cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nasionaal-Sosialisme
Definisie
Daar was sprake van 'n "opstand teen die moderne wêreld" en 'n verlange om terug te keer na die stande- en kastemaatskappy van die verre Oudheid (veral die van Sparta). Terselfdertyd was die Nasionaal-Sosialisme 'n produk van die 20ste eeu. In hul propagandaveldtogte het die bewegings van al die moderne tegnieke en van die moderne organisasiewese gebruik gemaak en gekonsentreer op massa-opsweping deur vulgêre sensasie en skreeuerige reklame.
Agtergrond
Toestande wat na die Eerste Wêreldoorlog geheers het, was besonder gunstig vir die groei en verspreiding van nasionaal-sosialistiese idees. 'n Direkte gevolg van die oorlog was die sosio-ekonomiese ontreddering in lande waar die oorlogsnywerhede na normale produksie moes oorskakel en miljoene teruggekeerde soldate terselfdertyd werk moes vind. Dit het aanleiding gegee tot frustrasie en onrus, wat in verskeie vorme tot uiting gekom het en waaruit die Nasionaal-Sosialisme voordeel getrek het.
'n Blywender gevolg van die oorlog was die ontwikkeling van 'n massale "politieke bewussyn". Arbeiders en gewone burgers wat voor die oorlog polities "onvolwasse" was, het gedurende die oorlog hul eie politieke denke begin ontwikkel en oral in Europa het massabewegings en –partye ontstaan. Die kern daarvan is dikwels gevorm deur die massas oud-stryders, wat met hul ultra-nasionalisme (‘n produk van die oorlog) en gevoel van kameraadskap 'n vrugbare voedingsbodem vir die Nasionaal-Sosialisme was.
'n Ander bydraende faktor tot die ontstaan van Nasionaal-Sosialistiese bewegings was die mislukking van die demokrasie. Onder invloed van die seëvierende Geallieerdes (die VSA, Brittanje en Frankryk) is demokrasieë na die oorlog in die oorwonne Sentraal-Europese lande (ook Duitsland) gestig, terwyl die lande nog nie daarvoor ryp was nie. Die mislukking van die nuwe demokratiese regerings het regstreeks bygedra tot die gewildheid van antidemokratiese bewegings soos die Nasionaal-Sosialisme.
Ver regse bewegings soos die Nasionaal-Sosialisme is ook versterk deur die vrees vir die kommunisme, wat in 1917 in Rusland geseëvier het. Die vrees het in sowel nywerheids- as landboulande (Oos-Europa) bestaan. Groot dele van die bevolkings was oortuig daarvan dat daar slegs een keuse bestaan het: tussen 'n linkse of 'n regse massabeweging, wat noodwendig op 'n linkse of 'n regse diktatuur moes uitloop. Vir die meeste was 'n regse diktatuur aanvaarbaarder.
In Wes-Europese lande soos Frankryk, België en Nederland het die Nasionaal-Sosialisme wel voorgekom, maar nooit groot aanhang geniet nie omdat demokratiese tradisies in die lande te sterk gewortel was. In Oos-Europese lande, veral Roemenië en Hongarye, was die Nasionaal-Sosialisme van die begin af 'n romantiese beweging met 'n religieuse inslag. Dit het as 'n "nuwe geloof" byval gevind by veral jongmense en intellektuele, wat die posisie van die kleinboere en middelstand wou verbeter.
In Italië en later in Duitsland het nasionaal-sosialistiese bewegings daarin geslaag om die mag oor te neem, maar die oorname kon slegs geskied deur toegewings aan die ou elite (konserwatiewe regse elemente) te doen. Om die rede het die Nasionaal-Sosialisme by die magsoorname 'n karakterverandering ondergaan, wat dit soms moeilik maak om dit van ander konserwatiewe, militêre regimes soos die van Pilsoedski in Pole, Horthy in Hongarye, Dollfuss in Oostenryk en later Francisco Franco in Spanje te onderskei.
Net soos Italië het Duitsland ook eers in die tweede helfte van die 19e eeu nasionale eenheid bereik (1871). lnteenstelling met Italië was Duitsland egter nooit 'n parlementêre demokrasie nie en was hy een van die verloorders in die Eerste Wêreld oorlog. Die oorlog het die einde van die keiserryk beteken: in 1919 is 'n republiek in Weimar gestig.
Dit het gelyk of die neerlaag (soos wat in Rusland gebeur het) deur 'n Kommunistiese revolusie gevolg sou word, maar die Sosiaal-Demokrate wat aan die bewind gekom het, was nie ten gunste van 'n ingrypende sosiale omwenteling nie. Hul vakbond- en partyleiers het gevrees dat roekelose "avonture" alles wat hulle deur die jare van sosiale stryd opgebou het, in gevaar sou stel. Die revolusie-skuheid van die nuwe maghebbers was gedeeltelik ook 'n gevolg van gebeure in Rusland, waar die Sosiaal-Demokrate deur die Bolsjewiste uitgeskakel is.
Hulle het ook nie geaarsel om 'n Kommunistiese opstand in Berlyn (onder leiding van die sogenaamde Spartakusbond) met behulp van die leer en reaksionêre oud-stryders te onderdruk nie. Die onderdrukking van die Kommunistiese revolusie het aan die Sosiaal-Demokrate egter nie die simpatie of die steun van die leer, die Junker-grootgrond-besitters en die groot kapitaliste besorg nie. Die kringe het nog altyd 'n sterk afkeer van demokrasie gehad, om van sosialisme nie te praat nie.
Die Sosiaal-Demokrate was wel die grootste party en het met die verkiesing van 1919 die meeste stemme gekry, maar om te kon regeer, moes hulle koalisies vorm. Dit was uit die staanspoor duidelik dat hulle vanuit alle oorde teenkanting sou kon verwag.
Die Vrede van Versailles
Die gedikteerde vrede het in Duitsland as die Diktaat van Versailles bekend geword en die volk se wrok teen die Geallieerdes was terselfdertyd gemik teen die regering wat die verdrag onderteken het. Toestande is vererger deur die ondeurdagte optrede van Frankryk, wat in 1923, toe Duitse herstelbetalings agtergeraak het, die Ruhrgebied in Duitsland beset het. Die arbeiders in die gebied het gestaak en die regering het onderneem om hul lone te betaal.
Hitler en die NSDAP
'n Klein opposisie binne die party, gelei deur die broers Gregor en Otto Strasser, het die sosialisme wel ernstig opgeneem en wou die fundamentele eiendomsverhoudings in Duitsland verander. Hulle is egter spoedig onderdruk. Hitler het in 1922 al sy volgelinge verbied om aan 'n spoorwegstaking deel te neem en alle pogings om sekere punte in die partyprogram van 1920 sosialisties te interpreteer, is verydel. Hitler se Nazi-party was uit die staanspoor 'n middelklasparty. Hitler was wel teen die politieke mag van die rykes (plutokrasie) gekant, maar het hom nooit as anti-kapitalisties voorgedoen nie.
Die simbool van die party was die hakekruis of swastika, 'n baie ou magies-godsdienstige simbool wat deur die Germane gebruik is en waarskynlik sy oorsprong by die antieke beskawings van Indië gehad het. Later is 'n bruin hemp as amptelike drag ingevoer. Die Nazi's het lank as die Bruinhemde bekend gestaan. Die NSDAP se program was in baie opsigte dieselfde as die van die Fasciste in Italië, met een belangrike uitsondering: die Nazi's was van meet af aan anti-Semities en rassisties.
Opbou tot 'n massaparty
Die oorspronklike NSDAP was 'n Beierse beweging en München was tot aan die einde van Nazi-Duitsland die "hoofstad" van die party. Beiere was sedert 1919 'n toevlugsoord vir allerlei anti-republikeinse elemente en die NSDAP het in die klimaat gedy. Boonop het groot groepe van die middelklas hulle na die inflasie by Hitler geskaar. In 1921 het die party 'n eie militêre organisasie, die SA (Sturmabteilung), gestig waarin oudstryders soos Hermann Göring (1893- 1946) en Ernst Röhm (1887- 1934) die septer geswaai het en wat terreurdade gepleeg het.
Deur 'n minder onbesonne koers in te slaan, wou hy die steun van invloedryke groepe werf. Die NSDAP moes so os 'n fatsoenlike party aan verkiesings deelneem en langs konstitusionele weë aan die bewind kom. 'n Konflik met Noord-Duitse partyleiers onder leiding van Gregor Strasser (1892-1934) is ten gunste van Hitler besleg en met die eerste Rykspartydag in Weimar (1926) was die organisasie stewig in die Führer se hande.
Twee van die belangrikste Noord-Duitse leiers wat hulle by Hitler geskaar het, was Joseph Goebbels (1897-1945), wat as Gauleiter (distrikshoof) van Berlyn begin het met die opbouing van die party in die hoofstad, en Franz Pfeffer von Salomon (1888- 1972), wat kommandant van die SA geword het. Die leiding van die SS (Schutzstaffel), 'n keurkorps van die SA wat oorspronklik as persoonlike lyfwag vir Hitler tot stand gebring is, is in 1929 aan Heinrich Himmler (1900-1945) toevertrou.
Die uitgangspunte en doelstellings van die Duitse Nasionaal-Sosialisme is nie meer deur die NSDAP se program van 1920 bepaal nie, maar deur Hitler se eie boek, Mein Kampf ("My Stryd"), wat hy in die gevangenis geskryf het. Die eerste uitgawe het in 1925 verskyn. Die kern van die werk was betreklik eenvoudig: Duitsland moes weer "groot" word ten koste van ander, minderwaardige volke en die oorsaak van die Duitse ellende (die internasionale Jodedom) moes uit die weg geruim word.
Dit moes geskied onder leiding van 'n nuwe elite. 'n Belangrike aspek van die Nazi-ideologie was die verwerwing van Lebensraum (lewensruimte) vir die Herrenvolk (die uitverkose volk, dus die Duitsers) in Oos- en Sentraal-Europa. Aanvanklik het die NSDAP se aanhang nie vinnig uitgebrei nie. Die inflasie van 1923 het nie net ongunstige gevolge gehad nie. Die swaar skuldlaste wat sedert die oorlog op baie ondernemings gedruk het, het weggesmelt en die verdwyning van verouderde bedrywe het op die duur 'n heilsame invloed op die Duitse ekonomie gehad. In 1924 het ekonomiese herstel begin intree, aangehelp deur lenings uit die VSA. Toe Frankryk die Ruhrgebied ontruim, het die Politieke situasie ook begin verbeter.
In die jare tussen 1924 en 1929 het Europa, insluitende Duitsland, ekonomiese welvaart geken en die politieke spanning het afgeneem. Die bekwame kanselier, Gustav Stresemann (1878-1929) het daarin geslaag om Duitsland se prestige in die buiteland te herstel en dit het gelyk asof die eens wankelrige Weimar-republiek op stewiger bene staan, soos die ver regse ekstremiste tot hul spyt ontdek het. Hitler het hom egter nie van stryk laat bring nie. Deur die opbou van Nasionaal-Sosialistiese beroepsorganisasies het hy sy aanhang probeer konsolideer en uitbrei.
Ekonomiese krisis
Die wêreldwye ekonomiese krisis wat in 1929 begin en Duitsland se skynwelvaart (immers net op buitelandse lenings gebaseer) ten gronde gerig het, het die weg gebaan vir Hitler se bewindsoorname. Geen land ter wêreld is swaarder deur die ekonomiese ramp getref as Duitsland nie. Talle bedrywe moes gesluit word en in 1931 was daar 6 miljoen werkloses. Baie van die werklose arbeiders het die kapitalisme as die oorsaak van die krisis en derhalwe van hul eie ellende beskou en het daarom hul heil in die Kommunistiese Party probeer soek.
Die middelklasse is ook swaar getref en is net soos 6 jaar vroeër deur finansiële ondergang bedreig. Hulle het ook hut vertroue in die bestaande stelsel verloor, maar hul vrees vir 'n "diktatuur van die proletariaat" het hulle regs gedryf, sodat hulle hulle by Hitler geskaar het. Ander groepe wat nie so swaar getref is nie, het die Nazi's as 'n bruikbare bolwerk teen die gevaar van die Kommunisme beskou. Die Pruisiese grootgrondbesitters, die Rynlandse steenkool- en staal magnate en die bevelvoerders van die leër het geglo dat Hitler die gevaarlike ontevredenheid van die massas tot hul voordeel sou kon kanaliseer. Aanvanklik was hul steun vir die Nazi's net tot finansiële bydraes beperk.
Die geld is deur die Nazi's aangewend vir die finansiering van hul geweldige verkiesingsveldtogte en vir die instandhouding van die SA, wat in 1930 al net so omvangryk so os die amptelike leër (Reichswehr) was en met toenemende wreedheid teen politieke teenstanders opgetree het. In verkiesings in die verskillende Duitse state het die Nazi 's al voor die einde van 1930 aansienlike winste behaal, in stede sowel as op die platteland, waar die boere se angs vir die Rooi gevaar en sosiale verval net so groot was. In 1928 het die NSDAP maar net 12 setels in die Ryksdag (nasionale parlement) gehad, maar 2 jaar later het die getal setels vermeerder tot meer as 100 en tussen 1930 en 1932 is die getal verdubbel.
Onder die geweldige druk van die ekonomiese krisis kon geen regering in Duitsland na die dood van Stresemann in 1929 aan die bewind bly nie. Die een koalisie na die ander het verbrokkel. Daar was 'n merkbare swaai na links en met die verkiesing van November 1932 het die Nazi's 34 setels verloor, terwyl die Kommuniste en die Sosiaal-Demokrate gesamentlik genoeg setels gewen het om 'n regering te vorm. In ooreenstemming met opdragte van die Komintern was samewerking met die Sosiaal-Demokrate vir die Kommuniste egter ondenkbaar, sodat die inisiatief na die regse partye oorgegaan het.
Diktatuur
Net soos hy op wetlik konstitusionele wyse aan die bewind gekom het, het Hitler ook daarin geslaag om diktator van Duitsland te word sonder om die grondwet van Weimar op te skort of te skend. Slegs 3 van die kabinetslede was Nazi's; die ander was lede van die Nasionalisteparty of was partyloos. Dit het dus voorgekom as of die magte wat hom aan die bewind geplaas het, hom maklik sou kon beheer. Die Nazi's het egter 'n sleutelposisie in die kabinet beklee deurdat die portefeulje van binnelandse sake aan een van hulle toevertrou was.
Daardeur het hulle beheer oor die bestuursapparaat en die polisie verkry. Bowendien was dit in die praktyk Hitler wat die beleid bepaal het en nie die kabinet nie. In geval van konflik kon hy altyd op die SA en die SS steun. Teen die sin van die Nasionalisteparty het Hitler 'n nuwe verkiesing uitgeskryf en 'n indrukwekkende verkiesingsveldtog vir die Nazi's gevoer. Hitler het die Kommuniste as opposisie uitgeskakel toe hy die party die skuld gegee het vir die brand wat in die nag van 27/28 Februarie 1933 in die Ryksdaggebou uitgebreek het en hy het dadelik 'n verbod op die party geplaas.
Nogtans het die Nazi's nie die helfte van die setels verower nie en Hitler moes op die steun van die Nasionaliste staatmaak vir 'n meerderheid. Kort na die verkiesing het Hitler die sogenaamde magtigingswet laat aanneem waarvolgens die regering vir die volgende 4 jaar buitengewone volmagte verkry het, so as byvoorbeeld die reg om noodwette uit te vaardig indien die veiligheid van die staat bedreig word. Die wet moes volgens die grondwet deur 'n tweederdemeerderheid goedgekeur word, maar Hitler het die goedkeuring verkry deur die Kommunistiese afgevaardigdes die vergadering te belet en te laat arresteer.
Die Liberaliste en Rooms-Katolieke het vir die wet gestem. Slegs die Sosiaal-Demokrate het daarteen gestem. Die goedkeuring van hierdie wet, waarmee Hitler diktatoriale magte bekom het, was die amptelike begin van die Duitse Derde Ryk, wat tot aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog in 1945 sou duur. (Die Duitse Tweede Ryk van 1871 tot 1919 is beskou as die opvolger van die Heilige Romeinse of Duitse Ryk van die Middeleeue.)
Die Nazi's het alle ander-denkende strominge aktief teengestaan. Op 10 Mei 1933 het die studente meer as 25 000 "onduitse" boeke verbrand, wat ’n era van staatsensuur en kultuurbeheer ingelui het. Nasionalistiese studente het op die aand van 10 Mei in die meeste universiteitstede in fakkelparades "teen die onduitse gees" opgeruk. Hierdie ritueel het die hooggeplaasde Nazi-amptenare, professore, rektore en studenteleiers genoop om die deelnemers en toeskouers aan te spreek of toe te spreek. In Berlyn het ongeveer 40 000 mense op die Opernplatz Joseph Goebbels se toespraak aangehoor: Nee vir dekadensie en morele korrupsie! Ja vir beskaafdheid en moraliteit in die gesin en die staat!
Gleichschaltung
Die Ryksraad (Eerste Kamer) het verdwyn en die 16 Duitse state het hut outonomiteit verloor. Nie net in Berlyn en die hoofstede van die deelstate nie, maar oral in Duitsland is die tradisionele bestuursorgane uitgeskakel en vervang deur nuwe bestuursliggame waarin Nazi's sitting gehad het. Hierdie "Gleichschaltung" (gelykskakeling) het ook 'n einde gemaak aan die bestaan van politieke partye (behalwe die NSDAP) en het die vakbonde onder beheer van die Nazi's geplaas.
Die verbode politieke of internasionaal georiënteerde verenigings is vervang deur Nasionaal-Sosialistiese organisasies wat die hele Duitse samelewing verander het. Sekere ekonomiese organisasies wat vir Hitler onontbeerlik was, is toegelaat om voort te bestaan. Sommige arbeiderorganisasies, die leër en die Kerk het ook betreklik onaangeraak gebly, hoewel die party ook daar sy invloed probeer uitbrei het.
Party en Führer
Parallel met die staatsapparaat is 'n omvangryke partyapparaat opgebou waaruit botsende belange en onderlinge naywer ontstaan het. Behalwe die dualistiese karakter van die Derde Ryk het die feit dat die hele samelewing volgens die leiersbeginsel (Führerprinzip) georganiseer was, 'n eie rol gespeel. Na die dood van Von Hindenburg in Augustus 1934 het Hitler die funksies van president en kanselier verenig. Daarmee het hy as staatshoof ook die opperbevelhebber van die weermag geword. Lede van die weermag moes voortaan aan Hitler persoonlik trou sweer.
Met sy verkiesing het Hitler in sekere sin 2 opdragte van sy kiesers ontvang: hy moes die gevolge van die Eerste Wêreldoorlog ongedaan maak en die ongewenste verskynsels van die industriële ontwikkeling neutraliseer. Hitler het egter vir sy verdere planne die steun van sowel die leer as grootkapitaal nodig gehad en het daarom die oorspronklike anti-kapitalistiese voornemens van die NSDAP oorboord gegooi. Die anti-industriële en nasionaal- romantiese elemente in die party (veral sterk verteenwoordig in die SA) is steeds meer op die agtergrond geskuif.
Terreur
Reeds in die eerste paar weke van die Nazi-bewind het Hermann Göring (1893-1946) met talle politieke teenstanders in Pruise afgereken. Die SA, ingeskakel as "hulppolisie", was die gewillige apparaat wat daarvoor gebruik is. In kelders en leegstaande fabrieke, later ook in spesiaal ingerigte konsentrasiekampe, is duisende mense gemartel of vermoor. Onder leiding van Reinhard Heydrich (1904-1942) het die SD (Sicherheitsdienst) en die Gestapo (Geheime Staatspolizei) 'n reusagtige polisie-apparaat opgebou waardeur die bewegings van elke burger gekontroleer is.
Hitler het die mag van Ernst Röhm, die leier van die SA, begin vrees en in die "nag van die lang messe" (29/30 Junie 1934) is Röhm en 'n klomp ander moontlike teenstanders, onder wie Gregor Strasser en Hitler se voorganger, Von Schleicher, om die lewe gebring. Die leër was nou betrokke by die uitskakeling van die SA, maar dit was die SS wat die meeste daarby baat gevind het. Die elitegroep, gekenmerk deur hul swart uniforms, was net soos die Gestapo bo die wet verhewe en het as 't ware 'n staat binne 'n staat gevorm.
Hulle was slegs aan Hitler verantwoordelik. Die SS moes help met die opbou van 'n Ariese meesterras en sy lede is aan baie streng keuring onderwerp. Die terreurdade is met propaganda goedgepraat. Joseph Goebbels (1897-1945) was die hoof van die ministerie van propaganda en openbare voorligting, wat die pers-, radio- en rolprentwese nie net streng gekontroleer het nie, maar ook vir die party se doeleindes ingespan het. Optogte, partyvergaderings en nasionale feesdae is tot in die fynste besonderhede georganiseer. Die hele volk moes geïndoktrineer word en die redevoering van leiers soos Goebbels het die massas opgesweep tot 'n ongekende fanatisme en mitiese geloof in die Führer.
Jeug en opvoeding
Alle kinders bo 6 jaar was verplig om lid van die Hitlerjeug te wees en om aktief aan die beweging se bedrywighede deel te neem. Dit het die invloed van die ouers beperk en verseker dat die opkomende geslag slaafse aanhangers van die Nasionaal-Sosialistiese ideologie sou wees.
Die leerplanne van die skole en universiteite was onderhewig aan goedkeuring deur die party en alle onderwysers en dosente was verplig om hulle by die Nasionaal-Sosialistiese Onderwysliga aan te sluit. Seuns is op die ouderdom van 18 jaar vir verpligte arbeid of militêre diens opgeroep en meisies van dieselfde ouderdom vir plaas- of huishouddienste. Die Nasionaal-Sosialisme het geringe waarde aan die akademiese opleiding van vroue geheg. Huishoudelike take en die opvoeding van kinders was die vrou se vernaamste pligte. Die getal vrouestudente aan Duitse universiteite het tussen 1931 en 1937 met 50 % verminder.
Jodevervolging
'n Belangrike kenmerk van die Nasionaal-Sosialistiese ideologie in Duitsland was die rasse-idee, wat veral deur Alfred Rosenberg (1893-1946) gepropageer is. Die opvatting dat die Ariese Herrenvolk die ander minderwaardige rasse moes oorheers, het in die teorie sowel as in die praktyk 'n baie belangrike rol gespeel en het veral tot uiting gekom in stelselmatige anti-Semitisme. 'n Goed georganiseerde isolering van die Joodse volksdeel het direk na Hitler se bewind oorname al begin.
Een van die eerste anti-Semitiese maatreëls was 'n boikot van Joodse winkels en sakeonderin nemings wat vanuit 8erlyn georganiseer is (1 April 1933). Kort daarna is "nie-Ariërs" uit die staatsdiens ontslaan en verbied om te publiseer. Op 15 September 1935 is die sogenaamde Neurenbergwette uitgevaardig, waarvolgens geslagsverkeer en huwelike tussen "egte Duitsers" en Jode verbied is. Jade het hul staatsburgerskap verloor en is nie toegelaat om Duitse huispersoneel in diens te neem nie.
In die sogenaamde Kristallnacht (9 November 1938) is sinagoges oral in Duitsland aan die brand gesteek, Joodse huise en sakeondernemings is geplunder en die Jode self is geterroriseer. Die amptelike anti-Semitisme het uiteindelik gelei tot die " definitiewe oplossing (Endlösung) van die Jodeprobleem", waarmee in 1942 begin is: na bewering het 6 miljoen Jode die slagoffers geword van 'n georganiseerde massamoord. Die rassisme was ook teen die Sigeuners en die sogenaamde "Zigeuner Mischlinge" (halfbloede) gemik: in Augustus 1944 is 'n paar duisend van hulle in Auschwitz om die lewe gebring.
Vir die vooruitgang van die Duitse gemeenskap het die Nazi's aanvanklik ook misvormde en geestelik versteurde kinders om die lewe gebring. Die optrede het egter so 'n storm van protes onder die Duitsers self veroorsaak dat dit in 1941 op bevel van Hitler gestaak is.
Ekonomiese beleid
Om inflasie te bekamp, is lone en pryse vasgepen. Vakbonde en stakings is verbied en die belange van die arbeiders is deur die staatsbeheerde Arbeidsfront behartig. Spesiale behuising-, vakansie- en ontspanningsgeriewe is vir arbeiders geskep. Op landbougebied het die staat voorgeskryf wat en hoeveel geproduseer moes word en pryse is vasgepen. Private besit is nie afgeskaf nie, maar onderverdeling van grond by wyse van wetgewing het wel voorgekom.
Die nywerheidsontwikkeling is deur vierjaarplanne gereguleer en is veral gestimuleer deur die het bewapeningsprogram, waarmee in 1935 begin is. Hoewel die staat beheer oor die nywerhede uitgeoefen het, is die nywerhede nooit direk onder staatsgesag geplaas nie. Deur die skepping van werkgeleenthede soos die bou van paaie (autobahnen) het werkloosheid (6 miljoen in 1932) aan die einde van die eerste vierjaarplan heeltemal verdwyn en in 1938 was daar reeds meer werkgeleenthede as arbeiders. Pogings om die ekonomie minder afhanklik van buitelandse handel te maak deur die vervaardiging van surrogaat, het 'n geringe mate van sukses opgelewer.
Verset
Slegs 'n klein gedeelte van die Duitse volk het in 'n vroeë of later stadium teen die Nazi-bewind in opstand gekom. Die groot getal aansoeke wat gereeld ontvang is vir aansluiting by die SA en later by die SS (3 miljoen in 1934), en die feit dat slegs 25 000 mense met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog in 1939 as politieke andersdenkendes in konsentrasiekampe was, is 'n aanduiding van die gewildheid van die bewind.
Die Nasionaal-Sosialisme van Hitler het om verskeie redes by die Duitse bevolking gewildheid geniet. In die eerste plek het Hitler in een van die donkerste tye van die Duitse geskiedenis op die voorgrond getree. Hy was nie verteenwoordigend van 'n spesifieke deel van die bevolking nie en het hom tot alle lae van die bevolking - nyweraars, arbeiders, militariste, kleinhandelaars en die jeuggewend met die belofte van 'n nuwe bedeling. Die boere en nyweraars het hom gesteun ter wille van sy veldtog teen die Kommunisme en die handelsklasse ter wille van sy "uitskakeling" van die Jode.
In 'n tydperk van leierloosheid, toe geen regering staande kon bly nie, het Hitler met sy belofte van kragdadige optrede 'n groot indruk gemaak op die Duitse volk, wat na politieke en ekonomiese stabiliteit verlang het. Ondanks swak karaktertrekke het Hitler besondere leiersgawes gehad en veral uitgeblink as 'n redenaar wat die massas kon opsweep. Hy het die nasionale vernedering wat die Duitse volk na die Eerste Wêreldoorlog gesmaak het (veral die skuldklousule in die vredesbepalings), uitgebuit en belowe om Duitsland weer eens "groot" te maak.
Boonop het die Duitse volk nie 'n demokratiese tradisie soos die van Engeland en Frankryk geken nie en was hulle tot selfs in 1919 gewoond aan sterk, outoritêre regerings. Die diktatuur wat Hitler ingestel het, was vir hulle dus aanvaarbaarder as wat dit vir Wes-Europese volke sou gewees het. Die anti-demokratiese tradisie was een van die redes vir die onvermoë van die Duitsers om van die Weimar-grondwet in die praktyk 'n sukses te maak.
Klein versetgroepe, waarvan die ruggraat aan die begin van die Nazi-bewind deur arbeiders, studente, predikante en priesters gevorm is, het wel voorgekom. Hulle het in klein, geïsoleerde groepies opgetree, was nie altyd eensgesind nie en het feitlik geen hulp uit die buiteland ontvang nie. Later het verset onder die meer gevestigde burgerstand, onder wie die grootgrondbesitters, ook voorgekom. Hul opvattings was konserwatief en anti-demokraties. Hul vernaamste vertolker, Carl Friedriech Goerdeler (1884-1945), is deur die Nazi's opgehang. Die Kreisauer Kreis was godsdienstig geïnspireer en minder konserwatief, maar het nie aan aktiewe versetaksies deelgeneem nie.
As gevolg van 'n dreigende opstand onder militêre leiers is lede van die kring in 1945 ook om die lewe gebring. In 1938 het 'n groep van veral ouer offisiere, onder wie Ludwig Beck (1880-1944) en Hans Oster (1887-1945). Planne uitgewerk vir 'n staatsgreep, wat egter om verskeie redes nooit uitgevoer is nie. Nadat die veldtog teen die Sowjetunie in 1941 begin het, het 'n paar van die jonger offisiere tot nuwe insigte gekom en die inisiatief geneem. Van die verskillende aanslae wat hulle op Hitler se lewe gedoen het, was die van 20 Julie 1944, gelei deur Claus Graf Schenk von Stauffenberg (1907-1944), die belangrikste. AI het die aanslae en staatsgrepe misluk, was hulle nogtans 'n aanduiding dat daar selfs in Duitsland verset bestaan het teen een van die mees misdadige regimes wat die moderne wêreld nog voortgebring het.
Buitelandse beleid
In ooreenstemming met Hitler se Mein Kamp het die Nazi's se buitelandse beleid heeltemal 'n nuwe koers ingestaan. In plaas van die veelsydige verdrae wat die Weimar-republiek onder die wakende oog van die Volkebond met 'n aantal state gesluit het, het die Derde Ryk elke keer met net een land 'n verdrag gesluit (bilaterale ooreenkomste), byvoorbeeld met Pole in 1934 en met Engeland (ŉ vlootverdrag) in 1935. Daardeur het Hitler probeer tyd wen vir die eerste doel van sy buitelandse beleid, naamlik die "Heimins Reich" (terug-in-die-Ryk-bring van alle gebiede waar Duits gepraat is, selfs al was die Duitssprekendes in die minderheid).
Die betrokke gebiede is eers met die hulp van dekmantelorganisasies, soos die Verein für das Deutschtum im Ausland, met Nazi-propaganda geïnfiltreer. Eers wanneer die guns van die "Volksduitsers" gewen was, is die gebied se aansluiting by die Derde Ryk deur middel van militêre dreigemente en politieke onderhandeling bewerkstellig. 'n Belangrike stap in die bewerkstelliging van die "Groot Duitsland" was die Anschluss (aansluiting) van Hitler se vaderland, Oostenryk, in Maart 1938.
Later in dieselfde jaar is die Duitssprekende Sudetenland (deel van Tsjeggo-Slowakye) by Duitsland ingelyf nadat Brittanje en Frankryk in September 1938 by die Münchense Konferense toestemming daartoe verleen het. Die verdere verbrokkeling van Tsjeggo-Slowakye en die uiteindelike besetting van Praag deur Duitsland in Maart 1939 is ook deur Brittanje en Frankryk goedgekeur, maar toe Hitler in September 1939 Oos-Pruise, wat Duitsland in 1919 verloor het, van Pole wou afneem, het dit op oorlog uitgeloop.
Duitsland se bondgenote in die Tweede Wêreldoorlog (1939- 1945) was Fascistiese Italië en Japan. Tydens die sogenaamde Blitzkrieg (kitsoorlog) in 1940 het Duitsland die grootste deel van Europa beset. 'n Belangrike nadeel vir Duitsland was dat Brittanje nie tot 'n bondgenootskap of afsydigheid oorgehaal kon word nie, maar ook nie oorwin kon word nie. Die plan om die Sowjetunie ook in 'n Blitzkrieg op sy knieë te dwing, het misluk. Hitler het op die neutraliteit van die VSA staatgemaak, maar die Japanse aanval op Pearl Harbour in Desember 1941 het die land ook by die wêreldkonflik betrek.
In die lande wat deur Duitsland beset is, het die Nazi's dieselfde maatreëls as in Duitsland ingestel, maar in 'n versnelde tempo. Met die toenemende onderdrukking het die opposisie en verset ook toegeneem. Die "onrehabiliteerbares" is na konsentrasiekampe gestuur. Die uiteindelike gevolg van Hitler se buitelandse beleid was die ondergang van die Derde Ryk en Duitse Nasionaal-Sosialisme. Die Duitse leër is op sy eie grondgebied verslaan en die land is verwoes. Op 30 April 1945 het Hitler en 'n paar getroue volgelinge in Berlyn selfmoord gepleeg. Agt dae later het die Duitse leër hom onvoorwaardelik oorgegee.
Ghoema-musiektoekennings
Die Ghoema-musiektoekennings is musiektoekennings wat deur die Ghoema-musiektrust toegeken word om uitstaande prestasies in Afrikaanse musiek te erken. Die toekenningsplegtigheid het vanaf 2012 tot 2019 jaarliks in Maart plaasgevind, en is op kykNET uitgesaai.
Ghoema-musiektoekennings 2018
Die prysuitdeling van die Ghoema-musiektoekennings 2018 het op 30 April by die vermaakkompleks Emperors Palace in Kemptonpark plaasgevind.
Lys van wenners:
Ghoema-musiektoekennings 2019
Die prysuitdeling van die Ghoema-musiektoekennings 2019 het op 17 April by die Sun Arena in Pretoria plaasgevind.
Volledige lys van wenners:
Ghoema-nominasie onttrek in 2019
Op 16 April 2019 het die betaaltelevisiediensverskaffer MultiChoice, waarop kykNET uitgesaai word, gedreig om as borg van die Ghoemas te onttrek indien die nominasie van 'n musiekvideo waarby Steve Hofmeyr betrokke was, nie geskrap word nie. Bok Radio van Kaapstad het op dieselfde dag aangekondig dat hy sy borgskap van die Ghoemas staak. Verskeie kunstenaars het die volgende dag aangedui dat hulle die Ghoemas 2019 sal boikot as gevolg van Hofmeyr se "Die Land" se weglating.
Rod Lauren
Rod Lauren (20 Maart 1940 – 11 Julie 2007) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Crawling Hand (1963), The Young Swingers (1963), en Terrified (1963), en in die televisiereeks Alfred Hitchcock Presents (1955).
Beth Dover
Beth Dover (gebore 29 Augustus 1978) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Ten (2007) en Life Partners (2014), en in die televisiereekse Orange Is the New Black (2013) en Another Period (2013).
Serzj Sarkisian
Serzj Asati Sarkisian (Armeens: Սերժ Ազատի Սարգսյան, Serzj Asati Sargsjan, wetenskaplike transliterasie Serž Azati Sargsyan; * 30 Junie 1954 in Stepanakert, Nagorno-Karabach, Azerbeidjanse SSR) is 'n Armeense politikus en voormalige premier asook president van dié land.
Loopbaan
Alhoewel internasionale waarnemers met die verkiesing tevrede was, het die kandidaat Lewon Ter-Petrosian kiesers ná die bekendmaking van die eindresultaat die verkiesing as vervals verklaar en sy ondersteuners opgeroep om betogings te hou. Op 1 Maart 2008 is 'n massabetoging in Jerewan met geweld beëindig.
Op 9 April 2008 het Sarkisian die ampseed as staatspresident van die Republiek Armenië afgelê. Hy het die amp tot 9 April 2018 beklee en is opgevolg deur Armen Sarkissian. Armen Sarkissian het hom as premier van Armenië benoem en hy het die amp op 17 April 2018 aangetree. Op 23 April 2018 moes hy bedank nadat grootskaalse protesoptogte in Jerewan en ander stede begin het.
Privaat lewe
Serzj Sarkisian is getroud met Rita Aleksandri Sarkisian (* 6 Maart 1962). Uit die huwelik is twee kinders gebore, waaronder die dogter Satenik (* 17 Augustus 1986).
J.A. Lückhoff
J.A. Lückhoff (1908–1975) was die skrywer van die gewilde reeks jeugboeke oor “Die vistermanne”.
Lewe en werk
Johann Anton Lückhoff is op 22 Augustus 1908 op Durbanville naby Kaapstad gebore Sy vader, ds. A.D. Lückhoff, wat in 1874 in die pastorie op Colesberg gebore is terwyl sy vader, ds. Anton Daniël Lückhoff, leraar van die NG gemeente Colesberg was, was predikant van die NG gemeente Darling. In 1916 word sy ds. Lückhoff aangestel as Algemene Sekretaris van die Armesorg van die Kaapse Kerk en die gesin verhuis na Stellenbosch. Hier kry Anton sy skoolopleiding. Na matriek studeer hy verder aan die Universiteit van Stellenbosch, waar hy ’n B.Com.-graad behaal en hom ook bekwaam as onderwyser. In 1932 begin hy onderwys gee op Lady Grey, waarna hy onderwysposte beklee op Parow, aan die Hoërskool Nassau in Mowbray, Clanwilliam en dan aan die Hoër Volkskool, Graaff-Reinet. Hy is getroud met Corrie Visser van Porterville en hulle het drie kinders. Die seuns August en Abraham is albei predikante, terwyl die dogter Cecilia ’n onderwyseres is. Hy is oorlede op 23 Junie 1975.
Woudrichem
Woudrichem (Brabants: Woerkem of Woerkum) is 'n stad en voormalige munisipaliteit in die Nederlandse provinsie Noord-Brabant, wat aan die provinsies Gelderland en Zuid-Holland grens. Die voormalige munisipale gebied het sowat 14 000 inwoners (2012) en 'n oppervlakte van 52 km². Die stad Woudrichem (met die plek Oudendijk) het sowat 4 500 inwoners (2011).
Die voormalige munisipaliteit lê in die noordooste van die streek van die Land van Heusden en Altena. Verder lê die voormalige munisipaliteit suid van die Boven-Merwede-rivier (die stad Gorinchem lê aan die noordoewer) en wes van die Afgedamde Maas-rivier (die bekende Slot Loevestein lê aan die regteroewer).
Woudrichem het in 1356 stadsregte gekry.
Op 1 Januarie 2019 is Woudrichem opgegaan in die nuwe munisipaliteit Altena.
Erica armandiana
Erica armandiana is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is endemies aan Madagaskar.
Emily Baldoni
Emily Baldoni (gebore 3 Augustus 1984) is 'n Sweedse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Ghosts of Girlfriends Past (2009), Coherence (2013), en Five Feet Apart (2019), en in die televisiereeks Agents of S.H.I.E.L.D. (2013).
Guilin
Guilin (Chinees: 桂林) is 'n stad in die suide van China en is 'n bekende toerismestad. In 2006 het die stad-gewes 'n bevolking van 4 992 900 mense gehad. Die administratiewe gebied van die Guilin strek oor 'n oppervlakte van 27 809 vierkante kilometer. Die stadsgebied beslaan slegs 565 vierkante kilometer of 4,9 persent van die Guilin-munisipaliteit se totale oppervlakte, terwyl Guilin se voorstede en plattelandse gebiede oor 27 244 vierkante kilometer of 95,1 persent van die totale oppervlakte strek.
Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum
NALN se versamelings omvat 'n beraamde driekwartmiljoen items. Dit bevat versamelings van boeke, manuskripte, tydskrifte, koerante, uitknipsels, bladmusiek, plakkate en programme, 'n oudiovisuele versameling, asook ander unieke bewarenswaardighede. Daarnaas kan meublement en personalia uit skrywers en andere se literêre nalatenskap daar besigtig word.
Aan die voorkant is ’n tuin waar verskeie hoogwaardigheidsbekleërs deur die jare bome geplant het. Borsbeelde van skrywers, musici en toneelkunstenaars is onder die bome op voetstukke aangebring.
Gebou
NALN is in die Ou Vrystaatse Goewermentsgebou ingerig. Die gebou is in opdrag van pres. J.H. Brand gebou om departemente van die Vrystaatse Republiek te huisves. Die onderste verdieping se voorste gedeelte is deur Richard Wocke ontwerp en die hoeksteen is op 31 Mei 1875 deur pres. Brand gelê. In 1895 is ’n tweede verdieping aangebou, wat deur J.E. Vixseboxse ontwerp is. Die res van die gebou is deur sir Herbert Baker, die argitek van die Uniegebou in Pretoria, ontwerp en is in 1906 voltooi.
Op 28 Oktober 1908 is die gebou in ’n brand verwoes. Dit is daarna tussen 1909 en 1911 grotendeels volgens die planne van sir Herbert Baker herbou. Die verbeterings, veral in die vooraansig en toring, is die werk van die regeringsargitek F. Taylor. Die toring is onder andere slanker en 10,5 m hoër as die oorspronklike toring en met ’n uitgebeitelde kroon afgerond.
Vanaf 1877 tot 1902 was die Ou Goewermentsgebou die setel van die Regering van die Vrystaatse Republiek. Die Vrystaatse Volksraad het van 1877 tot in 1893 in die Derde Raadsaal vergader. Daarna het dit as die setel van die Regering van die Oranjerivierkolonie gedien. Sedert 1911 is dit deur die Vrystaatse Provinsiale Administrasie gebruik. In 1972 is die gebou tot ’n nasionale gedenkwaardigheid verklaar.
Shawurivier
Die Shawurivier is 'n takrivier van die Tsendzerivier, wat later die Letabarivier binnevloei in Limpopoprovinsie, Suid-Afrika.
Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum
Geskiedenis
Die RGN begin in 1970 met uitstallings in die gebou, asook 'n dokumentasiesentrum vir taal en lettere. Uit die dokumentasiesentrum het die Letterkundige Museum in Bloemfontein ontwikkel. Op 9 Oktober 1972 kondig die Administrateur van die Vrystaat, advokaat G.F. van L. Froneman, die vestiging van ’n Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN) aan. Op 24 Maart 1973 is die NALN amptelik deur J.P. van der Spuy, die destydse Minister van Nasionale Opvoeding, geopen.
Goud-ghieliemientjie
Die Goud-ghieliemientjie (Barbus pallidus) is 'n varswatervis wat voorkom in kusriviere in die Oos-Kaap, vanaf die Groot-Visrivier tot by die Kromrivier. Die vis kom ook voor in sytakke van die Vaalrivier. In Engels staan die vis bekend as die Goldie barb.
Shawurivier
Die rivier vloei weswaarts in die sentrale gedeelte van die Krugerwildtuin.
Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum
Geskiedenis
Van 1996 fokus NALN op die werk van die sogenaamde "swart" en "gekleurde" Afrikaanse skrywers en brei die versameling het hul werk uit.
Goud-ghieliemientjie
Habitat
Die vis leef in helder poele in rotsagtige strome met matige planetegroei in. Hulle broei in die somer, die wyfie lê haar eiers in die plantegroei.
Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum
Geskiedenis
In 1994 begin NALN hom vir 'n literêre museum vir Sotho beywer (soos Afrikaans, een van die land se 11 amptelike tale). Die museum is in 1999 amptelik aangekondig en in 2006 met behulp van NLAN se personeel en fondse oopgemaak.
'n Mislukte poging om die gebou op te knap het sedert 2002 tot 'n ses jaar lange ontwrigting van aktiwiteite gelei. Uitstallings van 1 500m2 moes verwyder word en daarna van voor af ontwikkel word om die verloop van Afrikaanse letterkunde van 'n post-1994 perspektief uit te beeld.
Erica armata
Erica armata is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap.
Fjodor Stellofski
Fjodor Timofeijewitsj Stellofski (Russies: Фёдор Тимофеевич Стелловский, 1826, Moskou, Russiese Ryk, — 27 April 1875, Sint Petersburg) was 'n prominente Russiese uitgewer en redakteur.
Sluitweer-remstelsel
Sedert ABS in algemene gebruik in produksievoertuie geneem is, het ABS-stelsels beduidende voortuitgang gemaak. Weergawes wat onlangs vrygestel is hanteer nie net die ABS funksies nie maar onder andere ook wieltolbeheer, rembystand en elektroniese stabiliteitsbeheer. Die stelsel weeg tans minder as 1.5 kilogram, wat baie minder is as die 6.3 kg wat dit in 1978 geweeg het.
Fjodor Stellofski
Van die komponiste wie se musiek deur hom gepubliseer is, is Alexander Dargomyzhsky, Alexey Verstovsky, Alexander Serov, Alexander Egorovich Varlamov, Ivan Khandoshkin en Mikhail Glinka, wie se katalogus hy in 1857 aangekoop het. Die populêre werke van verskeie groot buitelandse komponiste, waaronder Mozart, Verdi en Weber is ook vir die eerste keer in Rusland deur Stellofski-uitgewers uitgegee.
In die jare tussen 1858 en 1860 redigeer en publiseer Stellofski Muzykalny i Teatralny Vestnik, en daarna die koerant Russky Mir, die tydskrifte Gudok en Yakor (Anker), sowel as die Musiekalbum, wat 'n aanvulling was tot die Pantheon tydskrif. In die 1860's het Stellofski ook die letterkundige uitgewersbedryf betree om die bekroonde reeks Die Werke deur Russiese Skrywers (Собрания сочинений русских авторов, 1861-1870) van stapel te stuur. As deel daarvan, het die eerste groot versamelings van verskeie prominente Russiese skrywers verskyn, waaronder Lev Tolstoi (Die Werke van, dele 1 en 2, 1864), Alexey Pisemsky (vol. 1-4, 1861—1867) en Fjodor Dostojefski (vol. 1-4, 1865—1870).
Sluitweer-remstelsel
Geskiedenis
Sluitweer-remstelsels is eers vir vliegtuie in 1929 ontwikkel deur die Franse voertuig- en lugvaartpionier, Gabriel Voisin. 'n Stelsel is ook deur Dunlop in die vroeë 1950's bekendgestel (die Maxaret-stelsel) en word steeds op sommige vliegtuigmodelle gebruik.
Lug- en ruimtevaart
Lug- en ruimtevaart of aëroruimte (Engels: Aerospace) is die mens se pogings om, deur middel van wetenskap, ingenieurswese en besigheid, te kan vlieg – in die atmosfeer van die aarde (lugvaart / 'aeronautics'), asook die ruimte (ruimtevaart / 'astronautics'). Die term verwys na die industrieë wat navorsing, ontwikkeling, vervaardiging, asook die bedryf en onderhoud van voertuie wat deur die lug en ruimte beweeg, doen. Lug- en ruimtevaart is 'n diverse veld, met 'n groot hoeveelheid van kommersiële, industriële en militêre toepassings.
Sluitweer-remstelsel
Geskiedenis
'n Ten volle meganiese stelsel met beperkte sukses is in die 1960's in die Ferguson P99 renmotor, die Jensen FF en die eksperimentele vierwielaangedrewe Ford Zodiac gebruik. Die stelsel was baie duur en baie onbetroubaar. 'n Stelsel met beperkte sluitweerfunksies is ook in die 1964 Austin 1800 model ingebou.
Lug- en ruimtevaart
Die lugruim is nie dieselfde as lug- en ruimtevaart nie, maar word as 'n term gebruik om die fisiese lugruimte bokant 'n plek op die grond te verduidelik. Die Karman-lyn op 'n hoogte van 100 km bo die aarde se oppervlak word gebruik om die onderskeid tussen lugvaart en ruimtevaart te tref. Dit is 'n baie arbitrêre verdeling (geskep op grond van die destydse berekeninge van Theodore von Karman) aangesien geen voorwerp die aarde op so 'n hoogte kan omwentel nie; die atmosfeer bied nog te veel weerstand. Mense wat die lyn verbysteek mag hulself ruimtevaarders ('astronauts'/'cosmonauts') noem (sommige kommersiële maatskappye buit hierdie onderskeid uit vir toekomstige ruimtetoerisme).
Die uitdrukking "It's not Rocket Science" ("Dit is nie vuurpylwetenskap nie") word baie gebruik om te impliseer iets is maklik. In werklikheid bestaan daar nie so iets soos 'rocket science' nie. Waarna eintlik verwys word, is ruimtevaartingenieurswese ('aerospace engineering'). Wetenskaplikes neem waar; ingenieurs skep.
Sluitweer-remstelsel
Geskiedenis
Chrysler en Bendix het ook in 1971 'n ru Sluitweer-remstelsel bekend gestel in hul 1971 Imperial model. Die stelsel was etlike jare lank beskikbaar en die betroubaarheid en werkverrigting was bevredigend. Ford het ook sluitweerremme in die Lincoln Continental Mark III en die Ford LTD stasiewa ingebou. Die Duitse firmas Bosch en Mercedes-Benz het saamgewerk aan die ontwikkeling van sluitweer-remstelsels sedert die 1930's en die eerste volledig elektroniese vierwiel multikanaal sluitweer-remstelsel in vragmotors en die Mercedes-Benz S-Klas modelle ingebou in 1978. Sluitweerremme wat op hierdie moderne Mercedes ontwerp gegrond is, is later in ander voertuie en motorfietse bekend gestel.
Werking
'n Tipiese sluitweer-remstelsel bestaan uit 'n sentrale elektroniese eenheid, vier snelheidsensors (een vir elke wiel) en twee of meer hidrouliese kleppe op die remstelsel. Die elektroniese eenheid monitor deurlopend die draaisnelheid van elke wiel. Wanneer dit waarneem dat enige van die wiele beduidend stadiger draai ('n toestand wat die remme sal laat sluit ), beweeg dit die kleppe om die druk op die remstelsel te verlig en sodoende die remkrag op daardie wiel. Die wiel sal dan vinniger draai totdat dit te vinnig begin draai, wanneer die wiel weer gerem word. Die proses word voortdurend herhaal wat verantwoordelik is vir die kenmerkende polsende gevoel op die rempedaal. 'n Tipiese sluitweer-remstelsel kan remdruk 20 keer per sekonde wissel.
Die sensors kan bevuil raak met metaalstof en nie die wielglip bespeur nie; 'n toestand wat nie altyd deur die interne beheerder se diagnostieke program opgespoor word nie. 'n Stappie verder as sluitweerremme is die moderne Elektroniese stabiliteitsbeheerstelsels (ESB). Hier word twee meer sensors bygevoeg: 'n stuurwielhoeksensor en 'n giroskoopsensor. Die teorie van werking is eenvoudig: wanneer die giroskoopsensor waarneem dat die rigting van die voertuig nie ooreenstem met die rigting deur die stuurwiel aangedui nie, sal die ESB sagteware die nodige wiel(e) rem (in gesofistikeerde stelsels kan tot drie wiele gerem word) sodat die motor in die rigting beweeg wat die bestuurder wil hê dit moet beweeg. Die wielsensor help ook met die werking van die rembeheer om draaie aangesien dit die sluitweer-remstelsel sal beveel om die wiele aan die buitekant te rem en hoeveel.
Doeltreffendheid
'n 2003 Australiese studie by die Monash Sentrum vir Ongeluknavorsing het aangetoon dat sluitweer-remme:
Op oppervlakke met hoë klouvermoë soos bitumen en beton sal voertuie wat met sluitweerremme gewoonlik korter remafstande moontlik maak as wat moontlik sou wees sonder so 'n stelsel. Sluitweer-remstelsels verminder die risiko va 'n botsig en/of die impak van 'n botsing.
Op gruis- en sneeubedekte paaie is sluitweerremstelsels soms geneig om remafstande te verhoog. Die rede hiervoor is dat remme wat gesluit het geneig is om in te grawe en daarom kom die voertuig vinniger tot stilstand. Die hoof voordeel van sluitweerremme op sulke oppervlakke is dat dit die bestuurder help om beheer oor die voertuig te behou eerder as om te gly.
Blokversleuteling
'n Blokversleuteling of bloksyfer is 'n algoritme wat slegs op 'n spesifieke aantal bisse of grepe werk. Die algoritme implementeer 'n konstante transformasie, wat deur 'n simmetriese sleutel bepaal word, en dit is die basiese boublok van meer komplekse versleteutelingsalgoritmes.
Voorbeelde is RC5, AES en Blowfish.