cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biografie van Salvador Dalí
1929 tot die Tweede Wêreldoorlog
In 1936 het Dalí deelgeneem aan die London International Surrealist Exhibition. Sy lesing, getiteld Fantomes paranoiaques authentiques, was gelewer met Dalí geklee in 'n duikpak. Na Francisco Franco aan bewind gekom het in die nasleep van die Spaanse Burgeroorlog, was Dalí een van die min Spaanse intellektuele wat die nuwe regering ondersteun het. Wat politiek aanbetref, het dit het hom oneens gemaak met sy hoofsaaklik Marxistiese mede-surrealistiese skilders en het dit gelei tot sy uiteindelike amptelike skorsing uit hierdie groep. Dalí se reaksie? Le surréalisme, c'est moi: "ek is (die) surrealisme". André Breton het vervolgens die anagram "avida dollars" (van "Salvador Dalí") geskep wat min of meer vertaal na "gretig vir dollars". Breton het hierdie term gebruik om na Dalí te verwys ná sy skorsing; die res van die groep het van Dalí slegs in die verlede tyd gepraat, asof hy dood is. Die surrealistiese beweging en die verskeie lede wat daaraan behoort het (soos Ted Joans), het volgehou met uiters brutale polemiek teen Dalí tot en met sy dood en selfs daarna. Met die ingang van die Tweede Wêreldoorlog in Europa in 1940, het Dalí en Gala na die Verenigde State verhuis, waar hulle vir agt jaar gewoon het. In Amerika het Dalí teruggekeer na die beoefening van 'n Katolieke geloof. In 1942 het hy sy outobiografie, The Secret Life of Salvador Dalí, gepubliseer.
Latere jare in Katalonië
Met die ingang van 1949 het Dalí na sy geliefde Katalonië teruggekeer en die res van sy lewe daar spandeer. Dat hy in Spanje gewoon het terwyl Franco aan bewind was, het kritiek uitgelok van progressiewes en baie ander kunstenaars. Op grond hiervan is dit moontlik dat sommige van die algemene verwerping van Dalí se latere werke as gevolg van politiek was, eerder dan die eintlike meriete van die werke self. In 1959 het André Breton 'n uitstalling georganiseer, getiteld Homage to Surrealism ("Huldebetuiging aan surrealisme"), ter viering van die 40-jarige herdenking van surrealisme. Die uitstalling het werke deur Salvador Dalí, Joan Miró, Enrique Tábara en Eugenio Granell ingesluit. Met die International Surrealism Exhibition ("Internasionale surrealisme-uitstalling") in New York in 1960, het Breton driftig geveg teen die insluiting van Dalí se Sistine Madonna.
Die werke wat Dalí na die Tweede Wêreldoorlog geskep het, het die kentekens van tegniese vaardigheid en 'n belangstelling in optiese illusies getoon. Dalí se Katolieke geloof het steeds sterker geword en hy was tot so 'n mate geïnspireer deur die skok van Hirosjima, dat hy na hierdie periode as "Kernmistiek" verwys het. In skilderye soos "Die Madonna van Port-Lligat" (eerste weergawe) van 1949 en "Corpus Hypercubus" van 1954 het Dalí probeer om Christelike ikonografie te vermeng met beelde van disintegrerende materiaal wat deur kernfisika geïnspireer was. Die tydperk het dan ook die noemenswaardige werke "Die stasie van Pergignan", 1965, en "Hallusinogeniese Stiervegter", 1968–1970 ingesluit.
In 1960 het Dalí begin aan die Dalí-teater en Museum in sy geboortestad, Figueres: dit was sy grootste enkele projek en die hooffokus van sy energie in 1974. Hy het steeds tot in die mid-1980's aangehou om veranderings en toevoegings aan die museum aan te bring. Hy het egter wel tyd gevind om die Chupa Chups-kenteken in 1969 te ontwerp en 'n groot metaalstandbeeld vir die operahuis Teatro Real in Madrid ontwerp. In dieselfde jaar was hy ook verantwoordelik vir die advertensie-aspek van die 1969-Eurovision Song Contest.
In 1982 het Koning Juan Carlos I van Spanje aan Dalí die titel "Markies van Pubol" toegeken. (Die koning het Dalí op sy doodsbed besoek, waar Dalí sy dank betuig het deur die koning die tekening "Kop van Europa" te gee. Dit was dan ook Dalí se laaste tekening voor sy dood.)
Gala het op 10 Junie 1982 gesterf. Na haar dood het Dalí self die wil om te lewe verloor. Hy het probeer selfmoord pleeg deur homself te dehidreer, moontlik in die hoop om in 'n skyndood te verval (hy het gelees dat daar sommige mikro-organismes was wat dit kon doen). Hy het verhuis van Figueres na die kasteel in Púbol: dié kasteel het hy oorspronklik vir Gala gekoop en dit was ook daar waar sy gesterf het. In 1984 het Dalí se slaapkamer aan die brand geslaan, terwyl hy daar in was, maar die omstandighede waaronder dit plaasgevind het is onduidelik: moontlik was dit nog 'n selfmoordpoging deur Dalí of slegs as gevolg van die roekeloosheid van sy personeel. Hoe dit ook al sy, Dalí was gered en het teruggekeer na Figueres. Daar het 'n groep van sy vriende, begunstigers en mede-kunstenaars na hom omgesien, terwyl hy sy laaste jare in gemak in sy teatermuseum gewoon het.
Vlag van die Comore-eilande
Die nasionale vlag van die Comore-eilande is op 7 Januarie 2002 amptelik in gebruik geneem. Die huidige vlag is in 2001 ontwerp. Die ontwerp vertoon ’n wit Turkse maan met vier vyfpuntige sterre binne ’n groen driehoek aan die vlagpaalkant van die vlag. Die vier bane aan die wapperkant is van bo na onder geel, wit, rooi en blou.
Simboliek
Die ster en sekelmaan verteenwoordig Islam, die grootste geloof van die eilandgroep, en die groen driehoek verteenwoordig die federasie (en kan ook Islam verteenwoordig).
Patent
'n Patent is 'n stel uitsluitlike regte wat deur die staat aan 'n persoon toegeken word vir 'n vaste tydperk in ruil vir die beheerde, openbare bekendmaking van sekere besonderhede van 'n toestel, tegniek, proses of samestelling van materiale (wat as 'n uitvinding bekend staan) wat nuut is, innoverend en nie voor-die-hand-liggend is nie en bruikbaar is of nywerheidstoepassings het.
Die term "patent" vind sy oorsprong in die Latynse woord patere wat beteken om te "oop te maak" (d.w.s. openbaar te maak).
Ekonomiese grondrede
Daar bestaan drie hoofregverdiginge vir die toekenning van patente. Eerstens, ooreenkomstig die oorspronklike definisie van die term "patent", word daar geredeneer dat patente die openbaarmaking van innovasies bevorder en aanmoedig en sodoende in die openbare belang is. As uitvinders nie die wetlike beskerming van patente geniet het nie, sou hul moontlik verkies het om hul uitvindings geheim te hou. Die toekenning van patente maak die besonderhede van nuwe tegnologie aan die publiek beskikbaar sodat dit uitgebuit kan word deur enigeen nadat die patent se beskermingstydperk verstryk het of vir verdere verbetering deur uitvinders (wat hierdie verbeteringe op hulle beurt kan patenteer). Verder verseker die openbare rekord dat die patenthouer se idee nie aan die mensdom verlore gaan wanneer die patent se termyn verstryk nie.
Tweedens word daar algemeen geglo dat patente mense aanspoor tot ekonomies doeltreffende navorsing en ontwikkeling (N&O). Baie groot moderne korporasies het jaarlikse begrotings van honderde- of selfs biljoene Rande. Sonder patentbeskerming sou die spandering op N&O betekenisvol minder gewees het of dalk selfs glad nie eers bestaan het nie, wat die moontlikhede vir tegnologiese vooruitgang of -deurbrake ernstig sou kortwiek. Korporasies sou minder geneë wees om geld op N&O te spandeer as derde party vry sou wees om enige gevolglike ontwikkelinge uit te buit. Hierdie tweede regverdiging is nou verwant aan die basiese beginsels wat die grondslag vorm van eiendomsreg (waarom 'n huis bou as iemand anders vry is om daar in te trek?).
Derdens glo baie dat patentregte ander maatskappye of indiwidue aanspoor om alternatiewe te ontwikkel om gepatenteerde uitvindings te omseil en sodoende word nuwe alternatiewe tegnologieë ontwikkel wat anders nooit ontwikkel sou word nie.
Kritiek
Daar is egter argumente wat patentregte teenstaan. Die toeken van 'n patent gee aan die patenteienaar 'n "negatiewe reg" omdat hy of sy ander mededingers wettig kan verhoed om die uitvinding te gebruik, selfs al het die mededinger dieselfde uitvinding onafhanklik ontwikkel. Sommige mense glo dat die aansporing wat patente bied nie noodsaaklik is vir die skep van nuwe uitvindings nie en dat die aansporings wat die markkragte bied meer as voldoende is. In die geskiedenis is daar vele voorbeelde waar patente deur heersers aan partye toegeken het wat nie vir uitvindings verantwoordelik was nie met die uitsluitlike doel om voordeel daaruit te trek. Ander glo dat patente mededinging onderdruk en lei tot hoër pryse, laer kwaliteit en tekorte.
Die geskiedenis leer dat lande met doeltreffende patentstelsels 'n groter ekonomiese groei en tegnologiese vorderinge beleef het as lande waar intellektuele eiendom nie deur die wet beskerm word nie. Daar is egter verskille ten opsigte van spesifieke nywerhede. Die kleurstofnywerheid in Brittanje waar patentbeskerming van krag was het byvoorbeeld in die middel van die 19de eeu geweifel terwyl dit in Duitsland gefloreer het ten spyte van die afwesigheid van sulke wetlike beskerming.
'n Meer subtiele probleem met patentregte is deur die regsgeleerdes Professors Michael Heller en Rebecca Eisenberg voorgestel in 'n artikel wat hulle in 1998 in die tydskrif Science geskryf het. Die professore het gepostuleer dat nuttige uitvindings wat op vroeëre gepatenteerde uitvindings bou ontmoedig kan word deur die hoë transaksiekostes voortvloeiend uit die onderhandelinge met sulke patenthouers. Volgens Heller en Eisenberg, kan intellektuele eiendomsregte so breedweg gefragmenteerd raak dat niemand dit effektief kan benut nie. As 'n moontlike voorbeeld identifiseer die professore terapeutiese proteïene en genetiese diagnostiese toetse wat verskeie gepatenteerde geenfragmente vereis. Om dit met tradisionele eiendomsreg te vergelyk kom dit daarop neer dat ses verskillende partye byvoorbeeld 'n huis se twee slaapkamers, sy sitkamer, kombuis, eetkamer en badkamers besit — die nut van die huis sou dus vermors wees tensy die partye 'n ooreenkoms kan bereik waar óf elkeen toegelaat word om die ander se area in die huis te kan gebruik óf dat een van die partye die eienaarskap van die huis in sy geheel oorneem.
Omdat dit baie moeilik is om die voordele en nadele van patentregte te balanseer is daar 'n voortdurende debat oor die mate waartoe patentregte toegestaan behoort te word. Hierdie omstredenheid kan gesien word in die verskillende maniere waarop verskillende regsgebiede besluit om patente toe te ken. Die afgelope tyd kan 'n wêreldwye aanvaarding en aanvulling tot die bestek van patentregte waargeneem word, soos blyk uit die WHO se Ooreenkoms oor die Handelsverwante Aspekte van Intellektuele Eiendomsregte.
'n Interessante nagevolg van die moderne gebruik van patentregte is dat die klein uitvinder sy monopolie status kan gebruik om 'n lisensiehouer te word. Dit laat die uitvinder toe om kapitaal vinnig te versamel deur die uitvinding te lisensieer en kan dit moontlik maak vir innovering om vinnig plaas te vind aangesien hy/sy kan kies om nie self die vervaardiging vir die uitvinding te bestuur nie. Hy kan dus sy tyd en energie spandeer op suiwer innoverende aktiwiteite en ander toelaat om op die vervaardigbaarheid daarvan te konsentreer.
Wetlike implementering
'n Moderne patent verskaf die reg om ander uit te sluit van die maak, gebruik, verkoop, aanbied vir verkoop of die invoer van die gepatenteerde uitvinding. Oor die algemeen kan patente slegs afgedwing word deur burgerlike regsgedinge. Lisensie-ooreenkomste rondom patente is uiteraard kontrakte waarin die eienaar van die patent (lisensieverskaffer) toestem dat die lisensiehouer van die uitvinding gebruik kan maak sonder dat 'n regsgeding teen hom aanhangig gemaak word deur die eienaar vir inbreuk op sy patenteregte. Party regerings behou die reg voor om patente op te skort of te kanselleer soos hulle goed dink.
'n Patentaansoek vir 'n nutspatent in die Verenigde State (teenoor 'n ontwerp-patent), moet na behore beskryf hoe 'n uitvinding gemaak en gebruik word en moet ook die aanspraak beskryf op so 'n wyse dat die besonderhede van die uitvinding uitgewys word en die bestek van die onderwerp waarvoor eksklusiewe regte gevra word definieer. Die eksklusiewe regte word dan beperk tot die bestek soos in die patentaansoek uiteengesit is. Patentaansprake neem tipies die vorm aan van 'n lang selfstandige naamwoordfrase, bv:
Elke woord in 'n aanspraak word beskou as 'n "element" of "beperking" van die aanspraak. Ten einde iemand in die hof te kan uitsluit van die gebruik van die gepatenteerde uitvindsel, moet die patenthouer aan die hof bewys dat dit wat die ander persoon gebruik by die bestek van ten minste een van die aansprake in die patent val.
Om hierdie rede is dit meer betekenisvol om 'n patentaanspraak te verkry wat die absolute minimum stel beperkinge insluit wat die nuwe uitvinding onderskei van dit wat voorafgegaan het. Die ander kant van die saak is dat hoe minder beperkinge op die aanspraak aangedui is, hoe waarskynliker gaan dit wees dat die aanspraak as 'n voor-die-hand-liggende uitbreiding van die voorafbestaande kennis vertolk gaan word en daarom tydens die patentoorsig of op 'n latere tydstip as ongeldig verwerp gaan word.
Die reg tot uitsluiting—'n voorbeeld
As 'n uitvinder 'n bestaande gepatenteerde ontwerp vir 'n muisval neem en 'n nuwe eienskap daarby voeg om 'n verbeterde muisval te skep en 'n patent op die verbetering verkry, kan hy of sy slegs die verbeterde muisval wettiglik vervaardig met toestemming van die oorspronklike patenthouer, met die aanname dat daardie oorspronklike patent nog geldig is.
Geen reg tot gebruik
'n Kwessie wat dikwels verkeerd verstaan word is dat 'n patent 'n reg aan die patenthouer verleen om die beskermde uitvinding te gebruik nie (ten minste nie outomaties nie). Daar kan byvoorbeeld een of meer voorafgaande patenthindernisse bestaan wat die gebruik daarvan verhoed (Dit is dikwels die geval, waar 'n nuwe uitvinding 'n verbetering is van 'n bestaande breër gedefinieerde gepatenteerde tegnologie). 'n Patent kan dus as 'n negatiewe reg gesien word wat die eienaar kan gebruik om te verhoed dat mededingers 'n betrokke uitvinding gebruik, maar nie noodwendig die reg verleen om die patent self te gebruik nie.
Regeringswette
Die belangrikste hiervan is die Wêreldhandelsorganisasie se TRIP Ooreenkoms, waaraan bykans alle lande deelneem. Die Verenigde State, die lande van die Europese Unie en Japan is lede van al die belangrikste ooreenkomste. Dit het daartoe aanleiding gegee dat patentereg wêreldwyd geharmoniseer is, veral in die laaste dekade van die 20ste eeu tot op hede.
Ten spyte van hierdie harmonisering is die patentereg in die V.S.A steeds in baie opsigte uniek in verskeie belangrike opsigte. Die grootste verskil is dat, as twee mense aansoek doen vir dieselfde uitvinding, ken die V.S.A se stelsel dit toe aan die eerste om uit te vind, terwyl in die res van die wêreld dit toegeken word aan die eerste aansoeker. 'n Ander unieke aspek van die V.S.A se patentereg is dat 'n uitvinder 'n een jaar grasieperiode het na verkoop of publikasie van die uitvinding om 'n aansoek om 'n patent in te dien, terwyl patenteregte in die meeste ander lande verloor word as 'n aansoek nie op lêer is ten tye van die eerste openbaarmaking, publikasie of verkoop van die uitvinding nie.
Soos hierbo genoem het patente 'n gebiedsgebonde aard. Dus om patente in verskeie lande te verkry is dit nodig om in elke land of streek waar 'n patent verlang word aansoek te doen. Die Patentsamewerkingsooreenkoms laat aansoekers egter toe om aanvanklik 'n enkele internasionale aansoek in te dien, wat dan later in afsonderlike lande en streke ingedien kan word. Op soortgelyke wyse is daar in Europa, 'n enkele patentaansoekprosedure wat beskikbaar is deur die Europese patentekantoor. 'n Suksesvolle aansoek vir 'n Europese patent lei tot 'n groep nasionaal afdwingbare patente (soveel as 36) eerder as 'n enkele patent wat dwarsoor Europa geldig is. So 'n Europawye patent of Gemeenskapspatent word al sedert die 1970's in die Europese Unie bespreek maar geen vordering is nog in die verband gemaak nie.
Tipies word uitvinders een jaar (die prioriteitsjaar) vanaf die indien van 'n aansoek in 'n eerste land toegestaan om die aansoek in ander lande in te dien.
Aansoekproses
Die persoon wat om die patent aansoek doen hoef nie noodwendig die uitvinder te wees wat die uitvinding geskep op uitgedink het nie. In die Verenigde State moet 'n patent egter onder die naam van die uitvinder of uitvinders ingedien word, al kan die aansoek aan 'n ander party toegewys word soos byvoorbeeld die werkgewer van die uitvinder. By die patentekantoor sal 'n ondersoeker die uitvinding se patenteerbaarheid oorweeg en of dit andersins voldoen aan die vereistes vir 'n toekenning.
Sommige lande het nie 'n formele oorsigproses vir patentaansoeke nie terwyl ander die gevolgtrekkings van ander patentekantore aanvaar. Kleiner lande soos België en Nederland staan 'n patent bykans outomaties toe met minimale ondersoeke. In teenstelling daarmee stel die Verenigde State se kantoor vir Patente en Handelsmerke, die Japannese Patentekantoor en die Europese Patentekantoor streng vereistes.
Die aansoekproses behels tipies:
Patenteerbare materiaal
Die standaard vir watter soort materiaal patenteerbaar is, is in die meeste lande 'n mensgemaakte uitvinding wat nuut, nuttig en nie voor die hand liggend is nie. Sommige lande sluit spesifieke kategorieë uitvindings uit. Onder die Europese Konvensie op Patente is sagteware byvoorbeeld nie patenteerbaar nie. Bykans alle lande verbied patente op wiskundige vergelykings, abstrakte idees, wette van die natuur ensovoorts.
Volgens die V.S.A se wette word 'n uitvinding as nuttig geag as dit ten tyde van die aansoek in staat is om 'n bespeurbare voordeel te lewer (aan 'n persoon wat 'n gewone vaardigheid het in die vak wat die uitvinding dek). Die voordeel moet spesifiek, betekenisvol en prakties wees.
Algemeen gesproke is daar drie breër kategorieë patenteerbare materiale: prosesse, masjiene en gereedskap of middele vir vervaardiging en gebruik.
'n Proses kan 'n metode wees om iets te maak, 'n metode om iets te gebruik, of 'n metode om iets te doen. Prosesse sluit in besigheidsmetodes, sagteware, mediese tegnieke, sportstegnieke ensovoorts. Masjiene sluit in toestelle en apparate. Gereedskap of middele vervaardiging sluit in meganiese toestelle, elektriese/elektroniese toestelle en samestellings van stowwe soos chemikalieë, masjiene, DNS en RNS.
Die patenteerbaarheid van sagteware (en besigheidsmetodes) is wêreldwyd 'n omstrede kwessie. Gevallereg in die Verenigde State laat patente toe vir sagteware en besigheidsmetodes. Rekenaarprogramme is egter nie op sigself patenteerbaar in Europa nie al bestaan daar wel uitvindings wat sagteware gebruik wat gepatenteer is.
Patente wat verband hou met natuurlike verbindings (bv. stowwe wat in die reënwoud gevind word) asook medisynes, mediese behandelingstegnieke en genetiese reekse is ook omstrede. Daar bestaan betekenisvolle verskille en teenstrydighede in die hantering van hierdie onderwerpe. In die V.S.A kan byvoorbeeld 'n patent vir snykundige metodes verkry word maar 'n mediese praktisyn mag nie verhoed word om die snykundige metode te gebruik nie.
Nuutheid
Nuutheid hou verband met of iets voorheen bestaan het voor die uitvinding deur die aansoeker gemaak is of geopenbaar is aan die publiek voor die aansoekdatum. Die V.S.A en Kanada laat 'n een jaar grasieperiode na openbaarmaking toe vir 'n aansoek om ingedien te word maar die meeste ander lande laat geen grasieperiode toe nie.
'n Uitvinding is nie nuut as daar 'n bestaande toestel is of 'n toestel of proses wat reeds aan die publiek openbaar gemaak is nie wat reeds al die elemente van 'n aanspraak bevat nie. Die identifisering van so 'n vakstand deur die ondersoeker van die patent word verrig deur 'n literatuurondersoek (tegniese joernale, gepubliseerde patentaansoeke en toegekende patente en so meer) wat die besondere patent se aansoekdatum voorafgaan.
Vindingryke stap en nie-vanselfsprekendheid
Selfs al is 'n aansoeker se aanspraak op 'n uitvinding nuut, kan 'n patent steeds van die hand gewys word as die onderwerpmateriaal voor die hand liggend of vanselfsprekend is vir iemand wat vaardig is in die vakgebied van die uitvinding. Die rede vir die verbied van patente op vanselfsprekende tegnologieë is om te verhoed dat mense uitsluitlike regte kan verkry op iets wat eintlik reeds openbare eiendom is, selfs as die dokumentasie wat ooreenstem met die aansoeker se beskrywing nie reeds bestaan nie.
Die standaard vir vanselfsprekendheid en die toepassing daarvan is 'n meer subjektiewe en omstrede kwessie as dié van nuutheid. As die vereistes baie streng is, is bykans niks patenteerbaar nie of as dit te los is kan allerhande soorte onbenullige uitvindings patente ontvang.
Geldigheidstermyn van 'n patent
Die maksimum moontlike termyn van 'n toegekende patent (met die aanname dat die vereiste jaarlikse hernuwingsfooie betaal word) is normaalweg om en by 20 jaar vanaf die aansoekdatum. Die TRIPS ooreenkoms vereis dat lidstate van die Wêreldhandelsorganisasie ten minste 'n soortgelyke termyn moet toestaan onder normale omstandighede. Verder is daar ook soms 'n ander vorm van beskerming in sommige lande beskikbaar soos byvoorbeeld in die Europese Unie kan 'n aanvullende beskermingsertifikaat verkry word vir medisinale- en plantbeskermingsprodukte waar 'n lang vertragingsperiode kan voorkom as gevolg van burokratiese rompslomp.
In baie lande kom daar verskillende patentekategorieë voor en is die 20 jaar geldigheidstermyn dikwels net van toepassing op nutspatente en nie op ontwerpspatente nie. In die V.S.A is patente op die ornamentele vorm van voorwerpe byvoorbeeld slegs geldig vir 14 jaar vanaf die aansoekdatum.
Daar is verder 'n groep mense wat glo dat enige vorm van intellektuele eiendom, insluitend patente, meer skade doen as wat dit voordele inhou en van hulle noem hulself info-anargiste.
Geskiedenis van patente
Al is daar moontlike bewyse dat 'n stelsel soortgelyk aan patente tussen die antieke Griekse stede bestaan het, het die moderne begrip van patente in Italië ontstaan.
Die eerste patentewet was 'n Venisiese Verordening van 1474 waar die Republiek van Venesië 'n dekreet uitgevaardig het waarvolgens nuwe en vindingryke toestelle wanneer dit in gebruik geneem word slegs beskerming teen nabootsers kon ontvang indien dit aan die owerhede bekend gemaak is. Engeland het gevolg met die wet op Monopolieë van 1623 onder Koning James die Eerste. Voor die tyd het die koning 'n ope brief (letters patent) uitgegee wat aan 'n persoon 'n monopolie gegee het om sekere goedere te verskaf of te vervaardig. Die eerste hiervan is deur Henry die Sesde van Engeland in 1449 uitgevaardig aan 'n Vlaamse man wat aan hom die 'n monopolie verskaf het op die vervaardiging van brandskilderglas.
Dit het 'n lang tradisie deur die Engelse monargie tot stand gebring waar sulke briewe aan gunsteling persone uitgereik is (of aan mense wat bereid was om vir sulke briewe te betaal). Dit is toenemend misbruik en het die monargie dikwels patentbriewe vir allerhande algemene goedere uitgereik (selfs sout onder andere). Hierdie mag is later so misbruik dat die howe beperkings begin instel het op die omstandighede vir die uitreiking van sulke briewe. Na 'n publieke oproer is Koning James die Eerste gedwing om alle bestaande monopolieë te herroep en het toe verklaar dat alle toekomstige briewe van die aard slegs vir nuwe uitvindings uitgereik sou word. Dit is toe in die Wet op Monopolieë ingesluit waar die parlement die koningshuis se mag uitdruklik beperk het tot die uitreiking van patentbriewe vir uitvinders of bekendstellers van nuwe uitvindings vir 'n vasgestelde aantal jare.
Calitzdorpdam
Die Calitzdorpdam lê 5 km wes van Calitzdorp in die Nelsrivier. Dit word ook soms die Nelsrivierdam genoem. Die dam dateer uit 1918 en het toe 'n maksimum kapasiteit van 4 900 000 m³ gehad.
Dit is by die koördinate.
Percy Helton
Percy Helton (31 Januarie 1894 – 11 September 1971) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Abbott and Costello Meet the Killer, Boris Karloff (1949), My Friend Irma (1949), The Set-Up (1949), en Spook Chasers (1957).
Pinkie se erfenis
Pinkie se Erfenis is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat in 1946 uitgereik is. Dit is die verfilmde weergawe van Pierre de Wet se verhoogdrama, Pinkie. De Wet is die regisseur en skrywer, maar vertolk ook die rol van 'n kreupel Pinkie wat op 'n blinde meisie verlief raak.
Genre
Die rolprent is 'n drama. Dit het geen ouderdomsperk nie. Pierre de Wet vertolk die rol van die kreupel Pinkie wat verlief raak op ’n blinde meisie, Naomi (Paula Styger). Dis gegrond op die verhoogstuk Pinkie.
Mary Faber
Mary Faber (gebore 8 Augustus 1979) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Broadway Idiot (2013) en in die televisiereekse Parks and Recreation (2009) en The Brink (2015).
Geelhout
Die geelhout (Podocarpus latifolius), ook bekend as opregte geelhout of breëblaar-geelhout, is 'n groot immergroen boom in die familie Podocarpaceae wat tot 35 m hoog word. Hierdie boomspesie is Suid-Afrika se nasionale boom. Die hout word in die houtbedryf benut. Die boom se FSA-nommer is 18.
Verspreiding en status
Dit is inheems aan Lesotho, Suid-Afrika en Eswatini en op die SANBI-rooilys word dit as 'veilig' gelys. Dit word aangetref van die Wes-Kaap tot in Mpumalanga en Limpopo. Soos ander geelhoute is dit 'n beskermde spesie in Suid-Afrika, en kan net met die nodige lisensie benut word.
Beskrywing
Die stam kan 'n middellyn van tot 3 m hê. Dit is reusagtig wanneer dit in immergroen berg- en kuswoude groei, maar kom voor as lae of dwergagtige bome op blootgestelde berghange. Die bas is langskeeps gegroef. Manlike bome produseer pienkerige, katjieagtige keëls wat ongeveer 2,5 cm lank is. Die vroulike bome produseer vlesige blombodems en aan die punt word een of twee sade gevind. Die sade is ongeveer 1 tot 1,5 cm lank, dun en vlesig en word op 'n helderrooi, vlesige kussinkie gedra. Die sade word blou of perskleurig wanneer hulle volwassenheid bereik.
Pongola
Pongola is 'n klein dorpie op die N2 nasionale pad, net suid van eSwatini, in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Geskiedenis
Die dorpie het ontstaan as gevolg van die besproeiingsstelsel wat tydens die depressiejare begin is. 'n Keerwal van 6m is in 1934 sowat 27 km wes van Golela gebou. Die skema was eers nie suksesvol nie maar nadat die kanaalstelsel verbeter is het dinge verbeter. Baie suikerriet (5 000ha) word in die omgewing verbou.
Demografie
Volgens die 2011-sensus het die dorp 'n bevolking van 1 403 gehad, van wie 804 (57%) wit was. Afrikaans was die moedertaal van 779 (55,6%) inwoners.
Clathrina quadriradiata
Clathrina quadriradiata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Clathrina en tot die familie Clathrinidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2001 deur Klautau & Borojevic.
Konstantyn I van Skotland
Causantín mac Cináeda (Skots-Gaelies: Còiseam mac Choinnich; omstreeks 836 – 877) ook bekend as Konstantyn I, was die seun van Kenneth MacAlpin en het sy oom Donald I op 13 April 862 opgevolg as koning van die Pikte. Dit is waarskynlik dat die Wikings wat in Ierland, Northumbrië en Noord-Brittanje gestasioneer was, meer bedrywig tydens Konstantyn se bewind was. Hy is dood tydens een so ’n inval.
Bronne
Min rekords oor die Noord-Brittanje van die 9de eeu het behoue gebly. Die hoofbron van inligting is die Kronieke van die Konings van Alba, wat nes ander bronne van dié tyd nie baie betroubaar is nie. Die lys van Piktiese konings eindig met die naam van Konstantyn, wat beskou word as die 17de en laaste koning van die Pikte.
Amlaíb en Ímar
Dit lyk of die Wikings se bedrywighede in Noord-Brittanje ’n hoogtepunt tysens Konstantyn se bewind bereik het. Wikingleërs is gelei deur ’n klein groep mans wat familie was. Twee van hulle wat deur verskeie bronne genoem word, is Ívarr (Ímar in Ierse bronne), wat bedrywig was van Oos-Anglië tot Ierland, en Amlaíb (of Óláfr). Ook ander wat aan hulle verwant was, word in bronne genoem wat behoue gebly het.
Wikingbedrywighede in Brittanje het in 865 toegeneem toe ’n groep in Oos-Anglië land. Nadat hulle heffings van die Oos-Angliese koning geëis het, het hulle noord getrek en York, hoofstad van die Northumbriërs, oorgeneem. Twee moontlike toekomstige konings is dood in ’n aanval op die Wikings, moontlik op 21 Maart 867. Ecgberht het daarna koning van Northumbrië geword. Hul volgende teiken was Mercië, waar koning Burgred hulle verdryf het met behulp van sy swaer, koning Ethelred van Wessex.
Terwyl groepe Wikings Oos-Anglië, Mercië en Northumbrië aangeval het, was ander Wikingleërs in die verre noorde bedrywig. Amlaíb en Auisle (Ásl of Auðgísl), wat glo sy broer was, het ’n leër na Piktland gelei waar hulle in 866 heffings geëis en gevangenes geneem het. Latere bronne waarvan die betroubaarheid nie seker is nie, lui dat Auisle in 867 deur Amlaíb doodgemaak is in ’n geskil oor laasgenoemde se vrou.
Amlaíb verdwyn ná sy terugkeer na Ierland in 871 uit dié land se annale. Volgens die Kronieke van die Konings van Alba het Konstantyn hom in óf 871 óf 872 doodgemaak toe hy terugkeer om nog heffings te eis. Ímar is in 873 dood.
Einde van die Piktiese koninkryk
In 875 het die Kronieke en die Annale van Ulster berig oor nog ’n Wikingaanval in Piktland waarin talle Pikte doodgemaak is. In 877 is Konstantyn gevang en tereggestel (of miskien in ’n geveg gedood) nadat hy weer die Wikings teengestaan het. Hoewel daar konsensus is oor die tyd en algemene manier van sy dood, is dit nie duidelik waar dit gebeur het nie. Verskeie plekke word in geskrifte genoem. Konstantyn is op Iona begrawe.
Sy seun Donald II en dié se afstammelinge is die hooflyn van die konings van Alba en later Skotland.
Michelle Stafford
Michelle Stafford (gebore 14 September 1965) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Double Jeopardy (1999) en Parker (2013), en in die televisiereeks The Young and the Restless (1973).
Chanti-Mansiisk
Chanti-Mansiisk (Russies: Ханты-Мансийск; Chanti: Ёмвош, Jombosj; Mansi: Абга, Abga) is ’n stad in Rusland en die hoofstad van die federale deelgebied Chanto-Mansië. Dit is geleë aan die oostelike oewer van die Irtisj-rivier, 15 km van sy samevloei met die Ob-rivier. Die bevolking in 2014 was 93 493.
Rasmus Botoft
Rasmus Botoft (gebore 5 Januarie 1972) is 'n Deense akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Legacy (2014) en Juleønsket (2015).
Ibiza
Ibiza (Katalaans: Eivissa [əjˈvisə]) is 'n Spaanse eiland in die Middellandse See en is die derde grootste eiland van die Baleariese Eilande. Dit is ongeveer 97 km van die ooskus van Spanje, 80 km suidwes van Majorka en het 'n oppervlakte van 571,6 km². Die hoofstad is die dorp met dieselfde naam, Ibiza. Ibiza is in 1999 deur Unesco weens sy biodiversiteit en kultuur as wêrelderfenisgebied gelys.
Pietertjie van der Walt
Herkoms en gesinslewe
Van der Walt is gebore in die Noordoos-Kaap en het waarskynlik grootgeword op die plaas Balclutha in die distrik Elliot. Sy vrou, Sussie van der Walt, was 'n boorling van die distrik Bethal en het grootgeword op die plaas Beginsel. Sy is gebore op 5 Desember 1910 en was die suster van prof. Sarel van der Walt. Sussie van der Walt is oorlede op 18 Mei 2006 in die ouderdom van 95 jaar. Albei is begrawe in die Langberg-begraafplaas, Brits. Die egpaar het drie kinders gehad: Jan, Pieter ('n dokter en in 'n stadium orrelis van die Gereformeerde kerk Springs-Oos) en Anelda.
Gemeentebediening
Ds. Van der Walt se bevestiging as eerste predikant van Brits was 'n groot dag vir die gemeente, en nog groter vir hom as jong man wat reeds sewe jaar vantevore sy studie voltooi het en beroepbaar gestel is, maar in die hartjie van die Groot Depressie. Ds. P.J. Venter skryf in ds. Van der Walt se lewensberig in die GKSA se Almanak vir die jaar 1978: "Ek het hom ongeveer in die helfte van daardie 'wagtyd' leer ken en het hom toe al leer waardeer vir die taaie, hoopvolle volharding: Dit vra mos werklik roepingsbewustheid, onwrikbare sekerheid om te bly wag dat die inwendige roeping verseël word deur die uitwendige."
In die breëre kerkverband het ds. Van der Walt sy deel gedoen. Twintig jaar lank was Brits die korresponderende kerkraad van die Klassis Rustenburg, ’n taak wat hoofsaaklik die predikant se werk was. Meermale was hy saam met ander broeders visitator. Van 1952 tot 1970 was hy een van die deputate van die sinode vir die hersiening van die melodieë van die Psalms.
Waardering
Ds. Venter skryf: "Ons sal hom onthou as 'n man klein van postuur, stil van aard, maar 'n man uit een stuk, wat na 'n pynlike siekbed wat maande lank geduur het op 18 Junie 1977 oorgegaan het na die triomferende kerk."
Nahuatl
Nahuatl (nawa-tl, [ˈnaːwatɬ],, letterlik: "mooi of helder klank" en tlahtol-li "taal" of "tale") of Asteeks ([asˈteːkah]), voorheen Meksikaans (mexihkacopa, [meːʃiʔkaˈkopa], letterlik: "in die wyse van Meksika" of mexikatlahtolli, letterlik: "Mexika-taal"), is die belangrikste inheemse taal van Noord-Amerika met sowat 1,7 miljoen sprekers in die Meksikaanse deelstate Estado de México, Puebla, Guerrero, Hidalgo, Veracruz, Oaxaca, Durango, Morelos, Meksikostad, Tlaxcala, San Luis Potosí, Michoacán, Jalisco en Nayarit. Nahuatl word deur die Nahuas, voorheen een van die Meso-Amerikaanse beskawings, gepraat en is sedert 2003 'n amptelike taal van Meksiko. Die taal is tot die Spaanse verowering van Meksiko in 'n eie alfabet geskryf en sedertdien word die Latynse alfabet gebruik.
Nahuatl is veral bekend as taal van die Asteke, Tlaxcalteke en Tolteke in die huidige Meksiko, almal Nahua-volke. Tydens die Asteekse tydperk het Nahuatl as lingua franca in Sentraal-Amerika gedien. In die moderne tydperk is Nahuatl 'n natuurlike taal in El Salvador en Meksiko en word deur immigrante in Guatemala, Nicaragua, Kanada en die Verenigde State van Amerika gepraat. Hedendaags is die meeste Nahuas tweetalig met Spaans as tweede taal. Bekende Afrikaanse leenwoorde uit Nahuatl sluit avokado, chayote, sjokolade, kojote, peyote, axoloti en tamatie in.
Odesa
Odesa (Oekraïens: Оде́са) of Odessa (Russies: Оде́сса) is – met 'n bevolking van iets meer as een miljoen – die vierde grootste stad in Oekraïne geleë in die suide van die land aan die Swartsee. Die stad was ook die vierde grootste stedelike nedersetting in die Russiese Ryk en sy belangrikste Swartsee-hawe. In 1897 was 37% van die bevolking Jode, oorwegend afkomstig uit Pole en Galisië, maar ná die Tweede Wêreldoorlog het die meeste na Israel geëmigreer. Die historiese stadskern van Odesa is in 2023 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
Katharina en die vroeë administrateurs van Odesa, onder wie Armand Emmanuel du Plessis, hertog de Richelieu (1766−1822), het die vestiging van Europese immigrante met 'n aktiewe werwingsbeleid in die hele Europa, belastingvrystelling en die waarborg van die vryheid van godsdiens bevorder, terwyl Grieke, Italianers en Jode uit eie inisiatief hierheen gekom het om voordeel te kan trek uit die geleenthede wat Odesa se florerende ekonomie – veral die grootskaalse graanuitvoer na ander dele van Europa – hulle gebied het. Russiese militariste, Poolse grondeienaars en Oekraïense setlaars het die oorspronklike kernbevolking gevorm, en kort voor lank was daar ook talle nuwe aankomelinge soos Bulgare, Albaniërs, Tatare, Switsers, Duitsers, Franse en selfs enkele immigrante uit Engeland.
Odesa, wat 'n sterker kosmopolitiese inslag gehad het as St. Petersburg, het tot 'n stad met 'n sterk onafhanklikheidsgees en 'n bloeiende letterkundige en kulturele lewe ontwikkel wat eersterangse skrywers, musici, kunstenaars en geleerdes voortgebring het. Vroeë besoekers uit Europa, die Verenigde State en Rusland het bygedra tot die skepping van 'n mite waarin Odesa as "Goue Stad" uitgebeeld is – 'n plek waar 'n mens binne 'n betreklik kort tydperk welvarend kon word. Gedurende die eerste helfte van die 19de eeu, toe Odesa die grootste graanuitvoerhawe ter wêreld was, was daar inderdaad 'n ekonomiese basis vir daardie soort beskrywings.
In Junie 1905 het matrose op die keiserlike pantserkruiser Potemkin in Odesa in opstand teen die Tsarebewind gekom – 'n historiese gebeurtenis wat sy neerslag in die vroeë Sowjet-Russiese filmkuns gevind het. Sergei Eisenstein se rolprent "Pantserkruiser Potemkin", in 1925 vervaardig deur die ateljee Mosfilm, is een van die klassieke rolprente van die stomfilmtyd. Eisenstein se montasietegniek was rigtingwysend vir die filmbedryf – die manier waarop beeldreekse in sy rolprent aanmekaargevoeg is, het bygedra tot Pantserkruiser Potemkin se internasionale sukses. Sedert 2010 tree Odesa jaarliks as gasheerstad van 'n internasionale filmfees op.
Die groot trap in een van die sleuteltonele van Eisenstein se film, die Potemkin-trap (waarop tsaristiese magte vreedsame betogers doodskiet – 'n gebeurtenis wat histories egter nie toereikend gedokumenteer is nie), lei na die hawe met die Worontsof-vuurtoring en die Primorski-laan (Primorski prospekt), 'n gewilde promenade tussen die Worontsof-paleis en die ou effektebeurs waarlangs herehuise en monumente ontstaan het.
Die Sowjet-tydperk was 'n periode van ekonomiese agteruitgang waartydens min belê is in Odesa se behuisingsektor, monumente en openbare vervoerstelsel. Net die stad se sanatoria en vakansiekampe vir werkers van dwarsoor die Sowjetunie het besondere aandag geniet. Sekere vryhede is aan die stad se kulturele lewe gegun; so was Odesa die belangrikste Sowjet-metropool vir ironie, satire en humor in die toneelkuns waar selfs beperkte kritiek op die realiteit van die lewe in die Sowjetunie gelewer kon word.
Met die ontbinding van die Sowjetunie is 'n chaotiese proses van privatisering en kapitaalakkumulasie ontketen wat buite die beheer van demokratiese instellings plaasgevind het.
Ekonomie
Die hawe is steeds baie belangrik vir die ekonomie. Die stad is die belangrikste hawe vir Wes-Oekraïne (ook Kijif) en vir die meeste van Moldowa en Belarus se handel.
Toerisme
Tradisioneel was Odesa met sy ryk kulturele lewe, sy Mediterreense atmosfeer en sy sandstrande as vakansiebestemming 'n mededinger vir die Krim-skiereiland, alhoewel die lae watergehalte van plaaslike strande verhoed dat die stad in die nabye toekoms as waterparadys vir internasionale toerisme sal ontvou. Toe die Krim met die Russiese anneksasie in 2014 ontoeganklik geword het vir Oekraïense besoekers, het die getal toeriste in Odesa skerp gestyg – van een miljoen besoekers in 2013 tot 1,8 miljoen in 2015 en 3,5 miljoen in 2018 (van wie sowat 60 persent uit Oekraïne afkomstig was).
Antofagasta
Antofagasta is die grootste stad van die Norte Grande-streek van Chili en hoofstad van die gelyknamige provinsie met 404 654 inwoners (2012). Die stad is in 1870 gestig en in 1883 deur Chili van Bolivië gebuit.
Die stad is aan die Stille Oseaan geleë en is die hawe-afsetpunt vir die kopermyne van La Escondida en Chuquicamata - laasgenoemde is die grootste oppervlakmyn in die wêreld. Antofagasta is 'n gewilde vakansieoord en die beginpunt van die Andes-spoorlyn wat oor die 3 857 meter hoë Socoma-bergpas lei en die stad met Salta in Argentinië verbind. Sedert 1956 beskik Antofagasta oor 'n universiteit.
Uniondale
Uniondale is 'n dorp in die Klein-Karoo, Wes-Kaap met sowat 4 500 inwoners en is veral bekend vir die spookvrou wat glo op die pad tussen hier en die aansluiting van die pad na die Langkloof duimgooi en dan skielik verdwyn. Die N9 nasionale pad gaan langs die dorp verby.
Geskiedenis
duimnael|links|270px|Uniondale se munisipale kantoor huisves nou die plaaslike tak van die [[George Plaaslike Munisipaliteit|George-munisipaliteit. Die stadsaal en biblioteek is in dieselfde gebou.]] duimnael|270px|links|Die Anglikaanse kerk All Saints in Uniondale. Die argitek was [[Sophia Gray, vrou van die eerste Anglikaanse biskop aan die Kaap, Robert Gray.]] duimnael|links|270px|Uniondale se NG kerkgebou is ontwerp deur die argitek [[Carl Otto Hager, 'n Duitse boorling maar Suid-Afrika se vernaamste ontwerper van neogotiese kerkgeboue.]] duimnael|regs|150px|Uniondale se ou dorpswapen pryk nog bo die ingang na stadsaal en munisipaliteit.
Die dorp het in 1856 ontstaan toe die eienaars van elk van die twee dele van die plaas Rietvallei, menere James Stewart en ene Du Preez, elkeen 'n dorpie aangelê het, naamlik Hopedale en Lyon. Die dorpies het aan mekaar gegrens maar daar was onenigheid tussen die twee eienaars tot hulle op 24 September 1865 'n brief aan die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Ring van George geskryf het waarin hulle te kenne gegee het dat hulle graag die dorpies wou verenig as Uniondale. Daarom vra hulle die ring om 'n gemeente alhier van die NG gemeente George af te stig.
Die ring voldoen op 19 Oktober 1865 aan die versoek en op 20 Januarie 1866 word die NG gemeente Uniondale amptelik gestig met ds. A.G.M. Kuys van George as konsulent. Hy het die gemeente vier jaar lank bedien in die eerste NG kerkgebou (tussen die twee dorpies gebou), wat later aan die Christelike Jongliedevereniging (C.J.V.) en daarna aan die Voortrekker-beweging behoort het.
In Januarie 1870 is prop. P.D. Rossouw as eerste leraar van die gemeente bevestig en word in 1878 opgevolg deur ds. W.A. Joubert wat 15 jaar lank hier arbei en die laaste 20 jaar van sy bediening leraar van die NG gemeente Noorder-Paarl, die sogenaamde Toringkerk, was. Tydens sy dienstyd is 'n nuwe kerkgebou opgerig. Weens 'n gevaarlike bars in die eerste kerktoring is dit in 1908, in die tyd van ds. W.F. Louw, afgebreek en herbou, net drie jaar nadat die moedergemeente se kerk op George se toring in 1905 ineengestort het.
In die beginjare was Uniondale 'n stil en afgesonderde plekkie waarvan die ontwikkeling deur 'n gebrek aan toegangsroetes gestriem is. Die dorp verkry munisipale status op 12 Februarie 1884. Die oplewing in die volstruisbedryf het die dorp laat floreer, want vere het goeie pryse gehaal en kon maklik deur die Swartberg na die indertydse naaste stasie, Prins Albertweg in die Groot Karoo, vervoer word.
Andrei Bogoljoebski
Andrei I van Wladimir, algemeen bekend as Andrei Bogoljoebski (Russies: Андрей Боголюбский, "Andrei die Godvresende"; c. 1111 – 28 Junie 1174) was ’n prins van Wladimir-Soezdal (ná 1157). Hy was die seun van Joeri Dolgoroeki, wat hom uitgeroep het as prins in Wisjgorod (naby Kiëf).
Hy het Wisjgorod in 1155 verlaat en na Wladimir getrek. Ná sy pa se dood in 1157 het hy grootprins van Wladimir, Rostof en Soezdal geword.
Uniondale
Wapen
Uniondale se munisipale raad het in 1960 'n wapen by die Kaapse Provinsiale Administrasie geregistreer : In blou, 'n swart regsterskuinsbalk silwer gefimbrieer en belaai met 'n silwer swaard geves en geknop van goud, vergesel in die linkerskildhoof van 'n silwer ruit; 'n goue skildhoof belaai met twee aanstotende inmekaargevlegte rooi ringe. Die helmteken was 'n goue leeu uitkomend uit 'n rooi muurkroon, en die wapenspreuk was "Sterker deur eenheid". Die wapen is blykbaar deur Ivan Mitford-Barberton ontwerp.
Andrei Bogoljoebski
Andrei het Kiëf-Roes tydens sy bewind probeer herenig. Van 1159 af het hy voortdurend probeer om Nowgorod in sy mag te kry en het hy ’n ingewikkelde militêre en diplomatieke spel in die suide gespeel. In 1169 het sy troepe Kiëf oorgeneem. Nadat hy die stad geplunder het en onder meer godsdienstige kunswerke gesteel het, hy het na die noordooste teruggekeer. Hy het sy hoofstad na Wladimir geskuif, en versterkings en verskeie kerke en kloosters laat bou. Tydens sy bewind het Wladimir-Soezdal aansienlike mag gekry en was dit die sterkste van die stadstate van Kiëf-Roes.
Die versterking van die prinslike gesag en konflik met bojare het gelei tot ’n sameswering teen Andrei. In die nag van 28 op 29 Junie 1174 is hy in sy bed vermoor.
Eksterne skakels
Hierdie artikel is vertaal vanuit die Engelse Wikipedia
Uniondale
Omgewing
Elke September vind die Karoo-tot-Kus Bergfiets wedren plaas vanaf Uniondale, oor die Outeniekwaberge via die Ou Wapad, deur Avontuur en De Vlugt tot in Knysna.
Spook van Uniondale
'n Verloofde paartjie het op die Paassondag van 1968 sowat 20 km buite die dorp op die N9-snelweg verongeluk. Die man het in die koue stormweer beheer oor sy motor verloor. Sy verloofde (Marie Charlotte Roux), 'n jong vrou met lang, donker hare en 'n donker bloes, het tydens die ongeluk agter gelê en slaap. Volgens oorlewering is sy uit die motor geslinger. Ambulanspersoneel wat op die toneel aangekom het, het net die bewustelose man agter die stuurwiel aangetref.
Tydens die Paasnaweek van 1976 is die eerste voorval van 'n spook (wat die vrou se beskrywing pas) aangeteken. Sy is na bewering die volgende twee dekades gereeld deur rylopers en motoriste gesien. Hulle het 'n vroulike ryloper gewaar en haar opgelaai. Hulle kon duidelik deure hoor oop- en toeklap. Na 'n paar kilometer het sy skril gelag en dan skielik uit die motor verdwyn.
Burgerskap
Burgerskap kan gewoonlik op die volgende maniere bekom word:
Die kaskenades van Dr. Kwak
Die Kaskenades van Dr. Kwak is 'n swart en wit Afrikaanse rolprent wat op 5 April 1945 uitgereik is.
Genre
Die rolprent is 'n komedie.
Storielyn
'n Jong dokter, vars uit die mediese skool koop 'n praktyk vir 'n appel en 'n ei op 'n klein dorpie in die middel van nêrens. Met sy aankoms ontvang hy skokkende nuus van die dorpsmense: "Niemand op die dorp raak ooit siek nie, en die vorige dokter het van aalmoese geleef. Niemand het ooit 'n dokter, apteker of begrafnisondernemer nodig nie." vertel hulle hom.
Maar Dr Kwak weier om dit te glo, en kom met die apteker en die onderwyser bymekaar. Hy benadruk die belangrikheid daarvan dat die mediese wetenskap na die mense gebring moet word en dat hulle bewus gemaak moet word van die verskriklike gevare wat kieme inhou. Kort nadat Kwak aankondig dat hy Maandae gratis konsultasies aanbied, is sy spreekkamers vol, die plaaslike hotel is omskep in 'n hospitaal, en die hele dorp is in die bed. Dr Kwak, die hoteleienaar (nou matrone van die hospitaal) en die apteker glimlag almal breed. Maar geregtigheid seëvier in die gestalte van die ou dokter.
Paraguay
Paraguay (Spaans: [paɾaˈɣwaj], ; Guaraní: Paraguái, [paɾaˈɰwaj]), amptelik die Republiek Paraguay (Spaans: República del Paraguay; Guaraní: Tetã Paraguái), is 'n landingeslote land in Sentraal-Suid-Amerika. Dit grens in die noorde aan Bolivië, in die ooste aan Brasilië en in die suide en weste aan Argentinië.
Paraguay beslaan 'n oppervlakte van 406 796 km² en het 'n bevolking van 7 439 863 in 2023 gehad. Die hoofstad is Asunción en die geldeenheid die guaraní. Die amptelike tale is Spaans en Guaraní.
Etimologie
Die naam Paraguay is ontleen aan die Guaraní-woorde paraguá "veerkroon" en y "water", dus beteken paraguaí "veerkroon van waters".
Geskiedenis
Die eerste Europeërs het in die 16de eeu in Paraguay aangekom en die hoofstad, Asunción, in 1537 gestig. Die stad was berug vir 'n wilde naglewe en florerende prostitusie. Paraguay het op 14 Mei 1811 as 'n onafhanklike staat ontstaan.