cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Akwaponika
Lewende komponente
'n Akwaponiese stelsel hang af van die verskillende lewende komponente suksesvol te werk. Die drie belangrikste live komponente is plante, vis (of ander akwatiese wesens) en bakterieë. Sommige stelsels sluit ook bykomende live komponente soos wurms.
Plante
Baie plante is geskik vir akwaponiese stelsels, alhoewel wat werk vir 'n spesifieke stelsel hang af van die volwassenheid en die voorraaddigtheid van die vis. Hierdie faktore het 'n invloed op die konsentrasie van voedingstowwe uit die vis afvalmateriaal, en hoeveel van dié voedingstowwe beskikbaar is aan die plant wortels via bakterieë.
Ander plante, soos tamaties, komkommers, en soetrissies, het hoër voedingsbehoeftes en sal net goed doen in volwasse akwaponiese stelsels wat 'n hoë voorraaddigtheid van die vis het.
Plante wat algemeen in slaaie gebruik word het die grootste sukses in akwaponika, insluitend komkommers, salotte, tamaties, blaarslaai, chiles, soetrissies, rooi slaai uie en sneeu ertjies.
Sommige winsgewende plante vir akwaponiese stelsels sluit chinese kool, blaarslaai, basilie, rose, tamaties, okra, spanspek en soetrissies.
Ander spesies van groente wat goed groei in 'n akwaponiese stelsel sluit in bronkors, basilie, koljander, pietersielie, sitroengras, salie, bone, ertjies, koolraap, taro, radyse, aarbeie, spanspekke, uie, rape, witwortels, patat, blomkool, kool, broccoli, en eiervrug sowel as die choys wat gebruik word vir roerbraai.
Vrugdraende plante soos spanspekke of tamaties, en plante met hoër nutrientbehoeftes moet hoër voorraaddigtheid van vis hê en dus meer volwasse tenks om genoeg voedingstowwe te verskaf.
Vis (of ander akwatiese wesens)
Varswater vis is die mees algemene akwatiese diere wat ingesamel word met behulp van akwaponika, hoewel varswater kreef en garnale is ook soms gebruik. Daar is'n tak van akwaponika met behulp van soutwater vis, die sogenaamde soutwater akwaponika. Daar is baie spesies van warmwater en kouewater vis wat goed aanpas in akwakultuur stelsels.
In die praktyk is tilapia die mees gewilde vis vir huis- en kommersiële projekte wat bedoel is om eetbare vis te voorsien, want dit is 'n warmwater vis spesie wat oorbevolking en die verandering van water toestande kan hanteer. Barramundi, silwer baars, paling-stert baber of tandanus baber, jade baars en Murray kabeljou word ook gebruik. Vir 'n gematigde klimaat waar daar nie die vermoë of die begeerte om die temperatuur van die water in stand te hou nie, is blouwangsonvis en baber  geskikte visspesies vir die huisstelsels.
Koi en goudvis kan ook gebruik word, as die vis in die stelsel nie eetbaar hoef te wees nie.
Ander geskikte vis sluit in kanaal baber, reënboog forel, baars, algemene karp, Arktiese char, largemouth baars en gestreepte baars.
Bakterieë
Nitrifikasie, die aerobiese omskakeling van ammoniak na nitrate, is een van die belangrikste funksies in 'n akwaponiese stelsel omdat dit die giftigheid van die water vir die vis verminder, en maak dit moontlik vir die plante om die gevolglike nitraat verbindings te verwydervir voeding. Ammoniak word steeds vrygestel in die water deur die uitskeiding en kieue van die vis as 'n produk van hul metabolisme, maar moet gefiltreer word uit die water omdat hoër konsentrasies van ammoniak die dood van die visse kan veroorsaak. Alhoewel plante ammoniak uit die water tot 'n mate kan absorbeer, word nitrate makliker geassimileer, en sodoende verminder dit effektief die giftigheid van die water vir die vis. Ammoniak kan omskep word in ander stikstofhoudende verbindings deur middel van gesamentlike gesonde bevolkings van:
Biofiltrering
In 'n akwaponiese stelsel is die bakterieë verantwoordelik vir die omskakeling van ammoniak na bruikbare nitrate vir die plante om 'n biofilm te vorm op alle soliede oppervlakke deur die hele stelsel wat in konstante kontak is met die water. Die onderwater wortels van die groente het saam 'n groot oppervlakte waar baie bakterieë kan ophoop. Saam met die konsentrasies van ammoniak en nitriete in die water, bepaal die oppervlakte die spoed waarmee nitrifikasie plaasvind. Sorg vir hierdie bakteriële kolonies is belangrik om die volle assimilasie van ammoniak en nitriete te reguleer. Dit is die rede waarom die meeste akwaponiese stelsels 'n biofiltrering eenheid insluit, wat help om die groei van hierdie mikro-organismes te fasiliteer. Omdat die nitrifikasie proses die water versuur, kan nie-yster basisse soos kaliumhidroksied of kalsiumhidroksied bygevoeg word vir die neutralisering van die water se pH as onvoldoende hoeveelhede natuurlik teenwoordig is in die water om 'n buffer te voorsien teen die versuring. Daarbenewens, verkiesde minerale en voedingstowwe soos yster kan bygevoeg word bykomend tot die visafval wat dien as die belangrikste bron van voedingstowwe aan plante.
'n Goeie manier om te werk te gaan met vaste stowwe wat opbou in akwaponika is die gebruik van wurms, wat soliede organiese materiaal vloeibaar maak, sodat dit gebruik kan word deur die plante-en/of ander diere in die stelsel. Vir 'n slegs 'n wurmgroeiende metode, sien asseblief Vermiponics.
Werking
Die vyf belangrikste insette tot die stelsel is water, suurstof, lig, voer gegee aan die akwatiese diere, en elektrisiteit om die water te pomp, filtreer, en oksineer. Kuit of braai kan bygevoeg word om volgroeide vis wat geneem word uit die stelsel te vervang en sodoende 'n stabiele stelsel te behou. In terme van die uitsette, 'n akwaponiese stelsel kan voortdurend plante lewer soos groente gekweek in hidroponika, en eetbare akwatiese spesies wat in 'n akwakultuur verbou is. Tipiese verhoudings is .5 1 vierkante voet van groei ruimte vir elke 1 VSA gal (3.8 L) van akwakultuur water in die stelsel. 1 VSA gal (3.8 L) van die water kan ondersteun tussen .5 lb (0.23 kg) en 1 lb (0.45 kg) van die vis voorraad afhangende van deurlugting en filtrasie.
Tien primêre beginsels vir die skep van suksesvolle akwaponiese stelsels is uitgereik deur Dr James Rakocy, die direkteur van die akwaponiese navorsing-span by die Universiteit van die Virgin Eilande, gebaseer op uitgebreide navorsing wat gedoen is as deel van die Landbou-Eksperiment Stasie akwakultuur program.
Voedingsbron
Soos in die meeste akwakultuur-gebaseerde stelsels, voorraad voer bestaan dikwels uit vismeel afgelei van laer-waarde spesies. Deurlopende uitputting van wilde vis voorrade maak hierdie praktyk nie volhoubaar nie. Organiese vis voeding kan bewys word om 'n lewensvatbare alternatief te wees wat hierdie kommer verlig. Ander alternatiewe sluit in om paddaslyk te verbou met 'n akwaponiese stelsel wat dieselfde vis voed wat groei in die stelsel, oortollige wurms gegroei van vermiculture kompos, wat voorberei is met behulp van kombuis stukkies, sowel as groeiende swart soldaat vlieg larwes te voed aan die vis om gebruik te maak van kompos larwes.
Watergebruik
Akwaponiese stelsels sal nie tipies water afskei of ruil gedurende normale werking, maar in plaas daarvan hersirkuleer en hergebruik dit die water baie effektief. Die stelsel berus daarop om die verhouding tussen die diere en die plante in 'n stabiele akwatiese omgewing te handhaaf wat 'n minimum  fluktuasie in die omringende voedingstowwe en suurstof vlakke beleef. Water word bygevoeg net om water wat verloor word deur absorpsie en transpirasie deur die plante, verdamping in die lug van oppervlak water, wat oorloop van die stelsel van reënval, en die verwydering van biomassa soos afgesakte soliede afval van die stelsel, te vervang. Dit maak voorsiening vir akwaponiese produksie van beide gewasse en vis in gebiede waar water of vrugbare grond skaars is. Akwaponiese stelsels kan ook gebruik word om beheerde vleiland omstandighede na te boots. Geboude vleilande kan nuttig wees vir biofiltrasie en behandeling van tipiese huishoudelike riool. Die voedingstof-gevulde oorloop water kan opgehoop word in die opvangtenks, en weer gebruik word om groei van gewasse geplant in die grond te versnel, of dit kan terug gepomp word in die akwaponiese stelsel om die water vlak aan te vul.
Energie gebruik
Akwaponiese installasies maak in wisselende grade staat op mens-gemaakte energie, tegnologiese oplossings, en omgewingsbeheer, om hersirkulasie en water/omringende temperature te handhaaf. Maar, as 'n stelsel ontwerp is met energie besparing in gedagte, kan die gebruik van alternatiewe energie en om die aantal pompe te beperk deur die water te laat afwaarts vloei so veel as moontlik, dit hoogs energie-doeltreffend maak. Terwyl versigtige ontwerp die risiko van akwaponika verminder, kan akwaponiese stelsels veelvuldige "enkele punte van mislukking " hê waar probleme kan opduik, soos 'n kragonderbreking of 'n pyp verstopping wat kan lei tot 'n totale verlies van die vis voorraad.
Huidige voorbeelde
Die Karibiese eiland van Barbados het 'n inisiatief geskep wat mense aanmoedig om akwaponiese stelsels by die huis te begin, met inkomste wat gegenereer word deur die verkoop van produkte aan toeriste in 'n poging om die groeiende afhanklikheid van ingevoerde kos te verminder.
- Dakota Kollege by Bottineau in Bottineau, Noord-Dakota het 'n akwaponiese program wat studente die vermoë gee om 'n sertifikaat of 'n AAS graad in akwaponika te verwerf.
Sardynloop
Die sardynloop, ook genoem sardientjieloop, van Suider-Afrika vind gewoonlik jaarliks plaas vanaf Mei tot Julie wanneer miljarde sardientjies – of, meer spesifiek, die Suid-Afrikaanse sardyn (Sardinops sagax) – kuit skiet in die koel waters van die Agulhasbank en noordwaarts beweeg langs die ooskus van Suid-Afrika. Die groot getalle sardiens veroorsaak frenetiese vreetsessies onder roofvisse – en voëls langs die kuslyn.
Akwaponika
Huidige voorbeelde
In Bangladesj, die wêreld se mees digbevolkte land, gebruik die meeste boere landbouchemikalieë om voedsel produksie en raklewe te verbeter, al het die land geen standaarde vir veilige vlakke van chemikalieë in voedsel wat vir menslike verbruik dien nie. Om hierdie probleem te bestry, het 'n span gelei deur Professor Dr. M. A. Salam by die Departement van Akwakultuur van Bangladesj Landbou-Universiteit, Mymensingh planne vir 'n lae-koste akwaponiese stelsel wat chemiese-vrye produkte en vis voorsien vir mense wat in ongunstige klimaatstoestande soos die soutgehalte geneigde suidelike gebied en die vloed-sensitiewe haor gebied in die oos-streek. Dr. Salam se werk innoveer 'n vorm van bestaansboerdery vir mikro-produksie doelwitte aan die gemeenskap en privaat persone, terwyl die ontwerp van die werk deur Chowdhury en Graff uitsluitlik gemik op die kommersiële vlak, die laaste van die twee benaderings neem voordeel van ekonomie van skaal.
Sardynloop
Die loop, met miljoene individuele sardientjies, vind plaas wanneer 'n koue seestroom noordwaarts vloei van die Agulhasbank af in die rigting van Mosambiek, waar dit die kuslyn verlaat en verder ooswaarts beweeg in die Indiese Oseaan.
Akwaponika
Huidige voorbeelde
Met meer as 'n derde van die Palestynse landbougrond in die Gazastrook in 'n buffer sone verander deur Israel, is 'n akwaponiese tuinmaak stelsel ontwikkel wat geskik is vir gebruik op die dakke in Gaza Stad.
Daar is 'n verskuiwing in die rigting van gemeenskap integrasie van akwaponika, soos die nie-winsgewende stigting Groeiende Krag wat vir Milwaukee jeug werksgeleenthede en opleiding bied, terwyl hulle kos groei vir hul gemeenskap. Die model het tot gevolg gehad dat verskeie satelliet-projekte ontstaan in ander stede soos New Orleans waar die Viëtnamese visserman gemeenskap gely het onder die Deepwater Horizon oliestorting, en in die Suid-Bronx in New York Stad.
Sardynloop
Die sardynskole is dikwels meer as 7 km lank, 1.5 km breed en 30 meter diep en is duidelik sigbaar vanuit opsporingsvliegtuie of van die oppervlak.
NG gemeente Jansenville
Die NG gemeente Jansenville was die eerste van altesaam sewe gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk wat in 1855 gestig is en is daarom die 61ste oudste gemeente in die hele Kerk en die 13de oudste gemeente in die Sinode van Oos-Kaapland. Die NG gemeente Middelburg, Kaap, het in 2010 met sy dogtergemeente Middelburg-Uitsig saamgesmelt as Middelburg-Karoo en daardie jaartal word sedertdien as sy stigtingsdatum aandui, want Jansenville een plek laat opskuif het.
Die NG gemeente Murraysburg en Aberdeen, ook albei in die Ring van Graaff-Reinet, is ook in die jaar 1855 gestig. Die ander vier gemeentes is almal in die huidige Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland, naamlik Ceres, Sutherland, Heidelberg, Wes-Kaap en Simonstad, wat later as Vishoek sou bekend staan.
Akwaponika
Huidige voorbeelde
Akwaponiese tuiniers van regoor die wêreld is besig om in aanlyn gemeenskap webwerwe en forums hul ervarings te deel en om die ontwikkeling van hierdie vorm van tuinmaak sowel as die skep van 'n uitgebreide hulpbronne oor hoe om tuis stelsels te bou te bevorder.
Sardynloop
Sardientjies groepeer saam wanneer hulle bedreig word. Hierdie instinktiewe gedrag is 'n verdedigingmeganisme aangesien individue makliker gevang en geëet word as groot groepe.
Akwaponika
Huidige voorbeelde
Onlangs het akwaponika begin beweeg in die rigting van binnenshuise produksie stelsels. In stede soos Chicago, gebruik entrepreneurs vertikale ontwerpe om voedsel die hele jaar deur te groei. Hierdie stelsels kan gebruik word om voedsel die hele jaar deur te groei met minimale of geen afval.
NG gemeente Jansenville
Agtergrond
Die koloniale sekretaris het die stigting van 'n nuwe dorp op 7 Desember 1857 goedgekeur. Die erwe is reeds op 10 Februarie opgeveil. Die dorp is aangelê op die plaas Vergenoegd van P.J. Fourie, wat hy vir dié doel beskikbaar gestel het. Dié plaas lê aan die oewers van die Sondagsrivier. Hy was ook lid van die eerste kerkraad en het gesorg vir 'n sogenaamde kerkhuis waarin dienste aanvanklik gehou is.
Die dorp is Jansenville genoem ter ere van genl. J.W. Janssens, goewerneur van die Kaapkolonie tydens die Bataafse bewind van (1803–1806) en ook die laaste Hollandse goewerneur aan die Kaap. Dit is nie bekend waarom juis dié naam gekies is en waarom die tweede en derde "s" in sy van weggelaat is nie. Hy het met die dorp en gemeente niks te doen gehad nie omdat albei eers 'n halfeeu ná sy uitdienstreding tot stand gekom het.
Akwaponika
Huidige voorbeelde
Daar is verskeie modulêre stelsels gemaak vir die publiek wat gebruik maak van akwaponiese stelsels om organiese groente en kruie te produseer, en bied terselfdertyd binnenshuise dekor. Hierdie stelsels kan dien as 'n bron van kruie en groente binnenshuis. Universiteite bevorder navorsing op hierdie modulêre stelsels soos hulle meer gewild word onder stedelinge.
Sardynloop
Oorsake van die sardienloop
Die sardynloop is vanuit 'n ekologiese oogpunt steeds grootliks onverstaanbaar. Daar is verskeie hipoteses, sommige teenstrydig, wat probeer verduidelik hoekom en hoe die loop plaasvind.
NG gemeente Jansenville
Agtergrond
Ds. Smith was nie net die vader van die gemeente Jansenville nie, maar het ook tydens die lang vakature van sowat 19 jaar sedert die afstigting toe die gemeente herderloos was, nog tot 1862 as konsulent opgetree.
Leraars
Eers op 20 April 1873 is die eerste leraar in die gemeente bevestig in die persoon van ds. Carl Theodorus Muller, wat in die voorafgaande 12 jaar leraar was van die NG gemeente Pearston, ook daardie gemeente se eerste leraar. Hy is voorlopig vir 'n tydperk van vyf jaar beroep en dis merkwaardig dat hy aan die einde van dié tyd in die ouderdom van 43 jaar oorlede is. Sy opvolger, ds. J.G. Kriel, ouer broer van ds. Abraham Kriel, is ná twee jaar in dieselfde ouderdom heengegaan. Van ds. Kriel skryf eerw. Andries Dreyer, wat in 1930 verantwoordelik sou wees vir 'n gedenkboek ter viering van die gemeente Jansenville se 75-jarige bestaan, in Ons Kerk Album van 1917: Hy was 'n baie ywerige dienskneg van God – deeglik in wat hy gedoen het, getrou in sy ampsbediening, ernstig in sy prediking, kragtig in die gebed, "terwijl rustigheid en kalmte de blijkende kenmerken van den vrede zijner ziel waren".
Die derde leraar, ds. J.A. Joubert, is op 30 Desember 1882 bevestig en is ná 12 jaar op 27 Augustus 1894 tot hoër diens opgeroep nadat hy 'n koue opgedoen het in die uitvoering van sy pligte. So is die eerste drie leraars almal op jeugdige ouderdom in die gemeente oorlede.
Die vierde leraar, van 1895 tot 1898, was ds. (later prof.) N.J. Brümmer. Hy het, nadat hy in 1894 gelegitimeer is, na Edinburgh in Skotland gegaan en deurloop die kursus vir D.Phil. Daarna is hy na Leipzig, Duitsland, waar hy al sy aandag aan eksperimentele sielkunde onder prof. Wundt gewy het. Hierna word hy as predikant na Suid-Afrika beroep en omdat daarop aangedring is dat hy dadelik moes kom, het hy die doktorsgraad laat vaar en gaan arbei in die uitgestrekte gemeente Jansenville, destyds bekend om sy groot getal armblankes. Hy werk drie jaar lank ywerig aan die opheffing van die armes en stig ook skole. Op Jansenville trou hy met mej. Stegmann, wat vir hom 'n groot steun in sy maatskaplike opheffingswerk was. Hy vertrek in 1899 na die NG gemeente Drieankerbaai, en aanvaar in 1911 sy demissie sodat hy 'n professoraat aan die Kweekskool op Stellenbosch kon aanvaar. Prof. Brümmer is op 13 Mei 1947 oorlede.
Ds. J.P. Burger was leraar van 1899 tot 1905 tydens die moeilike jare van die Tweede Vryheidsoorlog en word op 10 Maart 1906 opgevolg deur ds. I.P. van Heerden, wat soos die eerste drie leraars, in die amp oorlede is toe hy sterf op 20 Februarie 1924.
Sardynloop
Oorsake van die sardienloop
'n Onlangse interpretasie van die oorsake is dat die sardynloop waarskynlik (meeste jare, indien nie elke jaar nie) 'n seisoenale reproduktiewe migrasie is van 'n geneties kenmerkende sardyn subbevolking wat langs die kus beweeg van die oostelike Agulhasbank na die kus van KwaZulu-Natal.
Munisipaliteite van Indre
Indre (36) (IPA: ɛ̃dʁ, Oksitaans: Endre) is 'n Franse département van die gewes Centre-Val de Loire wat vernoem is na die rivier Indre. Dit bestaan uit vier Arrondissements met 13 Kantons (Frans cantons) en 241 Munisipaliteite (Frans communes) (data soos op 1 Januarie 2019).
Sardynloop
Oorsake van die sardienloop
Die migrasie is beperk tot die aanlandige waters as gevolg van die sardyne se voorkeur vir koeler water en die sterk, warm aflandige Agulhasstroom, wat in die teenoorgestelde rigting van die migrasie vloei; die loop is op sy sterkste net af van die vastelandsbank af.
NG gemeente Jansenville
Leraars
Van Junie 2009 het dr. Tienie Strydom, ’n voormalige dosent aan die Teologiese Fakulteit van die Universiteit van die Vrystaat (1983–2003) wat weens ernstige gesondheidsprobleme noodgedwonge met vroeë pensioen moes gaan, in 'n voltydse kontrakpos in die gemeente gewerk nadat sy gesondheid genoegsaam verbeter het. In Desember 2011 het hy egter na Johannesburg verhuis.
Ds. A.P. Morgenthal
Ds. AP Morgenthal is op 27 Desember 1911 op Middelburg, Kaap gebore en het van 1937 tot 1969 vyf gemeentes bedien voor hy die eerste keer afgetree het. Sy bediening in die NG Kerk het begin toe hy as proponent in die NG gemeente Grahamstad gewerk het. Op 5 November 1938 is hy as hulpprediker in die NG gemeente Port Elizabeth-Sentraal bevestig met opdrag die bediening in Newton Park. Op 9 September 1939 is hy in die NG gemeente Pearston bevestig waar hy bykans vier jaar lank die Woord bedien het. Hy het dié gemeente as sy eerste liefde beskou vanweë sy afkoms uit die Karoo.
Sardynloop
Oorsake van die sardienloop
Die teenwoordigheid van eiers teen die KwaZulu-Natalse kus dui daarop dat sardyne vir 'n paar maande daar bly, en hul terugkeermigrasie gedurende die laatwinter en begin van die lente is byna altyd onopmerklik, want dit gebeur waarskynlik op dieptes waar die water is koeler as op die oppervlak.
NG gemeente Jansenville
Geboue
Daar kan nie vandag meer vasgestel word wanneer die eerste kerkgebou opgerig is nie. In die kerkraadsnotule van 16 Februarie 1862 staan wel dat die voorsitter 'n rekening voorgelees het van die heer Crouch vir die bedrag van £32 5 s. deur die gemelde heer ingelewer vir die herstel van die kerkgebou. Die huidige kerkgebou, net soos dié op die nabygeleë Willowmore ontwerp deur die uit Duitsland afkomstige argitek Carl Otto Hager, is in Junie 1885 in die tyd van ds. Joubert ingewy. Anders egter as die NG gemeente Willowmore wat sy Hager-kerk in die jare sestig laat sloop en met 'n moderne gebou vervang het, het die gemeente Jansenville sy kerk, wat tot 'n nasionale gedenkwaardigheid verklaar is is bewaar.
Die kerk het ’n buitengewone kloktoring wat los van die gebou staan en vandag nog gelui word. Binne-in die kerk word die Fourie-Familiebybel in ’n glaskas bewaar. Dis deur Sid Fourie geskenk en bevat die handgeskrewe familiegeskiedenis van die Fouries in Suid-Afrika. Dis na bewering een van die oudste Hollandse Bybels in die land. Sid Fourie, ’n seun van die dorp wat net st. 8 gehad het maar as buitengewoon intelligent beskryf is, het die Jansenville Chronicle in 1918 gekoop en was 45 jaar lank die redakteur. Dié koerant, later deel van die uitgewersgroep Graaff-Reinet Advertiser, wat 13 gemeenskapskoerante in die Karoo uitgegee het, moes in 2000 sluit toe die groep en daarmee saam al 13 koerante vou. Die Graaff-Reinet Advertiser het egter voorbestaan toe dit uitgekoop is deur Group Editors van George.
Fourie het 25 jaar in die dorpsraad gedien, waarvan hy 15 jaar burgemeester was. Tydens sy dienstyd het Jansenville elektrisiteit, ’n vliegveld en duisende bome gekry. Hy het talle boeke geskryf, die wêreldwyd gereis, enkele jong mense van Jansenville se universiteitstudie betaal, sowat 35 gehelp om in die buiteland te gaan reis en sy huis aan die dorp nagelaat. Dit huisves vandag die Jansenville-dorpsmuseum.
Die eerste pastorie is in 1875 voltooi en later is 'n ander aangekoop. Die eerste kerkgebou en die ou pastorie het teen 1952 as Goeie Hoop-losieshuise gedien, die kerk vir seuns en die pastorie vir meisies.
Afstigtings
Die NG gemeente Waterford is in 1919 van die moedergemeente Jansenville afgestig en die NG gemeente Klipplaat in 1944, hoewel die leraar van die moedergemeente, ds. J.A. Van Zyl le Roux, 'n waarskuwende woord oor laasgenoemde afstigting laat hoor het. Albei dié dogtergemeentes het teen 2013 tot van die twee kleinste gemeente in die Sinode van Oos-Kaapland gekrimp, Waterford met 47 belydende lidmate en Klipplaat met 40. Derde kleinste was NG gemeente Nieu-Bethesda, ook in die Ring van Graaff-Reinet, met 58 belydende lidmate. Jansenville se twee dogtergemeentes was toe al jare reeds vakant.
Geskiedskrywing
Eerw. Andries Dreyer het in 1930, met die viering van die gemeente se eerste driekwarteeu, die ''Gedenkboek van Jansenville, geskiedkundige oorsig van die 75-jarige bestaan van die plaaslike Ned. Geref. Kerk'' die lig laat sien. Dit het 80 bladsye beslaan, is geïllustreer en op Stellenbosch gedruk. Met die honderdjarige bestaan van die gemeente in 1955 het daar nie weer 'n gedenkboek verskyn nie. Sid Fourie het wel die dorp se geskiedenis baie jare later behandel in sy Turning Back the Pages – Jansenville – The Story of a Noorsveld Town and District. Die Noorsveld waarna in die titel verwys word, is geleë ten noorde van Soutpansnek in die Witteberge tussen Jansenville en Pearston en staan ook bekend as Jansenville Noorsveld. Die Noorsveld het sy naam te danke aan die noorse (Euphorbia enopla) wat gedurende strawwe droogtes stukkend gekap en as voer vir vee gebruik word nadat die dorings afgebrand is.
Munisipaliteite van Indre
Sien ook: Kantons van Indre
Wysigings aan munisipaliteite sedert die reorganisasie van die kantone
2016:
2019:
Sardynloop
Oorsake van die sardienloop
Sommige jare blyk daar nie 'n sardynloop te wees nie. Dit kan wees omdat dit nie waargeneem word deur kuswaarnemers nie, óf omdat dit regtig nie plaasvind nie, as gevolg van hoë watertemperature en/of ander hidrografiese hindernisse. Die migrasie kan ook verder en dieper aflandig plaasvind weens ongewone omstandighede.
Oseanografiese veranderlikes en sardienteenwoordigheid
Sommige oseanografiese veranderlikes is nuttig in die beskrywing van die toestande wat sardienteenwoordigheid beïnvloed.
Ander toestande wat verband hou met sardienteenwoordigheid is:
Roofdiere
Dolfyne (na raming tot soveel as 18 000 in getal), meestal die gewone dolfyn (Delphinus capensis), is grootliks verantwoordelik vir die aankeer van die sardientjies in groepe wat "aasballe" genoem word. Hierdie aasballe kan 10-20 meter groot wees in deursnee en uitbrei tot 'n diepte van 10 meter. Die aasballe se formasie is van korte duur en bestaan selde langer as 10 minute. Sodra die sardientjies bymekaargejaag is, slaan haaie (hoofsaaklik die bronshaai), voëls (soos die Kaapse malgas), en Bryde se walvisse munt uit die geleentheid.
Kaapse pelsrobbe volg die skole langs die Oos-Kaapse kuslyn so ver as Port St. Johns.
Roofdiere as voorspellers van sardynteenwoordigheid
Die Kaapse malgas is die roofdierspesie wat ten nouste verband hou met sardynteenwoordigheid langs die Oos-Kaap en KwaZulu-Natalse kus en is die mees bruikbare aanduiding van die sardynloopaktiwiteit.
Haaie en groot roofvisse se teenwoordigheid word ook sterk geassosieer met sardynteenwoordigheid tydens die loop, maar omdat hul moeilik waargeneem word op die oppervlak, is hulle nie so nuttig as 'n voorspeller van sardynteenwoordigheid nie.
Die langslandige teenwoordigheid van gewone dolfyne langs die ooskus gedurende die winter, is beduidend van sardyne en gewone dolfyne kan beskou word as die derde mees bruikbare spesie vir voorspelling.
Die plaaslike stompneusdolfyn  assosieer nie met die sardynloop nie, terwyl die migrerende dolfyne dit wel doen. Dit kan verklaar waarom die stompneusdolfyn minder geneig is om sardynteenwoordigheid te voorspel.
Toerisme
Die KwaZulu-Natalse Haaibestrydingsraad en East Coast Radio, fasiliteer 'n "sardienloopblitslyn", wat inligting verskaf oor die posisie en beweging van die sardynskole. Die inligting is ook op die internet beskikbaar.
Vissery
Die sardynloop ondersteun kleinskaalse, seisoensvissers wat met treknette van die strand af vang.
Geskiedenis
Die oudste bekende rekord van die loop is 'n vermelding in die Natal Mercury koerant van 4 Augustus 1853. Meer onlangs was dit die onderwerp van dokumentêre programme (bv. die BBC se Nature's Great Events) en in gedrukte populêre media (bv. National Geographic).
Granaat (vrug)
Granaat, botaniese naam Punica granatum, is 'n vrugdraende bladwisselende struik of klein boom wat tussen 5 en 8 m (16-26 vt) hoog word. In die Noordelike Halfrond is die vrugte tipies in seisoen van September tot Februarie en in die Suidelike Halfrond van Maart tot Mei. As ongeskonde arils of sap, word granate gebruik in kook, bak, maaltydgarnering, sapversnitte, smoothies, en alkoholiese drank, soos skemerkelkies en wyn.
Die granaat het ontstaan in die streek van Iran na die noorde van Indië, en is sedert antieke tye in die Middellandse See-streek verbou. Dit is in Latyns-Amerika en Kalifornië ingevoer deur die Spaanse setlaars in 1769.
Anschluss
Ná die Eerste Wêreldoorlog, en met die ontstaan van die Eerste Oostenrykse Republiek, is nuwe lewe in die Groot-Duitse gedagte geblaas. Referenda in Oostenrykse provinsies toon dat ten minste driekwart van die bevolking ten gunste van 'n aansluiting met Duitsland is. Die Franse dreig met sanksies as die referenda in die toekoms sou voortgaan, en Oostenryk begin om as 'n selfstandig land te funksioneer.
Oostenryk het reeds vanaf die jare twintig 'n eie Naziparty gehad. Aangemoedig deur Hitler se demagogiese radio-uitsendings, begin die Oostenrykse Nazi's hul land te terroriseer, 'n situasie wat ná hul opgang tydens die verkiesing van April 1932 vererger. In reaksie op die opkoms van die Oostenrykse Nazi's voer kanselier Engelbert Dollfuss 'n diktatoriale bestel, wat op die fascistiese Italië geskoei is. Die moord op Dollfuss (25 Julie 1934) en vele van sy aanhangers maak dit vir die Oostenrykse Nazi's moontlik om die land polities en kultureel te oorheers. Die staatsgreep misluk egter en Dollfuss is deur Kurt von Schuschnigg opgevolg. Die verhouding met Italië, Engeland en Frankryk is nou ernstig geskend, terwyl Hitler nog nie gereed was vir 'n inval nie. Hitler was woedend vir die Oostenrykse Nazi's, wat hy as "amateurs" bestempel het. Schuschnigg was egter bewus van die benarde situasie en het hom met sy buurland probeer versoen.
As gevolg van toenadering tussen Mussolini en Hitler verloor Oostenryk die Italiaanse steun in 1936. Frankryk en die Verenigde Koninkryk bied ook geen oplossings nie. In Maart 1938 vererger die druk. Schuschnigg besoek Hitler en word blatant deur hom geïntimideer. Onder druk van Hitler word die Oostenrykse Nazi, Arthur Seyss-Inquart, as minister van Binnelandse Sake in die regering aangestel. Ná afpersing deur Hitler tree Schuschnigg op 11 Maart 1938 af, waarna die Nazileier Seyss-Inquart op 12 Maart 1938 tot kanselier van Oostenryk aangestel is. Sy eerste daad was om op 12 Maart 'n telegram te stuur waarin hy Duitsland versoek om hulle weermag te gebruik "om vrede en veiligheid te bring … en om bloedvergieting te voorkom".
Op 12 Maart 1938 trek Duitse troepe Oostenryk binne. Geen teenstand word gebied nie en die troepe word met blomme en 'n gejuig begroet. Die koördinasie tussen die troepe was egter nie na wense nie. Die flaters wat tydens die inval gemaak is kon deurslaggewend gewees het as die Oostenrykers hulle sou verset. Hitler steek die middag die grens by Braunau, sy geboorteplek, oor. Die aand kom hy in Linz, sy lieflingstad, aan. Die werklike besetting van Oostenryk het drie dae geduur.
Op 13 Maart 1938 proklameer Hitler die aansluiting van Oostenryk by Duitsland. Oostenryk is onder die naam Ostmark as 'n provinsie van Duitsland ingelyf. Op dieselfde dag vind 'n referendum onder Duitse toesig plaas, wat oorweldigend ten gunste van die aansluiting was. Die verkiesing is egter nie as vry en regverdig beskou nie. Op 10 April is 'n tweede referendum gehou, waarin die Oostenrykers gevra is of hulle na die Duitse Ryk wou terugkeer. Die uitslag was 'n duidelike ja. Ná die Tweede Wêreldoorlog was die algemene siening egter dat die Nazi's die uitslag gemanipuleer het. Die uitslag was immers 99% "ja", 'n ongeloofwaardig hoë persentasie. Dit kan egter nie ontken word dat baie Oostenrykers die Anschluss verwelkom het, of ten minste die beste daarvan wou maak nie.
Arrondissement
Die term arrondissement is afgelei van die Franse woord arrondir ("afrond") en verwys na die administratiewe onderverdeling van 'n Franse département, 'n Belgiese provinsie en 'n aantal stede in die Kanadese provinsie Quebec. In Frankryk word die term ook as 'n vertaling vir soortgelyke administratiewe verdelings van byvoorbeeld buitelandse stede soos Moskou en Wene gebruik.
Frankryk
Daar bestaan 342 arrondissemente in Frankryk. Die hoofstad (Frans: chef-lieu) van 'n arrondissement is die onderprefektuur (Frans: sous-préfecture), met 'n onderprefek as hoof van die plaaslike administrasie. Die arrondissemente is verder verdeel in kantons (Frans: cantons), terwyl die kantons uit die verskillende munisipaliteite (Frans: commune, wat stede en dorpe insluit) bestaan.
Groot Franse stede soos Parys, Marseille, Bordeaux en Lyon is ook in sogenaamde kommunale arrondissemente verdeel wat administratief gelykstaan aan kantons.
België
België is in administratiewe opsig verdeel in geweste, provinsies, arrondissemente en munisipaliteite.
Quebec
'n Aantal stede in die Franstalige Kanadese provinsie Quebec is verdeel in arrondissemente. Hierdie administratiewe verdeling bestaan in Montreal, Gatineau, Quebecstad, Saguenay, Longueuil, Sherbrooke, Cookshire-Eaton, Grenville-sur-la-Rouge, Lévis en Métis-sur-Mer. Ook die eilandgroep van die Magdalene-eilande is verdeel in arrondissemente.
Mariagerfjord
duimnael|400px|Mariagerfjord vanuit die suide gesien duimnael|400px|In die winter is Mariagerfjord 'n verblyf vir baie voëls 400px|duimnael|Kaart van Mariagerfjord
Mariagerfjord is met sy ongeveer 35 km (42 km stroomkanaal) die langste fjord in Denemarke. Die breedte van die Mariagerfjord wissel tussen 4½ km by sy breedste punt en 250 meter by Hadsund. Die fjord beslaan 'n gebied van ongeveer 47 km² en 'n diepte van tot 30 meter. Die fjord vorm die suidgrens van Himmerland en noordgrens van Kronjylland.
Daar word op geologiese grondslag geskat dat die fjord reeds lank voor die Ystydperk gevorm is. Tydens en ná die Ystydperk het die gletserys en smeltwater saam met die veranderinge in seevlak die fjord gevorm. Voorheen is geglo dat die fjord 'n tonneldal was. Omrede Deens enige inham 'n fjord noem, selfs strandmere, is bedink dat Mariagerfjord nie 'n werklike fjord nie, maar 'n inham is wat lyk op die förd-soort (gevorm deur afloopwater onder die yslaag; dus, 'n tonneldal).
Die Mariagerfjord is dieper op land en vlakker by die seemonding - 'n sogenaamde drempelfjord. Dit bring mee dat die binneste deel van die fjord na die bekken se kant beperkte wateruitwisseling het. Party somers het dit 'n suurstoftekort in die water en visvrektes tot gevolg.
Aan die eindpunt van die fjord kry mens Hobro, 'n bietjie meer ooswaarts aan die suidekant Mariager en baie verder aan - so 10 km vanaf die opening na Aalborgbaai - lê Hadsund, waar 'n brug die twee fjordwalle verbind. Al drie die dorpe het tydens die ontwikkeling van nywerhede 'n ekonomie gehad wat gegrond was op gemaklike water- en spoorvervoer.
Aan die suidekant van die fjordmonding het Overgård Gods, in Flemming Juncker se besit, groot grondgebied ingedam, wat vir landbou gebruik is. Daar is gesê dat die drooglegging van 1 700 tønder land 'n aansienlike uitwerking op die fjordomgewing moes gehad het. Een tønde land is ongeveer 0,5 hektaar, so 1 700 tønder land gee altesaam ongeveer 9 km². Modelberekeninge toon 'n prop in die gat wat wateruitwisseling aan die binnefjord met ong. 3% laat verminder het.
Slykgras (Spartina) is na die fjord gebring.
Die buitenste, oostelike deel van die fjord, na Hadsund se kant, vorm deel van die Natura 2000-gebiede van 14 Aalborgbaai, Randersfjord en Mariagerfjord en is sowel 'n Ramsargebied, EU-habitatgebied as voëlbeskermingsgebied.
Eksterne verwysings
Det tabte land : den store fortælling om magten over det danske landskab / af Kjeld Hansen f. 1947. – Kbh. : Gad, 2008. – 847 sider : ill. ISBN 978-87-12-04373-7
Verslag oor die agteruitgang van die Deense landskap die afgelope 250 jaar.
Oor die droogleggingsprojekte, onder meer Flemming Juncker se indammings rondom Overgaard by Mariagerfjord.
Radiopraatjie met Kjeld Hansen oor die indammingsprojekte in Mariagerfjord uitgesaai deur P1 Apropos 11.07.2008.
Moab
duimnael|240px|Die Moabbergreeks soos gesien vanaf die Jordaanvallei. Moab (Arabies: مؤاب, Hebreeus: מוֹאָב, Grieks: Μωάβ) is die historiese naam van ’n bergagtige streek in die hedendaagse Jordanië. Die gebied lê aan ’n groot deel van die oostelike oewer van die Dooie See. Daar is baie argeologiese bewyse vir die bestaan van die Koninkryk Moab, waarvan die merkwaardigste die Mesa-stele is wat vertel van die Moabitiese oorwinning oor ’n seun van koning Omri van Israel. Die hoofstad was Dibon. Volgens die Bybel het Moab dikwels gebots met sy Israelitiese bure in die weste.
Geskiedenis
duimnael|200px|links|’n Moabitiese sarkofaag in die Jordaniese Argeologiese Museum in Amman.
Die Moabiete het hulle heel waarskynlik op die hooglande oos van die Jordaanrivier gevestig. Geleerdes verskil oor of hulle een van die volke is waarna in Egipte verwys is as Sjoetoe of Sjasoe.
Ondanks min argeologiese bewyse, is dit duidelik Moab het bestaan voor die opkoms van Israel vanweë ’n enorme standbeeld wat farao Ramses II in die 13de eeu v.C. by Luxor opgerig het; daarop word Mu'ab genoem as een van die lande wat tydens ’n veldtog verower is.
Volgens die Bybel was Moab en Ammon die seuns van Lot se oudste en jongste dogter onderskeidelik, en hulle is gebore ná die verwoesting van Sodom en Gomorra. Die Bybel verwys na die Moabiete en die Ammoniete as Lot se seuns, wat gebore is ná bloedskande met sy dogters (Gen 19:37-38).
Die Moabiete het eerste die ryk hooglande oos van die Dooie See betrek, tot so ver noord as die berg Gilead waar hulle die Emiete, die oorspronklike inwoners, uit hul land verdryf het (Deut 2:11), maar hulle is self daarna suidwaarts gedwing deur Amoritiese stamme wat die Jordaan oorgesteek het. Hierdie Amoriete, wat volgens die Bybel deur koning Sihon regeer is, het die Moabiete in die land suid van die Arnonrivier beperk, en dit het hul noordgrens gevorm (Num 21:13; Rig 11:18).
Moses is in Moab dood nadat God vir hom die beloofde land gewys het en hy gehoor het hy sal dit nie binnegaan nie (Deut 34:5). Hy is op ’n onbekende plek in Moab begrawe en die Israeliete het 30 dae daar deurgebring om oor hom te rou.
duimnael|240px|Rut in die lande van Boas, deur Julius Schnorr von Carolsfeld.
Volgens Rigters was daar ná die verowering van Kanaän gemengde betrekkinge tussen Israel en Moab. In die Bybelboek Rut word vertel van goeie betrekkinge tussen Moab en Betlehem, een van die dorpe van die stam van Juda. Deur sy afstamming van Rut kan gesê word koning Dawid het Moabitiese bloed gehad. Hy het sy ouers in die sorg van die koning van die Moabiete, wat dalk sy verwante was, gelaat nadat hy van Saul gevlug het (1 Sam 22:3,4). Maar hierna was daar geen vriendskaplike betrekkinge meer nie. Die volgende keer dat Moab genoem word, was toe dit deur Dawid verslaan en aan hom onderhorig geword het (2 Sam 8:2; 1 Kron 18:2).
Ná die dood van Agab, wat volgens die Amerikaanse argeoloog en sendeling E.R. Thiele se berekening omstreeks 853 v.C. was, het die Moabiete onder Mesa teen Joram in opstand gekom. Dié het met die konings van Juda en Edom saamgespan. Volgens die Bybel het die profeet Elisa met die Israeliete gepraat en daarna het daar onverwags water uit die rigting van Edom gekom wat bloedrooi was. Dit het die Moabiete laat glo dit is bloed en dat die konings mekaar doodgemaak het; hulle het op die "buit" afgestorm, maar toe hulle by die kamp van die Israeliete kom, het die Israeliete hulle aangeval en verslaan (2 Kon 3:24).
Volgens Mesa se inskripsie op die stele het hy egter die Israeliete verslaan en die hele gebied herwin wat Israel van hom afgevat het. Dié geveg was die laaste belangrike datum in die geskiedenis van die Moabiete soos in die Bybel vervat. In die jaar van Elisa se dood het hulle Israel binnegeval (2 Kon 13:20) en Nebukadnesar later gehelp in sy ekspedisie teen Jojakim (2 Kon 24:2).
Winston Park
Winston Park is 'n klein woonarea geleë tussen Gillitts en Hillcrest in die "Upper Highway Area" van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Khrystyne Haje
Khrystyne Haje (gebore 21 Desember 1968) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Head of the Class (1986) en The Zeta Project (2001).
Elandskloofrivier (Seekoeirivier)
Die Elandskloofrivier is 'n rivier wat in die Noord-Kaap van Suid-Afrika vloei. Dit is 'n sytak van die Seekoeirivier wat verder noord in die Vanderkloofdam inloop.
Uriah Heep
Uriah Heep is 'n Engelse progressiewe hardrock-groep wat na 'n karakter uit Charles Dickens se roman David Copperfield vernoem is. Uriah Heep is in 1969 in Londen deur kitaarspeler Mick Box, sanger David Byron en tromspeler Alex Napier gestig en word saam met Black Sabbath, Deep Purple en Led Zeppelin by die vroegste en suksesvolste verteenwoordigers van die hardrock-genre gereken. 'n Besondere kenmerk van hul musiekstyl is melodieuse en romantiese liedjies met dikwels meerstemmige sang. Die groep se plateverkope word op meer as 30 miljoen beraam.
Darzu ist erschienen der Sohn Gottes, BWV 40
Darzu ist erschienen der Sohn Gottes, BWV 40, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Rob Riggle
Rob Riggle (gebore 21 April 1970) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Hangover (2009), 21 Jump Street (2012), en Dumb and Dumber To (2014), en in die televisiereeks The Daily Show (1996).
Bjarne Andersen
Bjarne Andersen (15 Januarie 1909 – 13 Augustus 1982) was 'n Noorse akteur, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Heksenetter (1954), Roser til Monica (1956), en Smuglere i smoking (1957).
Miri Regev
Miri Regev, Hebreeus: מירי רגב, (gebore 1965) is 'n Israelse politikus van die Likoed-party.
Regev het bedryfskunde en naskoolse opvoeding studeer. Tydens haar militêre dienstyd het sy die rang van brigadegeneraal behaal. Sy is sedert 2009 'n lid van die Knesset. Van 2015 tot 2020 was sy minister van Kultuur en Sport in die Netanyahu IV-kabinet en van 2020 tot 2021 minister van Vervoer en Verkeersveiligheid in die Netanyahu-Gantz-kabinet.
Miri Regev is getroud en het drie kinders.
Don McKay (akteur)
Don McKay (28 Januarie 1925 – 26 Desember 2018) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Producers' Showcase (1954), The Bell Telephone Hour (1959), Showtime (1959), en Jackanory (1965).
Imani Hakim
Imani Hakim (gebore 12 Augustus 1993) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Reign Over Me (2007) en in die televisiereeks Everybody Hates Chris (2005).
Malhuis
Malhuis is 'n Afrikaanse rolprent. Die film is hoofsaaklik in Bellville geskiet en vertel die verhaal van twee vriende wat 'n verlate malhuis verken, verdwaal en verdwyn. Die videokamera van die twee vriende word twee jaar later gevind.
Gludsted
Gludsted is ’n plek in die Deense Midde-Jutlandstreek in die Ikast-Brandemunisipaliteit. Daar bly 294 inwoners (2008).
Helene de Villiers
Helene de Villiers (*30 Augustus 1921, Brakpan) is bekend as vertaler en kenner op die gebied van kinderverhale, spesifiek sprokies. Sy het nie net inheemse sprokies aangeteken en oorvertel nie, sy het ook verskeie wêreldbekende sprokies in Afrikaans vertaal.
Lewe en werk
Helene Oosthuysen is op 30 Augustus 1921 te Brakpan gebore. Toe sy elf jaar oud is, word haar vader ’n sendeling in die platteland van die Transkei, met Umtata die naaste dorp. Sy matrikuleer aan die Oranje Meisieskool in Bloemfontein. Vanaf 1939 studeer sy verder in Antropologie en Engels aan die Universiteit van Stellenbosch en behaal ’n Sekondêre Onderwysdiploma en dan die M.A.-graad in Engels met ’n vergelykende studie oor die verhale van Grimm en die verhale van die Xhosas. In haar studiejare dien sy op die Studenteraad en is ook die heel eerste vroulike redakteur van die studentetydskrif Stellenbosse Student. Vir verdere studie gaan sy oorsee na die Universiteite van Genève en Zürich in Switserland. Sy trou met Jan de Villiers wat professor is aan die Teologiese Kweekskool in Stellenbosch en die egpaar het vier kinders. Op ’n deeltydse basis is sy lektrise in poësie by die Kaapse Euritmiekskool. Haar man is op 10 Mei 2009 oorlede. Sy woon in Azaleahof in Stellenbosch.
Skryfwerk
Sy verwerk en vertel sprokies in Afrikaans, waaronder “Sprokies uit Pondoland”, “Johannes die Koningseun”, wat sprokies uit Rusland bevat, en “Die sprokiesboom en ander verhale uit Midde-Afrika”. Hennie Aucamp neem “’n Xhosa-sprokie” op in die streekboek “Op die Stormberge” en “Die meisie wat net in die maanlig geloop het” in “Wys my waar is Timboektoe”. Verder vertaal sy die “Versamelde Sprokies van Grimm”, “Die leeu, die heks en die hangkas” van C.S. Lewis en “Koning Arthur en sy dapper swaardvegters” van Fritz Habeck in Afrikaans, en sy vertel ook die Bybel vir kinders.
Messerschmitt Me 163 Komet
Die Messerschmitt Me 163 Komet was 'n vuurpyl aangedrewe vegvliegtuig wat deur die Luftwaffe gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Toe die vliegtuig die eerste keer bomwerpers aangeval het, het dit 'n groot vrees by die Geallieerdes ingeboesem omrede dit byna twee keer so vinnig was hulle vegvliegtuie.
Jesu, nun sei gepreiset, BWV 41
Jesu, nun sei gepreiset, BWV 41, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Witblitspas
Oor die Witblitspas is witblits sedert die vroeë 19de eeu van die plaas Welgevonden noord van die Langeberge in die Klein Karoo na die plaas Bergfontein aan die suidekant van die berge en van daar na o.a. die kusdorpe Heidelberg en  Albertinia gesmokkel. Hierdie roete kon slegs te voet gebruik word met perde, donkies en muile as lasdiere. In die Tweede Vryheidsoorlog is die voetpad ook gebruik om wapens, ammunisie en voedsel aan die Boere in die veld te verskaf.
Steelpoortrivier
Die Steelpoortrivier is 'n regtersytak van die Olifantsrivier in Limpopo, Suid-Afrika.
Oorsprong
Die Steelpoortrivier ontspring op die plaas Kwaggaskop tussen Dullstroom, Stoffberg en Belfast in Mpumalanga.
Monding
Die samevloeiing met die Olifantsrivier is naby Kromellenboog by.
Sytakke
Die hoofsytakke van die Steelpoortrivier sluit in die Dwarsrivier, Kliprivier, Watervalrivier en die Spekboomrivier.
Eilif Armand
Eilif Armand (18 Maart 1921 – 28 November 1993) was 'n Noorse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Marikens bryllup (1972), Lina's Wedding (1973), en A Commuter Kind of Love (1979).
Steelpoortrivier
Damme
Water van die rivier word naby Burgersfort in die De Hoopdam opgegaar.
Buddy Messanger
Buddy Messinger (26 Oktober 1907 – 25 Oktober 1965) was 'n Amerikaanse akteur en assistentregisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Treasure Island (1918), Jinx (1919), The Flirt (1922), en A Lady of Chance (1928).
Chandler Riggs
Chandler Riggs (gebore 27 Junie 1999) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Get Low (2009), Mercy (2014), en Only, en in die televisiereeks The Walking Dead (2010).
Kongres van Wene
[[Lêer:Congress of Vienna.PNG|duimnael|400px|Deelnemers aan die Kongres van Wene
2. Portugal: Joaquim Lobo Silveira, 7de graaf van Oriola
3. Portugal: António de Saldanha da Gama, graaf van Porto Santo
4. Swede: Carl Löwenhielm, Count Carl Löwenhielm
6. Oostenryk: Klemens Wenzel, Prince von Metternich
7. Frankryk: André Dupin
8. Rusland: gount Karl Robert Nesselrode
9. Portugal: Pedro de Sousa Holstein, 1ste graf of Palmela
10. Verenigde Koninkryk: Robert Stewart, Viscount Castlereagh
11. Frankryk: Emmerich Joseph, hertog van Dalberg
12. Oostenryk: Baron Johann von Wessenberg
13. Rusland: Prins Andrey Kirillovich Razumovsky
14. Verenigde Koninkryk: Charles Stewart, 1ste baron Stewart
15. Spanje: Markies van Labrador
16. Verenigde Koninkryk: Richard Le Poer Trench, 2de graaf van Clancarty
17. Wacken (Griffier)
18. Oostenryk: Friedrich von Gentz (Kongressekretaris)
20. Verenigde Koninkryk: William Cathcart, 1ste graaf Cathcart
21. Pruise: Prins Karl August von Hardenberg
22. Frankryk: Charles Maurice de Talleyrand-Périgord