cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Euripides
Werk
In 455 v.C. het Euripides vir die eerste keer aan die Dionisia deel, maar pas in 441 v.C. is hy vir die eerste keer bekroon vir sy toneelstukke. Hy skryf meer as 90 werke waarvan daar 19 nog bestaan, insluitend 1 stuk (Rhesos, gedater van voor 438 v.C.) waarvan die outeurskap betwyfel word. Van sy totale oeuvre is slegs 5 stukke met 'n eerste prys beloon. Tydens sy lewe is hy nie vir veel aangesien nie. Sy tydgenote hou nie van sy "modernisme" nie. Maar na sy dood het dit heeltemal verander: Euripides word die mees opgevoerde toneelskrywer in Griekeland.
Distikstofmonoksied
Distikstofmonoksied of distikstofoksied of laggas is 'n verbinding van stikstof en suurstof met formule.
Dit is 'n kleurlose, taamlik onreaktiewe gas wat soeterig smaak en narkotiese eienskappe het. Dit word as dryfgas gebruik om vinnige slagroom te maak.
Vorming en reaktiwiteit
Laggas is termodinamies 'n sterk oksideermiddel, maar dit is kineties gehinder. Daarom is dit taamlik onreaktief. Laggas kan by ontploffings van ammoniumnitraat gevorm word: Hierdie reaksie is spontaan termodinamies en verloop ná detonasie baie vinnig.
Kweekhuisgas en osoongat
Die aarde se atmosfeer word aan laggas blootgestel. Daar is natuurlike bronne, maar die mens het die blootstelling duidelik vergroot.
Die geskiedenis van die aardatmosfeer se laggasvlakke is nie so goed bekend as ander gasse s'n nie, maar ons weet dat die vlakke van 1 n.C. tot omtrent 1850 n.C. op ongeveer 270 dele per miljard amper konstant gebly het. Vanaf 1850 het dit egter begin styg en is nou ongeveer 320 dpmj. Die mens se bydrae kom uit die landbou, soos landboubemesting en veevoer, maar ook van die verbranding van biomassa en uit die nywerheid.
Laggas is taamlik stabiel in die troposfeer, maar in die stratosfeer is die halfleeftyd ongeveer 120 jaar. Daar kan dit fotochemies ontbind en atomêre suurstof in die (1D)-opgewekte elektroniese toestand vorm:
Dit vernietig 'n laggasmolekuul wat 'n kragtige kweekhuisgas is, maar dit skep ook 'n ander probleem. Die suurstofatoom wat gevorm word is baie reaktief. Dit kan 'n tweede laggasmolekuul aanval
of:
Die stikstofmonoksied wat gevorm word kan osoon vernietig en het reeds 'n groot bydrae tot die osoongat gelewer.
Mekenna Melvin
Mekenna Melvin (gebore 23 Januarie 1985) is 'n Amerikaanse aktrise, skryfster, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Bad Guys (2018) en in die televisiereekse Chuck (2007), Once Upon a Time (2011), en Relationship Status (2016).
Biblioteekkatalogus
'n Biblioteekkatalogus is 'n register van alle bibliografiese items wat in 'n biblioteek of groep biblioteke voorkom, soos bv in takke van biblioteke op verskeie plekke. 'n Bibliografiese item kan enige inligtingsbron wees, bv. boeke, rekenaarlêers, grafika, modelle, kartografiese materiaal en kan as biblioteekmateriaal beskou word. Selfs 'n enkele roman in 'n bundel of 'n trilogie kan in die biblioteekkatalogus opgespoor word. Die biblioteekkatalogus is die gebruiker van die biblioteek se beginpunt om inligting in te samel.
Die kaartkatalogus was 'n bekende gesig vir biblioteekgebruikers vir baie jare, maar dit is effektief vervang deur die aanlyn openbare toegangskatalogus (OPAC). Sommige gebruikers verwys nog steeds na die aanlyn katalogus as 'n "kaartkatalogus". Sommige biblioteke met OPAC-toegang het steeds kaartkatalogusse, maar dit is nou slegs 'n sekondêre hulpbron en word selde opgedateer. Baie biblioteke wat hul fisiese kaartkatalogus behou, sal 'n kennisgewing uitstuur dat die kaartkatalogus opgedateer is. Sommige biblioteke het hul kaartkatalogus uitgefasseer ten gunste van die OPAC ten einde ruimte beskikbaar te stel wat vir 'n ander doel gebruik kan word soos bv. vir bykomende rakke. Die grootste biblioteekkatalogus ter wêreld is die WorldCat.org- unie-katalogus wat bestuur word deur die OCLC ,'n nie-winsgewende biblioteek-instelling, geleë in Dublin, Ohio. In Januarie 2016 het WorldCat.org meer as 360,000,000 katalogusrekords en meer as 2 miljard inskrywings gehad.
Doel
Charles Ammi Cutter het die eerste definitiewe verklaring gemaak oor die doelstellings van 'n bibliografiese stelsel in sy Rules for a Printed Dictionary Catalog in 1876. Volgens Cutter was daardie vereistes vir 'n katalogus die volgende:
2. om te wys wat die biblioteek in voorraad het:
3. om die persoon te help in 'n keuse van 'n boek
Hierdie doelwitte is nogsteeds herkenbaar in meer moderne definisies wat in die 20ste eeu geformuleer is. Gedurende 1960/61 is Cutter se doelwitte hersien deur Lubetzky en die Konferensie oor Katalogisering Beginsels (CCP) in Parys. Die jongste poging om 'n biblioteek katalogus se doelwitte en funksies te beskryf, is met die Funksionele Vereistes vir die Bibliografiese Rekords (FRBR) van 1998 wat vier gebruiker take definieer: vind, identifiseer, kies, en verkry.
'n Katalogus help om as 'n voorraad of boekregister te dien van die biblioteek se inhoud. Indien 'n item (bv. 'n boek, 'n CD, 'n DVD, ens.) nie gevind kan word in die katalogus nie, kan die gebruiker voortgaan met haar/sy soektog by 'n ander biblioteek. Biblioteek diewe, wat die personeel of gereelde besoekers van die biblioteek kan wees, het ook dan die risiko om ontdek te word as 'n gelyste item in die katalogus, ontbreek op die rakke. Om hierdie risiko te verminder kan 'n dief ook die kataloguskaart wat die item beskryf, steel.
Kataloguskaart
'n Kataloguskaart is 'n individuele inskrywing in 'n biblioteek katalogus met bibliografiese inligting, wat die skrywer se naam, titel van die boek, en selfs 'n benaderde ligging (op die boekrak) insluit. Die meganisering van die moderne era het uiteindelik die doeltreffendheid van die kaartkatalogusse gebring. Dit was ongeveer in 1780 dat die eerste kaartkatalogus verskyn het in Wene. Dit het die probleme opgelos van die strukturele katalogusse van marmer en klei uit die ou tye en ook die latere codex (handgeskrewe en gebinde) katalogusse wat klaarblyklik onveranderbaar was en wat dus hoë koste gehad het om 'n veranderende versameling te redigeer. Die eerste kaarte wat gebruik is was moontlik Franse speelkaarte, wat in die 1700's, ongedruk aan die een kant was In November 1789, het die anti-verchristeliking organisasie van Frankryk tydens die Franse Rewolusie boeke van godsdienstige huise en kerke begin versamel. Toe hierdie boeke in 'n nuwe stelsel van openbare biblioteke begin gebruik is, is 'n inventaris van al die boeke ingesluit. Die rugkant van die speelkaarte het die bibliografiese inligting vir elke boek bevat en hierdie inventaris het bekend geword as die "Franse Katalogisering-Kode van 1791".
Engelse uitvinder Francis Ronalds het begin met gebruik van 'n katalogus van kaarte om sy groeiende boek versameling rondom 1815 te bestuur, wat as die eerste praktiese gebruik van die stelsel beskou word. In die middel-1800's het, Natale Battezzati, 'n Italiaanse uitgewer, 'n kaart stelsel waarin kaarte wat inligting van die outeurs, titels en onderwerpe bevat het, vir boekhandelaars ontwikkel. Kort daarna het Melvil Dewey en ander Amerikaanse bibliotekarisse die kaartkatalogus begin saamstel weens die moontlikheid van groot uitbreiding. In sommige biblioteke is boeke gekatalogiseer volgens die grootte van die boek, terwyl ander biblioteke boeke volgens die skrywers se name georganiseer het. Dit het dit moeilik gemaak om 'n boek te vind.
Die eerste uitgawe van die amptelike publikasie van die Amerikaanse Biblioteekvereniging, die "Library Journal", het dit duidelik gemaak dat die grootste probleme wat biblioteke in die gesig staar, die gebrek aan 'n gestandaardiseerde katalogus is en 'n instelling om 'n sentrale katalogus te administreer. In antwoord op die standaardiseringssaak, het die ALA 'n komitee saamgestel wat die 5-by-12 cm "Harvard College size" -kaarte, soos gebruik by Harvard en die Boston Athenaeum, aanbeveel het. In dieselfde verslag het die komitee egter ook voorgestel dat 'n groter kaart, ongeveer 7,5 by 12 cm verkieslik sal wees. Teen die einde van die negentiende eeu is slegs die groter kaart gebruik, hoofsaaklik omdat die kaartjie van 7.5-by-12-cm alreeds in die poswese vir poskaarte gebruik was.
Melvil Dewey het nie net die belangrikheid van gestandaardiseerde kataloguskaarte besef nie, maar het probeer om alle fasette van die biblioteek doelmatig te verbeter. Hy het 'n Voorrade Departement op die been gebring as deel van die ALA, wat later as 'n selfstandige maatskappy gefunksioneer het en die Biblioteek Buro genoem is. In een van sy vroeë verspreidings katalogusse het die buro daarop gewys dat "geen ander besigheid ingerig is met die uitsluitlike doel om biblioteke van voorraad te voorsien nie". Met die fokus op die masjiengesnyde indekskaarte en die laaie en kaste om hulle te bevat, het die Biblioteek Buro 'n spesialis meubelwinkel geword, wat tafels, stoele, rakke en vertoonkaste verkoop, asook datumstempels, koeranthouers, gaatjieponsers, papiergewigte, en feitlik enigiets anders wat 'n biblioteek moontlik kon benodig. Met hierdie een-stop inkopie diens, het Dewey in 'n groot behoefte vir biblioteke regoor die land voorsien. Eenvormigheid het so van biblioteek tot biblioteek versprei.
Dewey en ander medewerkers het 'n nuwe stelsel ontwerp. Boeke is volgens onderwerp ingedeel, en dan volgens die outeur se van alfabeties gerangskik. Elke boek is 'n klasnommer toegeken wat die onderwerp en plek geïdentifiseer het. Die desimale punte verskillende afdelings van die klasnommer verteenwoordig. Die klasnommer op die kataloguskaart word op die rugkant van elke boek geskryf. Gedurende hierdie tyd het die Amerikaanse Assistent-Bibliotekaris Esra Abbot in 1860 begin met die ontwerp van 'n kaartkatalogus wat maklik toeganklik was en die kaarte in orde kon hou Hy het die kaarte tussen twee houtblokke in volgorde geplaas. Hy het sy bevindinge in die Jaarlikse Verslag van die Biblioteek vir 1863 gepuliseer en dit is deur baie Amerikaanse biblioteke begin gebruik. Die samestelling van die katalogus het in 1862 begin en binne die eerste jaar is 35,762 kataloguskaarte geskep. Die kataloguskaarte is 5 x 12cm volgens die Harvard-Kollege grootte. Een van die eerste take van die nuutgestigte American Library Association in 1876 was om standaarde vas te stel vir die grootte van die kaarte wat in Amerikaanse biblioteke gebruik moet word. Dit het die vervaardiging van die kaarte en die vervaardiging van kabinette gestandardiseer. Die firma OCLC, wat lank die belangrikste verskaffer van die kataloguskaarte aan die wêreld se biblioteke was, het die laaste kaart op 1 Oktober, 2015 gedruk.
In 'n fisiese katalogus is die inligting oor elke item op 'n aparte kaart geplaas, wat in die kataloguslaai geplaas word, afhangende van die tipe inligting. As dit 'n nie-fiksie-rekord was, sou Charles A. Cutter se klassifikasiestelsel die verbruiker help om die boek vinnig te vind. Cutter se klassifikasiestelsel is soos volg:
Hier is 'n voorbeeld van 'n kataloguskaart wat alfabeties in die Outeur-afdeling geliasseer sou word:
Arif, Abdul Majid. Politieke struktuur in 'n veranderende Pakistanse dorp / deur Abdul Majid Arif en Basharat Hafeez Andaleeb. - 2de uitgawe. - Lahore  : ABC Press, 1985. xvi, 367p. : siek. ; 22  cm. Sluit indeks in. ISBN 969-8612-02-5
Mary Kay Adams
Mary Kay Adams (gebore 12 September 1962) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent See No Evil, Hear No Evil (1989) en in die televisiereekse Guiding Light (1952), Star Trek: Deep Space Nine (1993), en Babylon 5 (1994).
Biblioteekkatalogus
Tipes
Tradisioneel is daar die volgende tipes katalogusse:
Geskiedenis
Die vroegste bibliotekarisse het reëls geskep vir die optekening van die besonderhede van die katalogus. Teen 700 v.C. het die Assiriërs ook die reëls van die Babiloniërs gevolg. In die sewende eeu v.C. het die Babiloniese Biblioteek van Assurbanipal waar Ibnissaru die bibliotekaris was,'n katalogus gehad waar kleitablette volgens onderwerp gerangskik is. Onderwerpkatalogusse was algemeen in gebruik en outeurkatalogusse was destyds onbekend. Die gereelde gebruik van die onderwerpskatalogusse dui daarop dat daar 'n praktykskode by vroeë katalogus bibliotekarisse was en dat hulle vasgestelde reëls vir onderwerp opdragte en die optekening van die besonderhede van elke item gevolg het. Hierdie reëls het doeltreffendheid deur konsekwentheid geskep. Die katalogusbibliotekaris het geweet hoe om elke item op te teken sonder om weer sy eie reëls elke keer te implementeer en die leser het geweet wat om te verwag met elke besoek. Die taak om die inhoud van biblioteke op te teken, was nie maar net 'n gewoonte of gebruik wat nagevolg is nie, dit was om aan die lesers inligting te gee oor die inhoud van die biblioteek. Die tradisie van oop stapels gedrukte boeke is maklik hanteerbaar vir moderne Amerikaanse biblioteekgebruikers, maar antieke biblioteke het stapels klei of paper boekrolle bevat wat moeiliker hanteer is.
Die bibliotekaris, Gottfried van Swieten het die wêreld se eerste kaartkatalogus in 1780 bekendgestel wat as die model van die Imperial Biblioteek in Oostenryk gebruik is.
Gedurende die vroeë moderne tydperk is biblioteke georganiseer onder leiding van die bibliotekaris in beheer. Daar was geen universele metode van organisering nie, dus is sommige boeke volgens taal of boekmateriaal gerangskik, byvoorbeeld, maar die meeste wetenskaplike biblioteke het herkenbare kategorieë soos filosofie, heiliges en wiskunde gehad. Die eerste biblioteek wat titels alfabeties onder elke onderwerp gerangskik het, was die Sorbonne biblioteek in Parys. Biblioteek katalogusse het ontstaan as manuskrip lyste, gerangskik volgens formaat (folio, kwarto, ens.) of in 'n lukrake alfabetiese rangskikking volgens die outeur. Voor die druk van die finale lys moes bibliotekarisse nuwe aanwinste in die kantlyne van die katalogus lys inskryf totdat 'n nuwe lys gedruk is. As gevolg van die aard van die skep van tekste in daardie tyd, kon die meeste katalogusse nie met die aanteken van nuwe aanwinste tred hou nie.
Nadat die drukpers goed gevestig was, het streng katalogisering nodig geword as gevolg van die instroming van gedrukte materiaal. Gedrukte katalogusse, wat soms oordeboek katalogusse genoem is, is in die vroeë moderne tyd gepubliseer en wetenskaplikes buite'n biblioteek kon 'n idee kry van wat in die biblioteek beskikbaar was. Afskrifte van hierdie gedrukte katalogusse in die biblioteek sou self soms leë bladsye bevat, waarop aangeteken kon word, of gebind word as notaboeke waarin papierstrokies ingebind is vir nuwe inskrywings. Strokies kon ook in karton of metaalbakkies gehou word, wat op die rakke gestoor is. Die eerste kaart katalogusse het in die laat 19de eeu verskyn na die standardisering van die 5 x 12 cm kaarte. Kaarte vir persoonlike liaseerstelsels, wat baie meer buigsaamheid gegee het, het teen die einde van die 20ste eeu as aanlyn toegangskatalogusse ontwikkel (sien hieronder). Dit het geleidelik meer algemeen geword, aangesien sommige biblioteke ander katalogus formate soos papierstrokies (los of in 'n gebinde vorm), en notaboeke geleidelik laat vaar het. Die begin van die Library of Congress se kaartkatalogusse in 1911 het gelei tot die gebruik van hierdie kaarte in die meeste Amerikaanse biblioteke. 'n Soortgelyke stelsel in die Verenigde Koninkryk is deur die Britse Nasionale Bibliografie van 1956 in gebruik geneem en is deur baie openbare en ander biblioteke aangeneem.
Strout het meer oor die vroeë geskiedenis van die biblioteekkatalogusse versamel in 1956.
Rangskikking
In 'n titelkatalogus kan 'n mens twee rangskikkings volgordes onderskei:
Die grammatikale rangskikkingsvolgorde het die voordeel dat die belangrikste woord van die titel  dikwels ook 'n goeie sleutelwoord is, en dit is die woord wat die meeste gebruikers onthou wanneer hulle geheue hulle in die steek laat. Dit het egter die nadeel dat kennis van grammatikale reëls nodig is, sodat slegs kundige gebruikers die katalogus kan gebruik sonder hulp van 'n bibliotekaris.
In sommige katalogusse word persone se name gestandariseer (d.w.s. die naam van die persoon word altyd gekatalogiseer en gerangskik in 'n standaard vorm) al verskyn dit anders in die biblioteekmateriaal. Hierdie standardisering word bereik deur 'n proses genaamd outoriteitsbeheer. Eenvoudig gestel word outoriteitsbeheer gedefinieer as die vestiging en instandhouding van konsekwente vorms van terme – soos name, vakke, en titels – om as opskrifte in bibliografiese rekords gebruik te word. 'n Voordeel van die outoriteitsbeheer is dat dit makliker is om die vraag te beantwoord op (Watter werke van outeur het die biblioteek in voorraad?). Aan die ander kant, kan dit moeiliker wees om die vraag te beantwoord (Het die biblioteek enige spesifieke materiaal?) byvoorbeeld as die materiaal die skrywer se van gee maar nie die spesifieke naam nie (J.Smith, kan of John Smith of Jack Smith wees).
Vir sommige werke kan selfs die titel gestandaardiseer word. Die tegniese term vir hierdie is eenvormige titel. Byvoorbeeld, vertalings en heruitgawes word soms onder hul oorspronklike titel gesorteer. In baie katalogusse word dele van die Bybel gerangskik onder die standaardnaam van die boek(e) wat hulle bevat. Die toneelstukke van William Shakespeare is nog 'n voorbeeld van die rol wat 'n eenvormige titel in die biblioteekkatalogus speel.
In 'n onderwerpskatalogus moet 'n mens besluit watter klassifikasiestelsel gebruik moet word. Die katalogiseerder kies toepaslike onderwerpsopskrifte vir die bibliografiese item en 'n unieke klassifikasienommer (soms bekend as 'n "klasnommer") wat nie net vir identifikasie gebruik word nie, maar ook vir die doeleindes van plasing op rakke. Dit word gedoen om items met soortgelyke onderwerpe naby mekaar te plaas, wat biblioteekgebruikers help om inligting te vind in soortgelyke bronne, wat so dikwels in hul soekproses voordeel kan trek uit toevallige inligting wat hulle op hierdie wyse vind.
Aanlynkatalogusse
Aanlyn katalogisering met behulp van stelsels soos die Dynix sagteware wat in 1983 ontwikkel is en algemeen gebruik is tot in die laat 1990's, het die bruikbaarheid van katalogusse aansienlik verbeter, te danke aan die opkoms van MARC standaarde ('n akroniem vir MAchine Readable Cataloging) in die 1960's.
Reëls vir die opstel van MARC katalogusrekords sluit nie net formele katalogisering reëls in soos Anglo-Amerikaanse Katalogisering Reëls, tweede uitgawe (AACR2), Resource Description and Access (ADT) maar ook reëls spesifiek vir MARC, beskikbaar vanaf beide die VSA Library of Congress en die OCLC, die Online Computer Library Center wêreldwye instansie WorldCat saamstel en onderhou.
MARC is oorspronklik gebruik om die skepping van fisiese kataloguskaarte te outomatiseer, maar sy gebruik het ontwikkel tot 'n direkte toegang tot die MARC rekenaar lêers tydens 'n soektog proses.
OPACs het die gebruik van tradisionele kaart formate vervang, omdat:
1805
Die jaar 1805 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 5de jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Jugendstil
Jugendstil (Duits: Jugendstil , 'jeugstyl'), of Art Nouveau (Frans: art nouveau, 'nuwe kuns') is 'n kunsstyl en beweging wat dateer uit die laat negentiende en vroeë twintigste eeu. As 'n reaksie op akademiese kuns van die negentiende eeu, word dit gekenmerk deur die organiese, met veral blomme en ander plant-geïnspireerde, motiewe, sowel as hoogs gestileerde, vloeiende kromlynige vorms. Jugendstil of Art Nouveau is 'n benadering tot ontwerp waarvolgens kunstenaars aan alles moet werk om kuns deel te maak van die alledaagse lewe. Die Jugendstil is dan ook veral gemanifesteer in gebruiksvoorwerpe (glaskuns, plateel, sierade, meubels ens.), argitektuur en skilderkuns.
Ontstaan
Die oorsprong van Art Nouveau kan teruggespoor word na die weerstand van William Morris teen die oorvol komposisies en die herlewingtendense van die Victoriaanse era asook sy teoretiese benaderings wat die inleiding van die kuns en kunsvlytbeweging aangehelp het. Maar, Arthur Mackmurdo se boekomslag vir Wren's City Churches (1883), met sy ritmiese blompatrone, word dikwels beskou as die eerste uitvoering van die Art Nouveau. Terselfdertyd het die plat-perspektief en sterk kleure van die Japannese houtsnees, veral dié van Katsushika Hokusai, 'n sterk invloed op die formulering van die Art Nouveau se formele taal uitgeoefen. Die golf van Japanisme wat in die 1880's en 1890's oor Europa gespoel het met sy organiese vorme, verwysings na die natuurlike wêreld, en die helder ontwerpe wat in sterk kontras gestaan het met die heersende smaak was besonder invloedryk op baie kunstenaars. Benewens die aanname deur kunstenaars soos Emile Galle en James Abbott McNeill Whistler, is Japannees-geïnspireerde kuns en ontwerp deur die sakemanne Siegfried Bing en Arthur Lasenby Liberty onderskeidelik in hulle werkswinkels in Parys en Londen bevorder.
Die beweging is sterk beïnvloed deur die Tsjeggiese kunstenaar Alfons Mucha deur litografiese plakkate wat hy ontwerp het en op 1 Januarie 1895 in die strate van Parys verskyn het as 'n advertensie vir die drama Gismonda deur Victorien Sardou met Sarah Bernhardt in die hoofrol. Dit was 'n oornagsensasie wat die nuwe artistieke styl en sy skepper aan die burgers van Parys verkondig het. Aanvanklik bekend as die Styl Mucha, (Mucha-Styl), het dit vinnig bekend geword as Art Nouveau. Die aanduiding Jugendstil is afkomstig van die weekblad Die Jugend wat vanaf Januarie 1896 in München verskyn het. Vir verwante strominge wat in elders in Europa verskyn het, is ander terme gebruik soos Art Nouveau in België en Frankryk, en Modernismo in Katalonië. In Skotland is die Art Nouveau styl wyd verteenwoordig deur Charles Rennie Mackintosh. In Frankryk is Art Nouveau veral opmerklik in die metroingange wat in 1900 deur Hector Guimard ontwerp is.
Karakter
Jugendstil of Art Nouveau was nie 'n konsekwente styl nie en kan beskryf word as generiese terme vir 'n verskeidenheid van style wat gelyktydig op verskillende plekke voorgekom het. België, Oostenryk en Katalonië word gewoonlik gesien as die belangrikste gebiede vir die ontstaan van die Art Nouveau in die argitektuur.
Hoewel die Jugenstil of Art Nouveau bepaalde plaaslike tendense aangeneem het soos dit geografiese versprei het is daar 'n aantal algemene kenmerkend van die vorm. 'n Beskrywing van Hermann Obrist se muurbehangsel,Cyclamen (1894), gepubliseer in die Pan-tydskrif, beskryf dit as "skielike gewelddadige kurwes gegenereer deur die slaan van 'n sweep", wat welbekend geword het tydens die vroeë verspreiding van Art Nouveau. Daarna het nie net werk self bekend geword as Die Sweepslag nie, maar is die term "sweepslag" dikwels aangewend om die karakteristieke krommes wat die Art Nouveau kunstenaars gebruik het te beskryf. Sulke dekoratiewe "sweepslag" motiewe, gevorm deur dinamiese, golwende, en vloeiende lyne in 'n gesinkopeerde ritme word deurgaans aangetref in argitektuur, skilderye, beeldhouwerk, en ander vorme van Art Nouveau-ontwerp.
Benaming van die styl
Aanvanklik was nog Art Nouveau nog Jugendstil die algemene naam vir die styl en het die styl verskillende name aangeneem soos dit tussen artistieke sentra versprei het. Die twee name is afkomstig van, onderskeidelik, Samuel Bing se galery Maison de l'Art Nouveau in Parys en die tydskrif Jugend in München, wat beide die styl bevorder en gewild gemaak het.
Bing se Maison de l'Art Nouveau
Maison de l'Art Nouveau (letterlik Huis van Nuwe-Kuns) was die naam van die galery wat in 1895 deur die Duitse kunshandelaar Samuel Bing in Parys geopen is en wat gemerk is deur sy uitsluitlike fokus op moderne kuns. Die bekendheid van sy galery het tydens die 1900 Exposition Univers toegeneem waar hy, in ontwerp- en kleur-gekoördineerde, installasies van moderne meubels, tapisserieë en objets d'art ten toon gestel het. Hierdie ten volle uitgevoerde dekoratiewe is so so sterk geassosieer met die styl dat die naam van sy galery later 'n algemeen-gebruikte term vir die hele styl Art Nouveau verskaf het.
duimnael |links |upright | Hierdie voorblad van 'n 1896 uitgawe van die Duitse tydskrif Jugend is versier in Art Nouveau-motiewe. Jugend is sterk geassosieer met die styl en die tydskrif se naam het die Duitse term vir die beweging, Jugendstil ("Jugend"-styl) geïnspireer.
Jugend en Jugendstil
duimnael|Jugendstil tipografie, toegepas op 'n broueryteken Jugend: Münchner illustrierte Wochenschrift für Kunst und Leben (Jeug: Münchense geïllustreerde weekblad vir kuns en lewenstyl) was 'n tydskrif wat in 1896 deur Georg Hirth gestig is. Op die hoogtepunt van die Art Nouveau was die tydskrif instrumenteel in die bevordering van die styl in Duitsland. As gevolg hiervan, is die tydskrif se naam aangeneem as die mees algemeen Duitse term vir die beweging: Jugendstil ("Jugend-styl"), alhoewel die woord in die vroeë 20ste eeu slegs gebruik is vir tweedimensionale voorbeelde van die grafiese kuns en veral die vorms van organiese tipografie en grafiese ontwerp wat in die Duitse tydskrifte soos Jugend, Pan en Simplicissimus voorgekom het. Dit word vandag breedweg aan die breër manifestasies van die Art Nouveau visuele kunste toegepas in Duitsland, Nederland, die Baltiese lande, Nordiese lande en Suid-Afrika.
Ander name
Ander plaaslike name was gekoppel aan eienskappe van die styl se vorme, die beoefenaars en hul werk, en die skole van denke of studie waar dit gewild was. Verder het baie terme die idee van die "nuutheid" vervang. Voordat die term Art Noveau posgevat het was le style moderne ("die moderne styl") in Frankryk die meer algemene benaming. Arte joven ("jong kuns) in Spanje, Arte nuova ("nuwe kuns") in Italië, en Nieuwe kuns ("nuwe kuns") in Nederland, модерн ("nuwe", "moderne") Rusland – bly almal by hierdie tema. Op soortgelyke wyse het die styl se moderne eienskappe aanleiding gegee tot die Katalaanse Modernism in Barcelona. Baie name verwys spesifiek na die organiese vorms wat gewild was onder die Art Nouveau-kunstenaars: Stile Floreal ("blom-styl"), Lilienstil ("lelie-styl"), Styl Nouille ("noedelstyl"), Stile Vermicelli ("vermicelli", of "klein wurm noedel"-styl), Bandwurmstil ("lintwurmstyl "), Paling Styl ("paling-styl"), en Wellenstil ("golf-styl").
In ander gevalle het belangrike voorbeelde, bekende kunstenaars, en gepaardgaande plekke die name beïnvloed. Hector Guimard se Paryse Metro ingange het byvoorbeeld die term Style Métro opgelewer, die gewildheid in Italië van die Art Nouveau-ontwerpe uit Londen se Liberty & Kie afdelingswinkel het gelei tot die feit dat dit bekend as die Stile Liberty ("Liberty-styl"), en, in die Verenigde State het dit bekend gestaan as die "Tiffany styl" as gevolg van die verband met Louis Comfort Tiffany. In die Oostenryk is 'n plaaslike vorm van die Art Nouveau beoefen deur kunstenaars van die Wiener Secession (Weense afskeiders), en het dit dus as die Sezessionstil ("Secession-styl") bekendgestaan. In die Verenigde Koninkryk is dit gekoppel aan die aktiwiteite van Charles Rennie Mackintosh in Glasgow en staan dit dikwels bekend as die "Glasgow"-styl.
Art Nouveau-tendense is ook opgeneem in breër plaaslike bewegings. In Denemarke was dit byvoorbeeld 'n aspek van Skønvirke ("estetiese aktiwiteit"), wat weer nouer verband hou met die Kuns en Kunsvlytbeweging. Net so het kunstenaars baie van die blomme- en organiese motiewe van die Art Nouveau in die Młoda Polska ( "Jong pole") beweging in Pole opgeneem. Młoda Polska het egter ook ander artistieke styl ingesluit en 'n breër benadering tot kuns, letterkunde en lewenstyl behels.
duimnael|links|upright|Gedeelte van 'n paneel van teëls deur William Morris ontwerp vir Membland Hall en uitgevoer deur William De Morgan, 1876. (Identifikasie deur Linda Parry, ed.: William Morris, Abrams, 1996
Nalatenskap
Die beweging het 'n kort maar hewige bloeityd beleef. In Wes-Europa het die styl teen 1910 reeds tot die verlede behoort, in die ooste het dit wel effens langer oorleef. Dit word egter vandag gesien as 'n belangrike brug tussen die historisisme van Neoklassisisme en Modernisme. Art Nouveau-monumente word nou deur UNESCO erken op die Wêrelderfenislys as betekenisvolle bydraes tot die kulturele erfenis. Die historiese sentrum van Riga, Letland, met die "mooiste versameling van die art nouveau-geboue in Europa", is in 1997 in die lys opgeneem en in 2000 is vier Brusselse dorpshuise deur Victor Horta opgeneem as "werke van die menslike kreatiewe genie wat uitstaande voorbeelde van die Art Nouveau-argitektuur die oorgang van die 19de na die 20ste eeu in die kunste, denke, en die gemeenskap briljant illustreer."
Hoonte
Hoonte is ’n nedersetting in die munisipaliteit Berkelland in die provinsie Gelderland in Nederland.
Helene de Kock
Helene de Kock is ’n Afrikaanse skrywer.
Lewe en werk
Helene van Schalkwyk is op 12 November 1943 op Sabie in Oos-Transvaal gebore as die oudste dogter van Herman en Sylvia van Schalkwyk en is een van twee kinders. Sy het ’n suster, Sunet, wat agt jaar jonger is as sy. Haar vader is ’n predikant in die N.G. Kerk en haar ma is ’n Engels onderwyseres wat skoolleesboeke met ’n Suid-Afrikaanse agtergrond skryf. Sy word groot in Boksburg waar haar vader die Boksburg-Wes gemeente bedien. Haar laerskoolopleiding kry sy aan die Laerskool Hennie Basson en sy gaan dan na die Hoërskool Dr. E.G. Jansen in Boksburg, waar haar ma personeellid is en waar sy ook matrikuleer. Sy word hier verkies tot hoofmeisie. Na skool studeer sy verder aan die Universiteit van Pretoria, waar sy ’n B.A.-graad met Engels en Duits as hoofvakke behaal, asook ’n Hoër Onderwysdiploma. Sy was onder-primaria van die koshuis Klaradyn. In hierdie tyd neem sy sanglesse aan die Konservatorium, onder andere by Xander Haagen, Nellie du Toit en Rina Hugo, en tree daarna gereeld as soliste by opvoerings op. Op universiteit is sy vir twee jaar in die redaksie van die studentekoerant Die Perdeby.
Helene gee twee jaar onderwys in Engels aan die Hoërskool Dr. E.G. Jansen, terwyl haar ma daar departementshoof is. Hierna trou sy met dr. Jos de Kock, visepresident van die Landbounavorsingsraad en latere ereprofessor aan die Universiteit van Pretoria, wat ook op die Proteïnnavorsingsraad dien. Hulle het drie kinders, naamlik Jaco, Herman en Sylvia. Haar oudste seun, Jaco, is in Junie 2004 in ’n motorongeluk oorlede. In 1968 gee sy Engels aan die Hoër Landbouskool Noord-Kaapland. Wanneer die gesin na Bloemfontein trek gaan sy voort met sanglesse en gee hier self ook sanglesse. Sy slaag in hierdie tyd die Universiteit van Suid-Afrika se finale sangeksamen. In die laat tagtigerjare verhuis die gesin na Bethlehem in die Oos-Vrystaat waar hulle vir agt jaar woon. Hier gee sy vir drie jaar lank Geskiedenis aan die Hoërskool Voortrekker en tree ook op as soliste van die Cantus Choraliskoor. Sy is ook vir ’n tyd waarnemende redakteur van Vrystaat, ’n streekskoerant in hierdie kontrei. In 1990 word sy deur die Bethlehem Kultuurraad aangewys as Kultuurvrou van die Jaar.
Later verhuis die gesin na Pretoria, waar sy voltyds skryf en ook periodiek lesings gee oor die skryfkuns by die ATKV-skryfskool aan die Noordwes-Universiteit. Van hierdie lesings is deur die Universiteitspublikasies gepubliseer en haar lesing “Die skrywer in die praktyk” is saam met ander skrywers s'n gebundel in “Skryfateljee”. Op uitnodiging van dr. Annette Jordaan gee sy ook lesings aan die Universiteit van Pretoria. Aan die Noordwes-Universiteit skryf sy haar in vir ’n Meestersgraad in Skeppende Skryfkuns, waarvoor sy die roman “Dieper water” skryf. Hierdie graad behaal sy in 2008 cum laude en vir haar tesis kry sy die toekenning as beste meestersgraadstudent in Afrikaans. In 2014 behaal sy haar Ph.D.-graad in Skryfkuns aan die Noordwes-Universiteit onder leiding van Franci Greyling en Hans du Plessis, met ’n proefskrif oor “Die skep van ruimtelike dinamika in ’n roman”, waarvoor die roman “Somersneeu” as vertrekpunt gedien het.
Skryfwerk
Haar ma skryf onder die naam Sylvia Bosman die Engelse roman “Drums at night”, wat haar aanspoor om ook te probeer skryf. Sy skryf haar eerste kortverhaal in haar tweede jaar op universiteit en dit word in 1962 deur Huisgenoot gepubliseer. Nadat die volgende elf verhale teruggestuur word, hou sy egter vir ’n ruk op met skryf en begin eers weer skryf tydens haar kinders se babajare. Dit neem tien jaar voordat haar volgende verhaal gepubliseer word. Kortverhale, novelles en vervolgverhale verskyn hierna in Huisgenoot, Sarie, Rooi Rose en Voorligter, waarna sy haar debuut in 1978 maak met die publikasie van die roman “Die soete dwaling”. Sy skryf regdeur haar loopbaan kortverhale en in 1980 word die bundel “Ruitjiesvenster” gepubliseer met ’n keur uit haar kortverhale. In 1988 is sy die naaswenner in Rooi Rose se kortverhaalwedstryd met “’n Laaste maal” en sy wen die derde prys in Sarie en Ou Mutual se kortverhaalwedstryd in 1999 met “Net nog ’n maal”. Kortverhale van haar word onder andere opgeneem in die bundels “Dit kom van ver af” en “Kruis en dwars” wat onderskeidelik deur T.T. Cloete en Jeanette Ferreira saamgestel is en ook in die bundels “Bittersoet sewe”, “Huisgenoot trefferverhale”, “Liefde in die lae lande” en “Van liefde en oorlog”.
Benewens haar liefdesromans skryf sy ook jeugverhale soos “Hoor jy die skoenlappers?”, wat vertel van ’n graad tien dogter se stryd met haar doofheid, tot sy uitvind dat stilte sy eie klank het en dat ore nie die enigste sintuig is waarmee mens kan hoor nie.
Sy publiseer ook ’n aantal boeke met ’n Christelike tema. Vir kinders skryf sy die boeke “Job, die ashoopman”, “Openbaring, die Boek wat ons bly maak” en “Die eerste nagmaal”. “As dood lewe word” is die resultaat van haar stryd om haar gevoelens na die dood van haar seun te verwerk. In 2000 word “Engel op die drumpel” aangewys as naaswenner van Christelike Boekhandel van Suid-Afrika (CBSA) se toekennings vir Christelike Publikasies in die kategorie Fiksie. Sy is die samesteller van ’n paar bundels, soos “Vroue van geloof”, “Omdat ek Ma liefhet”, “God se mense” (in samewerking met Maretha Maartens, dr. Hennie Maartens, Elsje Büchner, Herman de Kock en dr. Christo de Klerk) en “’n Pa soos myne”. In 2003 word “Omdat ek Ma liefhet” aangewys as wenner van CBSA se toekenning vir Christelike publikasies in die kategorie Beste Geskenkboek.
Jupiter (mitologie)
Jupiter (Latyn: Iuppiter, Iovis) was in die Romeinse mitologie die god van die lug en donderweer, asook die koning van die gode. Hy was deur die tydperke van die republiek en die ryk die hoofgod van antieke Rome se staatsgodsdiens, totdat die Christendom die oorheersende godsdiens geword het.
Die Romeine het Jupiter beskou as die Latynse eweknie van die Griekse god Zeus. Onder die Griekse invloed was hy die broer van Neptunus en Pluto. Elkeen het oor een van die drie ryke van die heelal regeer: die lug, die water en die onderwêreld. Die Italiaanse Diespiter was ook ’n luggod wat die daglig verteenwoordig het en hy is gewoonlik, maar nie altyd nie, met Jupiter vereenselwig.
Auletta grantioides
Auletta grantioides is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Auletta en tot die familie Axinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1958 deur Lévi & Vacelet.
Marlon Blue
Marlon Blue (gebore 19 Mei 1988) is 'n Engelse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Fury (2014) en Sex Doll (2016), en in die televisiereeks The Royals (2015).
1806
Die jaar 1806 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 6de jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Aliud
Aliud is 'n munisipaliteit in die provinsie Soria in die Spaanse outonome gebied Kastilië en León.
Vonkelwyn
Vonkelwyn is 'n wynsoort. Dit word hoofsaaklik in Frankryk, Suid-Afrika en Australië geproduseer.
Diyarbakır
Diyarbakır (Ottomaanse Turks: دیاربکر Diyâr-i Bekr, "Land van Bekr", Koerdies: Amed, Armeens: Dikranagerd, Zazaki: Diyarbekir, Siries: Amedu) is die tweede grootste stad in die suidooste van Turkye ná Gaziantep en is in die streek Koerdistan aan die Tigrisrivier geleë. Die stad het 'n bevolking van 930 266 in 2014 gehad en het 'n oppervlakte van 2 060 km². Diyarbakır is tans die hoofstad van die Diyarbakır-provinsie in Anatolië, dié provinsie het 'n bevolking van 1 654 196 in 2015 gehad. Diyarbakır se vesting en Hevsel-tuine kultuurlandskap is in 2015 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
Vonkelwyn
Vonkelwyn bevat koolstofdioksied, dit is wat drankie van 'vonkels' voorsien. Die Britte was die eerste wat vonkelwyn produseer het. 'n Metode genaamd methode champenoise is in Engeland in 1662 neergeskryf. Sjampanje is 'n spesifieke vonkelwyn wat in Champagne, Frankryk, gekweek en geproduseer word. Ander lande het hul eie tipe vonkelwyne (al is die metode dieselfde): in Duitsland sekt, Spanje cava en in Suid-Afrika Cap Classique. Don Perignon het probeer om die vonkel uit vonkelwyn te haal en sy slagspreek "Kom vinnig, ek proe die sterre!" is gebruik vir 'n 19de eeuse advertensie.
Camila Mendes
Camila Mendes (gebore 29 Junie 1994) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The New Romantic (2018), The Stand-In (2018), en Coyote Lake, en in die televisiereeks Riverdale (2016).
Amanda Aday
Amanda Aday (gebore 21 Januarie 1981) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Pledge This! (2006) en Shangri-La Suite (2016), en in die televisiereeks Carnivàle (2003).
Baton Rouge
Baton Rouge is die hoofstad en tweede grootste nedersetting van die Amerikaanse deelstaat Louisiana. Die naam Baton Rouge kom van die Franse Bâton-Rouge, wat rooi stok beteken - 'n vertaling van die Indiaanse pleknaam Istrouma sowel as 'n verwysing na die tradisie van plaaslike Indiane om die grense van jaggronde met rooi pale te merk waarop dierkarkasse (volgens oorlewering visse en beerkoppe) vasgemaak is. In 1849 het Baton Rouge, wat in 1817 geïnkorporeer is, New Orleans as regeringsetel van Louisiana vervang. Tradisioneel dien Baton Rouge as kulturele middelpunt vir Louisiana se Cajun- en Kreole-gemeenskappe.
Baton Rouge, wat in die suidooste van die deelstaat geleë is, is die vyfde grootste stedelike nedersetting langs die Mississippi en setel van Louisiana se grootste parogie (administratiewe distrik). Danksy sy strategiese ligging het die nedersetting tot 'n belangrike rivierhawe en nywerheidstad ontwikkel. Dit is daarnaas een van die spilpunte van die nasionale logistiek- en energiebedryf.
Baton Rouge se bevolking word op 220 000 beraam. Dit beskik oor twee universiteite: die Louisiana State University en die Southern University. Baton Rouge se metropolitaanse lughawe verbind die deelstaathoofstad met die internasionale lughawens van Houston in Texas en die Suidstate-spil Atlanta in Georgia asook streekslughawens in Dallas-Fort Worth en Charlotte.
Hifikepunye Pohamba
Vroeë lewe
As kind het Pohamba in die Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika groot geword. Na sy skoolloopbaan het hy, van 1956 tot 1960 in die Tsumeb myn gewerk. Op die ouderdom van 25 was Pohamba 'n stigterslid van SWAPO in 1960. In Junie 1961 is hy gearresteer op aanklagte van politieke oproerigheid. Hy is daarna skuldig bevind deur 'n stamhof in Ohangwena, in die openbaar gegesel en beveel om die area te verlaat. Hy het na Tanganjika gevlug waar hy die res van SWAPO se leierskap opgesoek het.
Politieke loopbaan
In September 1964 is Pohamba na Lusaka gestuur om 'n SWAPO kantoor in Noord-Rhodesië (nou Zambië) te open. In 1966 is Pohamba en Sam Nujoma uit die land verban en in daardie tyd het hy Nujoma se grootste vertroueling geword. In 1969 is hy verkies as 'n lid van SWAPO se Sentrale Komitee en is hy aangestel as adjunk-administratiewe sekretaris van die party. Teen 1977 is hy verkies as die party se Sekretaris van Finansies. Van 1979 tot 1981 was hy in beheer van SWAPO-aangeleenthede in Zambië, waarna hy na die party se hoofkwartier in Luanda, Angola, gestuur is, waar hy gebly het tot SWAPO beheer oor Namibië gekry het in 1989. Gedurende sy tyd in Luanda het hy vir 'n tydjie in die politiek gestudeer in die Sowjetunie. Hy was in beheer van SWAPO se verkiesingsveldtog in 1989 en was 'n SWAPO-lid van die Grondwetgewende Vergadering, wat geduur hat van November 1989 tot Maart 1990, voordat hy 'n lid van die Nasionale Vergadering geword het met Namibië se onafhanklikheid in Maart 1990. Van Maart 1990 tot 1995 was hy Minister van Binnelandse Sake, van 1995 tot 1997 Minister van Visserye en Marine Hulpbronne,   en Minister sonder Portfolio van 1997 tot Maart 2000. In 1997 is hy gekies as Sekretaris-Generaal van SWAPO en in 2002 as die adjunkpresident. Op 26 Januarie 2001 is hy aangewys as Minister van Grond, Hervestiging en Rehabilitasie, 'n posisie wat hy tot sy presidentskap beklee het.
Onder Pohamba se Ministerskap van Grond, Hervestiging en Rehabilitasie het Namibië 'n beleid van gedeeltelike grond-onteiening van blanke grondeienaars na nie-blankes wat sonder grond was, begin. Hierdie beleid het die vorige beleid van "gewillige koper-gewillige verkoper" vervang. In hierdie opsig is hy as 'n bondgenoot van die Zimbabwiese president Robert Mugabe beskou.
Beskermheilige
'n Beskermheilige, in Nederlands en Vlaams ook patroon of patrones genoem, is in die Rooms-Katolieke Kerk 'n heilige of 'n engel wat beskou en vereer word as beskermer van 'n stad, land, kerk, gilde, beroepsgroep of individu. Die beskermheilige kan in geval van siekte of ander nood aangeroep word. Dit kan ook die heilige wees wie se naam 'n mens (veral vir katolieke) by doop ontvang.
Hifikepunye Pohamba
Politieke loopbaan
Pohamba is op 'n buitengewone SWAPO-kongres in Mei 2004 gekies as die party se presidensiële kandidaat vir die 2004-verkiesings. Hy het 213 uit 526 stemme gekry in die eerste rondte van stemming; in die tweede rondte, wat gehou is op 30 Mei, het hy met 341 stemme teen 167 vir Hidipo Hamutenya gewen, nadat hy nagenoeg al die stemme vir die derde kandidaat, Nahas Angula, gewerf het. In die presidensiële verkiesing wat gehou is op 15 en 16 November 2004, het Pohamba met 79,44% van die stemme gewen, in wat beskryf is as 'n weghol-oorwinning, maar ook deur die opposisie as gebrekkig afgemaak is. Pohamba is deur Sam Nujoma ondersteun, wat op die tydstip besig was met sy derde termyn van vyf jaar; Pohamba is beskryf as Nujoma se persoonlik uitgesoekte opvolger. Hy het die presidentskap op 21 Maart 2005 opgeneem en het homself sedertdien onderskei deur versigtig dog beslissend op te tree teen korrupsie.
Paltsgraaf
Paltsgraaf (Duits: Pfalzgraf, Latyn: comes palatinus) is 'n historiese adellike titel. Dit is 'n samestelling van die woorde "palts" (in die paleis of hof) en "graaf", ’n koninklike bestuursamptenaar. 'n Paltsgraaf het as hofdienaar van hoë rang namens die Frankiese of Heilige Romeinse Keiser opgetree.
Geskiedenis
In die Merowingiese- en Karolingiese Frankiese Ryk was Paltsgrawe koninklike ampsdraers van hoë rang met hoofsaaklik administratiewe en regspligte. Met die amp is paltsgrawe dikwels ook heerskappy oor 'n koning of keiser se paleis en landgoed toegeken. Hierdie burgagtige paltse, of konininklike howe, het in verskeie hertogdomme voorgekom.
Teen die agtergrond van die ontwikkeling van die Heilige Romeinse Ryk uit die Oos-Frankiese Ryk het die paltsgrawe uitgebreide koninklike voorregte ontvang om die politieke behoud van die koninkryk te verseker en om as teenwig te dien vir die magtige hertoë. Die paltsgrawe was nou nie meer met die oorspronklike pligte rondom die bestuur van 'n koningspaleis belas nie, maar het eerder 'n soort beheerfunksie en verteenwoordiging van die koning in die hertogdomme vervul en het hiermee die tweede posisie ná die hertog in die hertogdom beklee. 'n Rangverhoging teenoor ander grawe in die hertogdomme het daarmee gepaard gegaan, asok die reg om die regsamp van die koning se staat uit te voer. Die paltsgraaf het daarmee saam ook jag- en belastingregte bekom. Die magtigste van die paltsgrawe, die Paltsgraaf aan die Ryn, was die regent wanneer die koningsamp vakant was en selfs regter oor die koning.
Daar het nie 'n streng skeiding van magte tussen paltsgrawe en ander vorste bestaan nie. Magtige paltsgrawe was dikwels ook landgrawe, markgrawe, hertoë of kerklike vorste. Dit het veroorsaak dat die begrip palts in die Heilige Romeinse Ryk 'n nuwe betekenis gekry het; dit het naamlik nie meer net “koninklike vesting” beteken nie, maar ook gebiede wat deur paltsgrawe of keurvorste regeer is. Later het die betekenis verander na 'n erflike titel in verskeie Duitse vorstehuise. In die Heilige Romeinse Ryk het hertoë, land-, mark- en paltsgrawe teen die laat Middeleeue onder die rykvorstestand getel. Benewens die sekulêre vorste was daar verskeie kerklike vorste: aartsbiskoppe, biskoppe, abte en abdisse van ryksabdye.
Die Paltsgraaf aan die Ryn, wat uit die Huis van Wittelsbach ontstaan het, was van 1214 tot 1356 een van die sewe keurvorste van die Heilige Romeinse Ryk en het in die afwesigheid van die koning vir hom waargeneem. Die belangrike keurvorsstatus het daarmee die paltsgraaftitel ingesluit en het daartoe gelei dat die term "palts" geleidelik ontwikkel het tot die naam van die gebiede van die "Keurvorste van die Palts" (Kurpfalz) en vir gebiede wat daarmee geallieerd was; beide vir dié wat daarlangs geleë was, soos Pfalz-Neumarkt, asook dié wat verder weg geleë was, soos Opperpalts. Toe die Keurvors van die Palts in 1777 die Keurvorstedom Beiere erf, het die dubbelstaat "Palts-Beiere" vir ’n kort ruk ontstaan. Die gedeelte van die Palts wes van die Ryn is egter spoedig deur Frankryk oorgeneem waarvan die heerser, Napoleon Bonaparte, Beiere in 1805 tot koninkryk verhef het. Toe dele van die ou Palts in 1814/1815 aan Beiere teruggegee is, het dit een van die Beierse provinsies geword. In 1945 het die Palts van Beiere afgeskei en is dit met die suidelike deel van wat tot op daardie stadium die Pruisiese Rynprovinsie was, verenig in die nuwe Duitse bondstaat Rynland-Palts. In die benaming leef die woord Palts, met veranderde begrip, steeds voort.
Grawe van Champagne
Die Karolingers Lotarius I (koning van Frankryk, 954-986) het Odo I, Graaf van Blois, benewens die grawe van Vermandois een van sy getrouste bondgenote in die gevegte teen die Robertyne, tot paltsgraaf bevorder – 'n titel wat in sy familie oorerflik was en na die heerser van Champagne verwys het.
Paltsgrawe van Beiere
Die titel paltsgraaf het aanvanklik met die Palts in Regensburg verband gehou en was in Beiere vermoedelik nie aan die koning onderhorig nie, maar aan die Beierse hertog. Dit het die titelhouer ’n leidende rol op regsgebied in die hertogdom besorg.
Paltsgraaf van Boergondië
In 1169 deur keiser Friedrich I uit die Vrygraafskap van Boergondië geskep.
Mayhem
Mayhem is 'n Noorse black metal musiekgroep gestig in 1984 in Oslo, Noorweë. Hulle het 'n groot invloed op die black metal genre.