cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Langlaagte
duimnael|regs|320px|Die plaas [[Langlaagte ten tyde van die ontdekking van die hoofrif wat van oos na wes onderdeur die Witwatersrand loop.]]
Lhotse
Die Tibettaanse naam van die berg beteken "suidelike piek" en verwys ná die berg se affiliasie tot die Everest-massief.
NG gemeente Langlaagte
duimnael|regs|240px|'n Sondagskoolkonferensie op Langlaagte, 1905.
Bontkwartel
Die Bontkwartel (Coturnix delegorguei) is 'n voël wat voorkom in Zimbabwe, noordelike Namibië, noordelike Botswana en noord en sentraal Suid-Afrika. Die voël word 14 – 18 cm groot en weeg 68 - 90 gram. Die voël is donkerder as die Afrikaanse kwartel. Die voël leef in grasvelde, vogtige velde en savanne. In Engels staan die voël bekend as Harlequin quail.
NG gemeente Langlaagte
duimnael|regs|170px|Ds. D.P.M. Olivier, leraar van 1918 tot 1921.
Noord-Sotho's
Vandag
Ander groepe is die Pulana, Pai, Kutswe, Kgaga-Kone, Thlou, Thlokawa, Gananwa, Hlaloga en Kolobe.
Nicolai Jandorf
Nicolai Jandorf (gebore 14 Maart 1980) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Midsummer (2003), Lost Generation (2004), The Black Madonna (2007), en A Horrible Woman (2017).
Noord-Sotho's
Vandag
Die amptelike taal van die Noord-Sotho is Sepedi, wat afgelei is van die oorspronklike taal van die koninklike huis van die Pedi. Die Lobedu is een van die mees fassinerende van al die stamme, met hul legendariese reënkoningin wat as stamhoof erken word. Modjadji het van 'n matrilineêre huwelikslyn afgestam - met ander woorde, sy "trou" met ander vroue vir opvolging.
Die bekendste verteenwoordigers is die Pedi en die Lobedu. Die Pedi bestaan uit 'n aantal stamme wat vroeër tot 'n magtige ryk verenig was en teenswoordig nog die grootste groep uitmaak. Die Lobedu is bekend vanweë hul verering van die reënkoningin Modjadji, wat volgens oorlewering reën kan maak en wat vroeër in Suider-Afrika wyd gevrees en gerespekteer is.
Algemeen
Die belangrikste en bekendste groep is die Pedi of Bapedi, wat hoofsaaklik in Sekoekoeniland (destyds in Lebowa) woon.
Tot laasgenoemde behoort die Lobedustam, wat bekend is vanweë hul verering van die reënkoningin, Modjadji. Die verwantskap van die stamme van die onderskeie groepe word aangedui deurdat hulle dieselfde totem of embleem het. Die totem is altyd 'n wilde dier wat deur die betrokke groep vereer word en nie deur die lede van daardie groep doodgemaak mag word nie. So het die Pedi byvoorbeeld die ystervark as totem, die Pulana die leeu, die Nareng die buffel, die Kolobe die bosvark, die Thlou die olifant, die Thlokwa die tier, die Gananwa die bobbejaan en die Hlaloga die krokodil.
Tradisionele leefwyse
Terwyl die meeste ander Swart volke huwelike binne dieselfde familiegroep verbied of ontmoedig, is dit by die Noord-Sotho's juis 'n vaste gebruik dat binne die eie familiegroep getrou word. Daar word trouens van 'n man verwag om met die dogter van sy moeder se broer te trou.
Die onderliggende beweegrede vir huwelike binne die familiegroep is dat die beeste wat 'n man aan sy bruid se ouers betaal (lobola), binne die groep moet bly. 'n Jong man gebruik, waar moontlik, die beeste wat sy suster se man betaal het om sy skoonouers mee te betaal vir sy bruid. Daar word dan van hom verwag om op sy beurt die beeste te verskaf waarmee sy suster se oudste seun sy toekomstige bruid moet "koop". Mans mag met meer as een vrou trou (poligamie), maar die dogter van sy oom aan moederskant is altyd die senior vrou.
Aangesien die familiegroep gewoonlik bymekaar woon, is die Noord-Sothokrale groter as dié van ander Swart volke. Die familiehoof is ook die kraalhoof en sy posisie word oorerflik bepaal. Die oudste seun van die hoofman se senior vrou volg hom op. Dieselfde geld vir stamhoofde. Die Noord-Sotho's is akkerbouers en herders. Die akkerbou word hoofsaaklik deur die vroue behartig, terwyl die mans na die beeste omsien. Kenmerkend vir die volk is dat werk altyd in groepe gedoen word en selfs kinders vorm groepe of bendes voordat hulle geïnisieer word. Inisiasieskole vir tienerseuns en -meisies is 'n vaste gebruik, en 'n belangrike aspek is die verpligte besnydenis van die seuns.
Godsdiens en toordokters
In die Noord-Sotho's se tradisionele godsdiens word 'n opperwese erken wat die wêreld en die mens geskep het. Oor die algemeen is hierdie opperwese egter vaag omskryf en hy word nie regstreeks aanbid nie. Baie belangriker is die verering van voorvadergeeste. Daar word geglo dat die geeste die lewens van hul nakomelinge kan beïnvloed en hulle moet dus deur aanbidding en offerande gepaai word. Volgens sommige stamme woon die geeste in die lug en volgens ander ondergronds.
By alle stamme speel die toordokter 'n baie belangrike rol aangesien hy oor bonatuurlike magte sou beskik om siektes te genees, bose geeste te besweer en die oorsaak van dood en rampe vas te stel. 'n Belangrike deel van sy toerusting is die dolosse, wat gegooi word om voorspellings te maak. Die toordokter maak ook van selfhipnose gebruik om uitsprake te lewer en daar word ook geglo dat hy die oorsaak van 'n ramp kan "uitruik".
Kleredrag
Die tradisionele kleredrag van die Noord-Sotho's bestaan uit diervelle. Mans dra 'n lendestuk en 'n skouerkombers en die vroue voor- en agterskote. Meisies en getroude vroue word onderskei deur die lengte van die voorskote: dié van die meisies is kort en dié van die getroude vroue lank.
Mans en vroue versier hulle met stringe krale en koperringe, terwyl jong meisies armbande van gras dra. Die stukkies been of horing wat soms aan 'n leertoutjie om die buik gedra word, is geen versiering nie, maar 'n geskenk van die toordokter om bose geeste af te weer. Vir feestelike geleenthede word die voorskote en komberse met krale versier en hoofmanne dra dan lang mantels van luiperdvel.
Die Pediryk
Die eens magtige Pediryk het uit 'n klein groep Tswanas ontstaan wat hulle waarskynlik in die 17e eeu suid van die Olifantsrivier gevestig het. Die opeenvolgende stamhoofde het mettertyd 'n groot aantal Noord-Sothostamme uit die omgewing onderwerp en sodoende 'n ryk opgebou wat aan die begin van die 19e eeu onder opperhoof Thulare (oorl. 1824) op sy magtigste was.
Na Sekwati se dood het daar 'n leierskaptwis tussen sy erfopvolger, Mampoeroe, en Sekoekoenie, seun van 'n vorige regent, ontstaan. Dit het uiteindelik tot 'n oorlog gelei wat deur die ingryping van Britse troepe beëindig is. Daarna is die Pedi onder die beheer van die Blanke owerheid geplaas. Hoewel die Pediryk 'n politieke eenheid gevorm het, was dit streng gesproke geen kulturele eenheid nie; kulturele assimilasie het egter wel mettertyd tussen die onderskeie stamme plaasgevind.
Aloe elata
Aloe elata is 'n aalwyn wat inheems aan Kenia en Tanzanië is.
NG gemeente Langlaagte
duimnael|links|260px|Ds. en mev. Jan Hendrik Malan Stofberg, leraarspaar van 1921 tot 1926. Ds. Stofberg was tydens dieselfde tydperk assistentdirekteur van die Langlaagte-weeshuis.
Lys van openbare vakansiedae in Frankryk
Hierdie is 'n lys van openbare vakansiedae in Frankryk:
NG gemeente Langlaagte
regs|duimnael|300px|Die kinderhuis op Langlaagte, omstreeks 1916.
Die NG gemeente Langlaagte (oorspronklik onder die naam Witwatersrand-Wes) was die 28ste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk wat in die destydse Transvaal gestig is en die tweede in Johannesburg naas die moedergemeente (1887). Die gemeente het veral bekend geraak as die geestelike tuiste van die Langlaagte-weeshuis, later genoem die Abraham Kriel-kinderhuis na ds. Abraham Kriel, wat dié inrigting begin het toe hy leraar van Langlaagte was.
Die NG gemeente Langlaagte was sowat 104 jaar oud toe dit in 1996/'7 by die NG gemeente Vergesig (gehuisves in Brixton se kerkgebou) ingelyf is. Fordsburg, waarvan die naam uiteindelik Goudstad geword het, is reeds in 1988 by Langlaagte ingelyf. Dié gemeente het 'n kort rukkie as Goudlaagte bekendgestaan, maar tot en met inlywing by Vergesig was dit weer Langlaagte.
Die ontdekking van goud
Die eerste toestroming van mense na die mynkamp Johannesburg, wat Kaapstad binne 10 jaar ná sy ontstaan in 1886 as die grootste stad in die latere Suid-Afrika sou verbysteek, het gevolg op die ontdekking van 'n dagsoom met gouddraende erts op die plaas Langlaagte, waarop die dorpie met dieselfde naam ontwikkel het en wat later die voorstad Langlaagte sou word. Kort nadat die hoofrif ontdek is, is vasgestel dat dit deur Langlaagte byna 50 km na die ooste en weste strek.
Vroeër was die algemene opvatting dat dit die Australiese rondreisende prospekteerder George Harrison was wat op 'n Sondag in Maart 1886 op 'n rotsagtige uitsteeksel van die hoofrif afgekom het op die plaas Langlaagte van die weduwee van Gerhardus Cornelis Oosthuizen. Volgens oorlewering het Harrison sy ontdekkerskleim vir ongeveer R20 verkoop.
'n Staatsondersoekkomitee het egter in 1941, ná die aanhoor van breedvoerige getuienis, besluit dat dié eer P.J. Marais toekom. Nog twee aanspraakmakers op die ontdekking van die hoofrif op Langlaagte is Hermanus Johannes van Staden, skoonseun van Oosthuizen, en ene Peter Bernardus de Ville.
Diomedes-eilande
Die Diomedes-eilande (Engels: Diomede Islands; Russies: острова́ Диоми́да, ostrová Diomída) is twee eilande wat in die middel van die Beringstraat geleë is. Die twee eilande is 3,8 km vanaf mekaar.
Die grenslyn tussen die Russiese Federasie in die ooste en die Verenigde State in die weste, soos amptelik getrek met die verdrag oor die verkoop van Russies-Amerika of Alaska aan die VSA in 1867, loop tussen die twee eilande. Die een eiland, Groot Diomedes (ook bekend as Ratmanof-eiland ), behoort aan Rusland en die tweede eiland, Klein Diomedes (vroeër bekend as Krusenstern-eiland), behoort aan die Verenigde State.
Noord-Sotho's
Kraal- en hutuitleg
Die Pedi se kraal- en hutuitleg is op enkele uitsonderings na verteenwoordigend van die van al die Noord-Sothostamme. Die kern van die Pedikraal is ŉ sirkelvormige plein wat met boomtakke omhein is. Die ruimte dien as die mans se vergaderplek, terwyl die beeskraal en die grafte ook daarbinne geleë is. Die wooneenhede is in 'n halfsirkel agter die plein gerangskik. Elke eenheid bestaan uit 'n hoofhut en een of meer kleiner hutte wat hoofsaaklik as bergplekke gebruik word.
Diomedes-eilande
Die Internasionale tydlyn gaan eweneens tussen die twee eilande deur; die amptelike tydsverskil is 21-uur. As gevolg van die tydverskil word soms na die eilande as "Môre-eiland" (Groot Diomedes) en "Gister-eiland" (Klein Diomedes) verwys.
NG gemeente Langlaagte
Die ontdekking van goud
Die dorp Johannesburg het egter ontwikkel op die plaas Randjeslaagte, van waar dit in alle rigtings uitgestrek het. Die dorp is genoem na Johann Rissik, waarnemende landmeter-generaal, en Johannes Pieter Meyer, veldkornet van die wyk.
Noord-Sotho's
Kraal- en hutuitleg
Die wooneenheid word deur 'n lae, wigvormige klipmuur omring en het 2 ingange: Die voorste ingang lei na die sogenaamde lapa, waar vriende en familie onthaal word en waar die kookplek is, terwyl die agterste ingang net deur die gesin gebruik word en die deel van die werf streng privaat is. Die wooneenhede word volgens senioriteit gerangskik. Die wonings van die mees senior lid van die kraal is reg agter die agterste ingang van die plein. Regs daarvan is die eenheid van die tweede en links die van die derde mees senior lid. Wanneer 'n man meer as een vrou het, het elke vrou haar eie lapa, wat ook volgens senioriteit links of regs van die hooflapa geleë is. Die hutte is rond, met 'n kegelvormige grasdak. Die mure bestaan uit houtpale wat langs mekaar ingeplant en met modder besmeer word.
NG gemeente Langlaagte
Aanloop tot Langlaagte se stigting
Voor die Johannesburgse moedergemeente in 1887 gestig is, skaars 18 maande nadat goud ontdek is op Langlaagte, was die landelike gebied deel van die NG gemeente Heidelberg. Landbouers uit die Kaap, wat daarvaan af weggetrek het om onder die Britse bewind uit te kom, het al in die dekade na 1840 op die Hoëveld begin aankom. Maar dit was die kerkraad van die NG gemeente Dutoitspan wat onder leiding van ds. Abraham Kriel die eerste stap gedoen het tot gereelde bearbeiding van die goudveld deur hulle hulpprediker, prop. J.N. Martins, af te staan om die evangelie aan die lidmate op die Rand te verkondig.
Die goudstormloop het mense uit alle wêrelddele na die Rand gebring. Sover vasgestel kon word, het ds. S.J. du Toit, destydse superintendent-generaal van onderwys in die Zuid-Afrikaansche Republiek, die eerste NG diens in Johannesburg gehou. Dit was 'n opelugdiens op 'n Sondag teen die middel van 1886 in die skaduwee van 'n wilgerboom naby die terrein waarop Langlaagte se latere kerkgebou en die Abraham Kriel-kinderhuis gebou is. Sy teks het uit Genesis 2:12 gekom: "En die goud van die land is goed."
Onder die intrekkers op die Rand was ook lidmate van die NG Kerk, wat hulle veral in groot getalle aan die westekant van die teenswoordige middestad gevestig het in wat destyds as die "Dip" bekend gestaan het. Dit was die minder gegoede buurte van Langlaagte, Fordsburg en Vrededorp, wat lank die enigste deel van die ontluikende stad was waar Afrikaners plek-plek in die meerderheid was. Die meer gegoede noordelike (Parktown, Houghton ens.) en noordoostelike voorstede (Observatory, Orange Grove ens.) was nog altyd amper uitsluitlik Engels, terwyl Afrikaners, namate hulle ekonomiese posisie verbeter het, hulle later jare ook in groot getalle in die noordwestelike dele (Melville, Westdene, Aucklandpark, Northcliff, Linden, Randburg en omstreke) gaan vestig het. In 'n mindere mate as in die "Dip" het Afrikaners ook gaan woon in die omgewing van Jeppestown, onmiddellik oos van die middestad. In 'n stadium was daar byvoorbeeld binne 'n smal strook wat 8 km wes van die middestad gestrek het, 14 NG gemeentes, maar oor dieselfde afstand na die ooste net vyf.
Stigting van Langlaagte-gemeente
Met die toestroming van Afrikaners na die westekant van die goudveld, het daardie deel van die Johannesburgse gemeente te groot geraak en is die wyke Witwatersrand-Wes op Saterdag 15 Oktober 1892 van die moedergemeente afgestig. Dit het oorspronklik uit vier dorpies bestaan, waarin later jare tallose dogtergemeentes afgestig is, naamlik Langlaagte, Maraisburg, Fordsburg en Florida. Die stigtingsvergadering moes besluit waar die middelpunt van die nuwe gemeente sou wees. Lidmate het op Langlaagte besluit en ook dat die pastorie daar sou staan, hoewel 'n ander bron dit wil hê dat die eerste kerkgebou in Fordsburg gebou en, twee maande nadat dit voltooi is, vernietig is toe treinwaens vol dinamiet onderweg na Braamfontein ontplof het. (Fordsburg het in 1896 'n selfstandige gemeente geword.)
Ds. Abraham Kriel, leraar van Dutoitspan het die beroep na die gemeente aanvaar en is op 2 Junie 1893 as eerste leraar bevestig. Die uitgestrekte gemeente het 'n gebied beslaan van die Vaalrivier in die suide tot teenaan die Jukskeirivier in die noorde en Roodepoort in die weste. Ds. Kriel moes met sy karretjie en een perd baie aktief bly om die hele gemeente te bearbei. Die gees in die gemeente was nog dié van 'n mynkamp. So skryf die skriba van die kerkraad op 'n keer aan die kommandant van polisie en bedank hom vir die bewaring van stilte en orde tydens die eredienste op Sondae.
Geboue
Die eerste kerkgebou was van hout en sink, maar dit het nie verhinder dat daar op Sondae onder die geklank van die orrel, wat mev. Kriel bespeel het, lofgesange weerklink het nie.
Op 'n gemeentevergadering gehou op 2 April 1898 besluit lidmate om 'n kerk van 600 sitplekke te bou en die hoeksteen is in Maart 1899 gelê. Die Anglo-Boereoorlog het egter groot vertraging veroorsaak en die kerkgebou kon eers na die oorlog voltooi word. Ds. Kriel het hom uit die staanspoor by die Boerekommando's aangesluit en kon sy werk eers drie jaar later, na die oorlog verby was, hervat. So is die kerkgebou, op die hoek van Kerkplein en Maraisstraat, regoor Abraham Kriel-kindersorg se Langlaagte-kampus, eers op 12 Desember 1902 ingewy.
Langlaagte-weeshuis
Die nagenoeg 12 000 oorlogswesies het ds. Kriel so diep geraak dat hy eers 'n klompie oorlogswesies in die pastorie opgeneem het en daarna die Langlaagte-weeshuis op 4 September 1902 met sewe kinders geopen het. Voor die einde van daardie eerste jaar was daar 92 en teen September 1903 reeds 245. Hy het egter sedert sy bevestiging in Langlaagte gehelp met die versorging van wees- en hawelose kinders. Mej. Maria Kloppers, 'n Bolandse maatskaplike werkster van die Vrouesendingbond, het hom van 1896 af bygestaan en was uit die staanspoor betrokke by die weeshuis.
Benewens op Langlaagte, het ds. J.M. Louw van Boksburg en ds. A.P. Burger van Middelburg, Transvaal onderskeidelik in Oktober en November 1902 ook weeshuise gestig. Die weeshuis op Boksburg is in 1904 en dié op Middelburg in 1908 by Langlaagte ingelyf. Onder ds. Kriel en mej. Kloppers se leiding het die weeshuis meer en meer erwe en in 1913 selfs twee plase aangekoop. Die kinderhuis het geen vaste inkomste gehad nie, maar kon deurentyd kop bo water hou en die nodige middele kry, soos ds. Kriel dit gestel het, "in antwoord op gebede". Aan dr. William Nicol, van 1913 tot 1938 leraar van Johannesburg-Oos, het ds. Kriel op 'n keer gesê: "Ek dank die Here dat ek gehoorsaam was, maar vol geloof was ek ongetwyfeld nie. Telkens as ek vir myself sê dat ek moet glo, word ek bang. Maar as ek sommer in gehoorsaamheid die oë toemaak en my opdragte aanpak, sorg die Here dat alles regkom." Met sy dood in 1928 was daar meer as 600 kinders in die tehuis, wat toe na die stigter genoem is.
Die hoofkampus is vandag oorkant die kerkgebou geleë, maar ná die samesmelting van die gemeente met NG gemeente Vergesig huisves die geskiedkunidge Langlaagte-kerkgebou die Glory Divine World Ministries. Ds. Abraham Kriel en sy vrou is albei in die kerkterrein begrawe en 'n gedenksteen met traliewerk daarom is vir hulle opgerig.
Verkoop van die kerkperseel
Omstreeks 2012 het 'n Moslemgroep 'n aanbod aan Brixton Gemeente (die eienaar) gemaak om die kerkperseel te koop, maar dit het uiteindelik weens die optrede van die besetters van die gebou (Glory Divine World Ministries, wat dit by Brixton gehuur het) deur die mat geval. Die eienaars (NG gemeente) is in die media as skurke uitgekryt en daar is doodsdreigemente deur die predikant ontvang wat vanuit die Bybel regverdig is. Die eienaars moes interdikte aanvra om die dreigemente tot 'n einde te bring. Ná 'n 10 jaar lange hofstryd het die gemeente die gebou verkoop aan die huidige eienaars, want om langer met die hofstryd voort te gaan, was nie haalbaar nie.
Ligging
Die kerkgebou, wat die NG gemeente Vergesig (Brixton Kerk) omstreeks 2015 wou verkoop, en is geleë op die hoek van Kerkplein en Maraisstraat in Paarlshoop.
Dogtergemeentes
Die volgende gemeentes het regstreeks van die moedergemeente Langlaagte afgestig:
Noord-Sotho's
Politieke organisasie
Die Pediryk het uit 'n aantal kapteinskappe bestaan. Die onderskeie hoofmanne was ondergeskik aan die opperhoof, maar hulle het binne hul kapteinskappe 'n mate van outonomie gehad. Die regerende groep het hom deur middel van politiek gemotiveerde huwelike gevestig.
Nadat 'n man hoofman geword het, het sy raadgewers vir hom 'n vrou uitgesoek wat aan die regerende groep verwant was. Dit was nie noodwendig sy eerste vrou nie, maar sy het die status van hoofvrou geniet en haar eerste seun was die regmatige opvolger van sy vader. Aangesien hierdie huwelik tot voordeel van die onderdane gestrek het, is die bruidsprys (lobola) dan ook deur hulle bymekaargemaak.
Kenneth Buckley
Kenneth Buckley (1906 – 1982) was 'n Engelse vervaardiger en akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse BBC Sunday-Night Theatre (1950), The Betty Driver Show (1952), en Compact (1962).
Diomedes-eilande
Klein Diomedes val onder die beheer van die deelstaat Alaska. Groot Diomedes is die oostelikste punt van Rusland en behoort tot die outonome okroeg Tsjoekotka.
Noord-Sotho's
Seremonies en tradisies
Alle jong meisies wat nog nie geïnisieer is nie, moet water uit die verskillende drinkplekke skep en by die hoofman se hut in 'n groot pot gooi, waar dit met "medisyne" gemeng word. Die mengsel word dan op die landerye en in die kraal gesprinkel. As die reën steeds wegbly, moet 'n dier ter ere van die gestorwe hoofmanne geslag word, en as dit nie help nie, word die mans op 'n jagekspedisie gestuur om 'n klipspringer en 'n tarentaal te skiet, waarvan die vleis by die mengsel gevoeg word.
Diomedes-eilande
Die Deen Vitus Bering het die eilande op 16 Augustus 1728 ontdek terwyl hy 'n Russiese ekspedisie gelei het. Hy het die die naam Diomedes-eilande aan die eilande gegee omrede 16 Augustus deur die Russies-Ortodokse Kerk gevier word as St. Diomedes-dag na aanleiding van die martelaar St. Diomedes. Die Russiese ontdekkingsreisiger Semjon Dezhnef het reeds in 1648, nadat hy die Beringstraat bereik het, verslag gelewer oor twee eilande. Dit is egter onseker of dit die Diomedes-eilande was.
Noord-Sotho's
Seremonies en tradisies
Daar mag nie gesaai word voordat die saad nie teen bose geeste behandel is nie, en die bewerking van die hoofman se landerye geniet altyd voorkeur. Die oestyd word weer voorafgegaan deur 'n fees waartydens alle gesinshoofde by die hut van die hoofman vergader om van die eerste vrugte te eet. Die vrugte is deur die toordokter behandel, en voordat die etery kan begin, moet die hoofman 'n mondvol daarvan in die 4 windrigtings spoeg en so sy dank betuig aan die elemente wat dit moontlik gemaak het dat die vrugte kon groei. Na die geleentheid kan met die oeswerk begin word en namate elke produk geoes word, moet 'n deel daarvan aan die hoofman se voorvaders geoffer word.
'n Ander belangrike tradisie is die inisiasie van tienerseuns en -meisies. Dit word voorafgegaan deur 'n seremonie waartydens die kinders 'n kraal in die kleine bou en 'n huweliksplegtigheid uitspeel. Gedurende die inisiasieseremonie word die seuns geslaan, hul koppe word kaal geskeer en hulle word in 'n rivier besny. Daarna word hulle vir sowat 3 maande in afsondering gehou en alles omtrent die volwasse lewe geleer.
Die seremonie van die meisies is minder straf. Hulle ondergaan 'n skynbesnydenis en hul afsonderingstydperk is nie so lank soos dié van die seuns nie. Na die inisiasie mag die meisies trou, maar hulle word eers as volwassenes beskou nadat hulle eerste kind gebore is.
Diomedes-eilande
In die winter vorm pakys tussen die twee eilande sodat daar geloop kan word van die een na die ander. Dit word egter verbied.
Noord-Sotho's
Legende van die reënkoningin
Die Lobedu is uniek onder die Swart volke van Suider-Afrika deurdat hulle deur 'n koningin, die reënkoningin of Modjadji, regeer word. Volgens oorlewering is die Lobedu afkomstig van 'n klein groepie volgelinge van 'n kleindogter van Monomotapa, wat 'n magtige regent van die Karangaryk in die huidige Zimbabwe was. Die meisie, Dzungudini, moes voor haar vader vlug omdat sy 'n buite-egtelike kind gehad het.
Modjadji se rol
Hoewel Modjadji die opperhoof van die Lobedu is, is sy dit net in naam, aangesien sy geen militêre magte het nie en slegs uitsprake van haar raadgewers bevestig. Haar mag berus op die feit dat sy reën kan maak en dus vir haar onderdane lewensbelangrik is. Haar mag word ook bepaal deur die feit dat sy aan die regerende groep verbind is. Hierdie verbintenis kom tot stand deurdat die hoofmanne een van hulle dogters vir haar gee "om mee te trou".
Sy mag self nie trou nie, maar wel kinders hê en word gewoonlik deur een van haar dogters opgevolg. Die geheim van haar reënmakery het goed bewaar gebly. Net sy het toegang tot die "reënmedisyne", wat, volgens vertellinge, naas seewater, vet, wortels en vere, ook stukkies vel van vorige hoofmanne en haar voorgangers bevat. Wanneer reën gemaak moet word, word sy altyd vergesel deur 'n assistent, wat die skuld moet dra as die reën steeds wegbly.
Tradisioneel word van die Modjadji verwag om selfmoord te pleeg wanneer sy oud word. Net voordat sy die gif drink, deel sy die reënmaakgeheim met haar vertrouelinge, wat by haar bly terwyl sy sterf. Haar dood word nie onmiddellik bekend gemaak nie en sy word in die geheim begrawe nadat 'n stukkie vel vir die reënmedisyne van haar lyk verwyder is. Die Lobedu erken teenswoordig steeds die opperhoofskap van Modjadji. Die huidige Modjadji woon in 'n Lobedukraal naby Duiwelskloof en hoewel sy nog gerespekteer word, het haar invloed op die stamlede baie afgeneem.
Gestreepte bonito
Die Gestreepte bonito (Sarda orientalis) is 'n seevis wat aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom vanaf Kaap St Francis noordwaarts. Die vis word 1 m lank en weeg dan 12 kg. Die kop en lyf is blougrys met 5 tot 10 donker strepe aan die bokant van die lyf. Die vis word selde van die strand af gevang.
Lee Hazlewood
Barton Lee Hazlewood (9 Julie 1929 – 4 Augustus 2007) was 'n Amerikaanse country music- en popsanger, liedjieskrywer en platevervaardiger wat internasionale bekendheid verwerf het deur sy samewerking met die kitaris Duane Eddy gedurende die laat 1950's en die sangeres en aktrise Nancy Sinatra gedurende die 1960's en 1970's. Vir Sinatra, wat aanvanklik in die skadu van haar beroemde vader Frank gestaan het, was dit die beginpunt van 'n suksesvolle loopbaan. Die wenresep hiervoor was gewaagd in sy tyd. Hazlewood het Nancy aangeraai om soos 'n veertienjarige meisie te sing wat met vragwabestuurders rondry - 'n soort musikale Skoonlief en die monster vir die popkultuur van die 1960's. Die kombinasie van Lee Hazlewood se bariton- en Nancy Sinatra se kristalhelder stem het in 'n verskeidenheid duette gekontrasteer wat boaan die trefferlyste gepryk het.
Toyota A-enjin
Die Toyota A-reeks enjins is 'n familie van inlynviersilinderbinnebrandenjins met verplasing van 1,3 tot 1,8 L vervaardig deur Toyota Motorkorporasie. Die reeks het staalenjinblokke en aluminiumsilinderkoppe.
Die ontwikkeling van die reeks het in die laat 1970's begin, toe Toyota vir die Toyota Tercel 'n heelnuwe enjin ontwikkel het as 'n opvolger vir die K-enjin. Die doel was om goeie brandstofdoeltreffendheid en prestasie sowel as lae emissies te bereik in 'n moderne ontwerp. Die A-reeks sluit in die eerste massa-produksie DOHC, vier-kleppe-per-silinder enjin, die 4A-GE, en 'n latere weergawe van dieselfde motor was een van die eerste produksie vyf-kleppe-per-silinder enjins.
John Mahama
John Dramani Mahama (gebore 29 November 1958) is 'n Ghanese politikus wat van 24 Julie 2012 tot 7 Januarie 2017 as president van Ghana gedien het. Hy was voorheen waarnemende president van Ghana van Januarie 2009 tot Julie 2012, en neem die amp op 24 Julie 2012 na die dood van sy voorganger, John Atta Mills. Mahama is 'n kommunikasiekundige, historikus en skrywer. Hy was 'n parlementslid vir Bole Bamboi van 1997 tot 2009 en Minister van Kommunikasie van 1998 tot 2001. Hy is lid van die NDC (Nasionale Demokratiese Kongres).
Toyota A-enjin
Die enjin is in die jare 1978 tot 2006 deur Toyota vervaardig. Toyota se ondernemingsvennoot Tianjin FAW Xiali vervaardig steeds die 1,3 L 8A en het in 2007 weer produksie hervat van die 5A-enjin.
John Mahama
Mahama is die eerste vise-president wat die presidentskap oorneem sedert die dood van sy voorganger, prof. John Atta Mills, en is die eerste staatshoof van Ghana wat na die onafhanklikheid van Ghana gebore is. Hy is ná die verkiesing in Desember 2012 verkies om as voltydse president te dien. Hy het die herverkiesing vir 'n tweede termyn in die 2016-verkiesing betwis, maar verloor teen die Nuwe Patriotiese Party-kandidaat Nana Akufo-Addo, wat hy in 2012 verslaan het. Dit het hom die eerste president in die geskiedenis van Ghana gemaak wat nie 'n tweede plek gewen het nie termyn.
Daniël Steyn
Ds. Daniël Du Plessis Steyn (Swellendam, 23 Februarie 1873 – Humansdorp, 3 Junie 1959) was ’n leraar in die Nederduitse Gereformeerde Kerk van 1900 tot 1939. Sy oom was pres. M.T. Steyn van die Vrystaat.
Op Britstown
Ds. Steyn is tydens die Nagmaalnaweek van 7 tot 9 Junie 1912 in die NG gemeente Britstown bevestig en het die Vrydag op die dorp aangekom, sy eerste kennismaking met Britstown. Onder die sewe besoekende predikante wat die Saterdagaand sy bevestiging bygewoon het, was ds. Pieter van der Merwe, geliefde oudpredikant (toe van Boshof) en ds. Charles Murray Hofmeyr van die NG gemeente Murraysburg, wat die rede gevoer het. Die Sondagoggend by die Nagmaalsdiens het ds. Steyn sy intreepreek gelewer uit Eksodus 3:9 en 10: “Het woord kwam met stille kracht,” volgens ’n plaaslike beriggewer se verslag in die ‘’Kerkbode’’.
links|280px|duimnael|In 1918, tydens ds. Steyn se dienstyd, is die Van Zijlsgebou omskep in die kerksaal van die [[NG gemeente Britstown.]]
Gedurende sy betreklike kort dienstyd op Britstown het die kerkraad die Van Zijlsgebou in 1913 aangekoop wat in 1918 in ’n kerksaal omskep is. Ook is ’n koshuis vir behoeftige leerlinge, Morgenzon, in 1914 gebou. Dit was die voorloper van tientalle geboue wat jare daarna eers vir die huisvesting van arm leerlinge gestig en soms ook gebou is. Op hierdie gebied was die kerkraad van Britstown ’n baanbreker. In sy tyd is ook die Smartt-besproeiingskema voltooi onder die bestuur van ’n gemeentelid, J.H. Mugglestone. Maar terwyl die Morgenzon-koshuis voltooiing genader het, het ds. Steyn in Julie 1914 ernstig siek geraak aan rumatiekkoors en daar is selfs vir sy lewe gevrees. Die leraar moes na die warmbad op Montagu en later na die kus gaan terwyl die sendingleraar en ’n sendingstudent met die gemeentelike werk gehelp het. Ná ’n afwesigheid van nege maande het ds. Steyn op 4 April 1915 weer die kansel bestyg en ’n gevoelvolle boodskap gebring na aanleiding van Ps. 118:18: “De Heer heeft mij wel hard gekastijd maar Hij heeft mij niet ter dood overgegeven.”
Teen die einde van Mei het die siekte egter hervat en was sy hart in ’n bedenklike toestand. Toe word hy genoodsaak om die tuig neer te lê en op 24 Junie 1915 het twee ringsbroeders in die siekekamer demissie aan hom verleen. So het hy die gemeente onder ’n donker wolk verlaat. As blyk van liefde en waardering het die gemeente ’n beurs van £250 aan hom toegeken. Ongelukkig moes die plaaslike sendeling, eerw. J.M.N. Breedt, in dié tyd met 12 maande siekteverlof weggaan.
Latere loopbaan
duimnael|regs|280px|Die [[NG gemeente Paterson se teenswoordige kerkgebou is in 1923 ingewy tydens ds. Steyn se dienstyd. Hy was Paterson se vierde leraar.]] Ds. Steyn het hierna so goed herstel dat hy van 1916 tot 1928 in die gemeente Paterson kon arbei en van 1928 tot 1939 in Pearston. Op 18 Maart 1939 het hy vir goed afgetree en hom op Somerset-Oos gevestig. Hy is op 3 Junie 1959 op Humansdorp in die ouderdom van 87 jaar oorlede, ruim 45 nadat daar op Britstown vir sy lewe gevrees is. Sy vrou, Anna Sophia gebore Wessels (1887–1959), is oorlede op 10 Januarie 1959, vyf maande voor haar man.
Waardering
Ds. I.J. Viljoen, wat hom 16 jaar goed geken het, het van ds. Steyn getuig: “Sy hele lewe is versier deur sy minsaamheid, opregtheid, nederigheid en hoflikheid, wat gepaardgegaan het met ’n diepe godsvrug.” Iemand uit ’n ander kerkverband het van hom getuig: “He was the most angelic person I have ever known. I don’t think I ever remember a face so shining with goodwill.” Volgens ds. A.P. Smit, wat hom ook persoonlik geken het, was hy die toonbeeld van ’n Christen-edelman.
Voortrekkers
Die Voortrekkers het tydens die Groot Trek vanaf 1835 uit die Kaapkolonie na die binneland van suidelike Afrika getrek. Meeste trekkers het met hulle hele gesin en al hulle besittings, vee en werkers ingesluit, met ossewaens getrek.
Twee strome trekkers
Twee strome Afrikanertrekkers het die Kaapkolonie in die tweede kwart van die 19de eeu verlaat. Die eerste was die mense wat trekboere genoem is. Hulle het as individuele gesinne oor die grens getrek op soek na beter weiveld; die tweede stroom het saam in groepe vertrek en het politieke kwessies vir hul trek aangevoer. Hulle is later Voortrekkers genoem, en hul trek uit die kolonie die Groot Trek.
Hul trek was 'n dapper en dramatiese reaksie op 'n politieke krisis in die oostelike en noordoostelike distrikte van die Kaapkolonie van die middel 1820’s tot die einde van die 1830’s. Dit was 'n betreklik ordelike massa-rebellie teen die verbrokkeling van veiligheid en 'n situasie wat die trekkers as onhoudbaar beskou het. Teen 1845 het sowat 2 300 gesinne of 15 000 wit mense saam met sowat 5 000 knegte vertrek.
Wit veeboere as voorgangers van die Voortrekkers
Wit veeboere uit die Kaapkolonie het nog voor 1700 begin om stadigaan noord- en later ooswaarts die binneland in te beweeg op soek na beter weiveld vir hul kuddes. Nadat die veeboere teen omstreeks 1780 deur die Groot-Visrivier en die Bantoesprekende gemeenskappe gestuit is, het die migrasiestroom na die noorde geswaai. Een kenmerk van hierdie uitbreidingsproses was dat die Kaapse regering voordurend en stelselmatig die grens moes verskuif om die wit bevolking binne sy grense te hou.
Die trekboere het hierdeur 'n mobiliteit ontwikkel. Op die trekpad was hul waens hul woning en skuiling teen wind en weer, asook 'n toevlug teen vyandige aanvalle. Omdat hul seisoenale migrasie hoofsaaklik ekonomies gemotiveerd was, wou hulle aanvanklik nie permanent in die Transoranje gaan woon nie en het deurgaans gestreef om bande met die Kaapkolonie te behou. Mense sonder vaste eiendom was onder die eerste gesinne om afskeid van die kolonie te neem en hulle permanent in die Transoranje te vestig. Talle ander trekboere met grond in die kolonie het egter ook in die 1830’s begin om die Transoranje hul permanente tuiste te maak, hoewel hulle nie hul burgerskap graag wou prysgee nie.
Teen 1834 was daar ongeveer 1 000 wit trekboerfamilies in die Transoranje. Sommige van hulle kon nog seisoentrekkers wees, maar 'n groot persentasie was reeds permanent daar gevestig. 'n Jaar of twee later was sommige van die boere in die Transoranje reeds só sterk anti-Britsgesind dat hulle by die verbytrekkende Voortrekkers aangesluit het.
Die invloed van die Mfecane
As gevolg van die Mfecane was gedeeltes van die Transoranje en noord van die Vaalrivier redelik onbewoon. Die Mfecane kan kortliks beskryf word as die transformasieproses onder swart gemeenskappe tussen omstreeks 1750 en 1835 – 'n reeks uitkringende vlae van geweld waartydens een gemeenskap 'n naburige groep aanval, onderwerp en/of laat vlug. Die vlugtendes is uit hul tradisionele woongebiede verjaag en moes om te oorleef ander gemeenskappe aanval. Op hierdie wyse het 'n ketting van botsings en stropery plaasgevind wat uiteindelik tot die verskuiwing van woonplekke, die vorming van nuwe gemeenskappe en die ontstaan van nuwe magsblokke gelei het.
Reisigers se verslae, en veral Erasmus Smit se dagboek, skets die verwoesting wat daar plaasgevind het. Die intrekkende trekboere en daaropvolgende Voortrekkers se vestiging in baie gebiede het dus sonder enige noemenswaardige teenstand plaasgevind in gebiede wat die voorafgaande paar eeue die woonplek was van swart groepe wat nou in die berge en klowe skuiling gesoek het. Vanuit die swart groepe se standpunt het hulle egter nooit dié gebiede permanent prysgegee nie.
Verskillende motiverings
Die trekboerkultuur van die Afrikaner in die 18de en vroeë 19de eeu, naamlik die gewoonte om sy besittings herhaaldelik op 'n ossewa te laai, sy vee te laat aanjaag, op sy perd te klim en na beter weiveld te soek, was ook kenmerkend van die latere Voortrekkers. Maar die Groot Trek was nie bloot 'n versnelde voortsetting van die trekboerbeweging nie – die motivering het heeltemal verskil. Een van die verskille was ingrypend van aard: Omdat die Voortrekkers sonder toestemming van die regering die landsgrense in groot geselskappe oorgesteek het, getrek het om nooit weer terug te keer nie en 'n selfstandige republiek onafhanklik van die Britse regering opgerig het, was hulle inderdaad deel van 'n rebellie, hoewel vreedsaam van aard. In die meeste gevalle was dit 'n kombinasie van griewe wat die Afrikanerboere laat besluit het om te trek. In die vyftien jaar voor die aanvang van die Groot Trek het die Afrikaneroorgrensboere 'n reeks ervarings gehad wat hulle al hoe meer oortuig het dat hulle op ekonomiese gebied nie langer ŉ bestaan in die Kaapkolonie kon maak nie. Insgelyks is hulle blootgestel aan politieke en sosiale veranderinge wat hul status en veiligheid bedreig en hul vryheid beperk het. Al die faktore het gekulmineer in 'n gevoel van vervreemding jeens die Britse regering, en daar het ŉ negatiewe ingesteldheid onder die Afrikaners ontwikkel wat die trekgedagte na die enigste uitweg laat lyk het.
Die Sesde Oosgrensoorlog van 1835 het, benewens die erge verliese wat die grensboere gely het, tot verdere verbittering teenoor die regering gelei. Tydens die oorlog was daar verskeie voorvalle tussen lede van die Afrikanerburgermag en die Britse staandemagtroepe wat daarop gedui het dat die Afrikaners glad nie tevrede was met die hoogmoedige en arrogante houding van die Britse soldate teenoor hulle nie.
Verkenning, migrasie en staatsvorming
Die Afrikanerboere het reeds tussen 1830 en 1834 verkenningstogte na die binneland onderneem. Die besoek aan Natal tussen September 1834 en Maart 1835, met die verkenner Hans Dons de Lange as gids, het positiewe terugvoer oor die boerderymoontlikhede opgelewer.
Verskeie Voortrekkergroepe het op verskillende tye van verskillende plekke af vertrek. Elke groep het onder die leiding van 'n vooraanstaande plaaslike persoonlikheid gestaan, bv. Hendrik Potgieter van die Tarka, Gerrit Maritz van Graaff-Reinet en Piet Uys van Uitenhage. Die meeste trekkergroepe was meer as honderd sterk. Weens die aard van die mobilisering was persoonlikheidsbotsings feitlik onvermydelik, en die Voortrekkers het gesukkel om oor 'n gemeenskaplike strategie en regering saam te stem.
Nadat Brittanje die onafhanklikheid van die Voortrekkergemeenskap noord van die Vaalrivier en dié noord van die Garieprivier in onderskeidelik 1852 en 1854 erken het, moes hierdie erg verdeelde gemeenskappe die ingewikkelde taak van staatsvorming aanpak. In die Transgariepgebied het die relatief maklik gegaan en is die Republiek van die Oranje-Vrystaat in 1854 in die lewe geroep, met Bloemfontein as hoofstad met sy 15 000 inwonende Afrikaners. Die gemeenskappe in Transvaal kon egter eers in 1857 daarin slaag om die Zuid-Afrikaanse Republiek (ZAR) te stig. Hoewel die presiese samestelling en bevoegdhede van dié twee republieke se hoë rade en fuksionarisse van mekaar verskil het, is sowel die lede van die rade as die presidente op 'n demokratiese wyse deur die manlike burgers verkies. Die Voortrekkers het dus die republikeinse staatsvorm in die binneland gevestig.
Alvin Ailey
Alvin Ailey (5 Januarie 1931 – 1 Desember 1989), ook bekend as Alvin Ailey Jr., was 'n Afro-Amerikaanse danser, regisseur, choreograaf en aktivis wat die Alvin Ailey American Dance Theater (AAADT) gestig het. Hy het die AAADT en sy geaffilieerde Ailey School gestig as toevlugsoorde vir die versorging van swart kunstenaars en die uitdrukking van die universaliteit van die Afro-Amerikaanse ervaring deur middel van dans. Sy werk het teater, moderne dans, ballet en jazz met swart volksmond versmelt, wat hoopbestuurde choreografie skep wat steeds die wêreldwye bewustheid van die swart lewe in Amerika versprei. Ailey se choreografiese meesterstuk Revelations word erken as een van die gewildste en mees opgevoerde ballette ter wêreld. In hierdie werk het hy primitiewe, moderne en jazz-elemente van dans saamgevoeg met 'n besorgdheid oor die swart plattelandse Amerika. Op 15 Julie 2008, het die Amerikaanse Kongres 'n resolusie aangeneem waarin AAADT 'n "belangrike Amerikaanse kulturele ambassadeur aan die wêreld" is. In dieselfde jaar, ter erkenning van die 50ste bestaansjaar van AAADT, het die destydse burgemeester Michael Bloomberg 4 Desember verklaar as "Alvin Ailey Day" in New York Stad. Die destydse Goewerneur David Paterson het die organisasie namens New York deelstad vereer.
Voortrekkers
Voortrekkerleiers
Van die vernaamste leiers was Piet Retief, Gerrit Maritz, Andries Pretorius, Louis Tregardt, Hendrik Potgieter, Sarel Cilliers en Piet Uys.
Die Voortrekkerleiers word gelys volgens die grootte van hul trekgroepe {aantal families in krulhakkies}.
Voortrekkergeskrifte
Piet Retief was die opsteller van die Voortrekkers se manifes wat ondermeer in die Grahamstown Journal van 2 Februarie 1837 verskyn het, en 'n rotswand-inskripsie deur sy dogter is nog by Kerkenberg te sien. Persone wat dagboeke of joernale bygehou het was Louis Tregardt, Jan Bantjes (rakende die Wenkommando), eerwaarde Erasmus Smit, Sarel Cilliers, en 'n voortrekkervrou, Anna Elizabeth Steenkamp (1797–1891). Haar dagboek begin met hul vertrek op 5 Mei 1837 van die plaas Kareelaagte, maar is nie daagliks bygehou nie. Sy moes tewens weens hul gebrek aan arbeiders self met die vee werk, en die waens dryf. Andries Pretorius het 'n verslag rakende die Slag van Bloedrivier opgestel, en Christiaan Jacobus Hattingh (1795–ná 1876), oorspronklik van Graaff-Reinet, het kort na die slag 'n gedig daaroor neergepen. Ferdinand van Gass (1824–1882/3) was 'n tiener tydens die trek wat na afloop daarvan sy herinneringe op skrif gestel het. Dié is deur Gustav Preller gepubliseer. Evert Frederik Potgieter (1799–1863), 'n Voortrekker uit die Uitenhage-distrik, het die Retief-Dingaan Traktaat gesertifiseer. J.B. Rudolph (1794–1875) was van die begin van die trek betrokke by administrasie.
Alfred Kinsey
Alfred Charles Kinsey (23 Junie 1894 – 25 Augustus 1956) was ’n Amerikaanse bioloog, ’n professor in entomologie en soölogie, en ’n seksuoloog wat in 1947 die Instituut vir Seksnavoring aan die Indiana-universiteit gestig het; dit is nou bekend as die Kinsey-instituut vir Navorsing in Seks, Gender en Voortplanting. Hy is veral bekend vir die skryf van Sexual Behavior in the Human Male (1948) en Sexual Behavior in the Human Female (1953), ook bekend as die Kinsey-verslae, sowel as vir die Kinsey-skaal. Kinsey se navorsing oor menslike seksualiteit, wat tot die veld seksuologie gelei het, was in die 1940's en 1950's baie omstrede. Sy werk het sosiale en kulturele waardes in die VSA én wêreldwyd beïnvloed.
Seksuologie
Kinsey word algemeen beskou as die eerste belangrike figuur in Amerikaanse seksuologie; sy navorsing het gelei tot ’n groter verkenning van seksualiteit onder ander seksuoloë en die publiek, sowel as die bevryding van vroue as seksuele wesens. Kinsey se werk het twyfel gewerp op die idee dat vroue in die algemeen nie seksueel is nie en dat ’n vaginale orgasme beter as ’n klitorale orgasme is. Hy het in 1933 aanvanklik geïnteresseerd geraak in verskillende vorme sekspraktyke nadat hy die onderwerp in diepte met ’n kollega, Robert Kroc, bespreek het. Kinsey het die variasies in paringspraktyke onder galwespe bestudeer. In dié tyd het hy ’n skaal ontwerp wat seksuele oriëntasie meet wat nou bekend is as die Kinsey-skaal. Dit strek van 0 tot 6, waar 0 uitsluitlik heteroseksueel en 6 uitsluitlik homoseksueel is; X is later bygevoeg vir "geen sosioseksuele kontakte of reaksies".
In 1935 het hy die onderwerp die eerste keer in die openbaar bespreek. Hy het die "wydverspreide onkunde oor seksuele struktuur en fisiologie" aangeval en sy mening gegee dat "uitgestelde huwelike" (dus uitgestelde seksuele ondervinding) psigologies skadelik is. Hy het navorsingsgeld van die Rockefeller-stigting gekry wat hom in staat gestel het om menslike seksuele gedrag verder te bestudeer. Hy het Sexual Behavior in the Human Male in 1948 gepubliseer, gevolg deur Sexual Behavior in the Human Female in 1953. Albei was boaan die topverkoperlys en het Kinsey beroemd gemaak. Hierdie publikasies het later bekend geword as die Kinsey-verslae. Artikels oor hom het in tydskrifte soos Time, Life en Look verskyn.
Die Kinsey-verslae, wat ’n storm van omstredenheid veroorsaak het, word deur baie beskou as die voorloper van die seksuele revolusie van die 1960's en 1970's.
Cornelis Lely
Cornelis Lely (23 September 1854 – 22 Januarie 1929) was 'n Nederlandse waterboukundige ingenieur, minister en goewerneur.
Cornelis Lely is gebore in Amsterdam, as sewende seun van Jan Lely en Adriana van Houten. Hy tree in September 1886 in diens van die Suiderseevereniging, 'n vereniging wat hom die afsluiting en inpoldering van die Suidersee ten doel stel. In 1891 voltooi hy sy plan, wat hy baie jare later, na die watersnoodramp van 1916 as minister deur middel van wetgewing tot uitvoering gebring het. Daarnaas word die Bergse Maas op sy inisiatief afgesluit en bevorder hy die spoorweë.
Op 36-jarige leeftyd word hy benoem as minister van Waterstaat, Handel en Nywerheid in die Kabinet-Van Tienhoven (1891-1894). Lely is in nog twee kabinette minister van Waterstaat, waaronder die Kabinet-Pierson, en is van 1902 tot 1905 goewerneur van Suriname. In 1898 loods hy die wet vir die Noordoosterlocaalspoorweg-Maatschappij deur die parlement, en tydens sy goewerneurskap in Suriname bevorder hy die aanvanklike detailplan vir die aanleg van die Lawaspoorweg. In 1913 word die inpoldering van die Suidersee deur sy toedoen opgeneem in die regeringsprogram. Die Suiderseewerke is grotendeels uitgevoer volgens sy plan.
Hoewel daar al honderde jare voor Lely gepraat is oor die inpoldering van die Suidersee, was Cornelis Lely die eerste wat 'n tegnies uitvoerbare plan aangebied het, wat antwoorde verskaf het op probleme soos die afwatering van die IJssel. Die drooglegging van die Suidersee is lank gesien as 'n wilde avontuur, en ook nadat Lely sy plan aangebied het, was daar baie besprekings oor die voor- en nadele, soos die ekonomiese gevolge vir vissersdorpe, die prys van die projek en die risiko's.
Lely was in staat gewees om sy plan werklikheid te maak deurdat hy behalwe ingenieur ook 'n formidabele politikus was. Selfs toe hy in 1913 die drooglegging in die regeringsprogram gekry het, was daar nog groot maatskaplike weerstand. Twee dinge het Lely gehelp: Die Eerste Wêreldoorlog het 'n gebrek van voedsel veroorsaak, waardeur die ekstra landbougrond wat die Suiderseewerke sou lewer van groot belang geword het. Die belangrikste slag kom met die watersnoodramp van 1916. Die nagevolg van die watersnoodramp was dat die algemene publiek nie meer naïef was omtrent die gevare wat die see inhou nie. Twee jaar later, in 1918, loods Lely die Suiderseewet (die bevel tot drooglegging van die Suidersee) deur die parlement.
Die visie van Lely was die verkorting van die kuslyn. Die beskerming teen die see is so sterk as die kortste skakel, so het Lely geredeneer, en met die baie honderde kilometers kuslyn aan die Suidersee is dit baie moeilik om 'n effektiewe waterbeheer toe te pas. Die Afsluitdyk het dit alles vervang deur 'n enkele dyk. Die visie van Lely is later in die 20ste eeu nogmaals toegepas in die Deltawerke, waarby die kuslyn van Zeeland met 'n groot stuk verkort is.
Hoewel dit geen al te grote bekendheid geniet nie, is die oorwinning oor die see wat in die 20ste eeu in Nederland behaal is, in belangrike mate aan die visie van Lely toe te skryf. As eerbetoon aan Lely is 'n aantal plekke na hom vernoem: Lelystad, die hoofstad van Flevoland, Lelydorp in Suriname en die gemaal Lely in die Wieringermeer. In Amsterdam is 'n hoofweg na hom genoem: die Cornelis Lelylaan.