epog Middel-Trias). Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die tydperk was van sowat 242 tot 235 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die Anisium en gevolg deur die Karnium.
Naam en definisie
Die Ladinium is genoem na die Ladini, ’n bevolkingsgroep in die Dolomiete in die noorde van Italië. Die tipeligging kom voor in ’n ontsluiting langs die rivier Caffaro by Bagolino in die Italiaanse provinsie Brescia.
Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die ammoniet Eoprotrachyceras curionii of die Conodonta Budurovignathus. Die bokant van die etage is nog nie definitief vasgestel nie.
Mary Doran
Mary Doran (8 September 1910 – 6 September 1995) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente They Learned About Women (1930), The Third Alarm (1930), The Divorcee (1930), en Beauty and the Boss (1932).
Lucas Gilbertson
Lucas Gilbertson is 'n Kanadese akteur, regisseur, en skrywer.
Indusium
Die Indusium is die eerste chronostratigrafiese etage sowel as geologiese tydsnede van onderskeidelik die sisteem en periode Trias. Dit verwys dus na ’n tydperk sowel as die gesteentes wat in dié tydperk gevorm het.
Die tydperk was van sowat 252,2 tot 251,2 miljoen jaar gelede. Dit is voorafgegaan deur die laaste etage/tydsnede van die Perm, die Changhsingium, en gevolg deur die Olenekium.
Naam en definisie
Die Indusium is genoem na die rivier Indus in Indië en Pakistan. Die oorspronklike tipeligging van die etage kom aan die oewers van dié rivier voor. Die basis van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die Conodonta Hindeodus parvus en die bopunt van die negatiewe δ13C-waarde, ’n bietjie bo die Perm-Trias-uitwissing. Die bokant van die etage word gedefinieer deur die eerste voorkoms van die ammoniete Hedenstroemia en Meekoceras gracilitatis en van die Conodonta Neospathodus waageni.
Samantha Soule
Samantha Soule is 'n Amerikaanse aktrise.
Ortaköy-moskee
Die Ortaköy-moskee (Turks: Ortaköy Camii) in Beşiktaş, Istanboel, is aan die Ortaköy-kaai aan die Bosporus geleë. Die amptelike naam is die Büyük Mecidiye Camii (Groot Keiserlike Moskee van Sultan Abdülmecid).
Zoë Soul
Zoë Soul (gebore 1 November 1995) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Prisoners (2013), The Purge: Anarchy (2014), en The Last Two Lovers at the End of the World (2017), en in die televisiereeks Reed Between the Lines (2011).
Ortaköy-moskee
Die oorspronklike Ortaköy-moskee is in die 18de eeu gebou. Die huidige een, wat in sy plek gebou is in opdrag van sultan Abdülmecid I, is in 1856 voltooi. Dit is deur die vader en seun Garabet en Nigoğayos Balyan (wat ook verantwoordelik was vir die nabygeleë Dolmabahçe-paleis) ontwerp in ’n neobarok-styl. In die moskee hang verskeie voorbeelde van Islamitiese kalligrafie wat deur sultan Abdülmecid self geskryf is.
Die wye, hoë vensters laat die voortdurend veranderende lig van die Bosporus in die moskee weerkaats.
Dale Soules
Dale Soules (gebore 2 Oktober 1946) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Prism (1971), Below the Belt (1980), en The Messenger (2009), en in die televisiereeks Orange Is the New Black (2013).
Tobi Jooste
Hy was die gasheer van Reik na die sterre op kykNET, asook ander programme wat op Suid-Afrikaanse televisiestasies uitgesaai is, onder andere op ASTV (Paparazzi) en TopTV.
Hy het sy eie mode-lyn, genaamd "Royal Active Tags" en is die gesig van Maria Garcia MEN International.
Hy is ook 'n skrywer en het die boek Inluister geskryf, wat al in sy derde druk is. Sy tweede boek, Daar is 'n Eiffeltoring in sy Boedel, is op die top-10 lys van beste verkopers in Suid-Afrika. Hy het 'n gereelde wynproe-kolom vir 'n wyn-webwerf. Hy doen self die ontwerpe vir sy musiek en publikasies.
Keir Gilchrist
Keir Gilchrist (gebore 28 September 1992) is 'n Kanadese akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Dead Silence (2007), The Rocker (2008), It's Kind of a Funny Story (2010), en It Follows (2014).
Arktiese roofmeeu
Die Arktiese roofmeeu (Stercorarius parasiticus) is 'n somertrekvoël wat om die Suid-Afrikaanse kus voorkom en trek na Namibiese kuswater in die winter. In Engels staan die voël bekend as die Artic skua.
Voorkoms
Die voël het 'n vlerkspan van 1.1 - 1.2 m, is 46 cm groot en weeg 380 - 500 gram.
Limpie Basson
Limpie Basson (1930–2008) was ’n Suid-Afrikaanse akteur, regisseur en radiopersoonlikheid. Hy onder meer vir die eertydse Nasionale Toneelorganisasie (NTO) en daarna vir Kruik en Truk toneelgespeel. Hy was bekend vir rolprente soos Fiela se Kind, waarvoor hy ’n Artes-prys ontvang het, Tant Ralie se Losieshuis en Die Spaanse Vlieg, asook TV-reekse soos Arende en Verspeelde Lente. Hy was ook ’n knap pianis.
Loopbaan
Basson het aan die Universiteit Stellenbosch (US) studeer en was in 1949 deel van die US se eerste dramagroep. Hy het in die laat 1950's in Brittanje skoolgehou en is in die 1960's ná sy terugkeer aangestel as ’n akteur van die Transvaalse Raad vir Uitvoerende Kunste (Truk). Hy is daarna Kaapstad toe, waar hy in 1971 ’n groep professionele akteurs afgerig het wat in die destydse Departement van Kleurlingsake se diens was. Hulle het by "gekleurde" skole opgetree.
Hy het ook vir Kruik gewerk, asook vir die Maynardville-opelugteater en die "alternatiewe" teater Die Ruimte. Vir laasgenoemde teater was hy die regisseur van verskeie toneelstukke. Basson was ook jare lank omroeper by Radio Goeie Hoop.