cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ötzi
Ouderdom
Ötzi het ’n wetenskaplike opskudding veroorsaak toe radiokoolstofdatering wys die mummie dateer uit sowat 3500-3000 v.C. Dit is dus honderde jare ouer as die piramide van Cheops. In teenstelling met Egiptiese en ander mummies wat begrawe is, was Ötzi se liggaam ongeskonde en is die klere en gebruiksvoorwerpe wat hy ten tyde van sy dood by hom gehad het, gevind. Hy kan dus inligting verskaf oor ’n tyd in die Europese voorgeskiedenis waaroor min bekend is.
Henry Draper-katalogus
Die Henry Draper-katalogus (HD) is ’n sterkatalogus wat tussen 1918 en 1924 gepubliseer is. Dit het aanvanklik die spektroskopiese klassifikasie van 225 300 sterre bevat. Dit is later uitgebrei met die HDE (Henry Draper Extension), wat tussen 1925 en 1936 gepubliseer is, met inligting oor nog 46 850 sterre en die HDEC (Henry Draper Extension Charts), wat tussen 1937 en 1949 gepubliseer is in die vorm van kaarte en met inligting oor nog 86 933 sterre. Altesaam 359 083 sterre is geklassifiseer.
Die oorspronklike HD-katalogus dek feitlik alle sterre in die lugruim tot met ’n skynbare fotografiese magnitude van sowat 9; in die latere katalogusse is dowwer sterre in sekere dele van die lugruim bygevoeg. Die katalogusse was deel van ’n poging om die spektrum van sterre te klassifiseer, en sterre se katalogusnommer word dikwels gebruik as hul naam, soos HD 10180 en HD 40307.
Ötzi
Beskrywing
Ötzi had donkerbruin tot swart hare gehad wat tot ’n lengte van sowat 8 cm geknip was. Hy het ’n baard en bruin oë gehad. Hy het nie luise gehad nie, maar twee vlooie is in sy klere gekry. Sy gevorderde leeftyd vir dié tyd en die voorwerpe wat by hom gekry is, veral die kosbare koperbyl en beervelmus, wys dat hy ’n redelike status moes gehad het.
Henry Draper-katalogus
Eksterne skakels
Die katalogusse is gratis beskikbaar by die VizieR-diens van die Centre de Données astronomiques de Strasbourg:
Ötzi
Gesondheid
Hy het waarskynlik Trichuris trichiura – ’n inwendige parasiet – gehad. Met behulp van CT-skanderings is aangetoon dat drie of vier van sy regterribbes ineengedruk is terwyl hy ná sy dood op sy gesig gelê het of toe sy liggaam deur ys verpletter is. Verder het sy buitenste huidlaag ontbreek, wat ’n gevolg was van die natuurlike mummifisering in die ys. Hy het ook aarverkalking en verskeie probleme met mondhigiëne gehad.
Oorsaak van dood
Ötzi was vermoedelik die slagoffer van ’n jagvoorval of gewapende konflik. ’n Pylpunt is naby sy linkerskouer in sy borskas gevind. Die wond was nog vars toe hy dood is. Die skag van die pyl is verwyder, maar die punt het agtergebly.
Aanvanklik is gemeen die skoot was die dodelik nie en dat hy ure of dae later aan uitputting kon gesterf het. Ondersoeke met ’n CT-skandeerder het egter gewys die slagaar na die linkerarm kon getref gewees het; in die weefsel is ook tekens van bloeduitstorting (hematoom) gevind. Dit sou beteken Ötzi het hom binne minute doodgebloei. ’n Span patoloë het ook in 2005 tot die gevolgtrekking gekom die pyl het die linkerskouerblad deurboor en die slagaar getref wat die linkerarm van bloed voorsien het.
Naas die skietwond het Ötzi ’n snywond aan sy regterhand en ’n kopwond gehad. Daar is ook bloedspore aan sy klere en wapens gevind. DNA-ondersoeke het getoon dit kan die bloed van tot vier verskillende mense wees. Aan die wonde in sy hand en skouer is rooibloedselle gevind – die oudste bloed wat nog gevind is. Een teorie is dus dat Ötzi hom teen ’n aantal vyande moes verdedig. In die proses het hy sy pyle weggeskiet. Hy het dalk met opset so hoog in die berge geklim om van sy vyand te ontsnap. Hy het dalk self in die rotskom gaan lê en sy rugsak, onafgewerkte boog en byl teen die rotswand en die pylkoker op ’n plat rots neergesit. Sy mes het hy in sy hand gehad.
Meer onlangse ondersoeke toon die skietwond is met ’n kopwond opgevolg, óf deur iemand wat hom met ’n klip gekap het óf toe hy op die rots geval het. Voor sy dood sou hy op sy maag gelê het en sou iemand (vriend of vyand) die pyl uit die wond probeer trek het.
Ander voorwerpe
Ötzi se vonds is veral interessant omdat hy heelwat gereedskap, wapens en ander voorwerpe by hom gehad het wat andersins deur die eeue verlore sou gegaan het. Die voorwerpe is ook nie by hom begrawe soos in die geval van ander mummies nie, maar is dinge wat hy in sy alledaagse lewe gebruik het. Dit verskaf dus baie inligting oor die gebruiksvoorwerpe van mense in die Steentydperk. Ötzi se klere en uitrusting het uit die volgende bestaan:
Genetiese ondersoek
In 2006 het die resultate van ’n genetiese ondersoek in die Amerikaanse Journal of Physical Anthropology verskyn. Daarvolgens was Ötzi moontlik onvrugbaar. Die ondersoek het ook bevestig dat sy wortels moontlik in Midde-Europa lê. Twee soorte mutasies van die mitochondriale DNA, wat uitsluitlik van die ma geërf word, word verbind met ’n lae vrugbaarheid. Die bevinding het ’n teorie van die ondersoeker Konrad Spindler in die 1990's ondersteun dat Ötzi uit die gemeenskap verstoot is om in die berge te leef.
In 2012 het die resultaat van ’n ondersoek van sy volledige genoom verskyn. Hieruit is onder meer afgelei hy het bruin hare gehad, asook ’n groot kans op ’n paar siektes.
Tycho-2-katalogus
Die Tycho-2-katalogus is ’n astrometriese verwysingskatalogus van meer as 2,5 miljoen van die helderste sterre. Dit bevat die posisie, eiebeweging, en fotometriese data vir 2 539 913 van die helderste sterre in die Melkweg, waarvan sowat 5 000 met die blote oog sigbaar is. Dit is in 2000 gepubliseer.
Komponente van dubbelsterre met ’n afstand van mekaar van tot so min as 0,8 boogsekondes is ingesluit. Die katalogus dek 99% van sterre tot met ’n magnitude van 11 en 90% van sterre tot met ’n magnitude van 11,5. Die inligting is tussen 1989 en 1993 versamel deur die Hipparcos-satelliet van die Europese Ruimteagentskap.
Tycho-2 is ’n hersiene en verbeterde uitgawe van Tycho-1, wat inligting oor sowat ’n miljoen sterre bevat het en in 1997 gepubliseer is. Die data in die tweede katalogus is ook noukeuriger.
Gliese-katalogus
Die Gliese-katalogus van nabygeleë sterre is ’n katalogus van sterre wat binne 25 parsek (81,54 ligjare) van die Aarde af lê.
Eerste uitgawe en byvoegsels
In 1957 het die Duitse sterrekundige Wilhelm Gliese sy eerste sterkatalogus, die Gliese-katalogus van Nabygeleë Sterre, gepubliseer van byna duisend sterre binne 20 parsek (65 ligjare) van die Aarde af, saam met hul eienskappe en gerangskik volgens hul regte klimming. Die sterre het die voorvoegsel GL NNN gehad plus ’n nommer van 1-915.
Hy het in 1969 ’n aansienlik uitgebreide katalogus gepubliseer met bykomende sterre tot 22 parsek van die Aarde af. Daar was toe 1 529 sterre, wat Gl NNN.NA genoem is, genommer van 1.0 tot 915.0. Nuwe sterre wat nie in die oorspronklike katalogus voorgekom het nie, het nommers met punte gekry om hulle tussen die ander sterre in te pas sodat hulle hul oorspronklike volgorde volgens regte klimming kon behou.
’n Bylae wat in 1970 deur Richard van der Riet Woolley en sy vennote uitgegee is, het die afstand tot 25 parsek uitgebrei. Nommers van 9001-9850 is bygevoeg, asook die nou verouderde voorvoegsel Wo. Dié sterre gebruik nou ook die voorvoegsel GJ.
Nuwer uitgawes
Gliese het ’n uitgebreide weergawe van die tweede uitgawe van die katalogus in 1979 gepubliseer in samewerking met Hartmut Jahreiß. Die gekombineerde katalogus is nou bekend as die Gliese–Jahreiß (GJ)-katalogus. Die sterre het die naam GJ NNNN gehad en is in twee tabelle ingedeel: die eerste tabel loop van 1000–1294 vir bevestigde nabygeleë sterre; tabel 2 was vir vermoedelike nabygeleë sterre, met nommers van 2001–2159. Ná die publikasie van laasgenoemde katalogus het al die sterre in die gekombineerde katalogus en die opvolgende byvoegsels die voorvoegsel GJ gekry.
In 1991 het Gliese sy derde katalogus (CNS3) gepubliseer, weer in samewerking met Jahreiß. Dit het nou 3 803 sterre bevat. Hoewel dit as "voorlopig" beskryf is, is dit die een wat vandag nog gebruik word. Die meeste van die sterre het ’n GJ-nommer gehad, maar daar was ook 1 388 sterre sonder nommers. Omdat daar geen "finale weergawe" van die katalogus verskyn het nie, is die sterre sonder nommers van 3001–4388 genommer. ’n Voorbeeld van ’n ster waarvoor een van hierdie nieamptelike name dikwels gebruik word, is GJ 3021.
Van die sterre is beter bekend onder die naam Gliese, soos Gliese 581 en Gliese 710.
Die mees onlangse, byna ten volle bygewerkte weergawe van die katalogusse is in 2010 gepubliseer. Dit bevat hersiene koördinate volgens die epog J2000 en kruisverwysings na 2MASS-bronne indien moontlik.
Bekende Gliese-sterre
Die sterre in die Gliese-katalogus word dikwels bestudeer vanweë hul nabyheid aan die Aarde. Van die bekendste sterre en hul eksoplanete is:
Miike Snow
Miike Snow is 'n Sweedse musiekgroep wat in 2007 gestig is. Die groep bestaan uit Christian Karlsson en Pontus Winnberg van Bloodshy & Avant en die Amerikaanse sangeres Andrew Wyatt.
Blouhaak
Die Blouhaak (Senegalia erubescens) is 'n boom endemies aan Afrika. In Suid-Afrika kom dit in Limpopo en Noordwes voor. In Afrika is dit inheems aan Angola, Botswana, Demokratiese Republiek die Kongo, Malawi, Mosambiek, Namibië, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe. In Engels staan die boom bekend as Blue thorn.
Die boom se FSA-nommer is 164.
Aandblom
Aandblom verwys na verskillende plante waarvan die blomme saans oopgaan en gewoonlik 'n soet geur afgee. Die bekendste aandblomme is dié wat aan die genera Gladiolus, Hesperantha en Pelargonium behoort. Aandblomme word in Suid-Afrika veral in die Kaapprovinsie aangetref, maar ook in gebiede in Sentraal- en Noord-Afrika. Daar is ook 'n paar spesies wat in die gebiede om die Middellandse See voorkom en een skaars spesie wat in Engeland groei.
Blomme gaan oop om insekte na hulle stuifmeeldraadjies te lok, wat belangrik is vir bestuiwing en voortplanting. Aandblomme maak dus gebruik van insekte wat snags aktief is hiervoor. 'n Kaapse aandblom (Gladiolus liliaceus) verander nie net van geur in die aand nie, maar ook van kleur. Bedags staan die bruinafrikaner, wat ook soms aandpypie of ribbokblom genoem word, rustig met haar roes-oranje blomme in die veld en daar is skaars 'n geurtjie om haar te bespeur. Maar saans as die son sak, word sy 'n verleidelike ligpers en sy straal die heerlikste geur uit. Botaniste reken dat dit alles daaroor gaan om die aandag van die nagtelike insekte te kry, maar hoe die blom dit regkry, weet hulle nog nie.
Gesien dat aandblomme tot verskeie blomspesies behoort, is daar nie werklik universele fisiese kenmerke nie. Hulle kan óf enkelvoudig of in 'n tros aan 'n stingel sit. Sommige het 'n silindriese ronde blom soos 'n tulp, terwyl ander kelkagtig is. Ook verskil die kleur van spesie tot spesie.
Aandblomme kan of enkelvoudig of in 'n tros aan 'n stingel sit. Sommige het 'n silindriese ronde blom soos 'n tulp, terwyl ander kelkagtig is. Nog 'n bekende Suid-Afrikaanse aandblom is die Caledon Bluebell (Gladiolus bullatus), wat 'n klokvormige blom het. Die kleure wissel van ligpers, geel en blou en die onderlip is gewoonlik met 'n kleurpatroon versier. Die wit aandblom is 'n welriekende vleibewoner wat 'n bekende gesig is met sy groot wit trompette, en die talle rooi, blou en rooskleurige pypies en kalkoentjies
Zen
Zen is 'n skool of stroming van Mahayana-Boeddhisme wat in die 6de eeu in China as Chán ontwikkel het. Dit het suidwaarts na Vietnam, na Korea en ooswaarts na Japan versprei.
Zen beklemtoon die fundamentele doel van geestelike verligting en regstreekse insig in die Boeddhistiese leerstellings. Sodoende word blote kennis van soetras en doktrines as minder belangrik geag en die voorkeur aan regstreekse kennis deur zazen (gedissiplineerde sittende meditasie) en interaksie met 'n bekwame meester en leraar gegee.
In die 9de eeu het Chinese meesters 'n nuwe leerstyl ontwikkel waarin paradoksale stories sentraal gestaan het wat in Japan koan genoem word. Leerders se aandag is op 'n moeilike intellektuele raaisel of 'n enkele woord gevestig waardeur hulle 'n soort geestelike verwekking sou beleef.
Japannese monnike het hierdie Chinese leerstellings omstreeks 1000 in hul eie land ingevoer, veral Dōgen Zenji (1200-1253), die stigter van die Soto-Zen-skool wat die belangrikheid van zazen vir geleidelike verligting beklemtoon het. 'n Ander skool, Rinzai-Zen, het die verligting of satori as 'n skielike ervaring beskou wat bewerkstellig kon word nadat 'n koan die gees van 'n leerder daarvoor toeganklik gemaak het.
Verligting word in Zen-Boeddhisme as 'n bron van diep innerlike vrede beskou wat eers bereik kan word nadat 'n mens slegte gewoontes en gevoelens te bowe gekom het. Sodra die gees wakker gemaak is, is dit volgens Zen 'n leë spieël wat alles op 'n volkome manier reflekteer sodat 'n verligte mens binne alle situasies in sy lewe gepas kan reageer.
Zen het gaandeweg 'n vaste bestanddeel van die Japannese kultuur en leefstyl geword wat onder meer na die kunslewe uitgestraal het. Boogskiet, blommerangskikking, tuinkuns, digkuns, kalligrafie en die teeseremonie gee uitdrukking aan die gees van Zen.
Die Bubbles Schroeder storie
Die Bubbles Schroeder Storie is 'n Afrikaanse rolprent wat op 12 Junie 1961 vrygestel is. Die rolprent is aanvanklik deur die sensuurraad afgekeur. In 1961 laat hulle die rolprent toe, maar plaas 'n 18-jaar ouderdomsperk daarop. Teen 19 Junie 1961 het dit groot gehore by inryteaters getrek.
Genre
Die rolprent is 'n misdaaddrama.
Storielyn
Die rolprent handel oor die onopgeloste moord van ’n jong Afrikaanse meisie, Bubbles Schroeder. Sy was van Duitse agtergrond en het op Lichtenburg grootgeword. Sy verhuis op 18-jarige ouderdom na Johannesburg, waar sy kort daarna op 2 Augustus 1949 dood aangetref is. Die moord is wyd in die media gerapporteer, maar haar moordenaar is nooit gevind nie.
Brakdoring
Die brakdoring (Vachellia robusta subsp. clavigera) is 'n doringboom wat in rivieroewerbos groei in die laeveld en noordwaarts tot by die Zambezirivier. Dit is inheems aan Botswana, Eswatini, Malawi, Mosambiek, Namibië, Suid-Afrika, Zambië en Zimbabwe. Dit kom volop voor rondom die Tshokwane-piekniekplek in die Krugerwildtuin. Die boom het heldergroen blare in die lente. Dit is 'n subspesie van die enkeldoring (Acacia robusta).
Witdoring
Die Witdoring (Senegalia polyacantha subsp. campylacantha) is 'n boom endemies aan Afrika. In Engels staan die boom bekend as Whitethorn.
Identifikasie
Dit is 'n groot bladwisselende boom wat tot 20 m hoog kan word, met 'n relatief spaarsamige, vormlose tot ronde kroon. Die stam is besonders lank, reguit en kaal en dra lang, kaal takke. Ouer bas is donkergrys, lengtegewys redelik diep gegroefd, wat afskilfer in groot kurkagtige vlokke om die nuwe geel bas daaronder bloot te stel.
Die fyn, haarlose blaartjies (5 x 1 mm) word dubbelsaamgestel aan pinnas gedra (tot 40 pare aan 'n pinna, 25 cm lank). Klein rooibruin haakdorings kom aan die onderkant van die strosstingel voor, met 'n buitengewoon groot, ovaal klier aan elke blaarsteel.
Gethyllis afra
Gethyllis afra is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gethyllis behoort. Die spesie is endemies aan die Wes-Kaap.
Witdoring
Afweermiddel
Die wortels stel chemiese stowwe vry wat krokodille, slange en rotte wegdryf.
Medisinale gebruike
'n Ekstrak gemaak van die witdoring se wortels is bruikbaar teen slangbyt en 'n kind wat rusteloos is snags, se lyf kan hiermee afgespons word.
Hout
Die boom se hout is bruikbaar as brandhout, maar sy dorings maak dit effens lastig. Die kernhout het 'n digtheid van ongeveer 705 kg/m³.
Grondtoon
duimnael|250px|Die grondtoon en 6 [[botoon|botone van 'n snaar]]
Die grondtoon van 'n komplekse geluid (soos byvoorbeeld die toon van 'n musiekinstrument) is gewoonlik die laagste frekwensie van die klank wat ontstaan as 'n noot op die instrument gespeel word en is gewoonlik ook die waargenome toonhoogte.
Die grondtoon ontstaan gewoonlik deurdat die verskillende klankfrekwensies wat deur die instrument voortgebring word kombineer as som- en verskiltone, en sodoende 'n grondtoon hoorbaar maak.
Die kwaliteit van 'n toon word verder gekleur deur die botone. Die grondtoon word ook die eerste harmonie genoem. Die tweede harmonie is gewoonlik die botoon.
Hipparcos
Hipparcos, ’n satelliet met die Hipparcos-katalogus en ander dataversamelings oor sterre, was ’n wetenskaplike sending van die Europese Ruimteagentskap (ESA) wat in 1989 gelanseer is en tot in 1993 inligting versamel het. Dit was die eerste ruimte-eksperiment wat gewy is aan presisie-astrometrie, die akkurate meting van die posisie van hemelliggame.
Dit stel sterrekundiges in staat om die eiebeweging en parallaks van sterre te meet en daardeur ook hul afstand en raaklynige snelheid. Dit, tesame met metings van ’n liggaam se radiale snelheid deur spektroskopie, is al die eienskappe wat nodig is om die beweging van sterre te bepaal. Die Hipparcos-katalogus, met inligting oor meer as 118 200 sterre, is in 1997 gepubliseer. Die minder noukeurige Tycho-katalogus met meer as ’n miljoen sterre is terselfdertyd gepubliseer en die verbeterde Tycho-2-katalogus met 2,5 miljoen sterre in 2000.
Die woord "Hipparcos" staan vir "High precision parallax collecting satellite" en is ook ’n verwysing na die Antieke Griekse sterrekundige Hipparchos van Nicea, die grondlegger van driehoeksmeting en samesteller van die eerste omvattende sterkatalogus van die Westerse wêreld.
Corvallis
Corvallis (genoem Marysville tot 1853) is 'n dorp in die weste van Oregon, in die Benton-distrik.
Demografie
In 2000 het die dorp 'n bevolking van 49 322 gehad: 86,03% wit, 1,16% swart of Afro-Amerikaans, 0,76% Amerikaanse inboorlinge, 6,42% Asiaties, 0,29% Pasifiese eilanders, 2,52% van ander rasse en 2,82% van twee of meer rasse. Spaans-Amerikaners of Latyns-Amerikaners van enige ras het 5,72% van die bevolking uitgemaak.
Roelf Meyer
Roelof Petrus (Roelf) Meyer (gebore 16 Julie 1947, Port Elizabeth) is 'n Suid-Afrikaanse politikus.
Hy matrikuleer in 1964 in Ficksburg en voltooi sy BComm (1968) en LLB (1971) aan die Universiteit van die Vrystaat. Daarna praktiseer hy as prokureur in Pretoria en Johannesburg. In 1979 begin sy politieke loopbaan as Lid van die Volksraad. Hy dien as adjunkminister van Wet en Orde en Konstitusionele Ontwikkeling (1968 – 1991) en later as Minister van Verdediging (1991 – 1992), Konstitusionele Ontwikkeling en Kommunikasie (1992 – 1994) en Konstitusionele Ontwikkeling en Provinsiale Sake (1994 – 1996).
As die hoofonderhandelaar van die Nasionale Partyregering was hy nou betrokke by die onderhandelinge vir 'n demokratiese Suid-Afrika (Veelparty Onderhandelingsforum) in 1993 na die mislukking van KODESA. In hierdie hoedanigheid het hy tesame met Cyril Ramaphosa, wat die hoofonderhandelaar van die African National Congress was, die einde van apartheid verwesenlik deur vreedsame onderhandelinge. Hy het ook nou geskakel met dr. Niël Barnard, die Nasionale Intelligensiediens se destydse hoof, wat 'n sterk ondersteuner van 'n onderhandelde skikking vir Suid-Afrika was. Met die afsluiting van die onderhandelinge in November 1993, word hy die regering se hoofverteenwoordiger op die Uitvoerende Oorgangsraad.
Hierdie onderhandelinge het gelei tot die eerste demokratiese verkiesing in Suid-Afrika in April 1994. Na die verkiesing bly hy in die portefeulje van Konstitusionele Ontwikkeling en Provinsiale Sake in die Kabinet van Nelson Mandela.
Sy ouer broer, Anton "Tobie" Meyer, was Adjunkminister van Landbou en Landsake in hierdie regering. Weereens het hy met Cyril Ramaphosa, die voorsitter van die Konstitusionele Vergadering, saamgewerk.
Hy is tans 'n besigheidsman en dien as konsultant vir vredesprosesse. In hierdie hoedanigheid is of was hy betrokke by baie lande oor die wêreld heen – Noord-Ierland, Sri Lanka, Rwanda, Kosovo en Bolivië sowel as die Baskiese gebied en die Midde-Ooste. Hy dien op die Strategiese Komitee van die projek oor Tye van Transisie in New York. Hy was ook die voorsitter van die Tip O’Neil Vredesstudies by die Universiteit van Ulster in Noord-Ierland in 2001.
Pous Urbanus VII
Biografie
Pous Urbanus VII is gebore as Giovanni Battista Castagna (sy naam word ook gespel as Giambattista) op 4 Augustus 1521 in Rome, Italie. Hy was die seun van die Genuees Cosimo Castagna en sy Romeinse vrou Costanza Ricci Giacobazzi. Kardinaal Giacobazzi was sy oom aan moederskant. Op 1 Maart 1553 benoem Pous Julius III hom tot aartsbiskop van Rossano voordat hy eers priester was. Hy word as priester gewy op 30 Maart 1553 en op 4 April 1553 as biskop gewy. Op 14 Junie 1555 benoem Pous Julius III hom tot goewerneur van Fano en Pous Paulus IV maak hom op 6 Maart 1559 ook goewerneur van Perugia en Umbrië. In 1565 word hy pouslike nuntius aan die hof van koning Philip II van Spanje. In 1573 keer hy na Rome terug, maar word dieselfde jaar op 15 Junie 1573 as nuntius na Venesië gestuur. In 1578 stuur Pous Gregorius XIII hom na Keulen. Op 12 Desember 1583 benoem Pos Gregorius XIII hom tot kardinaal. Op 8 Oktober 1584 word hy pouslike legaat na Bologna. Tydens die pontifikaat van Pous Sixtus V kry hy veel invloed en op 19 November 1586 word hy hoofinkwisiteur van die Heilige Offisie. Op 15 September 1590 volg hy Pous Sixtus V op en regeer tot sy dood aan malaria op 27 September 1590. Hy word opgevolg deur Pous Gregorius XIV. Die naam ‘Urbanus’ beteken 'beskaafde'.
Pontifikaat
Ondanks sy baie kort bewind, word Pous Urbanus VII onthou vir sy verbod op die gebruik van tabak (sowel rook, pruim of snuif) in enige kerk. Oortreding sou strafbaar wees met ekskommunikasie. Hy het ook die titel "Eminensie" vir kardinale ingevoer. Pous Urbanus het sy private vermoë nagelaat aan 'n stigting wat bruidskatte vir arm meisies gegee het.
Opvolging
Basis URL: en:Pope Urban VII
Agnostisisme
Agnostisisme (Grieks: α- a- (sonder) + γνώσις gnōsis (kennis), teenoor gnostisisme) is die filosofiese siening dat die logiese waarheid van sekere aansprake — spesifiek metafisiese aansprake met betrekking tot teologie, die hiernamaals of die bestaan van gode, geeste, of selfs uiteindelike werklikheid — onbekend is of, afhangend van die tipe agnostisisme, van nature onmoontlik is om te bewys. Agnostisisme word algemeen voorgehou as 'n middelgrond tussen teïsme en ateïsme, alhoewel dit nie 'n religieuse verklaring is nie.
Simbad
Simbad of SIMBAD is ’n sterrekundige databasis van voorwerpe buite die Sonnestelsel. Dit staan vir Set of Identifications, Measurements, and Bibliography for Astronomical Data. Die inligting word bewerk deur die Centre de données astronomiques de Strasbourg (CDS) in Straatsburg, Frankryk.
Die databasis is geskep deur verskeie katalogusse te kombineer en die inligting aan te vul uit ander akademiese geskrifte. Dit is in 1981 die eerste aanlyn beskikbaar gestel. Die nuutste weergawe is in 2006 uitgereik; die databasis word nou in PostgreSQL gestoor en die sagteware is in Java geskryf.
Op 11 Oktober 2011 het Simbad inligting oor 5 446 342 voorwerpe gehad onder 15 224 536 verskillende name, met 257 763 bibliografiese verwysings en 8 313 370 bibliografiese aanhalings.
’n Asteroïde, 4692 SIMBAD is daarna genoem.
Brahmaan
Die Brahmane is die klas van opvoeders, wetgewers, geleerdes en predikers in Hindoeïsme. Dit beklee die hoogste posisie onder die vier varnas van Hindoeïsme. Die Afrikaanse woord brahmaan is afgelei van die Sanskrit woord  a (Brāhman verwys ook na Brahma- wat 'kennis' beteken, Brahman (selfstandige naamwoord) wie oor die 'kennis' beskik. Brahmane word ook Vipra "geleerde" genoem, of Dvija "tweekkeer-gebore".
In Boeddhistiese bronne wat in Pali en Prakrit geskryf is, insluitend Ashoka inskripsies, word Brahmane alegmeen Babhans genoem wat die Pali woord vir Brahmane is.
Histories het die heersers in noue verhouding met die Brahmane opgetree en op hulle gesteun as raadgewers. Die Brahmane het geleidelik 'n magtiger en invloedryke groep in Indië geword. Dit het gelei tot beskuldigings van diskriminasie teen 'laer' kaste.
Pous Eugenius IV
Biografie
Pous Eugenius IV is gebore as Gabriele Condulmer (of Condulmaro of Condulmerio) ongeveer in 1383 in Venesië, Italië die seun van Angelo Condulmer en sy vrou Beriola Correr. Hy was die kind van 'n welgestelde familie, oorspronklik uit Padua. Na sy studie aan die universiteit van Padua het hy sy aansienlike rykdom (20,000 dukate) aan die armes gegee en 'n Augustyner monnik geword. Sy oom Pous Gregorius XII benoem hom op 30 Desember 1407 tot biskop van Sienna. Die aanstelling het baie teenstand ondervind. Op 9 Mei 1408 word hy kardinaal-priester van San Clemente. Tydens die pontifikaat van Pous Martinus V word hy pouslike legaat in Picenum en deur sy bemiddeling word die onrus in Bologna beëindig. Op 3 Maart 1431 (4 Maart volgens Catholic Encyclopedia ref. 2) volg hy Pous Martinus V op en regeer tot sy dood op 23 Februarie 1447. Hy word opgevolg deur Pous Nicolaas V. Die naam ‘Eugenius’ beteken 'adellike'.
Die konklaaf van 1431
Op 20 Februarie 1431 sterf Pous Martinus V en word begrawe in die Sint Jan van Laterane kerk in Rome. Daar was 23 kardinale beskikbaar om die nuwe pous te kies hoewel slegs 19 offisieel erken was. Juan Casanova van Spanje en Guillaume Raguenel Dinan de Montfort van Frankryk is "in pectore" aangestel en is eers deur Pous Eugenius IV gepubliseer. Domenica Capranica was wel gepubliseer, maar was nog nie tot die kollege van kardinale toegelaat nie. Philip Repington uit Engeland, het reeds in 1420 sy bedanking by Martinus V ingedien en het hom daarna heeltemal aan kerklike sake onttrek. Van die 19 kardinale wat oorbly was 6 nie aanwesig tydens die konklaaf nie en dus is die pous verkies deur 13 kardinale, 11 uit Italië en een elk uit Spanje en Frankryk.
Die konklaaf word gehou in die sakristie van die basiliek Santa Maria sopra Minerva omdat die Vatikaan op die oomblik nie veilig geag is nie. Tydens die voorafgaande besprekings is bepaal dat die nuwe pous die helfte van die pouslike inkomste met die kardinale sou deel en die kollege van kardinale op alle belangrike religieuse en wêreldlike vrae sou raadpleeg. Met die eerste stemming op 3 Maart 1431 word Gabriele Condulmer eenparig verkies en hy neem die naam Eugenius IV aan. Die nuwe pous word gekroon op 11 Maart 1431 deur kardinaal Lucido de' Conti in die ou Sint Peterskerk.
Die konsilie van Basel
Na die dood van koning Sigismund meen Eugenius dat hy nie meer gebind is aan die konsilie van Basel nie en besluit om tog ’n konsilie in Ferrara te belê met die bul "Doctoris gentium" van 18 September 1437. Op 3 Julie 1437 publiseer die konsilie ’n "monitum" wat die pous se magte beperk en op 24 Januarie 1438 set die konsilie die pous af en verklaar hom op 25 Junie 1439 ’n ketter. Op 5 November 1439 word hertog Amadeus VIII van Savoje as Teenpous Felix V verkies. Engeland, Kastilië, Frankryk en die grootste deel van Italië erken hom egter nie. Die kardinale Cesarini en Cusa verlaat die konsilie en sluit hulle by die pous en die konsilie van Ferrara aan. Pous Eugenius open die konsilie van Ferrara plegtig op 8 Januarie 1438. Kardinaal Albergati word voorstitter.
Die konsiliariste het stadig steun verloor. Frederik III het in 1445 Eugenius begin steun en Alfonso V van Aragon het ook na Eugenius oorgeloop nadat die pous sy aanspraak op die koninkryk Napels erken het en Alfonso op 28 September 1443 triomfantelik Rome binnegekom het. Onder Eugenius se opvolger Pous Nicolaas V is die konsiliariste met Rome versoen.
Die pouslike staat
Gesterk deur die teenstand van die konsilie in Basel, breek onluste uit in Rome. Weens die pous se steun aan Florence en die republiek van Venesië in hulle stryd teen Milaan, val Filippo Maria Visconti Rome aan en die pous moes vlug 4 Junie 1433. Hy neem sy intrek in die Dominikaner-klooster Santa Maria Novella in Florence. Kardinaal Vitelleschi het egter die orde herstel en die Colonna familie wat grootliks vir die moeilikhede verantwoordelik was, is verslaan en hulle vesting in Palestrina is verwoes. In Bologna breek in 1438 ’n opstand teen die pous uit onder leiding van die Bentivoglio familie. Die opstand word onderdruk en die aanvoerder van die familie Annibale I, word op 24 Junie 1445 met steun van die pous vermoor. Ook die opstand in Foligno onder leiding van Corrado Trinci word deur kardinaal Vitelleschi onderdruk in 1439 en Corrado word in 1414 onthoof.
Die pragmatiese sanksie van Bourges
As gevolg van die poging van die konsilie van Basel om die mag van die pous te beperk, het die Franse koning Karel VII deur die pragmatiese sanksie van Bourges (7 Julie 1438) bepaal dat byna die hele kerk in Frankryk onder sy gesag val. Eugenius het probeer om die koning tot ander insigte te bring, maar hy slaag nie daarin nie.
Ryksdag van Mainz
Die Duitse keurvorste het aanvanklik ’n neutrale siening oor die konsilie van Basel gehandhaaf, maar op die Ryksdag in Mainz op 26 Maart 1439 besluit hulle dat kerklike benoemings deur ’n vors moontlik bly en dat die pouslike inkomste in Duitse gebiede geannuleer word. Hulle bly wel neutraal ten opsigte van die magstryd tussen die pous en die konsilies. Deur bemiddeling van Enea Silvio Piccolomini (later Pous Pius II) slaag Eugenius net voor sy dood daarin om die Duitse vorste weer onder die gesag van Rome te bring.
Upper Canada Village
Upper Canada Village
Pous Eugenius IV
Konsilie van Ferrara-Florence
Deur die groeiende dreiging van die Ottomaanse Ryk soek die Ortodokse Kerk hulp by die weste. Die pous nooi keiser Johannes VIII Palaiologos en die patriarg van Konstantinopel uit na die konsilie van Ferrara. Deur die dood van Sigismund en die spanning met Basel, sien hulle dat die pous hulle nie kan help nie en wil na Basel gaan. Die pous gee hulle egter ’n groot donasie en in 6 Julie 1439 op die konsilie wat weens die pes verplaas is na Florence, word die Oosterse en die Westerse kerk herenig. Die hereniging het nie lank geduur nie, omdat die Oosterse gemeentes dit nie aanvaar het nie. Toe Eugenius in 1443 na Rome terugkeer, stuur hy wel troepe, maar die leër word by Varna verslaan in 1444.
Upper Canada Village
Riverside naby Morrisburg, Ontario,
Pous Eugenius IV
Humanisme en die kunste
Onder die invloed van die wankelrige samewerking tussen die kerke van die ooste en die weste het belangrike uitwisseling van klassieke kennis plaasgevind. Johannes Bessarion, aartsbiskop van Nicaea wat oorgeloop het na die Roomse kerk, het gehelp om die klassieke Griekse werke in Latyn te vertaal. Na sy dood erf die stad Venesië sy biblioteek. In 1434 kom ’n Sjinese delegasie na Florence. Hulle wys die pous op die nuutste ontwikkelings op die gebied van wiskunde, astronomie en ingenieurswese. Dit sou die basis word van die Renaissance en die werk van Leonardo da Vinci, Copernicus en Galileo Galilei. Die pous brei ook die Universiteit van Rome uit met fakulteite vir regte, medisyne, filosofie en teologie. Hy stig ’n universiteit in Poitiers en brei die Universiteit van Leuven uit. Op 5 Junie 1446 (Pinkster) verklaar Pous Eugenius IV vir Sint Nicolaas van Tolentino heilig.
Upper Canada Village
Bestuur
Pous Eugenius IV
Humanisme en die kunste
Pous Eugenius IV het sterk stelling ingeneem teen slawerny. In die bul "Sicut Dudum" van 13 Januarie 1435 veroordeel hy die Spanjaarde vir hulle verslawing van die inheemse bevolking van die Kanariese eilande. Die Spanjaarde het dit afgemaak met die bewering dat die inwoners nie mense was nie, maar diere.
Na sy terugkeer na Rome op 28 September 1443 en die heropbou van die pouslike staat het Eugenius verskeie kunstenaars opdragte gegee soos Fra Angelico se fresko's en die beeldhouer Antonio di Pietro Averlino se brons deure van die Sint Pieterskerk.
Die kollege van kardinale
As gevolg van die konsiliarisme en die herwinning van sy mag deur die pous is die bepalings vir die aanstelling van kardinale en die verkiesing van die pous vasgelê. Kardinale is benoem deur die volgende:
Upper Canada Village
Middel van Mei tot September
Pous Eugenius IV
Die kollege van kardinale
Tydens sy pontifikaat het Eugenius 27 kardinale aangestel; 7 kroonkardinale, 7 uit die Italiaanse adel en 2 kardinaal-neefs.
Upper Canada Village
Webtuiste
www.uppercanadavillage.com
Pous Eugenius IV
Die konsistorie van 16 Desember 1446
Giovanni de Primis O.S.B. Cas. – Ab van die klooster St. Paulus buite die mure.
Upper Canada Village
Geskiedenis
Die museum het sy ontstaan aan tegniese vooruitgang te danke. Toe boubedrywighede vir die Sint-Laurens-waterweg in 1958 begin het, sou tien dorpe in die gebied, wat as die Verlore Dorpe bekend gestaan het, in die water van die nuwe kanaal verdwyn. Daar is besluit om tientalle 18de en 19de eeuse geboue uit die nedersettings te bewaar en as deel van 'n erfenisprojek na die huidige museumterrein te verskuif. Ander geboue uit die Verlore Dorpe is in Ault Park herbou waar hulle deur die Lost Villages Historical Society bestuur word. Museumpersoneel van Upper Canada Village in historiese kostuums weef stowwe, bak brood, maak botter of verkoop kruideniersware en ander benodigdhede in historiese winkels.
In 2009 het die St. Lawrence Parks Commission die omstrede besluit geneem om die erfenispark te herstruktureer. 39 lede van die museumpersoneel, wat tydens historiese voorstellings onder meer as smede, wewers, meulenaars en kuipers opgetree het, is ontslaan.
Pío Baroja
Pío Baroja Nessi (* 28 Desember 1872 in San Sebastián; † 30 Oktober 1956 in Madrid) was 'n Spaanse skrywer, romanskrywer, biograaf en dokter.
Watervlier
Die Watervlier (Nuxia oppositifolia) is 'n klein immergroen boom wat deel is van die Stilbaceae familie. Die spesie is inheems in Angola, Demokratiese Republiek die Kongo, Djiboeti, Eswatini, Eritrea, Ethiopië, Jemen, Kenia, Madagaskar, Malawi, Mosambiek, Namibië, Saoedi-Arabië, Somalië, Soedan, Suid-Afrika, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe. In Suid-Afrika kom die plant in KwaZulu-Natal, Limpopo en Mpumalanga voor. Die boompie groei langs waterlope, op oewergrond en selfs tussen rotse.
Beskrywing
Dit is 'n meerstammige struik of klein boom (tot 8 m hoog) met 'n dun, regop stam en digte blaarbedekking. Takke is dun en reguit en neig om buitentoe te buig in ouer bome. Die bas raak gesplete in lang riwwe wat later in lang repe afdop.
Die glansende, vaalgroen blare is lank en smal (8 x 1 cm), enkelvoudig en in pare gedra. Die uiters fyn en klein, wit blommetjies word in digte bondels op oksels van die laaste paar blare gedra. Die boom se FSA-nommer is 635.
Sinonieme
Die spesie het twaalf sinonieme:
Polichloor-bifeniele
duimnael|regs|Die merk van transformators wat PCB's bevat.
Polichloor-bifeniele (PCB's) is 'n groep organiese verbindings met tussen 1 tot 5 chlooratome wat verbind is aan 'n bifenielgroep wat 'n molekule is wat bestaan uit twee benseenringe wat elkeen ses koolstofatome bevat. Die veralgemeende chemiese formule vir alle PCB's is C12H10-xClx.
PCB's is gebruik as diëlektriese vloeistowwe in transformators en kapasitore, verkoelings- en smeermiddels en stabiliserende bymiddels in buigsame PVC bekledings vir elektriese drade en elektroniese komponente, insekdoders, sny-olies, brandvertragers, hidrouliese vloeistowwe, seëlaar, gom, hout- en vloer afwerkings, verwe, en koolpapier.
Die vervaardiging van PCB's is in die 1970's verban vanweë die hoë mate van giftigheid van die meeste PCB's. PCB's word geklassifiseer as 'n langlewende organiese besoedelaar wat in diere akkumuleer.
300px|duimnael|regs|Die Chemiese struktuur van PCB's. Die moontlike posisies van [[chloor|chlooratome op die benseenringe word deur die getalle aangedui.]]
Soöplankton
Soöplankton is die heterotrofiese (soms Detritivoriese) soort plankton. Plankton is organismes wat in die oseane en varswatermere dryf. Die naam soöplankton is afgelei van die antieke Griekse woord zoon wat dier beteken en planktos wat swerwer beteken. Baie soöplankton is te klein om met die blote oog waargeneem te word.
Ekologie
Soöplankton is 'n breë kategorie wat 'n wye reeks organisme van verskillende groottes bevat insluitende die klein protozoas en die groot metazoas. Dit sluit in holoplankton organismes waarvan die volledige lewenssiklus in die plankton lê en die meroplankton organismes wat slegs 'n deel van hul lewenssiklus in die plankton deurbring voordat hulle verder ontwikkel. Alhoewel plankton hoofsaaklik deur die waterstrome vervoer word het baie van die organismes bewegingsmeganismes wat hulle gebruik om roofdiere te vermy of om meer prooi te vang.
Bronne en verwysings
Plankton
Akwaduk
’n Akwaduk is ’n kanaal waarmee water vervoer word. In die moderne ingenieurswese word die term vir enige stelsel pype, slote, kanale of tonnels vir dié doel gebruik. In ’n nouer sin word die woord "akwaduk" gebruik vir brûe vir waterleiding – in plaas van ’n pad, spoor, ens. – oor ’n gaping. Dit is afgelei van die Latynse woorde aqua ("water") en ducere ("om te lei").
Antieke akwadukte
Hoewel dit veral met die antieke Romeine verbind word, is akwadukte veel vroeër in die Nabye Ooste en Indië gebruik, waar gesofistikeerde besproeiingstelsels gebou is. Akwadukte in die Romeinse styl is so vroeg as die 7de eeu v.C. gebou.
Die ou Romeine was in die eerste plek praktiese mens, en hul grootste prestasies op die gebied van die boukuns was dan ook bouwerke wat 'n praktiese en nuttige doel gedien het, soos teaters, amfiteaters, openbare badhuise, en akwadukte (van aqua, water, en ducere, om te lei), strukture wat bedoel was om water (veral drinkwater) oor betreklik groot afstande te lei.
Die beginsel en toepassing van waterdruk was ook oorbekend; maar geen loodpyp sou die druk van die groot watermassas van die akwadukte kon gedra het nie. En bowendien: arbeid was volop en goedkoop. Die stad Rome het geweldig baie water per dag nodig gehad. Teen die jaar 200 n.C. het die stad elf akwadukte gehad, wat saam byna 1 000 megaliter (miljoen liter) water per dag aangevoer het. Die oudste van die elftal was die Aqua Appia, wat in 312 v.C. deur Appius Claudius gebou is; dit het sy water ontvang uit 'n bron omtrent 16 km suid van Rome, en het, soos die meeste van die ouere akwadukte, grotendeels ondergronds geloop.
Die toppunt van skoonheid en vernuf is bereik toe keiser Caius (beter bekend as Caligula) in 38 n.C. die Aqua Claudia en die Anio Novus laat bou het as twee boogreekse bo-op mekaar: die Claudia van pragtige steenblokke en die Anio Novus van baksteen, bo-op die Claudia. Dit is die oorblyfsels van die Claudia, op plekke meer as 30 meter hoog, wat nog altyd een van die skilderagtigste kenmerke van die platteland rondom Rome gevorm het.
Ook binne die stadsmure staan nog 'n gedeelte van die laaste deel van hierdie manjifieke waterleiding. Die elf akwadukte wat ten slotte die stad Rome van water voorsien het, het 'n totale lengte van meer as 400 km gehad. Sommige het langs mekaar geloop, ander het mekaar herhaaldelik gekruis, terwyl ander, veral wanneer hulle die stad genader het, in een leiding saamgevloei het. Elkeen van die groot akwadukte het trouens altyd twee of selfs drie waterkanale gedra.
Hierdie kanale was altyd behoorlik toegemaak en met waterdigte sement uitgepleister om die water so skoon as moontlik te hou. Die basiese bouplan was altyd dieselfde. Naby die bron is 'n behoorlike opvangdam gebou, van waar die akwaduk die stroom tot by die eindpunt binne die stad gebring het; dit was 'n groot waterhuis, waarvandaan die water met loodpype gelei is na die fonteine, die groot badhuise, en die deftige stadshuise van die gegoede inwoners. Talle loodpype is oor die jare in Rome opgegrawe, dikwels met die naam van die eertydse eienaar daarop gestempel.
Alle privaatverbruikers moes betaal vir hul water, net soos ons vandag. Dit was egter maklik om gaatjies in die loodpype te maak, en ten spyte van streng regulasies wat dit verbied het, het die diefstal van water nooit uitgesterf nie. Die lengte van die Romeinse akwadukte het gewissel van 8-80 km. Die hoogste akwadukte was op plekke meer as 54 meter hoog. Nie net Rome kon met groot akwadukte spog nie. Een van die bekendste voorbeelde buite Italië is die sogenaamde Pont du Gard naby Nîmes in Suid-Frankryk.
Dit is deel van ŉ groot waterleiding wag diep bedding van die rivier Gard op ŉ hoogte van 47 meter oorsteek met ŉ driedubbele boogreeks. Inskripsies van oor die hele Romeinse wêreld getuig nog altyd van die groot belang wat aan die akwadukte geheg is en van die enorme uitgawes wat gedoen is om hulle te bou en in stand te hou. Sommige van die akwadukte is droog gebou, dit wil sê sonder die gebruik van sement. Tog was die bouwerk so deeglik dat baie van hulle vandag nog staan.
Eric Louw
Eric Hendrik Louw (Jacobsdal, 21 November 1890 – Kaapstad, 24 Junie 1968) was 'n Suid-Afrikaanse diplomaat en politikus. Alhoewel omstrede en soms ondiplomaties in sy optrede, is hy gerespekteer deur sy ondersteuners en kritici vir sy onversetlike moed en briljante kwinkslae.
Vroeë lewe
Gebore op Jacobsdal in die Oranje-Vrystaat op 21 November 1890. Hy verwerf die graad baccalaureus artium aan die Victoria College, Stellenbosch. Hy kry verdere onderrig aan Rhodes-universiteitkollege, Grahamstad, waar hy in die regte opgelei word en hy praktiseer dan ook in Grahamstad. In 1915, toe sy vader oorlede is op Beaufort-Wes, neem hy die onderneming oor.
Politikus en diplomaat
In 1924 word hy verkies tot volksraadslid vir Beaufort-Wes, en die volgende jaar word hy die eerste Suid-Afrikaanse handelskommissaris in die Verenigde State van Amerika en Kanada. In 1929 word hy die Hoë Kommissaris in Londen en die volgende jaar die eerste Suid-Afrikaanse ambassadeur in die Verenigde State. Daarna verteenwoordig hy sy land in Italië, Frankryk en Portugal. Hy was ook die eerste Suid-Afrikaanse verteenwoordiger by die Volkebond.
Hy keer terug na Suid-Afrika om meer by die politiek betrokke te raak. In 1938 word hy weer verkies tot volksraadslid vir Beaufort-Wes. Toe die Nasionale Party die algemene verkiesing in 1948 wen, was hy 'n gewisse keuse vir die kabinet, eers as minister van ekonomiese sake, toe as minister van finansies vanaf 1955. In 1957 word hy minister van buitelandse sake.
Hy word egter veral onthou as Suid-Afrika se verteenwoordiger by die Verenigde Nasies (VN), die Statebond en ander buitelandse konferensies. Gedurende die tydperk 1948 en 1962 verteenwoordig hy Suid-Afrika agt keer by VN.
As minister van buitelandse sake ondersteun hy dr. H.F. Verwoerd op die geskiedkundige Statebondskonferensie in Londen in 1961 toe Suid-Afrika se lidmaatskap beëindig word. Op 31 Desember 1963 bedank hy sy uit sy ministersamp en tree uit die politiek.
Verering
'n Eredoktorsgraad word aan hom toegeken deur die Universiteit van Pretoria in 1962. Hy word soortgelyk vereer deur die Universiteit van die Oranje-Vrystaat in 1963.
In 1965 word 'n bronsborsbeeld van hom deur die beeldhouer Hennie Potgieter onthul op Beaufort-Wes by die skool wat sy naam gedra het, die Laerskool Eric Louw in die spoorwegbuurt Hillside. Die skool is in 1954 geopen en Louw het self die vergrote skool in 1961 geopen. Dié skool is in 1994 ingelyf by die Laerskool Niko Brummer. Louw se naam leef blykbaar voort in 'n sentrum vir die opleiding van volwassenes wat in die eertydse skool se gebou gehuisves word. 'n Hoërskool op Musina in die provinsie Limpopo dra nog sy naam.
Lebombowattel
Die Lebombowattel (Newtonia hildebrandtii var. hildebrandtii) (Lebombo wattle, Umfomothi) is 'n beskermde boom in Suid-Afrika. Dit is kenmerkend aan die kuswoud van Maputaland-ekostreek.
Vega
Die ster is al deeglik deur sterrekundiges bestudeer en dit het daartoe gelei dat dit al "die belangrikste ster naas die Son" genoem is. Dit was omstreeks 12000 v.C. die noordelike poolster en sal dit omstreeks 13727 n.C. weer wees, wanneer sy deklinasie +86°14' sal wees. Vega was die eerste ster naas die Son wat gefotografeer is en die eerste waarvan die spektrum gemeet is. Dit was ook een van die eerste sterre waarvan die afstand gemeet is.
Eienskappe
Vega is net sowat ’n tiende so oud soos die Son, maar omdat dit 2,1 keer so groot is, is sy verwagte leeftyd ook net ’n tiende van die Son s’n. Albei sterre is tans naby die middel van hul leeftyd. Vega het ongewoon min elemente met ’n hoër atoomgetal as dié van helium. Daar word vermoed dit is ’n veranderlike ster waarvan die magnitude effens kan wissel. Dit draai vinnig teen ’n spoed van 274 km/s by sy ewenaar. Dit veroorsaak dat die ewenaar uitbult en daarom wissel die temperatuur van plek tot plek, met ’n maksimum by die pole. Van die Aarde af sien ’n mens Vega uit die rigting van een van sy pole.
Gebaseer op die groot mate van infrarooilig wat uitgestraal word, lyk dit of daar ’n stofskyf om die ster is. Dit is waarskynlik die gevolg van botsings tussen voorwerpe in ’n gordel om Vega wat ooreenstem met die Kuiper-gordel in die Sonnestelsel. Onreëlmatighede in die skyf dui ook op die moontlike teenwoordigheid van minstens een eksoplaneet, waarskynlik so groot soos Jupiter, wat om Vega wentel.
Name
Die ster se Bayer-naam is "Alpha Lyrae". Die eienaam, "Vega" (vroeër "Wega"), kom van die Arabiese wāqi‘, "vallende" of "landende" via die frase an-nasr al-wāqi‘, "die vallende arend". In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN) die naam "Vega" vir die ster goedgekeur.
Lys van sterrekundige katalogusse
Dié lys van sterrekundige katalogusse is ’n opsomming van katalogusse wat sterre of sterregroepe rangskik volgens ’n spesifieke eienskap, vorm, samestelling of ontdekkingsmetode. Dit word gewoonlik verbind met ’n spesifieke ondersoek of opname.
Kaapse grysbok
Die Kaapse grysbok (Raphicerus melanotis) is 'n klein boksoort wat endemies aan die Wes-Kaap van Suid-Afrika is. Hulle bewoon 'n klein streek wat strek van Zoeloeland tot in die Kaapprovinsie.
Hulle wei in die oop grasvlaktes, maar sal nie ver van bosgebiede dwaal nie, aangesien hulle daar kan wegkruip vir gevare.
Die ramme is uiters territoriaal en sal heftig teen mekaar veg. Hulle merk hulle gebiede met mishope en urine. Alhoewel paring nie tot 'n spesifieke tyd van die jaar beperk is nie, sal die meeste ooie in die lente kalf. 'n Ooi is telkens 6 maande dragtig, waarna sy aan 'n enkele lammetjie geboorte skenk. Daar word aanvaar dat die moeder die kleintjie soog en beskerm, maar dit is nie bekend watter rol die vader in die lammetjie se lewe speel nie.
Siende dat hulle so klein is, word hulle deur baie karnivore gejag, waaronder luiperds, jakkalse, arende en luislange. Die bok kan homself slegs teen aanvalle beskerm deur tussen plante weg te kruip en desnoods in 'n gat (soos dié van 'n erdvark) te kruip. Hulle uiters skerp gehoor help hulle om potensiële gevare vroeg genoeg te bespeur. Hulle word ook deur die mens gejag vir trofeepryse tydens jagkompetisies.
Die Kaapse grysbok het geen negatiewe effek op die mens nie. Daar is bewerings dat hulle soms boere se oeste beskadig, maar dit word nie as 'n wesenlike probleem gesien nie.
Brandnag
In 'n lugaanval, word die stad, Darmstadt gedurende die nag van die 11de en 12 September 1944 in 'n sogenaamde Brandnag deur doelgerigte bombardering van die Britse Koninklike Lugmag deur 'n vuurstorm tot 'n groot mate verwoes.