cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Republiek Venesië
Politieke bedeling
Die Republiek Venesië was nie net die prototipe van 'n seemoondheid nie, maar ook dié van 'n oligargiese adelsrepubliek wat in sy spesifiek Venesiaanse vorm in die 12de en 13de eeu gevestig is. Die uitvoerende gesag was in hande van 'n klein bolaag van welvarende kooplui, die sogenaamde nobili, wat in die Venesiaanse parlement, die Groot Raad, verteenwoordig is en die doge (as tydelike staats- en regeringshoof), die ministers en ander ampsdraers verkies het. Watter adellike families tot die Groot Raad toegelaat is, is in 1297 in die sogenaamde Goue Boek vasgeskryf. Die nobili het net sowat drie persent van die Venesiaanse bevolking verteenwoordig.
Aan die Klein Raad met ses lede - een elk uit die ses sestieri of stadskwartiere - is raadgewende funksies opgedra as die doge se kabinet. Die Seerepubliek se handels- en buitelandse beleid is deur die Venesiaanse Senaat bepaal, terwyl die Raad van Veertig die regspraak behartig het. Oor die loop van tyd is nuwe instellings geskep soos die Raad van Tien wat verantwoordelik was vir die bewaring van binnelandse veiligheid - 'n taak wat met 'n gesofistikeerde netwerk van spioene bewerkstellig is. Soms word na die Republiek Venesië derhalwe verwys as 'n polisiestaat.
Kenmerkend was die toenemende verdeling van bevoegdhede en funksies tussen grondwetlike liggame om oormatige magskonsentrasie en -misbruik te verhoed. So kon alle ampte - behalwe dié van doge - net tydelik beklee word. Selfs die doge as staatshoof was aan sekere beperkinge onderworpe. So was hy nie gemagtig om briewe, wat aan hom gerig is, alleen sonder toesig te open nie en kon sy familie ook ná sy dood vir enige ampsoortreding gestraf word. Vir die duur van sy ampstermyn was sy seuns uitgesluit uit enige amp of posisie van gesag. Venesiaanse doges is deur die Italiaanse meesterdigter Petrarca (1304−1374) treffend beskryf as "slawe van die Republiek aan wie sekere ere toegeken word".
Regte klimming
In sterrekunde is regte klimming (simbool α) een van die twee rigtingkoördinate van 'n punt aan die hemelbol volgens die stelsel waarmee hemelliggame se posisie bepaal word. Die ander koördinaat is deklinasie.
Regte klimming in sterrekunde kan vergelyk word met lengtegrade in geografie. Die regte klimming se afstand word ooswaarts al langs die hemelewenaar gemeet van die lentepunt (waar die Son die hemelewenaar tydens die lente-dag-en-nagewening in Maart kruis) tot by die uursirkel van die spesifieke voorwerp (die punt op die hemelewenaar waarteenoor die voorwerp lê). Regte klimming word in 'n aaneenlopende volle sirkel gemeet.
Die eenhede wat gebruik word om dit aan te dui, is meestal uur (h), minute (m) en sekondes (s), met 24h gelyk aan 'n volle sirkel. Aangesien 'n volle sirkel 360° het, is 1h van regte klimming gelyk aan 1⁄24 hiervan, of 15 grade, 1m van regte klimming is gelyk aan 15 boogminute en 1s van regte klimming is gelyk aan 15 boogsekondes.
Invloed van presessie
Die Aarde se as draai stadig weswaarts om die pole van die sonnebaan en voltooi een kringloop in sowat 26 000 jaar. Hierdie effek, bekend as presessie, veroorsaak dat die koördinate van "vaste hemelliggame voortdurend verander, al is dit baie stadig. Daarom hou lugkoördinate (insluitende regte klimming) verband met die jaar van waarneming. Sterrekundiges dui die koördinate aan met verwysing na 'n spesifieke jaar, bekend as 'n epog. Koördinate van verskillende epogs moet wiskundig aangepas word met betrekking tot mekaar, of om ooreen te stem met 'n standaard-epog.
Sint-Pauleiland
Sint-Pauleiland (Frans: Île Saint-Paul) is 'n afgeleē, uiters klein eiland in die Franse Suidelike en Antarktiese Gebiede in die Indiese Oseaan, omtrent 85 km (53 myl) suid van die eiland se groter eweknie, Amsterdameiland. Dit is geleë by 38°43′19″S, 77°31′44″O, ongeveer 3000 km van enige kontinent en omtrent halfpad tussen Suid-Afrika en Australië. Dit is 'n rotsagtige eiland nêrens meer as 12 km (7 myl) in deursnee nie, grootliks ontbrekend in bome en onbewoon. Sint-Pauleiland is 'n vulkaniese eiland wat ontstaan het as gevolg van 'n verskuiwing wat die Indiese Oseaan van die Arktiese Oseaan skei. Die eiland bestaan uit die hoofeiland en die La Roche Quille eilandrots. Sint-Paul het 'n driehoekige vorm en bevat 'n goed bewaarde ronde krater met 'n opening na die see aan die noordoostelike kant. Die kratermure en die noordoostelike kus bestaan uit styl kranse waarvan sommige tot 200 m hoog is. Die hoogste punt op die eiland is 264m hoog.
Geskiedenis
Amsterdameiland is reeds op 18 Maart 1522 deur die Spanjaard Juan Sebastien De el Cano aanboord die Victoria ontdek onderweg van Timor na Kaapstad. Byna 'n eeu later op 19 April 1618 gewaar die Nederlandse kaptein Harwick Claesz de Hillegom 'n tweede eiland, en skat die ligging daarvan op breedtegraad 38°50' Suid. Hy doop die eiland wat nou as Sint-Pauleiland bekend staan na sy skip Zeewolf. In 1559 het Evert Gysaerths 'n eiland op sy kaart aangedui teen 38°S met die woorde T.Q. descrobio O nao S. Paulo.
Bevolking
Hoewel daar vandag geen permanente inwoners op die eiland is nie, het klipgeboue behou gebly nadat 300 skipbreukelinge van die Meagara in 1872 onderweg van Kaapstad na Hobart in Australië daar gestrand is, toe een van die eerste Britse ysterrompskepe die eiland net-net bereik het nadat dit reeds naby Kaapstad begin lek het. 'n Span Franse sterrekundiges het die eiland tussen 23 September 1874 en 4 Januarie 1875 besoek om die Venusoorgang waar te neem. Vandag is daar wel 'n wetenskaplike navorsingshut op die eiland.
In 1928 werf die Compagnie Générale des Îles Kerguelen René Bossière om 'n inmaakfabriek op Sint-Paul op te rig — La Langouste Française (die Franse Kreef) — met Bretonse en Malgasiese werkers. In 'n tragiese voorval wat bekend geraak het as Les Oubliés de Saint-Paul ("die vergetenes van Sint-Paul") word 7 werkers op die eiland agtergelaat toe die maatskappy in 1931 bankrot speel, waarvan slegs 2 oorlewendes 3 jaar later gered is. Ruïnes van die fabriek en geroeste masjinerie kan steeds op die eiland aangetref word.
Amsterdam- en Sint-Pauleiland het 'n matige oseaniese klimaat. Oppervlak-seetemperatuur wissel tussen 12,7 °C in Augustus tot 17,4 °C in Februarie. Lugtemperatuur wissel tussen 11,2° in Augustus tot 17 °C in Februarie, met 'n jaarlikse gemiddelde van 13,5 °C. Dit reën 239 dae per jaar, vogtigheid is meestal hoog en reënval beloop gemiddeld 1 114 mm per jaar.
Fauna
Sowat 15 voëlspesies broei op die eiland, insluitend 'n kolonie Suidelike geelkuifpikkewyne (Eudyptes chrysocome moseleyi) (c. 9 000 pare), bruinalbatros (21 pare in 1996) en Geelneusmalmok (Diomedea chlororynchos) ('n paar pare). Die macgillivrayi ras van die Marionwalvisvoël (Pachyptila salvini) is endemies tot La Roche Quille met slegs 100–200 pare wat in 1996 daar gebroei het. Sint-Paul se subtropiese ligging bring mee dat 'n eiesoortige voëllewe ondersteun word wat verskil van die ander Franse subantarktiese eilande. Meeste spesies broei slegs op La Roche Quille aangesien dit tot onlangs die enigste deel van die eiland was wat pesvry is. Nadat rotte en konyne nou ook op die hoofeiland uitgeroei is, is die potensiaal in terme van voëllewe nou heelwat hoër en het sommige spesies die eiland begin herkolonialiseer.
Molly Glynn
Molly Glynn (6 Junie 1968 – 6 September 2014) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent In America (2002) en in die televisiereekse Early Edition (1996) en Boss (2011).
Alanna Ubach
Alanna Ubach (gebore 3 Oktober 1975) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Meet the Fockers (2004) en Waiting... (2005), en in die televisiereekse Men of a Certain Age (2009) en Girlfriends' Guide to Divorce (2014).
Skildklier
Die skildklier is 'n orgaan in die nek en vou om die lugpyp. Hierdie klier het te make met die regulering van metabolisme deur middel van verskeie hormone wat deur die klier afgeskei word. Die skildklier is nie die adamsappel nie, die adamsappel is die tiroïedkraakbeen.
'n Jodium tekort lei tot die vergroting van die skildklier, 'n toestand wat as kropsiekte (Eng. Goitre) bekend staan.
Algemeen en bou
Die skildklier word reeds in die eerste weke van embrionale ontwikkeling gevorm. Aan die basis van die tong ontstaan 'n uitstulping wat na onder, tot voor die larinks, uitgroei. Op hierdie plek groei die skildklierweefsel na links en regs, waardeur 'n linkerskildklierlob (lobus sinister) en 'n regterskildklierlob (lobus dexter) ontstaan. Die lobbe is in die middel met mekaar verbind deur 'n smal gedeelte (die ismus).
Op die tongbasis bly 'n klein blindeindigende uitstulping oor (foramen caecum), wat die plek aandui waar die skildklier ontstaan het. Die tussenstuk tussen die tong en die skildklier (ductus thyreoglossus) verdwyn meestal heeltemal. Soms loop 'n ongepaarde lob vanaf die ismus na bo tot teenaan die tongbeen (lobus pyramidalis). Die ontwikkeling van die skildklier is voltooi wanneer die embrio omtrent vyf tot ses weke oud is. Daarna neem dit slegs in grootte toe (20 tot 40 g by ŉ volwassene).
Die skildklier lê baie oppervlakkig, net voor die larinks (strottehoof) en die boonste deel van die trageë en sywaarts tot teenaan die slukderm. Die normale skildklier is maklik voelbaar, veral tydens die slukproses, omdat die skildklier dan saam met die larinks op en af beweeg. 'n Vergrote skildklier (struma) is duidelik voelbaar en dikwels ook goed sigbaar. Soms ontstaan slukklagtes omdat die slukderm beklem raak. Aan die agterkant van die skildklier lê die byskildkliere (ook endokriene kliere) of paratiroïede, meestal twee links en twee regs.
Joseph Kaufman
Joseph Kaufman (* 1882, † 1 Februarie 1918) was 'n Amerikaanse regisseur, akteur, en assistentregisseur.
Skildklier
Algemeen en bou
Daar is ook 'n ander hormoon wat in die skildklier gevorm word, naamlik kalsitonien. Dit word in die parafollikulêre selle (hierdie selle lê buite die follikels) of die C-selle vervaardig en verhoog onder andere die kalsiumgehalte van die bloed. Om 'n indruk van die skildklierfunksie te kry, kan die basale metabolisme (BM) bepaal word. Laasgenoemde geskied wanneer die pasiënt met 'n leë maag in ŉ volkome rustoestand verkeer en die suurstofverbruik en die koolsuurgasafgif gemeet word.
Suurstof is nodig vir die verbranding van voedingstowwe in die selle en koolsuurgas kom as 'n afvalproduk vry. Die BM is gewoonlik verhoog tydens 'n oormatige werking van die skildklier (hipertiroïdisme) en verlaag by 'n geringe werking (hipotireose). 'n Ander metode waarvolgens die skildklierfunksie gemeet kan word, is die bepaling van die hoeveelheid proteïengebonde jodium (PBI) in die bloed. Ten slotte bestaan die moontlikheid om met radioaktiewe jodium (I-131) te bepaal hoeveel jodium in elke deel van die skildklier opgeneem word.
Skildklieraandoeninge
Aandoeninge van die skildklier kom oor die algemeen meer by vroue as by mans voor en gaan gewoonlik altyd gepaard met 'n verandering in die hormoonproduksie van die orgaan. Dit kan verhoog (hipertiroïdisme) of verlaag wees (hipotireose). Met kropgeswel of struma word aangedui dat die skildklier vergroot is, hetsy diffuus (dit wil sê in die geheel) of nodulêr (dit wil sê net op 'n paar plekke). Die term se niks oor die oorsaak van die vergroting of oor die funksie van die skiIdklier nie.
As die klierfunksie normaal is, word van 'n nie-toksiese struma gepraat. Van wee die oppervlakkige ligging van die skildklier in die nek is 'n struma meestal maklik voelbaar en meestal sigbaar. Soms kan so ŉ struma tot agter die borsbeen uitbrei (retrosternale struma). Deurdat dit na agter uitgroei, kan dit op die lugpyp druk, waartydens benoudheid ontstaan, en dit kan ook op die slukderm druk, wat sluk bemoe
Hierdie klagtes dui op 'n dwingende rede vir 'n operasie. Skildklierontsteking (tiroïditis) kan veroorsaak word deur bakterieë of virusse en is dan dikwels ŉ komplikasie van 'n infeksiesiekte soos tifoïed (maagkoors), longontsteking of griep. Hierdie akute tiroïditis is seldsaam; dit begin skielik met koors, malaise (algemene gevoel van ongesteldheid) en pyn in die nek, veral tydens sluk. Ontsteking van die tiroïed wat van 'n nie-infektiewe aard is, is siektes soos: Hasjimoto se siekte (struma lymphomatosa).
Quervain se tiroïditis (reusesel-tiroïditis) en die struma van Riedel. Hasjimoto se siekte, die algemeenste van hierdie tipes siektes, veroorsaak weinig klagte. Die skildklier is matig vergroot en voel spons- of rubberagtig. By die meeste pasiënte ontstaan 'n hipotireose. In die bloed is teenliggame teen die pasiënt se eie skildklier, sodat die siekte as ŉ outoïmmuunsiekte (hier reageer die liggaam tensy eie weefsel asof dit liggaamsvreemd is) beskou word. Klagtes van pasiënte ontstaan as gevolg van die drukking van die struma op die omgewing.
By die seldsame struma van Riedel vertoon die skildklier meestal 'n lokale, harde, nie-pynlike vergroting wat met die omgewing vergroei is. Veel pynliker is Quervain se tiroïdit is, wat skielik kan ontstaan en net so vinnig kan verdwyn. Basedow se siekte is 'n outoimmuunsiekte en gaan met hipertiroïdisme en uitpeuloë (eksoftalmos) gepaard. Die aandoening word veroorsaak deur die langwerkende tiroïedstimuleerder (LATS), 'n anti-liggaam teen die eie skildklierweefsel. 'n Gewas van die skildklier kan ŉ skild klierkarsinoom of 'n skildklieradenoom wees. Die kwaadaardige (maligne) skildklierkarsinoom veroorsaak slegs ongeveer 0,5 % van alle sterfgevalle as gevolg van kanker.
'n Gewas is meestal in die vorm van 'n knobbel aanwesig en kan daarom redelik maklik opgespoor word. Op 'n flikkergram wat gemaak word na die toediening van radioaktiewe jodium, kan die gewas duidelik tussen die ander gesonde skildklierweefsel opgemerk word. Die behandeling is meestal operatief. 'n Ander moontlike behandeling is die toediening van 'n groot dosis radioaktiewe jodium, wat in die normale skildklierweefsel en in die metastases (uitsaaiings) ophoop en sodoende die karsinoom van binne af bestraal.
Na verwydering van die skildklier moet skildklierhormoon in die vorm van tablette toegedien word. Die goedaardige (benigne) adenoom produseer meestal wel 'n hormoon, soms 'n verhoogde hoeveelheid (dan bekend as ŉ toksiese adenoom). Knobbels in die skildklier kan ook veroorsaak word deur siste. 'n Seldsame aangebore afwyking is die afwesigheid van 'n skildklier (aplasie). Tydens skildklieraandoenings is dit dikwels nie nodig om 'n definitiewe diagnose te maak nie, maar slegs om die simptome deur die geneesheer te laat versag.
Simptome van 'n ooraktiewe skildklier
Hart klop vinniger, bloeddruk styg, sweet oormatig van baie warm kry, bewerig, moeg en groot eetlus maar verloor tog gewig. Starende oë is goeie kenmerk.
Simptome van 'n onderaktiewe skildklier
Moegheid, depressie, spierpyne, hardlywigheid, gewig aansit, koud voel, erge menstruasie, droë, harde hare, dik en droë vel, geswelde ooglede, diep stem, stadige hartklop, verlies aan gehoor, dik tong, vroegtydige grys hare, min belangstelling in intimiteit.
Klaas van Rijsse
Klaas van Rijsse jr. (Zaandam, Nederland, 23 Februarie 1860 – Renkum, Gelderland, Nederland, 10 November 1941) was ’n argitek wat van 1887 tot en met die Tweede Vryheidsoorlog in die Zuid-Afrikaansche Republiek as privaat burger en staatsamptenaar gewerk en vir enkele van die indrukwekkendste geboue uit daardie tydperk verantwoordelik was. Hy en Sytze Wierda het ’n belangrike bydrae tot pres. Paul Kruger se ambisie gelewer om Pretoria ’n meer hoofstedelike bekoring te gee, veral rondom die sentrale Kerkplein, maar albei het ook buite die middedorp en elders in die Zuid-Afrikaansche Republiek gebou.
Herkoms en opleiding
Van Rijsse was die seun van Klaas van Rijsse (vandaar die "jr." wat dikwels agter sy naam geskryf word) en Geesje van Leeuwen (gebore 1838 in Assendelft). Sy vader se beroep word as "houtzaagmolenaar" aangedui.
Nadat Van Rijsse as privaat leerling van Sytze Wierda in Amsterdam sy opleiding en vorming as argitek voltooi het, het hy hom op sy geboorteplek, Zaandam, as boukundige gevestig. Daar is hy aan die begin van 1887 in die huwelik bevestig met Jacoba Brummelkamp (née Hartgerink). Sy is op 10 Januarie 1844 om 05:30 op die dorp Goor gebore as dogter van die 33-jarige timmerman Derk Hartgerink en sy 32-jarige vrou, Anna Margaretha Kraft, huisvrou. Sy was die weduwee van Benjamin Brummelkamp, 'n seun van prof. Antonie Brummelkamp, een van die eerste vier professore verbonde aan die Gereformeerde Kerk se Teologiese Skool in Kampen, opgerig in 1854. Een van prof. Brummelkamp se drie kollegas aan dié skool was prof. Helenius de Cock, oupa van die Suid-Afrikaanse geskiedskrywer dr. A.J. Böeseken. Nadat Van Rijsse na Amsterdam verhuis het om in diens te tree van Wierda, het hy by die weduwee Brummelkamp loseer. Mettertyd het 'n liefdesverhouding tussen hulle ontstaan, wat op 10 Februarie 1887 tot 'n baie gelukkige egverbintenis gelei het. Van Rijsse en sy vrou is albei in die provinsie Gelderland oorlede: sy op 29 Maart 1921 in Rheden; hy 20 jaar later, midde-in die Tweede Wêreldoorlog, in Renkum. Hul huwelik was kinderloos, maar hy het wel stiefkinders gehad.
Verhuising na die ZAR
duimnael|links|320px|Amptenare van die ZAR se departement van openbare werke, onder wie [[Sytze Wierda (middel voor) en Klaas van Rijsse (regs voor).]]
Kort ná hul huwelik het die egpaar Van Rijsse en die kinders uit Jacoba se eerste huwelik in geselskap van 'n aantal ander Nederlandse immigrante na die Zuid-Afrikaansche Republiek verhuis. In Pretoria het Van Rijsse as argitek in diens getree van G.R. Ockerse, 'n nyweraar wat 'n hele aantal belangrike handels- en nywerheidsbelange in die Republiek gehad het, onder meer ’n steenmakery en leerlooiery. Hy het talle Nederlandse vakmanne na die republikeinse hoofstad gebring en daar van werk voorsien.
In 1887 was die ontwerpplan vir 'n nuwe goewermentsgebou in Pretoria gereed. Die nuwe moes die eerste goewermentsgebou vervang wat aan die einde van die sestiger- en begin van die sewentigerjare van die 19de eeu op die hoek van Marktstraat (later Paul Krugerstraat) en Kerkplein opgerig is. Hiervoor het die ZAR se regering £25 000 bewillig en 'n prysvraag vir 'n geskikte ontwerpplan uitgeskryf. Die ontwerpplan van argitek J.W. Leslie Simmonds het die eerste plek verower, maar voor die oprigting van die gebou sou begin, het die regering besluit om eers 'n kommissie aan te stel om die ontwerpplan en bestek van die gebou noukeurig na te gaan. In hierdie kommissie het die regering Van Rijsse as een van die lede aangestel. Hy het daarna as sekretaris van die kommissie opgetree en met sy deeglike vakkundige kennis hom besonder verdienstelik gemaak. Hy was grotendeels verantwoordelik daarvoor dat die regering, veral op sy aandrang, eindelik besluit het om die ontwerpplan van Simmonds te laat vaar en ander reëlings te tref.
Met sy gemotiveerde optrede en deskundige raad in verband met die Simmonds-ontwerpplan het Van Rijsse die regering se vertroue in sy gesonde oordeel en deskundigheid volkome gewen. Pres. Kruger het Van Rijsse toe gevra om 'n heeltemal nuwe ontwerpplan op te stel waaroor die finale beslissing gevel sou word sodra Kruger van sy destydse amptelike staatsbesoek aan die Oranje-Vrystaat terugkeer.
Voorlopige Gouwerments Ingenieur en Argitekt
Van Rysse is in dié tyd aangestel as die eerste voorlopige Goevernements Ingenieur en Argitekt, 'n nuwe regeringsbetrekking in die Republikeinse administrasie. Wierda het kort vantevore die aanstelling as Goevernements Ingenieur en Argitekt van die ZAR aanvaar en Van Rijsse sou voorlopig die betrekking beklee tot Wierda, sy vroeëre werkgewer in Amsterdam, in Pretoria vanuit Nederland opdaag. In dié amp het Van Rijsse van Augustus tot Oktober 1887 opgetree. Toe Kruger op die laaste dag van Oktober 1887 vanuit Bloemfontein na Pretoria terugkeer, was Wierda een van die talle toeskouers wat die president by 'n versierde ereboog in Marktstraat verwelkom het. Die volgende oggend het Kruger vir Wierda beëdig as die eerste permanente Goevernements Ingenieur en Argitekt van die ZAR. So het Van Rijsse se tydelike diens oorbodig geword en is hy onthef van die pligte wat hy 'n tyd lank op eervolle wyse uitgevoer het.
As Wierda se assistent
Na aanleiding van Wierda se vertoë aan die regering is Van Rijsse kort ná eersgenoemde se indienstreding as sy assistent aangestel en in dié amp het Van Rijsse in diens van die ZAR gebly tot met die val daarvan. As die amptenaar wat tweede in beheer was van die uiters belangrike departement van openbare werke (wat mettertyd tot stand gekom het), terwyl hy ook tydens Wierda se afwesigheid as departementshoof waargeneem het, het Van Rijsse uitmuntende en gewaardeerde dienste aan die Republiek gelewer, aldus H.M. Rex.
Privaat en openbare werk
duimnael|regs|300px|Die NAZSM-huis, Pretoria, opgerig in 1889 en gesloop in 1958.
In 1889 het die regering Van Rijsse verlof gegee om vir ’n bepaalde tyd die staatsdiens te verlaat. Van dié geleentheid het hy gebruik gemaak om in vennootskap met die argitek J.E. Vixseboxse 'n argiteksfirma op te rig. Vanweë die ontdekking van goud was daar aan die einde van die tagtiger- en begin van die negentigerjare van die 19de eeu 'n geweldige opbloei in die boubedryf aan die Rand en in Pretoria. In die tydperk van sy samewerking met Vixseboxse (die vennootskap is beëindig toe laasgenoemde Bloemfontein toe verhuis) en ook toe hy voltyds in diens van die departement van openbare werke was, het Van Rijsse 'n hele aantal imposante privaat en openbare geboue ontwerp, afgesien van sy werksame en skeppende aandeel in die bedrywighede van die departement. Voorbeelde van dié geboue is:
Kerkontwerpe
Dit was veral op die gebied van die kerkboukuns dat Van Rijsse uitgeblink het en in besonder met sy ontwerp van die huidige Gereformeerde kerk Pretoria en die huidige NG kerk Pretoria, die sogenaamde Groot- of Bosmaanstraatse kerk. Sy derde kerkontwerp was vir die kerk op die perseel van die inrigting vir melaatses Wesfort buite Pretoria.
Gereformeerde kerk Pretoria
duimnael|links|300px|Uitsig op die kansel vanaf die galery in die Paul Krugerkerk.
regs|230px|duimnael|Die [[Gereformeerde kerk Pretoria (die sogenaamde Paul Krugerkerk), saam met die Bosmanstraatse NG kerk Van Rijsse se bekendste ontwerp. Pres. Paul Kruger het die hoeksteen op 10 Oktober 1896 (sy 71ste verjaardag) gelê en ook by geleentheid in dié kerk gepreek.]]
duimnael|links|270px|’n Gedenksteen in die Gereformeerde kerk Pretoria, die sogenaamde Paul Krugerkerk.
Vanweë die sterk groei van die dorp Pretoria in die 1890's het die kerkraad van die plaaslike Gereformeerde gemeente in 1892 'n boufonds vir 'n nuwe kerk opgerig, maar weens verskeie terugslae, kon "een van die gemeente se mees belangstellende lidmate", pres. S.J.P. Kruger, die hoeksteen eers op 10 Oktober 1896, sy 71ste verjaardag, lê. Hierdie monumentale bouwerk sou ten noorde van die bestaande kerk opgerig word. Van Rijsse was ’n ouderling van die gemeente en het ’n voorliefde vir kerkbou gehad. Die firma Daanen en Dorlas het as bouaannemers opgetree. Eindelik het die boukoste £13 000 beloop, waarvan die president £2 250 bygedra het. Die kerkgebou is op Kersdag 1897 in gebruik geneem nadat pres. Kruger die deure oopgesluit het. Dit bied sitplek aan amper 900 kerkgangers. Pretoria se Dopper-kerkgebou was daarna nooit weer te klein nie.
Die gebou is in die styl van die Nederlandse Neo-Renaissance gebou. Dit het aan die hoofstad van die ZAR 'n juweel van groot argitektoniese waarde besorg wat in ander kerkgeboue nagevolg is. Van Rijsse het swaar gesteun op dié Nederlandse herlewingstyl waarin die gebruik van rooi baksteen met mooi messelwerk kenmerkend was. Die gebou dra daardeur 'n besondere fyn harmonie. Die grondplan is 'n Griekse kruisvorm met 'n hoë binneruimte sonder enige steunbere. Staaltrekstange teen die kunstig bewerkte plafon vervul hierdie rol. Die interieur en eksterieur staan opvallend genoeg in hierdie gebou nie teenoor mekaar nie. Die argitek het doelbewus 'n balans probeer handhaaf deur ewe veel aandag aan albei te gee. Die ryklik versierde eikehoutpreekstoel uit Rotterdam, ontwerp deur die beeldhouer C.H. Eckhart, is monumentaal in eie reg. Die banke is tradisioneel loodreg in die syarms geplaas en het so behoue gebly. Aanvanklik het die broeders in die banke plaas geneem en die susters op die stoele in die middel. Die glas-in-lood het opvallende rooi glas en dit skep 'n gevoel van warmte en deftigheid. Die kerk het uit die staanspoor elektriese beligting gehad en die koperkroonlugters is in 1897 deur die firma Delfos Bros. aangebring.
'n Kunswerk in die kleine is die pragtig gemesselde kruisgewelf by die hoofingang. Die meesterargitek van die ZAR, Wierda, het sy stempel op die gebou afgedruk deur die twee spiraalhoutrappe na die galery te ontwerp. Die kegeldakke bo-op die trapingange is in 1931 ná herstelwerk aan die kerk verwyder. Weens verwering van die buitenste baksteenlaag is dit ook in 1931 met harder bakstene vervang. Dit is sensitief gedoen, sonder om die karakter van die gebou te skaad. In 1951 is weer groot herstelwerk onderneem. Gelukkig het die kerk deurentyd sy historiese karakterkenmerke behou.
Die kerkgebou met omliggende erf is in 1983 tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Die twee stoele waarop pres. en mev. Kruger tydens kerkdienste gesit het, staan voor die kansel en is in 1981 afsonderlik tot gedenkwaardighede verklaar.
NG kerk Pretoria
links|230px|duimnael|Die Bosmanstraatse kerkgebou van die [[NG gemeente Pretoria.]] Laat in die 1890's is om verskeie redes (onder meer dat die gebied rondom die kerk te bedrywig geword het) besluit om die Neo-Gotiese NG kerk, ontwerp deur Tom Claridge en Leslie Simmonds, op Kerkplein te sloop. ’n Perseel in Bosmanstraat is gekies en Van Rijsse gevra om die plan te teken, maar weens die uitbreek van die Tweede Vryheidsoorlog kon genl. Louis Botha die hoeksteen eers op 11 Mei 1903 lê. Intussen het van Rijsse na Nederland teruggekeer en is toesig oor die bouwerk aan J.B. Wijers van die firma Kraan & Wijers oorgedra. Die tweede kerk op Kerkplein, ingewy in 1885 en opgerig teen ’n koste van £18 000, is in 1904/'05 gesloop en die Bosmanstraatse kerk in 1905 in gebruik geneem. Die staat het Kerkplein reeds in 1896 met kerk en al vir £50 000 by die NG gemeente Pretoria gekoop op voorwaarde dat die gebou óf gesloop óf as biblioteek gebruik word. ’n Bedrag van £12 500 is ook aan die Nederduitsch Hervormde gemeente Pretoria uitbetaal om ’n einde te bring aan die onenigheid oor die besit van die kerk waarop albei gemeentes aanspraak gemaak het. Die Van Rijsse-kerk het £25 000 gekos, banke en orrel ingesluit. In die middel van die 20ste eeu het dié gebou ná 46 jaar van ononderbroke en getroue gebruik ernstige tekens van verwering getoon, veral aan die steenwerk buite en die dak, sodat die kerkraad verplig is om die kerk geheel en al te laat hernu. Dis toe op 10 Julie 1950 die tweede keer plegtig in gebruik geneem. Die koste van die hernuwing was nagenoeg £16 000.
Désirée Picton-Seymour, wat die Paul Krugerkerk verkeerdelik aan Sytze Wierda toeskryf, skryf: "Vergeleke met die ietwat vroeëre, hoewel soortgelyke Gereformeerde kerk, kom die Grootkerk veel meer volwasse in konsep en meer kompak in ontwerp voor. Die toring, gesien teen die agtergrond van hoë stadsblokke, is inderdaad indrukwekkend."
Terug na Nederland
In Pretoria het Van Rijsse in 1887 erf no. 347 in Kerkstraat-Wes gekoop en daar het hy en sy gesin gewoon tot met hulle vertrek na Nederland. In 1888 is die erf oorgeplaas op die naam van mev. Van Rijsse en eers geruime tyd ná haar dood in 1921 is dit en nog een, in Arcadia, verkoop en haar boedelsake afgesluit.
Vanaf sy aankoms in Pretoria het Van Rijsse 'n aktiewe en leidende aandeel geneem in die gemeentelike bedrywighede van die Gereformeerde kerk Pretoria. Mettertyd het hy geruime tyd as skriba van dié gemeente opgetree. Die Tweede Vryheidsoorlog het ongelukkig 'n einde gebring aan sy nuttige openbare loopbaan in die ZAR. Tydens die oorlog het hy hom aangesluit by die Hollander Korps en is met 50 stemme verkies tot luitenant van die 5de peloton. So is die gesin Van Rijsse in 1900 gedeporteer en in Brussel ’n skeidingspakket gegee. Hy en sy gesin het na Nederland teruggekeer en hulle vir goed in hul geboorteland gevestig. Mev. Van Rijsse is in 1921 oorlede, terwyl haar eggenoot eers in die Tweede Wêreldoorlog oorlede is en wel in 1941.
Waardering
H.M. Rex skryf in die tydskrif Pretoriana, no. 23, April 1953: "Klaas van (Rijsse) jr. was een van 'n hele aantal Nederlanders wat gedurende die laaste twee dekades van die 19de eeu, as 'n staatsamptenaar en 'n private burger, 'n besonder belangrike rol in die Suid-Afrikaanse Republiek gespeel het. In medewerking met Sytze Wierda, hoof van die departement van publieke werke van die (ZAR), het (Van Rijsse), vanaf 1887 tot en met die Tweede Vryheidsoorlog, sy nuwe vaderland, waarvan hy in 1898 volle burger geword het, in verskillende hoedanighede en op verskillende terreine met liefdevolle toewyding gedien . . . hier in Pretoria en ook op ander plekke in Transvaal, staan daar 'n hele aantal imposante openbare en private geboue wat as monumente van skoonheid en openbare nut sy gedagtenis in herinnering hou, afgesien van sy waardevolle werksaamheid in belang van die Suid-Afrikaanse Republiek in die algemeen en van die stad Pretoria en die (Gereformeerde kerk Pretoria) in die besonder." Rex skryf Van Rijsse was "een van 'n groot aantal Nederlanders wat deur Pretorianers steeds in dankbare herinnering gehou behoort te word. Mag die dag spoedig aanbreek dat (sy) naam aan een of ander belangrike straat, park of openbare gebou gegee sal word."
De Hoop-natuurreservaat
Die De Hoop-natuurreservaat is in die Overbergstreek in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die reservaat is 30 km oos van Bredasdorp. Dit sluit 50 km van die kuslyn van die Indiese Oseaan in en strek ook 5 km see in op die Agulhasbank. Die reservaat sluit ongerepte duine, fynbos en vleiland in. Daar is sewe ekostelsels met 1 400 plant-, 40 soogdier-, 11 reptiel-, 6 amfibiese en 200 voëlspesies. Daar is ook 'n broeikolonie kransaasvoëls in die kranse van die Potberg.
Witessenhout
Die witessenhout (Bersama tysoniana) is 'n middelgroot boom wat voorkom in woude en aan woudrande vanaf Grahamstad tot in die Lebomboberge. Dit is inheems aan Suid-Afrika en Eswatini.
Suid-Afrikaanse Lugdiens-vlug 228
Vlug 228 van die Suid-Afrikaanse Lugdiens was 'n geskeduleerde vlug vanaf die Jan Smuts Lughawe in Johannesburg, Suid-Afrika na Heathrow in Londen. Die vliegtuig het in Windhoek in Suidwes-Afrika (die hedendaagse Namibië) oorgestop. Kort nadat dit weer opgestyg het, het dit in die grond in gevlieg. Vyf passasiers oorleef, maar 123 kom in die ongeluk om. Die daaropvolgende ondersoek toon dat die ongeluk deur 'n fout van die vlieëniers veroorsaak is. Tot hede is dit die dodelikste vliegongeluk wat nog in Namibië plaasgevind het.
Gebeure
Vlug 228 van die Suid-Afrikaanse Lugdiens was 'n geskeduleerde vlug wat op 20 April 1968 met 'n Boeing 707-300C, met registrasienommer ZS-EUW, onderneem is. Die vlug was geskeduleer om vanaf Johannesburg, deur Windhoek, Luanda, Las Palmas en Frankfurt na Heathrow in Londen te vlieg.
Die eerste been van die vlug, onder beheer van kaptein Eric Ray Smith, vanaf Johannesburg na die JG Strijdom-lughawe in Suidwes-Afrika, het sonder voorval verloop. Lugvrag is op- en afgelaai en 'n verdere 46 passasiers het aan boord gegaan.
Die vliegtuig was slegs 6 weke oud toe dit om 18:49 GMT (20:49 plaaslike tyd) vanaf aanloopbaan 08 in Windhoek opgestyg het. Dit was 'n donker maanlose nag, met min (indien enige) ligte oos van die aanloopbaan. Volgens die amptelike verslag het die vliegtuig die lughawe in 'n "swart gat" verlaat.
Die vliegtuig klim aanvanklik tot 'n hoogte van 650 voet (200 m) bokant die grondvlak, plat dan na 30 sekondes af en begin om te daal. Na vyftig sekondes vlieg dit met volle vlugkonfigurasie teen 'n spoed van ongeveer 271 knope (502 km/h) in die grond in.
Die vier enjins het eerste die grond getref, wat vier slote in die grond geploeg het voordat die res van die vliegtuig die grond getref en verbrokkel het. Twee brande breek onmiddellik uit toe die brandstof in die vlerke ontvlam.
Die ongelukstoneel was slegs 5,3 kilometer vanaf die punt van die aanloopbaan, maar nooddienste het as gevolg van die ruwe terrein 40 minute geneem om die toneel te bereik.
Aanvanklik oorleef nege passasiers, wat in die voorste gedeelte van die romp gesit het, maar twee is kort daarna oorlede, en 'n verdere twee 'n paar dae later. Dit bring die aantal ongevalle op 123 passasiers en bemanning te staan.
Ondersoek
Die ondersoek is bemoeilik omrede die vliegtuig nie oor 'n vlugopnemer of kajuitstemopname beskik het nie. Hierdie toestelle is sedert 1 Januarie 1968 verpligtend, maar die lugredery se onvermoë om dit aan te koop, beteken dat verskeie SAL-vliegtuie, insluitend ZS-EUW, nog nie daarmee toegerus was nie. Kaptein Smith het 4 608 vliegure met die Boeing 707 agter die blad gehad, maar slegs een uur op die nuwe tipe 334C, waarvoor daar wel opleiding was.
Die amptelike ondersoek bevind dat die vliegtuig se vier enjins in 'n werkende toestand was, en dat die primêre fout by die kaptein en sy eerste offisier lê, en dat hulle "gefaal het om te klim en 'n veilige hoogte te handhaaf deur nie op die instrumente ag te slaan nie". Die derde vlieënier, wat die radio beman het, en nie die instrumente van sy posisie kon sien nie, is van alle blaam onthef.
Ná die ondersoek, asook ondersoeke van soortgelyke voorvalle, bepaal die Federale Lugvaartadministrasie (van Amerika) dat 'n grondhoogte-waarskuwingstelsel sal help om sulke ongelukke te voorkom. Nuwe regulasies is in Februarie 1972 ingevoer wat bepaal dat alle straalvliegtuie van so 'n stelsel voorsien moet wees.
Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit
Die Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit (voorheen bekend as Drakensberg-distriksraad en meer onlangs die Ukhahlamba-distriksmunisipaliteit) is een van die 6 distriksmunisipaliteite in die Oos-Kaap. Die setel van die munisipaliteit is in Barkly-Oos. Die meeste inwoners in die munisipale gebied is Xhosasprekend. Die munisipaliteit se kode is DC14.
Simca Vedette
Die Simca Vedette is 'n voertuig wat sedert 1955 gebou is, nadat Simca die Franse Ford-fabriek in Poissy, Parys oorgeneem het.
Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit
Plaaslike munisipaliteite
Die munisipaliteit bestaan uit die volgende plaaslike munisipaliteite:
Simca Vedette
Die volgende Simca Vedette modelle was van 1955 tot 1961 daar gebou:
Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit
Bure
Die munisipaliteit word as volg begrens:
Demografie
Die volgende statistiek is van die sensus in 2011.
Verkiesingsuitslae
Verkiesingsuitslae vir die munisipaliteit in die Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 2004.
Lawrence Scarpa
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;"> Lawrence Scarpa saam met sy vennoot en eggenote Angela Brooks
Lawrence Scarpa
Amerikaanse argitek
Beduidende projekte
"Sonskermgebou" Venice, LA, Kalifornië (2005)
The SIX
Los Angeles (2016)
Toekennings en pryse
18 Nasionale AIA-pryse
Rudy Bruner-prys
Lifetime Achievement Award, Interior Design Magazine (2009)
Smithsonian Cooper-Hewitt National Design Museum Award in Architecture (2014)
American Institute of Architects California Council (AIACC) Lifetime Achievement Award (2015)
Webtuiste
brooksscarpa.com
Een van die sentrale kwessies, waarmee die ateljee Brooks + Scarpa hom besig hou, is die verskaffing van bekostigbare behuising. Projekte in dié verband sluit Step Up in, 'n behuisingsprojek vir dakloses en geestelik gestremdes, met 46 studio-woonstelle in die middestad van Santa Monica, en The SIX, 'n behuisingsprojek met 52 wooneenhede vir voorheen daklose gestremde oudsoldate wat in opdrag van die Skid Row Housing Trust in Los Angeles se MacArthur Park-buurt ontstaan het. Die laasgenoemde projek is bekroon met die American Institute of Architects (AIA) se prys van 2017 vir argitektuur (2017 AIA Awards Architecture).
Lewe en loopbaan
Scarpa is in die New Yorkse stadsdeel Queens in 'n Joods-Italiaanse gesin gebore. Sy vader, 'n posman, het 'n newe-inkomste verdien met klein bouprojekte en sodoende Lawrence se belangstelling en passie vir argitektuur gewek. So het hy as kind sy eerste klein geboue ontwerp wat hy van allerlei soorte bouafval en hout gebou het. Na die ontydige afsterwe van sy moeder, wat in 1967 aan kanker oorlede is, het die gesin na Miami in Florida verhuis.
Lawrence Scarpa is getroud met die Amerikaanse argitek Angela Brooks, 'n vennoot van die AIA.
Bekostigbare behuising
Lawrence Scarpa is die medestigter van Livable Places, Inc., 'n nie-winsgewende organisasie wat in die eiendomsontwikkelingsbedryf werksaam is en sy invloed laat geld op die openbare beleid ten opsigte van behuising - onder meer deur die bou van geboue vir gemengde gebruik op onderbenutte of andersins moeilike grond. Meer onlangs het hy opgetree as medestigter van die Affordable Housing Design Leadership Institute (AHDLI) wat betrokke is by die ontwikkeling van meer volhoubare en bewoonbare leefruimtes vir gemeenskappe.
Literatuur
Tibby Rothman: ''Ordinary and Extraordinary. Brooks + Scarpa''. Los Angeles: Gulf Pacific Press 2018
Elizabeth Kotze
Elizabeth M. Kotze (gebore Walters op 17 Oktober 1933 in Hopefield) is ’n bekroonde Afrikaanse skrywer wat onder meer die Eugène Maraisprys vir haar skryfwerk verower. Hoewel sy aanvanklik as kortverhaalskrywer debuteer, verwerf sy later gewildheid met haar tydskrifvervolgverhale (wat ook in boekvorm uitgegee word). Later in haar loopbaan publiseer sy meer ernstige romans en skryf sy ook enkele kinderverhale.
Herkoms en vroeë lewe
Elizabeth M. (Sussie) Walters is op 17 Oktober 1933 op die plaas Langrietvlei in die distrik Hopefield gebore as een van vier kinders, drie dogters en ’n seun. Haar susters is Anita en Freda. Op eenjarige ouderdom trek die gesin na Doornbaai, ’n vissersdorpie aan die Weskus, waar sy groot word. Haar pa, Coenraad Walters, is hier as ingenieur verbonde aan die kreeffabriek van North Bay Canning Company.
In hierdie tyd is Doornbaai (teenswoordig Doringbaai) slegs ’n visserdorpie wat rondom die visfabriek ontstaan het. Dit is ’n afgeslote gemeenskap, met geen telefoonverbinding met die buitewêreld nie, geen dokter op die dorp nie, kerk net met Pinkster en een maal ’n maand bring ’n skip die dorp se proviand. Sy begin haar skoolopleiding by die eenmanskooltjie op die dorp en gaan later na die skool op Hopefield. Wanneer sy hoërskool toe moet gaan, bly sy in Vredendal in die koshuis en matrikuleer aan die Hoërskool Vredendal in 1950. In hierdie tyd verhuis haar ouers na Lambertsbaai.
Persoonlike lewe
Na skool voltooi sy ’n sekretariële kursus in Kaapstad en werk dan by Sanlam in Kaapstad totdat sy in 1954 trou met die skipper Willie Kotze van Lambertsbaai. Hulle ontmoet mekaar reeds wanneer sy veertien jaar oud is en hy vier en twintig. Uit die huwelik word vier kinders gebore, ’n dogter, Marlene, en drie seuns, Petrus, Hannes en Oostenwald.
Tot en met 1972 bly die gesin op verskeie dorpe aan die Weskus. Hulle bly aanvanklik in Lambertsbaai, waar hulle eerste kind gebore is, die dogter Marlene. Marlene is sowat ’n jaar oud toe hulle na Walvisbaai trek agter die ryk visbronne aan. Hier bly hulle eers in ’n losieshuiskamer totdat hulle genoeg geld het om ’n huis te laat bou. Kort na hulle by die huis ingetrek het, word hulle oudste seun, Petrus, gebore. Na sowat drie jaar trek hulle na Houtbaai, waar hulle vir twaalf jaar lank bly en Willie ’n reputasie opbou as skipper op ’n vissersboot. Die ander kinders, Hannes en Oostenwald, word gebore terwyl hulle hier bly. Op 47-jarige ouderdom ontdek Willie ’n harde knoppie aan sy lies, maar gee aanvanklik nie aandag daaraan nie. Eindelik laat hy hierdie klier uitsny, maar die toetse wys dat die klier kwaadaardig is, dat hy Hodgkins se siekte het en dat die klierkanker reeds al die limfkliere aangetas het behalwe dié in sy linkerblad. Swak gesondheid maak dan ’n einde aan Willie se loopbaan ter see en die gesin vestig hulle in 1972 op die plasie Sunnybrook in die Piketberge, waar hulle ’n vrugteboerdery bedryf. Met behulp van ’n gesonde dieet en harde werk gaan Willie se kanker vir amper vyftien jaar in remissie. Wanneer hy te swak word om langer alleen die boerdery aan die gang te hou, verkoop hulle in 1988 die plasie en huur ’n huis in Moorreesburg.
Willie is in April 1989 dood aan klierkanker, wat vir Sussie ’n geweldige slag was. Boonop is haar ma nie lank daarna nie dood aan Alzheimer se siekte en word breinkanker by haar suster gediagnoseer. Hierna verhuis sy ’n paar keer in ’n stryd om weer vastrapplek te kry. Eers is sy in ’n huurhuisie in Moorreesburg, daarna laat bou sy ’n huis op Vredenburg op die erf wat sy saam met haar man gekoop het. Die swak vakmanskap dwing haar om steeds op Vredenburg ’n eenheid in ’n meenthuisontwikkeling te betrek en die lawaai laat haar eindelik verhuis na Velddrif, ’n dorpie aan die Bergrivier. Hierna verhuis sy na ’n aftree-oord in Tafelbaai naby Kaapstad.
Kortverhale
Haar skryfloopbaan het sy ontstaan te danke aan die lang tye wat haar man op see is en die stories wat daaruit voortvloei. Hy was ’n onderhoudende en natuurlike verteller en terwyl hy weg is, het sy die tyd gehad om te skryf. Eers skryf sy kortverhale vir tydskrifte soos Sarie en Huisgenoot. Haar kortverhale, veral dié wat gebundel word in Halfkrone vir die nagmaal, Silt van die aarde, Halwe hemel, Waterwyfie en ander woestynverhale en Die wind staan oos, het meestal hulle wortels in die unieke omgewing en mense van die Weskus, wat in die kontreitaal gestalte kry. Dit hanteer die oorlewingstryd van die mens teen die natuur en veral die see, maar ook teen mekaar. Die kleurryke karakters en hulle gewestelike woordgebruik sorg dat hierdie unieke verbygaande wêreld tot die wins van Afrikaans permanent vasgelê word.
Silt van die aarde bou voort op hierdie stewige grondslag en slaag volgens Abraham H. de Vries daarin om die betekenislaag van die verhale selfs nog duideliker na vore te laat kom. Weer is dit die gewone mense, die sout van die aarde van die titel, wat op die voorgrond staan. Soetloop is ’n hoogtepunt en die aangrypende beskrywing van ’n jong meisie se eerste liefde.
Halwe hemel sluit by bogenoemde bundels aan en skets met sy kleurryke karakters en die spreektaal en idioomgebruik van die streek ’n lewe en kultuur wat aan die verbygaan is. Waar die eerste twee boeke hoofsaaklik oor die lewe aan die see handel, skryf sy hierin hoofsaaklik bergverhale na aanleiding van die gesin se lewe en ervarings op Piketberg. In hierdie bundel is die dood ook ’n terugkerende tema, beide die dood van ’n geliefde en ook die verandering wat na die dood vir die agterblywendes kom. Die titelverhaal beeld ’n leefwyse van die verlede uit wat in die hede deur latere spelers herbeleef word, terwyl Oesjietjie ’n verhaal oor twis om ’n kind is, wat opwerk tot ’n aangrypende hoogtepunt. Omkeer beeld met woordekonomie die afskeid van die see en die aanvaarding van die binneland uit, maar met die suggestie dat die see nog nie uit die hart gehaal is nie. Halwe hemel word in 1993 genomineer vir die Rapportprys.
Waterwyfie en ander woestynverhale bevat veral verhale uit haar eie grootwordjare op Doornbaai. Dit is verhale vol aardse humor, waarin die harde lewens en hartstogte van die ongekunstelde maar tog wyse mense van haar kontrei beskryf word. Die verhale self is suiwer, onsentimenteel en subtiel, wat daarin slaag om in die menslike hart se geheime in te delf. Dit is ’n beskrywing van ’n verbygegane wêreld wat vir meeste hedendaagse lesers al onbekend is, maar in sy universele toepassing van die menslike emosies op aangrypende wyse beleef word. In Die vrou van Jakob Els staan Sissa haar hardwerkende man by die afgeleë veepos by en verberg haar eie smart oor kinderloosheid. ’n Eie kind is haar grootste begeerte en sy is uitnemend geskik vir moederskap, met ’n hart vol liefde en hande wat vir niks verkeerd staan nie. In hulle eensame leefwyse vind sy nou veral vreugde in die klein wonders van die natuur en die samesyn wat sy saam met haar man kan geniet, maar moet dan aan die einde sy lewelose liggaam vashou. In Mure veg ’n man sy hele lewe lank teen sy ingeperktheid en soek die ruimtes op, maar begewe hom dan teen sy hele aard en wese in ’n huwelik met ’n gesin. Die visserslewe is die agtergrond vir Mantel, waarin die vader van die gesin na ’n beroerte en verniel deur die harde lewe op die see op sy sterfbed lê. Sy seun oorleef in hierdie tyd die stormagtige see in die skuit. Kort na hierdie ontsettende ervaring stap hy met sy vader se baadjie oor sy skouers in die koue lug uit, as simbool dat hy sy vader se mantel op hom geneem het.
Die wind staan oos bevat verhale waarin, benewens tipiese verhale oor Weskusvissers en ander inwoners van die kontrei, ’n nuwe milieu (die voorstad) ook verken word en die teenstelling tussen platteland en voorstad in verskeie verhale voorop staan.
Suzette Kotzé-Myburgh stel ’n keur uit al haar kortverhale saam wat as Diepsee gepubliseer word.
Versamelbundels
Van haar kortverhale word in versamelbundels opgeneem, soos in Van spoke gepraat onder redaksie van Charles Fryer; Vrou: Mens saamgestel deur Corlia Fourie, Uit die kontreie vandaan onder redaksie van Abraham H. de Vries, Lyfspel / Bodyplay van Rachelle Greeff, Vertellers en Vertellers 2 van Merwe Scholtz, Op Afrikaanse werf van A. Schwerdtfeger en N.J. Snyman en Borde borde boordevol onder redaksie van Hennie Aucamp.
Die liefde en die blits word in die versamelbundel Om lief te hê opgeneem, wat ’n keur bevat van die mooiste liefdesverhale wat in Sarie verskyn het.
Vervolgverhale
Na die oorspronklike fokus op kortverhale begin sy ook vervolgverhale skryf vir tydskrifte soos Sarie en Huisgenoot, waarna sy van die vervolgverhale in boekvorm laat publiseer. Dit sluit in Die prys vir Vogelsang, Oggendblom en bitterkalbas, Kielwater en Die vuurgety. Hierdie vervolgverhale is uiteraard slegs ontspanningsleesstof, maar is so gewild onder lesers dat hulle ook in boekvorm uitgegee word.