cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uruk
Uruk tot in die laat oudheid
Die ziggoerat is ook die Ur-Nammu-ziggoerat genoem, na sy bouer, Ur-Nammu. Ná die val van Ur (omstreeks 2000 v.C.), het Uruk vinning agteruitgegaan tot omstreeks 850 v.C., toe die Nieu-Assiriese Ryk dit as ’n provinsiale hoofstad geannekseer het. Onder die Nieu-Assiriese en Neo-Babiloniese Ryk het Uruk baie van sy voormalige glorie herwin. Teen 250 v.C. is ’n nuwe tempelkompleks, die "Hooftempel" (Akkadies: Bīt Reš), noordoos van die Uruk-tydperk se Anu-distrik gebou. Die Bīt Reš en die tempel Esagila was die twee hoofsentrums van Neo-Babiloniese sterrekunde. Al die tempels en kanale is ook herstel. Uruk was in dié tyd verdeel in vyf hoofdistrikte: dié van Adad-tempel, Koninklike Vrugteboord, Ištar-poort, Lugalirra-tempel en Sjamasj-poort.
Uruk, wat as Orcha (Ὄρχα) aan die Grieke bekend was, het steeds in die Seleukidiese Ryk floreer. Dit was toe 300 hektaar groot en het dalk 40 000 inwoners gehad. In 200 v.C. is die "Groot Heiligdom" (wigskrif: E2.IRI12.GAL; Sumeries: eš-gal) van Isjtar tussen die Anu- en Eanna-distrik gebou. Die ziggoerat van die tempel van Anu, wat in dié tydperk herbou is, was die grootste wat ooit in Mesopotamië gebou is. Toe die Seleukiede Mesopotamië in 141 v.C. aan die Partiërs afstaan, het Uruk weer agteruitgegaan en nooit herstel nie. Die val van Uruk kon deels aan die verskuiwing van die Eufraat te wyte gewees het. Teen 300 n.C. was Uruk hoofsaaklik verlate, maar ’n groep Mandeërs het hulle daar gevestig. Teen omstreeks 700 n.C. was die terrein heeltemal verlate.
Yasmin Levy
Yasmin Levy (Hebreeus: יסמין לוי), gebore op 23 Desember 1975 in Jerusalem, is 'n Israeliese sanger-liedjieskrywer van Judeo-Spaanse musiek.
Yasmin Levy is gebore in 'n ​​Sefardiese familie van Izmir, Turkye. Haar vader, Itshak (Isak) Levy (1919-1977) was 'n komponis en hassan (kantor), en ook 'n pionier navorser in die lang en ryk geskiedenis van die Ladino musiek en kultuur van die Spaanse Jode en sy diaspora, synde die redakteur van Ladino taal tydskrif Aki Yerushalayim. Sy sing in Ladino, Hebreeus en Spaans.
Rooivingers
Die rooivingers (Cheilodactylus fasciatus) is 'n endemiese vis aan die Suider-Afrikaanse kus en kom voor van die Kunenerivier tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as redfingers.
Voorkoms
Die vis se lyf en kop is bedek met onreëlmatige donker kolle terwyl die liggaam bedek is met vertikale donker strepe. Die strepe gaan nie reg oor die vis se lyf nie, maar wissel mekaar af bo en onder die sylyn. Die stertvin is bedek met donker kolle en strepe en die pektorale vinne het ook swart strepe op. Die vis word 30 cm lank.
Habitat
Die vis leef in rotsagtige areas en riwwe tot op dieptes van 25 m en hulle eet ander bodembewoners soos skaaldiere en wurms. Die vis oorleef in kouewater akwariums.
Reyer Anslo
Reyer Anslo (1622 of 1626 - 16 Mei 1669) was 'n Nederlandse digter.
Lewe
Anslo is gebore in Amsterdam en as Mennoniet grootgemaak. Hy is gedoop in 1646. Hy het vroeë roem behaal as digter in Amsterdam. In 1649 het hy saam met Arnout Hellemans Hooft (1629-1680), die seun van P.C. Hooft, na Rome gereis; en in November 1651 daar aangekom. In Desember is hy saam met drie-en-veertig ander mense in die Katolieke Kerk ontvang, soos blyk uit die manuskripverslae van die Vereniging van Jesus (Lit. annuae Soc. Jes., In die Boergondiese biblioteek by Brussel, VI, nr. 21818b fo 300, ao 1651). Hy het na Rome gegaan waar hy sekretaris van kardinaal Luigi Capponi geword het, en van Pous Innocentius X 'n goue medalje ontvang het vir sy werk as digter. In 1655 is hy bekendgestel aan Koningin Christina van Swede, aan wie hy nuwe gedigte opgedra het. 'n Gedig getiteld "De Zweedsche Pallas" het aan hom 'n goue ketting besorg. Hy het in Perugia beswyk.
Werke
Anslo se versamelde werke is in 1713 gepubliseer. Dit sluit 'n tragedie, De parysche bloed-bruiloff 1649), wat handel oor Bartolomeusnag, in. Hy het ook 'n epos geskryf, Die Plaag by Napels (1656).
Novelle
'n Novelle is ‘n geskrewe, fiktiewe, prosaverhaal gewoonlik langer as 'n kortverhaal maar korter as 'n roman. Die woord is afgelei van die Italiaanse woord "novella–", vroulike vorm van "novello–", wat "nuut" beteken. Dit is 'n algemene literêre genre in verskeie Europese tale.
ŉ Novelle bevat normaalweg minder intrige as 'n roman, maar meer ingewikkelde intriges as 'n kortverhaal. Die intriges kry ook meer tyd om te ontwikkel as in die geval van kortverhale. Anders as met romans is dit gewoonlik nie in hoofstukke opgedeel nie, en is baie maal bedoel om in een sessie gelees te word, net soos die kortverhaal, hoewel oop ruimte soms gebruik word om gedeeltes te skei. Dit behou dus die geheeleffek. Warren Cariou skryf:
"The novella is generally not as formally experimental as the long story and the novel can be, and it usually lacks the subplots, the multiple points of view, and the generic adaptability that are common in the novel. It is most often concerned with personal and emotional development rather than with the larger social sphere. The novella generally retains something of the unity of impression that is a hallmark of the short story, but it also contains more highly developed characterization and more luxuriant description."
Die novelle as literêre genre se ontwikkeling begin met die vroeg-Renaissance literêre werke van die Italianers en Franse. Vernaam Giovanni Boccaccio (1313–1375), skrywer van die Decameron (1353)—honderd novelles vertel deur tien mense, sewe vroue en drie mans wat vlug van die Swart Dood deur te ontsnap van Florence na die Fiesole-heuwels, in 1348; en deur die Franse koningin, Marguerite de Navarre (1492–1549), [ook bekend as Marguerite van Valois, et. alii.], skrywer van Heptaméron (1559)—Twee-en-sewentig oorspronklike Franse vertellings (gemodelleer volgens die struktuur van die Decameron).
Dit was nie tot die laat agtiende en vroeë negentiende eeu wat skrywers die novelle tot 'n literêre genre, gestruktureer volgens voorskrifte en reëls, gevorm het nie. In die tyd was die Duitsers die mees aktiewe skrywers van die Novelle (Duits: "Novelle"; meervoud: "Novellen"). Vir die Duitse skrywer is 'n novelle 'n fiktiewe narratief van onbepaalde lengte—van 'n paar tot honderde bladsye—beperk tot 'n enkele, aksiebelaaide gebeurtenis, situasie of konflik wat lei tot 'n onverwagse keerpunt (Wendepunkt), en aanleiding gee tot 'n logiese maar verrassende einde; Novellen neig om 'n konkrete simbool te bevat, wat die verhaal se vaste punt is. Hulle is nog steeds bekend.
Viedgesville
Viedgesville is 'n klein dorpie in die Transkeistreek, Oos-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie lê langs die N2 nasionale pad en is vernoem na 'n Duitse handelaar wat homself hier gevestig het in die 19de eeu. Die pad na Koffiebaai draai hier af.
Wolf
Die wolf (IPA: ♂: 'vɔlf ♀: 'vɔlfən) (Canis lupus) (meervoud: wolwe; vroulike enkelvoud: wolvin; vroulike meervoud: wolvinne) is 'n soogdier wat soortgelyk is aan sekere hondesoorte omdat wolwe sowel as honde tot die canidae-familie behoort. Wolwe lewe meestal in groepe, waarin hulle weer familie-eenhede het. Dit is die grootste hondagtige roofdier van die familie Canidae wat in die natuur voorkom. Hoewel die wolf vroeër talryk was in Noord-Amerika en Eurasië, kom hy nou binne ’n kleiner gedeelte van sy voormalige grondgebied voor weens die wydverspreide habitatvernietiging, die mens se indringing van sy habitat, asook die gevolglike wolf-tot-mens skermutselings, wat op verdelging uitloop. Tog word die wolf, alles in ag genome, volgens die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur beskou as ’n diersoort wie se uitsterwing ons die minste oor bekommerd hoef te wees. Wolwe word vandag in sommige gebiede beskerm, vir ontspanning gejag, of staar uitwissing in die gesig, as gevolg van ’n toegedigte bedreiging vir die mens, vee en troeteldiere.
Wolwe is sosiale roofdiere waarvan die troppe soos kerngesinne funksioneer: dit bestaan uit ’n wolfpaar, wat alleenreg oor voedsel en voortplanting handhaaf, hul biologiese afstammelinge en soms ook aangenome ondergeskiktes. Die leiers van hierdie groepe staan bekend as die alfamannetjie en alfawyfie. Hoefdiere word hoofsaaklik gejag deur die prooi oor kort afstande moeg te hardloop. Wolwe is in hul tuisgebied tipiese roofdiere wat heel bo-aan die voedselketting geleë is, met slegs mense en tiere wat ’n beduidende bedreiging vir hulle inhou.
DNS-volgordebepaling- en genetiese drywingtoetse bevestig dat die wolf ’n gemeenskaplike voorouer met die hond deel. ’n Etlike aantal ander wolfsubspesies is al aangeteken, hoewel die werklike getal subspesies steeds onbepaald is.
In streke waar beide die mens en wolf woonagtig is (oftewel simpatries leef), sal die wolf dikwels in die volksverhale en godeleer van die betrokke menslike kultuurgroep teenwoordig wees en as beide positief en negatief uitgebeeld word.
Ewolusie
Die waarskynlikste voorganger van die wolf is Canis lepophagus, ’n klein Noord-Amerikaanse hondagtige met ’n smal skedel uit die Mioseentydperk, wat ook die vader van die prêriewolf (coyote) kon gewees het. Party fossiele wat opgediep is van die C. lepophagus, wat wel groter is en ’n breër kopbeen het, dui daarop dat dit dalk die oerdier kon wees waaruit die wolf voortgespruit het. Die eerste wolwe se oorsprong kan teruggevoer word tussen die Blankaanse era en die begin van die Irvingtoniese era. Onder hulle was die Canis priscolatrans, ’n klein spesie wat nouliks met die rooiwolf ooreenstem, wat Eurasië inbeweeg het deur die Beringlandbrug oor te steek. Die nuwe Eurasiese C. priscolatrans -bevolking het tot C. etruscus en daarna tot C. mosbachensis ontwikkel.
Hierdie oerwolf trek baie na die moderne suidelike wolfbevolkings van die Arabiese Skiereiland en Suid-Asië, wat eertyds gedurende die vroeë Kwarternêre Ystydperk tot omstreeks 500 000 in Europa verspreid was. C. mosbachensis het tot Canis lupus ontwikkel en Noord-Amerika in die laat-Rancholabreaanse tydperk weer beset. Die reeds gevestigde groter hondagtige, Canis dirus, het 8 000 jaar gelede uitgesterf toe die groot prooidiere waarvan dit geleef het uitgewis is. Mededinging met die nuwe aankomelinge om die oorblywende kleiner en vlugvoetiger prooi kon aanleiding tot sy ondergang gegee het. Weens die uitsterwing van die reusewolf het die moderne wolf as die enigste groot en wydverspreide hondagtige spesie oorgebly.
Die Noord-Amerikaanse herbesetting het moontlik in etlike vlae plaasgevind. Op die randgebied van hul tuisgebied is die meeste uiteenlopende bevolkings aangetref. Hierdie bevolkings (C. l. arctos op die Hoogarktiese eilande, C. l. lycaon aan die oostelike woude, C. l. baileyi in die verre suide en C. l. rufus op die hoek van die vasteland wat reg oorkant die indringingspunt is) word beskou as die moontlike Eurasiese oorlewende wolwe van vroeë migrasies. C. l. baileyi, C. l. lycaon en C. l. rufus toon enkele gemeenskaplike oertrekke en taksonomiese verwantskappe onder mekaar. Laat-Pleistoseense fossieloorblyfsels van bonkige wolwe, soortgelyk aan C. l. arctos en C. l. albus, is aan die suidelike Kaliforniese kusgebied opgegrawe, wat aantoon dat die Noord-Amerikaanse wolfsubspesies eens wydverspreid was. Hulle is moontlik deur gletservorming tydens die Ystydperk suidwaarts gedryf, hoewel wolwe nie meer daar voorgekom het nie. Die fossiele van kleingeboude wolwe wat baie met die C. l. baileyi ooreenstem is in ’n gebied wat Kansas en suidelike Kalifornië insluit gevind. Dit dui op ’n Laat-Pleistoseense bevolkingsverandering: die groot arktiese wolwe het suide toe beweeg; die kleiner wolfsoorte wat by die hitte aangepas was, het weer gedy soos die klimaat meer gematig geword het.
Die Japannese wolwe, wat reeds uitgesterf het, is afkomstig van die groot Siberiese wolwe wat 20 000 jaar gelede tydens die Pleistoseentydperk die Koreaanse Skiereiland en Japan koloniseer het voordat die land van die Asiatiese vasteland afgeskei het. Gedurende die Holoseentydperk het die Straat van Tsjoegaroe verbreed en Honsjoe van Hokkaidō afgesny, wat klimaatsveranderinge tot gevolg gehad het. Dit het weer gelei tot die uitsterwing van die meeste groot hoefdiere wat die eilandgroep bewoon het. Straks het die Japannese wolwe tussen 7 000 – 13 000 jaar gelede eilandverdwerging ondergaan om by hierdie klimaats- en omgewingsdruk aan te pas. C.l. hattai (voorheen inheems aan Hokkaidō) was aansienlik groter as die suidelike C.l. hodophilax, omrede dit in hoogliggende gebiede gehou en sodoende groter prooi kon teiken. Nog ’n rede kan ook wees dat die wolwe voortdurende genetiese wisselwerking met afgedwaalde wolwe uit Siberië gehad het.
Subspesies
Vanaf 2005 word 39 subspesies erken, wat die rooiwolf en twee hondsubspesies, Canis lupus dingo en Canus lupus familiaris, insluit. Die wolfsubspesies word in twee groepe verdeel:
Die "Noordelike wolwe" is fris gebou, toegerus met groot breine en sterk skeurtande en bewandel Noord-Amerika, Europa asook die noordelike Asië.
Die "Suidelike wolwe" kom inheems aan die Arabiese Skiereiland en Suid-Asië voor. Hul word uitgeken aan hul kort pelshare, klein breine en swak skeurtande. Dié groep kan dalk oorblywende spesies van die destydse oerwolwe wees, daar hulle ’n noue ooreenkoms met die gefossileerde Europese wolwe toon. Die veranderingkoers wat in hul DNS-volgordebepaling nagespoor is plaas hul oorsprong sowat 800 000 jaar terug, in teenstelling met die Amerikaanse en Europese afstammelinge wat maar 150 000 jaar terug dateer. Die Suidelike wolwe maak grotendeels kort, skerp blafgeluide en huil selde. Daar bestaan die moontlikheid dat honde en dingo’s uit hierdie groep ontstaan het.
In vergelyking met die Noordelike en Suidelike wolwe is diegene in Sentraal- en Oos-Asië maar van middelmatige grootte. Die verskillende breinmassas van die onderskeie wolfbevolkings is goed omskryf: die wolwe van die noordelike Europa het die grootste breine, gevolg deur die Noord-Amerikaanse wolwe, wat effens kleiner is, en laastens die Suidelike wolwe wat se breine die kleinste is. Oor die algemeen is die Suidelike wolwe se breine 5 – 10% kleiner as die Noordelike wolwe s’n. Ofskoon die gedrag en bou van die twee groepe verskil, kan teling tussen die Noordelike en Suidelike wolwe tog plaasvind: die Londense Dieretuin het byvoorbeeld eenkeer daarin geslaag om ’n Europese wolf met ’n Indiese wolvin te kruis. Die wolfwelpie het bykans op ’n druppel water na sy vaar gelyk.
Makmaking
Navorsing rakende die genetiese afstand van mitochondriese DNS tussen honde en Eurasiese wolwe het bewys dat die wolf die enigste voorsaat van die hond is. Die hond het vier mtDNS-stambome, wat aan die hand doen dat vier onafhanklike makmaak-gebeurtenisse plaasgevind het. ’n Latere studie het mtDNS-bewyse gevind wat dui op ’n gemeenskaplike oorsprong van alle honde wat uit ’n enkele Oos-Asiatiese genepoel afkomstig is. ’n Ander studie bevind weer dat die Midde-Ooste die bron van die meeste genetiese diversiteit van die hond is en daarom ook die heimat van makmaak-gebeurtenisse behoort te wees. Navorsing aan die Kunming Instituut van Dierkunde voer aan dat die hond die afstammeling is van die wolwe wat minder as 16 300 jaar gelede aan die suide van die Yangtzerivier in China makgemaak is. Vergelykings wat tussen die liggaamsbou van die hond en die wolf gemaak is vooronderstel dat die wolfvoorsate van die Midde-Oosterse of Suid-Asiatiese soorte moes gewees het.
Die makmaakproses bly ’n algemene twispunt. Daar word deurgaans geglo dat die hond deur kunsmatige seleksie geteel is. Tog het die algemene onvermoë om volwasse wolwe te dresseer sekere wetenskaplikes laat dink dat die makmaakproses eerder deur natuurlike teeltkeuse geskied het. Daar word aangevoer dat in die tyd toe die Mesolitiese mensegemeenskappe permanente nedersettings begin bou het, hulle ’n nuwe nis (naamlik die afvalhoop) vir wolwe geskep het. Hierdie wolwe het in ’n kommensalistiese simbiose met mense geleef deur geslagte lank hul afval te eet. Natuurlike seleksie tussen wolwe wat ’n mindere vlugafstand en skuheid vir die mens se teenwoordigheid openbaar het, het veroorsaak dat die wolf met verloop van tyd liggaamsveranderinge ondergaan het. So het ’n geleidelike afskaling van oortollige eienskappe, wat voorheen noodsaaklik was om grootwild mee te jag, plaasgevind.
Alhoewel honde die naaste aan wolwe verwant is, is daar heelwat liggaams- en gedragsverskille. Die vergelykings wat tussen die wolf en die hond se gedrag en anatomie gemaak word, toon dat die laasgenoemde se fisiologie en gedrag met dié van jong wolwe s’n strook. Dit is ’n toonbeeld van neotenie en pedomorfisme.
Die middeloorholtebeen (tympani bullae) van die wolf is groot, bolvormig en bykans sferies, terwyl die hond s’n kleiner, verdig en ietwat verfrommeld is. Wat grootte betref, is wolwe geneig om 20% groter skedels en 10% groter breine as hul honde-eweknieë te ontwikkel. Hierdie vermindering betrek die dele van die hond se brein wat ’n rol speel by gewaarwording. Die gebit van die wolwe is ook in verhouding groter as dié van honde; die voorkiestande en malers van wolwe is baie minder saamgedruk en het ingewikkelder knobbelpatrone.
Wolwe het ’n prekoudale klier by die basis van hul sterte, wat gebruik word om ’n feromoon op ’n ander wolf af te skei, om sodoende daardie spesifieke wolf as ’n troplid te merk. Hierdie inlywing word gewoonlik deur die alfamannetjie uitgevoer. Die prekoudale klier ontbreek by die hond. Tewe raak jaarliks twee keer bronstig, wolvinne slegs een keer.
Die wolf se voorbene is nader aan mekaar as dié van honde en eersgenoemde se voetspore is verder uit mekaar. Hul sterte hang regaf of is effens binnetoe na die lyf gekrul wanneer in ’n neutrale gemoedstoestand verkeer. Honde se sterte is gewoonlik effens gekrul. Wolfpote is in die reël groter as hondepote, hoewel dit bykans onmoontlik is om met sekerheid ’n wolf en hond se pote wat ewe groot is van mekaar te onderskei. Die meeste honde is geneig om ronder voetspore as wolwe te trap.
Ontleedkunde
Wolwe is slanke, sterkgeboude diere met groot, afwaartse ribbekaste en rûe wat skuins na agter loop. Hul buike is ingetrek en die nekke is baie gespierd. Die ledemate is lank en stewig, met betreklike klein pootjies. Die voorpote het elk vyf tone, terwyl die agterpote vier het. Die voorbene is oënskynlik binne die bors ingedruk, met die elmboë wat inwaarts wys, terwyl die pote uitwaarts gerig is. Wolvinne is geneig om smaller muile en voorkoppe, dunner nekke, effens korter bene en ligter skouers as die mannetjies te hê. Vir hul grootte is wolwe baie sterk: hulle beskik oor genoeg krag om ’n bevrore eland-(moose) en perdekarkas om te gooi.
Hulle kan ook ’n snelheid van tussen 56–64 km/h haal en vir langer as 20 minute aanhou hardloop, hoewel nie noodwendig teen daardie spoed nie. In koue klimaatstreke kan wolwe die bloedtoevoer naby die huid verminder om meer liggaamshitte te behou. Die hitte van hul pootkussinkies word apart van die res van die liggaam gereguleer en word net bokant vriespunt van weefsel gehou waar die kussinkies met die sneeu en ys in aanraking kom. Die ingewande van volwasse wolwe is tussen 460–575 cm lank, wat in verhouding met die liggaamslengte 4.13–4.62 is. Die maag kan 7–9 kg voedsel en tot 7,5 ℓ water hou. Die lewer is taamlik groot en weeg 0,7-1,9 kg by die mannetjies en 0,68 – 0,82 kg by die wyfies.
Die wolf se kop is groot en swaar, met 'n breë voorkop, sterk kake en 'n lang, stomp muil. Die ore is taamlik klein en driehoekig. Die kop word op dieselfde hoogte as die rug gehou en slegs opgelig wanneer hulle op die qui-vive is.
Die tande is groot, swaar en sterk genoeg om bene deur te byt, hoewel nie so gevorderd soos by hiënas nie. Die slagtande is stewig en betreklik klein (26 mm). Die wolf kan ’n vergruisingsdruk van moontlik 1 500 lbf/dm² uitoefen, in vergelyking met die 750 lbf/dm² van ’n Duitse herdershond. Hierdie druk is genoeg om die meeste bene oop te breek en om ’n halfduim (1,27 cm) vangrieme met een hap deur te byt.
Wolwe trek na Duitse herdershonde en huskies wat die liggaamsgestalte betref, maar is deur hul ooghoek van 40º–45º, (eerder as 53º–60º ) en groter kop- en tandgrootte onderskeibaar. As ’n wolf met ’n prêriewolf vergelyk word, het die wolf ’n groter en breër snoet, korter ore, verhoudingsgewys ’n kleiner breinkas en is die sweetkliere by hul pootkussinkies afwesig.
As hulle met jakkalse vergelyk word, is wolwe groter en swaarder, het na verhouding langer bene, korter bolywe en langer sterte. Oor die algemeen is die tande minder skerp as die jakkals s’n; veral die bokieste, wat laer knobbels het, breër en meer rolrond is.
Afmetings
Wolwe is die grootste bestaande hondagtiges, tesame met sekere groot honderasse. Die wolf se massa en grootte kan regoor die wêreld heen wissel en is geneig om direk eweredig met die breedtegraad te vermeerder, soos Bergmann se Reël veronderstel. Volwasse wolwe is 105–160 cm lank en het ’n 80–85 cm skouerhoogte. Die stert is ⅔ van die kop en lyf se lengte en is tussen 29–50 cm lank. Die ore se loodregte hoogte is 90–110 mm en die agterpote is 220–250 mm. Die wolf se massa verskil van streek tot streek; die deursnee Europese wolwe weeg 38,5 kg, die Noord-Amerikaanse wolwe is 36 kg en die Indiese en Arabiese wolwe se massa is 25 kg.
Wolfwyfies sal tipies 2 – 4,5 kg minder as die wolfmannetjies weeg. Wolwe wat meer as 54 kg weeg is ongewoon, hoewel buitengewone groot indiwidue al in Alaska, Kanada en die voormalige Sowjetunie opgeteken is. Die swaarste aangetekende wolf in Noord-Amerika, wat op 12 Julie 1939 by die 70 Mile-rivier in Oos-Sentrale Alaska van kant gemaak is, het 79,4 kg geweeg. Die swaarste aangetekende wolf in Eurasië is ná die Tweede Wêreldoorlog in die Kobeljakski-gebied van die Poltawski-streek, Oekraïense SSR, van die gras af gemaak. Dit het 86 kg geweeg.
Pels
Die winterpels is in hoë mate teen die koue bestand; die wolf in die noordelike klimaatstreke kan teen –40 °C knus in die oop velde slaap, deur sy snoet tussen die agterbene te plaas en die gesig met sy stert te bedek. Wolfpelse bied beter isolering as dié van honde en, soos in die vraat (wolverine) se geval, vorm daar nie yskristalle sodra die dier se warm asem daarteen kondenseer nie. In warm klimaatstreke is die pels ruwer en yler as by die Noordelike wolwe s’n.
Trzeszczyna
Die nedersetting het ontwikkel as gevolg van 'n samesmelting van die plase wat aan 'n handelaar uit Łobez, genaamd Borchardt, behoort het. In Trzeszczyna is daar 'n park wat as 'n nasionale erfenisgebied verklaar is. Voor 1945 was die gebied deel van Duitsland. Tussen 1975 en 1998 was Trzeszczyna 'n deel van die Woiwodskap van Stettyn.
Wolf
Pels
Wolfwyfies is daartoe geneig om gladder, sagter hare rondom die ledemate as die mannetjies te hê en ontwikkel ook die gladste, sagste pelse soos hul ouer word. Ou wolwe het gewoonlik meer wit haartjies op die stertpunt, langs die neus en op die voorkop. Die winterpelse word die langste by die sogende wyfies behou, hoewel daar ’n bietjie haarverlies rondom die tepels plaasvind. Die middelste rughare is 60 – 70 mm lank. Die skouerdekhare sal gewoonlik nie langer as 90 mm word nie, maar kan tog 110–130 mm lank groei.
Die pelskleur wissels tussen spierwit, verskeie skakerings blond, room en oker tot grys, bruin en swart. Daar is grootliks geen pelskleurverskil tussen die twee geslagte nie, hoewel wolvinne rooier van kleur kan wees. Klaarblyklik speel die pelskleur nie ’n rol by kamoeflering nie, omrede wetenskaplikes aanvoer dat dit eerder ingespan word om sekere gebare tydens wisselwerking te beklemtoon. Swart wolwe (deur kruisings tussen wolwe en honde geteel) kom selde in Eurasië voor, omrede die uitwissing van die wolfbevolkings oor die afgelope duisend jaar paring met honde laat afneem het. Hulle kom meer algemeen in Noord-Amerika voor; sowat die helfte van die wolwe wat in Wyoming se Yellowstone Nasionale Park bly is swart van pelskleur. Aan die suide van Kanada en Minnesota is die swart kleurverskynsel meer algemeen as wit, ewenwel grys die botoon voer.
Sintuie
Die reuksin is maar ietwat swak ontwikkel as dit met sekere jaghonde vergelyk word en kan aas nie verder as 2-3 km windop ruik nie. Om hierdie rede sal wolwe nie sommer verborge hase en voëls kan uitsnuffel en vang nie, hoewel hulle maklik kan spoorsny as die spore nog vars is. Deur middel van hul reuksin is wolwe in gevangenskap in staat om die kossoorte te eien wat hul dresseerder geëet het.
Hul gehoorsintuig is baie sensitief en kan klankfrekwensievlakke van 26 kHz aanhoor, wat die hoorreikwydte van vosse verbysteek. Gedurende herfsmaande kan hulle selfs die blare hoor afval. Daar steek waarheid in die opvatting dat wolwe bang vir strykinstrumentklanke is, omrede die wolwe by Regent’s Park Zoo beangs op lae molakkoorde reageer het.
Wolwe kan nie so skerp soos honde sien nie, maar hul nagsig oortref alle ander hondagtiges s’n.
Sosiale struktuur
Wolftroppe word in die media dikwels omskryf as streng hiërargiese sosiale strukture. Dit bestaan uit 'n “alfa”-teelpaar wat hul heerskappy deur gevegte bekom het, die ondergeskikte “beta”-wolwe en laastens die lae “omega”-wolwe op wie die trop se aggressie uitgehaal word. Hierdie onderskeidings is gemaak op grond van wolwe se gedrag in gevangenskap wat nie bloedverwant aan mekaar is nie. Vanselfsprekend sal gevegte en sterk mededinging in gevangenskap geskied, veral omrede daar geen wegkomkans is nie en die bakleiery onvoorkombaar meer as in die wolwe se natuurlike gebiede sal plaasvind.
In die natuur funksioneer wolftroppe meer soos 'n kerngesin: dit bestaan uit 'n teelpaar en hul nakomelinge. Die noordelike wolwe is nou wel nie geneig om so kompak en saamgesnoer soos die Afrika wildehond of gevlekte hiëna te wees nie, maar hul gesinsbande is nie so wankelrig soos die prêriewolf (coyote) nie. In daardie opsig is die suidelike wolwe meer soos die prêriewolwe en dingoes s’n wat meestal alleen of in pare voorkom. Die gemiddele wolftrop bestaan uit 5 tot 11 diere (1 tot 2 volwassenes, 3 tot 6 jongelinge en 1 tot 3 jaarlinge), maar besondere groot wolftroppe van 42 individue is al aangeteken. Wolftroppe sal selde ander wolwe in hul trop toelaat en hulle gewoonlik doodmaak. In uitsonderlike gevalle sal 'n 1 tot 3-jarige wolf aanvaar word, terwyl die wolwe wat doodgemaak is meestal volgroei was. Hierdie aanvaarding van 'n nuwe troplid is 'n uitgerekte proses wat weke kan duur. Die dier sal aan aanvalle (wat selde op die dood uitloop) onderwerp word om te toets of hy betroubaar is aldan nie. Wanneer hoefdiere mildelik in die natuur voorkom (tydens migrasie of wanneer gekalf word) kan verskillende wolftroppe tot tyd en wyl kragte saamspan. Gewoonlik sal 'n wolf op die gemiddelde ouderdom van 11 tot 24 maande die trop verlaat om hul eie te begin. Ook hier is uitsonderings: die jongste aangetekende wolwe was 5 maande oud en die oudstes was selfs 5 jaar oud. Snelleraksies wat verstrooiing kan meebring is die bereiking van seksuele volwassenheid en mededinging binne die trop om kos en teelreg.
Voortplanting
In gebiede met 'n lae wolfbevolkingsdigtheid het 'n wolf gewoonlik slegs een wyfie. Hulle sal bymekaar bly tot die een eendag sterf. Sodra die een maatjie doodgaan kom nuwe pare vinnig tot stand. Omrede die mannetjies enige wolfbevolking oorheers is enkellopende wolvinne seldsaam. Veelwywery kom wel voor, maar hoofsaaklik in gevangenskap. Veelvuldige werpsels kom selde voor omrede die tropwyfies kleintjies doodmaak. Die vrugbaarheidsouderdom hang grootliks van omgewingsfaktore af – as voedsel volop is of wanneer wolfbevolkings kwaai beheer word, kan wolwe kleintjies op 'n jonger ouderdom grootmaak. Wolwe in gevangenskap kan op 9 tot 10 maande begin voortteel, terwyl die jongste opgetekende wolwe in die natuur wat aangeteel het 2 jaar oud was. Wolvinne kan jaarliks 'n werpsel voortbring; die gemiddelde is een per jaar. Wolwe verloor nie hul voortplantingsvermoë soos hulle ouer word nie. Inteling vind selde plaas, maar uitsonderings is al by Saskatchewan en Isle Royale aangemeld.
Die wyfies sal gewoonlik in die laatwinter bronstig raak; die ouer wyfies gewoonlik 2 tot 3 weke vroeër as die jonger wyfies. Voordat die bronstyd volg sal wolftroppe tot die einde van hierdie tydperk tydelik opbreek. Dan sal 'n vrugbare wyfie die basis van haar stert eenkant toe swaai om die skaamspleet te ontbloot. Paring duur tussen 5 tot 36 minute. Wolwe sal nie soos honde hul paarmaats verlaat om na ander wyfies te soek nie, omdat die bronstyd slegs 'n maand lank voortduur. Dragtige wolvinne sal 'n lêplek kies wat nie in die randgebied tussen twee territoria is nie, om sodoende gewelddadige konflik met ander troppe te vermy. Ouer wyfies sal gewoonlik in die lêplek van die vorige werpsel welp, terwyl die jonger wolvinne naby hul geboorteplek welp. Die draagtyd geskied 62 tot 75 dae. Die kleintjies word gewoonlik in die somermaande gebore. 'n Werpsel bestaan uit 5 tot 6 welpies. Die voorkoms van werpsels met tussen 14 tot 17 welpies is maar 'n skrale 1%. Daar is die neiging dat die werpselgrootte sal toeneem in die gebiede waar prooi volop is. In vergelyking met ander hondagtige spesies het die wolf redelike groot welpies in klein werpsels. Die welpies word blind en doof gebore en is met kort, sagte grysbruin pels bedek.
Nonnetjie-uil
Die Nonnetjie-uil (Tyto alba) is 'n uil met 'n hartvormige, wit gesigskyf en buitengewoon klein swart ogies.
Habitat
Uiteenlopend, van woestyne tot klam savanne. Dit word dikwels aangetref naby mense se huise en in mensgemaakte strukture soos voerskure, vandaar die Engelse naam Barn owl.
Geluid
Wisselende roepe, waarvan die algemeenste 'n onheilspellende 'sjreee' is.
William Wordsworth
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
William Wordsworth
Engelse digter
Gebore
7 April 1770
in Wordsworth House, Cockermouth, Engeland
in Cumberland, Engeland
Literêre stroming
Bekende werke
Lyrical Ballads Poems in Two Volumes The Excursion
William Wordsworth (7 April 1770 - 23 April 1850) was een van die grootste Romantiese digters van Engeland. Sy Lyrical Ballads, 'n digbundel wat hy saam met sy vriend Samuel Taylor Coleridge in 1798 gepubliseer het, vorm die beginpunt van die Romantiese tydperk in die Engelse letterkunde.
The Prelude, 'n halfbiografiese gedig uit sy vroeë jare wat hy verskeie kere hersien en uitgebrei het, word algemeen as Wordsworth se beduidendste werk beskou. Dit is postuum betitel en gepubliseer en het voorheen algemeen as die gedig "aan Coleridge" bekend gestaan. Wordsworth was vanaf 1843 tot en met sy afsterwe in 1850 Groot-Brittanje se Poet Laureate.
Vroeë lewe
Hy was die tweede van vyf kinders wat gebore is aan John Wordsworth en Ann Cookson op 7 April 1770, in wat nou bekendstaan as die Wordsworth House in Cockermouth, Cumberland, 'n deel van die skilderagtige streek in die noordweste van Engeland wat bekendstaan as die Meredistrik. William se suster, die digter Dorothy Wordsworth, aan wie hy sy hele lewe lank besonders naby was, is die volgende jaar gebore; en die twee is saam gedoop. Hulle het drie ander broers en susters gehad naamlik; Richard, die oudste, wat 'n prokureur geword het; John, gebore na Dorothy, wat in 1805 gesterf het toe die skip (die Earl of Abergavenny) waarvan hy die kaptein was, gestrand het aan die suidkus van Engeland; en Christopher Wordsworth, die jongste kind, wat binne die kerk meester van Trinity College, Cambridge sou word.
Wordsworth se pa was 'n regsverteenwoordiger van James Lowther, 1ste graaf van Lonsdale, en het danksy sy verbintenisse in 'n groot herehuis in die klein dorpie gewoon. Hy was gereeld van die huis af weg op besigheid, en dus het die jong William en sy broers en susters tot sy vader dood in 1783 weinig betrokkenheid met hom gehad. Hy het William egter wel aangemoedig in sy leeswerk, en hom veral aangemoedig om groot gedeeltes werke vas te lê in sy geheue, waaronder werke van Milton, Shakespeare en Spenser. William is toegelaat om sy vader se biblioteek te gebruik. William het ook tyd by sy ma se ouerhuis in Penrith, Cumberland deurgebring, hy het egter nie met sy grootouers of sy oom, wat ook daar gewoon het, oor die weg gekom nie. Sy verhoudinge met hulle het hom so beangs gemaak dat hy selfmoord oorweeg het.
Wordsworth het by sy ma geleer lees, en aanvanklik 'n piepklein skool van lae gehalte in Cockermouth, en daarna 'n skool in Penrith, vir kinders van die hoë klasse, bygewoon, waar hy geleer is deur Ann Birkett, wat daarop aangedring het om studente toe te rus met tradisies wat beide skolastiese sowel as plaaslike aktiwiteite ingesluit het, veral die feeste rondom Paasfees, Mei-dag en Shrove Tuesday. Wordsworth het die Bybel en die Spectator geleer maar weinig iets anders. Dit was op die skool in Penrith dat hy die Hutchinsons ontmoet het, insluitend Mary, wat later sy vrou sou word.
Na die dood van Wordsworth se moeder in 1778 het sy vader hom na Hawkshead Grammar School in Lancashire (nou in Cumbria) gestuur en vir Dorothy na familielede in Yorkshire. Sy en William sou vir die volgende nege jaar nie weer ontmoet nie. Wordsworth het sy debuut as skrywer in 1787 gemaak toe hy 'n sonnet in The European Magazine publiseer. In dieselfde jaar het hy St John's College, Cambridge begin bywoon. Hy het sy BA-graad in 1791 ontvang. Hy het vir die eerste twee somers van sy tyd aan Cambridge na Hawkshead teruggekeer, en dikwels later vakansies deurgebring op staptoere en plekke besoek wat bekend is vir die skoonheid daarvan. In 1790 het hy 'n staptoer deur Europa onderneem waartydens hy uitgebreid in die Alpe getoer het en ook die nabygeleë lande van Frankryk, Switserland en Italië besoek het.
Wordsworth se verhouding met Annette Vallon
In November 1791 het Wordsworth Rewolusionêre Frankryk besoek en betower geraak deur die Republikeinse beweging. Hy het verlief geraak op 'n Franse vrou, Annette Vallon, wat in 1792 hul dogter Caroline gebaar het. Finansiële probleme en Brittanje se gespanne verhoudinge met Frankryk het hom gedwing om die volgende jaar alleen na Engeland terug te keer. Die omstandighede van sy terugkeer en sy daaropvolgende gedrag het twyfel laat ontstaan oor sy verklaarde wens om met Annette te trou. Hy het haar en sy dogter egter so goed moontlik in sy latere lewe ondersteun. Die skrikbewind wat met die Franse Rewolusie gepaard gegaan het, het Wordsworth deeglik ontnugter gelaat daarmee, en die uitbreek van gewapende vyandighede tussen Brittanje en Frankryk het hom jare lank verhinder om Annette en sy dogter te sien.
Met die Vrede van Amiens wat weer reis na Frankryk moontlik gemaak het, het Wordsworth en sy suster Dorothy in 1802 'n besoek gebring aan Annette en Caroline in Calais. Die doel van die besoek was om Annette voor te berei op sy voorgenome huwelik met Mary Hutchinson. Agterna het hy die sonnet "It is a beauteous evening, calm and free" geskryf, ter herinnering aan 'n staptog langs die see saam met die 9-jarige Caroline, wat hy tot op daardie stadium nog nie gesien het nie. Mary was angstig dat Wordsworth meer vir Caroline moes doen. Met Caroline se troue in 1816 het Wordsworth £ 30 per jaar aan haar (gelykstaande aan £ 1.360 met ingang van die jaar 2000) begin betaal, welke betalings voortgeduur het tot 1835, toe dit deur 'n lompsomskikking vervang is.
Eerste publikasie en Lyrical Ballads
In 1793 is die eerste gedigte deur Wordsworth in die bundels An Evening Walk en Descriptive Sketches gepubliseer. In 1795 ontvang hy 'n erflating van £ 900 vanaf Raisley Calvert, en kon hy 'n loopbaan as digter najaag.
Dit was ook in 1795 dat hy Samuel Taylor Coleridge in Somerset ontmoet het. Die twee digters het vinnig 'n hegte vriendskap ontwikkel. Vanaf 1795 het William en sy suster Dorothy in Racedown House in Dorset, 'n eiendom van die Pinney-gesin, ten weste van Pilsdon Pen, gewoon. Hulle het elke dag tot soveel as twee ure in die omgewing rondgestap; die heuwels in die omgewing het Dorothy vertroos.
In 1797 verhuis die paar na Alfoxton House, Somerset, slegs 'n paar kilometer van Coleridge se huis in Nether Stowey. Wordsworth en Coleridge het saam (met insigte van Dorothy) Lyrical Ballads (1798) geskryf, 'n belangrike werk in die Engelse Romantiese beweging. Die volume het nóg vir Wordsworth nóg vir Coleridge as outeurs genoem. Een van Wordsworth se bekendste gedigte, "Tintern Abbey", is in hierdie bundel gepubliseer, saam met Coleridge se "The Rime of the Ancient Mariner". Die tweede uitgawe, wat in 1800 gepubliseer is, het slegs Wordsworth as die outeur genoem, en sluit 'n voorwoord tot die gedigte in. Dit is aansienlik aangevul in die volgende uitgawe wat in 1802 gepubliseer is. In die voorwoord, wat sommige skolastici as 'n sentrale werk in die Romantiese letterkundige teorie beskou, bespreek Wordsworth wat hy beskou as die elemente van 'n nuwe soort vers, een wat gebaseer is op die gewone taal "wat werklik deur die mens gebruik word", terwyl dit die digterlike vers van 'n groot deel van die 18de-eeu vermy. Wordsworth gee ook sy beroemde definisie van poësie as "die spontane oorloop van kragtige gevoelens: dit is afkomstig van emosie wat in kalmte saamgevoer word", en noem sy eie gedigte in die boek "eksperimenteel". 'n Vierde en laaste uitgawe van Lyrical Ballads is in 1805 gepubliseer.
The Borderers
Tussen 1795–1797 het Wordsworth sy enigste toneelstuk getiteld "The Borderers" geskryf, te wete 'n tragedie wat tydens die bewind van koning Henry III van Engeland] afspeel, toe die Engelse in die Noorde in konflik gekom het met Skotte. Hy het probeer om die toneelstuk in November 1797 op die planke te bring, maar dit is verwerp deur Thomas Harris, die bestuurder van die Covent Garden Theatre. Die verwerping is nie ligtelik deur Wordsworth opgeneem nie, en die toneelstuk is eers na 1842 na wesenlike hersiening gepubliseer.
Duitsland en die skuif na die Meredistrik
Wordsworth, Dorothy en Coleridge het in die herfs van 1798 na Duitsland gereis. Terwyl Coleridge intellektueel gestimuleer is deur die reis, was die belangrikste effek daarvan op Wordsworth die meebring van heimwee. Gedurende die strawwe winter van 1798-99 het Wordsworth saam met Dorothy in Goslar gewoon, en ondanks uitermate spanning en eensaamheid het hy begin werk aan die outobiografiese stuk wat later die titel "The Prelude" gekry het. Hy het 'n aantal ander beroemde gedigte in Goslar geskryf, waaronder "The Lucy-poems". In die herfs van 1799 het Wordsworth en sy suster teruggekeer na Engeland en die Hutchinson-gesin op Sockburn besoek. Toe Coleridge teruggekeer het na Engeland het hy saam met hul uitgewer Joseph Cottle na die Noorde gereis om Wordsworth te ontmoet en om 'n voorgestelde toer deur die Meredistrik te onderneem. Dit was die onmiddellike oorsaak van die vestiging van die broer en suster in Dove Cottage in Grasmere in die Meredistrik, hierdie keer saam met 'n ander digter, Robert Southey, in die nabyheid. Wordsworth, Coleridge en Southey het bekend gestaan as die "Lake Poets". Gedurende hierdie het baie van Wordsworth se gedigte met temas soos die dood, uithouvermoë, skeiding en verdriet gehandel.
Huwelik en kinders
In 1802 het Lowther se erfgenaam, William Lowther, 1ste graaf van Lonsdale, die £ 4.000 wat aan Wordsworth se vader verskuldig was, betaal. Dit was hierdie terugbetaling wat Wordsworth die finansiële middele gegee het om te trou. Op 4 Oktober, na sy besoek met Dorothy aan Frankryk om sake met Annette te reël, het Wordsworth met sy kindervriend Mary Hutchinson getrou. Dorothy het voortgegaan om by die paartjie te woon en het 'n hegte vriendskap met Mary gevorm. Die volgende jaar het Mary die eerste van vyf kinders gebaar, waarvan drie voor haar en William dood is:
The Prospectus
In 1814 publiseer Wordsworth The Excursion as die tweede deel van die driedelige werk getiteld The Recluse, alhoewel hy nie die eerste deel of die derde deel voltooi het nie, en dit ook nooit gedoen het nie. Hy het egter 'n digterlike Prospektus geskryf vir The Recluse waarin hy die struktuur en bedoeling van die hele werk uiteensit. Die Prospektus bevat enkele van Wordsworth se bekendste reëls oor die verhouding tussen die menslike gees en die natuur.
Sommige moderne kritici het al voorgestel dat daar 'n afplatting in sy werk rondom die middel van die 1810's plaasgevind het, miskien omdat die meeste van die bekommernisse wat sy vroeë gedigte gekenmerk het (verlies, dood, uithouvermoë, skeiding en verlating) opgelos is in sy skrywes en sy lewe. Teen 1820 het hy aansienlike sukses geniet met 'n ommekeer in die kontemporêre kritiese mening van sy vroeëre werke. Na die dood van sy vriend, die skilder William Green in 1823, het Wordsworth ook sy betrekkinge met Coleridge herstel. Die twee is teen 1828 ten volle versoen toe hulle saam deur die Rynland getoer het. Dorothy het in 1829 aan 'n ernstige siekte gely wat haar vir die res van haar lewe ongesteld gemaak het. Coleridge en Charles Lamb is albei in 1834 oorlede, en die verlies aan hul geselskap was 'n gevoelige slag vir Wordsworth. Die volgende jaar het James Hogg gesterf. Ondanks die dood van baie tydgenote, het die gewildheid van sy poësie 'n konstante stroom bestaande jong vriende en bewonderaars voortgebring wat diegene wat hy verloor het vervang het.
Eerbewyse
Wordsworth het in sy latere jare 'n formidabele teenwoordigheid gebly. In 1837 besin die Skotse digter en dramaturg Joanna Baillie oor haar jarelange kennismaking met Wordsworth. "Hy lyk soos 'n man met wie 'n mens nie moet praat nie, tensy 'n mens 'n verstandige ding het om te sê. Hy praat egter nou en dan vrolik; en as 'n mens weet hoe goedhartig en uitstekend hy is, is mens baie tevrede met hom." In 1838 ontvang Wordsworth 'n eredoktorsgraad in Siviele Reg van die Universiteit van Durham en die volgende jaar ontvang hy dieselfde eregraad van die Universiteit van Oxford, waartydens John Keble hom geprys het as die "digter van die mensdom", lof Wordsworth baie waardeer het. (Daar is aangevoer dat Wordsworth 'n groot invloed op Keble se uiters gewilde boek oor gewyde poësie gehad getiteld "The Christian Year" (1827) gehad het. ) In 1842 het die regering aan hom 'n pensioen van £ 300 per jaar toegeken.
Na die dood van Robert Southey in 1843 het Wordsworth die volksdigter van Brittanje geword. Hy het die eer aanvanklik geweier en gesê dat hy te oud was, maar dit aanvaar toe die premier, Robert Peel, hom die versekering gegee het dat "niks van u verwag word nie". Wordsworth het dus die enigste volksdigter geword wat geen amptelike verse geskryf het nie. Die skielike dood van sy dogter Dora in 1847 op 42-jarige ouderdom was moeilik om te verwerk, en in sy depressie het hy heeltemal opgehou om nuwe materiaal te skryf.
Dood
William Wordsworth het op 23 April 1850 aan't huis gesterf, en is begrawe by St Oswald's Church, Grasmere. Sy weduwee, Mary, het sy outobiografiese "Poem to Coleridge" as "The Prelude" enkele maande na sy dood gepubliseer. Alhoewel dit destyds nie daarin geslaag het om mense se belangstelling te wek nie, word dit sedertdien wyd erken as sy meesterstuk.
Belangrikste werke
• Lyrical Ballads, with a Few Other Poems (1798)
• * "Simon Lee"
• * "We are Seven"
• * "Lines Written in Early Spring"
• * "Expostulation and Reply"
• * "The Tables Turned"
• * "The Thorn"
• * Preface to the Lyrical Ballads
Doringrivier (spruit in Oos-Kaap, lat -32,97, long 24,24)
Die Doringrivier is 'n spruit wat in die Oos-Kaap van Suid-Afrika vloei.
William Wordsworth
Belangrikste werke
• * "Strange fits of passion have I known"
• * "A slumber did my spirit seal"
• * "I travelled among unknown men"
• * "Lucy Gray"
• * "The Two April Mornings"
• * "The Solitary Reaper"
• * "Nutting"
• * "The Ruined Cottage"
• * "Michael"
• * "The Kitten at Play"
• Poems, in Two Volumes (1807)
• * "I Wandered Lonely as a Cloud" ook bekend as "Daffodils"
• * "My Heart Leaps Up"
• * "Ode to Duty"
• * "Elegiac Stanzas"
• * "Composed upon Westminster Bridge, September 3, 1802"
• * "London, 1802"
• * "The World Is Too Much with Us"
• "French Revolution" (1810)
• Guide to the Lakes (1810)
• "To the Cuckoo"
• The Excursion (1814)
• Laodamia (1815, 1845)
• Peter Bell (1819)
• Ecclesiastical Sonnets (1822)
• The Prelude (1850)
Eksterne skakels
Algemene inligting en biografiese sketse
Boeke
Wordsworth se werke
Karakter (rekenaars)
In rekenaar- en masjiengebaseerde telekommunikasieterminologie is 'n karakter 'n eenheid van inligting wat rofweg ooreenstem met 'n grafeem, 'n grafeemagtige eenheid, of 'n simbool, soos in 'n alfabet of sillabarium in die geskrewe vorm van 'n natuurlike taal.
Voorbeelde van karakters sluit in letters, numeriese syfers, algemene leestekens (soos "." of "-"), en wit spasie. Die begrip sluit ook kontrolekarakters in wat nie met sigbare simbole ooreenstem nie, maar eerder met instruksies om die teks te formatteer of te prosesseer. Voorbeelde van kontrolekarakters sluit in wa-terugloop (Engels: carriage return) of inkeep (Engels: tab), sowel as instruksies aan drukkers of ander toestelle wat teks vertoon of verwerk.
Karakters word gewoonlik gekombineer om stringe te vorm.
In die verlede is die term karakter ook gebruik om na 'n spesifieke aantal aaneenlopende bisse te verwys. Terwyl daar vandag gewoonlik aanvaar word dat die begrip karakter in hierdie konteks na 8 bisse (een greep) verwys, is ander definisies soos 4 of 6 bisse al in die verlede gebruik.
Visgattolbos
Die visgattolbos (Leucadendron diemontianum) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Leucadendron behoort en deel van die fynbos-bioom vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap waar dit voorkom op die Groot Winterhoekberge se voorheuwels by Visgat, Onderboskloof en Rosendal asook by Heuningvlei in die noordelike Sederberg.
Die struik word 2.2 m hoog en blom in Junie. Die plant vrek in 'n brand maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en val na die grond na 'n brand en word deur die wind versprei, die sade het vlerkies. Die plant is eenslagtig en daar is afsonderlike plante met manlike- en vroulike blomme, wat deur klein kewers bestuif word. Die plant groei hoofsaaklik in sand wat deur die wind aangeblaas is op hoogtes van 0 - 300 m.
In Engels staan dit as die Visgat conebush bekend.
Galery
<Gallery> Leucadendron diemontianum 58266382.jpg Leucadendron diemontianum 42425034.jpg </Gallery>