cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Ebenhaeser
duimnael|regs|170px|Ds. J.D. Gertenbach, Ebenhaeser se eerste leraar. Hy het oorgekom van die [[NG gemeente Pretoria-Wes|moedergemeente, Pteoria-Wes en in 1963 sy emeritaat hier aanvaar, maar daarna in 1964 hospitaalbearbeider geword.]]
Die NG gemeente Ebenhaeser (ook soms gespel "Ebenhaéser") was ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Pretoria wat in 1985 nog 125 doop- en 388 belydende lidmate gehad het met ds. H.J. Bouwer as leraar. Die kerkgebou was by Frederickstraat 506, Pretoria-Wes. Later het die lidmate egter so afgeneem dat die gemeente ingelyf is by Wespoort, wat net twee jaar voor Ebenhaeser in dieselfde omgewing gestig is.
Stigting
Ebenhaeser is op 26 Januarie 1951 afgestig van Pretoria-Wes, wat trouens ook by Wespoort ingelyf is, nes Kwaggasrand en Pretoria-Polisiekollege. Dit was die 30ste gemeente wat in Pretoria gestig is. Die eerste leraar, ds. J.D. Gertenbach, is op 21 Februarie beroep en op 7 April 1951 bevestig. Twee jaar later skryf die gemeente se medewerker in Ons gemeentelike feesalbum: “Met die ontvangs van die eerste pastoriepaar was die geesdrif eenvoudig wonderlik en verrassend, ja, buitengewoon oorweldigend. Die gemeentelike geselligheid op die aand van 6 April was met een woord 'n puik organisasie en die indrukke onuitwisbaar.” Dit alles het geskied onder die bekwame leiding van ds. en mev. P.J.N. Smal. Saterdagaand het die bevestiging plaasgevind. Die feesredenaar by die geleentheid was ds. J.P.H. Gertenbach van Volksrust, 'n broer van die bevestigde. Hy het 'n passende rede gehou oor Josua 1:5b: “Ek sal jou nie begewe en jou nie verlaat nie."
Die eerste voltallige kerkraad was die volgende: Ouderlinge: M.J. Fourie, M.J. Fouche, M J. Lourens, G. van Zyl, G. Nel, P.J. Malan, D.J. Retief, H.L. Scott, J.J. Lewis, H.J.B. Potgieter, H.B. Lewis, A.P. Slabbert, M.J. Middleton, J.H.S. Geldenhuys, M.J.L. Prinsloo. Diakens: J.G. Richter, W.J. Odendaal, H.J. Crause, W.L. du Plessis, J.N.R. van Rhyn, A.J. Groenewald, A.J.L. Gertenbach, R. du Preez, A.P. Coetzee, M.J. van. der Nest, J.A. Kruger, H.C.W. Muller, J.A. van der Merwe, H.A. van der Merwe en P. Prinsloo.
Bridget Regan
Bridget Regan (gebore 3 Februarie 1982) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent John Wick (2014) en in die televisiereekse Jane the Virgin (2014), The Last Ship (2014), en Agent Carter (2015).
NG gemeente Ebenhaeser
Geldinsameling
Die jong gemeente was lewenslustig, ondernemend, hardwerkend en geesdriftig. Een ná die ander basaartjie of verkoping is gehou en die samewerking was prysenswaardig en het aansteeklik gewerk. Die boufonds staan aan die einde van Junie 1951 op £400, en kort voor lank kon 'n sierlike kerkgebou in die gemeente verrys. 'n Orrel was toe reeds aangekoop en die geld daarvoor is maklik gevind. Volgens Ons gemeentelike feesalbum het die geld “so maklik. . . ingestroom, dat ons nie daaraan kan twyfel dat wanneer ons eers bou, die stroompies uit baie fonteine na daardie een groot doel voor oë sal vloei en altyd sterker sal word, totdat alles betaal is nie. Die fonteine sal ontstaan deur die werkinge van die Heilige Gees in dié harte wat hulleself aan die Here en sy saak oorgee. Al die geesdrif en liefde werk reeds profeties in hierdie rigting. Ons vergader tot aanbidding en lof en tot stigting in die grootste skoollokaal van die Simon Bekker-skool, wat goedgunstig deur die skoolraad en skoolhoof aan ons toegestaan is.”
Die swye van Mario Salviati
Die swye van Mario Salviati is 'n Suid-Afrikaanse roman geskryf deur Etienne van Heerden wat in 2000 gepubliseer is.
Keerkant van die boek lees
Ingi Friedländer, 'n jong, gefrustreerde kunstenaar wat by 'n kunsmuseum in Kaapstad werk, word gestuur om 'n gesogte beeldhouwerk op die dorpie Tallejare aan die rand van die Moordenaarskaroo te probeer koop.
Tydens haar verblyf word sy geboei deur stories uit die verlede; stories oor water wat opdraand loop, oor fabelagtige rykdom uit volstruisvere, en oor Goudseput, waar die verdwene Kruger-ponde glo begrawe lê. Sy ontrafel ook meer as een liefdesgeskiedenis, soos dié van die flambojante Meerlust Bergh en sy beeldskone Indonesiese prinses, en die hartseer verhaal van Mario Salviati en die onaansienlike Edit Aandra met haar wondermooi sangstem.
Ingi self raak bevriend met die kunstenaar Jonty Jack, wat soos 'n kluisenaar in die berg woon. Sy ervaar ook 'n diep aangetrokkenheid tot die doofstom Mario Salviati, die Italiaanse klipsnyer wat 'n groot geheim met hom saamdra.
Die swye van Mario Salviati loop 'n wye, meevoerende draai - van die vroegste pioniersgeskiedenis af, deur oorloë en ontbering, die volstruisveertydperk en die koms van die Italiaanse krygsgevangenes in die Tweede Wêreldoorlog, tot by die hedendaagse Suid-Afrika.
Dis 'n roman oor gierigheid en versweë skande; oor die verlede as gevangenis; oor mense wat onder hulle andersheid ly. Dit is ook 'n roman oor kunstenaarskap en oor bevryding.
Hoofstukopsommings
Afdeling I – Blitswater
Afdeling II – Goudseput
Afdeling III – Mannekynveer
Afdeling IV – Handklip
Lis Løwert
Lis Løwert (7 Desember 1919 – 26 November 2009) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Poeten og Lillemor i forårshumør (1961) en Our Home Is Our Castle (1971), en in die televisiereekse Huset på Christianshavn (1970) en Matador (1978).
Sarah Butler
Sarah Butler (gebore 11 Februarie 1985) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente I Spit on Your Grave (2010) en Before the Sun Explodes (2016), en in die televisiereekse Grey's Anatomy (2005) en CSI: Cyber (2015).
Kentucky
Kentucky (Engels: Commonwealth of Kentucky) is 'n deelstaat in die suide van die Verenigde State van Amerika met 'n bevolking van 4,3 miljoen. Die hoofstad is Frankfort en die grootste stad is Louisville. Kentucky is die 15de deelstaat wat tot die Unie toegelaat is. Dit word in die noorde deur Indiana en Ohio, in die ooste deur Wes-Virginië en Virginië, in die suide deur Tennessee, en in die weste deur Illinois en Missouri begrens.
Bekendheid
Kentucky is bekend vir volbloedperde, perdewedrenne, diepgebraaide hoender, distilleerderye van Amerikaanse whiskey, en blue grass-musiek.
Kentucky se bynaam is Bluegrass State.
Kenneth Washington
Kenneth Washington (gebore 19 Oktober 1946) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Westworld (1973) en in die televisiereekse Hogan's Heroes (1965), Marcus Welby, M.D. (1969), en Police Story (1973).
Self-georganiseerde kritikaliteit
In fisika is self-georganiseerde kritikaliteit (SGK) 'n eienskap van dinamiese stelsels, of klasse van dinamiese stelsels, wat 'n kritiese punt as 'n aantrekker het. Hulle grootskaalse gedrag wys die karaktertrekke van fase-oorgange, soos waar 'n vloeistof in 'n gas in verander, maar waar die stelsel self neig na die regte toestand vir só 'n oorgang (dus self-georganiseerd). Die verskynsel was eerste geïdentifiseer deur Per Bak, Chao Tang en Kurt Wiesenfeld in 1987, en get intussen aandag getrek in 'n menigde velde, vanaf die fisika van die aardkors en sterre deur ekologie en evolusionêre biologie to by ekonomie en sosiologie.
Die interessante eienskap van stelsels met SGK is dat hulle hul kritiese punte, waar daar baie vinnig 'n grootskaalse verandering binne die sisteem plaasvind, kan behaal sonder dat die parameters van die stelsel presies gestel word. Bak, Tang en Wiesenfeld se voorbeeld is 'n hope sand waar elke grein sand oodeenvoudig bly waar dit geplaas word, totdat die helling van die hoop te steil by 'n sekere punt word, waarna die hoop by daardie punt ineenstort. Die effek hiervan is dat die hoop neig na 'n sekere helling, gee nie om hoe hoog dit is nie, en so 'n reëlmatige koniese vorm behaal. In die voorbeeld vind die ineenstortings plaas om die kritiese punte, en die hoop organiseer homself in 'n keël in.
Omdat stelsels met SGK sonder uitsonderlike omstandighede interessante strukture kan bereik, word hul entoesiasties bestudeer as 'n geloofwaardige oorsprong van komplekse strukture in die natuur.
S.Oliver
s.Oliver (volle naam: s.Oliver Bernd Freier GmbH & Co. KG) is 'n multinasionale tekstielvervaardiger en klerewinkelketting wat sy hoofkwartier in Rottendorf in die Duitse deelstaat Beiere het.
Die onderneming se eerste winkel is in 1969 in Würzburg, Beiere deur Bernd Freier geopen toe die onderneming nog as Sir Oliver bekendgestaan het. In 1978 is die onderneming se naam gewysig na s.Oliver nadat 'n ander Duitse maatskappy, 4711, klagte ingedien het. Intussen het die onderneming tot een van die grootste rolspelers in die internasionale mode-kleinhandelbedryf gegroei, met winkels in Wes- en Oos-Europa, Noord-Amerika (Kanada) en Asië en 7 664 medewerkers (waarvan 5 451 in Duitsland en 2 237 in die Rottendorfse hoofkwartier).
NG gemeente Pierneef
regs|170px|duimnael|Ds. H.J.C. Reyneke, van 1951 tot 1954 Pierneef se eerste leraar nadat hy oorgekom het van die [[NG gemeente Villieria|moedergemeente, Villieria, af.]]
regs|duimnael|170px|Ds. G.J.V. Bell, leraar van 1956 tot 1962.
duimnael|170px|regs|Ds. [[Kenney O'Kennedy, leraar van 1963 tot 1966.]]
Die NG gemeente Pierneef is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in Pretoria. Dié gemeente het in 1985 259 doop- en 624 belydende lidmate gehad met dr. M.T.S. Zeemand as die leraar. In 2015 het die dooplidmate afgeneem tot 131 en die belydende lidmate tot 498. Ds. E.J. van der Westhuizen was toe die leraar.
Agtergrond
Na gelang die aantal lidmate van die gemeente Villieria buite verhouding aangegroei het, en omdat dit weens gebrek aan doeltreffende busvervoer vir lidmate in die deel suid van Capital Park-Silvertowspoorweg baie moeilik was om by die kerk te kom, het daar 'n sterk begeerte ontstaan om tot selfstandigheid te geraak. Toe die kerkraad volgens opdrag van die Sinode besluit om 'n medeleraar te beroep, is dadelik oorgegaan tot die bou van 'n pastorie, en wel in die deel van die gemeente ten suide van die spoorweg. Nadat die gebou voltooi is, is ds. H.J.C. Reyneke as medeleraar beroep en op 9 April 1949 deur ds. Krige van Aberdeen bevestig.
Stigting
Die suidelike deel van die gemeente is deur ds. Reyneke bearbei, terwyl ds. L.N. Botha, die ander leraar, die noordelike deel bearbei het. Die begeerte tot afstigting onder die lidmate in die deel suid van die spoorweg het nou so sterk toegeneem dat die dienende kerkraadslede van hierdie deel die saak daadwerklik aangepak het. Op 1 Mei 1950 is dan ook 'n mosie vir afstigting by die kerkraad ingedien en is deur die kerkraad 'n kommissie benoem om op die saak in te gaan. Op 5 Junie 1950 het die kommissie eenparig by die kerkraad aanbeveel dat die versoek tot afstigting toegestaan word.
Die dienende kerkraadslede van die deel suid van die spoorweg het opdrag gekry om die memories en waarborglyste vir ondertekening rond te neem. Hieruit het baie duidelik geblyk dat die deel suid van die spoorweg so te sê eenparig ten gunste van afstigting was. Nadat die stukke deur die kerkraad in orde bevind en goedgekeur is, is die afstigtingsvergadering deur kennisgewing in Die Kerkbode opgeroep vir 30 September 1950. Op die vergadering is eenparig besluit om oor te gaan tot afstigting en wel onder die naam "die Pierneef-gemeente van die Ned. Herv. of Geref. Kerk". En so het die 29ste gemeente van die Kerk in Pretoria tot stand gekom.
Bloubergstrand
Bloubergstrand is 'n voorstad in die noorde van Kaapstad, in die Wes-Kaap-provinsie, Suid-Afrika.
NG gemeente Pierneef
Stigting
Die 12 ouderlinge en 14 diakens wat op die afstigtingsvergadering gekies is, is Sondagmôre 1 Oktober 1950 deur die konsulent, ds. J.F. Linde van Riviera, by die eerste diens in die Moggssaal, 23ste Laan, Villieria, voorgestel. Op 'n kerkraadsvergadering, gehou op 16 Oktober 1950, is ds. H.J.C. Reyneke eenparig beroep tot herder en leraar van die gemeente. Tot groot vreugde en dankbaarheid van die gemeente het hy hom die beroep laat welgeval, en gedurende die naweek van 19 tot 21 Januarie 1951, ’n onvergeetlike naweek in die geskiedenis van die gemeente, is ds. en mev. Reyneke en hul kinders feestelik verwelkom. Ds. Reyneke is Saterdagaand deur dr. Retief van Daspoort bevestig en die Sondagmôre het hy sy intreepreek gelewer in 'n groot tent wat goedgunstig deur die Armesorgkommissie aan die gemeente geskenk is.
Bloubergstrand
Bloubergstrand is geleë aan die Atlantiese Oseaankus en kyk suid uit op Tafelberg, vandaar die voorstad se naam. Robbeneiland is 6.9 km wes van Bloubergstrand.
NG gemeente Pierneef
Stigting
In 1952 kon Ons gemeentelike feesalbum berig: “'n Pragtige gees van eensgesindheid en samewerking heers tussen die pastorie, die kerkraad en die gemeente. Almal is geesdriftig eens om deur die krag en genade van God die gemeente op te bou tot 'n sieraad en lof vir die Koning van die Kerk.”
Bloubergstrand
Die skip Hermes het op 12 Mei 1901 hier gestrand.
NG gemeente Pierneef
Stigting
Die hoeksteenlegging van die kerkgebou het plaasgevind op 16 Augustus 1952. Die bouaannemer, F.P. van Heerden, was teenwoordig by dié geleentheid, waar ds. Reyneke voorgegaan het. In die naweek van 8 en 9 November 1952 is die kerkgebou ingewy, sonder 'n onthaal. Die wydingsdiens is gehou deur prof. A.B. du Preez.
Sophie Coetzee
Sophie Coetzee (*27 Januarie 1918, Bloemfontein - † onbekend) was ’n Afrikaanse dramaturg. Sy is saam met M.C.E. van Schoor medeskrywer van die drama Huldiging van ons heldinne, wat tydens die Voortrekkerfees van 1949 opgevoer is.
Lewe en werk
Sophia Elizabeth Heckroodt is op 27 Januarie 1918 in Bloemfontein gebore. Haar ouers is Pieter Hendrik Heckroodt en Anna Jacoba de Beer. Sy voltooi haar skoolloopbaan aan die Hoër Meisieskool Oranje en studeer dan verder aan die Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat, waar sy die B.A.-graad en Universiteits Onderwysdiploma verwerf. In 1940 trou sy met Willem Johannes Coetzee en uit die huwelik word drie dogters gebore. Haar man was skoolhoof op verskeie dorpe in die Vrystaat, maar hulle vestig hulle weer in Bloemfontein toe hy aangestel is as Inspekteur van Onderwys.
Skryfwerk
Saam met M.C.E. van Schoor skryf sy die geleentheidsdrama “Huldiging van ons heldinne” ten tyde van die Voortrekkerfees in 1949.
Bielefeld
Bielefeld (Nederduits: Builefeld, Bielefeld, Beilefeld of Builefeild) is 'n selfregerende stad in die administratiewe gewes Detmold van die Duitse deelstaat Noordryn-Wesfale. Met 'n bevolking van 323 000 is Bielefeld die ekonomiese sentrum en die stad met die grootste inwonertal in die streek Oos-Wesfale-Lippe in die noord-ooste van die deelstaat.
Die geskiedkundige middestad lê noord van die Teutoburg-woud, maar die moderne stad omsluit ook wyke aan die oorkant van die woud en aan die heuwelhange. Bielefeld huisves 'n groot aantal internasionale firmas, onder meer Dr. Oetker, Gildemeister AG en Schüco. Daar is 'n universiteit en verskeie "Fachhochschulen" (universiteite van toegepaste wetenskappe).
Cinachyrella australis
Cinachyrella australis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cinachyrella en tot die familie Tetillidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1888 deur Lendenfeld.
Alex Nyborg Madsen
Alex Nyborg Madsen (gebore 1 Augustus 1960) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Hannibal & Jerry (1997) en Italian for Beginners (2000), en in die televisiereekse Scor kassen (1999) en Grisk - når det gælder (2001).
Anysberg
Die Anysberg is 'n klein inselberg van ongeveer 34 km lank, net wes van die Klein-Swartberg in die Klein-Karoo. Die Anysberg-natuurreservaat is hier geleë. Die Prinsrivierdam is aan die suidekant van die berg geleë. Flora wat op die berg aangetref word is onder andere: louriersuikerbos en die visbekvygie. Die berg is vernoem na die anysplantjie (Pimpinella anisum), wat ook hier aangetref word.
Shelley Regner
Shelley Regner (gebore 21 Desember 1988) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Pitch Perfect (2012), Pitch Perfect 2 (2015), en Pitch Perfect 3 (2017).
Port Louis
Port Louis is die hoofstad, grootste stad en grootste hawe in die eilande-nasie van Mauritius. Dit is geleë in die Port Louis-distrik, en die westelike deel lê ook in die Rivière Noire-distrik. Dit is die hoofstad van Mauritius en word geadministreer deur die Munisipale Stadsraad van Port Louis.
Die stad is die land se ekonomiese, kulturele en politieke sentrum. Volgens Statistiek Mauritius se sensus in 2012 het die bevolking 148 001 getel.
Port Louis is die tuiste van die grootste hawe van die land, wat die enigste amptelike hawe vir in- en uitgang is vir seevaartuie in Mauritius. Skepe moet goedkeuring verkry vir toegang tot die hawe voordat hulle enige ander ankerplek in die eilandnasie besoek.
Melanie Grobler
Melanie Grobler is ’n bekroonde Afrikaanse digter.
Skryfwerk
Nadat sy enkele gedigte in letterkundige tydskrifte soos Standpunte gepubliseer het, maak sy haar debuut met die digbundel “Tye en swye in die lewe van Hester H”. Die titel verwys enersyds na die self (Hester Haarhoff) en andersyds na die karakter Hestertjie Haarnaald van die kindervers wat deur Elizabeth van der Merwe geskryf is en onder andere in D.J. Opperman se “Klein verseboek” opgeneem is. In die oorspronklike gedig onderneem Hestertjie Haarnaald ’n Suidpoolreis en Grobler se bundel staan dan ook in die teken van ’n lewensreis. Hierdie reis word op vele vlakke voltrek, insluitende die fisiese (deur erotiek en siekte) en die psigiese, met ’n verskeidenheid reisgenote, veral familielede en voorouers, wat hieraan meedoen. Die bundel bevat drie afdelings, waar telkens slegs ander aksente op die deurlopende temas geplaas word. In die eerste afdeling is die kwessie van identiteit primêr, waar die hoofkarakter Hester H bekend gestel word, as fiktiewe maar ook historiese karakter, terwyl ook die outeur as dubbelganger gesien word. Afdeling twee werk die konflik tussen menswees en digter wees en droom en werklikheid verder uit, terwyl die derde afdeling aan die hand van notas, dagboeke, briewe, joernale en doodsberigte die verbintenis tussen huidige en voorgeslagte en die familiegeskiedenis weerspieël. Op intertekstuele wyse tree sy in die bundel in gesprek met ander werke, veral die soortgelyke “reisjoernaal” “Komas uit ’n bamboesstok” van D.J. Opperman. “Tye en swye in die lewe van Hester H” word in 1992 met die Rapport-prys bekroon en is ook op die kortlys vir die toekenning van die CNA Debuutprys.
Bob Elliott (komediant)
Bob Elliott (26 Maart 1923 – 2 Februarie 2016) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Cold Turkey (1971), Quick Change (1990), en Cabin Boy (1994), en in die televisiereeks Get a Life (1990).
Melanie Grobler
Skryfwerk
“Die waterbreker” is ’n bundel geskep rondom die motief van ’n reis op water. Die titel verwys na die skip waarop die digter die reis na die onbewuste onderneem, die naam van die wind-omspoelde huis waarin sy woon en is ook beskrywend van haarself omdat sy as boeg van die skip die water breek om nuwe wêrelde en insigte te verken. Die water word dus simbool van die onbewuste en die vroulike. Die bundel word in vier afdelings verdeel. “Baltiese binnesee” is ’n see wat feitlik totaal geïsoleer is en dus ekologies kwesbaar en sensitief is en as simbool van die onbewuste geld. Hierdie gedigte ontgin dus beelde van eilande, watergange, labirinte en spookagtige stede met verlate pleine. Besoek aan meer letterlike stede word hier ingesluit om die voorwaardes vir die skepping van kuns te ondersoek. “Middelwaters” neem die spreker in haar eie geskiedenis in, met ontmoetings met ouers, grootouers en geliefdes en die gepaardgaande herinnering aan verlies en verdriet wat deur die skryf van poësie verwerk word. “Die binnevrou” beskryf kontak met die persoonlike kreatiewe vroulike self, meermale verwoord in die tweede persoon. “Die waterbreker” is die laaste afdeling, waar die spreker teenoor die buitewêreld geplaas word. Verhoudings met ander mense en ook natuurelemente soos lig, wind, water, see, maan, plate en diere word alles beskryf in terme van die interaksie. In 2005 verower “Die waterbreker” die Eugène Marais-prys en in dieselfde jaar is dit op die kortlys vir die toekenning van die Universiteit van Johannesburg-prys. Die ooreenkoms met gedigte van die Kanadese digters Anne Michaels en Anne Carsons, lei daartoe dat sy die Eugène Marais-prys teruggee.
“Deur ruite van die reis” se titel verwys na die oorheersende tema in hierdie boek, naamlik reise deur verskeie vastelande, wat ook die innerlike en lewensreis insluit. Die ruite laat egter slegs ’n mate van sig toe en omraam die indrukke, sodat die digter moet soek na openinge om deur die versperrings deur te breek na die sin van dinge. Die titel van die bundel kom voor in die slotgedig, “ouvir a minha voz de fora” (wat beteken “luister na my stem”), waarin die fisiese reis per nagtrein na Lissabon gekombineer word met die herinneringsreis terug na die geliefde. Die bundel is ryk aan treffende beelde en sintuiglike indrukke, met ’n weemoedige ondertoon en mistieke inslag. Daar is agt afdelings binne die bundel: “pied-ã-terre”, “lamentasie”, “vuur”, “lug”, “water”, “grond”, “somergedagtes” en “deur ruite van die reis”. Die afdelings “vuur”, “lug”, “water” en “grond” verwys na die vier basis elemente, soos deur die antieke Griekse filosofie geïdentifiseer. Vuur bring wonde, maar vir die digter is hierdie helder wond ’n gedig. In “lug” is die digter bewus van mistieke kragte en bid sy saam met die mistikus, terwyl sy in die korbeelkerk die merktekens van mistiek sien, soos ikone, heiliges en mistici wat hulle snags terugtrek na die enigmatiese duisternis waaruit die lig van woorde kom. Water is ook ’n reisruimte, soos in “arktiese reis”, en die reis strek oor land en see. Hierdie lewensreise en ervarings vind dan neerslag in gedigte en woorde, met die verganklikheidsmotief reeds van die insetgedig sentraal. Soos in vorige bundels is daar ’n ryk intertekstuele gesprek met ander digters soos N.P. Van Wyk Louw, D.J. Opperman, Antjie Krog en veral Breyten Breytenbach. Daar is ook deurlopend aansluiting by ander kunsvorms, soos musiek, drama en die skilderkuns, met die skryfkuns self wat in ’n aantal gedigte aan die bod kom. Haar gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte” en “Die dye trek die dye aan”. Kortverhale en gedigte van haar word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder “A time of trial”, ’n Kanadese bundel met gedigte oor die aanval op New York op 11 September 2001. In 2020 word haar gedig ‘Parkinsonisme’ in Vers en vrou opgeneem. Haar kortverhaal “Soete Shara van Stellenbosch” word deur Corlia Fourie opgeneem in “Vrou: Mens”, ’n bundel met verhale deur vroue oor vroue, terwyl “Café Erotica” deur Rachelle Greeff opgeneem word in die versameling erotiese kortverhale “Lyfspel / Bodyplay”.
Eerbewyse
Op die Woordfees van 2005 word “Die waterbreker” saam met Ilse van Staden se “Watervlerk” in ’n produksie verwerk waarin Melanie se dogter, Eugenie Grobler, as gaskunstenaar optree.
Yancy Butler
Yancy Butler (gebore 2 Julie 1970) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Hard Target (1993), Kick-Ass (2010), en Kick-Ass 2 (2013), en in die televisiereeks Witchblade (2001).
Natuurlike plaagbeheer
Natuurlike plaagbeheer is een van die alternatiewe vir die spuit van gifstowwe om plae te beheer. Dit word reeds suksesvol op verskeie uitheemse plante toegepas wat peste geraak het. Hakea word bestry deur twee saadvretende insekte, 'n saadkalander wat die jong sade aanval en 'n saadmot wat ryp sade vreet. 'n Ander saadkalander wat op duwweltjies leef, Microlarinus lareynii, word in die Verenigde State as natuurlike plaagbeheer daarteen gebruik.
'n Blomkalander wat die blomme vernietig, is ook ingevoer om saadvervaardiging hok te slaan. Ander voorbeelde van biokontrole is die langblaarwattel wat deur middel van 'n perdeby bestry word wat haar eiers in die jong bloeisels lê. In plaas van blomme en sade vorm daar dan kankeragtige groeisels wat die plant se takke laat vrek. Die enkele sade wat nog vorm, word deur 'n kalander vernietig. Dié twee biokontrolemiddele is só suksesvol dat minder as 1% van die sade voortplant. Swarthout, rooikrans en swartwattel word ook met groeiende sukses bekamp deur kalanders wat hul sade aanval, terwyl biokontrole doeltreffend toegepas word op waterslaai en hiasinte.
Wat die beheer van dierepeste betref, is daar ook voorbeelde van biokontrole. Só is renostervoëls weer in dele van die Krugerwildtuin hervestig, waar hulle help om bosluise onder beheer te hou. In plekke waar voedsel geberg word, is rotte altyd 'n probleem en is dit uiteraard onwenslik om gifstowwe te gebruik omdat dit die voedsel kan kontamineer. By heelwat sulke bergingsfasiliteite is uile in die skure en silo's gevestig om op natuurlike en gratis wyse van die rotte ontslae te raak.
Die muskietvis is in 1936 na Suid-Afrika gebring om muskiete te bestry.
Benjamin Kerfoot
Benjamin Kerfoot (gebore 5 Augustus 1992) is 'n Britse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Falling (2014) en in die televisiereeks M.I.High (2007).
Geiser (bron)
'n Geiser of spuitbron is 'n natuurlike warmwaterbron wat deur aardhitte verhit word en op min of meer vasgestelde tye 'n mengsel van warm water en stoom die lug in spuit. Dit is 'n vulkaniese verskynsel.
NG gemeente Wonderboompoort
duimnael|regs|170px|Ds. W.J.J. du Plessis was die leraar van 1957 tot 1958.
Burgeroorlog
'n Burgeroorlog is 'n oorlog waarin die strydende partye burgers van dieselfde land of ryk is. Burgeroorloë word dikwels om godsdienstige, etniese of politieke redes gevoer, maar is soms slegs 'n stryd tussen mededingende groepe. Die doel van een kant kan wees om beheer oor die land of streek te neem, onafhanklikheid vir 'n streek te bereik of om regeringsbeleid te verander. Die stryd kan met 'n bloedbad of selfs volksmoord gepaardgaan. Burgeroorloë lei dikwels tot 'n lang voortslepende stryd. As gevolg hiervan eis die deursnee-burgeroorlog 'n hoë tol aan menselewens.
NG gemeente Wonderboompoort
duimnael|regs|170px|Ds. J.J. Fourie is skielik aan 'n hartaanval oorlede op [[21 September 1958 terwyl hy medeleraar hier was.]]
Burgeroorlog
'n Burgeroorlog is 'n hoë intensiteitskonflik, wat gereeld gewapende magte behels, wat volgehoue, georganiseerde en op grootskaal is. Die burgeroorloë wat sedert die einde van die Tweede Wêreldoorlog gevoer is, het gemiddeld net langer as vier jaar geduur. Dis 'n dramatiese styging van die een-en-'n-half jaar gemiddelde vir die tydperk 1900–1944. Terwyl die aantal nuwe burgeroorloë sedert die middel van die 19de eeu relatief bestendig gebly het, het die toenemende duur daarvan tot 'n toename in die aantal burgeroorloë wat op 'n gegewe tyd gevoer word gelei. As voorbeeld was daar nie meer as vyf gelyklopende burgeroorloë in die eerste helfte van die 20ste eeu nie, terwyl daar meer as 20 konkurrente burgeroorloë net voor die einde van die Koue Oorlog was.
NG gemeente Wonderboompoort
Die NG gemeente Wonderboompoort is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Pretoriase voorstad Mountain View.
Charles Messier
Charles Messier (26 Junie 1730 – 12 April 1817) was ’n Franse sterrekundige wat veral bekend is vir sy astronomiese katalogus van voorwerpe soos newels en sterreswerms wat bekend is as die 110 "Messier-voorwerpe". Die doel van die katalogus was om ruimtewaarnemers, veral komeetjagters soos hyself, te help onderskei tussen komete en voorwerpe wat soos komete lyk, maar dit nie is nie.
Biografie
Messier is in Badonviller in die streek Lotharinge in Frankryk gebore as die tiende van twaalf kinders. Sy belangstelling in die sterrekunde is gewek deur die verskyning van die skouspelagtige C/1743 X1-komeet met ses sterte in 1744, asook deur ’n sonsverduistering op 25 Julie 1748 wat van sy tuisdorp sigbaar was.
In 1751 het hy gaan werk by die sterrekundige Joseph Nicolas Delisle, wat hom opdrag gegee het om streng aantekeninge van sy waarnemings te maak. In 1764 het hy ’n fellow van die Britse Royal Society geword, in 1769 is hy gekies as ’n buitelandse lid van die Sweedse Wetenskapakademie en op 30 Junie 1770 is hy verkies tot die Franse Wetenskapakademie.
Burgeroorlog
Sedert 1945 het burgeroorloë tot die dood van meer as 25 miljoen mense, asook die gedwonge verplasing van miljoene meer, gelei. Burgeroorloë het verder tot die ekonomiese ineenstorting van verskeie lande, soos Somalië, Burma (Myanmar), Uganda en Angola, gelei.
Formele klassifikasie
James Fearon, 'n kenner van burgeroorloë aan die Stanford Universiteit, definieer 'n burgeroorlog as 'n gewelddadige konflik binne 'n land wat geveg word deur georganiseerde groepe wat daarop gemik is om in die sentrum of in 'n streek mag te neem, of om regeringsbeleid te verander. Ann Hironaka spesifiseer verder dat die een kant van 'n burgeroorlog die staat is. Die intensiteit waarteen burgerlike onrus oorgaan in 'n burgeroorlog, word deur akademici betwis. Sommige politieke wetenskaplikes definieer 'n burgeroorlog as 'n konflik met meer as 1000 ongevalle, terwyl ander verder spesifiseer dat minstens 100 van elke kant af moet kom. Die Correlates of War, 'n datastel wat algemeen gebruik word deur geleerdes van konflik, klassifiseer burgeroorloë as meer as 1000 oorlogsverwante ongevalle per jaar in die konflik. Hierdie koers is byvoorbeeld 'n klein fraksie van die miljoene wat in die Tweede Soedanese Burgeroorlog en in die Kambodjaanse Burgeroorlog gedood is, maar sluit verskeie hoogs gepubliseerde konflikte uit, soos "The Troubles" van Noord-Ierland en die stryd van die African National Congress in die apartheidsera Suid-Afrika.
Op grond van die 1000-sterftes per jaar-kriterium was daar 213 burgeroorloë van 1816 tot 1997, waarvan 104 vanaf 1944 tot 1997 plaasgevind het. As 'n mens die minder streng 1000 ongevalle-kriterium gebruik, was daar tussen 1945 en 2007 meer as 90 burgeroorloë, met 20 deurlopende burgeroorloë vanaf 2007.
Die Geneefse konvensies definieer nie spesifiek die term "burgeroorlog" nie. Desondanks word die verantwoordelikhede van partye uiteengesit in "gewapende konflik wat nie internasionaal is nie". Dit sluit in burgeroorloë. Daar word egter geen spesifieke definisie van burgeroorlog in die teks van die konvensies verskaf nie.
Enkele voorbeelde
Voorbeelde van burgeroorloë ter illustrasie:
John Elliott (akteur)
John Elliott (5 Julie 1876 – 12 Desember 1956) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Million Dollar Mystery (1927), Carolina (1934), Roarin' Guns (1936), en Heart of Arizona (1938).
Charles Messier
Biografie
Messier het 13 komete ontdek:
Sy katalogus
Op verskeie geleenthede tussen 1921 en 1966 het sterrekundiges en historici bewyse ontdek van ander voorwerpe wat óf Messier óf sy vriend en assistent Pierre Méchain waargeneem het kort ná die verskyning van die laaste uitgawe. Hierdie sewe voorwerpe, van M104 tot M110, word deur sterrekundiges aanvaar as "amptelike" Messier-voorwerpe.
Die Messier-name word steeds gebruik vir dié voorwerpe. Omdat hulle met behulp van ’n relatief klein teleskoop gesien kan word, bevat die katalogus van die helderste en dus mooiste ruimtevoorwerpe in die noordelike hemelruim wat van die Aarde af gesien kan word en is hulle van die gewildste voorwerpe onder amateur-ruimtewaarnemers om te besigtig en te fotografeer.
Die krater Messier op die maan en die asteroïde 7359 Messier is na hom genoem.
NG gemeente Wonderboompoort
Stigting
Die gemeente wat die naam Wonderboompoort dra, is op 24 Junie 1951 van die moedergemeente Daspoort afgestig. Die ledetal van die gemeente het toe so om en by die vyfhonderd getel. Teen 1985 het dit toegeneem tot 1 424, maar in 2015 1088, met 247 dooplidmate.
Aan die begin was daar nog nie 'n eie kerk of kerksaal nie en toe was die gemeente besig om 'n eie saal te bou, wat vir die eredienste, verenigings, vergaderings, Sondagskool en ander byeenkomste in verband met die werksaamhede van die Kerk sou dien.
Eerste leraar
Die jong gemeente was gelukkig om met die eerste beroep ná die afstigting suksesvol te wees, want so is ds. J.J. Fourie gelei om die beroep hierheen aan te neem. Sedert 1 Desember 1950 was ds. en mev. Fourie in die gemeente werksaam. In 1952 skryf Ons gemeentelike feesalbum: “Deur die goedheid en genade van die hemelse Vader kon hier ook al heelwat tot die eer en verheerliking van sy Naam gedoen word. So is die dienste en nagmaalsvieringe en bidure waargeneem en gelei, die verenigings gehou, asook 'n Bond van Dienaresse en Kinderkrans gestig. 'n Ywerige scriba en kassier, saam met die kerkraad, het ook al in die verlede hul deel bygedra. Aangesien die gemeente maar nog aan die begin van sy loopbaan staan, is hier dus nog nie veel om uit die verlede aan te haal nie.”
28 Januarie
28 Januarie is die 28ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender. Daar volg nog 337 dae in die res van die jaar (338 in skrikkeljare).
Sergio Badilla Castillo
Kort biografie
Sergio Badilla Castillo is gebore in die Chileense hawestad Valparaíso. Hy het studeer in die regte aan die Universiteit van Chili. Hy het sy eerste digbundel in 1971 uitgegee. Sedertdien het hy sewe verdere bundels gepubliseer.
Hy was later 'n redakteur van Sveriges Radio, die Sweedse uitsaaikorporasie, in Stockholm. Tans verdeel hy sy tyd tussen Stockholm en Santiago de Chili.
Cinachyrella cavernosa
Cinachyrella cavernosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cinachyrella en tot die familie Tetillidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1959 deur sensu Burton.
Anders Brink Madsen
Anders Brink Madsen (gebore 30 September 1975) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Kidnapning (2017) en Out of Tune (2019), en in die televisiereekse Doggystyle (2018) en Sunday (2019).
Wallies
Wallies (Wallies: Cymraeg, [kəmˈrɑːɨɡ], of y Gymraeg, [ə ɡəmˈrɑːɨɡ]) behoort tot die Britoniese tak van die Keltiese tale. Wallies word deur moedertaalsprekers in die westelike deel van Groot-Brittanje in Wallis (Wallies: Cymru), 'n minderheid op die Walliese grens en deur die Walliese immigrante gemeenskap (Y Wladfa) in die Chubut-provinsie in Patagonië in Argentinië, gepraat. Daar is ook sprekers in die res van die wêreld, vernaamlik in Engeland, die Verenigde State, Kanada, Australië en Nieu-Seeland. Wallies is nouverwant aan Kornies en Bretons en meer verlangs aan Iers-Gaelies, Manx-Gaelies en Skots-Gaelies.
Aan die begin van die 20ste eeu het ongeveer die helfte van die bevolking van Wallis Wallies as 'n alledaagse taal gepraat. Teen die einde van die eeu het die persentasie gedaal tot ongeveer 20%. Die mees onlangse sensussyfers (2001) deur die Walliese Taalraad, gee aan dat 582 400 (20,8% van die bevolking van Wallis) Wallies kon praat en dat 457 946 (16,3%) dit kon praat, lees en skryf. Dit kan vergelyk word met 508 100 (18,7%) in 1991. Letterkundige tekste in Wallies bestaan sedert 1100. Tans is daar 'n bloeiende literatuur in Wallies.
Status
Aan die begin van die 20ste eeu het ongeveer die helfte van die bevolking van Wallis Wallies as 'n alledaagse taal gepraat. teen die einde van die eeu het die persentasie gedaal tot ongeveer 20%. Die mees onlangse sensussyfers (2001) aangegee in "Main Statistics about Welsh" deur die Walliese Taalraad, gee aan dat 582 400 (20,8% van die bevolking van Wallis) Wallies kon praat en dat 457 946 (16,3%) dit kon praat, lees en skryf. Dit kan vergelyk word met 508 100 (18,7%) in 1991.
Selfs onder Wallies-sprekers, is baie min inwoners van Wallis enkeltalig in Wallies. 'n Groot aantal Wallies-sprekers is egter gemakliker daarmee om hulle in Wallies uit te druk as in Engels. 'n Spreker se taalkeuse kan afhang van die konteks of onderwerp. (In linguistiek bekend as kodeskakeling). As eerste taal word Wallies veral in die meer landelike noorde en weste van Wallis aangetref, veral in Gwynedd, Denbighshire, Merioneth, Anglesey (Ynys Môn), Carmarthenshire, Noord-Pembrokeshire, Ceredigion, en dele van westelike Glamorgan. Eerstetaalsprekers en ander mense, wat die taal vlot kan praat, word egter ook elders in Wallis aangetref.
Alhoewel Wallies 'n minderheidstaal is en dus bedreig word deur die oorheersing van Engels, het ondersteuning vir die taal in die tweede helfte van die 20ste eeu, tesame met die opkoms van nasionalistiese politiese organisasies soos die politieke party Plaid Cymru en Cymdeithas yr Iaith Gymraeg (die Walliese taalvereniging), gegroei.
Wallies is beslis 'n lewendige taal. Dit word daagliks deur duisende sprekers as omgangstaal gebruik en Wallies is sigbaar orals in Wallis. Die Walliese Taalwet 1993 en die regering van Wallis Wet 1998 maak daarvoor voorsiening dat Wallies en Engels op gelyke voet behandel moet word. Openbare liggame word verplig om 'n Walliese taalskema voor te berei en te implementeer. Plaaslike owerhede en die Walliese Raad gebruik Wallies as amptelike taal en publiseer amptelike literatuur en publisiteit in Walliese weergawes (byvoorbeeld briewe aan ouers van skole, biblioteeksinligting en stadsraadsinligting) en alle padtekens in Wallis moet in Engels en Wallies gegee word, insluitend die Walliese weergawe van plekname (alhoewel sommige onlangse vertalings van Engelse name is).
Wallies het ook 'n noemenswaardige teenwoordigheid op die Internet, maar dit leun strek na openbare liggame: die verhouding van soekenjin treftempo's vir Walliese woorde teenoor hulle Engelse ekwivalente neig na ongeveer 0.1% vir formele terme soos addysg/ondrewys, cymdeithas/samelewing of llywodraeth/regering, maar na slegs ongeveer 0.01% vir alledaagse terme soos buwch/koei, eirlaw/ysreen of cyllell/mes.
Die VK regering het die Europese verdrag vir streeks- en minderheidstale ten opsigte van Wallies bekragtig. Die taal se belangrikheid het aansienlik gestyg sedert die daarstel van 'n televisiekanaal S4C, wat eksklusief in Wallies uitsaai, in November 1982. Die hoof-aandnuus, wat deur die BBC verskaf word, kan aangetref word by (Real Media). Gegee die Britse regering se planne (Desember 2001) om te verseker dat alle immigrante Engels magtig moet wees, sal daar gewag moet word om te sien of Wallies as 'n spesiale geval beskou gaan word. Op die oomblik is kennis van of Wallies, Engels of Skots-Gaelies voldoende vir naturalisasie-doeleindes, en daar word geglo dat die beleid gehandhaaf sal word in enige veranderings in die wet.
Oud-Wallies
Die oudste bekende bronne wat as Wallies geïdentifiseer is, dateer uit sover as die 6de eeu terug. Die taal uit hierdie tydperk word ook Vroeg-Wallies genoem. Hiervan het weinig oorgebly. Van die 9de tot die 11de eeu word Oud-Wallies gepraat. Dit was die taal van die wette van Hywel Dda, en die digkuns van beide Wallis en Skotland. Soos die Anglo-Saksiese kolonisasie van Groot-Brittanje gevorder het, is die Keltiese sprekers in Wallis geskei van dié in noordelike Engeland, wat Cumbries gepraat het en dié in die suid-weste, wat die taal gepraat het, wat tot Kornies ontwikkel het, en so veroorsaak dat die tale gedivergeer het.
Middel-Wallies
Van die 12de tot die 14de eeu kan 'n mens praat van Middel-Wallies (of Cymraeg Canol), waarvan meer oorbly as uit enige ander tydperk. Dit is die taal van byna alle oorlewende vroeë manuskripte van die Mabinogion, alhoewel die verhale self beslis baie ouer is. Middel-Wallies is redelik verstaanbaar, alhoewel met 'n bietjie moeite, vir 'n hedendaagse Wallies-spreker.
Agteruitgang in die 20ste eeu
Die aantal Walliese sprekers het aan die begin van die 20ste eeu 'n hoogtepunt bereik. Die 1911-sensus get bepaal dat daar 977 366 Walliese sprekers in Wallis was. Teen 1991 het dit afgeneem tot 510 920. Engels was egter teen die begin van die 20ste eeu reeds die dominante taal en die agteruitgang van die taal in Wallis kan teruggespoor word na gebeure in die 19de eeu. In die tweede helfte van die 19de eeu het Wallis snelle industrialisering ondergaan gegrond op die ontginning en verwerking van rou materiale. Dit het gepaard gegaan met immigrasie, verstedeliking en die ontstaan van 'n stedelike werkersklas. Wallis se isolasie met betrekking tot die res van die Verenigde Koninkryk is ook oorbrug deur die bou van vervoerinfarstruktuur vir die uitvoer van ystererts, steenkool en leiklip en om beter toegang tot Ierland te bewerkstellig. Emigrasie uit Wallis, hoewel op kleiner skaal as in die geval van Ierland en Skotland, het verder bygedra tot 'n daling in die verhouding van Wallies tot Engelse sprekers
Stygende ingryping deur die Britse staat het 'n groot invloed op die status en gebruik van Wallies gehad. Wallies is as agterlik gesien en as 'n hindernis tot ontwikkeling. Veral die gebruik van Engels as onderrigmedium in Wallis het 'n groot impak op die taal gehad. teen 1870 is 'n volledige netwerk van Engel-medium skole in Wallis gevestig en teen 1880 is skoolgaan verpligtend gemaak, Dit het beteken dat alle Walliese kinders van vyfjarige ouderdom af onderrig in Engels ontvang het. gevalle waar kinders gestraf is vir die gebruik van Wallies in skoolgange of op die speelgrond is ook wyd aangemeld.
Twee faktore het gekeer dat Wallies nie onder die geweldige druk geheel en al uitgesterf het nie: 1) Die patroon van interne immigrasie wat nuwe Walliese taalgemeenskappe in die stede te weeg gebring het en 2) die ontwikkeling van die Walliese nonkonformistiese kerkbeweging.
Konsonante
Wallies gebruik nie die letters k, x en z nie. Die k klank word deur c voorgestel wat nooit as die s klank uitgespreek word nie. Daar is geen z-klank in Wallies nie; cs word soos die Engelse x uitgespreek. J behoort nie tot die Walliese alfabet nie maar word gebruik om die klank van die Engelse j in leenwoorde soos garej (garage) gebruik.
Wallies beskik oor die volgende konsonante, getranskribeer in die Internasionale Fonetiese Alfabet ; die grafeme wat ooreenkom met die Walliese alfabet word in vetgedrukte letters vertoon.
Notas:
Klinkers
In Wallies wissel die lengte van klinkers heelwat (lank, medium, kort), tot 'n groot mate na gelang die fonetiese omgewing (met variasie in verskillende dialekte). Verskille in lengte kan in sekere gevalle tussen woorde differensieer (bv. car "motor" / câr "vriend, ouer", ton "golf" / tôn "melodie"). Die Walliese ortografie maak dit oor die algemeen moontlik om die lengte van vokale te bepaal volgens redelike komplekse reëls wat afhang van klem, die aard van die konsonante wat daarop volg sowel as die teenwoordigheid van diakritiese tekens, waarvan die mees algemene die kappie is wat gebruik word om sekere lang klinkers aan te dui. Die monoftongstelsel word deur die onderstaande tabel aangegee:
Wallies het ook 'n groot aantal diftonge :
Suidelike Wallies gebruik nie die klinkers [] en [] nie en vervang dit met [] en [] onderskeidelik. Dit geld ook vir klinkers wat 'n element van 'n diftong vorm. Dit affekteer ook die uitspraak van die diftonge ae en au ná [ai]. Ander verminderings in die klinkerstelsel kom ook dialekgewys voor.
Woorde word in Wallies met toonaksent uitgespreek wat gewoonlik in meerlettergrepige woorde op die tweede laaste lettergreep val. daar bestaan egter 'n aantal meerlettergrepige woorde waar die aksent op die laaste lettergreep val – waaronder die naam van die taal, Cymraeg. Die lengte van aanvangsklinkers is gedeeltelik onderworpe aan klem: alle ongeklemde klinkers is naamlik kort. Walliese omgangstaal neig om die ongeklemde aanvangsklinkers tydens uitspraak illiminieer (aferese): woorde soos afalau "appels", esgidiau "skoene" en yfory "môre" word dus as [], [] en [] uitgespreek
Ortografie
Die moderne Walliese alfabet (yr wyddor) bestaan uit 28 letters waarvan agt digrawe is:
Die Walliese spelwyse mag vreemd voorkom maar is byna geheel en al foneties. In 'n paar gevalle is die verwantskap tussen die foneem en die ortografiese voorstelling nie eenvoudig is nie. Die belangrikste uitsonderings in terme van fonetiese ortografie is as volg:
Die volgende word net in leenwoorde gebruik:
Kollasie
Hoewel die digrawe ch, dd, ff, ng, ll, ph, rh, th met twee simbole geskryf word, word hulle in Wallies as enkele letters beskou. Dit beteken byvoorbeeld dat Llanelli ('n dorp in Suid-Wallis) in Wallies slegs ses letters het in vergelyking met die agt wat in Afrikaans onderskei word. Sortering word in ooreenstemming met die alfabet gedoen. la kom byvoorbeeld voor ly, wat voor lla kom wat weer voor ma kom. Sortering kan soms gekompliseer word deur die feit dat addisionele inligting nodig is om te onderskei tussen 'n ware digraaf en twee afsonderlike letters wat langs mekaar verskyn; byvoorbeeld llom kom na llong (waar die ng vir staan) maar voor llongyfarch (waar n en g afsonderlik uitgespreek word as ).
Hoewel digrawe as enkele letters beskou word, word slegs die eerste komponent as 'n hoofletter geskryf wanneer 'n onderkas woord 'n aanvanklike hoofletter nodig het. Dus: Altwee letters in 'n digraaf word slegs in hoofletters geskryf as die hele woord in hoofletters geskryf word:
Diakritiese tekens
Wallies maak van 'n aantal diakritiese tekens gebruik:
Veral die gravis- en akuuttekens word baie keer weggelaat in informele skrif. Dieselfde geld tot 'n mindere mate vir die diaerese. Die kappie, word egter gewoonlik gebruik. Klinkers met aksente word nie as aparte letter beskou nie.
Klem
Die klem val in gesproke Wallies amper altyd op die tweede laaste lettergreep van 'n woord; die paar uitsonderings word aangedui deur 'n akuutaksent (´), e.g. ffarwél.
'n Deelteken (¨) op 'n vokaal dui aan dat dit ten volle uitgespreek word en nie as deel van 'n diftong nie, e.g. copïo (om 'n kopie te maak) – uitgespreek, nie * nie.
Die klemplasing kan veroorsaak dat verwante woorde en konsepte (selfs meervoude) heel verskillend kan klink, omdat lettergrepe aan die einde van die woord gelas word en die klem dienooreenkomstig skuif e.g.:
(Let op hoe die toevoeging van 'n lettergreep aan ysgrifennydd om ysgrifennyddes te vorm verander die uitspraak van die tweede "y". Dit is omdat die uitspraak van "y" daarvan afhang of dit die finale lettergreep is of nie.)
Die verband tussen die Walliese woord ysgrif en die Latynse woord scribo 'Ek skryf', waarvan dit afgelei is, is redelik duidelik, as diachroniese klankverskuiwing in ag geneem word.
Aanvanklike konsonant mutasie
Aanvanklike konsonant mutasie is 'n taal verskynsel wat in alle Keltiese tale aangetref word.
'n Leë sel dui aan dat die letter nie geaffekteer word nie.