Leonard_Koza
Skryfwerk
Sterk aanmoediging om te skryf kry hy van die Sharpeville skietery van Maart 1960. In die jare sestig begin hy “Gammatjie en Abdoltjie” stories skryf vir die destydse Golden City Post en later vir die Cape Herald. In 1973 eindig ’n kortverhaal, “The Heart of Nomso Khumalo”, onder die top tien in ’n nasionale kortverhaalwedstryd. Hy skryf Engelse en Afrikaanse gedigte en kortverhale en sy werk word plaaslik gepubliseer in literêre tydskrifte soos Contrast, Quarry, New Coin, Blac, Reality, Izwi, New Classic en Staffrider. Dit word ook oorsee in tydskrifte en bundels gepubliseer in onder meer die Verenigde State van Amerika (Greenfield Review van New York en die versamelbundel “Aftermath”), Australië, Nieu-Seeland, Frankryk, België (onder andere in die April 1985 uitgawe van Kruispunt wat onder die titel “Skryf asseblief terug” in sy geheel gewy is aan Afrikaanse versetpoësie), Kanada, Duitsland, Rusland en Kuba. Sy Engelse digbundels “The heart of apartheid” en “In and out of the townships” word in Nieu-Seeland gepubliseer en sy Engelse digbundel “From the womb to the tomb” verskyn in 1990 in Suid-Afrika. In 1977 kry hy erkenning vir sy gedig, “Salaam Abduraghman”, oor ’n jong man wat deur onlustepolisie in sy ouers se winkel in Ravensmead doodgeskiet is. Sy gedigte word ook opgeneem in die versamelbundels “The Return of the Amasi Bird”, “I Qabane Labantu”, “Optog”, Gerrit Komrij se “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”, “SA in poësie”, “Nuwe verset”, “Metafore van herlewing” en “Reënboogstemme” (gedigte voorgeskryf vir hoërskoolleerlinge).Ook op prosagebied maak hy ’n bydrae. Sy liefde vir kinders lei tot die publikasie van kinderstories van hom in 1986 in Die Burger Ekstra. Hierdie stories het ingesluit “Bolletjies die skilpad loop weg”, “Kapat, die flukse ponie”, “Meeutjie en Gysie neem die huis op horings”, “Olifant buig die knie voor Leeu” en “Tuinwerk bied uitkoms vir Boetie”. Hy publiseer self die kortverhaalbundel “Die gazoem vannie township”, wat stories bevat wat hy al sedert 1975 geskryf het. Al die verhale speel in die township af en beeld hierdie mense se lewens en ervarings uit, met die swaarkry, vreugde, probleme, geweld en humor wat eie is aan hierdie leefwyse. Dit lewer verslag oor toestande voor en na apartheid en demonstreer dat die lewe vir die gewone arbeidersgesin nie noodwendig na 1994 verander het nie. “Rondom die Sixfooter”, wat in ’n begraafplaas afspeel, is een van die hoogtepunte. Sy kortverhaal “Juffrou Bester en Boelie, die boikotter” word opgeneem in die versamelbundels “Uit die kontreie vandaan” en “Die Afrikaanse kortverhaalboek”. In hierdie verhaal het die politieke onluste tydens apartheid ’n impak op Juffrou Bester se klas, met Boelie wat die ander standerd ses kinders beïnvloed om die klasse te boikot, die karre met klippe te gooi en bande aan die brand te steek. Dit is ’n uitbeelding van wat in die townships aangegaan het tydens die onluste wat deur die kinders aangevuur en beheer is. “Koos van der Merwe se ma” word opgeneem in “Kruis en dwars” en “Broe’, wie spoek soe?” in Charles Fryer se “Van spoke gepraat”. Ander kortverhale word ook opgeneem in kortverhaalbundels soos “Taxi” en “Mense is mense”. Ten tye van sy dood is hy besig om te skryf aan nog kortverhale en ’n jeugroman.Hy skryf verskeie dramas waarin hy die sosiale, politieke en ekonomiese toestande van die apartheidstyd aan die kaak stel. Hierdie dramas sluit in “Township-kleigoed”, “Distrik Ses”, “Township-worries” (wat almal reeds in die tagtigerjare deur die Township Players in Elsiesrivier opgevoer is), “Thoko en Bonsi” en “Thandiwe”. Die New Nation-toneelgeselskap in Lavender Hill in Kaapstad bring in September 1993 sy drama, “Die Koeksusters”, in die NG Sendingkerk op die planke. Die drama is gebaseer op ’n ware verhaal van twee gesinne wat gedwing word om weens die Wet op Groepsgebiede uit Parow te trek. In 2004 word “Die gazoem vannie township” vir die toneel verwerk en by die Suidoosterfees in Kaapstad opgevoer. Hy voltooi ook ’n boek oor die lewe van die kunstenaar Rappin’ Donkey (Ameen Levy), wat tot ’n musiekblyspel verwerk word.