cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
James Stewart
James Stewart (20 Mei 1908 – 2 Julie 1997) was 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Mr. Smith Goes to Washington (1939), The Philadelphia Story (1940), Vertigo (1958), en Anatomy of a Murder (1959).
Klas 37-diesellokomotief
Die Suid-Afrikaanse Klas 37-000 van 1981 is 'n diesel-elektriese lokomotief uit die Suid-Afrikaanse Spoorweë-era.
Ogden Crane
Ogden Crane (1 September 1873 – 14 Mei 1940) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent Her Five-Foot Highness (1920).
Gehardesuikerbos
Die gehardesuikerbos (Protea tenax) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Proteagenus behoort. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom voor in die Outeniekwa-, Tsitsikamma-, Kouga- en Groot-Winterhoekberge asook die Baviaanskloof. Dit is deel van die fynbos-bioom. Die struik rank laag op die grond en word 4 m in deursnee en blom hoofsaaklik van Mei tot September.
Die plant vrek in 'n brand maar die sade oorleef. Die saad word geberg in 'n doppie, na twee jaar vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van knaagdiere. Die plant groei in verskillende habitatte op hoogtes van 1 250 – 1 750 m.
In Engels staan dit as die Tenacious sugarbush bekend.
Marie-se-roossuikerbos
Die Marie-se-roossuikerbos (Protea vogtsiae) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan Suid-Afrika en kom in die Outeniekwa-, Kouga- en Baviaanskloofberge voor waar dit deel van die fynbos-bioom is. Die struik is klein en het 'n deursnee van 50 cm en word net 25 cm hoog en blom hoofsaaklik van Augustus tot November.
Die plant vrek in 'n brand maar die sade oorleef. Die saad word geberg in 'n doppie, na twee jaar vrygelaat en deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van knaagdiere. Die plant groei op steil, rotsagtige, suidelike hellings in sandsteengrond op hoogtes van 1 000 - 1 500 m.
Volkslied van Transvaal
Die Volkslied van Transvaal was die volkslied van die onafhanklike Boererepubliek die Zuid-Afrikaansche Republiek wat ook as die Transvaal bekend gestaan het.
Marie-se-roossuikerbos
In Engels staan dit as die Kouga sugarbush bekend.
Volkslied van Transvaal
Die woorde en musiek van die Transvaalse Volkslied is die pennevrug van Catharina van Rees en dit dateer terug na 1875 voor die Britse anneksasie van 1877. Die nie-vermelding van die term Transvaal spruit waarskynlik daaruit dat dit voor die 1880–1881 opstand geskryf is waartydens hierdie term sterk verwerp is. Die verwerking is deur G. G. Cillié.
Die woorde
Transvaalse Volkslied:
Kent gĳ dat volk vol heldenmoed
En toch zo lang geknecht?
Het heeft geofferd goed en bloed
Voor vrĳheid en voor recht
Komt burgers! laat de vlaggen wapp'ren
Ons lĳden is voorbĳ
Roemt in de zege onzer dapp'ren
Dat vrĳe volk, dat vrĳe volk
Dat vrĳe, vrĳe volk zĳn wĳ!
Kent gĳ dat land zo schaars bezocht
En toch zo heerlĳk schoon
Waar de natuur haar wond'ren wrocht
En kwistig stelt ten toon?
Transvalers! laat ons feestlied schallen
Daar waar ons volk hield stand
Waar onze vreugdeschoten knallen
Daar is ons vaderland!
Dat heerlĳk land, dat heerlĳk land
Kent gĳ die Staat, nog maar een kind
In 's werelds Statenrĳ
Maar toch door 't machtig Brits bewind
Weleerd verklaard voor vrĳ?
Transvalers! edel was uw streven
En pĳnlĳk onze smaad
Maar God die uitkomst heeft gegeven
Zĳ lof voor d'eigen Staat!
Looft onze God! looft onze God!
Looft onze God voor land en Staat!
Afrikaanse vertaling
Ken jy die Volk vol heldemoed
en tog so lank verkneg
Hy het geoffer goed en bloed
vir Vryheid en vir reg
Kom burgers! laat die vlae wapper
Ons lyding is verby
Roem in die sege van onse dapp'res
'n Vrye volk is ons!
'n Vrye volk, 'n Vrye volk
'n Vrye, Vrye volk is ons!
Ken jy die land so min bekend
Waar die natuur haar wonders skenk
en kwistig stel ten toon
Transvalers! Laat ons feeslied galm
waar vas ons volk moet staan
waar onse vreugdeskote g'knalt
Daar is ons vaderland!
'n Heerlik land, 'n Heerlik land
Dit is, Dit is ons vaderland!
Ken jy die staat, nog maar 'n kind
in wêrelds statery
maar tog deur magtig Brits bewind
weleer verklaar as vry
Callyspongia aerizusa
Callyspongia aerizusa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Volkslied van Transvaal
Afrikaanse vertaling
Transvalers! edel was ons strewe
en pynlik onse smaad
Callyspongia aerizusa
Die spons behoort tot die genus Callyspongia en tot die familie Callyspongiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1984 deur Desqueyroux-Faúndez.
Volkslied van Transvaal
Afrikaanse vertaling
maar God wat uitkoms het gegewe
loof onse God! loof onse God!
loof onse God vir land en staat!
Tsjad
As gevolg van die land se afstand van die see en die grootliks woestynklimaat word die land soms die "dooie hart van Afrika" genoem. In die noorde sluit dit die Tibestigebergte (3 415 m) in, die grootste bergreeks in die Saharawoestyn. Die sentrale gedeelte van Tsjad vorm deel van die Sahel en die suide behoort tot die Soedangebied. Die land beslaan ook 'n deel van die Tsjadmeer wat as gevolg van dehidrasie krimp. Hierdie meer is op 'n hoogte van 281 m geleë, is net meer as 'n meter diep en word deur 'n moerasgebied omring. Tsjad se belangrikste waterweë is die Chari- (1 200 km) en die Logonerivier (970 km), wat albei na die Tsjadmeer vloei.
Nywerheidsontwikkeling is gering en die land het nouliks enige delfstowwe. Die bevolking bestaan uit 'n groot aantal stamme wat verskeie tale en dialekte praat. Die belangrikste teenstelling lê egter in die verskil tussen die relatief dig bevolkte vrugbare suide (met 'n bevolking wat waarde heg aan hut tradisionele Afrika-waardes), en ’n gearabiseerde bevolking in die onvrugbare, yl bevolkte noorde van die land.
Tsjad kan volgens sy landskap in drie streke ingedeel word. Die vrugbaarste deel is die savannes in die suide, waar die meeste reën val. Ook die sentrale deel van die land word deur grasagtige vlaktes gekenmerk, maar in die noorde is daar uitsluitend sand van die Sahara. Tsjad is oor die algemeen 'n baie plat land.
Kazumi Takada
Kazumi Takada (高田 一美) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Toetskrieket
Toetskrieket (Engels: Test cricket) is die krieket se langste formaat en word as dié spel se hoogste vlak beskou. Dit word gesien as die beste manier om die vernuf van toetsspelende lande te toets. Afgesien die gewildheid van die korter krieketformate (Internasionale eendagwedstryd en Twintig20) onder toeskouers, het toetskrieket nog steeds die hoogste aansien. Die naam "Toets" kom waarskynlik van die idee dat wedstryde "'n toets van sterkte en bevoegdheid" van die betrokke spanne is. Twee spanne van elf spelers elk speel 'n wedstryd oor vier beurte, wat tot vyf dae sal kan duur (of selfs langer in historiese gevalle). Dit word algemeen as die mees volledige ondersoek ("toets") van 'n span se uithouvermoë en vaardighede beskou.
Die woord "toets" was die eerste gebruik tussen die besoekende Engelse span teen die Australiërs in 1861/62. Die eerste amptelike toets is vanaf 15 tot 19 Maart 1877 tussen Engeland en Australië op die Melbourne-krieketveld gespeel; Australië het met 45 lopies gewen. Engeland het die tweede toets gewen met vier paaltjies om sodoende die reeks een-elk te deel; enkele jare later sou hulle om die As begin meeding. In Oktober 2012 het die IKR die speelomstandighede vir toetswedstryde hersien en sodoende dag/nag-toetswedstryde toegelaat. Die eerste dag/nag-toetswedstryd is van 27 November tot 1 Desember 2015 tussen Australië en Nieu-Seeland op die Adelaide-ovaal, Adelaide, gespeel. Sedert 2019 word daar ook die Wêreldtoetskampioenskap beslis. Die mees onlangse Wêreldtoetskampioenskap 2021–2023 is deur Australië gewen.
Reëls van die spel
Die span wat die loot wen kan besluit om eerste te kolf, of om veldwerk te doen. Die span wat eerste kolf, kolf totdat al tien hulle paaltjies kantel (een laaste kolwer bly altyd "nie uit nie") of die kaptein besluit om nie verder te kolf nie (beurt gesluit verklaar). Die span wat veldwerk gedoen het moet dan kom kolf. Indien die tweede span uitgehaal word vir 200 lopies minder as die eerste span, kan die kaptein van die eerste span besluit om die tweede span weer te laat kolf (opvolg) of om die voorsprong te vergroot deur self weer te kolf.
Altwee spanne kolf twee keer in 'n wedstryd. Na die tweede kolfbeurt van die eerste span word 'n teiken gestel wat die ander span moet verbysteek om die toets te wen. As die ander span uitgehaal word voordat die teiken bereik is, wen die eerste span. Indien die tyd verstreke is op die vyfde dag en die teiken is nie behaal nie, word die toets gelykop verklaar. Indien die teiken behaal word voordat die tyd uitloop op die vyfde dag, wen die span wat laaste gekolf het met die aantal paaltjies wat oorbly. Indien die span wat laaste kolf uitgehaal word voor die tyd verstreke is, wen die eerste span met die hoeveelheid lopies wat nog behaal moes word.
Die twaalf deelnemende lande
Die Internasionale Krieketraad (IKR) besluit oor die kwalifisering van spanne (toetsstatus). Die voorvereiste is dat krieket as 'n sportsoort in die onderskeie land stewig gevestig is en op 'n hoë vlak professioneel gespeel word.
Die twaalf lande met permanente toetsstatus is (hul eerste toetswedstryd in hakkies):
Die meeste van hierdie spanne verteenwoordig onafhanklike soewereine nasies. Die uitsonderinge is die Engelse krieketspan, wat beide Engeland en Wallis verteenwoordig; die Wes-Indiese krieketspan, 'n saamgestelde span bestaande uit 15 Karibiese lande en gebiede; en die Ierse krieketspan, wat beide die Republiek Ierland en Noord-Ierland verteenwoordig.
Indië het tot in 1947 ook die huidige lande Pakistan en Bangladesj verteenwoordig; Pakistan op sy beurt tot in 1971 Bangladesj. Weens sy apartheidsbeleid is Suid-Afrika tussen 1971 en 1991 deur die ander nasionale spanne geboikot. Engeland het tot in die vroeë 1990's ook Ierland en Skotland verteenwoordig. Zimbabwe het ween sy groot binnelandse onstabiele politieke toestande, wat ook die nasionale Krieketraad geraak het, tussen 2004 en 2005 geen toetse gespeel nie. Vanaf 2006 is weereens geen toetse gespeel nie. Toetskrieket in dié land is eers weer in Augustus 2011 hervat.
Op 22 Junie 2017 het die IKR aangekondig, dat beide Afghanistan en Ierland volle lede sal word en dus toetsstatus verkry.
Carlos Sainz jr.
Carlos Sainz jr. (gebore 1 September 1994 in Madrid) is 'n Spaanse professionele motorrenjaer wat tans vir die Ferrarispan in Formule Een Grands Prix jaag.
Oorlams
Oorlams (ook: Oorlands, Oorlans) is 'n Afrikaans-gebaseerde dialek in Suid-Afrika. Oorlams word veral in die gebied van die ou Transvaal gepraat. Dit word deur taalkundiges as 'n kreooltaal beskou. Oorlams het sommige elemente van Bantoetale. Dit is die taal van die Oorlams wat nou in Namibië bly.
Carlos Sainz jr.
In 2017 jaag Sainz vir 'n derde seisoen vir die Toro Rosso-Ferrarispan, en behaal goeie resultate. Op 7 Oktober 2017 word aangekondig dat hy vanaf die Grand Prix van die Verenigde State die plek van Jolyon Palmer in die Renaultspan sal oorneem.
In 2018 beleef Sainz 'n wisselvallige seisoen; hy behaal 'n vyfde plek in Azerbeidjan as beste resultaat sedert sy terugkeer by die Renaultfabriekspan, maar in ander renne eindig hy ver agter sy spanmaat, Nico Hülkenberg. Toe die span op 3 Augustus 2018 bekend maak dat Daniel Ricciardo in 2019 vir Renault gaan jaag, moes Sainz na 'n ander span soek. Op 16 Augustus maak McLaren bekend dat Sainz in 2019 die uittredende Fernando Alonso sou vervang.
Op 14 Mei 2020 word bekend gemaak dat Sainz die plek van Sebastian Vettel by Scuderia Ferrari vanaf 2021 sal oorneem.
Op 3 Julie 2022 wen hy sy eerste Formule Eenwedren, die Britse Grand Prix te Silverstone. Na 7 jaar en 150 wedrenne se wag, word hy hiermee die 112de bestuurder om 'n Grand Prix te wen.
Formule 1-uitslae
Halwe punte is in België toegeken in 2021 omdat daar minder as 75% van die wedren afgelê is weens hewige reën. *3 Derde in die snelkwalifisering. * Seisoen nog aan die gang.
Oorlams
Ander dialekte van Afrikaans is: Oosgrens-Afrikaans, Oranjerivier-Afrikaans en Kaapse Afrikaans.
2013 Belgiese Grand Prix
Die 2013 Formule Een Belgiese Grand Prix is op 25 Augustus 2013 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Dit was die elfde wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Sebastian Vettel in 'n Red Bull-Renault gewen.
Berlyn-Brandenburg Internasionale Lughawe
Die Berlyn-Brandenburg Internasionale Lughawe (IATA-kode: BER, ICAO EDDB) (Duits: Flughafen Berlin Brandenburg – Willy Brandt, kort BER) is 'n nuwe internasionale lughawe net suid van die Duitse hoofstad Berlyn in Schönefeld (deelstaat Brandenburg, distrik Dahme-Spreewald) wat op 31 Oktober 2020 geopen is.
Die nuwe lughawe het met sy voltooiing die voormalige twee Berlynse lughawens Berlyn-Tegel (op 8 November 2020 gesluit) en Berlyn-Tempelhof (op 30 Oktober 2008 gesluit) vervang en is feitlik 'n suidelike uitbreiding van die bestaande geriewe by Berlyn-Schönefeld, alhoewel net die huidige suidelike baan van Schönefeld by die nuwe projek ingesluit is. Die nuwe lughawe, wat deur die Flughafen Berlin Brandenburg GmbH (FBB) bedryf word, was een van die grootste infrastruktuurprojekte in Duitsland wat in die vroeë 21ste eeu aangepak is en die grootste lughawebouterrein in Europa.
Planne vir 'n nuwe Berlynse Lughawe
Na Duitse hereniging in 1990, het Berlyn weer die Duitse federale hoofstad geword; leiers het planne gemaak om die stad se toenemende belangrikheid te erken deur 'n groot kommersiële lughawe te bou. Die bestaande lughawens, Tegel-lughawe, Schönefeld-lughawe en Tempelhof-lughawe, was besig om verouderd en al hoe meer oorlaai te raak weens stygende passasiersgetalle. Om die ekonomiese lewensvatbaarheid van die projek te verseker, het hulle 'n enkellughawekonsep nagestreef, wat beteken dat die nuwe lughawe die enigste kommersiële lughawe vir Berlyn en Brandenburg sou word. Hulle het beplan om Tegel, Schönefeld en Tempelhof te sluit met die opening van die nuwe lughawe, en dan kommersiële lugvaart vanaf enige ander lughawe in Brandenburg te verbied.
Op 2 Mei 1991 is die Berlin Brandenburg Flughafen Holding GmbH (BBF) gestig, wat besit word deur die state Berlyn en Brandenburg (37 persent elk) en die Federale Republiek van Duitsland (die oorblywende 26 persent). Eberhard Diepgen, burgemeester van Berlyn, het die eerste voorsitter van die toesighoudende raad geword.
Deirdre O'Connell (aktrise)
Deirdre O'Connell (gebore 30 Desember 1951) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Dragonfly (2002), Secondhand Lions (2003), Eternal Sunshine of the Spotless Mind (2004), en What Happens in Vegas (2008).
Berlyn-Brandenburg Internasionale Lughawe
Planne vir 'n nuwe Berlynse Lughawe
Op 28 Mei 1996 het burgemeester Diepgen, Minister-President van Brandenburg Manfred Stolpe en Federale Minister van Vervoer Matthias Wissmann hul verbind tot Schönefeld as die terrein vir die nuwe lughawe. Hierdie sogenaamde konsensusbesluit is later deur die onderskeie staatswetgewers bevestig. Die nuwe lughawe sal sekere infrastruktuur, soos 'n aanloopbaan, vanaf die huidige Schönefeld-lughawe gebruik.
Openbare eienaarskap en konstruksiepermit
Die nuwe Berlynse lughawe sou deur BBF Holding beplan, besit en bedryf word. Kort daarna het BBF Holding Flughafen Berlin Brandenburg GmbH (FBB) geword en het onder die eienaarskap van Berlyn, Brandenburg en die federale regering gebly. Op 13 Augustus 2004 het die Brandenburgse staatsministerie vir infrastruktuur en streekbeleid goedkeuring verleen vir die ontwikkeling van die Schönefeld-lughawe in die nuwe Berlynse Brandenburg Internasionale Lughawe.
Angela Bassett
Angela Bassett (gebore 16 Augustus 1958) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente What's Love Got to Do with It (1993), Strange Days (1995), Contact (1997), en Olympus Has Fallen (2013).
Berlyn-Brandenburg Internasionale Lughawe
Regstryd
'n Regstryd het ontstaan, aangesien plaaslike inwoners regsgedinge teen die ministerie se besluit aanhangig gemaak het. Die dispuut is op 16 Maart 2006 besleg, toe die Federale Administratiewe Hof van Duitsland die inwoners se argumente verwerp het. Die hof het egter bepalings opgelê oor beperkings op die vlugbedrywighede by die nuwe lughawe. Die konstruksiepermit is slegs toegestaan onder die voorwaarde dat sodra dit in werking is, die aantal inwoners wat op die naderingspad woon, laer sou wees in vergelyking met die situasie rondom die drie bestaande lughawens – Tegel, Schönefeld en Tempelhof. Om hierdie rede was dit verpligtend vir Tegel en Schönefeld om te sluit (Tempelhof is reeds in 2008 uit diens gestel) sodra Berlyn se lugverkeer by die nuwe lughawe gekonsentreer is.
Vertraging in voltooiing
Na 'n paar jaar van vertragings is die openingsdatum bepaal as laat Junie 2012, maar weens tegniese probleme en ontwerpfoute kon dit nie gehaal word nie. In Augustus 2013 het die raad van die lughawe 'n gedeeltelike opening in die lente 2014 beplan. Teen Oktober 2013 moes 'n nuwe skedule vir die totale voltooiing in plek wees, maar in Januarie 2014 is aangekondig dat 'n opening gedurende 2014 onmoontlik blyk te wees. Die lughawe is op 31 Oktober 2020 geopen.
Callyspongia affinis
Callyspongia affinis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Callyspongia en tot die familie Callyspongiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1912 deur Hentschel.
Papendorp, Wes-Kaap
Papendorp is 'n klein dorpie by die mond van die Olifantsrivier in die Atlantiese Oseaan. Sout word in panne in die omgewing geoes. Met hoogwater kan tot by Lutzville sowat 30 km verder op in die rivier gevaar word met 'n platboomskuit.
Kreupelhout
Die kreupelhout (Leucospermum conocarpodendron) is 'n kompakte boom wat endemies aan Suid-Afrika is en net in die suidelike Wes-Kaap vanaf Duiwelspiek tot by Llandudno voorkom en deel van die fynbos-bioom is. Die boom het 'n ronde kroon maar die takke is kwasterig, verdraaid en ineengestrengel. Die verdraaide takke het die boom sy naam gegee. Dit word deur die Internasionale Unie vir die Bewaring van die Natuur (IUBN) geklassifiseer as 'n kwesbare spesie. Die boom se FSA-nommer is 84.
Subspesie
Daar is ook 'n subspesie Leucospermum conocarpodendron viridum geklassisifiseer deur Rourke en die oorspronklike spesie staan taksonomies bekend as Leucospermum conocarpodendron conocarpodendron.
Die subspesie viridum kom voor op die oostelike hellings van die Kaapse Skiereiland vanaf Nuweland en Kirstenbosch tot by die suide van die skiereiland, asook by Kogelberg, Franschhoek, Houhoek en Stanford. Die subspesie se FSA-nommer is 84.1.
Felidae
Felidae is die familie katagtiges. Hulle is die strengste vleisetende diere in die orde Carnivora. Die bekendste katagtige is die huiskat, wat sowat 10 000 jaar gelede met die mens begin assosieer het. Die familie sluit egter al die ander wilde katte, ook die groot katte soos die leeu, luiperd en jagluiperd, in.
Bestaande katagtiges behoort tot twee subfamilies: Pantherinae (wat die tier, leeu en luiperd insluit) en Felinae (wat die poema, cheetah en huiskat insluit).
Luangwa-rivier
Oorsprong
Die rivier ontspring op 1 500 m bo seevlak in die Mafinga-heuwels net-net op die grondgebied van Malawi. Dit is naby die grenspos Chitipa, 'n paar kilometer wes van die noordelike punt van die Malawimeer, net suidwes van die grenspunt waar Zambië, Tanzanië en Malawi ontmoet en noordoos van die dorp Isoka. Nie ver wes hiervandaan ontspring die Kalungurivier, 'n groot boloop van die Chambeshirivier.
Felidae
Die eerste katagtiges het sowat 25 miljoen jaar gelede hul verskyning gemaak..
Luangwa-rivier
Stroomgebied
Die Luangwa vloei suidweswaarts deur die Luangwavallei en oos van die Muchinga-berge. Die rivier is 770 km lank, het 'n opvanggebied van 145710 km² wat 'n reënval kry wat wissel tussen die 760 tot 1770 mm per jaar. Dus word die vloedvlakte elke jaar oorspoel. Na 'n 150 km is die  rivier reeds slegs 690 m bo seespieël en meander daarna deur die vloedvlakte wat daar 10 km breed is in 'n vallei van tot 100 km wyd. Na 500 km is die vallei 'n 50 km breed. Die T4-hoofpad (tussen Lusaka en Lilongwe) met sy historiese Luangwabrug is die enigste groot pad wat die rivier kruis. Effens stroomop van die brug sluit ook die enigste beduidende sytak van die  rivier aan, naamlik die Lukusashirivier uit die noordweste. In laasgenoemde rivier se boloop is die Kundalila-waterval. Afgesien van die laaste amper 100 km loop die Luangwa heeltemal deur Zambië. Hierdie laaste deel vorm dit die grens met Mosambiek. Waar die rivier by Zumbo in die westelike hoek van die Cahora Bassa-dam uitmond, is die punt waar Zimbabwe, Zambië en Mosambiek ontmoet.
Felidae
Liggaamsbou
Die Katagtiges (familia Felidae) het almal ronde koppe met breë, kort bekke. Hulle verskil in die opsig van ander roofdiere, soos byvoorbeeld die Hondagtiges (familie Canidae), wat lang koppe en bekke het. ŉ Korter bek het meer bytkrag en katagtiges maak meer op die krag van hulle kake staat omdat hulle alleen jag. Hondagtiges het nie soveel bytkrag nodig nie want hulle jag in trappe.
Luangwa-rivier
Natuurreservate
Wat mense aangaan, is die afgeleë stroomgebied baie dun bevolk. Maar dit is baie ryk aan wild en daar is verskeie wildreservate. Daar kan nie net slegs voëls en krokodille bekyk word nie. Die meeste grootwildspesies kom voor.
Felidae
Liggaamsbou
Omdat laasgenoemde langer kappe het, is hulle neuse beter as die van katagtiges ontwikkel. Waar hondagtiges hoofsaaklik op hulle reuksintuie staatmaak wanneer hulle jag, is katagtiges meer van hul oë en ore afhanklik. Leeus en tiere het egter ietwat langer koppe as die res van die katagtiges. Alle katagtiges het lang snorbaarde asook tashare om die oë sodat hulle makliker in die donker kan beweeg.
Katagtiges moet besonder stil en soepel beweeg omdat hul prooi voortdurend van gevaar bewus is en maklik kan ontsnap as hulle die gevaar betyds gewaar. Katagtiges het dus besonder beweegbare ledemate en buigbare ruggrate en ŉ goed ontwikkelde spierstelsel. Veral die agterste deel van die ruggraat is besonder soepel en die agterpote is gespierd omdat die katagtige se krag vir sy aanvalsprong hier Iê.
Katagtiges het boonop ook sterk skouers en nekke wat tydens die vangs ingespan word om die prooi van kant te maak. In teenstelling met onder andere die mens, die bobbejaan en die beer, wat soolgangers is, is die katagtiges toongangers. Die buiging in katagtiges se bene in die posisie waar die mens se knie sit, is in der waarheid die dier se enkel. Katagtiges se agterpote strek dus van die middel van die been en hulle loop met ander woorde op hulle tone sodat hulle ratser kan beweeg. Die voetkussinkies waarop hulle beweeg, is nie voetsole nie, maar is aan die tone geheg.
Voetkussinkies maak dit vir die katagtige moontlik om stil te kan beweeg wanneer hy sy prooi bekruip. By die woestynkat (Felis marganta) is die voetkussinkies met hare bedek om dit teen die hitte van die sand te beskerm. Die katagtige se voorpote het 5 tone, terwyl die agterpote slegs 4 het. Elke toon het 'n klou wat deur middel van 'n buigspier deur 'n spesiale opening in die toonbeentjie teruggetrek kan word. Wanneer die spier ontspan word, trek 'n elastiese band tussen die toonbeentjies die klou boontoe. Omdat katagtiges hulle kloue kan intrek, skuur dit nie oor die grand wanneer hulle loop nie, en hulle kan dus sagter beweeg.
Die skedel
Die kiestande reg agter die hoektande aan die bokaak is klein en ontbreek soms. Die agterste tande aan die bokaak en die voorstes aan die onderkaak is skeurtande. Omdat katagtiges sulke wye bekke het, word die kiestande wat aan die kant van die bek sit, met gemak gebruik om vleis van 'n karkas af te skeur. Katagtiges het nie maaltande nodig nie omdat hulle spysverteringstelsel besonder goed ontwikkel is. Stukke vleis word sommer heel ingesluk.
Die skedel en strottehoof is deur middel van 'n aantal klein beentjies, die tongbeentjies, met mekaar verbind. By die groot katagtiges (genus Pantherini) word die klein beentjies met elastiese ligamente verbind sodat die wand van die keel en die tong maklik saam met die stembande kan vibreer om 'n diep gromgeluid voort te bring. Klein katagtiges (genus Felini) se tongbeentjies is solied en hulle kan dus nie sulke harde gromgeluide maak nie. Hulle kan egter spin terwyl hulle in- en uitasem, terwyl groot katagtiges net kan spin wanneer hulle uitasem. Die katagtige se tong is bykans so skerp soos 'n rasper, en hy gebruik dit om bene skoon te lek en sy pels skoon te hou. Hoewel die katagtige in vergelyking met ander soogdiere 'n redelik groot brein het, reageer hy hoofsaaklik instinkmatig.
Sintuie
Katagtiges se gesigsvermoë en tassin is besonder goed ontwikkel. Omdat die diere hoofsaaklik in die nag jag, is hulle oë aangepas om 'n goed gekamoefleerde prooi in die donker te gewaar. In teenstelling met herbivore, waarvan die oë so te sê aan die kant van hul koppe sit, is katagtiges se oë na vore gerig. Terwyl herbivore voortdurend op die uitkyk moet wees vir gevaar. Het die roofdier niks om te vrees nie en hoef hy nie rondom hom te kan sien nie. Katagtiges het opvallend groot oë.
Agter die netvlies met sy sensitiewe selle is 'n laag wat ligstrale reflekteer. Die netvlies word in werklikheid dus 2 maal geprikkel: wanneer die ligstrale inkom en wanneer dit uitgaan. Katagtiges se gevoelige oë word beskerm deurdat die pupille vertikaal en spleetvormig is, en vernou kan word am die daglig uit te hou. Afgesien daarvan dat die katagtige sy pupille na gelang van die ligsterkte groter en kleiner kan maak, kan hy ook die grootte van die vertikale pupil verder verklein deur sy ooglede op skrefies te trek. Nie alle katagtiges se oë is egter ewe goed ontwikkel nie.
Die klein katte kan hulle pupille tot 'n dun spleet saamtrek, terwyl die Afrikaanse gouekat (Felis (Protelis) aurata) ŉ ovale pupil en groot katte ronde pupille het. Katagtiges het besonder goed ontwikkelde ore wat selfs die fynste geluidjie kan opvang. Hulle kan hul ore ook in alle rigtings draai sodat hulle presies kan vasstel waar ŉ geluid vandaan kom. Sommige spesies het vergrote oorskulpe terwyl ander, soosdie rooikat, die karakel en die oerwoudkat, lang haarpluimpies aan die punte van hul are het.
Katte wat op groot, oop vlaktes woon, soos die woestynkat (Felis margarita), die manoel (Felis (Octocolubus) manul), die Chinese woestynkat (Felis beiti) en die swartpootwildekat (Felis nigripes), het vergrote trommelholtes in die binne-oor. Reuk en smaak is net by die klein katagtiges albei goed ontwikkel. Hulle is dan ook, wat hulle dieet betref, meer kieskeurig as die groter katagtiges. Alle katagtiges het ŉ sogenaamde ewewigsintuig wat hulle in staat stel om altyd op hul pote te land wanneer hulle val.
Wanneer 'n katagtige val, draai hy sy kop onmiddellik in die regte posisie. Hy trek sy voorpote tot by sy gesig terug, strek die agterpote uit en draai sy lyf sodat die onderkant van die voorste helfte van die liggaam parallel met die grond is. Daarna steek hy sy voorpote uit, maak sy agterpote wyd oop, en draai die agterste helfte van sy lyf ook parallel met die grond. Die kat krom sy rug om die impak van die val te verlig en land netjies op sy tone. Die stert word ook gebruik am die ewewig te behou.
Pelse
Die meeste katagtiges het pragtige pelse. Die pelse kan monokleurig wees soos by die leeu (Panthera leo), gestreep soos by die tier (Panthera tigris), gespikkel soos by die luiperd (Panthera pardus) of gevlek soos by die gevlekte luiperd (Panthera (Neotelis) nebulosa). Die patrone en kleure van katagtiges se pelse is by uitstek vir kamoeflering bedoel en varieer baie. Die tier word byvoorbeeld in verskeie geografiese gebiede aangetref en elke spesie het 'n kenmerkende streeppatroon.
Die rooikat (Felis (Caracal) caracal) het byvoorbeeld 'n bont pels wanneer hy jonk is, maar sy pels word later roesbruin om by die kleur van die woestyn aan te pas. Die kleurpatrone van katagtiges se pelse hou verband met die omgewing waarin hulle aangetref word. So sal katte wat in oop vlaktes voorkom, ligter pelse hê, terwyl katte wat in oerwoude aangetref word, donker strepe of kolle het om met die skaduwees saam te smelt. Die meeste katte hou hul pelse skoon en is ook andersins baie sindelik.
Aangesien die meeste katagtiges ŉ vaste nes het wat skoon gehou moet word, begrawe hulle hul uitwerpsels in die grond of werp dit in die water uit. Jagluiperds en die groot katagtiges is die uitsondering. Hulle versorg nie hulle pelse goed nie, en begrawe ook nie hulle uitwerpsels nie. Vroeër is katagtiges in so 'n mate ter wille van hul pelse gejag dat sommige spesies vandag byna uitgeroei is.
Voortplanting
Katagtiges leef en jag gewoonlik alleen, maar wanneer dit paartyd is, sal hulle mekaar se afgebakende gebiede oorvleuel en die mannetjies en wyfies sal selfs saam jag. Katagtiges het nie noodwendig vasgestelde paartye nie: leeuwyfies kan byvoorbeeld tot 4 keer per jaar ovuleer, terwyl die sneeuluiperdwelpies slegs in die lente of vroeë somer gebore kan word wanneer dit warm en kos volop is. Wanneer ŉ wyfie bronstig raak, rol sy soos enige huiskat op die grond am die mannetjie uit te lok.
Paring vind op die hoogtepunt van die wyfie se bronstigheid plaas. Dit word deur "Iiefkosing" deur die mannetjie voorafgegaan. Hy maak spesiale geluide en vryf met sy kop teen die wyfie. Paring kan meer as een keer plaasvind. Die draagtyd by klein katagtiges is sowat 2 maande en by groot katagtiges sowat 3 maande. 'n Werpsel kan van 2 tot 6 kleintjies bevat en die wyfies maak die werpsel gewoonlik alleen groot. Die kleintjies is blind wanneer hulle gebore word en heeltemal hulpeloos.
Sodra hulle egter groot genoeg is om self kos in die hande te kry, verlaat hulle die sorg van hul moeder. Leeus is die enigste sosiale katagtiges. Hulle kom in troppe voor omdat hulle gewoonlik hul prooi in groter kuddes probeer vang en dus nie alleen jag nie. Daarom bly leeuwelpies oor die algemeen langer in die sorg van die moeder. Manlike welpies kan in die trap bly tot hulle 3 jaar oud is voordat hulle deur die volwasse mannetjies verdryf word, terwyl vroulike welpies gewoonlik in die trop aanbly. Wanneer 'n leeuwyfie kleintjies het, sorg ander lede van die trop gewoonlik dat sy kos kry. Wanneer die wyfie self gaan jag, bly van die ander leeuwyfies gewoonlik by die kleintjies agter.
Bougainville
Bougainville (Engels: Bougainville Island) is die grootste en mees noordwestelike eiland binne die (geografiese) Salomonseilande en behoort (polities) tot die eilandnasie Papoea-Nieu-Guinee. Die eiland is net oos van Nieu-Brittanje en net noordwes van die Salomonseilande geleë en maak deel uit van Melanesië. Dit vorm sedert 2000 die enigste outonome streek binne Papoea-Nieu-Guinee. Bougainville het 'n bevolking van 234 280 in 2011 gehad en het 'n oppervlakte van 9 318 km². Die eiland skei die Salomonssee in die suidweste van die oop Stille Oseaan in die noordooste.
Die eiland is in 1768 deur die Franse ontdekkingsreisiger Louis Antoine de Bougainville vir Europa ontdek en ná homself genoem. Vanaf 1899 tot 1919 was die eiland deel van die Duitse kolonie Duits-Nieu-Guinee (Deutsch-Neuguinea). Die kolonie is tydens een van die eerste veldslae tydens die Eerste Wêreldoorlog op 11 September 1914 deur Australiese magte aangeval en verower. Tussen 1920 en 1949 is die gebied deur Australië as 'n volkebond-mandaat bestuur, terwyl die plaaslike bevolking vir 'n vereniging met die Salomonseilande gevra het. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is Bougainville in 1942 deur Japannese magte aangeval en tot 1943 beset. In 1949 is die gebied deur die Verenigde Nasies tot 'n Trustgebied verklaar en nog tot 1975 deur Australië bestuur. Op 16 September 1975 het die eiland deel van die onafhanklike Papoea-Nieu-Guinee geword. Net vier dae vroeër is die Republiek van die Noordelike Salomonseilande uitgeroep, maar geen internasionale erkenning verkry nie en in 1976 met verhoogde selfbestuursmagte by Papoea-Nieu-Guinee ingelyf. In 1988 het 'n burgeroorlog uitgebreek, wat in 1998 deur Nieu-Seelandse bemiddeling beëindig is en 'n Vredesmoniteringsgroep onder leiding van Australië is ná Bougainville gestuur. Tot die jaar 2020 is 'n referendum oor die onafhanklikheid van Papoea-Nieu-Guinee beplan.
Inyanga-suikerbos
Die Inyanga-suikerbos (Protea asymmetrica) is 'n blomdraende struik wat aan die bekende Protea genus behoort. Die plant is endemies aan Zimbabwe waar dit voorkom in die Inyanganiberge en Chingamwe-plato. Die struik word tot 1,6 m hoog en blom hoofsaaklik van Junie tot Augustus.
Felidae
Voortplanting
Leeus is 105 dae lank dragtig en het gemiddeld elke 2 jaar 'n werpsel. Leeuwelpies se oë gaan na 6 dae oop en hulle is baie spelerig. Luiperds en jagluiperds is 3 maande lank dragtig en kan van 2 tot 4 welpies hê. Die kleintjies word in 'n beskutte plek gebore. Die welpies is ook blind wanneer hulle gebore word en hulle ontwikkel eers later kolle op hul pelse. Die luiperdmannetjie sal na die geboorte ŉ paar dae lank kos na die nes bring, waarna die wyfie hom verdryf en self na die welpies omsien. Tiere soek mekaar egter net gedurende paartyd op en die wyfies maak die welpies sonder enige hulp van die mannetjie groot. Jaguars se draagtyd is sowat 100 dae en die kleintjies word in ŉ beskutte plek onder struike of bome of in klipskeure gebore. Daar kan van 1 tot 3 kleintjies in 'n werpsel wees. Wanneer die welpies 6 weke oud is, vergesel hulle reeds hul moeder op jagtogte.
Inyanga-suikerbos
Die plant spruit weer uit na 'n brand. Die saad word in 'n doppie geberg en vrygelaat na hulle ryp is en word deur die wind versprei. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van kewers. Die plant groei op grasvelde op hoogtes van 2 000 m.
Felidae
Voortplanting
Hulle bly in hul moeder se sorg totdat hulle sowat 18 maande oud is. Baie van die groot katagtiges vrek voordat hulle volwassenheid bereik as gevolg van uitputting of ondervoeding omdat hulle op 'n vroeë ouderdom reeds lang afstande saam met die volwassenes aflê op soek na prooi. Die volwassenes vreet eerste en die vleis wat oorbly, is dikwels nie genoeg om al die kleintjies te voed nie. Die klein katagtiges se draagtyd is ietwat korter as die van die grotes (2 maande). Die kleintjies word in ŉ beskutte plek soos 'n hol boomstam, 'n miershoop, 'n ystervarkgat of klipskeure gebore. Rooikatte se welpies kom gewoonlik teen die einde van die winter of in die vroeë somer aan, terwyl tierboskatte meestal in die droë seisoen kleintjies kry. Een tot 3 welpies word gebore, maar grater werpsels kom ook voor. Die Europese wildekat skenk na ŉ draagtyd van 63 dae die lewe aan 2 tot 4 welpies. Die welpies volg hul moeder reeds vandat hulle 3 maande oud is op jagtogte. Hulle is op 4 maande al gespeen en verlaat die sorg van hul moeder kort daarna. Hulle is op die ouderdom van 1 jaar reeds volwasse.
Inyanga-suikerbos
In Engels staan dit as die Inyanga sugarbush bekend.
Felidae
Indeling en verspreiding
Die katagtiges kan in 3 onderfamilies ingedeel word: die uitgestorwe Nimravinae, die jagluiperds (Acinonychinae), en die egte katagtiges (Felinae). Die familie Felinae kan in 2 genera verdeel word, naamlik die groot katagtiges (Pantherini) en die klein katagtiges (Felini). Die jagluiperd (Acinonyx jubatus) is 'n familie en spesie op sigself.
Die familie van die groot katagtiges bestaan uit 6 spesies, naamlik die leeu (Panthera leo), die luiperd (P. pardus), die tier (P. tigris), die jaguar (P. onca), die gevlekte luiperd (P. (Neolelis) nebulosa) en die sneeuluiperd (P. uncia). Die gevlekte luiperd kom net in die suidelike en suidoostelike dele van Asië voor. Daar is nie baie oor die katagtige bekend nie omdat hy in digte woude woon en min gesien word. Die gevlekte luiperd is kleiner as die ander groot katagtiges en hy is vroeër onder die klein katagtiges geklassifiseer.
Hy het 'n lang stert en is vaal bruin van kleur met groot vlekke, terwyl ander katagtiges ŉ gelerige of grondkleurige pels het. Hy maak snags jag op voëls en klein soogdiere en bring die grootste deel van die dag in bome deur. Die jaguar is die grootste Amerikaanse katsoort. Hy word in tropiese woude in die suide van Amerika tot by Argentinië aangetref. Die jaguar lyk baie soos die luiperd, maar hy het 'n groter kop en kom ietwat lamp voor. Net soos die luiperd het die jaguar ook swart kolle wat in rosette op sy gelerige pels gegroepeer is, maar hy het bykomende swart spikkels in die middel van die roset wat die luiperd nie het nie. Ook swart jaguars word aangetref. Jaguars woon in digte woude, gewoonlik naby 'n rivier, maar hulle kom ook in gebiede voor wat nie so dig begroei is nie.
Sy jagmetode is net soos die van ander katagtiges. Hy bekruip sy prooi totdat hy naby hom is en slaan dan toe. Die leeu, die tier, die luiperd en die poema byt sy prooi aan die keel en laat hom versmoor of doodbloei, terwyl die jaguar sy prooi gewoonlik aan die bokant van die kop tussen die horings of are byt. Die prooi vrek feitlik onmiddellik as gevolg van breinbeserings. Die sneeuluiperd word in bergreekse soos die Himalaja in Sentraal-Asië aangetref.
Sy pels is grysbruin met dowwe bruin rosette, en sy hare en stert is besonder lank. In die somer beweeg hulle na die hoë rotsagtige gedeeltes van die berge, en in die winter trek hulle na warmer dele wat laer geleë is. Die sneeuluiperd maak jag op herte, gaselle, bergbokke of kleiner soogdiere. In die winter, wanneer kos skaars is, sal hulle selfs op boere se vee jag maak. Die families van die katagtiges bestaan uit 38 spesies, waarvan 30 tot die familie van die klein katagtiges behoort.
Die meeste spesies word in Asië aangetref (10). Terwyl 8 spesies in die VSA, 6 in Afrika en 4 in Europa voorkom. Sekere spesies soos Felis (Pardotelis) badia, ŉ rooikat, kom net in Borneo voor, terwyl Felis (Mayailurus) iriomotensis, wat baie soos die Bengaalse kat of luiperdkat Iyk, net op die eiland Iriomote, oos van Taiwan, voorkom. Katagtiges word nie in Australië, die Suidsee-eilande, Madagaskar, Groenland of Antarktika aangetref nie. Die luiperdkat of Bengaalse kat (Felis (Prionailurus) bengalensis) kom algemeen in Suid- en Suidoos-Asië voor-van Indië tot by die Filippyne, Japan, Mantsjoerye en Oos-Siberië. Die luiperdkat het donker kolle en strepe op sy pels en kom in bergagtige gebiede en in woude voor. Hy leef van voëls en van klein soogdiere.
Dit is 'n kleinerige kat en kan in 'n verskeidenheid van kleure voorkom. Die Chinese woestynkat (Felis beite) kom op die steppes en in berge van China en Mongolië voor. Dit is 'n baie seldsame kat wat maar 5,5 kg weeg en bruingeel van kleur is met donker kolle. Die oerwoudkat (Felis chaus) is 'n bietjie groter en weeg tot 9 kg. Hy word in Egipte en Suid-Asië aangetref. Die manoel of Pallas se kat (Felis (Octo- colobus) manul) word op die steppes en in woude en bergagtige gebiede van Sentraal-Asië aangetref.
Hy is oranjegrys met swart en wit merke aan die kop, en het ŉ digte pels en klein ore om die koue winters te trotseer. Die platkopkat (Felis (Ictailurus) planiceps) is ŉ seldsame, klein kat wat in Suidoos-Asië voorkom. Hy is rooibruin met ŉ effense plat kop. Die rooi gespikkelde kat (Felis (Prionailurus) rubiginosa) is ook baie klein en weeg van 1 tot 2 kg. Hy word gewoonlik naby waterbronne en menslike nedersettings in die suide van Indië en in woude in Sri Lanka aangetref. Die kat is roesbruin met donkerbruin kolle. Die noordelike rooikat (Felis (Lynx) lynx) kom in Noord-Asië voor, maar word ook in Europa en Noord-Amerika aangetref. Hy het pluisore en 'n kort stert en is baie sterk gebou.
Die rooikat woon in woude en leef van klein bokke, hase, korhoenders en springhase. Hy is ligbruin met kolle. Temminck se gouekat of die Asiatiese gouekat (Felis (Protelis) temmincki) is 'n seldsame kat wat 6 tot 11 kg weeg en in woude en rotsagtige gebiede van Tibet in Suidwestelike China tot by Sumatra voorkom. Hy het 'n goudbruin pels met pikswart vlekke op die gesig; Die viskat (Felis (Prionailurus) viverrina) is 'n besondere katagtige. Hy woon in tropiese, moerasagtige streke en in die suidoostelike gebiede van Asië. Die vis kat vang vis in strome deur hulle met sy pote uit die water te kap. Hy is egter nie die enigste katagtige wat vis vreet nie. Die platkopkat is ook lief om vis te vang, en gevalle waar selfs jaguars vis gevang en gevreet het, het voorgekom.
Die marmerkat (Felis (Pardotelis) marmorata) is ŉ seldsame kat wat in die woude van Nepal af tot by Indonesië voorkom. Sy pels lyk baie soos die van die gevlekte luiperd. 'n Uitgegroeide marmerkat weeg sowat 5,5 kg. Die pampaskat (Felis (Lynchailurus) colo colo) word in die suidelike en sentrale dele van Suid-Amerika aangetref. Hy is gryserig met dun strepies en weeg 3,5 tot 5 kg. Dit is 'n seldsame kat wat in graslande woon. Die poema of Amerikaanse berg leeu (Felis (Puma) concolor) is die grootste is, verlaat-die kleinswemmers. van die klein katagtiges en weeg 45 tot 60 kg.
Hy woon in berge, vlaktes,  woude en woestyne in Noord-, Sentraal- en Suid-Amerika. Die poema word in verskeie kleure en groottes aangetref, maar die meeste is ligbruin met swart kolle op die gesig en stert. Die poema is een van die min klein katagtiges wat ronde pupille soos die groot katagtiges het. Hy maak jag op Amerikaanse elande, kleinerige takbokke, hase, ape, miervreters, muise en voëls. Geaffroy se kat af Geaffroy se oselot (Felis (Leopardus) geoffroyi) weeg 2 tot 3,5 kg en kam in Suid-Amerika van Balivië tat by Patagonië voor. Hy waan in warm woude en is grys met swart spikkels. Die kodkod (Felis (Concifelis) guigna) kam in die Andesgebiede van Chili en Argentinië voor.
Hy is grys met donker kolle en het kringe om sy stert. Die berg kat (Felis (Oreailurus) Jacobita) kom ook in die gebiede van die Andesgebergte van die suide van Peru tot in die noordweste van Argentinië voor. Hy Iyk baie soos die kodkod, wat 2 tot 3 kg weeg, maar is groter en het langer hare. Die oselat (Felis (Leo pardus) pardalis) kam ook in Suid-Amerika vaar. Hy weeg 5,5 tot 13,5 kg en woon in dig begroeide woude. Hy het strepe en spikkels op sy pels en kringe am sy stert. Die bobcat (Felis (Lynx) rufus) is 'n rooikat wat van Kanada af tot in Sentraal-Mexiko voorkom. Dit is die Noord-Amerikaanse wilde kat wat meeste voorkom en hy Iyk baie soos die rooikat van Noord-Asië.
Hy is swaar gebou met 'n kort stert en pluisore, rooierig van kleur en het kolle aan die onderkant van sy lyf en op sy pote. Hulle maak graag jag op pluimvee en skape. Die tierkat of tieroselote (Felis (Leopardus) tigrina) en die margay of boomoselot (Felis (Leopardus) weidii), lyk baie soos die oselot en kom dieselfde gebiede voor. Die jaguarundie (Felis (Herpailurus) yagoua-roundi) woon in laaglandwoude en bosse in Sentraal- en Suid-Amerika. Hy lyk baie soos ŉ otter en kan grysbruin of neutbruin wees. Afgesien van die rooikat (Felis (Lynx) lynx) en die huiskat (Felis catus) word nog 2 klein katagtiges in Europa aangetref. Een van hulle is die Europese wildekat (Felis silvestres), wat ook in die weste van Asië aangetref word.
Suid-Afrikaanse klein katagtiges
Altesaam 4 spesies klein katagtiges kom in Suid-Afrika voor: die swart- oorkarakel of rooikat (Felis (Caracal) caracal, die vaalboskat (Felis libyca), die tierboskat (Felis Lepatailurus) serval) en die swartpootwildekat (Felis nigripis). Die rooikat is Afrika se grootste klein katagtige. Hy is ongeveer 75 cm lank, staan 45 cm hoog en weeg ongeveer 18 kg. Hy is stewig gebou maar kan rats en vinnig beweeg. Met sy kort stert (25 cm) en pluisore Iyk hy baie soos die noordelike rooikat.
Sy pels is rooibruin en hy word dikwels in woestyngebiede aangetref. Hy kom nie net in Suid-Afrika voor nie, maar ook op savannes en in bergagtige en rotsagtige gebiede in ander dele van Afrika en Noord-Indië. Die rooikat vreet klein diertjies soos akkedisse, rietrotte, hase, dassies en voëls, maar maak aak jag op klein boksoorte. Werpsels van 2 tot 4 word gewoonlik aan die einde van die winter gebore. Die vaalboskat af wildekat van Afrika kam ook in Korsika, Sardinië, Majorka, en van die Midde-Ooste af tot in Indië voor.
Hy kom in feitlik enige landstreek voor, behalwe in woestyne en tropiese woude. Hy weeg 4,5 tot 8 kg en staan sowat 25 cm hoog. Die vaalboskat lyk baie soos die gewone huiskat en is ligbruin met strepe. Sy stert is redelik lank, maar korter as die van die huiskat en het donker kringe aan die punt. Sy dieet bestaan uit hase, reptiele, rietrotte en jong bokke. Die vaalboskat kom wydverspreid in die Kaapprovinsies voor waar hy skaapboere baie skade aandoen.