cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wikus du Toit
Lewe en werk
Benewens akteur is hy ’n besonder veelsydige kunstenaar wat sy merk maak as komponis, sanger en skrywer. As akteur tree hy op in meer as vyftig verhoogproduksies, tien televisiereekse en vier films. Van sy rolle op televisie sluit in “Egoli” en “Proesstraat” en op die verhoog tree hy op in onder andere “Brakanjan”. Verder vertolk hy rolle in die rolprente “Stander”, “A case of murder” en “Semi-soet”. Hy is die wenner van Vita Toekennings in 2001 as akteur vir sy spel in “El Grande de Coca-Cola” en in 2002 in “play@risk”. In 1995 kry hy ook ’n ATKV Crescendo Toekenning vir sang. Verder is hy betrokke in regie en kry twee Aardvark-nominasies by die Aardklop-Kunstefees vir sy teks en regie van Elzabé Zietsman se vertoning “smallchange”. Hy dien per geleentheid op Innibos-Kunstefees se keuringspaneel, is ’n beoordelaar vir die KKNK se Kanna-pryse en is ook ’n SAMA-beoordelaar. Hy is senior lektor in Filmmusiek aan die Suid-Afrikaanse Filmskool (AFDA) in Auckland Park en woon in Killarney in Johannesburg.
Pienkes du Plessis
Lewe en werk
Gert van Eden du Plessis (algemeen bekend as Pienkes) is in 1935 gebore en word groot op ’n plaas in Vaalharts in die Noord-Kaap, tussen Kimberley en Vryburg. Hy matrikuleer aan die Hoër Volkskool Potchefstroom en studeer aan die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys, waar hy hom as onderwyser bekwaam. Na drie jaar in die onderwys in Johannesburg sluit hy as omroeper-regisseur by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie (SAUK) in Durban aan. In 1964 is hy medestigter van Motorvia, later ’n beduidende rolspeler in Suid-Afrika se vervoerbedryf. Na tien jaar in Durban keer hy terug na Johannesburg, waar hy uiteindelik vir 35 jaar sal bly. Hy verkoop sy sakebelange in 1990 en raak toenemend betrokke in wild- en natuurbewaring. So is hy die stigter van die Welgevonden-wildreservaat in die Waterberge. Hy is ook medestigter van die Aardklop Kunstefees en van Helpmekaar Kollege, een van die eerste Afrikaanse privaatskole onder die nuwe politieke bedeling. Hy is getroud met Lizzie Redelinghuys, ook van Vaalharts en Potchefstroom en hulle het drie kinders, ’n seun (Werner) en twee dogters (Janie en Karen). Sy dogter Janie word later self bekend as televisie-aanbieder en aktrise. Na aftrede bly hy en sy vrou in Somerset-Wes.
Skryfwerk
Hy begin skryf terwyl hy by die SAUK werk en tientalle radiodramas, tydskrifverhale en vervolgverhale sien die lig, onder verskeie skuilname, waaronder Gerrit du Plessis. Dit is egter eers met die publikasie van sy kampvuurstories in die bundel “Duinestories” wat hy groter bekendheid verwerf. Hierin skryf hy geestige stories wat hoofsaaklik oor jag handel maar weens die gesellige verteltrant aanklank by ’n baie breër publiek vind. Hierdie bundel, met ’n paar ekstra verhale as toegif, word heruitgegee onder die titel “Die perdekombers en ander stories uit die jagveld”. “Anderkant duskant” is ’n roman wat tussen die dertiger- en vyftigerjare van die twintigste eeu in Jurieskloof afspeel, in ’n tydvak toe rassisme nog hoogty vier. Coen Rheeder is een van die min wat kans kry om aan Jurieskloof te ontsnap, maar word deur ramp op ramp agtervolg. Naby Jurieskloof is ’n swart trustgebied met ’n wit Roomse pedofielpriester. Terwyl Coen teen die rampe stry, beplan Dikgo Legatlo sy wraak teen die witmense nadat hy as klein seuntjie moes sien hoe wit boere sy pa wreed aanrand. “Ek ken jou” is ’n spanningsverhaal wat die intriges van die sakewêreld as agtergrond het. Ongewoon is die gebruik van twee ek-vertellers, die slagoffer en die moordenaar. Wilhelm is die slagoffer wat alles probeer om aan die lewe te bly, terwyl die moordenaar ewe vasberade is om hom dood te maak. “Die man” bevat vyf sketse, met “Die man wat so eerlik was” wat in 1964 as kortverhaal in Sarie Marais verskyn het. Twee ander sketse is aanvanklik as radiodramas uitgesaai.
Verskeie van sy dramas en radiodramas word op die webwerf LitNet-spens gepubliseer, insluitende “Septemberreën”, “Lekker is ’n vinger lank” en “Die man uit een stuk”. Die radiodrama “Septemberreën” word reeds in 1963 uitgesaai. Hierin daal vier persone met ’n hysbak die aarde in. Elkeen het sy eie siening van wat besig is om te gebeur en wat aan die einde gaan gebeur. “Lekker is ’n vinger lank” is ’n politiek inkorrekte klug, met vier uiteenlopende karakters (’n geleerde oom uit Pretoria, ’n gay kêreltjie uit Sandton, ’n AWB-boer uit Ventersdorp en ’n tert uit Bloemfontein) wat saam by Petrus se poort beland. Die poortwag is egter bruin. In die radiodrama “Die man uit een stuk” (wat in 2010 deur Radiosondergrense uitgesaai word) veg drie ou mans om hulle maatskappy, Vista Konsultante, van bankrotskap te red. Volgens die ouditeur is die maatskappy egter reeds bankrot met geen hoop op redding nie. Die maatskappy het ’n trotse geskiedenis en die voorsitter is ’n bekende man in die reklamewêreld. Hy is op die raad van die handelskamer en dien in talle komitees en hy is nie van plan om saam met sy maatskappy ten gronde te gaan nie.
Park Overall
Park Overall (gebore 15 Maart 1957) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Biloxi Blues (1988), Mississippi Burning (1988), en Kindergarten Cop (1990), en in die televisiereeks Empty Nest (1988).
Barok
Die Barok was 'n kunssinnige stylperiode wat gewild was van die einde van die 16de eeu tot aan die begin van die 18de eeu. Barok het sy oorsprong in Italië gehad en het die destydse argitektuur, tuinargitektuur, skilderkuns, beeldhoukuns, letterkunde en musiek beïnvloed. Die woord "barok" is van die Portugese woord barroco afkomstig, wat "onreëlmatig gevormde pêrel" beteken. Daar word onderskei tussen die vroeë, hoë en laat-barok. Die barokstylperiode is retrospektief benoem waarby die term self oorspronklik 'n pejoratiewe betekenis gehad het.
Die gewildheid en sukses van die Barokstyl was deur die Rooms-Katolieke Kerk aangemoedig, wat van mening was dat die kunste ook godsdienstige temas in direkte en emosionele betrokkenheid moet oordra. Die aristokrate het die Barokstyl as 'n kans gesien om besoekers te beïndruk en hul mag en beheer te versinnebeeld. Barokpaleise is voorsien van luisterryke howe en weelderige ontvangskamers.
Met Barok word die styl aangedui van beeldende kuns, literatuur en musiek, in 'n periode wat ruweg van die einde van die 16e eeu tot die eerste helfte van die 18e eeu geduur het. Die Barok het sy ontstaan in Italië gehad en vinnig oor die res van Europa versprei.
Die styl het 'n sterk religieuse inslag en word gekenmerk deur 'n strewe na grootse swier, verhewenheid, eenheid en ewewigtigheid in die kunswerke.
Beroemde kunstenaars soos Bernini, Rubens, Rembrandt, Velazquez, Cervantes, Monteverdi en Bach word as verteenwoordigers van die Barok gereken. Die term barok word ook nog in sy oorspronklike betekenis, dit wil sê "oordrewe geornamenteer" gebruik vir oordadig versierde kunswerke uit ander stylperiodes.
Algemeen
Met die begrip barok is daar aanvanklik 'n boustyl in die beeldende kunste gedurende die 17e en begin van die 18e eeu aangedui. Vandag is dit 'n algemeen aanvaarde kultuurhistoriese term wat ook betrekking het op die literatuur en musiek van dié periode. Die woord het aanvanklik 'n ongunstige betekenis gehad. Dit is van die Portugese woord barocco afgelei, wat onvolmaakte vorm beteken, en in die laat 18e eeu is dit as 'n skeldwoord gebruik teen die kunsvorme wat nie aan die destydse kunsbeskouing beantwoord het nie.
Pieter de Vos
duimnael|regs|200px|Prof. P.J.G de Vos was die vader van die [[NG gemeente Zastron se tweede leraar, ds. P.A.M. de Vos, en het ook die inwyding van die derde kerk in Januarie 1915 waargeneem.]]
Pieter Jacobus Gerhard de Vos (*29 Oktober 1842, Worcester – † 31 Oktober 1931, Stellenbosch ) was die tweede hoogleraar aan die Teologiese Kweekskool op Stellenbosch en ’n taalstryder, wat as voorsitter van die Suid-Afrikaanse Taalbond hom beywer het vir die behoud van Nederlands (en later Afrikaans) in Suid-Afrika.
Lewe en werk
duimnael|links|180px|Prof. De Vos se seun ds. P.A.M. de Vos. duimnael|regs|300px|Prof. De Vos het die inwydingsrede gelewer van die [[NG gemeente Graaff-Reinet se vierde en huidige kerkgebou op 10/11 September 1887.]]
Pieter Jacobus Gerhard de Vos is op 29 Oktober 1842 op die plaas Olifantsberg in die distrik Worcester gebore as een van twaalf kinders van Jacob de Vos en Anna Elizabeth Hugo. As sewentienjarige vertrek hy na Kaapstad vir voorbereidende studies aan die South African College (later die Universiteit van Kaapstad), waarna hy verder studeer aan die Kweekskool op Stellenbosch. Hy is ná die later beroemde hoofregter lord De Villiers die eerste student aan die Kweekskool. In 1862 skryf hy die toelatingseksamen en kry sy teologiese onderrig by John Murray. Die agting wat sy medestudente vir hom het blyk uit ’n geskenk van ’n silwer-inkkoker wat hulle aan hom met sy vertrek daar gee. Vanaf 1865 tot 1866 sit hy sy studies voort aan die New College of the Free Church in Edinburgh in Skotland en hy promoveer op 7 Junie 1866. Hierna spandeer hy ook ’n paar maande as student in Utrecht en na sy terugkeer na Suid-Afrika op 12 September 1866 stel hy homself beroepbaar. Hy ontvang dadelik vyf beroepe, waaruit hy die gemeente van Piketberg verkies. Op 10 Maart 1867 word hy hier in die amp bevestig en hier is hy ook getroud met Anna Margaretha Brink. Die egpaar het drie dogters, Anna wat later met George Hofmeyr getroud is, Lily de Vos en mevrou Sannie Broers.
Barok
Beeldende kunste
In die beeldende kunste dui die woord barok die styl aan van die periode wat tussen die Renaissance en die maniërisme van die 16e eeu en die Rokoko van die 18e eeu lê. Duitse kunshistorici van die 18e eeu wat in kuns 'n opeenvolging van siklusse sien, bestaande uit jeug (bloei), volwassenheid (hoogtepunt) en ouderdom (verval), het die Barok as laaste fase van die Renaissance gesien en dit dan ook met die verwarrende term "Laat-Renaissance" aangedui.
Pieter de Vos
Lewe en werk
Hy is vanaf 1885 tot 1905 lid van die Raad van die Victoria-Kollege. Op 31 Oktober 1890 is hy een van die stigters van die Suid-Afrikaanse Taalbond in Kaapstad en hy is vir twintig jaar die voorsitter van hierdie liggaam. Op die volkskongres wat in 1900 op Graaff-Reinet gehou is, word hy afgevaardig om na Europa te gaan om ’n poging aan te wend om deur openbare vergaderings die Engelse volk te oortuig om die Anglo-Boereoorlog te staak en nie die Boererepublieke hulle onafhanklikheid te ontneem nie. Hy stig die De Vos-tehuis in Goodwood, ’n inrigting waar minder gegoede spoorwegwerkers ’n heenkome kan vind. Op Stellenbosch is hy ook instrumenteel in die oprigting van Huis Industria, waar behoeftige kinders onderrig kon ontvang in die praktyk van die landbou. Hy is op 1 Oktober 1931 op Stellenbosch oorlede.
Skryfwerk
As aktiewe lid van die Taalbond maak hy aanvanklik saam met W.J. Viljoen voorbrand vir die vereenvoudigde spelling en taalreëls van Nederlands. Hy skryf die belangrike betoog De Afrikaander en zijn taal, wat op 2 April 1906 by die Hollandsch-Afrikaansche Uitgevers-Maatschappij (HAUM) gepubliseer word, waarin hy voorbrand maak vir die Afrikaner se eie taal om erken te word, eerder as ’n eentalige Engelse samelewing. Die Afrikaner se eie taal beskou hy in hierdie stadium as die vereenvoudigde Nederlands, maar hy laat ook ruimte vir Afrikaans. Sy gevoel in ’n brief aan Ons Land is egter dat daar afgesien moet word van Afrikaans as skryftaal, om so groter eensgesindheid te bewerkstellig. Veel later steun hy Afrikaans egter meer aktief.
Barok
Beeldende kunste
Die Barok kan gesien word as 'n reaksie teen die maniërisme, waarin langgerekte, elegante en verwronge figure in die skilder- en beeldhoukuns voorgekom het, en is geïnspireer deur die werke van die Renaissance-kunstenaars, wat op hulle beurt weer die oudheid as voorbeeld gekies het.
Pieter de Vos
Eerbewyse
In 1904 word hy benoem tot lid van die Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde. Na sy aftrede in 1919 word hy deur die Universiteit van Stellenbosch as kanselier verkies en hierdie universiteit ken in dieselfde jaar ’n eredoktoraat in die lettere aan hom toe.
Publikasies
Werke wat uit sy pen verskyn sluit in:
Barok
Beeldende kunste
Waar daar egter in die Renaissance gelyke nadruk op alle detail gelê is, is dit in die Barok ondergeskik aan die geheel. 'n Verdere verskil tussen die statiese kuns van die Renaissance en die strewe na verbeeldingryke beweging en dramatiese uitdrukking by die Barokkunstenaars.
Die Barok word ook beskou as die kuns van die Teenhervorming, dit wil sê die "bestryding van reformasie deur die reiniging en ordening van die Kerk", maar tog moet onthou word dat die Teenhervorming maar één aspek van die 17e eeu was. Buitendien het daar ook protestantse kunstenaars in die Barokstyl gewerk. Die ontwerpe van die Franse barok is meer gematig en strenger as in ander lande en word ook die Klassisistiese tydperk genoem.
Literatuur
Die Barokletterkunde lê in die literatuurgeskiedenis in die tydperk tussen die Renaissance en die Verligte en Klassisistiese periode. Soos die skilderkuns, het dit 'n sterk religieuse inslag gehad. Dit is dan ook as die literatuur van die Teenhervorming gekarakteriseer, aangesien die meeste skrywers Rooms-Katoliek was. Baie van die skrywers het hulle daadwerklik in diens van die Kerk gestel en hulle vir die herstel van 'n Middeleeuse Christelike tradisie beywer, teenoor die sogenaamde heidense verstandelike tendens van die Renaissance.
Die konflik tussen die tydelike en die ewige manifesteer in literêre stylfigure soos die paradoks en antitese, asook in sinnebeelding en oordrywing van die werklikheid ter wille van die strewe na 'n wêreldse én religieuse grootsheid en verhewendheid.
Behalwe in die Duitse, Franse, Italiaanse, Spaanse en Portugese literatuur, word die Barok-letterkunde ook in Engels (Metafisiese digters soos John Milton) en Nederlands (Joost van den Vondel, Jan Vos), asook in die Slawiese en Suid-Amerikaanse letterkunde aangetref.
Musiek
Die musikale Barok begin aan die einde van die 16e eeu met die jong Gabrieli en Monteverdi, en eindig by Händel en J. S. Bach in die helfte van die 18e eeu. Die vernaamste kenmerke is die ontwikkeling van die monodie (begeleide eenstemmige sang) wat die opkoms van die solis en die ontwikkeling van die opera tot gevolg gehad het, asook die ontstaan van die konsert uit die stile concertato waarin kore, ensembles en soliste teenoor mekaar geplaas was. Oordadige versierings word ook in die musiek gebruik, waar die stile concertato in 'n aantal oratoria en misse monumentale afmetings aanneem.
Boukuns
Die boukuns van die Barok word deur beweging gekenmerk, 'n begrip wat eintlik strydig met die term boukuns klink, omdat geboue uit statige, beweginglose massa bestaan. Die beweging word egter gesuggereer deur die kontrasterende werking van hol en bolontwerpe, terwyl die grondplan soms met 'n afwisseling van verskillende ruimte vloei. Gesamentlik vorm dié ruimtevorme dikwels 'n ovaal.
Soms word die onverwagte en teenstrydige ook benadruk. Dit kom byvoorbeeld tot uiting in die verrassende kruising van twee rigtingasse (dit is die lyne wat die oog volg) in sowel die grondplan van geboue as dié van stede.
'n Verdere kenmerk is die strewe na eenwording van die verskillende kunsvorme. Hierdeur dra die boukuns, skilderkuns, beeldhoukuns en kunsnywerheid by tot die ontstaan van één kunswerk wat sterk tot die verbeelding spreek.
Die ontwerpe is oor die algemeen swaarder en meer hoogdrawend as in die voorafgaande Renaissance-tydperk, terwyl die oordadige versierings die werklike argitektoniese vorm soms totaal oorheers. Behalwe in Italië, die geboorteplek van die Barok, word die barokboukuns ook in Suid-Duitsland, Oostenryk, Spanje, Portugal en in Latyns-Amerika aangetref.
Italië
Die vroeë barokboukuns het gedurende die eerste helfte van die 17de eeu in Rome ontstaan. Tydens Paulus V se bewind (1605-1621) het Carlo Maderna met die afwerking van die St. Pieterskerk voortgegaan (1606-1626). Hy het 'n skip en 'n gewei by die koepel, wat Michelangelo in die Renaissance-periode gebou het, gevoeg. In die gewel is die halfsuile verdubbel, 'n tipiese baroktema wat destyds baie gewild was.
Die bekendste argitekte was Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) en Francesco Borromini (1599-1667). Borromini het onder andere die St. Carlino alle Ouattro Fontane (1638-1641 en 1665-1667) en die St. Ivodella Sapienza (1642-1660), albei in Rome, gebou. Beide is kleinerige kerke met beweeglike plattegrond. So het die San Carlino byvoorbeeld 'n golwende gewei, en die rustige binneversiering word deur wit en goud oorheers. Die uitbundige binneversiering van kerke waarmee die Barok oor die algemeen geassosieer word, dateer eintlik uit 'n latere fase van die Barok. 'n Uitsondering is Bernini se Cornaro-kapel in die St. Maria della Vittoria in Rome, waar daar reeds in 1646 'n barok-kombinasie geskep is met gekleurde ligte en donker marmer, dramatiese beelde en goud. Bernini, wat ook skilder en by uitstek beeldhouer was, het vir baie jare aan die interieur van die St. Pieterskerk gewerk en het ook die St. Andrea al Quirinale (Rome) (1658-1760), 'n kerk met 'n tipiese ovaal Barokgrondplan, gebou.
Nog 'n bekende argitek uit dié tyd was Carlo Rainaldi (1611-1691) wat onder andere die St. Agnese op die Piazza Navona in Rome (in 1652 begin) gebou het. Hierdie kerk het 'n gewei met twee torings en is deur Borromini voltooi. Aan die einde van die 17e eeu is talle barokgeboue in Noord-Italië opgerig, onder andere deur die argitek Guarino Guarini (1624-1683). Hy was ook die ontwerper van die Palazzo Carignano in Turyn (1679), 'n paleis met golwende mure van baksteen, wat in dié tyd baie ongewoon in Italië was.
Spanje en Portugal
In Spanje en Portugal het 'n uiters dekoratiewe variasie van die Barok ontstaan na aanleiding van José de Churriguera (1655-1725) se ontwerpe, wat die Churriguereske-styl genoem word. 'n Voorbeeld hiervan is die sakristie van die Kaarthuisklooster in Granada (1727-1764).
Duitsland en Oostenryk
Aan die einde van die 17de eeu en in die eerste helfte van die 18e eeu het 'n aantal argitekte 'n speelse en ligter Barokargitektuur ontwerp wat moeilik van die Rokoko onderskei kan word. Hoewel die maatskaplike belangstelling van geestelikes en adellikes aan die taan was, is daar steeds talle kloosters en paleise gebou.
Die belangrikste argitekte in Oostenryk was Johann Bernhard Fischer von Erlach (1656-1723) en Johann Lukas von Hildebrandt (1668-1745). Die grondplan van die Karlskerk in Wene (1716-1737), ontwerp deur Fischer von Erlach, gaan duidelik terug op die grondplanne van Bernini en Rainaldi, maar die indeling is speelser en swieriger. Hildebrandt het onder andere die twee Belvedere-paleise in Wenen gebou (1714-1724). Die barokpaleise in Duitsland en Oostenryk is voorsien van wye trappe, soos gesien kan word in die woning van die prins-biskop in Würzburg, gebou volgens 'n ontwerp van Johann Balthaser Neumann (1687-1753).
Ook die groot trappehuis van die biskop se paleis in Bruchsal in Karlsruhe (1730) is deur Neumann ontwerp. Enige tyd vergelykbaar met die barokpaleise is die barokkloosters, waarvan 'n belangrike voorbeeld die klooster in Melk aan die Donau is. Dit is ontwerp deur Jacob Prandtauer (1660-1726) en die bouwerk is in 1702 begin. Die kompleks bestaan uit 'n groot kerk met 'n golwende gewei en twee torings. Aan weerskante van die kerk is 'n kloostergebou.
Die twee broers Cosmas Damian Asam (1686-1739) en Egid Quirin Asam (1692-1750) uit Suid-Duitsland se werk verdien ook vermelding. In Rome is hulle deur Bernini se werke beïnvloed en hulle het 'n paar toneelagtige skeppinge ontwerp waarin die bouwerk, beeldhouwerke en skilderye 'n eenheid vorm, soos in die private kerk van Egid Quirin en die Johann Nepomuk-kerk in München (1733-1750).
Latyns-Amerika
Weens die Spaanse invloed in Meksiko en Brasilië ontwikkel daar 'n eie Barokstyl waarin ook die lokale tradisies bly voortleef. In Ocotlán (18e eeu) is 'n voorbeeld van 'n tipiese Barokkerk met gewei, skip en net gedeeltelik versierde torings. In Brasilië ontstaan daar in die tweede helfte van die 18e eeu in Ouro Prêto by Belo Horizonte 'n sentrum van kerklike Barok. Die Brasiliaanse Barok-kerke het 'n voorgewel met twee torings.
Frankryk
Hoewel Frankryk die toon aangegee het ten opsigte van die grondplanne van barokpaleise in Duitsland en Oostenryk, kan die beste voorbeeld in Versailles, nie sonder meer as 'n barokgebou beskou word nie. Die paleis van Versailies, asook ander 17e-eeuse geboue in Frankryk, word gekenmerk deur 'n streng ontwerp wat eerder Klassisisties is. 'n Uitsondering in dié opsig, vanweë sy beweeglike kontoere, is die St. Louis des Invalides in Parys (1675- 1706), wat na 'n ontwerp deur Jules Hardouin Mansart gebou is.
Engeland
In Engeland is daar weinig voorbeelde van die barokboukuns. Slegs die St. Paulus-katedraal in Londen (1675-1711) van Christopher Wren (1632-1723) kan tot die Barok gereken word.
Nederland
In die Nederlande het barokontwerpe in die boukuns 182 hoofsaaklik tot die suide van België beperk gebly. Die opvallendste skeppinge is die Carolus Borromeuskerk in Antwerpen (1651-1621) deur Pieter Huyssens, die agtkantige koepelkerk van Onze Lieve Vrouwe in Scherpenheuvel (in 1619 voltooi) van Wentzei Cobergher en die St. Michielskerk in Leuven (1650-1666) van Willem van Hees.
Kleurlading
’n Kleurlading in teoretiese fisika is ’n eienskap van kwarke en gluone wat verband hou met die deeltjies se sterk wisselwerkings in die teorie van kwantum-chromodinamika (KCD). Daar is geen verband tussen die "kleur" van kwarke en gluone en kleure wat die oog waarneem nie. Dit is eerder ’n gerieflike (en ietwat onvanpaste) naam vir ’n eienskap wat feitlik glad nie voorkom op afstande groter as die grootte van ’n atoomkern nie.
Barok
Engeland
In die noorde van Nederland is daar min egte Barokgeboue. Die beste voorbeeld is die Oostkerk in Middelburg (1657-1667), ontwerp deur Bartholomeus Drijfhout, Pieter Post en Arent van 's-Gravezande. Verder het daar in Nederland, soos ook in Frankryk, eerder 'n soort Klassisisme geheers wat byvoorbeeld gesien kan word in die beroemde werk van Jacob van Campen (1595-1657) se Paleis op die Dam in Amsterdam (begin in 1648), wat destyds as die stadshuis gebou is.
Kleurlading
Die term
Die term "kleur" is gekies omdat die abstrakte eienskap waarna dit verwys, drie soorte waardes het, nes daar drie primêre kleure is: rooi, groen en blou. Net soos wat die drie primêre kleure saam wit is, kan ’n kombinasie van drie deeltjies met ’n rooi, groen en blou kleurlading elk nie in wisselwerking tree met kleurladings van buite nie (dit is dus "wit"). In teenstelling daarmee het ’n elektromegnetiese lading net een soort waarde. (Postiewe en negatiewe elektriese ladings is dieselfde soort lading; slegs die teken verskil. Kleurladings kan ook negatief wees – so is ’n antirooi kleurlading bloot ’n negatiewe rooi kleurlading.)
Barok
Beeldhoukuns
Soos in die boukuns, word die Barok se beeldhoukuns ook deur beweging gekenmerk, veral in die liggaamshoudings en draperings, en ook hier word deur skerp kontraste in hol- en bolvorm, lig en skadu-effekte geskep. Die voorliefde vir dramatiese en teatrale effekte is weer opmerklik, terwyl 'n soort naturalisme ook herkenbaar is in die gebruik van uiters realistiese rotse en plante in beeldgroepe.
Kleurlading
Die term
Kort nadat die bestaan van kwarke in 1964 die eerste keer voorgestel is, het Oscar W. Greenberg die kleurlading voorgestel om te verduidelik hoe kwarke saam in sommige hadrone kan bestaan in andersins identiese kwantumtoestande sonder om die Uitsluitingsbeginsel van Pauli te oortree.
Barok
Italië
Die belangrikste beeldhouer in Italië van die hele Barokperiode was Gian Lorenzo Bernini (1598-1680). Sy vernaamste werke sluit 'n aantal fonteine in Rome in, waaronder dié op die Piazza Navona, die Baldachino in die St. Pieterskerk en die Visioen van die Heilige Theressa in die Cornaro-kapel in die St. Maria della Vittoria van die bekendste is. Bernini was ook 'n uitstekende portretskilder en gelukkig het daar talle van sy portrette en borsbeelde bewaar gebly. Die bekendste een vandag is die borsbeeld van Constanza Buonarelli (ca. 1635). Bernini se portret-borsbeelde is lewendiger as dié van sy Italiaanse voorgangers. Een van die minder bekende beeldhouers in dié tyd was Alessandro Aigardi (1594-1654) wat gedurende sy lewe as die beste beeldhouer naas Bernini beskou was.
Kleurlading
Die kleure
In KCD kan ’n kwark se kleur een van drie waardes wees: rooi groen of blou. ’n Antikwark kan een van drie antikleure wees: antirooi, antigroen en antiblou (voorgestel as cyan, magenta en geel onderskeidelik). Gluone is mengsels van twee kleure, soos rooi en antigroen.
Cannes-rolprentfees 1984
Die 37ste jaarlikse Cannes-rolprentfees is van 8-23 Mei 1984 gehou. Die Britse akteur en skrywer Dirk Bogarde was die voorsitter van die jurie. Altesaam 43 rolprente en kortfilms het om pryse meegeding.
Barok
Frankryk
Hoewel daar invloede van die Italiaanse Barokkuns in die Franse beeldhoukuns te bespeur is, is die komposisies gematigder, in ooreenstemming met die argitektuur. Die Franse beeldhoukuns word ook Klassisisme genoem. 'n Voorbeeld hiervan is die beeldegroep Apollo met nimfe van Franco is Girardon (1628-1715) in die tuine van Versailles. Weliswaar is die figure omhul in beweeglike Barokdraperings, maar die hele komposisie is meer oorwoë as wat in Italië die geval sou wees. Hierdie, en soortgelyke werke, is ontleen aan die werk van die Franse Klassisistiese skilder Poussin.
Cannes-rolprentfees 1984
Die Wes-Duitse rolprent Paris, Texas van die regisseur Wim Wenders het die Palme d'Or gewen. Die fees is geopen met Alain Corneau se Fort Saganne en afgesluit met The Bounty van Roger Donaldson.
Barok
Frankryk
'n Jonger beeldhouer, wat ook werk vir die paleis van Versailles gelewer het, was Antoine Coisevoix (1640-1720). Hy het onder andere die marmer-reliëfs vir die sogenaamde Salon de Guerre gemaak en was deur sowel Bernini as Girardon beïnvloed.
Nederland
Ook in die Nederlande is 'n duidelike Italiaanse invloed waarneembaar. Die Suid-Nederlander Francois Duquesnoy (1594-1643) het lank in Rome gewerk. Daar het hy 'n beeld van die Apostel Andreas wat vir die St. Pieterskerk bestem was, gemaak.
'n Leerling van Duquesnoy in Rome, was die Suid-Nederlander Artus Ouellinus de Oude (1609-1668). Saam met sy neef Artus Ouellinus de Jonge lewer hy die binne- en buiteversierings van die huidige Paleis op die Dam in Amsterdam.
Dieselfde blomkranse, of soms het dit ook uit blare en vrugte bestaan (festoene), verskyn ook op die geboue wat deur Jacob van Campen ontwerp is, soos dié op die Mauritshuis in Den Haag (1633) en die Stadhuis op die Dam in Amsterdam (1648-1655).
Duitsland
Die belangrikste Duitse barokbeeldhouers is Andreas Schlüter (1660-1714) en Balthasar Permoser (1651-1732). Schlüter is deur sowel die Italiaanse Barok as die Franse Klassisisme beïnvloed. Hy het onder andere die groot brons-ruiterstandbeeld van die groot keurvors Friedrich Wilhelm (1696-1700), wat voor die Charlottenburg-paleis in Berlyn staan, gemaak.
Permoser het hom meer deur Bernini se werk laat beïnvloed. Hy het onder andere die werk aan die groot paleis in Dresden, die "Zwinger", verrig. Sy styl was meer in die trant van 'n ligte Rokoko as suiwer Barok.
Barrique
duimnael|250px|regs|Barriques in 'n Franse wynkelder duimnael|regs|250px|Eikehoutspaanders in gissende Chardonnay-wyn duimnael|regs|250px|Die digte tekstuur van Franse eikehout verseker dat die eikehoutgeure net geleidelik aan die wyn oorgedra word Barrique ("vat") is oorspronklik die Franse naam vir 'n wynmaat, wat gelykstaan aan 225 liter in die gebied van Bordeaux, 228 liter in die Bourgogne en 215 liter in die Beaujolais. Dit word later ook internasionaal gebruik vir klein eikevate van 225 liter.
Barok
Spanje
Gedurende die eerste helfte van die 17e eeu het Spanje sy eie Barokbeeldhoukuns gehad. Die Middeleeuse gebruik om beelde met fel kleure te beskilder, was steeds hoog in die mode. Barokbeeldhouers soos Gregorius Hernández (of Fernández) (1576-1636) in Valladolid en Juan Martfnez Montariés (1568-1649) in Sevilla, het egter hul beelde meer realisties gekleur.
Skllderkuns
In die skilderkuns het die Barok aan die einde van die 16e eeu die eerste keer in Italië verskyn. Dit was hoofsaaklik as reaksie teen die maniërisme of gekunsteldheid van die vorige periode en het veral in drie opsigte weer sterk op elemente uit die Hoog-Renaissance-tydperk gesteun, naamlik die sogenaamde chiaroscuro-styl van Leonardo da Vinci waar die voorwerpe nie meer skerp omlyn was nie, maar deur die gebruik van lig en skadu aangedui was; die warm Venesiaanse kleure van Titian en die beweeglike figure van Michelangelo.
Barrique
Die barrique is oorspronklik tydens die Middeleeue in Bordeaux ingevoer en het tot by die 18de eeu die tonneau, 'n ouer en groter tipe wynvat met 'n inhoud van sowat 900 liter, vervang.
Tsutomu Sonobe
Tsutomu Sonobe (園部 勉) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Barok
Skllderkuns
Hieruit het 'n styl ontwikkel waarin komposisie, kleur en inhoud sterk gedramatiseer was. Warm kleure met donker ondertoon, dramatiese kontraste tussen lig en donker en 'n sterk uitdrukking van die figure se gebare en gesigsuitdrukkings, is die kenmerke van die Barok.
Barrique
Barriques is spesiale verouderingsvate wat in die wynbou gebruik word om wyne te stoor en gelyktydig te verfyn. 'n Groot oppervlakte van hout laat die wyn in 'n taamlik kort tyd ryp word. Met die verfyning of veroudering in die barrique kry die wyn subtiele geure van die hout. Die mees geskikte materiaal vir die vervaardiging van barriques is eikehout uit die Limousin en die Allier.
Barok
Skllderkuns
Die Teenhervorming het vir skilders in Italië nuwe moontlikhede geopen wat as propaganda vir die Rooms-Katolieke Kerk gedien het.
Italië
Aan die einde van die 16e eeu het twee nuwe strominge op die voorgrond getree wat baie belangrik vir die ontwikkeling van die Barokskilderkuns sou word. Die een stroming was onder die leiding van Caravaggio en sy volgelinge, die ander is deur die Carracci-familie en hulle akademie gelei.
Barrique
Kunsmatige metodes
Barriques is baie duur - die prys per vat kan sowat R5 000 beloop - en alhoewel hulle vir 'n lang tyd hou, kan hulle net vir 'n tydperk van drie jaar vir verouderingsdoeleindes gebruik word. Ouer vate lewer nog nouliks die gewilde houtgeur op.
Barok
Italië
Beide het in die noorde van Italië gesetel. Caravaggio se skilderye - waarin realisme met motiewe ontleen aan die daaglikse lewe van die gewone man en spesiale fel, Barok lig/donker-kontraste kenmerkend was - oefen nie alleen 'n groot invloed op sy volgelinge uit nie, maar ook op Spaanse, Franse en Nederlandse skilders, soos Rembrandt en Velázquez.
Barrique
Kunsmatige metodes
Van die internasionale wynmakers probeer om hulle wyne teen 'n laer koste te verfyn. Sekere wynmakers, meesal van lande soos die VSA (Kalifornië), Australië en Nieu-Seeland, wat hulle wyne in staaltenks stoor, gebruik sakkies met verskillende houtsoorte, houtspaanders of selfs poeieragtige geurstowwe wat by die wyn gemeng word om sodoende die delikate houtgeur of "barrique-smaak" teen lae koste te verkry. Hierdie praktyk is met die inwerkingtreding van die Europees-Amerikaanse Wynhandelsooreenkoms op 1 Januarie 2006 nou ook in die Europese Unie toegelaat. Gewoonlik is dit baie moeilik om te bepaal of egte barrique-vate of net spaanders en geurstowwe gebruik is om 'n spesifieke wynsoort te verfyn.
Barok
Italië
Die Carracci's kombineer in hulle werke elemente van verskillende groot Renaissance-kunstenaars, soos Raphael, Correggio, Michelangelo en Titian. Aanvanklik het hulle in Bologna gewerk waar hulle aan die spits van 'n soort akademie gestaan het, maar 'n lid van die familie, Annibale, vestig hom daarna in Rome van waar hulle invloed verder versprei.
Barrique
Geskiedenis van die barrique-stoormetode
In die geskiedenis van die wynmakery speel houtvate 'n belangrike rol. Die Engelse, wat vir 'n lang tydperk die gebied van Bordeaux (Frankryk) oorheers het, ontdek al vroeg dat wyne, wat in vate verskeep is, besonder houbaar is. Die koopmans in die Hanseatiese Duitse hawestede Bremen, Hamburg en Lübeck is groot vriende van die Rotspon, 'n rooiwyn wat in Bordeaux gekoop, na die Hansestede verskeep en met verskillende aflewerings versny is. Wynmakers uit Bordeaux, wat op besoek is in Duitsland, het soms hulle eie wyne nie herken nie omdat hulle in die wynvate aansienlik verfyn is.
Scott Curtis
Scott Curtis (gebore 5 Mei 1976) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Cameron's Closet (1988) en in die televisiereekse Highway to Heaven (1984) en Santa Barbara (1984).
Barok
Italië
Annibale Carracci se belangrikste werk is die plafonversierings in die Palazzo Farnese in Rome (1597-1604) wat "illusionisties" genoem word omdat die geskilderde figure en motiewe nie eg Iyk nie, maar 'n illusie skep. Een manier waarop hy dié effek bereik het, was om die figure aansienlik te verkort en deur 'n verwerking van die perspektief, wat die indruk laat dat die ruimte waarin die skildery hang, agter die uitbeelding verbyloop.
Die skerp verkorting van figure word later weer gevind by ander Barokkunstenaars wat Annibale Carracci nagevolg het, byvoorbeeld Guercino (bynaam van Gian Francesco Barbieri, 1591-1666) se plafonversierings in die Villa Ludovisi in Rome (1621-1623) en by Pietro da Cortona (1596-1669) se plafonversierings vir die Palazzo Berberini in Rome (1639). By albei sien 'n mens wye, hemelse panoramas wat nog telkemale tot ver in die 18e eeu nagevolg sou word.
Ander navolgers van Carracci is Guido Reni (1575-1642) en Domenichino (1581-1641). Hulle het hulle nie met Carracci se illusionisme besig gehou nie, maar op sy ontlenings aan Raphael se werk. In hulle skilderye word die figure deurgaans in vlak ruimtes - en parallel aan die beeldvlak - weergegee, asof dit deel van 'n reliëf uitmaak. Die Italiaanse Barokskilders was gedurende hulle lewe, en ook 'n geruime tyd daarna, baie beroemd. Sedert die 18e eeu het dié roem egter vinnig afgeneem.
Frankryk
Weens die invloed van die Italiaanse Barok het daar in Frankryk 'n drastiese breuk in die laat maniëristiese (of gekunstelde) skildertradisie van die skool van Fontainebleau - met sy elegante, langgerekte figure en koel kleure plaasgevind. So vind 'n mens Caravaggio se lbehandeling van lig en realisme terug in die werke van Georges de la Tour (1593-1652) en Louis Ie Nain (ca. 1593-1648).
De la Tour het Vera l taferele by kerslig geskilder en Le Nain het dikwels die boerelewe as onderwerp gekies. Carracci se invloed is sigbaar in die werke van skilders wat die Franse variant van die Barok, die Klassisisme, verteenwoordig. Die belangrikste was Nicolas Poussin, (1593-1665), skilder van mitologiese taferele, en Claude Lorrain (1600- 1682), skilder van die sogenaamde ideale landskap. Poussin se werk was nie net vir die Klassisistiese kunstenaars van belang nie, maar ook vir die beeldhouers van die 17e eeu.
Phillipe de Champaigne (1602-1674) was ook 'n Franse Barokskilder. Hy was veral as portretskilder bekend en was ook 'n groot vriend van Poussin. Aanvanklik was sy skilderye baie hoogdrawend, maar later was dit meer ingetoë.
Nederland
In die Nederlande het 'n eiesoortige realisme geheers, hoewel daar tog tekens van Italiaanse invloede was. Veral in die werke van Petrus Paulus Rubens (1577-1640), wat van 1606 tot 1608 in Italië gewoon het, was dit duidelik waarneembaar.
As 'n katoliek uit die Katolieke suide van Nederland, het hy baie opdragte van die Kerk ontvang en die beskerming geniet van 'n hele paar Katolieke vorste soos Karel I van Engeland, Maria de Médici, regentes van Frankryk, en die Spaanse Habsburgs.
Rubens verteenwoordig sowel in sy persoon ― hy was 'n diplomaat, intellektueel en skilder ― as in sy veelsydige skilderkunswerke by uitstek die Baroktydperk. Soos wat Bernini as die doyen van die Barokbeeldhoukuns beskou word, so is Rubens die groot Barokskilder. Wêreldse praal en die vrugbare natuur oorheers die meeste van sy skilderye. Anthonie van Dyck (1599- 1641) was sy beroemdste volgeling. Hy het dieselfde virtuositeit as Rubens getoon, maar het tog na 'n eleganter afwerking geneig wat veral in sy portrette opmerklik is.
In die noordelike Nederlande was Rembrandt die grootste skilder. Dié gedeelte van Nederland was Protestants en groot religieuse werke soos dié van Rubens, het die Protestantse Rembrandt nie gelewer nie. Hoewel hy nie self in Italië was nie, was hy nietemin op hoogte aangaande die nuutste ontwikkelings daar. Die portretkuns het 'n groot rol in sy werk gespeel. Portret, landskap, genre (tonele uit die daaglikse lewe) en stillewes was gelief in die Nederlandse burger se milieu van die 17e eeu. In dié kategorieë was daar dan ook spesialiste van groot formaat, soos Frans Hals (1582-1666) vir portretskildering, Jan van Goyen (1596-1656) en Jacob Ruisdael (1628/29-1682) vir landskappe en Johannes Vermeer (1632-1675) en Jan Steen (1626-1679) vir die genre en Willem Kalft (1622-1693) vir die stillewe.
Spanje
Soos Nederland, het ook Spanje gedurende die 17e eeu 'n bloeiperiode in die skilderkuns beleef. Realisme, met invloede van Caravaggio wat via Sevilla gekom het, karakteriseer die werke van Velázquez (1599-1660). Hy was die hofskilder van Filips IV van Spanje en het veral vir sy portrette van die koninklike familie en hulle omgewing beroemd geword. Ook via Valencia dring Italiaanse invloede deur tot die werke van Francisco Zurbarán (1598-1664) en Estéban Murillo (1617-1682).
Ander Europese lande
Engeland, Duitsland en Skandinawië het geen noemenswaardige skilders opgelewer nie. In Engeland het Rubens en Van Dyck groot aanhang geniet. Weens die Dertigjarige Oorlog was die klimaat vir kunstenaars in Duitsland te ongunstig om 'n bestaan te maak. Slegs Adam Elsheimer (1578-1610), bewonder deur Rembrandt en Rubens, het 'n groot bydrae tot die ontwikkeling van die landskapskuns in die Nederlande gelewer.
Musiek
Die musiekwetenskap het nog nie daarin geslaag om tot 'n eensluidende siening van die Barok te kom nie. Menings is uiteenlopend en die vraag wat veral gevra word, is of die Barok, musikaal gesproke, werklik 'n styl vorm en of dit nie eerder 'n individuele of kollektiewe geesteshouding is wat in meer style uiting vind nie. Die feit is egter dat die werk van komponiste wat jare lank as die eksponente van die Barokperiode beskou was soos Rameau, Vivaldi, Bach en Händel, in werklikheid 'n latere uitvloeisel daarvan was.
'n Kenmerk van die Barokperiode is die "basso continuo" (een of meer vokale of instrumentale stemme beweeg bo 'n instrumentale bas), terwyl die tussenruimtes improviserend gevul word deur 'n akkoordinstrument, soos byvoorbeeld die orrel, klawesimbel of luit.
Die doel van hierdie skryfwyse was om die aantal stemme ten gunste van één of enkele solostemme te beperk. In die 15e en 16e eeu het die kontrapunt veronderstel dat alle stemme gelykwaardig is, selfs al het die teks daardeur onverstaanbaar geword. Onder die humanistiese invloed van die 16e eeu word hierteen in opstand gekom. Rondom 1570 ontstaan daar in Florence die "Camerata", wat uit 'n groep digters, geleerdes en musici bestaan het, wat opnuut oor die musikale ideale van die Ou Griekse tydperk besin het. Aan hulle eksperimentering het ons die monodie, of eenstemmige gesang op instrumentale begeleiding te danke, waarvan die opera op sy beurt weer 'n natuurlike uitvloeisel is. Die oudste werk uit dié tydperk wat behoue gebly het, is Guilio Caccini se "Nuove musiche" (1602).
Sosiologies gesien beteken die nuwe styl die opkoms van die solis (later virtuoos), en die begin van 'n bewonderende publiek. Die publieke musiekteater is dus ook 'n uitvindsel van die Barok. Die eerste een is in 1637 in Venesië geopen.
'n Tweede kenmerk is die splitsing van die klankbron. Ook hierin het die Barok 'n ideaal van die 16e eeu verbreek, naamlik die homogene klank. Reeds in 1550 het die Nederlander Adriaan Willaert op die balkon van die Venesiaanse San Marcobasiliek twee kore teenoor mekaar gestel, 'n beginsel wat verder uitgewerk is deur onder andere Andrea en Giovanni Gabrieli. Hierdie konsertstyl sou enorme afmetings aanneem in 'n 52-stemmige mis van Orazio Benevoli (1628). Aanpassings hierop het tot die ontstaan van die konsert gelei.
Hoewel die nuwe styl aanvanklik alle kontrapunt verbied het, het dit vinnig weer op die toneel verskyn, bekend as "stile antico". Veral in die kerkmusiek word dié "antieke styl" weer ingebring om 'n toppunt in die werke van Johann Sebastian Bach te bereik.
Ofskoon die nuwe styl aan die begin net tot die grense van Italië beperk was, versprei dit vinnig. Veral in Duitsland is die idee van meerkorigheid baie gewild by Michael Praetorius en Heinrich Schütz. Die monodie dring deur tot alle musiekvorme, vokaal of instrumentaal. Ook sonates en konserte word spoedig deur ander lande aangeneem. Die opera versprei oor die hele Europa sonder om die Italiaanse karakter en taal te verloor. "Die woord is die meesteres en nie die dienares van die musiek nie," sê die Camerata. Nie die woord as sodanig nie, maar die samehang en betekenis van die teks moet oorgedra word en met gebare onderstreep word.
In die kerkmusiek word van sowel kontrapunt ("antieke styl") as die monodie, asook ander vorme gebruik gemaak om 'n invloed op die luisteraar te bewerkstellig. So hoor 'n mens "strydende en triomferende Katolieke Kerk" by Monteverdi en 'n "Luthers-klinkende prediking" by Schütz en Bach.
In Duitsland, meer as in ander Europese lande, word musiek en musiekteorie verhef sodat dit tegelyk konstruktief en spekulatief as 'n soort "ars musica" in die Middeleeuse betekenis van beide kuns en wetenskap is.
Die musikale Barokperiode bereik sy hoogtepunt in die werke van Bach, wat die Franse en Italiaanse stylelemente met die Duitse tradisies gekombineer het. Vreemd genoeg het die Barokideale ook tydens Bach se leeftyd begin verbrokkel.
Teenoor die "geleerde" Barokmusiek ontstaan daar kort na 1700 'n "elegante styl" (Frankryk: Couperin, Italië: Pergolesi), waaruit die Franse "bourgeoisstyl" en die Duitse "Empfindsamkeit" ontwikkel, wat op hulle beurt weer voorgangers van die klassieke simfoniese styl was. Die komiese opera in die landstaal het mettertyd ook die ernstige Italiaanse opera verdring. Hierdie demokratiseringsproses in die musiek het nie net die einde van die Barokperiode beteken nie, maar het ook 'n einde gebring aan 'n tydperk wat in die Middeleeue ontstaan het en waarin musiek as deel van 'n sistematiese wêreldorde beskou was.
Barrique
Geskiedenis van die barrique-stoormetode
Louis-Gaspard Estournel uit Saint-Estèphe naby Bordeaux besef teen die begin van die 19de eeu dat sommige aflewerings wyn, wat in Arabië en Indië nie verkoop is nie, aansienlik verfyn is gedurende die seereis. Hy markeer hierdie wyne met 'n "R" (Retour des Indes - teruggestuur uit Indië) en verkoop hulle teen hoër pryse, nadat hulle uitstekende gehalte bekend geword het. Hy besluit toe dat alle wyne, wat hy sou verkoop, eers 'n seereis in houtvate gegun moet word.
Die oudste kuipery in Suid-Afrika, wat in die vraag na wynverouderingsvate voorsien het, is in 1903 deur Litause immigrante in die Paarl gestig. Vate in Suid-Afrika is van ingevoerde houtsoorte soos Noord-Amerikaanse eikehout gemaak, wat in die wintermaande hoegenaamd nie en gedurende die res van die jaar taamlik stadig groei. Die hout is gevolglik harder en digter as inheemse soorte.
Emma Bell
Emma Bell (gebore 17 Desember 1986) is 'n Amerikaanse aktrise en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Final Destination 5 (2011) en A Quiet Passion (2016), en in die televisiereekse The Walking Dead (2010) en Dallas (2012).
Callyspongia clavata
Callyspongia clavata is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Callyspongia en tot die familie Callyspongiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1889 deur Keller.
1649
Die jaar 1649 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 49ste jaar van die 17de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Alanis Morissette
Alanis Nadine Morissette (gebore 1 Junie 1974) is 'n Kanadese en Amerikaanse sangeres-liedjieskrywer, kitaarspeler, album-vervaardiger en aktrise. Sy begin in 1990 as 'n tiener in Kanada te sing. In 1995 begin haar musiek oor die wêreld heen gewild te raak.
Albums
Ateljee-albums
Versamelings:
Kelly Overton (aktrise)
Kelly Overton (gebore 28 Augustus 1978) is 'n Amerikaanse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Ring Two (2005) en Tekken (2010), en in die televisiereekse True Blood (2008) en Van Helsing (2016).
Mir iskoesstwa
Mir iskoesstwa (Russies: «Мир иску́сства», Wêreld van kuns) was 'n Russiese tydskrif wat in die eerste dekade van die 20ste eeu 'n hele kunsbeweging geïnspireer en beliggaam het. Dit het sy invloed op Russiese kunstenaars laat geld wat in dié tydperk 'n belangrike bydrae gelewer het by die omwenteling van Europese kuns. Min Wes-Europeërs het uitgawes van die tydskrif in hande gekry.
Vanaf 1909 was verskeie miriskoesniki (lede van die beweging) betrokke by opvoerings van Sergei Diaghilef se Parys-gebaseerde balletgeselskap Ballets Russes.
John Norman
John Norman is die skrywersnaam van John Frederick Lange, Jr. (gebore 3 Junie 1931 in Chicago, Illinois, VSA), 'n kontroversiële, reaksionêre filosoof en 'n utopiese/wetenskapfiksieskrywer bekend vir sy "Chronicles of Gor" en sy geskryf oor manlik dominante/vroulik ondergeskikte Knegskap-Dissipline-Sadisme-Masochisme (BDSM). Lange was 'n filosofie professor aan Queens College van die City University of New York. Professor Lange het 'n PhD in Filosofie aan die Princeton Universiteit verwerf. Volgelinge van Norman se filosofie staan bekend as Goreane.
Standpunte
Norman is 'n protégé van Edgar Rice Burroughs, en sy invloedryke Gor reeks toon parallelle met Burroughs se John Carter of Mars. Sy romans sluit in lang filosofiese en sosiologiese disertasies wat die onbehaaglikheid van die moderne samelewing (alles van algemene oneerlikheid tot kernwapenvernietiging) kontrasteer met die genesende skoonheid van die natuurlike gemeenskap. Hy plaas klem op om te lewe in ooreenkoms met 'n Nietzschianse natuurlike orde en steun 'n hiërargie van talent.
Vitex agnus-castus
Vitex agnus-castus, ook bekend as vitex, kuisboom, chasteberry, Abraham se balsem, lilac chastetree, of monnikpeper, is inheems tot die Mediterreense streek. Dit is een van die min gematigde sone spesies van  Vitex  wat oor die algemeen 'n genus van tropiese en subtropiese blomplante is. Theophrastus het die struik verskeie kere genoem as agnos (άγνος) in Enquiry into Plants. Dit is lank geglo dat dit 'n anafrodisiacus is - wat tot sy naam as  kuisboom  lei - maar die doeltreffendheid daarvan vir sulke aksie bly onbevraag. Vitex is 'n kruisbestuiwende plant, maar sy selfbestuiwing is aangeteken.
Die plant is inheems aan Afghanistan, Albanië, Algerië, Baleariese Eilande, Bulgarye, Egeïese eilande, Egipte, Frankryk, Griekeland, Golf State, Iran, Irak, Italië, Joego-Slawië, Korsika, Kreta, Krim, Libanon, Libië, Marokko, Noord-Kaukasus, Pakistan, Palestinië, Sardinië, Siprus, Sirië, Sisilië, Spanje, Tadzhikistan, Trans-Kaukasus, Tunisië, Turkye en Turkmenistan