cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zambië
Media en kommunikasie
Zambië se pers was vroeër bekend om sy onafhanklikheid, maar dit het in die gedrang gekom weens beheer deur die regering en die regerende party, wat in 1983 beheer oor die Times of Zambia verkry het, terwyl dit die Zambia Daily Mail reeds sedert 1965 besit het. Die weekblad National Mirror, wat in kerklike besit is, kon meer onafhanklik optree, soos ook die dagblad Zambia Post, wat in 1991 opgerig is toe 'n beweging begin het om die land weer demokraties te maak. Die land se drie dagblaaie se sirkulasie is klein vergeleke met die land se bevolking en geletterdheid, met net 37,1% van die bevolking wat koerant lees teenoor die helfte wat radio luister.
Die Zambia Educational Publishing House (voorheen bekend as die Kenneth Kaunda Foundation) is 'n uitgewery wat met regeringshulp die werk van Zambiese skrywers en skoolboeke publiseer. Daar is ook ander uitgewerye, waarvan party kerklike steun geniet.
Zambiese kenners dra kundigheid op verskeie vakkundige gebiede by, dikwels deur hulle werk in plaaslike akademiese tydskrifte te publiseer. Ongunstige ekonomiese omstandighede beperk egter geleenthede vir navorsing.
Die staatsbeheerde Zambia National Broadcasting Corporation beheer drie landswye radiostasies: die veeltalige Radio 1 en Engelse Radio 2 en Radio 4 en 'n enkele staatsbeheerde TV-kanaal. Die onafhanklike radiostasies is onder meer:
Zambië het in 2009 'n geskatte 700 000 internetgebruikers gehad.
Sport, kultuur en ontspanning
Europese nedersetters het vroeg in die 20ste eeu Westerse sportsoorte na die land toe gebring, maar deelname deur die inheemse bevolking streng beperk. Swartes het die grootste toegang tot dié sportsporte in die Koperstreek se mynbuurte geniet, waar die mynbase beter sportgeriewe aan hulle werkers as die regering in die res van die gebied voorsien het. Daarom het die meeste van die land se sportlui oorspronklik uit dié gebied gekom.
Hoewel boks, netbal, muurbal, rugby, krieket, gholf en atletiek nog altyd gewild was, word sokker as die nasionale sport beskou. Dié sportsoort het eerste vat gekry op Livingstone, maar het so gewild geraak dat die strate dikwels verlate is en sake tot 'n stilstand kom wanneer 'n groot internasionale wedstryd gespeel word. Die land is in 1993 in rou gedompel toe op drie na al die spelers van die nasionale sokkerspan en talle afrigters en beamptes gesterf het in 'n vliegtuigongeluk op pad na 'n kwalifiserende wedstryd vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994. Van die land se grootste sokkerspelers is wyle Godfrey Chitalu, wat in die 1993-ongeluk omgekom het, en Kalusha Bwalya, een van die land se mees beminde sportsterre. Bwalya, of "Great Kalu" soos hy algemeen bekend staan, het die sokkerspan aangevoer wat die wêreldkampioen Italië tydens die Olimpiese Somerspele 1988 in Seoel geklop het. Zambië se nasionale sokkerspan het tydens die Afrikanasiesbeker 2012 sy tweede internasionale titel ingepalm, aangesien hulle ook die CECAFA-beker 1995 gewen het.
Zambië se Olimpiese komitee is in 1964 op die been gebring en dieselfde jaar nog deur die Internasionale Olimpiese Komitee erken. Die land het die eerste keer daardie jaar aan die Olimpiese Somerspele deelgeneem. Dit was die eerste keer dat 'n land aan 'n Spele begin deelneem het met een naam (Noord-Rhodesië), maar tydens die Spele van naam verander het (Zambië), omdat die land tydens die Spele onafhanklik geword het. Sedertdien het Zambië aan elke Spele deelgeneem, behalwe 1976 in Montreal toe hy dit tesame met talle ander Afrikalande geboikot het.
Zambiese spelers het voorheen saam met spelers uit Kenia, Tanzanië en Uganda verskyn vir die Oos-Afrikaanse krieketspan wat aan die eerste Krieketwêreldbeker 1975 in Engeland deelgeneem het. Daarna het Zambië saam met Malawi, Tanzanië en Uganda spelers vir die Oos- en Sentraal-Afrikaanse krieketspan beskikbaar gestel. Sedert 2003 word die land deur sy eie nasionale span verteenwoordig, maar kon nog nie vir 'n internasionale kriekettoernooi kwalifiseer nie.
Toerisme
Zambië se amptelike toerismeraad verwys na die land as "Die skoenlapper in die hart van Afrika", tuiste van die legendariese Afrika-stapsafari's (byvoorbeeld in die nasionale park South Luangwa ), die Victoria-waterval asook 17 ander groot watervalle, vyf groot mere, talle vleigebiede en magtige riviere met uitstekende hengelgeleenthede, 'n ryk verskeidenheid voëlsoorte, volop wild en onopgesmukte wildernisgebiede. Die raad beweer voorts dis een van die veiligste lande ter wêreld vir besoekers omdat die inwoners in vrede en harmonie saamlewe.
Die land bied besoekers 19 nasionale wildtuine en 34 wildbestuursgebiede wat saam 23 miljoen hektaar, oftewel sowat 8% van die land se oppervlak beslaan. Uit 'n toeriste-oogpunt is Livingstone met die aangrensende Victoria-waterval die bekendste bakens in Zambië. Die waterval is 'n natuurwonder en Livingstone het hom gevestig as 'n "avontuurmekka" met volop aktiwiteite op en om die Zambezirivier. Die meeste van die wildtuine is in die suidweste geleë.
Elders is daar die Busanga-vloedvlakte in die nasionale park Kafue, die merkwaardige koloniale herehuis Shiwa N'gandu en die Nyika-hoogland, nommerpas vir voetslaan en perdry.
Pat Corley
Pat Corley (1 Junie 1930 – 11 September 2006) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Hand (1981), Kiss My Grits (1982), en Mr. Destiny (1990), en in die televisiereeks Murphy Brown (1988).
Wynand du Toit
Wynand du Toit (gebore 1958, Wes-Kaap) is 'n Suid-Afrikaanse skrywer en oud-soldaat van die SAW. Hy skryf meestal in Afrikaans.
Du Toit het op 'n koringplaas in die Wes-Kaap grootgeword. In 1977 het hy permanent by die SAW aangesluit. Nadat hy sy B.Mil-graad (Baccalaureusgraad in militêre wetenskap) verwerf het, het hy suksesvol keuring en opleiding by die spesialemagte-eenheid ondergaan. Hy het 'n see-gebaseerde operateur geword by 4 Verkenningsregiment in Langebaan in die Kaap, vanwaar hy aan verskeie operasies deelgeneem het. Hy is later gevange geneem tydens 'n aanval op die olieryke eksklawe van Cabinda, Angola. Nadat hy twee en 'n half jaar in afsondering in 'n Angolese gevangenis deurgebring het, is hy vrygelaat tydens 'n uitgebreide uitruiling van gevangenes in Maputo, Mosambiek. Hy het op 31-jarige ouderdom uit die weermag afgetree met die rang van luitenant-kolonel.
Hy het uitgeblink as 'n openbare en motiveringspreker, en het boerderybedrywighede in Suid-Afrika, Namibië en Angola begin terwyl hy met verskeie ander projekte besig was, soos onder andere vervoerdienste na Angola, veiligheidsdienste en kommersiële konstruksiewerk.
Sy tyd as huursoldaat in Angola na die einde van die Grensoorlog het daartoe gelei dat hy bande gesmee het en verbintenisse opgedoen het met van sy voormalige vyande. Hy het as voorsitter van die Kalkplato Boerevereniging in Namibië gedien, en het die vereniging as 'n arbeids-afgevaardigde by die Namibiese-boereunie verteenwoordig. Hy was 'n lid van die Gautengse Meesterbouersvereniging, en het by die ontstaan van die ondersoek na boerderymoontlikhede in die Republiek die Kongo die vise-president van Kongo-Landbou geword. Hy boer tans deeltyds op sy plaas Belle Terre in die Republiek die Kongo (Brazzaville).
Hy het sy lewensverhaal in twee boeke verwoord getiteld Judasbok en Josefskleed. Hierdie lewensgetroue verhale is gevolg deur nog drie oorlogsfiksie-boeke. Hy skryf meestal in Afrikaans maar ook in Engels, met sy boek Judasbok wat in Engels vertaal is onder die titel Judas Goat. Agt boeke het reeds uit sy pen verskyn naamlik, Judasbok, Josefskleed, The long lost Grave, S-98, Destiny, Pelindaba Protokol – Die asem van Allah, Soldaat en Kaplyn – waar ons weer ontmoet.
Hy skryf tans voltyds wanneer hy nie besig is met plaasbedrywighede in die Kongo nie.
Du Toit het in Februarie 2014 die Nasionale Orde van Verdienstelikheid van die Republiek die Kongo ontvang. Hy is getroud met Frances du Toit (née Mostert) en het twee kinders, 'n seun en 'n dogter. Hy het ook twee kinders uit sy vorige huwelik. Sy eggenote Frances is in KwaZulu-Natal gebore en het in Pretoria grootgeword waar sy aan Hoërskool Waterkloof gematrikuleer het. Hulle is in September 2006 getroud. Frances is Wynand se persoonlike assistent en sy bestuur ook die bemarking en verkope van sy boeke.
Europese Rugbykampioenskap
Die Europese Rugbykampioenskap is die Europese kampioenskap vir vlak twee en drie rugbyspelende lande.
Skoonheid
Skoonheid is 'n eienskap van 'n dier, idee, voorwerp, persoon of plek wat 'n perseptuele ervaring van genot of bevrediging verskaf. Skoonheid word as 'n afdeling van estetika, kultuur, sosiale sielkunde, filosofie en sosiologie bestudeer.
Europese Rugbykampioenskap
Die kampioenskap is in sewe divisies verdeel met vier tot ses spanne in elke divisie. Die hoogste vlak word die Rugby Europa Internasionale Kampioenskap genoem en nieamptelik die Sesnasies B. Die divisies speel in tuis- en wegwedstryde op 'n tweejaarige siklus teen die ander spanne in hul divisie. Sedert 2009 word die wenner aangewys na aanleiding van ’n eenjarige ordening. Die huidige kampioen is Georgië wat die 2022–23-titel gewen het.
Skoonheid
Lelikheid word as die teenoorgestelde van skoonheid beskou.
Aangesien dit 'n subjektiewe ervaring kan wees, word daar dikwels gesê: "beauty is in the eye of the beholder" (oftewel "elkeen weet wat vir hom/haar mooi is").
Europese Rugbykampioenskap
Sedert Italië se aansluiting by die Vyfnasies-toernooi in 2000 is daar geen promosie of relegasie tussen die Europese Rugbykampioenskap en die Sesnasies-toernooi nie.
Oorspronklike formaat van 2000 af
[[Lêer:Rugby Europe Competitions 2018.PNG|duimnael|2019–20 Europese Rugbykampioenskap
Skoonheid
Antieke Griekeland
Die klassieke Griekse naamwoord wat die beste as "skoonheid" vertaal kan word, was κάλλος, kallos, met καλός, kalos, as byvoeglike naamwoord. Kalos kan ook as "goed" of "van goeie gehalte" vertaal word en het dus 'n breër betekenis as bloot fisiese of materiële skoonheid.
Die Koine-Griekse woord vir mooi was ὡραῖος, hōraios, 'n byvoeglike naamwoord wat van die woord ὥρα, hōra, afgelei is wat "uur" beteken. In Koine-Grieks is skoonheid met "eie aan jou uur" geassosieer. 'n Ryp vrug (in seisoen) is dus as mooi beskou terwyl 'n jong vrou wat ouer probeer voorkom of 'n ouer vrou wat jonger probeer lyk, nie as mooi beskou is nie. In Attiese Grieks het hōraios baie betekenisse, insluitend "jeugdig" en "rype ouderdom".
Die vroegste Westerse skoonheidsteorie word aangetref in die werke van die vroeë Griekse filosowe uit die pre-Sokratiese tydperk, soos Pythagoras. Die Pythagoras-skool het 'n sterk verband tussen wiskunde en skoonheid gesien. Veral voorwerpe met proporsies volgens die goue verhouding is as meer aantreklik beskou. Die Antieke Griekse argitektuur is op hierdie siening van simmetrie en proporsie gebaseer.
Europese Rugbykampioenskap
Oorspronklike formaat van 2000 af
]] Na die instelling van die divisie-stelsel in 2000 het Roemenië die eerste kompetisie gewen. Marokko was in die eerste seisoen deel van die kompetisie. In 2001 is Marokko deur Rusland vervang en Georgië het die titel verower na 'n reeks goeie vertonings en 'n eindstryd waarin hulle met 31–20 teen Roemenië geseëvier het. Soos die formaat van die kompetisie verander het van 'n eenjaar- na 'n twee-jaartoernooi is Nederland nie na die tweede seisoen teruggeskuif nie. Roemenië het in 2002 begin met 'n agterstand teen Georgië na die uitslae van 2001, maar kon dit steeds regkry om al hul oorblywende vyf wedstryde te wen, wat 'n sege teen Georgië in Tbilisi van 31–23 ingesluit het.
Portugal het op verrassende wyse teen Roemenië gewen (16–15) in Lissabon en het hulleself bo-aan die punteleer bevind aan die einde van 2003. In die tweede helfte van die kompetisie het Roemenië weer op koers gekom met 'n sege van 36–6 teen Portugal in Constanţa, maar het met 24–33 verloor teen Rusland in Krasnodar. Portugal het hul eerste titel beklink met 'n laaste-minuut wen teen Rusland (19–18) in Lissabon. Die wedstryd tussen Rusland en Tsjeggië is geherskeduleer as gevolg van gure weer en is uiteindelik afgelas. Die toernooi van 2004–2006 het ook gedien as kwalifiserende groep vir die Wêreldbeker in 2007. Roemenië was triomfantelik al het hulle met dieselfde punte as Georgië geëindig en Oekraïne is afgeskuif nadat hulle al hul wedstryde verloor het.
In die toernooi van 2007–2008 het Spanje teruggekeer tot die hoogste divisie. Die wenner was Georgië wat goed vertoon het na hul indrukwekkende pogings tydens die Wêreldbeker in 2007. Die Russe het steeds beter vertoon met hulle hoogste plasing ooit; ’n tweede plek in die Eerste Divisie. Tsjeggië was die span wat heel laaste geëindig het, wat beteken dat hulle afgeskuif is na Divisie 2A.
In 2009 is besluit op ’n nuwe formaat. Elke kalenderjaar het sy eie kampioenskap maar die totale rangskikking oor twee jaar bepaal die span wat gerelegeer word. Die 2009–2010-seisoen het ook gedien as basis vir die Rugbywêreldbeker 2011. Duitsland het in 2009 vir die eerste keer in die boonste divisie deelgeneem, Georgië het hul titel suksesvol verdedig en Portugal het in Boekarest oor Rusland geseëvier.
Roemenië wat gekonfronteer is met die moontlike verlies van ’n plek in die Wêreldbeker het hard gewerk en is beloon met die 2010-titel. Die prestasie was egter nie genoeg om by Georgië of Rusland verby te gaan nie. Dié twee lande het na aanleiding van hul goeie resultate van die vorige jaar outomaties vir die Wêreldbeker gekwalifiseer wat beteken het dat Roemenië in die Kwalifiserende Uitspeelrondtes moes speel. Duitsland is gerelegeer nadat hulle geen wedstryde kon wen nie.
Skoonheid
Antieke Griekeland
Plato het skoonheid as die Idee (vorm) bo alle ander Idees beskou. Aristoteles het 'n verhouding tussen skoonheid (te kalon) en deug gesien en geredeneer dat "deug na skoonheid strewe."
Alan Stern
S. Alan Stern (geb. 22 November 1957) is ’n Amerikaanse planetêre wetenskaplike. Hy is die hoofondersoekbeampte van die New Horizons-sending na die Pluto-stelsel en die hoofwetenskaplike van die privaat maatskappy Moon Express.
Skoonheid
Antieke Griekeland
Klassieke filosofie en beelde van mans en vroue wat volgens die Griekse filosowe se beginsels van die ideale menslike skoonheid geskep is, is gedurende die Renaissance  herontdek en het tot die daarstelling van 'n "klassieke ideaal" gelei. 'n Vrou wie se voorkoms aan hierdie beginsels voldoen, word vandag nog 'n "klassieke skoonheid" genoem, terwyl die basis wat deur Griekse en Romeinse kunstenaars gelê is, ook die standaard vir maklike skoonheid in die Westerse beskawing gestel het. Tydens die Gotiese era is die klassieke estetiese kanon van skoonheid as sondig verwerp. Later het Renaissance- en Humanistiese denkers hierdie siening verwerp, en skoonheid as die produk van rasionele orde en eweredige proporsies beskou.
Asisiet
Asisiet (Pb7SiO4O4Cl2) is 'n geel tetragonale haliedmineraal. Dit word aangetref by die Kombat-myn, Kombat, Grootfontein-distrik, Otjozondjupa-streek, Namibië, waar dit in 1988 ontdek is. Dit is vernoem na 'n plaas, Asis, waarop die myn geleë is.
.gn
.gn is die Internettopvlakdomein vir Guinee. Slegs persone vanaf die republiek kan subdomeine onder die topvlak-domein registreer.
Asisiet
Kenmerke
Dit het 'n geel tot geel-groen of rooi kleur. Dit het 'n hardheid van 3.5 op die Mohs hardheidskaal, en 'n tetragonale kristalsisteem.
Europese Rugbykampioenskap
Oorspronklike formaat van 2000 af
Georgië het met gemak in 2011 gewen nadat hulle met 18–11 in Tbilisi teen Roemenië gewen het. Oekraïne wat bevorder is, kon nie beïndruk nie en het al hul wedstryde verloor behalwe ’n onverwagte sege teen Portugal.
Scherpenzeel, Gelderland
Scherpenzeel is ’n dorp en munisipaliteit in die provinsie Gelderland in Nederland.
Alan Stern
Biografie
In die 1990's het hy aan verskeie navorsingsprojekte gewerk. Sy navorsing het gefokus op die bestudering van ons Sonnestelsel se Kuiper-gordel en Oort-wolk, komete, die natuurlike satelliete van die buiteplanete soos Pluto en die soeke na bewyse vir die bestaan van eksoplanete.
Sandra Nelson
Sandra Nelson (gebore 29 Desember 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Life as a House (2001), Enough (2002), en The Wolf of Wall Street (2013), en in die televisiereeks Star Trek: Deep Space Nine (1993).
Alan Stern
Biografie
In 2007 is Stern deur Time Magazine aangewys as een van die wêreld se 100 invloedrykste mense. In 2008 het hy ’n direksielid van die Challenger-sentrum vir ruimtewetenskap-navorsing geword.
Europese Rugbykampioenskap
Tweede formaat tussen 2010 en 2015
In Divisie 1 het die groepe ses spanne (wat meer wedstryde en meer reis beteken) met ’n noemenswaardige deel van spelers wat professioneel of semi-professioneel speel (dit beteken dat wedstryde so dikwels moontlik geskeduleer is binne Wêreldrugby se internasionale wedstrydtydraamwerk wanneer klubs spelers moet vry gee vir nasionale pligte) en slegs een span word elke twee jaar bevorder en gerelegeer (wat beteken dat die kompetisie meer stabiel is).
Alan Stern
Biografie
Stern was al betrokke by 24 ruimtesendings, waarvan hy agt keer die hoofondersoekbeampte was. Een van sy projekte was die Southwest Ultraviolet Imaging System, ’n instrument wat op twee sendings die ruimte ingestuur is, in 1997 en 1999. Hy het ook ’n paar wetenskapinstrumente ontwikkel vir planetêre en ander ruimtesendings.
Stern is tans die hoofondersoekbeampte van die New Horzons-sending om Pluto en sy mane te bestudeer. Hy is ’n groot teenstander van die Internasionale Sterrekundevereniging se opstelling van ’n definisie vir planete, veral die kriterium dat ’n planeet noodwendig sy wentelbaan moes "skoongevee" het – ’n besluit wat gelei het tot die degradering van Pluto van planeet tot dwergplaneet. Hy is van mening dat nie die Aarde, Mars, Jupiter of Neptunus hul wentelbane skoongevee het nie en het as hoof van die New Horizons-sending gesê: "Die New Horizons-projek […] sal nie die IAU se planeetdefinisie-besluit van 24 Augustus 2006 aanvaar nie."
Europese Rugbykampioenskap
Tweede formaat tussen 2010 en 2015
In Divisie 2 het die groepe slegs vyf spanne elk (wat gewoonlik een tuiswedstryd en een wegwedstryd in die herfs en dieselfde in die lente, beteken vir elke span) met die aanname dat die meerderheid spelers amateurs is (wat beteken dat skedulering nie so beperk is nie) en benewens die tradisionele outomatiese eerste-bevorder-laaste-gerelegeer-stelsel, speel die vierde plek van die hoër geplaaste poel teen die tweede plek van die laer geplaaste poel na elke tweejaarlikse kompetisie. Die wenner neem dan sy posisie in hoër geplaaste poel in. Van ’n vyf-span-groep is een span bevorder, een gerelegeer en twee speel in uitspeelwedstryde. ’n Maksimum van vier van ’n poel se vyf spanne kan dus verander van een tweejaarlikse kompetisie na die volgende.
In Divisie 3 word ’n toernooi van sewe na tien dae een maal per jaar op een plek gereël. Dit verminder die reiskoste vir spanne en verlofvereistes vir spelers. Dit laat ook buigsaamheid toe in terme van spanlede wat elke jaar kan verander en plaas nie soveel druk op spanne om meer konstant oor twee jaar te wees nie. Die span wat die beste vertoon oor twee jaar se toernooie word na Divisie 2 bevorder.
In die jaar van die oorgang na die nuwe stelsel (2010) was daar geen relegasie van enige divisie nie omdat die tweede hoogste divisie (die voormalige 2A, nou 1B) met ’n span vergroot is.
Derde formaat tussen 2016 en 2022
Die Europese Nasiesbeker het die Europese Rugbykampioenskap geword wat bestaan het uit vyf vlakke of afdelings: 'n Bevorderings- en afleggingspeelstelsel is elke jaar op alle vlakke gehandhaaf, wat wegbeweeg van die tweejarige stelsel wat van 2003 af gespeel is, wat beteken dat spanne elke jaar bevorder en verlaag is.
In Desember 2021 is 'n verklaring deur die Poolse Rugbyunie uitgegee wat bevestig het dat die Europese Rugbykampioenskap vanaf die 2022/2023-seisoen na agt spanne sal vergroot word. Teen einde van dié uitbreiding sal geen span van die boonste vlak afgeskakel word nie, terwyl twee spanne van die tweede vlak Trofeekampioenskap ná die 2021/2022 Kampioenskap bevorder sal word. Die serpentynstelsel is gebruik om die spanne aan hul onderskeidelike groepe toe te wys. Elke span het altesaam vyf wedstryde gespeel (drie poelwedstryde om die span se pad te bepaal en twee uitspeelwedstryde). Die groepplasing en bevordering is oor twee jaar uitgespeel, soos die bevordering van die trofeetoernooi. Daarbenewens het Rugby Europa veranderinge aan die bonuspuntstelsel aangebring. Die standardstelsel wat van toepassing is in die Sesnasies-toernooi is ten gunste van die Franse stelsel laat vaar. Die hoofverskil is dat voorheen 'n span vir die druk van vier of meer drieë (onafhanklik van die uitslag) 'n bonuspunt toegeken is, terwyl nou 'n span 'n bonuspunt sal kry as hulle die wedstryd met drie of meer drieë as hul opponent wen.
Internasionale Kampioenspan: nuwe formaat (sedert 2022)
Sedert Oktober 2022 bestaan die Europese Rugbykampioenskap uit vyf vlakke of afdelings:
'n Bevorderings- en afleggingspeelstelsel word elke twee jaar op alle vlakke gehandhaaf, wat wegbeweeg van die eenjarige stelsel wat van 2016 af gespeel is, wat beteken dat spanne elke twee jaar bevorder en verlaag word.
Huidige divisies (2022–2023)
Laaste keer hersien op 20 Maart 2023
Eerste formaat
* Bevorder tot Trofee
** Bevorder tot Kampioenskap
*** Gediskwalifiseer
Ander trofeë
Daar word binne die verloop van die kompetisie om ’n aantal ander trofeë meegeding, hoofsaaklik as langbestaande wedstryde tussen twee spanne:
Skoonheid
Die Verligting
Die Verligting is deur 'n stygende belangstelling in skoonheid as 'n filosofiese onderwerp gekenmerk. Die Skotse filosoof Francis Hutcheson het byvoorbeeld aangevoer dat skoonheid "eenheid in verskeidenheid en verskeidenheid in eenheid" is. Die Romantiese digters was ook geïnteresseerd in die aard van skoonheid, en in "Ode on a Grecian Urn" het John Keats geskryf:
Die Romantiese tydperk
Gedurende die Romantiese tydperk het Edmund Burke 'n onderskeid tussen skoonheid in sy klassieke betekenis en die sublieme getref. Die konsep van die sublieme, soos uiteengesit deur Burk en Kant, suggereer dat Gotiese kuns en argitektuur as subliem beskou moet word, ongeag die feit dat dit nie met die klassieke standaard van skoonheid ooreenstem nie.
Die 20ste eeu en daarna
Gedurende die 20ste eeu is skoonheid toenemend deur kunstenaars en filosowe verwerp, in so 'n mate dat dit uiteindelik op postmodernisme se anti-estetika uitgeloop het. Ten spyte daarvan was skoonheid 'n sentrale tema van Friedrich Nietzsche, een van postmodernisme se belangrikste invloede; volgens hom was die Begeerte na Mag gelyk aan die Begeerte na Skoonheid.
In die nadraai van postmodernisme se verwerping van skoonheid het latere denkers skoonheid weer as 'n belangrike waarde gesien. Die Amerikaanse analitiese filosoof Guy Sircello se Nuwe Teorie van Skoonheid is 'n poging om die status van skoonheid as 'n belangrike filosofiese konsep te herbevestig. Elaine Scarry beweer ook dat skoonheid aan geregtigheid verbind is.
Skoonheid word ook deur sielkundiges en neurowetenskaplikes op die gebied van onderskeidelik eksperimentele estetika en neuro-estetika bestudeer. Sielkundige teorieë beskou skoonheid as 'n vorm van genot. Korrelasiebevindinge ondersteun die siening dat mooier voorwerpe meer aangenaam is. Sommige studies dui daarop dat 'n meer intense ervaring van skoonheid met aktiwiteit in die mediale orbitofrontale korteks geassosieer word. Hierdie idee dat die verwerking van skoonheid tot een gedeelte van die brein beperk is, het kritiek binne die veld uitgelok.
Menslike skoonheid
Die karakterisering van 'n persoon as "mooi", hetsy  op individuele basis of deur gemeenskapkonsensus, is dikwels gebaseer op 'n kombinasie van innerlike skoonheid, onder andere sielkundige faktore soos persoonlikheid, intelligensie, welwillendheid, beleefdheid, charisma, integriteit, harmonie en elegansie, en uiterlike skoonheid (maw fisieke aantreklikheid), fisieke kenmerke wat op 'n estetiese basis gewaardeer word.
Skoonheidstandaarde het deur die jare op grond van veranderende kulturele waardes verander. Histories word 'n wye verskeidenheid verskillende skoonheidstandaarde in skilderye uitgebeeld. Persone wat egter relatief jonk is, met 'n gladde vel, goeie proporsies en eweredige gelaatstrekke, is tradisioneel as die mooiste beskou.
'n Sterk aanwyser van fisieke skoonheid is "gemiddeldheid". Wanneer foto's van menslike gesigte gebruik word om 'n saamgestelde beeld te vorm, beweeg hulle al hoe nader aan die "ideale" beeld en word hulle as meer aantreklik beskou. Navorsers het bevind dat die rekenaargegeneerde, wiskundige gemiddeld van 'n reeks gesigte gunstiger as individuele gesigte beoordeel word. Daar word aangevoer dat dit evolusionêr voordelig is dat seksuele wesens aangetrokke is tot maats wat oorwegend algemene of gemiddelde gelaatstrekke besit, want dit dui op die afwesigheid van genetiese of verworwe gebreke. Daar is ook bewyse dat 'n voorkeur vir mooi gesigte reeds by klein kindertjies voorkom, en waarskynlik ingebore is, en dat die reëls waarvolgens aantreklikheid bepaal word, soortgelyk in verskillende geslagte en kulture is.
'n Kenmerk van mooi vroue wat deur navorsers ondersoek is, is 'n middel-heupverhouding van ongeveer 0.70. Fisioloë het bevind dat vroue met 'n uurglaslyf as gevolg van hoër vlakke van sekere vroulike hormone vrugbaarder as ander vroue is, 'n feit wat mans onbewustelik kan beïnvloed wanneer maats gekies word.
Mense word deur die media beïnvloed wanneer hulle besluit wat mooi is of nie. Sommige feministe en dokters voer aan dat die baie maer modelle wat in tydskrifte pryk, eetversteurings bevorder, en ander redeneer dat die oorheersing van wit vroue in rolprente en advertensies tot 'n Eurosentriese konsep van skoonheid, minderwaardigheidsgevoelens by vroue van kleur, en geïnternaliseerde rassisme lei.
Die black is beautiful-beweging het gepoog om met hierdie idee weg te doen.
Fatima Lodhi, 'n jong diversiteits- en anti-"kolorisme" kampvegter van Pakistan, beweer dat "skoonheid in alle vorms, kleure en groottes bestaan".
Die konsep van manlike skoonheid in Japan staan as "bishōnen" bekend. Bishōnen verwys na mans met kennelik vroulike gelaatstrekke wat die skoonheidstandaard in Japan gevestig het, en dikwels in hulle popkultuurhelde gesien kan word. 'n Multimiljard dollar-bedryf van Japannese Skoonheidsalonne bestaan om hierdie rede.
Uitwerking op die samelewing
Skoonheid skep 'n standaard vir vergelyking, en dit kan weersin en ontevredenheid wek wanneer dit nie bereik word nie. Mense wat nie aan die "skoonheidsideaal" voldoen nie, kan binne hulle gemeenskappe verstoot word. Die televisiesepie Ugly Betty handel oor die lewe van 'n meisie teen wie daar gediskrimineer word as gevolg van die samelewing se koue gesindheid teenoor sogenaamde onaantreklike persone. 'n Persoon kan ook op grond van sy of haar skoonheid teistering ervaar. In Malèna verval 'n beeldskone vrou in armoede omdat die vroue van die gemeenskap weier om vir haar werk te gee uit vrees dat sy hulle mans sal verlei. Die dokumentêr Beauty in the Eyes of the Beheld word die voor- en nadele van vroulike skoonheid ondersoek deur middel van onderhoude met vroue wat as mooi beskou word.
Die hoeveelheid geld wat 'n persoon verdien, word ook deur fisieke skoonheid beïnvloed. In een studie is daar bevind dat mense wat as onaantreklik beskou word, 5 tot 10 persent minder as mense met 'n gemiddelde voorkoms ontvang, wat op hulle beurt weer 3 tot 8 persent minder as sogenaamde aantreklike persone verdien. Wanneer dit by lenings kom, is die mins aantreklike persone minder geneig om lenings te ontvang, alhoewel hulle meer geneig is om by betalings te kom. In die huweliksmark speel vroue se voorkoms 'n baie groot rol terwyl mans se voorkoms nie regtig saak maak nie.
'n Baie onaantreklike voorkoms verhoog die individu se geneigdheid tot kriminele aktiwiteit vir 'n aantal misdade wisselend van inbraak tot diefstal tot die verkoop van onwettige dwelms.
St. Augustinus het van skoonheid gesê: "Skoonheid is inderdaad 'n goeie gawe van God; maar om te voorkom dat goeie mense dit as die hoogste goedheid beskou, het God dit ook aan slegte mense gegee."
.gn
Eksterne skakels
Toppdomän
Bebe Neuwirth
Bebe Neuwirth (gebore 31 Desember 1958) is 'n Amerikaanse aktrise en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Jumanji (1995), Summer of Sam (1999), en How to Lose a Guy in 10 Days (2003), en in die televisiereeks Cheers (1982).
Cacospongia mycofijiensis
Cacospongia mycofijiensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Elisabeth Eybers
Elisabeth Françoise Eybers OIG (26 Februarie 1915 – 1 Desember 2007) was 'n Afrikaanse digteres, en die eerste vrou wat 'n Hertzogprys vir poësie gewen het. Haar belangrikheid in die Afrikaanse poësie is geleë daarin dat sy begin het om die vrou se ervaringswêreld – die kennismaking met die liefde, swangerskap en geboorte, maar later ook besinnings oor die middeljare – te beskryf. Sy sterf in Amsterdam weens haar hoë ouderdom.
Cacospongia mycofijiensis
Die spons behoort tot die genus Cacospongia en tot die familie Thorectidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1987 deur Kakou,Crews & Bakus.
Elisabeth Eybers
Vroeë lewe en herkoms
Elisabeth Francoise Eybers is op 26 Februarie 1915 op Klerksdorp gebore as die middelste van drie dogters van ’n Afrikaanse pa, die NG predikant dr. John Henry Eybers (1878–1962), en ’n Engelse ma, Elisabeth Susanna (Lily) le Roux (1879–1968). Haar ouer suster is Marianne Maria en haar jonger suster Jeanette. Die familie Eybers stam af van John Heinrich Eybers, afkomstig van Siedenburg in Duitsland, wat in 1779 in Suid-Afrika aankom. Haar ouers is sewe jaar verloof en ds. Eybers studeer eers op Stellenbosch en dan aan die Vrije Universiteit van Amsterdam, waarna hulle trou en Klerksdorp hulle eerste gemeente word. ’n Jaar na Elisabeth se geboorte vestig die gesin hulle in 1916 steeds in Wes-Transvaal op Schweizer-Reneke, waar haar vader die NG Kerk predikant op die dorp is en haar ma onderwys in Engels gee. Haar moeder se begaafdheid blyk duidelik uit die feit dat sy op 26-jarige ouderdom aangestel is as die eerste hoof van die Meisieskool Oranje in Bloemfontein en dat sy alle hoërskoolvakke, Duits uitgesonderd, kon doseer. Die oupa-grootjie aan moederskant is Pieter W. Bosman, ’n boer van Stellenbosch, wie se Nagelaten Gedichten in 1894 deur sy seun, destyds die burgemeester van Stellenbosch, uitgegee is.
Opleiding
Elisabeth ondergaan haar gehele skoolopleiding op die laerskool en hoërskool op die dorp in Schweizer-Reneke. Haar vader is een van die eerste leraars wat in Afrikaans in stede van Nederlands preek, wat konserwatiewe gemeentelede erg ontstig. Sy doen baie huisbesoek saam met haar vader en sy leer dus die omgewing en landskap baie goed ken, belewenisse wat neerslag vind in haar eerste bundels. Dwarsdeur sy lewe bly haar vader student en sy studies in die kerkreg kulmineer in 1934 met die proefskrif oor Die Kerkinrigting van die Nederduits Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika. Haar ouers bedien die Schweizer-Reneke gemeente tot Maart 1945, waarna dr. Eybers sy emeritaat neem en hulle in die aftree-oord Siësta in Bloemfontein gaan woon. Wanneer Elisabeth veertien jaar oud is, begin sy reeds gedigte skryf in Engels wanneer Lionel Bennet, haar Engels onderwyser, die kinders vir strafwerk gedigte laat skryf en sy ontdek dat sy besonder goed is daarmee. In 1931 matrikuleer sy op Schweizer-Reneke.
Op sestienjarige leeftyd begin sy in 1932 haar studies aan die Universiteit van die Witwatersrand in Johannesburg, waar C.M. van den Heever indertyd die hoogleraar was. Op universiteit is sy aktief betrokke by die Afrikaanse toneel wat jaarliks deur die studente opgevoer word. In 1934 behaal sy haar B.A.-graad met Duits en Afrikaans as hoofvakke en in 1935 verwerf sy die B.A. Honneurs-graad met lof met ’n verhandeling oor Die ontwikkeling van individualisme in die Afrikaanse liriek. Hierna is sy ’n tyd lank verbonde aan die redaksies van Die moderne vrou en Die Brandwag.
Lewe in Europa
Na haar egskeiding van Dr Albert Wessels in 1961 emigreer sy na Amsterdam in Nederland, vanwaar sy steeds ’n lewendige belangstelling toon in ontwikkelings in haar land van herkoms. In die vroeë sestigerjare het sy ’n ernstige verhouding met die psigiater professor Henricus Cornelis Rümke, wat in 1967 oorlede is. Sy het daarna vanaf 1973 tot met sy dood in Julie 1994 ’n besonder hegte verhouding met die ekonoom professor Pieter Hennipman, professor in teoretiese ekonomie aan die Universiteit van Amsterdam. Haar digterskap toon na haar emigrasie ’n verruiming, aangesien sy vir gewone kommunikasie ’n ander taal moet aanleer en ook aan ’n nuwe omgewing gewoond moet raak, terwyl sy haar steeds vreemd voel en aanvanklik sukkel om aan te pas. Hierdie stryd verruim haar tematiek en haar woordgebruik. Twee van haar dogters vestig hulle ook hier in Nederland en sy aanvaar in 1985 Nederlandse burgerskap. In Maart 1968 koop sy ’n huis in Van Breestraat in Amsterdam (naby die Concertgebouw) en trek dan in Mei 1979 na ’n kleiner woning op die eerste verdieping in Stadionkade in Amsterdam. In die laat tagtigerjare het sy ’n beroerte-aanval, maar herstel weer mooi, al hou sy sekere nagevolge van hierdie gebeurtenis oor. Hierdie voorval word beskryf in die gedig Hemi-facialis spasme in die bundel Noodluik. Sy is vier tale magtig, naamlik Afrikaans, Nederlands, Engels en Frans.
Persoonlike lewe
In Desember 1937 tree sy in die huwelik met Albert Jan Jurie Wessels, skrywer van Moffie en sy maats (1938) en Tog sterker (1941) en later bekende sakeman. Die egpaar vestig hulle in Johannesburg en uit die huwelik word drie dogters (Marita, Elisabeth en Jeanne) en ’n seun (Bert) gebore.
Op Saterdag 1 Desember 2007 is sy in haar woonstel in Amsterdam oorlede en word sy in die Zorgvlied-begraafplaas aan die Amstel in Amsterdam begrawe.
Poësie
duimnael|regs|220px|Eybers se gedig "Verjaardag" in haar handskrif. Aanvanklik is die gedigte wat sy op skool skryf hoofsaaklik Engels, maar sy slaan later oor na Afrikaans as uitdrukkingsmedium. Vanaf 1935 publiseer sy gedigte in Die Huisgenoot (met “Aand” wat reeds op 12 April 1935 in hierdie tydskrif verskyn), Umpa, Die Vaderland en die Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring en later ook in Standpunte. As student wen sy ’n prys in ’n poësiewedstryd van ’n tydskrif met die gedig “Abandonado”, wat later in haar eerste digbundel opgeneem word. In haar eerste bundels beeld sy hoofsaaklik “vroulike” temas uit, waarin moederskap veral prominent figureer. Hierdie tema word reeds aangekondig in haar jeuggedig Maria, (oorspronklik gepubliseer in Die Vaderland van 26 Junie 1936) waarin die moeder van Christus op onvergeetlike wyse ’n gewone vrou word wat die bitter ervaring van die onverbiddelike fisieke skeiding met ’n kind moet ervaar, al bly die kind aan die moeder gebonde deur die mistieke onsigbare naelstring wat nie breek nie. Belydenis in die skemering is nog die werk van ’n jong digter wat haar jeugdige liefdes en verlangens bely. Opvallend is die groot aantal sonnette in die bundel, wat die eerste belangrike gedigte van hierdie soort van die Dertigers is. Haar voorliefde vir die sonnet blyk reeds duidelik op hierdie vroeë stadium. Soos te verwagte in jeugverse is baie nog onafgerond, bevat dit retoriek eerder as ontroering en gebruik sy soms ongelukkig gekose woorde. Met die herdruk van hierdie bundel in 1956 laat sy twee gedigte weg en later neem sy slegs ses van die gedigte uit hierdie bundel op in haar Versamelde gedigte. Die Hertzogprys word in 1943 vir Belydenis in die skemering en Die stil avontuur toegeken.
Die stil avontuur toon reeds groot vooruitgang in haar digkuns. Hierin word die stil avontuur van die titel ervaar in die liefde tussen twee jongmense, die huwelik, swangerskap, geboorte en moederskap. Opmerklik is ’n groter volwassenheid in vergelyking met haar debuut, met die bepeinsing en gevoelens wat nie net persoonlik is nie maar ook by tye meer universeel geldend is. Die bundel word afgesluit met vyf vry vertalings uit Duits, waar twee oor Maria en haar kind handel en drie oor die oorlog. Die Hertzogprys word in 1943 vir Belydenis in die skemering en Die stil avontuur toegeken.
Hierna volg verdere groei in die bundel Die vrou en ander verse waarin die vrou (en moeder) optree as beskermer en bewaker teen die gevare. Die vrou is bron van nuwe lewe teenoor die vernietigende krag van die dood.
Blue Downs
Blue Downs is 'n township op die Kaapse Vlakte, in Kaapstad. Volgens die 2011-sensus het Blue Downs 'n bevolking van 92 330 gehad.
Elisabeth Eybers
Poësie
Tussensang blyk later ’n profetiese titel te wees, want hierdie ietwat yl bundel met herinneringspoësie is inderdaad ’n oorgang tussen haar vroeër gevoelsverse en die ryper besinningsverse van later. As geheel is die bundel reeds meer heterogeen as haar vorige bundels, met ’n herontdekking van sintuiglikheid wat die beelding ten goede meewerk. Die bundel het enkele verse oor die moeder-kind-motief wat vorige bundels oorheers het.
Met die bundel Die helder halfjaar breek sy deur na nuwe dimensies waar haar verse meer gelade word en die tematiek ingrypend verruim word. Hier is ’n wegbeweeg van die moeder- en vrougedigte wat haar poësie tot op daardie tydstip getipeer het en ontdek sy die buitewêreld met sy natuurskoon en die menslike kondisie in sy ruimheid. Die gedigte toon uitstekende gebruik van die sintuie, wat veel en skerp waarneem en dan in suiwer taal weergee. Opmerklik is die noukeuriger gebruik van woorde en beelde en die vermoë om terme uit verskillende lewensgebiede op verrassende wyse in ander kontekste te gebruik om idees op te helder. Die gedigte in die bundel het ontstaan tussen April en Oktober 1955, ’n halfjaar van geestelike helderheid en dinamiese skeppingskrag, wat ook aan die bundel sy titel gegee het. Hierdie bundel is ’n onbetwiste hoogtepunt in haar oeuvre tot op daardie stadium en bevat veel meer geslaagde gedigte as enigeen van haar vorige bundels. In 1957 verskyn haar volledige Versamelde gedigte vir die eerste keer, behalwe dat sy slegs ses gedigte uit haar debuutbundel opneem, aanduidend daarvan dat sy hierdie bundel as onvolwasse jeugwerk beskou. Die ongepubliseerde gedigte hierin vorm later die kern van haar volgende bundel, Neerslag. Haar versamelde gedigte word daarna by verskeie geleenthede bygewerk en heruitgegee.
Balans verskyn nadat sy reeds na Nederland verhuis het, maar die meeste gedigte het in Suid-Afrika ontstaan. Die titel dui reeds die soeke na ewewig aan wat ’n deurlopende tema in die bundel is. Die mens moet voortdurende die middeweg vind tussen gevoel en verstand, droom en werklikheid, digterskap en menswees en ten slotte tussen die herinnering aan die ou vaderland en die ervaring van die nuwe tuiste.
Veral na haar emigrasie na Nederland ontgin sy in haar bundels die teenstelling tussen haar vaderland en nuwe tuiste; die belewenis van eng en krimpende horisonne wat tegelykertyd bedreig en skuiling bied; die aanvaarding van grense asook die oorskryding daarvan; die intense belewenis van lewe en liefhê, hoewel bewus van eie tydelikheid. In al haar bundels van hierdie tydperk tref die woordsekerheid, die ironie, die toenemende okkupasie met ouderdom en verganklikheid en die evaluering en herevaluering van temas wat reeds voorheen aangeroer is (mislukte verhoudings, nuwe verhoudings, die natuur, die digkuns, die soeke na vastigheid en ’n tuiste). Sy maak deurgaans ook gebruik van die dissipline van ’n vaste digvorm. Onderdak ondersoek in groot mate die nuwe omgewing in ’n nuwe vaderland, waar die soeke na ’n tuiste of onderdak (fisies, in die digkuns en in die liefde) oorheersend is. Die ontstaantyd van die gedigte word aangedui as die tydperk tussen November 1962 en Junie 1967 en die alledaagse gebeure in hierdie tydperk word omtower tot poësie. Uit die gedigte spreek behalwe moeilike aanpassing in die vreemde ook die vreugde as sy uiteindelik onderdak vind, haar geestelike ewewig herwin en deur ’n nuwe liefde van haar eensaamheid genees word, maar dan die nuwe minnaar deur die dood verloor. Die Hertzogprys word in 1971 vir Onderdak toegeken.
Kruis of munt fokus veral op die ouderdom, vreemdelingskap en die digkuns in ’n bundel met ’n droewige ondertoon. Die bitterheid (veral van ’n mislukte verhouding) staan hier teenoor berusting, liefde teenoor haat en vreemdheid teenoor tuiste. Hierdie bundel verower in 1973 die C.N.A.-prys en in 1975 word dit bekroon met die Nederlandse Herman Gorter-prys.
Einder behandel soortgelyke temas, met die addisionele perspektief van ’n nuwe liefde, wat aan die een kant die einder of vergesigte vergroot en verskuif tot ’n eindeloosheid, maar gekoppel aan die besef dat die einde nou vinnig nader kom. Die bundel is dan tegelyk ’n samevatting van haar werk wat die bundel voorafgaan as ’n nuwe begin en uitstrek na die toekoms. Die C.N.A.-prys en die W.A. Hofmeyr-prys vir 1977 word aan Einder toegeken, terwyl die Reina Prinsen Geerligs-prys in 1978 aan haar toegeken word vir al haar werk tot op daardie stadium.
In Bestand suggereer die titel ’n wapenstilstand of tydelike opheffing van vyandighede, met suggestie op afwagting van die onsekere toekoms, wat óf verdere vyandighede óf vrede sal wees. Die gedigte staan dan ook grootliks in diens van die onsekerheid oor die toekoms, die verdriet oor die verlede van verlore kanse en versuim en die tydelikheid van die hede. Die hede word egter baie intens beleef. Soos telkens in haar ander bundels ontgin Eybers hier ook die moontlikhede van teenstelling, soos weereens die geboorteland gestel teenoor die nuwe vaderland, die verskillende persoonlikhede van die digter en die beminde en ten spyte van die verskille die toegeneentheid in die verhouding. Baie van die gedigte behandel ook die gebeurtenisse uit die algemene daaglikse lewe. Die bundel eindig vreugdevol met die verse oor die verhouding tussen grootmoeder, kind en kleinkind. In 1982 verower Bestand die C.N.A.-prys, in 1983 kry dit die W.A. Hofmeyr-prys en hierdie bundel verwerf ook die Louis Luyt-prys in 1984 nadat dit in 1983 tweede geplaas is.
Dryfsand neem die tematiek van oud word en die wisselwerking tussen verlede, hede en toekoms verder en is in 1986 op die kortlys vir die toekenning van die Rapportprys. In hierdie bundel toon sy haar beleë wysheid met insiggewende gedagtes en stellings wat telkens van diepe bepeinsing getuig. Die bundel verkry sy titel van die verval van die liggaam, wat sy beskryf as “ek sit van dryfsand aanmekaar”.
Rymdwang se ironiese titel suggereer reeds die oorheersende ingesteldheid wat die digkuns op die lewe uitoefen, waar die drang na die maak van poësie inbraak maak op ander maniere van vryetydsbesteding. ’n Siklus natuurverse word ook ingesluit en die perspektief en besinning van vorige bundels op die ouderdom word voortgesit, waar hierdie dwingende proses ook met die maak van poësie in verband gebring word.
Noodluik sit die tendens in haar latere poësie voort om deur middel van die digkuns te ontsnap van pynlike herinneringe en die triestigheid van daaglikse bestaan en word die helende krag van die woord besing. Die bundel bevat dan ook ’n aantal gedigte oor baie alledaagse onderwerpe, soos byvoorbeeld die voorbereiding van ontbyt, die stel van ’n muisval, wat telkens in betekenis verdiep deur die vernuftige gebruik van teenstelling en metafoor. Noodluik word in 1990 eervol vermeld tydens die toekenning van die W.A. Hofmeyr-prys.
Tydens toekenning van die P.C. Hooft-prys in 1991 word die feesbundel Teëspraak uitgereik, wat die prys se huldigingswoord, haar repliek en negentien nuwe gedigte bevat en hierdie bundel word in 1991 genomineer vir die Rapportprys. Hierdie gedigte word almal opgeneem in haar volgende bundel, Respyt. Die titel beteken ’n kort uitstel van betaling na die vervaldatum en het verwysing na die tyd wat daar steeds aan haar gegun word om te dig. Weereens neem sy ou bekende temas hier in heroorweging, met die onmiddellikheid wat die daaglikse ervarings bied op refleksie en besef van verganklikheid. Boeiend is die wyse waarop die teenpole telkens as kontraste gebruik word sodat begin en end, wieg en graf, vroedvrou en begrafnisondernemer teenoor mekaar gestel word om die uiterstes te benadruk. Ook die teenpole in die mens, veral man teenoor vrou, word poëties ontgin, sodat die man se selfgenoegsaamheid gestel word teen die vrou se geborgenheid in die familie en sy koue selfsugtige eise teenoor haar emosionele belydenis van vernedering. Die Ou Mutual-prys word in 1994 aan Respyt toegeken.
Nuweling se titel verwys na die voortdurende besef van die vreemdheid en vreemdelingskap in hierdie lewe, ten spyte van en ook juis as gevolg van hoë ouderdom. Dit bevat hoofsaaklik verse van selfinkeer en selfondersoek in die besef van die vinnig naderende dood, met veel minder prikkels van buite as in vorige bundels. Die titelgedig vergelyk die doelgerigte lewenspad van die gelowige vader met haar eie, meer buigsame koers, maar ook met ’n besef dat die eindbestemming vanweë die onkunde daaroor meer angswekkend is.
Engelse poësie en vertalings
Verskeie van haar gedigte word deur ander in Engels vertaal en sy vertaal haar latere gedigte self in Engels om gelyktydig met die Afrikaanse verse in een bundel te verskyn. Die eerste van hierdie bundels is Tydverdryf / Pastime, waar die twintig gedigte telkens in beide Afrikaans en Engels verskyn. Sy slaag daarin om beide die Afrikaanse en Engelse verse na oorspronklike gedigte te laat klink, eerder as vertalings, hoewel die Engels oor die algemeen die sprankel van die Afrikaans ontbeer en, soos die titel reeds aandui, aan nuanse inboet. Waar die Engelse term die inherente betekenis het van ledigheid besweer, suggereer die Afrikaans boonop die weghou en oorwinning van tyd deur gedigte te skryf wat nie vergaan nie. Die betekenis van woorde verskil ook partykeer wat die skep van heel ander rymklanke en sinsvorme noodsaak. Verskillende gedigte kry dus ’n verskillende betekenislaag, eerder as klakkelose ooreenstemming. Die tematiek is nou reeds bekend uit haar vroeër werk, veral die sloping van die ouderdom, die terugdink aan die herinneringe van die verlede, die digkuns en digterskap en die natuur. Die voorliefde vir koeplet, tersine en kwatryn as raamwerk vir die gedigte is ook herkenbaar. Dit is duidelik dat sy nie probeer om haarself te vernuwe nie, maar eerder om aan haarself gelyk te bly, wat sy dan ook vermag. Metode is ’n besinning oor die digterskap, met elke woord wat sy presiese plek moet kry.