cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jerewan
Onafhanklikheid
Ná die ontbinding van die Sowjetunie het Jerewan op 21 September 1991 weer die hoofstad van die onafhanklike Republiek van Armenië geword. Opgradering van die gas- en elektrisiteitsvoorsiening was in die eerste jare van onafhanklikheid een van die stad se knellendste vraagstukke. Dit is eers in 1996 opgelos.
Erlangen
Erlangen is 'n stad in Beiere in die suide van Duitsland, met 'n bevolking van 106 326 op 31 Desember 2011 en 'n oppervlakte van 77 km². Die stad is in die noorde van Fürth en Neurenberg geleë. Die eerste historiese verwysing na Erlangen dateer uit die jaar 1002 en in 1398 het die stad stadstatus gekry. Sedert 1974 is Erlangen 'n stad met 'n bevolking van meer as 100 000 inwoners.
Jerewan
Yerevan Brandy Company
Die geskiedenis van Jerewan se bekende brandewynfabriek gaan terug na 1877 toe die koopman Nerses Tairjanz hier sy wyn- en brandewynfabriek gestig het. In 1899 het hy die onderneming vir 50 000 roebel aan die Russiese koopmansdinastie Sjoestof verkoop. Die Armeense brandewyn is tydens die Paryse wêreldtentoonstelling in 1900 aan die Europese publiek bekend gestel en het by 'n blindproe-kompetisie die Grand Prix of "groot prys" behaal. Verbonde hieraan was die reg om die produk voortaan nie net as brandewyn nie, maar ook amptelik as konjak te bemark.
Groot-pikkewyne
Die groot-pikkewyne (Aptenodytes) is 'n voëlgenus in die familie van pikkewyne (Spheniscidae). Die wetenskaplike naam Aptenodytes is afgelei uit Grieks en beteken "vluglose duiker".
Jerewan
Yerevan Brandy Company
Die onderneming is kort ná die stigting van die Armeense SSR in 1920 genasionaliseer. In 1948 is die brandewynafdeling as 'n afsonderlike bedryf afgestig en vanaf 1953 in 'n eie fabrieksgebou gehuisves. In die Sowjetunie het die produkte nie-amptelik as "Armeense konjak" bekend gestaan. Terwyl die Franse naam cognac tot brandewyn uit die omgewing van die gelyknamige stad beperk sou word, is in Sowjet-Rusland na alle brandewyn-soorte, wat volgens 'n bepaalde proses gedistilleer is, as konjak verwys. Die Armeense konjak was egter geen nabotsing van die oorspronklike Franse drank nie. Op internasionale markte is die produk as Armenian Brandy bemark.
Groot-pikkewyne
Die pikkewyne wat aan die genus groot-pikkewyne behoort, is waarskynlik die bekendste pikkewyne onder die algemene publiek. Hulle swart en wit verekleed met geel-oranje nekmerke is so bekend dat hulle wêreldwyd die "tipiese" voorstelling van pikkewyne verteenwoordig.
In werklikheid is pikkewyne in dié genus egter ver van wat miskien as die grondplan vir 'n pikkewyn gesien kan word. Die twee pikkewyne is baie groter en swaarder as die res van die pikkewyne. Verder is hulle die enigste pikkewyne wat geen neste bou nie, maar hulle eiers op hulle voete uitbroei.
Relatiewe snelheid
Die relatiewe snelheid (ook  of ) is die snelheid van ’n voorwerp of waarnemer, B, in die russtelsel van ’n ander voorwerp of waarnemer, A. As dit konstant is, waar die snelheid van A in die russtelsel van B is.
Groot-pikkewyne
Spesies
Slegs twee van die 18 pikkewynspesies word in die genus Aptenodytes saamgevat. Dit is die keiserpikkewyn (Aptenodytes forsteri) en die effens kleiner koningpikkewyn (Aptenodytes patagonicus).
Relatiewe snelheid
As albei voorwerpe of waarnemers beweeg, is die relatiewe snelheid nie noodwendig dieselfde as die verskilsnelheid nie.
Voorbeeld 1: Jannie en Sannie ry in dieselfde rigting. Jannie se snelheid is 90 km/h en Sannie s’n 110 km/h. As ons aanneem Jannie se snelheid is \vec{v}_B en Sannie s’n \vec{v}_A, dan is
Dit is die snelheid wat deur Jannie waargeneem word. Jannie sien dat Sannie teen 20 km/h ry.
Voorbeeld 2: Jannie en Sannie ry in teenoorgestelde rigtings. Jannie se snelheid is 90 km/h en Sannie s’n 100 km/h. As ons aanneem Jannie se snelheid is \vec{v}_B en Sannie s'n \vec{v}_A, dan is
Let op dat Jannie se snelheid negatief is, want hy ry in die teenoorgestelde rigting as Sannie. Dus:
Dit is die snelheid wat deur Jannie waargeneem word. Jannie sien dat Sannie teen 190 km/h ry.
Die Wilgers
Die Wilgers is 'n voorstad in die ooste van Pretoria in Gauteng, Suid-Afrika. Die area is boomryk met pragtige tuine en sypaadjies.
Jerewan
Yerevan Brandy Company
Naas gewone groothandels-brandewyn woord ook spesiale soorte bemark wat 25, 30, 40 of selfs 70 jaar lank in eikevate gestoor is en pryse van enkele duisend € per bottel behaal.
Ná die onafhanklikwording van Armenië het Jerewan se brandewynfabriek sy monopolie op brandewyn van gehalte verloor. Die onderneming, wat tans 500 mense in diens het, is in 1998 as geslote aandelemaatskappy geprivatiseer en aan die Franse maatskappy Pernod Ricard verkoop. Op westelike markte staan die onderneming, wat sy produkte na 25 lande uitvoer, tans as Yerevan Brandy Company bekend.
Die Matenadaran
Die Matenadaran (Oud-Armeens: "Biblioteek") is 'n indrukwekkende grys basaltgebou wat op een van Jerewan se heuwels opgerig is en as beduidende wetenskaplike sentrum dien waar navorsings- en konserveringswerk ten opsigte van waardevolle nasionale geskrifte verrig word.
Trappe lei na die monument wat ter ere van Mesrop Masjtos, die skepper van die Armeense alfabet, opgerig is. Sy figuur hou een hand omhoog en wys vir sy eerste skolier, wat voor hom op sy knieë geval het, die weg na kennis deur middel van lees en skryf. Die muur agter die standbeeld is met Armeense letters versier.
Die Armeniërs het hul handskrifte in die antieke tyd en in die Middeleeue sorgvuldig bewaar sodat hulle steeds 'n beslissende rol in die Armeense volk se stryd teen geestelike onderdrukking en assimilasie kon speel. Groot kloosters en universiteite het oor sogenaamde skriptoria of skryfkamers beskik waar kalligrawe die werke van Armeense geleerdes en skrywers net soos vertaalde werke van buitelandse outeurs gekopieer het.
So bewaar die Matenadaran tans die kosbaarste geskrewe skatte van die Armeense volk. Sy versamelings bevat sowat 15 000 ou boeke en fragmente asook 'n argiefafdeling met meer as 100 000 historiese dokumente wat in die tyd tussen die 14de en 20ste eeu ontstaan het. Ondanks die ywerige werk van middeleeuse kalligrawe en kopieerders het as gevolg van Armenië se onstuimige geskiedenis net 'n klein gedeelte van Armeense handskrifte tot vandag bewaar gebly.
Net in 1170 het vreemde veroweraars meer as 10 000 ou manuskripte uit verskillende kloosters in die Armeense vesting Balaberd verbrand. Sowat 25 000 Armeense handskrifte het bewaar gebly, en hiervan word tans 10 700 foliante en 2 500 fragmente in Jerewan se Matenadaran-versameling bewaar. Hierdie versameling bevat kerklike en wêreldlike tekste uit alle vakgebiede, naas Armeense vertalings van antieke en middeleeuse skrywers waarvan die oorspronklike werke soms lankal verlore gegaan het en wat derhalwe slegs as Armeense uitgawes oorgelewer is (waaronder werke van Aristoteles, Eusebius van Caesarea, Zenon van Elea, Johannes Chrysostomos en ander).
Die Matenadaran dien veral as navorsingsinstelling en argief. Enkele van sy waardevolste, pragtigste en mees interessante handskrifte, prente en dokumente is vir die algemene publiek in 'n vertoonsaal toeganklik. Die oudste fragmente van die versameling dateer uit die tyd tussen die 5de en 8ste eeu. Die vroegste volledige boek, die Evangelie van Lasarus op perkament, het in 887 ontstaan en die oudste handskrif op papier in 981. In ander dele van Europa is papier eers vanaf die middel van die 12de eeu gebruik.
As basis vir die Matenadaran-versameling dien die kloosterbiblioteek van Etsjmiadsin wat sy oorsprong in die 5de eeu het en in 1920 genasionaliseer is. Hierdie kloosterbiblioteek het blykbaar reeds in die antieke tyd en in die middeleeue 'n leidende rol as argief van waardevolle geskrifte gespeel en 'n omvangryke versameling bewaar. Armeniërs in die buiteland skenk dikwels waardevolle ou handskrifte en boeke aan die Matenadaran.
Die Kaskad of "Waterval"
Die Kaskad is 'n groot gebouekompleks wat op 'n reusagtige trap lyk en die Kentron-buurt in Jerewan se middestad met die Monumentebuurt verbind. Die kompleks huisves onder meer die Cafesjian-kunsmuseum.
Planne vir die kompleks is oorspronklik deur die argitek Alexander Tamanjan (1878–1936) ontwerp. Sy idee was om die noordelike en sentrale stadsdele – die historiese woon- en kulturele buurte van Jerewan – deur middel van 'n uitgestrekte kompleks met watervalle en tuine op een van die stad se heuwels met mekaar te verbind. Ongelukkig het sy planne in vergetelheid geraak en is eers in die 1970's deur Jerewan se hoofargitek, Jim Torosjan, hervat.
Torosjan het Tamanjan se oorspronklike konsep met nuwe idees gekombineer, waaronder 'n reusagtige buitetrap, 'n lang binnenshuise skag met 'n reeks hysbakke, en 'n uitgebreide netwerk van sale, binnehowe en buitetuine met 'n verskeidenheid skulpture wat na Armenië se ryk historiese en kulturele erfenis sou verwys.
Die boubedrywighede vir Torosjan se ontwerp het nog in die 1980's tydens die Sowjet-bewind begin, maar is ná die aardbewing van 1988 en die verbrokkeling van die Sowjetunie in 1991 tydelik gestaak. In die tyd ná Armenië se onafhanklikwording het die ekonomiese krisis die voltooiing van die projek verder vertraag.
Eers nadat die kompleks kort ná die eeuwisseling deur die Armeens-Amerikaanse sakeman Gerard Cafesjian gekoop is, is die projek in samewerking met die stadsregering en die regering van die Republiek van Armenië in 2002 hervat. Die hele kompleks is sewe jaar lank volledig gerenoveer en dele daarvan tot 'n kunssentrum omgebou wat die naam van die weldoener dra.
Tsitsernakaberd
Tsitsernakaberd, letterlik die "Swaelvesting", was nog tot in die middel van die 1950's 'n dig beboste heuwel. Destyds is hier twee groot komplekse opgerig, 'n sport- en konsertkompleks met 6 000 sitplekke waar onder meer wedstryde van die 32ste Skaakolimpiade in 1996 plaasgevind het, en 'n monument ter nagedagtenis van die 1,5 miljoen slagoffers van die Aghet of Armeense volksmoord in Turkye in 1915.
NG gemeente Loeriesfontein
duimnael|regs|170px|Ds. H.A. Albertyn, van 1936 tot 1944 die eerste leraar.
Jerewan
Tsitsernakaberd
'n Spits toelopende grys basaltobelisk versinnebeeld die heropstanding van die Armeense volk, terwyl kringvormige basaltstele 'n sluitende hand simboliseer wat die ewige vuur in die monument beskerm. Elke jaar op 24 April vergader hier duisende Armeniërs om die slagoffers van die eerste groot volksmoord van die 20ste eeu te herdenk.
NG gemeente Loeriesfontein
duimnael|links|310px|Ds. C.W. Steyn het die hoeksteen vir die herbouing van die kerkgebou op [[1 Oktober 1960 gelê.]]
Jerewan
Tsitsernakaberd
In die nabygeleë Muur van Swye is die name van dorpe en stede in Turkye ingegraveer wat vroeër deur Armeniërs bewoon is. Enkele nuwe grafstene is vir die slagoffers van die gewapende konflik in die Republiek van Nagorno-Karabach opgerig. 'n Museum oor die Armeense volksmoord is vlakby die monument geleë.
NG gemeente Loeriesfontein
duimnael|regs|170px|Ds. C.J. du Raan was van 1944 tot 1947 Loeriesfontein se tweede leraar.
Jerewan
Zvartnots Internasionale Lughawe
Die Zvartnots Internasionale Lughawe, wat in 1961 gebou is, is sowat 12 kilometer wes van Jerewan se middestad in Zvartnots geleë. Dit is tans die besigste lughawe in Armenië en die tweede besigste in die Kaukasus-gebied ná Bakoe se Heydər Əliyev-lughawe. Die lughawe is in die 1980's gerenoveer en van 'n nuwe terminaal voorsien om in die destydse Sowjetunie se groeiende lugvervoerbehoeftes te voorsien.
NG gemeente Loeriesfontein
Die NG gemeente Loeriesfontein is 'n gemeente in die Nederduitse Gereformeerde Kerk se Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland al val die sentrum van die gemeente, Loeriesfontein, reeds sedert 1994 onder die provinsie Noord-Kaap.
Jerewan
Zvartnots Internasionale Lughawe
Nadat Armenië in die 1990's sy onafhanklikheid verklaar het, het die groei in lugvragvolumes in 1998 die bou van 'n nuwe vragterminaal nodig gemaak wat met sy moderne tegniese toerusting jaarliks sowat 100 000 ton lugvrag kan hanteer.
In 2001 is 'n kontrak met Armenia International Airports CJSC, 'n dogtermaatskappy van Corporación América, aangegaan waarvolgens die bedrywighede op die lughawe vir die volgende 30 jaar op 'n konsessie-grondslag deur dié Suid-Amerikaanse onderneming in besit van die Armeens-Argentynse sakeman Eduardo Eurnekian uitgevoer sal word. As deel van die kontrak het Armenia International Airports CJSC hom verplig om die lughawe te renoveer en uit te brei en sy geriewe en dienste te moderniseer sodat dit 'n leidende rol by die ontwikkeling van handel en toerisme tussen Asië en Europa sal kan speel.
NG gemeente Loeriesfontein
Die gemeente het tot 2015 saam met die twee gemeentes op Calvinia en die gemeentes Nieuwoudtville en Sutherland die Ring van Calvinia gevorm. Dié Ring het omstreeks 1940 ontstaan en het in 'n stadium ook al die destydse gemeentes van die ander Ring wat nou in die Noord-Kaap val maar deel vorm van die Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland, Namakwaland, ingesluit. Met die nuwe indeling is Loeriesfontein nou saam met Calvinia en Nieuwoudtville deel van die Ring van Clanwilliam, terwyl Sutherland deel vorm van die Ring van Worcester.
Jerewan
Zvartnots Internasionale Lughawe
Renovasie en uitbreidingswerk aan die lughawe het in 2004 begin. Die aanloopbaan is net soos veiligheidsgeriewe by internasionale standaarde aangepas. Ná 'n boutyd van veertig maande is 'n nuwe terminaal op 1 Junie 2007 geopen. 'n Tweede nuwe terminaal is op 16 September 2011 ingewy. In 2010 het Zvartnots Internasionale Lughawe 1,6 miljoen passasiers en 9 783 vliegtuigbewegings gehanteer, 'n groei van respektiewelik 11,4 en 12,5 persent teenoor die vorige jaar. Die lughawe kan tans enige tipe vliegtuig hanteer, insluitende die Antonof An-124, Boeing 747-400-makrostraler en Airbus A380.
NG gemeente Loeriesfontein
Stigting
Die dorp Loeriesfontein lê op die skeiding tussen die Hantam en Boesmanland, sowat 90 km noordwes van Calvinia, 122 km noordoos van Vanrhynsdorp en 70 km noordnoordoos van Nieuwoudtville. Daar bestaan onsekerheid oor die oorsprong van die naam. Die eerste verklaring is dat dit gegee is na aanleiding van loeries wat eens hier voorgekom het, die tweede dat dit afgelei is van iemand wat "geloer" het en die derde dat dit die naam gekry het vanweë ooreenkomste met Aluriesfontein in die suide van die destydse Suidwes-Afrika omdat hier denkbaar nooit loeries kon gewees het nie. Dié dorpie het in 1958 munisipale status.
Lidië
280px|duimnael|Die ligging van Lidië in Anatolië. 280px|duimnael|Lidië omstreeks 50 n.C. Lidië (Assiries: Luddu; Grieks: Λυδία, Turks: Lidya) was ’n Ystertydperk-koninkryk in die westelike Klein-Asië wat oos van antieke Ionië in die hedendaagse Wes-Turkye geleë was. Die bewoners het ’n Anatoliese taal bekend as Lidies gepraat.
NG gemeente Loeriesfontein
Stigting
Op 7 Desember 1935 is die Boesmanlandse deel van die gemeente Nieuwoudtville afgestig en het die selfstandige gemeente Loeriesfontein tot stand gekom. Dit was vir die nuwe gemeente 'n blye dag toe die eerste leraar, prop. Hendrik Adam Albertyn, in Mei 1936 ontvang en bevestig kon word. In 1937 is 'n doelmatige pastorie in gebruik geneem en 1941 is 'n sierlike kerksaal tot die eiendomme van die gemeente toegevoeg.
Lidië
Op sy hoogtepunt het die Koninkryk Lidië oor die hele Wes-Anatolië gestrek. In Persië was Lidië ’n satrapie met Sardis as hoofstad. Tabalus, wat deur Kores die Grote aangestel is, was die eerste satraap. Lidië was later die naam van ’n Romeinse provinsie.
Muntstukke het glo omstreeks die 7de eeu v.C. in Lidië ontstaan.
NG gemeente Loeriesfontein
Tweede en derde leraar
Op 1 November 1947 is derde proponent op Loeriesfontein ontvang en georden, hierdie keer prop. Gideon Stefanus Jacobus Möller, wat hier sou bly tot 1952. Kort ná sy aankoms het die gemeente 'n begin gemaak met uitbreidings aan die bestaande kerkgebou en dit was 'n blye voorreg om gedurende September 1950 die verruimde godshuis in gebruik te neem. Gedurende April 1951 kon 'n sierlike orrel ook ingewy word. In 1952 kon Ons gemeentelike feesalbum berig: "Loeriesfontein is 'n bloeiende gemeente wat die toekoms met vertroue tegemoet gaan."
Kerkbou
'n Groot mylpaal in die gemeente se bestaan was die herbouing van die kerkgebou tot sy huidige voorkoms. Ds. C.W. Steyn het die hoeksteen op 1 Oktober 1960 gelê. Wouter De W. Bronkhorst van die Kaap was die argitek en Georg Kaiser die bouaannemer.
In 1985 was hier 131 dooplidmate en 466 belydende lidmate, maar in 2015 was dit onderskeidelik 75 en 301, 'n afname van 37 persent, maar in die dekade van 2005 tot 2015 het die totale getal lidmate met een toegeneem. (Die gemeente stuur agter nie jaarliks nuwe syfers in vir die Jaarboek nie. Hierdie syfers is al dieselfde sedert omstreeks 2010, wat dit onmoontlik maak om te weet wat tans (2016) die situasie is.)
Gammel Rye
Gammel Rye is ’n plek in die Deense Midde-Jutlandstreek in die Skanderborg-munisipaliteit. Daar bly 1 294 inwoners (2008).
John Kelly (akteur)
John Kelly (29 Junie 1901 – 9 Desember 1947) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Gentleman from Louisiana (1936), Bringing Up Baby (1938), Three Sons o' Guns (1941), en My Gal Sal (1942).
Kimbundu
Kimbundu, ook Noord-Mbundu genoem, is een van Bantoetale wat Mbundu genoem word (die ander is Umbundu of Suid-Mbundu). Dit is die tweede mees verspreide inheemse taal van Angola met sowat 1,7 miljoen moedertaalsprekers (8% van die bevolking ) en word hoofsaaklik deur die Ambundu-volk gepraat. In Angola word dit as een van ses nasionale tale erken, naas die amptelike taal Portugees.
Kimbundu word veral in die noorde van Angola oos van die hoofstad Luanda gebesig. Dit is in die provinsies Bengo, Cuanza Norte, Malanje en die noorde van Cuanza Sul versprei. Kimbundu is met Umbundu verwant, maar hulle is nie onderling verstaanbaar nie.
Mireille Mathieu
Mireille Mathieu (gebore 22 Julie 1946) is 'n Franse sangeres wat wêreldwye roem verwerf het met die meer as 1 200 liedjies wat sy in elf tale opgeneem het. Haar plateverkope word op tussen 125 en 150 miljoen geskat.
Kinderjare
Sy is in die Franse stad Avignon as die oudste van Roger en Marcelle Mathieu (oorlede op 20 Maart 2016 in die ouderdom van 94 jaar) se 14 kinders gebore. Van haar moeilike kinderjare het sy in 'n Duitse TV-onderhoud op 22 Oktober 2007 gesê: "Ons het in 'n eenvoudige houthuis gewoon. Wanneer dit koud was, was dit regtig koud. Ons het net 'n klein stofie gehad en geen warm water nie. Ons moes water in 'n pot verhit en ons dan daarmee was." Die gesin het later na 'n vyf-kamer-woonstel, wat die staat vir behoeftige gesinne opgerig het, getrek, maar vir die gesin was dit "'n regte paleis, omdat ons die eerste maal 'n stortbad gehad het!" Sy vertel in 'n ander onderhoud: "Dit was die mooiste dag van my lewe, want die eerste keer kon ek 'n bad neem. Dit was 'n heerlike gevoel."
Haar vader, Roger, was 'n steenmaker wat in 'n klein familie-onderneming vir Mireiile se oupa gewerk het. met 'n baie mooi tenoorstem wat self van 'n sangloopbaan gedroom het. Haar ma was 'n huisvrou wat haar hande vol gehad het met die kinders en boonop haar bes moes doen om die kroos gevoed en gekleed te hou op haar man se skrale inkomste. Mireille se sangtalent het egter baie vroeg al aan die lig gekom en op vier maak sy haar openbare buiging toe sy in die plaaslike kerk in 'n middernagmis sing. Sy het van kleins af daarvan gedroom om een van die groot name te wees wat sy toe dikwels oor die radio gehoor sing het en wou graag vir 'n groter gehoor as net haar gesin, gemeente en skoolvriende sing. Haar groot heldin en voorbeeld was die Franse sangeres Édith Piaf, met wie sy in latere jare dikwels vergelyk is. Mathieu wou egter haar eie identiteit as sangeres versterk en het eers in 1993 'n huldeblyk aan Piaf opgeneem, waarop sy 13 van die "Mossie van Parys" se grootste treffers sing. Dié album is in 2003 heruitgereik op CD.
Sangloopbaan begin
Sy het as tiener in 'n fabriek gaan werk om die gesin te help onderhou, maar ook om geld te spaar sodat sy sanglesse kon neem. Haar eerste sangonderwyser was Laure Colliere, wat haar gewaarsku het teen die probleme in die vermaakbedryf: "Om sangeres te wees moet jy stewig in jou skoene staan, liggaamlik sowel as geestelik." Mireille se groot droom het haar egter hiervoor laat kans sien.
Vroeg in die jare sestig neem die Franse popsanger Johnny Hallyday se bestuurder, Johnny Stark, haar onder sy vlerk. Dit was hy wat haar ontdek, onderrig en uiteindelik in die wêreldberoemde "Mossie van Avignon" (sy is skaars 1,5 m lank) help omskep het. Toe hy haar die eerste keer by 'n sangwedstryd ontmoet toe sy agtien was, het hy haar gevra of sy hom sou toelaat om moeite met 'n sangloopbaan vir haar te doen. Sy het ingewillig en hoewel die harde werk en streng dissipline haar dikwels in trane gehad het, skryf sy haar groot sukses hoofsaaklik aan sy belangstelling toe. "Ek moes alles nuut leer. Ek moes leer om my uit te druk en hoe om te beweeg. Eintlik alles van A tot Z heeltemal nuut leer," sou sy later sê, maar oor haar roem: "Dis alles aan hom te danke." Gelukkig het sy baie hard gewerk en altyd haar twee prioriteite voorop gestel: "My werk en my Here."
Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende, BWV 28
'Gottlob! nun geht das Jahr zu Ende, BWV 28', is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Pontivy
Pontivy (Bretons: Pondi) is 'n stad teen die Blavetrivier in die département Morbihan (Bretagne, Noordwes-Frankryk) met 'n oppervlak van 24,85 vierkante kilometer en 13 693 inwoners (2008). Dit is die onderprefektuur van die gelyknamige arrondissement en die hoofstad van 'n kanton.
Kate Hackett
Kate Hackett is 'n Amerikaanse vervaardiger, skryfster, en aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Best Laid Plans (2010), Classic Alice (2014), Real Rob (2015), en Not a Plan (2016).
Pontivy
Geskiedenis
Pontivy word in die 7de eeu deur die monnik Ivy gestig. Hy laat 'n brug oor die Blavetrivier oprig, wat sy naam aan die stad verleen.
Op 18 Brumaire van die jaar XII van die Franse Rewolusie (9 November 1804) is die naam van Pontivy verander na Napoléonville. Ná die ontmagting van Napoléon Bonaparte kry die stad sy oorspronklike naam terug, wat later nog eens gewysig is na Bourbonville. Onder die heerskappy van Napoléon III vind die tweede naamsverandering na Napoléonville plaas.
Besienswaardighede en kultuur
Die bekendste historiese geboue is die basiliek Notre-Dame-de-Joie en die kasteel van die adellike gesin Rohan, wat teen die einde van die 15de eeu opgerig is. Pontivy tree op as gasheer van die eindronde van Kan ar Bobl ("Sang van die Volk"), 'n jaarlikse Bretonse musiekwedstryd.
Ierse Vrywilligersmonument
Die Ierse Vrywilligersmonument huldig die Iere wat tydens die Tweede Vryheidsoorlog aan Boerekant geveg het. Dit is op 1 November 1975 in Brixton, Johannesburg deur mev. Betsie Verwoerd onthul, maar dit het verval en is uiteindelik gesloop. Slegs vier pilare van die oorspronklike monument ontwerp deur Jan van Wyk kon gered word en is op 1 November 2002 in Orania heropgerig.
In September 1899 is op 'n vergadering van Iere in Johannesburg die Eerste Ierse Korps (ook bekend as die Wrekerskorps) van ongeveer 200 man onder kol. John Young Filmore Blake (ook bekend as Beau en Mielies), 'n Amerikaanse Ier, gevorm. 'n Tweede Ierse Korps van ongeveer 150 man onder kol. Arthur Lynch (1861–1934) is in Januarie 1900 gestig. Hierdie korpse het gou verval en enkele individue het by Boere-kommando's aangesluit. Blake en ander Iere het die guerrilla-oorlog tot vredesluiting voortgesit.
Canon EF 600mm lens
Die  Canon EF 600mm is 'n supertelefotolens gemaak deur Canon Inc. Die lens het 'n EF-passing wat werk met die EOS lyn van kameras.
Anna Bjorn
Anna Bjorn (gebore 1955) is 'n Yslandse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente More American Graffiti (1979), The Sword and the Sorcerer (1982), en On Top (1982), en in die televisiereeks Remington Steele (1982).
Hyundai Nu-enjin
Die Hyundai Nu-enjin is in 2011 in die Hyundai Elantra vrygestel om die vorige Hyundai Beta-enjin te vervang. Dit is ontwerp om die gaping tussen die nuwe 1.6L Hyundai Gamma-enjin en die 2.0L Hyundai Theta-enjin te oorbrug.
Aanwendings
2011–huidig Hyundai Elantra vyfde geslag 2012–huidig Hyundai i30 2013–huidig Kia Forte LX 2014–huidig Hyundai Mistra
Nu MPi 2.0L
'n Atkinsonsiklus-eksemplaar is in die 2016 Hyundai Elantra vrygestel wat 147 pk @ 6 200 opm en 132 lb-vt teen 4 500 opm lewer.
Andy Richter
Andy Richter (gebore 28 Oktober 1966) is 'n Amerikaanse skrywer, akteur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Cabin Boy (1994), Scary Movie 2 (2001), Madagascar (2005), en The Secret Life of Walter Mitty (2013).
Freue dich, erlöste Schar, BWV 30
Freue dich, erlöste Schar, BWV 30, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Pentacodontidae
Die Pentacodontidae is 'n uitgestorwe familie soogdiere wat tradisioneel in die onderorde Pantolesta van die (polifiletiese) orde Cimolesta geplaas word. Fossiele word in die Paleoseen van Noord-Amerika van Alberta tot Nieu-Meksiko aangetref.
Die onlangse kladistiese ontleding van Halliday (2015) plaas die genusse Bisonalveus, Aphronorus, en Pentacodon nogtans in 'n tak van die Ferae (die kroongroep van die Laurasiatheria) wat ook die Pantodonta en die Periptychidae bevat. Die bekendste lid is Aphronorus wat 'n paar spesies bevat soos A. fraudator, A. ratatoski, A. simpsoni, A. bearspawensis en A. oreili. Hulle is almal taamlik klein diere van 0,5 tot 1 kg swaar. Hulle was faunivoor, maar watter diere hulle presies gevreet het is omstrede.
Van Pentacodon is twee spesies aangetref: P. inversus en P. occultus, altwee in die San Juan-Bekken van Nieu-Meksiko is dié deel van die Paleoseen wat daar Torrejoian genome word. Daar is veral tande en kaakfragmente gevind.
Die genus Bisonalveus het 'n opvallende kenmerk. Die bohoektande het 'n gleuf en die paleontoloë wat dit gevind het (Fox en Scott, 2005) glo dat dit beteken dat hierde soogdier giftig gewees het. Dit het baie diskussie opgelewer omdat giftigheid onder soogdiere seldsaam is.
Daar is nog 'n vierde genus in hierdie familie: Coriphagus. Coriphagus het stewiger tande as Pentacodon en van hierdie genus is ook twee spesies aangetref: C. montanus en C. encinensis.
Diddú
Diddú (gebore 8 Augustus 1955) is 'n Yslandse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Men's Choir (1992) en Movie Days (1994).
Bergisch Gladbach
Bergisch Gladbach is 'n stad in Noordryn-Wesfale in die weste van Duitsland, met 'n bevolking van 105 836 op 31 Desember 2011 en 'n oppervlakte van 83,1 km². Op 1 Januarie 1975 het Bergisch Gladbach verskeie gebiede ontvang en is sedert 1977 'n stad met 'n bevolking van meer as 100 000 inwoners.
Gassum
Gassum is ’n plek in die Deense Midde-Jutlandstreek in die Randers-munisipaliteit. Daar bly 415 inwoners (2008).
Canonical
Canonical Ltd. is 'n private maatskappy wat in die Verenigde Koninkryk gebaseer is en in rekenaarsagteware spesialeer. Die maatskappy is deur die Suid-Afrikaanse entrepreneur Mark Shuttleworth gestig en befonds om kommersiële ondersteuning en verwante dienste vir Ubuntu en verwante projekte te bemark. Canonical het werknemers in meer as 30 lande en het kantore in Londen, Austin, Boston, Sjanghai, Beijing, Taipei, en Man.
Jason James Richter
Jason James Richter (gebore 29 Januarie 1980) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Free Willy (1993), Free Willy 2: The Adventure Home (1995), Free Willy 3: The Rescue (1997), en Vicious (2016).
Lys van Pretoria se voorstede
Pretoria se voorstede is die areas waarin die stad Pretoria in Suid-Afrika opgedeel is. Pretoria bestaan uit 5 streke, naamlik die Oostelike, Noord-oostelike, Noord-westelike, Sentraal-westelike en Suidelike voorstede.
Geleë suid van die Magaliesberg
Hierdie area is ook bekend as Die Moot.
Zweigelt
Zweigelt (soms ook Blauer Zweigelt, Rotburger of Zweigeltrebe genoem) is 'n rooiwynkultivar wat in 1922 in Oostenryk uit twee outochtone druiwesoorte nuut geteel is. Die kultivar is intussen die belangrikste soort rooiwyn in Oostenryk.
Herkoms en benaming
Die naamgewer vir die Zweigelt-kultivar was Friedrich Zweigelt (1888–1964), die latere direkteur (1938–1945) van die Federale Navorsingsinstituut en Skool vir Wyn-, Vrugte- en Tuinbou in Klosterneuburg (deelstaat Neder-Oostenryk). Die kultivar was 'n kruising van St. Laurent en Blaufränkisch wat deur Zweigelt "Rotburger" genoem is - 'n samestelling van die kleur rooi (Duits: rot) en die plek van oorsprong, Klosterneuburg. Eers in 1975 is die kultivar danksy die inisiatief van Lenz Moser en volgens die verordening oor kultivars van gehalte hernoem tot Zweigelt.
Die meeste Oostenrykse wynmakers het intussen oorgeskakel na die nuwe naam, alhoewel die oorspronklike benaming nog op enkele etikette verskyn.
Hyundai Mu-enjin
Die Kia Mu-enjin is 'n variant van die 2,7 Liter Hyundai Delta-enjin, met die hoofverskil die byvoeging van deurlopende veranderlike klepreëling (CVVT of continuous variable valve timing).
Die Mu-enjin lewer 185-194 pk @ 6 000 opm en 'n wringkrag van 182 lb-vt @ 4 000 tot 4 500 opm. Die Mu-enjin is 'n 60-grade sessilinder en beskik oor 'n volle aluminiumblok en -koppe. Dit is 'n DBNA met 4 kleppe per silinder en multipoortbrandstofinspuiting.
Tiffany Haddish
Tiffany Haddish (gebore 3 Desember 1979) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Meet the Spartans (2008), Keanu (2016), en Girls Trip (2017), en in die televisiereeks The Carmichael Show (2015).
Altruïsme
Altruïsme of selfloosheid is 'n beginsel of praktyk waarvolgens ander se welsyn op die hart gedra word. Altruïsme of selfloosheid is die teenoorgestelde van selfsug. Die woord is deur die Franse filosoof Auguste Comte as altruisme geskep, 'n antoniem van egoïsme. Hy het dit van die Italiaanse altrui afgelei wat oorspronklik uit die Latynse alteri afgelei is, en wat "ander mense" of "iemand anders" beteken".
Die idee van altruïsme
Altruïsme gaan in wese oor die omgee vir die welsyn van ander en die stappe om hulle te help.
Antropologie
Marcel Mauss se boek The Gift bevat 'n aantekening wat die ontwikkeling van die idee rondom aalmoese (en uiteindelik ook altruïsme) beskryf. Hy skryf:
"Vrygewigheid is 'n verpligting, want Nemesis wreek die armes en die gode oor die oorvloed van geluk en rykdom van sekere mense wat veronderstel is om dit weg te gee."
Evolusionêre verklarings
In die wetenskap van etologie (die studie van dieregedrag), en meer algemeen in die studie van sosiale evolusie, verwys altruïsme na gedrag deur 'n individu wat die fiksheid van 'n ander individu bevorder terwyl die fiksheid van die individu benadeel word.
Van die voorgestelde meganismes is:
Hierdie verklarings impliseer nie dat mense altyd bewustelik bereken hoe om hulle inklusiewe fiksheid te bevorder wanneer hulle altruïstiese dade doen nie. Evolusie self het sielkundige meganismes soos emosies gevorm wat altruïstiese gedrag bevorder.
Die altruïs kan sy voordele laat toeneem en nadele (koste) laat afneem deur meer altruïsties teenoor sekere groepe te wees. Volgens navorsing is mense meer altruïsties teenoor verwantes as nieverwantes, teenoor vriende as vreemdelinge, teenoor aantreklike as onaantreklike individue, teenoor nie-mededingers as mededingers, en teenoor lede van die ingroep as lede van uitgroepe.
Aanvanklike evolusieproblematiek
Daar is probleme met betrekking tot die vroeë evolusiefase van altruïsme. Die eerste emosioneel empatiese individu sou, indien dit 'n genetiese eienskap was, prakties deur die uitbuiting van voorafbestaande nie-empatiese uitgewis word. Die eerste empatiese individu sou basies elke keer uitgebuit word wanneer 'n ander individu op die regte tyd op die regte plek was om van sy altruïsme misbruik te maak.
Neurobiologie
Jorge Moll en Jordan Grafman, neurowetenskaplikes aan die Nasionale Instituut van Gesondheid en LABS-D'Or-hospitaalnetwerk (J.M.) het die eerste bewyse van die neurale basis vir altruïstiese vrygewigheid verskaf. In hulle navorsing wat in 2006 gepubliseer is, het hulle aangetoon dat suiwer geldelike belonings sowel as liefdadigheidskenkings die mesolimbiese beloningspad aktiveer, 'n primitiewe deel van die brein wat gewoonlik op voedsel en seks reageer. Wanneer vrywilligers ander se belange egter ver bo hulle eie stel deur liefdadigheidskenkings te maak, is nog 'n breinbaan selektief geaktiveer: die subgenuale korteks/septale streek. Hierdie strukture is intiem verwant aan sosiale verknogtheid en verbintenisse in ander spesies. Die eksperiment het daarop gedui dat altruïsme nie 'n verhewe morele eienskap was wat selfsugtige drange onderdruk nie, maar in werklikheid inherent aan die brein is, permanent en aangenaam.
Sielkunde
Die Internasionale Ensiklopedie van Geesteswetenskappe omskryf sielkundige altruïsme as "'n motiveringstaat wat daarop gerig is om 'n ander se welsyn te bevorder".
Die vraag is al geopper of mense werklik tot sielkundige altruïsme in staat is. Aangesien altruïsme in baie gevalle uiteindelik die self bevoordeel, word die selfloosheid van altruïstiese dade bevraagteken. Daniel Batson is 'n sielkundige wat vier hoofmotiewe vir altruïsme geïdentifiseer het: altruïsme om uiteindelik die self te bevoordeel (egoïsme), om uiteindelik die ander persoon te bevoordeel (altruïsme), om 'n groep te bevoordeel (kollektivisme), of om 'n morele beginsel te handhaaf (prinsiplisme). Altruïsme wat uiteindelik op selfsugtige wins gemik is, word dus van selflose altruïsme onderskei, maar die algemene gevolgtrekking is dat empatie-gedrewe altruïsme opreg selfloos kan wees. Die empatie-altruïsmehipotese gaan basies daaroor dat sielkundige altruïsme wel bestaan en deur die empatiese begeerte geaktiveer om iemand te help wat swaarkry. Helpende gedrag word vanaf sowat twee jaar oud by mense gesien, wanneer 'n kleuter in staat is om subtiele emosionele leidrade te verstaan. Navorsing toon dat mense meer geneig is om iemand in nood te help as hulle persoonlik daarvoor verantwoordelik voel om die persoon se nood te verlig. Navorsing toon ook dat die hoeveelheid omstanders wat nood of lyding waarneem, die waarskynlikheid van hulpverlening beïnvloed (die Omstandereffek). Groter hoeveelhede omstanders laat individuele gevoelens van verantwoordelikheid afneem. 'n Getuie met 'n hoë empatiese besorgdheid sal egter geneig wees om persoonlike verantwoordelikheid te aanvaar, ongeag die hoeveelheid omstanders.
Daar is al baie studies oor die uitwerking van vrywilligersdiens (as vorm van altruïsme) op geluk en gesondheid gedoen, en daar is bevind dat daar 'n sterk ooreenkoms tussen vrywilligheidsdiens en huidige en toekomstige gesondheid en geluk bestaan. Dit is belangrik om daarop te let dat, alhoewel navorsing die idee ondersteun dat altruïstiese dade tot geluk lei, dit ook omgekeerd werk—gelukkiger mense is ook meer welwillend. Die verhouding tussen altruïstiese gedrag en geluk is dus wederkerig.
Sosiologie
"Sosioloë bemoei hulle lank reeds met die wyse waarop 'n goeie samelewing gebou word" ("Altruism, Morality, and Social Solidarity". Amerikaanse Sosiologiese Vereniging (ASA). ). Die ASA gee ook hierdie erkenning aan Openbare sosiologie: "Die intrinsieke wetenskap, beleid en openbare relevansie van hierdie ondersoekveld in die daarstelling van 'goeie samelewings' is onbetwisbaar." ("Altruism, Morality, and Social Solidarity" ASA). Hoe altruïsme geskep, georganiseer en uitgevoer word, en waardeur dit op groepsvlak gemotiveer word, is 'n fokusarea wat sosioloë ondersoek sodat hulle kan teruggee aan die groepe wat bestudeer word en sodoende "'n goeie samelewing" kan bou.
Patologiese altruïsme
Patologiese altruïsme vind plaas wanneer altruïsme tot ongesonde uiterstes gevoer word, en daartoe lei dat óf die altruïstiese persoon benadeel word, óf die goedbedoelde dade meer kwaad as goed veroorsaak.
Voorbeelde sluit in depressie en uitbranding by veral professionele gesondheidswerkers, 'n ongesonde fokus op ander persone ten koste van 'n individu se eie behoeftes, die opgaar van diere en oneffektiewe filantropiese en maatskaplike programme wat die situasies wat hulle veronderstel is om te verbeter, uiteindelik vererger.
Godsdienstige sienings
So te sê alle wêreldgodsdienste bevorder altruïsme as 'n baie belangrike morele waarde. Boeddhisme, die Christendom, Hindoeïsme, Islam, Djainisme, Judaïsme and Sikhisme, ens., lê besondere klem op altruïstiese sedes.
Filosofie
Daar bestaan 'n wye verskeidenheid filosofiese sienings van die mens se verpligting of motivering om altruïsties op te tree. Voorstanders van etiese altruïsme beweer dat individue moreel verplig is om altruïsties op te tree. Die teenoorgestelde siening, etiese egoïsme, voer aan dat morele agente altyd in hulle eie belang moet optree. Etiese altruïsme sowel as etiese egoïsme vorm 'n kontras met utilitarisme waarvolgens elke agent se optrede ten doel moet hê om die doelmatigheid van hulle funksie en die voordele vir hulleself en hulle medemens te maksimaliseer.
Angenehmes Wiederau, BWV 30a
Angenehmes Wiederau, BWV 30a, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Khmer (volk)
Die Khmer (Khmer: ខ្មែរ [kʰmaːe], Noord-Khmer: [kʰmɛr]), soms ook Kambodjane genoem, is 'n nasie en etniese groep inheems aan Kambodja en die aangrensende lande van Suidoos-Asië, veral Thailand en Viëtnam. Hulle vorm die titulêre nasie van Kambodja en maak omtrent 90% van Kambodja se bevolking uit.
Die Khmer behoort tot die Mon-Khmer-volke en praat Khmer as moedertaal wat saam met Viëtnamees tot die Austro-Asiatiese tale behoort.
Die Khmer is hoofsaaklik aanhangers van die Theravada-Boeddhisme, byna 95% volgens die laaste skatting in 2010, gevolg deur klein minderhede soos Moslems, Hindoes en Christene.
Wêreldwyd leef sowat 12 miljoen Khmer, waarvan sowat 1,2 miljioen in Thailand en omtrent tussen 1 en 1,4 miljioen in Viëtnam, waar hulle tot een van die 54 amptelik erkende etniese groepe behoort. Naas Viëtnamese, Tai en Thai vorm Khmer die vierde grootste etniese groep in Viëtnam.
Henry King (regisseur)
Henry King (24 Januarie 1886 – 29 Junie 1982) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Tol'able David (1921), The Song of Bernadette (1943), David and Bathsheba (1951), en The Snows of Kilimanjaro (1952).
Berlare
Plekke in die munisipale gebied van Berlare: Berlare (dorp), Overmere en Uitbergen.
Besienswaardighede
Die Bareldonkkapel. Die bou van die kapel is in 1300 begin, en latere wysigings is in die 17e en 18e eeu aangebring.
Moers
Moers [mœʁs] is 'n stad in Noordryn-Wesfale in die weste van Duitsland, met 'n bevolking van 105 102 op 31 Desember 2011 en 'n oppervlakte van 67,7 km². Die stad is wes van Duisburg en noord van Krefeld geleë. Die eerste historiese verwysing na Moers dateer uit die 9de eeu en op 20 Julie 1300 het die stad stadstatus gekry. Op 1 Januarie 1975 het Moers verskeie gebiede ontvang en is sedertdien 'n stad met 'n bevolking van meer as 100 000 inwoners.
Gimming
Gimming is ’n plek in die Deense Midde-Jutlandstreek in die Randers-munisipaliteit. Daar bly 238 inwoners (2008).
Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret, BWV 31
'Der Himmel lacht! Die Erde jubilieret, BWV 31', is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Mandel Kramer
Mandel Kramer (12 Maart 1916 – 29 Januarie 1989) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Fighting Back (1982) en in die televisiereekse Guiding Light (1952) en The Edge of Night (1956).
Saga Garðarsdóttir
Saga Garðarsdóttir (gebore 6 Augustus 1987) is 'n Yslandse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Reverse (2015) en Woman at War (2018), en in die televisiereeks Steypustöðin (2017).
Koffiekabinet
'n Koffiekabinet (Engels: Coffee cabinet) is 'n roomys-gebaseerde drankie wat byna uitsluitlik op Rhode Island en in die suidooste van Massachusetts aangetref word. Dit bestaan uit koffieroomys, -stroop, en melk. Die bestanddele word in 'n menger vir drankies of melkskommel gemeng. In onlangse jare het dit moeiliker geword om 'n outentieke kabinet te vind, maar baie romerye op Rhode Island bedien dit nog, insluitend die Delekta's Pharmacy in Warren en die Original Vanilla Bean in South Kingstown. Die Newport Creamery, 'n ketting van familierestaurante wat byna uitsluitlik op Rhode Island aangetref word, bedien 'n variasie van kabinette met ysmelk onder die naam "Awful Awful". Elders in Nieu-Engeland word daar dikwels daarna as 'n frappe verwys.
2006 Italiaanse Grand Prix
Die 2006 Formule Een Italiaanse Grand Prix is op 10 September 2006 op die Autodromo Nazionale Monza, in Italië, gehou. Dit was die vyftiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Michael Schumacher in sy Ferrari gewen.
Don Rickles
Don Rickles is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Kelly's Heroes (1970), Toy Story (1995), Casino (1995), en Toy Story 2 (1999).
Varkgras
Varkgras of voëlduisendknoop (Polygonum aviculare) is 'n kruidplant uit die duisendknoopfamilie Polygonaceae. Die plant is inheems aan Eurasië, maar is 'n indringerplant in Noord-Amerika en in dele van die Suidelike Halfrond, soos Suid-Afrika en Australië.
Dit is 'n eenjarige of soms meerjarige plant wat vinnig plekke koloniseer waar die grond saamgedruk of opgegrawe is. Dit is dikwels die eerste saadplant om te ontkiem. Sy worteltjies is baie fyn en kan in saamgedrukte grond goed deurdring. Dit lyk na 'n grasmat, maar dit is nie 'n monocot nie. Die plant het klein pienk tot wit blommetjies.
Verspreiding
In Afrika is die spesie inheems in Algerië, Egipte, Eritrea, Ethiopië, Marokko, Libië en Tunisië.
Linkerflank
Die linkerflank moet dus naby die onkantlyn bly en word gereeld gestraf, maar wen ook dikwels vir sy span strafskoppe. Meeste lande gebruik nommer 6 as 'n linkerflank, ook bekend as 'n baljagter, maar in Australië en Nieu-Seeland word die nommer 7 vir die posisie gebruik.
Voorbeelde van goeie linkerflanke is Richie McCaw, Phil Waugh, Serge Betsen, Corné Krige en Heinrich Brüssow.
Marlene van Niekerk
Marlene van Niekerk (gebore 10 November 1954) is ’n veelbekroonde, internasionaal bekende Afrikaanse skrywer en digter, wat professor is in Kreatiewe Skryfkuns aan die Universiteit van Stellenbosch. Onder die vele pryse wat haar skryfwerk verower is onder andere die Hertzogprys vir prosa en ook vir poësie.
Lewe en werk
Van Niekerk is op 10 November 1954 op 'n plaas in Tygerhoek (vandag Riviersonderend) naby Caledon in die Wes-Kaap gebore. Sy het in Riviersonderend en Stellenbosch skoolgegaan en het aan die Hoërskool Bloemhof gematrikuleer. Daarna het sy tale en filosofie aan die Universiteit van Stellenbosch studeer waar sy in 1978 haar MA-graad verwerf het met 'n verhandeling oor die aard en belang van die literêre vormgewing in Friedrich Nietzsche se Also sprach Zarathustra.
In 1979 het sy na Duitsland getrek waar sy haar in die teaterwese bemoei het as leerlingdirekteur. Sy het onder ander in Stuttgart en Mainz gewerk. Van 1980 tot 1985 het sy haar studies in filosofie aan die Universiteit van Amsterdam in Nederland voortgesit en 'n doktorsgraad met 'n verhandeling oor die werke van Claude Lévi-Strauss en Paul Ricoeur voltooi.
Na haar terugkeer na Suid-Afrika het sy filosofie aan die Universiteit van Zoeloeland en later die Universiteit van Suid-Afrika doseer. Daarna is sy as lektor in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van die Witwatersrand aangestel.
Marlene van Niekerk is tans Professor by die Department Afrikaanse en Nederlands van die Universiteit van Stellenbosch, waar sy ook programkoördineerder is vir die MA in kreatiewe Afrikaanse skryfkunde.
Skryfwerk
Haar gedigte word saam met dié van onder andere André le Roux en Etienne van Heerden opgeneem in die versamelbundel “Poort 1972”, wat ’n keur is uit die werk van hoërskoolleerlinge. Daarna publiseer sy ook in Standpunte. Sy maak haar debuut as digter met die bundel “Sprokkelster”, waar die titel aanduidend is van die klein brokkies ster van die goeie lewe wat ons van ’n goeie Vader ontvang. In hierdie gedigte beleef sy dan ook die aarde en die lewe met vreugde en sy sien dat die aardse dinge vol goddelike elemente is. Selfs die herinnering van ’n kind se wit haan wat geslag word, is uitgebeeld as deel van hierdie misterieuse lewenstapisserie. Musiek speel ’n groot rol in die gedigte en so ook die natuurbelewing, wat telkens in beeldryke taal vergestalt word. Die sombere bly egter nie agterweë nie, sodat die lewe in al sy fasette hier uitgebeeld word. “Gesinsvermaak” beeld die take wat kinders en ouers met ontoereikende instrumente moet verrig met vernuftige woordgebruik uit, terwyl “Openbaring” en “Voorjaarsprokie vir my ma” die resultaat is van ’n sprokiesagtige kinderlike verbeeldingspel. “Troetelwoorde vir Ogilvie Douglas” se byskrif dui aan dat die inspirasie daarvoor ’n bosbouer by Grabouw was wat op ’n reëndag met sy mongoolkind op sy skoot gesit het. Die gedig gee dan weer hoe die pa met oneindige deernis en liefde met sy verstandelik gestremde kind praat en afsluit met die gebed vir seëninge vir die kind en die ouers. “Kaapstad: Saterdag om een” beskryf die tyd wat die stad leegloop na die oggend se bedrywigheid met treffende beelde wat die skielike afname in aktiwiteit beklemtoon. Die titel van “By Toccata en fuga in D mineur” verwys na ’n orrelwerk van Bach, met die gedig wat die skepping daarvan vergelyk met die wonderwerk van God se skepping van die heelal, sodat hierdie musiek ook ’n wonderwerk word. In “Karoo” eggo die plaasname die durende geloof van die boere dat die reën ook vir hulle verligting van die droogte sal bring, maar selfs al kom die reën nie is hulle gehard genoeg om te oorleef. Ander noemenswaardige gedigte sluit in “Hexriviervallei”, “Tribulus terrestris”, “Ballade van Bettiesbaai”, “Openbaring op ’n Saterdag” en “Vertroosting”. T.T. Cloete beskou hierdie bundel as “ongetwyfeld die beste debuutbundel van 1977” en “tegelyk van die beste jongere poësie van die afgelope jare”. “Sprokkelster” ontvang in 1978 die Eugène Marais-prys en in 1979 die Ingrid Jonker-prys.
“Groenstaar” se titel dui op die oogsiekte gloukoom, waardeur die oogbal progressief verhard, wat die gesigsveld laat inkrimp en tot algehele blindheid kan lei, terwyl dit ook ’n jaloerse kyk kan beteken. In die bundel fokus die gedigte dan ook op klein en intense emosies en spesifieke komponente, sodat die kern daarvan in fokus kom. Telkens as die werklikheid vervaag, neem die droom oor. Die onderwerpe word waargeneem vanuit die wit van die Europese milieu (wat die oorsprong is van die meerderheid gedigte) waardeur in die geleidelike oorgang van die gedigte in die bundel die groen van die vaderland begin deurskemer. Die digter slaag daarin om ’n diepsinnige idee-wêreld op eenvoudige manier weer te gee met ’n woordvernuf en klankrykheid wat bekoor. ’n Aantal gedigte beeld die plekke en ervarings van haar herkoms direk uit, soos “Fragment uit stories wat my pa vertel”, “Weskusmirakel” en “Onderdorp”, met veral “’n Psalm vir die onderdorp” wat treffend is weens effektiewe gebruik van volksliedjies en geestelike liedere. Daar is ook treffende gedigte waaruit toegeneentheid jeens Nederland en Europa blyk, soos “Die wederkerende visioen van johannesmispelblom op koninginnedag in Amsterdam” en “Vir Jan met de zomerhanden”. “Groenstaar” is in 1984 op die kortlys vir die toekenning van die Louis Luyt-prys.