cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Staat Palestina
Inleiding
Die gebied wat om tussen die Middellandse See en die Jordaanrivier uitstrek, het in die loop van sy veelbewoë geskiedenis verskeie name gehad. Een van die algemeenste name was Palestina, wat ontleen is aan die Filistyne, wat aan die suidkus gewoon het en by herhaling aanvalle gedoen het op die bevolking dieper die binneland in.
Die Griekse reisiger en geskiedskrywer Herodotos (ca. 485–430 v.C.) het die gebied Sirië hê palaistine genoem en daarmee bedoel die Filistynse Sirië om dit van die Feniciese Sirië te onderskei. Volgens opgrawings in die omgewing van Filistia hou die Filistynse pottebakkerswerk verband met die van beskawings uit die omgewing van die Egeïese See en daar word aanvaar dat die Filistyne van hier opgetrek het na Egipte, waaruit hulle verdryf is.
In die tempel van Ramses III van Egipte naby Thebe is inskripsies gevind wat vertel van die koning se veldtog teen invallende seevolke (omstreeks 1190 v.C.), onder wie die Filistyne of prst, soos dit in die ou tekste aangegee is (r verteenwoordig die l- klank). Die Filistyne het hulle hierop aan die suidkus van Palestina gaan vestig, hoofsaaklik in die stede Gasa, Gat, Ashdod, Ashkelon en Ekron.
Naas die naam Palestina, wat nie in die Bybel voorkom nie, word Kanaän dikwels gebruik. In die engste sin beteken Kanaän "handelaar", wat op een van die kenmerkende bedrywe van die Kanaänitiese bevolking slaan. In breër sin dui die naam op die gebied Siro-Palestina (Amarna-briewe).
Die Perse het hierdie provinsie van hulle magtige Persiese Ryk Jehud genoem, en die naam Juda is daarna deur tal le veroweraars gebruik. Die Romeinse keiser Hadrianus (117–138) het Palestina as amptelike naam ingevoer en daarmee die Gebied van die Jode (Judea) direk misken.
Vroeë geskiedenis
Uit argeologiese vondste blyk dit dat Palestina reeds sedert die Vroeë Steentydperk (250 000 v.C.) bewoon was. Eers baie duisende jare later, in die tydperk omstreeks 3000 v.C., was daar sprake van 'n bloeiende beskawing toe die Semitiese volke (die Kanaäniete) die gebied binnegetrek het. Die tydvak 3000 tot 1200 v.C. staan dan ook bekend as die Kanaänitiese Bronstydperk.
Die invalle van die Amoriete, 'n volk-oorspronklik van Mesopotamië afkomstig, het 'n einde gebring aan hierdie Kanaänitiese beskawing. In 1700 v.C. was daar opnuut sprake van 'n hoë beskawing waarby die verskyning van kleiner stadstaatjies opgetree het. Tot die belangrikste nedersettings het behoort Hasor, Megiddo, Sigem, Hebron, Jebus (die latere Jerusalem), Jerigo, Geser, Bet-Sjean en Lagis.
Jessica Knappett
Jessica Knappett (gebore 28 November 1984) is 'n Engelse skryfster, aktrise, en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Inbetweeners Movie (2011) en Alan Partridge (2013), en in die televisiereekse Twenty Twelve (2011) en Drifters (2013).
Staat Palestina
Bybelse geskiedenis
'n Baie groot gedeelte van die geskiedenis van Ou Palestina word omvat deur die Bybelse tydperk. Deur die bestudering van hierdie geskiedenis maak 'n mens nie net kennis met die "kinders van Israel" of die afstammelinge van Jakob nie, maar ook met talle volke wat die gebied bewoon en in 'n sekere stadium beheers het.
Daar moet in 'n mate grootliks staatgemaak word op Bybelverhaling om die geskiedenis van Palestina te rekonstrueer, hoewel die Bybelboeke nie as geskiedkundige dokumente beskou moet word nie. Dit is dikwels nie duidelik wat verhaling en wat historiese feite is nie. Die boeke Josua, Rigters, 1-2 Samuel, 1-2 Konings en 1-2 Kronieke, asook die boeke van die profete (Jesaja, Jeremia, Esegiël en die 12 kleiner profete) lewer egter wel historiese gegewens. Ook dokumente uit die Feniciese, Filistynse, Assiriese en Babiloniese geskiedenis bring soms helderheid, terwyl ook die argeologie belangrike inligting bevat. Uit die beskikbare gegewens kan afgelei word dat die Hebreërs, ’n Semitiese groep waartoe Abraham behoort het, in omstreeks 2000 v.C. uit Mesopotamië weggetrek en hulle in Palestina (Kanaän) gevestig het. Na verloop is die land deur hongersnood getref en Abraham se kleinseun, Jakob, het met sy 12 seuns getrek na Egipte, waar die Hyksos sedert 1675 v.C. die bewind gevoer het.
Hulle het nou onder leiding gestaan van Josua, wat Moses opgevolg het, en kennis gemaak met die Kanaäniete, wat 'n gedugte mag was sodat hulle die land nie sonder meer kon inneem nie. Die botsing met die Kanaäniete was nie net tot militêre gebied beperk nie; ook op godsdienstige gebied het die partye slaags geraak. Die Kanaäniete het veelgodery beoefen en landbou- en vrugbaarheidsgode aangehang, terwyl die Israeliete 'n monoteïstiese god, JHWH, gehad het.
Die geskiedenis van Palestina is gekenmerk deur die wrywing wat daar tussen die tradisionele godsdienste van die vroegste tye af en die God van Israel ontstaan het. Die veroweraars van Palestina het dikwels vreemde kultusse aan die Jode opgedwing, wat onder meer gelei het tot die vryheidsoorlog wat onder Mattathias teen die Siriërs gevoer is. Dikwels het die Israeliete egter self die vreemde gode aangehang en Salomo het by geleentheid op die Olyfberg 'n hoogte gebou vir die afgod Kamos van die Moabiete en vir Molog van Ammon. Om die Israelitiese volk tot eensgesindheid te probeer bring, het daar aan die begin van die 12de eeu v.C. talle rigters na vore getree. 'n Eensgesinde front was egter nie maklik te verkry nie, aangesien daar 12 stamme was met elk sy eie gebied.
Cathleen Cordell
Cathleen Cordell (21 Mei 1915 – 19 Augustus 1997) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Gaslight (1940) en The Return of the Living Dead (1985), en in die televisiereeks Producers' Showcase (1954).
Staat Palestina
Bybelse geskiedenis
In 1 Sam. 13:19-22 word beskryf Hoe daar geen smid in die hele Israel was nie en dat almal hulle byle, pikke en ploegskare na die Filistyne moes bring om dit te laat skerp maak. Tydens die bewind van Dawid is die Filistyne beslissend verslaan (2 Sam. 5:25), hoewel dit nie die einde van die onrus beteken het nie (1 Kon. 16:15). Toe die Israeliete Palestina binnegetrek het, was hulle 'n herdersvolk, maar langsaam het die landbou hulle vernaamste bron van inkomste geword.
Die bevolking het geleidelik gegroei en hulle moes af hoe meer grond bekom. Dit het beteken dat hulle oor 'n grater gebied versprei geraak het, dikwels ten koste van die bewoners, wat verjaag is. Die stryd teen die Filistyne kan dan ook gesien word in die lig van migrerende bevolkingsgroepe, die van die laagland na die hoogland en die van die hoogland na die laagland. Na die tyd van die rigters het die tyd van die konings aangebreek.
Saul het in omstreeks 1067 v.C. koning geword en 'n groot deel van die land onder sy beheer gebring, maar kon nie daarin slaag om die Filistyne volkome te onderwerp nie. Onder koning Dawid (ca. 1000–960 v.C.), met sy hoofstad te Jerusalem, het slegs 'n gedeelte van die kus in die hande van die Filistyne (in die suide) en die Feniciërs (in die noorde) gebly. Dawid het die mag van Israel selfs so ver uitgebrei dat hy die belangrike handelsroetes van Arabië en Mesopotamië beheer het.
Onder Dawid se seun Salomo (ca. 961–920 v.C.) het 'n egte outokratiese monargie in Palestina tot stand gekom. Die boerebevolking moes swaar belastings betaal om die vele bouwerke, onder meer die tempel en 'n pragtige paleis, te finansier. Bowendien het die staande leër van huursoldate en 'n uitgebreide amptenary 'n groot las op die bevolking gelê. As gevolg van die onrus wat hierdeur ontstaan het, asook die verskille wat daar tussen die noorde en die suide bestaan het, het daar kort na die dood van Salomo (ca. 920 v.C.) ’n breuk gekom.
Die koningshuis van Dawid het in die suide geregeer terwyl die koningshuls van Omri in die noorde aan die bewind gekom het. Omri (regeer 886–874v.C.) en sy opvolgers het noue bande met die Feniciërs behou en Omri se seun Agab het met die Feniciese prinses Isebel, die dogter van Etbaäl, die koning van Sidon en priester van Astarte, getrou. Onder die despotiese bewind van hierdie koningshuis is die Feniciese verbintenis ook op godsdienstige gebied deurgevoer sodat vreemde kultusse, soos die van Baäl en Astarte, aangehang is.
Na die verswakking van Sirië het die groot gevaar vir Israel uit Assirië gekom, en met die troonbestyging van Tiglat-Pileser III (745–727 v.C.) het Fenicië en die verdeelde Israel in die hande van die Assiriërs geval. In 722 v.C. is Samaria, die hoofstad van die noordelike ryk van Israel, ingeneem en van sy inwoners na Assirië weggevoer. Die suiderryk het voorlopig gespaar gebly, maar moes geweldige belastings aan die Assiriese koning betaal. In 722 v.C. het die geestelike leiding van Israel oorgegaan na Juda onder die profeet Jesaja.
Omdat Assirië so magtig was, moes Juda onder koning Menasse (697–642 v.C.) onder meer toegee aan die Assiriese eis dat 'n vreemde kultus in die tempel in Jerusalem ingestel word. Toe Assirië na die dood van Assurbanipal (625 v.C.) langsamerhand verswak, het daar onder leiding van koning Josia (639–609 v.C.) 'n hervormingsbeweging tot stand gekom. Alle plaaslike tempels is verbied en daar mog slegs in die tempel in Jerusalem geoffer word.
In plaas van Assirië het Babilon nou die groot mag geword. Juda het geweier om verdere belasting te betaal en Jerusalem is deur Nebukadnésar I (604–562 v.C.) beleër, met die gevolg dat Juda noodgedwonge aan die belastingeise moes voldoen. Teen die raad van die profeet Jeremia in het Juda sy hoop op Egipte gevestig am hom teen Babilon te help. In 588 v.C. het Nebukadnésar I Jerusalem opnuut beleër en na anderhalf jaar (in 586 v.C.) is die stad en tempel verwoes. 'n Groot deel van die bevolking is na Babilon weggevoer en daarmee het die Babiloniese ballingskap begin en daarmee ook die diaspora. Aan die Babiloniese heerskappy het 'n einde gekom toe dit deur Cyrus (Kores), koning van Persië, verower is. In 538 v.C. het hy die Jode toestemming gegee om uit Babilonië na hulle vaderland terug te keer, maar nie naastenby alle Jode het van die geleentheid gebruik gemaak nie.
Sommige het in Babilonië gebly, waar hulle hulle onder meer in Nisibus en Edessa in die noorde en in Nehardaea aan die Eufraat naby Babilon gevestig het. Ander het hulle na die Middellandse See-gebied gewend, waar hulle ’n belangrike plek in die internasionale handel sou inneem. In 458 v.C. het nag enkele duisende Jode onder leiding van die skrifgeleerde Esra uit Babilon na Jerusalem teruggekeer. Saam met Nehemia, wat stadshouer van Juda sou word, het Esra die Joodse gemeenskap volgens die voorskrifte van die Tora geherorganiseer.
Jerusalem het weer die geestelike sentrum van die Israeliete geword. Die Persiese Ryk is in die laaste helfte van die 4de eeu v.C. deur Alexander die Grote verower. Hy het 'n Griekse (of Hellenistiese) ryk opgerig wat Griekeland, feitlik die hele Asië en dele van Noord-Afrika omvat het. Met die dood van Alexander die Grote (323 v.C.) het sy ryk uiteengeval en in Asië het daar 'n Siriese Ryk onder die Seleukiede en 'n Egiptiese Ryk onder die Ptolemeërs tot stand gekom. In die 3de eeu v.C. het Palestina onder beheer van die Ptolemeërs en in 198 v.C. met hulle omverwerping onder die beheer van die Seleukiede gestaan.
Koning Antiochus IV Epiphanes het in 167 v.C. die tempel ingerig vir die Griekse god Zeus, waarteen die Joodse bevolking openlik in opstand gekom het. Onder die priester Mattathias en sy seuns het die vryheidsoorlog teen die Siriese oorheersing begin Judas die Makkabeër, 'n seun van Mattathias, het Jerusalem in 164 v.C. verower, en die Makkabeërs het uiteindelik 'n groot mate van onafhanklikheid bewerkstellig. Die sukses wat die Makkabeërs teen die Siriërs behaal het, het gelei tot die totstandkoming van die regeringshuis van die Hasmoneërs (genoem na Hasmon, die voorvader van die Makkabeërs). Hulle sukses sou egter tragies eindig deur onderlinge twis.
Aristobulus was aan die bewind, maar sy broer, die hoëpriester Hyrkanus, is deur Antipater (vader van Herodes die Grote) teen sy broer aangehits en in die stryd tussen hulle is die hulp van Rome ingeroep. Die Romeinse generaal Pompeius, wat juis Sirië verower het, het Jerusalem ingeneem en Aristobulus is deur Julius Caesar onthef en die koningskap is afgeskaf. Hyrkanus II het later regeringsbevoegdheid verkry, maar die mag agter die gebeure, Antipater, het uiteindelik oor die hele Palestina die septer geswaai.
Karen Dyer
Karen Dyer (gebore 20 Desember 1977) is 'n Amerikaanse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse How to Get Away with Murder (2014), Baskets (2016), en Atypical (2017).
Staat Palestina
Bybelse geskiedenis
Antipater is in 43 v.C. vermoor en Herodes die Grote het onder keiser Octavianus (later Augustus) koning van Palestina geword. Hy het ’n geweldige invloed op Palestina se geskiedenis gehad en was bekend as die bouer van pragtige geboue (sy eie paleis in Jerusalem en die Tweede Tempel), maar ook as wreedaard wat nie net sy eie drie seuns tereggestel het nie, maar ook verantwoordelik was vir die kindermoord na die geboorte van Jesus Christus.
Die Joodse vryheidsoorlog het in 66 n.C. uitgebreek en Romeinse versterkings is onder Vespasianus na Palestina gelei. Hy het in 69 self keiser geword en sy seun Titus het die Romeinse mag aangevoer wat Jerusalem in 70 ingeneem en verwoes het. Die tempel is toe ook met die grond gelyk gemaak. In 73 het die laaste Joodse vesting, Massada, in Romeinse hande geval. 'n Tweede Joodse opstand is in 132 deur Bar Kochba gelei, maar is ook onderdruk en hierdie keer is Jerusalem totaal verwoes en die Jode die stad belet.
Palestina sou voortaan lank onder Romeinse beheer staan en het uiteindelik onder die Oos-Romeinse Ryk of Bisantynse Ryk gekom. Hierna het dit met die opkoms van Islam afwisselend onder verskillende Islamitiese groepe se beheer gestaan, waarop daar tydens die Kruistogte 'n stryd tussen Christendom en Islam gewoed het. Palestina het uiteindelik deel van die Ottomaanse (Turkse) Ryk geword, maar is na die Eerste Wêreldoorlog as mandaatgebied aan die Verenigde Koninkryk oorhandig. In opvolging van die Balfour-verklaring en met die goedkeuring van die Verenigde Nasies (1947) is die onafhanklike Staat Israel in 1948 in die grootste deel van Palestina gestig. Op 15 November 1988 is die Staat Palestina deur die Palestynse Bevrydingsorganisasie in Algiers verkondig.
Oxford
Oxford [ˈɒksfərd] is 'n stad in suidelike Sentraal-Engeland. Dit dien as die administratiewe setel van die seremoniële graafskap Oxfordshire waarin dit 'n distrik vorm. Oxford is een van die snelste groeiende stede in die Verenigde Koninkryk, met 'n etnies uiteenlopende bevolking van 154 600 binne die stadsgrense en 244 000 in die metropolitaanse gebied. Die bewoners van Oxford word in Engels Oxonians genoem. Die stad het 'n diverse ekonomiese basis met motorvervaardiging, uitgewerye, opvoedkundige instellings, inligtingstegnologie en ander wetenskapsgebaseerde bedrywe. Oxford staan internasionaal veral bekend as setel van die Universiteit van Oxford, die oudste in die land en die Engelssprekende wêreld.
Oxford se boukuns sluit voorbeelde van elke argitektoniese stylperiode in Engeland sedert die vestiging van die Angel-Sakse, waaronder die ikoniese Radcliffe Camera uit die middel van die 18de eeu. Oxford se kolleges oorheers die middestad met hul verskeidenheid boustyle en kenmerkende binnepleine. Maar dit is veral Gotiese stylelemente soos klein en groot torings met hul spitse waaraan Oxford sy bynaam "stad van dromende toringspitse" (city of dreaming spires) te danke het. Die digter Matthew Arnold het met hierdie term na die harmoniese boustyl van Oxford se universiteitsgeboue verwys.
Grensbasis 13
Grensbasis 13 is 'n Afrikaanse rolprent wat op 25 Mei 1979 vrygestel is.
Genre
Die rolprent is 'n oorlogsdrama met spanning-, aksie- en liefdestonele.
Storielyn
Die rolprent speel op 'n fiktiewe basis langs die grens tussen Angola en die voormalige Suidwes-Afrika af. 'n Patrollie word in 'n lokval gelei en die meeste van die soldate word geskiet. Die kaptein ontsnap, maar een van sy konstabels is gevange geneem. Die konstabel se suster is die kaptein se vriendin en hy probeer om haar te red.
Veolia
Veolia (voorheen Veolia Environnement, Vivendi Environnement en voorheen Compagnie Générale des Eaux) is 'n Franse multinasionale wêreldleier in kollektiewe dienste. Veolia bemark watersiklusbestuur, afvalbestuur en -herwinning en energiebestuursdienste aan klante wat bestaan ​​uit plaaslike gemeenskappe en besighede.
Daar is meer as 163 000 mense op vyf vastelande in diens. Veolia se omset in 2015 was 24.965 miljard euro. Die maatskappy is op die Paryse Effektebeurs genoteer en was tot die vrywillige onttrekking in 2014 op die New York Aandelebeurs genoteer.
Kirstenbosch
Kirstenbosch is aan die voet van Tafelberg in Kaapstad geleë, en is een van agt Nasionale Botaniese Tuine wat oor vyf van Suid-Afrika se ses verskillende biome versprei is. Die tuin is 560 ha groot en die grond is in 1902 deur Cecil John Rhodes aan die volk geskenk.
Toe Kirstenbosch, die bekendste van die Tuine, in 1913 deur die toedoen van lady Florence Phillips gestig is om die land se unieke flora te bewaar, was dit die eerste botaniese tuin ter wêreld met hierdie etos. Wat hierdie Tuine verder wêreldwyd bekendmaak is dat slegs inheemse plante verplant word.
Vanaf 1 September 2004 staan die Nasionale Botaniese Instituut bekend as die Suid-Afrikaanse Nasionale Biodiversiteitsinstituut (SANBI).
Bird se bad is ook hier te siene.
München
München (Duits: [ˈmʏnçən], Beiers: Minga [ˈmɪŋ(ː)ɐ], Latyn: Monacum, byvoeglike naamwoord: monacensis) aan die Isarrivier is die hoofstad van die Duitse deelstaat Vrystaat Beiere. Met 'n bevolking van 1,48 miljoen en 'n oppervlakte van meer as 310 km² is München die grootste stedelike nedersetting in dié deelstaat volgens sy inwonertal en sy oppervlakte, asook die derde grootste stad in Duitsland ná Berlyn en Hamburg en die dertiende grootste stedelike nedersetting in die Europese Unie. Vanweë sy kleiner oppervlakte in vergelyking met ander Duitse metropole word München deur 'n relatief hoë bevolkingsdigtheid gekenmerk.
Die sogenaamde Metropolregion München, wat naas München se metropolitaanse gebied ook stede soos Augsburg, Ingolstadt, Landshut, Rosenheim, Kaufbeuren en omliggende landelike distrikte insluit, het 'n oppervlakte van 27 700 vierkante kilometer en 'n bevolking van sowat ses miljoen.
Die stad is 'n kulturele sentrum met universiteite, talle historiese geboue en meer as 12 000 ondernemings in die media- en rolprentbedryf. Sedert die sewentigerjare het die stad tot een van die welvarendstes in Europa ontwikkel; die stad huisves 'n bloeiende ekonomie met groot transnasionale korporasies soos Siemens, BMW, MAN en Allianz. Ander belangrike nywerhede is in die lug- en ruimtevaart, brouerye, elektroniese ingenieurswese en wetenskaplike gereedskap.
Gladiolus decoratus
Gladiolus decoratus is 'n meerjarige plant en geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort. Die plant is inheems aan die Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Mosambiek, Tanzanië en Zambië.
München
Geografie
München vorm een van die 23 Oberzentren (belangrike administratiewe, ekonomiese en kulturele sentrums) van die Vrystaat Beiere. Met 4 307 inwoners per vierkante kilometer het München die hoogste bevolkingsdigtheid van alle Duitse stede met meer as 100 000 inwoners.
Die hoogste bergpiek in die stadsgebied is die Warnberg op 579 meter bo seevlak, die laagste punt lê in die stadswyk Feldmoching (482 meter bo seevlak).
Die Isarrivier vloei oor 'n lengte van 13,7 kilometer vanuit die suidweste in noordoostelike rigting deur die stadsgebied; sy bekendste eilande is die Museumeiland met die Duitse Museum en die nabygeleë Pratereiland. 'n Aantal bekende mere is in die omgewing van München geleë, waaronder die Ammer-, Wörth- en Starnbergmeer.
München beslaan 'n oppervlakte van 310,7 vierkante kilometer en is ten opsigte van sy oppervlakte die sesde grootste stad in Duitsland na Berlyn, Hamburg, Keulen, Dresden en Bremen.
Klimaat
München lê in die oorgangsgebied tussen die vogtige Atlantiese en die droë kontinentale klimaat. Ander belangrike invloedfaktore ten opsigte van weersomstandighede in München is die Alpe as die Sentraal-Europese en die Donaurivier as die plaaslike weerkundige grens. Hierdie konstellasie het 'n wisselvallige weer tot gevolg. Die temperatuurskommelings tussen dag en nag en tussen somer en winter is soms baie groot.
Die winters duur van Desember tot Maart en is relatief koud met 'n gemiddelde temperatuur van −2 °C in Januarie. Sneeuval kom dikwels voor. Die somers in München duur van Mei tot September en is gewoonlik warm met 'n gemiddelde temperatuur van 19 °C in Julie, die warmste maand van die jaar.
Die föhn ('n warm val- of bergwind) bring dwarsdeur die jaar skielik warm en droë lugstromings na München en verander weerstoestande binne enkele ure heeltemaal, maar dra ook by tot die uitstekende sig oor groot afstande (die Beierse Alpe kan danksy die föhnweer dikwels vanuit München gesien word) en die beroemde blou Beierse hemel.
Die hoogste temperatuur wat ooit in die Duitse Weerdiens se amptelike weerstasie in München-Nymphenburg aangeteken is, was 35,8 °C. Beiere is die Duitse deelstaat met die meeste donderbuie, en ook München word soms deur 'n swaar onweer soos dié van 12 Julie 1984 getref toe 'n haelstorm met sterk wind skade van 3 miljard DM (1,5 miljard €) aangerig het. Vanweë München se ligging naby die Alpe word hier ook meer sneeuvalle as in ander groot Duitse stede aangeteken.
Volgens weerkundige statistiek is die suidelike stadsgebied die sonnigste deel van München, terwyl die noordelike buurte meer newel kry. Die westelike dele is droër as die ooste van München. Hierdie verskillende mikroklimate word onder meer deur die topografie en die Isar se rivierloop beïnvloed.
Vroeë geskiedenis
Argeologiese opgrawings in die geskiedkundige stadsentrum dui daarop dat die eerste menslike nedersettings reeds teen die einde van die Jonger Steentydperk (omtrent 2000 v.C.) ontstaan het. Die enigste heuwel in die middestad, Petersbergl, was dan ook die bakermat van die huidige stad. Onder die kerk Sankt Peter op die Petersbergl het argeoloë 'n gewelfde kamer ontdek wat uit die Voor-Merowingiese tydperk tussen die antieke oudheid en die vroeë Middeleeue dateer.
Middeleeue
Aangesien geen presiese datums ten opsigte van die eerste nedersettings beskikbaar is nie, is die jaar van die eerste historiese verwysing na München as sy stigtingsjaar aanvaar: 'n Dokument uit die jaar 1158 verwys na die Villa Munichen en 'n brug oor die Isar (naby die huidige Ludwigsbrücke en die Isar-eilande) wat Hendrik die Leeu, hertog van Beiere en Sakse, naby die monniksdorp rondom die Sint-Pieterskerk laat oprig het. Tevore het die hertog 'n brug naby Oberföhring, wat verder noordwaarts geleë was en aan die biskop van Freising behoort het, verniel, om self voordeel te trek uit die winsgewende southandel met die stad Augsburg. Danksy die nuwe brug en die southandel het keiser Frederik Barbarossa op die Ryksdag van Augsburg die mark-, munt- en doeanereg aan München toegeken. Net twintig jaar later het München in 1175 ook stadstatus verkry en sy eerste versterking gebou.
Toe hertog Hendrik in 1180 deur die keiser geban is, het Beiere onder die heerskappy van die huis Wittelsbach en die biskop van Freising gekom. In 1240 het ook München 'n besitting van die Wittelsbach-dinastie en in reeds in 1255 – ná die eerste opsplitsing van die hertogdom – die hertoglike hoofstad geword.
In 1314 is hertog Lodewyk IV as koning van die Duitse Ryk en in 1328 ook as keiser gekroon, en München is as sy regeringsetel aansienlik uitgebrei en van 'n nuwe stadsmuur voorsien. Sedert hierdie tydperk gebruik München in sy heraldiek ook die kleure van die ou Heilige Romeinse Ryk – swart en goud.
Vanaf die laat 14de eeu het die burgery van München verskeie kere in opstand teen die hertoë gekom wat hulle regeringsetel vanuit die Alter Hof na 'n nuwe gebou aan die stadsrand verskuif het. Vanweë die bedreiging deur Hussiete is die stadsmuur in 1429 met 'n nuwe buitemuur versterk. In 1442 is alle Joodse burgers uit München verdryf. Die hoeksteen van die nuwe Vrouekerk (Frauenkirche) is in 1468 gelê, en die kerk is slegs twintig jaar later voltooi.
Vroeë moderne tydperk
Onder hertog Maximiliaan I van Beiere het München in 1623 die setel van die keurvorstelike hof geword. Slegs nege jaar later is die stad tydens die woelinge van die Dertigjarige Oorlog deur Sweedse troepe beset en moes 'n hoë losprys betaal en gyselaars beskikbaar gestel word om aan die dreigende verwoesting te ontkom. Nogtans is München 'n ruk later deur 'n pesepidemie getref waaraan sowat 'n derde van die bevolking beswyk het. Ná die oorlog het München vinnig herstel en het danksy die invloed van keurvors Ferdinand Maria 'n sentrum van die Italiaanse Barokstyl in Duitsland geword.
In 1704 het München tydens die Spaanse Opvolgingsoorlog enkele jare lank onder die bewind van die huis Habsburg gekom, aangesien keurvors Maximiliaan II Emanuel 'n bondgenoot van Frankryk was. 'n Opstand van plaaslike burgers en boere is in die sogenaamde Sendlinger Mordweihnacht ("Moordkersfees van Sendling") bloedig afgeweer. Nadat keurvors Karel Albrecht tot Duitse keiser gekroon is, het Habsburgse troepe die stad in 1742 weereens twee jaar lank beset.
Maximiliaan III het die beleid van sy voorgangers, wat van Beiere 'n Europese groot moondheid wou maak, uiteindelik laat vaar en hom met binnelandse hervorming besig gehou. Danksy sy inisaitief is die Beierse Akademie van Wetenskappe in 1759 in München gestig. In 1789 is die bekende Engelse Tuin van München in opdrag van Karel Theodor aangelê en die Middeleeuse versterkings afgebreek.
19de tot 21ste eeu
Alhoewel München reeds sedert 1328 as keiserlike setel gefungeer het, het sy vinnige groei tot 'n beduidende metropool eers 450 jaar later 'n aanvang geneem. Hierdie groei is in 1806 verder versterk toe München tot hoofstad van die Napoleonse Koninkryk Beiere verklaar is. Terwyl daar in 1700 slegs 24 000 inwoners was, het die bevolking nou elke dertig jaar verdubbel. In 1871 het die bevolking tot 170 000 en in 1933 tot 840 000 inwoners gegroei.
Onder sy broer, prins-regent Luitpold (1886–1912), het München 'n ongekende ekonomiese en kulturele oplewing beleef. In hierdie periode het die Prinzregentenstraße en die Prinzregententheater ontstaan. Die stadsbuurt Schwabing het met die eeuwisseling sy bloeitydperk as 'n belangrike kunstenaarsbuurt beleef wat 'n groot aantal belangrike skrywers en skilders gelok het. Die plaaslike tydskrif Die Jugend, wat sy naam aan die Jugendstil (omtrent 1895 tot 1905, dit staan ook bekend as Art Nouveau, Modernisme of Fin de siècle) verleen het, is vir die eerste keer in 1896 uitgegee. Die kunstenaarsvereniging Der Blaue Reiter is in 1911 gestig. In sy verhaal Gladius Dei het die beroemde Duitse skrywer Thomas Mann na hierdie tydperk met die gevleuelde woord München leuchtet ("München skyn") verwys.
Gedurende die Eerste Wêreldoorlog het die drie Franse lugaanvalle, wat in 1916 op München geloods is,min skade berokken, alhoewel die bevolking onder voedseltekorte gely het. Die monargie is ná die oorlog afgeskaf, en in 1919 was daar selfs 'n poging om 'n kommunistiese republiek te stig.
München was in die volgende jare 'n bakermat van Nasionaal-sosialistiese denke en aktiwiteite. Reeds in 1923 het Adolf Hitler met sy "Mars op die Feldherrnhalle" gepoog om die Beierse regering met 'n staatsgreep omver te werp. München het egter steeds as die amptelike setel van die Nazi-party NSdAP gedien en is deur Hitler in 1935 tot die "Hoofstad van die Beweging" verklaar.
Nogtans is München in 1933 net soos ander Duitse stede en gebiede gelykgeskakel, en daar was planne om die stad op 'n grootskaalse manier volgens planne van die argitek Hermann Giesler te herbou.
In 1938 is die Ooreenkoms van München gesluit waarvolgens die Tsjeggo-Slowaakse Sudeteland, 'n gebied met 'n Duitssprekende meerderheid, by die Duitse Ryk ingelyf is. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is München in 71 geallieerde lugaanvalle verwoes.
Die heropbou ná die oorlog is volgens geskiedkundige bouplanne deurgevoer. München het vinnig tot 'n sentrum van hoëtegnologie ontwikkel en ook talle maatskappye uit die dienstesektor gelok soos media-ondernemings, banke en assuransies. Met sy groot aantal argitektoniese besienswaardighede en museums het die stad ook een van die belangrikste toeristebestemmings in Duitsland geword.
München het in 1972 as die gasheerstad van die 20ste Olimpiese Spele opgetree wat deur 'n Palestynse terreuraanval en gyselaarsdrama in die Israeliese woonkwartiere oorskadu is. Alle Israeliese gyselaars, 'n aantal Palestyne en 'n Duitse polisieman het in die aanval gesterf.
Vir die spele is die openbare vervoer grootskaals uitgebou met 'n aantal nuwe moltrein- en stadstreinlyne wat ook stede en dorpe in die omgewing van München met die stadsentrum verbind. In die middestad is 'n aantal wandellane geskep.
Ekonomie
München en sy omgewing het in die 20ste eeu danksy sy ligging in die hartland van Europa en 'n baie gesonde beleggingsklimaat tot een van die belangrikste en mees dinamiese ekonomiese sentrums in Duitsland en Europa ontwikkel. Daarnaas het die eersterangse infrastruktuur, die beskikbaarheid van uitstekende ontspanningsgeriewe en die natuurskoon van die omgewing ook tot München se ekonomiese ontwikkeling bygedra.
Die plaaslike ekonomie se struktuur word vandag gekenmerk deur 'n gesonde mengsel van groot internasionale maatskappye, ondernemings uit die middestand en hoogs gekwalifiseerde werknemers. Byna alle sektore van 'n moderne ekonomie is in München verteenwoordig. Bedrywe soos dienste, hoëtegnologie, media, finansies, motorvervaardiging, biotegnologie en lewenswetenskappe, wetenskaplike navorsing, toerisme en handel speel 'n besonder belangrike rol.
Demografie
München het tans 'n bevolking van meer as 1,48 miljoen, en net soos in ander welvarende Europese stede is die persentasie buitelandse inwoners met sowat 23 persent bo die nasionale gemiddelde (dus hoër as dié van die Vrystaat Beiere en die Bondsrepubliek Duitsland). Van die buitelandse bevolking kom sowat 37 persent uit lidstate van die Europese Unie. Migrasie en 'n klein toename in geboortes dra by tot 'n konstante bevolkingsgroei.
Ekonomiese krag
München en sy omgewing is die ekonomiese sentrum van die Vrystaat Beiere. Alhoewel die plaaslike bevolking net 20 persent van Beiere se totale inwonertal verteenwoordig, lewer die gebied nagenoeg 30 persent van die Beierse bruto geografiese produk (BGP) – in 2006 was München se BGP 68,3 miljard € en dié van die metropolitaanse gebied 121 miljard €. Met 'n aandeel van 77 persent aan die stad se BGP is dienste die oorheersende sektor en hoër as dié van die hele Vrystaat met 68 persent. Die nywerheidsektor lewer sowat 23 persent van München se BGP op.
Arbeidsmark
Die totale aantal werkgeleenthede in die gebied van München het op 30 Junie 2006 1,085 miljoen beloop – 'n toename van 1,1 persent teenoor die vorige jaar. In die loop van 2006 het die aantal werklose inwoners van meer as 87 000 tot 65 600 gedaal (5,5 persent van die ekonomies-aktiewe bevolking).
Koopkrag
Die landelike distrikte rondom München behoort net soos dié in die omgewing van Frankfurt am Main tot die welvarendste in Duitsland en beskik al baie jare lank oor die grootste koopkrag. Die inwoners van München se per-capita-koopkrag was in 2007 26 648 € - die hoogste van alle Duitse stede met meer as 100 000 inwoners.
Italianità bavarese
Dikwels word na München verwys as die mees noordelike stad van Italië – 'n beskrywing wat die veelvuldige kulturele betrekkinge tussen dié Mediterreense land en die Beierse hoofstad opsom, soos weerspieël in sy boukuns, mode, ontwerp, kuns en literatuur, en die uitbou van München tot 'n Europese sentrum van kuns en klassieke en Italiaanse boukuns onder koning Lodewyk I (1786−1868). Die beginpunt van die kulturele bande met Italië was die huwelik van keurvors Ferdinand Maria van Beiere (1636−1679) met die destyds veertienjarige Henriette Adelaide (Henriette Adelheid) van Savoje (1636−1676) op 11 Desember 1650 in Turyn.
Henriette Adelaide word as 'n buitengewoon mooi en energieke vrou beskryf wat groot belangstelling in die kunste getoon het en vir haar eggenoot 'n belangrike raadgewer sou word. Sy was aktief betrokke by die bou van die kasteel Nymphenburg en die Theatynekerk en het talle Italiaanse kunstenaars na die Beierse keurvorstehof ontbied. In 1654 het Henriette met die musikale toneelstuk La ninfa ritrosa die eerste vrystaande operahuis in Duitsland op München se Salvatorplein laat inwy wat danksy haar inisiatief ontstaan het.
Desmacella annexa
Desmacella annexa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
München
Italianità bavarese
Merkwaardig was die groot aantal Italiaanse argitekte, metselaars, musici en kunsambagsmanne wat Henriette saamgebring het. Die Theatynekerk, wat sy laat oprig het om haar blydskap en dankbaarheid oor die geboorte van haar lank verwagte seun en troonopvolger in 1662 aan God te bewys, is deur die kerk Sant’Andrea della Valle in Rome geïnspireer. Ferdinand het op sy beurt in 1664 aan Agostino Barelli, 'n argitek uit Bologna, die opdrag gegee om 'n plesierpaleis in die omgewing van München vir haar te bou wat later Nymphenburg genoem is. As voorbeeld vir die slot in die vroeë Barokstyl, wat in 1675 voltooi is, het die amptelike residensie van die Huis van Savoje in Piëmont, die paleis Venaria Reale, gedien.
Desmacella annexa
Die spons behoort tot die genus Desmacella en tot die familie Desmacellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Schmidt.
München
Italianità bavarese
München se Italofilie is verder bevorder deur die maniere, die kunssinnigheid en omgangsvorme van Italiaanse adellikes wat hul loopbaan aan die Beierse keurvorstehof gevolg het, insluitende families soos die Malaspina en Maffei uit Verona, die Spreti uit Ravenna of die Pocci uit Viterbo, maar ook deur die geografiese nabyheid van Italië wat handelsbetrekkinge vergemaklik het. Ook toon die mentaliteite van Beiere en Italianers sekere ooreenkomste – met die klemtoon wat op sinlike genot en lewensvreugde, mooiheid en estetiek val. So verskil die Mediterreens-geïnspireerde lewensgevoel en leefstyl van München ook vandag van dié van ander Duitse metropole – soos byvoorbeeld Frankfurt am Main wat ná die Tweede Wêreldoorlog sterk neigings getoon het om die Amerikaanse leefstyl op baie terreine te aanvaar.
Universiteite
Twee groot universiteite is in die Beierse hoofstad gesetel – die Ludwig-Maximilians-Universität München (LMU) en die Tegniese Universiteit München (TUM). Na albei word informeel as sogenaamde "elite-universiteite" verwys aangesien hulle vanweë besonderse akademiese prestasies op die gebied van navorsing sedert 2007 spesiale finansiering van die federale en die deelstaatregering ontvang.
Die LMU is reeds in 1472 in die Beierse stad Ingolstadt gestig, in 1800 na Landshut en uiteindelik in 1826 na München verplaas. Naas die hoofkampus in die stadsdeel Maxvorstadt is daar satellietkampusse in Großhadern en Martinsried (fakulteite geneeskunde, biologie, skeikunde).
Die TUM het in 1868 as die Politegniese Skool München geopen. In 1872 is dit uitgebrei met 'n afdeling landboukunde en vanaf 1877 Königliche Bayerische Technische Hochschule genoem. In 1930 is die Universiteit vir Landbou en Bierbrouery Weihenstephan by die skool ingesluit. Nadat 'n fakulteit geneeskunde gestig is, het dit in 1970 sy huidige naam gekry. Die meeste fakulteite is intussen in Garching geleë waar ook talle navorsingsinstellings gesetel is.
Net soos die TUM konsentreer ook die Universiteit vir Toegepaste Wetenskappe (wat rofweg met 'n Suid-Afrikaanse technikon vergelyk kan word) op tegniese dissiplines. Dié universiteit het in 1971 met die samesmelting van sewe ingenieurskole en ander tersiêre onderwysinstellings ontstaan. Dit is die grootste universiteit vir toegepaste wetenskappe in Beiere en die tweede grootste in Duitsland.
Thorn, Nederland
Thorn (Limburgs: Toear) is 'n dorpie in die Nederlandse provinsie Limburg. Die voormalige munisipaliteit het sowat 2 600 inwoners (2006) en 'n oppervlakte van 6,7 km². Sedert 2007 behoort Thorn tot die gebied van die nuwe munisipaliteit Maasgouw. Die dorpie grens aan die Belgiese provinsie Limburg en byna aan die Maas-rivier.
München
Universiteite
'n Andere hoëskool in München wat akademies erkende opleidings aanbied is die Hochschule für Philosophie (gestig 1925 in Pullach, in 1971 na München verplaas), wat met die LMU saamwerk.
Sportgeriewe
Die Olimpiese Park en die plaaslike stadions is belangrike voorbeelde van die moderne argitektuur. Die Olimpiese Park in die noorde van München, wat vir die XXste Olimpiese Somerspele in 1972 opgerig is, behels die Olimpiese stadion, swembad en sportsaal. Die gewaagde tentdakkonstruksie, wat by die heuwellandskap van die nabygeleë park aanpas, het wêreldwyd erkenning gekry vir sy buitengewone ontwerp. Die Olimpiese toring ('n televisietoring) met 'n hoogte van 291 meter is reeds in 1968 voltooi, en ook die ysstadion is al in 1967 ingewy.
Die Olimpiese Dorp bestaan uit twee oorspronklike kwartiere vir mans en vroue. Die suidelike gedeelte met sy enkelverdieping-wonings dien tans as 'n koshuiskompleks vir studente met 1 800 woonstelle. Vanaf die lente van 2007 word die ou geboue oor 'n tydperk van drie jaar afgebreek en volgens die oorspronklike planne herbou. Na afloop van die renovasie sal die aantal woonstelle verhoog word.
Die noordelike gedeelte met sy kenmerkende teras- en piramideagtige argitektuur is 'n moderne woonkwartier vir sowat 6 100 mense en word tans eweneens opgeknap.
Die Olympiastadion München was die sentrale stadion van die Olimpiese Spele en het sedertdien die gewildste Duitse stadion vir internasionale wedstryde geword. Die eindwedstryde van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974 en die UEFA Champions League in 1979, 1993 en 1997 is hier gehou.
Tussen 1972 en 2005 het die Olimpiese Stadion ook as die tuisveld van die sokkerklub FC Bayern München en – met onderbrekings – van die klub TSV 1860 München gedien. Albei klubs het intussen na die Allianz Arena verhuis.
Die Olimpiese Park in die tuinlandskap van die Oberwiesenfeld word naas sportwedstryde ook vir kulturele, godsdienstige en ander doeleindes gebruik. Die park word deur 'n stedelike onderneming bestuur.
'n Tweede beduidende stadion naas die Olimpiese Park, die Allianz Arena aan die noordelike stadsrand, is in Mei 2005 ingewy. Die stadion dien as die tuisveld van die plaaslike sokkerklubs FC Bayern München en TSV 1860 München. In die Arena met sy 69 901 sitplekke is ook die eerste wedstryd van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006 en ander wedstryde gehou.
Die mees tradisionele en oudste stadion in München is die stedelike stadion in die Grünwalder Straße wat in die plaaslike omgangstaal meestal das Sechzger genoem word. In 2005 het dit nog as die tuisveld van die professionele Löwen-span gedien, maar sedert die opening van die Allianz Arena is die stadion afgeskaal tot die tuisveld van plaaslike jeug- en amateurspanne. 'n Ander groot stadion lê in Dantestraße.
Desmacella austini
Desmacella austini is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Desmacella en tot die familie Desmacellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2005 deur Lehnert, Conway, Barrie & Krautter.
Point Conception
Point Conception is 'n kaap aan die Stille Oseaankus van die Amerikaanse deelstaat Kalifornië, in die suidweste van Santa Barbara County, waar die waters van die Santa Barbarakanaal en die Stille Oseaan ontmoet.
Dit is ook die hoek tussen die noordelike deel van die kuslyn, wat oorwegend in noord-suidelike rigting loop, en die kusgedeelte naby Santa Barbara wat in oos-westelike rigting loop. Die kaap vorm sodoende 'n natuurlike skeiding tussen Suid- en Sentraal-Kalifornië.
Die oorspronklike vuurtoring by Point Conception, wat in 1856 nog op 'n ander, hoër geleë plek ontstaan het, was een van die eerstes in Kalifornië. Nadat sy lig dikwels deur digte mis verhul is, is dit in 1881 vervang deur die huidige Point Conception-vuurtoring wat op 'n laer geleë rotspunt opgerig is. Die vuurtoring word omring deur grond in privaat besit en is nie toeganklik vir die publiek nie.
Guy Fawkes
Guy Fawkes, (Engels: /ˈɡaɪ ˈfɔːks/; York, 13 April 1570 – Londen, 31 Januarie 1606), soms ook bekend as Guido Fawkes, was 'n Engelse soldaat. Hy is bekend vir sy rol in die sameswering om koning Jakobus I van Engeland en 'n groot deel van die Skotse adel wat in Londen woon te vermoor.
Fawkes is in York gebore, waar hy in die kerk van St. Michael-le-Belfry gedoop en skool bygewoon het. Hy dien 'n paar jaar as soldaat, en doen ervaring met plofstowwe op. Hy dien ook onder die Spanjaarde tydens die Tagtigjarige Oorlog, en help onder andere om Calais in 1596 in te neem.
Buskruitverraad
Op 5 November 1605 word Fawkes in 'n kelder onder die Hoërhuis met buskruit en lonte betrap. Die komplot staan daarom as die Katolieke Buskruitverraad bekend. Fawkes en ses andere beskuldigdes word bymekaargemaak en weens hoogverraad ter dood veroordeel. Die komplot is deur 'n katolieke Lord ontdek, 'n vriend van Fawkes wat 'n waarskuwingsbrief ontvang het om nie na die parlement te gaan nie.
Fawkes word veroordeeld om gehang en gevierdeel (in 4 dele gekap of uitmekaargetrek) te word. Toe Fawkes voor sy teregstelling gevra word waarom hy die koning wil vermoor, sê hy dat hy slegs die bevele van die pous, wat die koning geëkskommuniseer het volg. Na die teregstelling is sy oorskot (saam met die van die ander samesweerders) na die uithoeke van die koninkryk gestuur en as 'n waarskuwing aan ander ten toon gestel.
Fawkes is egter nie orals as 'n skurk beskou nie. Van die Galápagos-eilande is na hom vernoem (die Isla Guy Fawkes). 'n Natuurpark in Nieu-Suid-Wallis (die nasionale park Guy Fawkes River) is ook na hom vernoem.
Volksverhaal
Elke jaar word Guy Fawkes-nag op 5 November in die Verenigde Koninkryk gevier om die Buskruitverraad te gedenk. Tydens die geleentheid word strooipoppe wat Guy Fawkes voorstel aan die brand gesteek en groot hoeveelhede vuurwerke die lug in geskiet. Die kelders van die Britse parlement word ook tradisioneel op die dag geïnspekteer, net om seker te maak dat daar nie 'n aanslag teen hulle beraam word nie.
In populêre kultuur
Sedert die Britse rolprent V For Vendetta, wat in 2006 uitgereik en op die bekende strokiesverhaal gebaseer is, word Guy Fawkes veral met die Guy Fawkes-maskers en die gedig Remember, remember verbind. In die rolprent en die strokiesverhaal stryd die held "V" teen 'n fiktiewe fascistiese Engelse staat in die nabye toekoms.
Desmacella arenifibrosa
Desmacella arenifibrosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Desmacella en tot die familie Desmacellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1911 deur Hentschel.
Sarkoom
In die mediese vakterminologie verwys die begrip sarkoom (Grieks: sarkos beteken vleis) na 'n kwaadaardige nuut-vorming uitgaande van weefsels wat van die middelste kiemblad afkomstig is.
Voortrekkers (dubbelsinnig)
Voortrekkers kan na een van die volgende verwys:
'n Voortrekker, daarteenoor, is 'n persoon wat aan die Groot Trek deelgeneem het, of 'n lid van die gelyknamige jeugbeweging is.
Ursa Major I-dwergsterrestelsel
Die Ursa Major I-dwergsterrestelsel of Ursa Major I dSph is ’n sferoïdale satellietstelsel van die Melkweg in die sterrebeeld Groot Beer (Ursa Major). Die ontdekking daarvan deur Beth Wilman en ander is in 2005 aangekondig.
Dit is ’n baie klein stelsel: net ’n paar duisend ligjare in deursnee. Sy absolute magnitude is na raming net -6,75 en dit is sedert 2006 die dofste sterrestelsel bekend naas die Boötes I- (-5,7) en die Ursa Major II-dwerg (-3,8). Dit is dus dowwer as sommige sterre in die Melkweg. Dit is al vergelyk met die Sextans-dwergsterrestelsel: albei is baie oud en arm aan metale.
Ursa Major I is na raming sowat 330 000 ligjare van die Son af – sowat twee keer so ver as die Groot Magellaanse Wolk, die Melkweg se grootste en helderste satelliet-sterrestelsel.
Ann Corio
Ann Corio (29 November 1909 – 1 Maart 1999) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Swamp Woman (1941), The Sultan's Daughter (1943), Sarong Girl (1943), en Call of the Jungle (1944).
Natalia Dyer
Natalia Dyer (gebore 13 Januarie 1995) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Hannah Montana: The Movie (2009), Blue Like Jazz (2012), en I Believe in Unicorns (2014), en in die televisiereeks Stranger Things (2016).
Blitsbokke
Die Blitsbokke is Suid-Afrika se nasionale sewesrugbyspan. Hulle ding mee om die Wêreldrugby Sewesreeks, die Sewesrugbywêreldbeker, die Olimpiese Somerspele en die Statebondspele.
Geskiedenis
Na Suid-Afrika se hertoelating tot internasionale sport het die span hul eerste sewesreeks tydens 1993 in Hongkong gespeel en ook aan die Rugbywêreldbekersewes 1993 deelgeneem. Vir die volgende twee seisoene het hulle weer in Hongkong gaan speel. In 1996 het hulle ook aan die toernooie in Punta Del Este, in Uruguay, en Doebai deelgeneem
In 1997 het hulle weer aan die Sewesrugbywêreldbeker deelgeneem en in 1998 het hulle in drie Suid-Amerikaanse toernooie gespeel — Die toernooi in Mar Del Plata, Argentinië, Punta Del Este, en die Viña del Mar in Chili.
In 1999 het hulle weer in Mar Del Plata gespeel, en ook in die toernooi in Santiago de Chile, Fidji, Hongkong, Japan en Parys.
Aan die einde van 1999 is die eerste Wêreldrugby Sewesreeks gespeel (destyds bekend as die IRR Sewes Wêreldreeks) en die Blitsbokke speel sedertdien in die toernooireeks.
Naas die Sewesreeks, neem die span ook deel aan die Sewesrugbywêreldbeker, die Statebondspele, die Wêreldspele en sedert 2016 aan die Olimpiese Somerspele.
Reeksseges
Suid-Afrika het die volgende reekse van die Wêreldrugby Sewesreeks gewen sedert dit in 1999–2000 die eerste keer gespeel is:
Toernooiseges
Suid-Afrika het die volgende toernooie van die Wêreldrugby Sewesreeks gewen sedert dit in 1999–2000 die eerste keer gespeel is: