cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gereformeerde kerk Durban
Die Dorkasvereniging
Op 6 Desember 1939 is die benaming Dorkasvereniging vervang deur die Gereformeerde Sustersvereniging – algemeen bekend as die GSV. Hoewel nuwe statute aanvaar is, het die nuwe vereniging (onder leiding van mev. ds. Vorster) dieselfde werk as sy voorganger bly verrig: In samewerking met die kerkraad en die JV is verkopings gereël en gehou; behoeftiges is versorg; Kerspakkies is geskenk aan oues van dae en siekes; finansiële steun is verleen aan verdienstelike sake soos die Kruger-weeshuis, die Sending, dowes, blindes en melaatses. Wyksusters het apart vergadering begin hou en op die maandelikse vergadering dan net verslag van hul werksaamhede kom doen. Dit het die susters in staat gestel om meer tyd in te ruim vir lesings en sangoefening tydens die vergaderings.
Tydperk van ds. H.F.V. Krüger (1942–'45)
Op 19 Desember 1942 is die gemeente se derde herder en leraar, ds. H.F.V. Krüger (vroeër van Oos–Londen), hier bevestig.
Kerkbou
Weer is kerkbou met mag en mening aangepak en op die eerste kerkraadsvergadering in 1943 (9 Januarie) is 'n kommissie – bestaande uit ds. Krüger en oudle. J. Delport, Sarel Schutte, C.G. (Sarel) Venter en S.L.C. van der Walt – benoem om (1) na te gaan of dit moontlik sou wees om onder die oorlogstoestande kerk te bou, (2) 'n argitek in diens te neem ingeval 'n kerk wel gehou mag word, en (3) vas te stel of 'n lening verkry kan word. Op 6 Februarie 1943 rapporteer hierdie Verkenningskommissie reeds as volg: (1) Dit is alleenlik moontlik om kerk te bou mits die boukontroleur die nodige permit daarvoor uitreik. (2) Die firma Powers en Powers is in diens geneem en hulle het reeds twee stelle planne geteken. Die een wat voorsiening maak vir 500 sitplekke op die vloer, word aanbeveel. (3) Santam is bereid om 'n lening teen 'n rentekoers van 5% toe te staan.
Op 17 April 1943 keur die kerkraad die volgende aanbevelings van die boukommissie goed: Die kerkbouskuld sal soos volg afbetaal word:
Die aansoek om 'n boupermit moes egter sewe keer herhaal word voordat die boukontroleur eindelik op 10 Maart 1945 ingewillig het om dit toe te staan. In die proses is briewe geskryf, 'n deputasie gestuur, die hulp van die plaaslike Volksraadslid, J.R. Sullivan, ingeroep en naarstiglik gesoek na 'n bestaande kerkgebou wat te koop mag wees. En op hierdie dag, 10 Maart 1945, het die poppe begin dans soos uit die volgende uiteensetting sal blyk: Daar is besluit om:
300px|duimnael|regs|Die eerste kerkgebou het later die Nataliasaal geword en eindelik die P.J. de Klerksaal. "Dit is in die jaar van onse Here, een duisend nege honderd vyf en veertig, 9 Junie, om 3-uur nm. dat die kerkraad van die Gereformeerde Gemeente van Durban, saam met die gemeente en 'n groot aantal belangstellendes op die hoek van Umbiloweg en Leighton–oord vergader om die hoeksteen van die eerste Gereformeerde Kerk in Durban te lê. In die skaduwee van die steierwerk, betonsuile en halfvoltooide steenmure van die toekomstige gebou, is hierdie hoeksteen plegtiglik gelê, tot eer van ons Drieënige God en troos van sy Gemeente deur ds. Herculaas Frederik Venter Kriiger. Ook is teenwoordig 'n groot aantal lidmate van die Afrikaanse kerke met hulle predikante, lidmate van die Engelse kerke en hul verteenwoordiger.
"Die redevoering met dié geleentheid is waargeneem deur sy weleerw. ds. A.S.E. Yssel, van die Gereformeerde Gemeente, Reddersburg, Oranje-Vrystaat. Sy hooged., die burgemeester van Durban, kon weens 'n onvermydelike besoek aan Kaapstad nie teenwoordig wees nie. Hy het egter 'n persoonlike boodskap gestuur.
"Ingeslote by hierdie stuk word die volgende in die hoeksteen weggelê: 1. Die rede van die genoemde ds. A.S.E. Yssel. 2. 'n Uitgawe van Die Kerkblad – orgaan van die Gereformeerde Gemeentes in Suid-Afrika. 3. 'n Uitgawe van die tydskrif Koers – uitgegee te Potchefstroom, Tvl. ter voorligting van die Calvinistiese lewens- en wêreldbeskouing. 4. 'n Uitgawe van die Gereformeerde Vaandel" – uitgegee te Stellenbosch, K.P. vir dieselfde doel as dié in nr. 3 hierbo genoem. 5. Die uitgawe van 'n paar nuusblaaie. 6. 'n Paar muntstukke – party voorheen in gebruik, andere tans in gebruik. 7. 'n Kopie van die program van die verrigtinge. 8. 'n Uitgawe van ons Kerkalmanak.
"Die Gereformeerde gemeente van Durban het begin met 'n klein getal lidmate, afkomstig vanaf Gereformeerde gemeentes oorkant die Drakensberg".
Hierna volg 'n kort geskiedkundige oorsig en daarna dan: "Die ledetal is nou 420. Die teenswoordige kerkraadslede is: Ouderlinge: C.M. du Plooy, B.R. Krüger, J.G. Pretorius, A.J. Venter, J.L. Delport, S.L.C. van der Walt, H. Esterhuizen, P.A. Olivier, J.C. Krüger, H. Coetsee, J.C. van Niekerk, S. Kruger. Diakens: B.J. Venter, H.B. Krüger (jr.), N.J.C. Krüger, H.J. Venter, Tjaart Pretorius, Z.B. Coetzee, J.J. Krüger, W.A. Krüger, A.J. Coetzee, G.R. Bester, R.G. Diederiks, S.P.J. Vos, J.J. Snyman, G.J.H. Krüger.
"Die Boukommissie bestaan uit: ds. H.F.V. Krüger (voorsitter), br. S.L.C. van der Walt (sekretaris), brs. C.M. du Plooy, J.L. Delport, C.G. Venter, J. Buys, H.M. Krüger en C. J. Smith.
"Boukontrakteurs: mnre. Turnbull en De Swardt.
"Met innige leedwese moet gemeld word dat oudl. H.B. Krüger sr. pas ses weke voor hierdie hoeksteenlegging deur die dood weggeneem is – 'n dag waarna hy verlang het. Hy was ook lid van die boukommissie.
"Hierdie dag is vir die gemeente 'n dag van groot vreugde. Innige dankbaarheid word betuig teenoor die Here vir al die seëninge en weldade wat Hy aan die gemeente geskenk het. Weens oorlogsomstandighede word slegs 'n gedeelte van die eintlike toekomstige kerk nou opgerig. Mag die gemeente so groei dat hierdie kerkgebou spoedig voltooi mag word en mag die naam van die Here in hierdie Godshuis reg verheerlik word en sy volk vertroos word."
Die stryd om moedertaalonderwys
In die veertigerjare was dubbelmediumonderwys die verklaarde beleid van die destydse (Verenigde Party-) regering. In 'n oorwegend Engelssprekende stad soos Durban het dit, volgens die mening van kerkleiers en alle Nasionaalgesindes, neergekom op die denasionalisering van die Afrikaanssprekende kind. Dit is dan ook geen wonder nie dat ds. Kruger op 26 Februarie 1944 'n ernstige beroep op die kerkraad gedoen het om moedertaalonderwys sterk te propageer by die ouers. Hy het aangevoer dat denasionalisering in die taal ook die godsdiens bedreig: dit maak mense minder vas aan hul kerk en godsdiens. Op 7 November 1943 vaardig die kerkraad ds. Krüger af na die Bloemfonteinse Volkskongres wat gehou is ingevolge 'n oproep deur die FAK om te protesteer teen die beleid van die owerheid om dubbelmediumskole in te stel in die plek van die reeds bestaande enkelmediumskole.
Nadat die kerkraad op 8 Januarie 1944 ds. Kruger se verslag gehoor het, word daar besluit om die voorgestelde stigting van CNO-skole heelhartig te steun. Tot die moedertaalstrydfonds is terstond bygedra. Op versoek van die Nasionale Instituut vir Onderwys en Opvoeding (NIOO) staan die kerkraad verlof toe aan ds. Kruger vir die tydperk 3 Desember 1944 tot 31 Januarie 1945 sodat hy die moedertaalstryd in die onderwys in Durban kon behartig. Ondertussen sou prop. G.P.L. van der Linde die kerklike werk in die gemeente waarneem. Toe ds. Kruger begin Februarie 1945 sy ampswerk in die gemeente hervat, was Afrikaansmediumklasse reeds ingestel by skole soos Sea View, Fynnland en Stamford Hill. Uit die Afrikaansmediumklasse aan hierdie en ander skole het daar mettertyd ná baie stryd 'n aantal volbloed-Afrikaansmediumskole ontwikkel, byvoobeeld die Saamwerk-Hoërskool, die drie Dirkie Uysskole en die Hoërskool Durban-Noord.
Evangelisasie
Gedurende die oorlogsjare het talle lidmate van die Afrikaanse kerke eenvoudig net in die stad verseild geraak. Dis dan ook geen wonder nie dat die kerkraad erg bekommerd was oor dié toestand. Op 3 Desember 1944 spreek die kerkraad die mening uit dat evangelisasie 'n aangeleentheid was wat gesamentlike optrede van die drie Afrikaanse kerke verg, maar dat die gemeente sy eie afgedwaaldes self sou bly bewerk tot tyd en wyl 'n aksieprogram vir gesamentlike optrede opgestel is. Op 13 Januarie 1945 is die saak 'n stap verder gevoer: die Susterkerke sou genader word ten einde 'n modus operandi op te stel om die verseildes (kerkloses) na hul onderskeie kerke te laat terugkeer. Ses maande later (16 Junie) deel ds. Kruger die kerkraad mee dat die NG Kerk lyste gaan uitstuur wat elke kerk in staat sal stel om sy eie lidmate te bearbei.
Die Gereformeerde Sustersvereniging
Onder die leiding van mev. ds. Krüger is met ywer en oorgegewenheid te werk gegaan: verkopings is gereël, siekes is besoek – by huise en hospitale; kruideniersware, klere en geld is voorsien aan hulpbehoewendes (een dogter is selfs met studiegeld gehelp); aansienlike bedrae is aan die Kruger-weeshuis geskenk. Die kerkraad het sy waardering uitgespreek vir al die mooi dade van die susters tydens die oorlogsjare. En ondertussen is onverpoosd voortgegaan met die stewiging van die boufonds sodat hulle op 8 Januarie 1944 kon berig dat hulle reeds R644 vir hierdie doel ingesamel het.
'n Sendingpos
Lede van die Durbanse kerkraad was vroeg reeds voorstanders van die sending. Die kerkraad se notule vermeld byvoorbeeld dat oudl. B. R. Kruger (oom Ben) op 26 Februarie 1944 die vraag stel of 'n broeder wat teen die sending gekant is, op die tweetal geplaas mag word by verkiesing tot ampsdraer. Daar is toe gewys op die verskil tussen die Gereformeerde sending en die soort sending wat die Kerkverband vyandiggesind was. Kerkraadslede wat weens die verlede nog teen die sending gekant was, moes bearbei word sodat hulle houding kon verander. Hierdie bespreking het uitgeloop op 'n versoek aan ons GSV en die Katkisasie om gesamentlik 'n sendingpos te onderhou (voorstel oudl. H.B. Kruger sr.). Die katkisasie het ingewillig om dit te onderneem, maar latere notules het niks hiervan vermeld nie.
Intussen het die ouderlinge kollektelyste ten bate van die sending rondgeneem en op 12 April 1944 het hulle tydens 'n censura morum vergadering altesaam R56,67 gestort.
Zululand
duimnael|regs|350px|Die kerkraad in 1945: Sittendes: Oudle. H. B. Kruger (sr.); en C.M. du Plooy; ds. [[Herculaas Kruger|H.F.V. Kruger; oudle. B.R.Kruger en J.G. Pretorius. Staande eerste ry: Oudle. H. Coetsee; P.A. Olivier; J.C. van Niekerk; J.C. Kruger; A.J. Venter; J.L. Delport en S.L.C. van der Walt en diak. B.J. Venter. Tweede ry: Diakens Z.B. Coetsee; R.G. Diederiks; W.A. Kruger; H.B. Kruger (jr.); A.J. Coetzee en J.J. Kruger. Derde ry: Diakens G.R. Bester; S.P.J. Vos; N.J.C. Kruger en H.L. Venter. Byportrette: Oudle. C.G. Venter; H. Esterhuizen; diakens A.J. Pretorius; J. de Wet en T.J. Pretorius.]]
Die Durbanse Gereformeerde gemeente het Zululand eers weer begin bearbei vanaf Februarie 1943. Op 17 April van daardie jaar is oudl. H.B. Kruger sr. gevra om die lidmate benoorde die Tugelarivier te gaan besoek sodat tot 'n vaste organisasie oorgegaan kon word. Op 15 Mei berig hy dat die lidmate op Hlabisa, Mtubatuba en Empangeni besoek is en dat dit gerade is dat 'n kollektant te Empangeni aangestel word. Op sy aanbeveling is br. Izak Venter toe as kollektant daar aangestel. Daarna het ds. Kruger en dieselfde ouderling daardie geweste weer besoek en op 14 Augustus beveel hulle aan dat die heilige Nagmaal een of twee keer per jaar aan Noordkus-lidmate bedien word en dat gewone eredienste ook nog af en toe aldaar gehou word.
In die loop van die 1943 het die lidmate in hierdie streek so toegeneem dat ds. Krüger en oudl. H.B. Kruger sr. op 16 Oktober as kommissie benoem is om namens die kerkraad 'n ouderling en diaken op Mtubatuba te gaan kies. Vier maande later rapporteer hierdie kommissie dat Empangeni, Mtubatuba, Mkuzi en Eshowe besoek is, dat daar altesaam 25 lidmate woon, dat Nagmaal op sowel Mtubatuba as Empangeni bedien is en dat br. Fanie Kruger (seun van oudl. H.B.) tot ouderling en br. J. Eloff Snyman tot diaken gekies en bevestig is. In 1944 is die heilige Nagmaal twee keer op Mtubatuba bedien terwyl gewone eredienste met hierdie geleenthede op Empangeni gehou is. In 1945 is eredienste ook nog op Mkuzi en Eshowe gehou, en op 12 April is besluit om ook 'n ouderling en diaken vir Empangeni te kies.
Eerste kerkgebou in gebruik geneem
Terwyl die gemeente besig was om die kerkgebou op te rig, het ds. Krüger die beroep na die pas gestigte gemeente Pretoria-Wes opgevolg. Op 24 Junie 1945 is ds. P.J. de Klerk van Vereeniging hierheen beroep en op 8 September het sy bevestiging hier saamgeval met die ingebruikneming van die kerkgebou. Saterdagmiddag 8 September 1945 was 'n mylpaal in die bestaan van die gemeente. Die gemeente het teruggedink aan al die sale waarin hulle sedert 1922 hul eredienste moes hou: die YMCA-saal, die kelder in die stadhuis, die Alexandersaal, 'n saal in Russellstraat en veral die Masonicsaal in Smithstraat. Nou kon hulle die psalms lustig sing (in hul eie kerk) onder begeleiding van mev. ds. De Klerk se Hammond-orrel wat sy so onbaatsugtig aan die gemeente geleen het en wat sy self bespeel het. Voor hul oë het hulle die mooi preekstoel gesien wat oudl. J. Delport gemaak het en geskenk het; in hul ore het die gelukwensinge van onder andere die predikante van die susterkerke geklink. Ds. H.F.V. Krüger wat so onvermoeid gewerk het vir die oprigting van die kerkgebou, het die diens met die ingebruikneming daarvan waargeneem na aanleiding van Ps. 68 en daarna het hy die versilwerde sleutel van die voordeur aan ds. De Klerk oorhandig.
Die een en ander uit hierdie tydperk:
Tydperk van ds. P.J. de Klerk (1945–'68)
duimnael|regs|320px|Ds. [[Petrus de Klerk|P.J. de Klerk, die leraar van 1945 tot 1968, by sy vrou en seun, Petrus.]]
Ds. P.J. de Klerk sou eindelik 23 jaar lank – meer as die helfte van die tydperk van sy ampsbediening – in die Gereformeerde kerk Durban dien. In dié tyd het hy onvermoeide ywer aan die dag gelê, nie slegs in belang van sy gemeente en die ander Natalse Gereformeerdes nie, maar ook in dié van alle Afrikaners in Natal. En in al die jare het mev. De Klerk, ’n toonbeeld van selfopoffering en mensliewendheid, hom getrou bygestaan. Die oorlog was reeds verby, en die lidmate se salarisse is van toe af periodiek verhoog sodat hulle betreklik welvarend begin word het. Boonop is die gemeente se geledere gestadig versterk deur die aankoms van staatsamptenare, onderwysers en ander beroepslui, en werknemers in die sakewêreld. Onder hierdie steeds gunstiger wordende omstandighede wat sowel die getalsterkte as die finansiële vermoëns van die lidmate betref, en onder ds. De Klerk se doelgerigte leiding, het die gemeente 'n tydperk van pragtige groei en bloei belewe: 'n stuk of sewe persele in en om Durban en aan die Noord- en Suidkus van Natal is vir kerkdoeleindes aangekoop, en twee maal is tot afstigting van gedeeltes van die gemeente oorgegaan. Ook het Durban ’n sendende gemeente geword.
Delging van Bouskuld
Sommer van meet af aan is die kerklike bedrywighede weer in die hoogste versnelling geskakel en reeds op 16 September 1945 ('n week ná ds. P.J. de Klerk se bevestiging) is 'n gemeentevergadering gehou om oor die geldsake te besin. Daar is besluit dat elke lidmaat se kerklike bydrae voortaan 5% van sy/haar inkomste sou wees. Hieruit sou dan alle kerklike onkoste – insluitend die bouskuld ten bedrae van £3 000 – betaal word. Die gevolg hiervan was dat presies twee jaar later, naamlik met die kwarteeufees van die gemeente in September 1947, aangekondig kon word dat die kerkskuld reeds gedelg is. "Daar was groot vreugde en blydskap in ons hart," het ds. De Klerk later vertel. "Met ons feestelikhede in Congellapark het die stadsraad vir ons 'n boom gegee wat ons daar geplant het om die kwarteeufeesviering te gedenk. Dit was 'n wonderlike hoogtepunt in ons kerklike lewe. Met nuwe moed en krag kon ons weer voorwaarts gaan en soos 'n Moses het ons volgehou soos een wat die Onsienlike sien."
Terrein vir saal vir jong mense
Reeds met sy bevestiging hier het ds. De Klerk gesê dat die jong mense van oor die hele land "seker baie graag in hierdie mooi stad sou wou kom werk". Toe dit dan ook begin gebeur, is gevoel dat die gemeente 'n saal moes hê waar die jong mense hul vrye tyd kon deurbring. Op 11 April 1947 beveel die Katkisasiekommissie onder meer aan dat die Jongeliedevereniging aangemoedig word om geld in te samel vir die bou van 'n saal en dat die kerkraad aansoek doen om nog 'n strokie grond by die kerkperseel bygevoeg te kry. Op 26 Junie 1947 is gemeld dat die nodige vertoë reeds tot die stadsraad gerig is. Toe die stadsvaders hierdie aansoek weier, het die bestaande kommissie die burgemeester onverwyld gaan spreek en op 25 Julie 1947 berig hulle dat hulle baie simpatiek deur hom ontvang is en dat hy hulle aangeraai het om die aansoek om die 30 voet wye strook grond weer eens skriftelik in te dien en te vra dat die stadsraad sy vorige besluit in hersiening neem. Toe die oggendkoerant (Mercury) 'n paar dae later berig dat die stadsraad die aansoek weer geweier het, het ds. De Klerk daardie selfde dag nog 'n onderhoud met burgemeester Boyd gehad.
Die predikant het toe die geleentheid gehad om die behoeftes van die gemeente se jong mense aan hom voor te lê: "Hy sou tog nie as burgemeester wou hê dat ons jong mense saans en met naweke op die strate en strande moes boer nie. Al wat die gemeente vra is 30 voet grond sodat ons 'n saal kan bou vir ons seuns en dogters wat van oor die hele land hierheen kom en in gevaar verkeer." Die burgemeester het sy volle steun belowe wanneer die saak weer voor die betrokke komitee dien. Hy het sy woord gestand gedoen, want op 25 Oktober 1947 is ds. De Klerk mondeling ingelig dat die aansoek om die strook grond aan te koop, goedgekeur is. Op 4 Maart 1948 is die perseel, Blok E, Umbilo, dan ook aan die gemeente afgestaan vir £130.
Nuwe Kerkgebou
duimnael|regs|350px|Die kerkraad in 1947. links|duimnael|350px|Ds. P.J. de Klerk lê op [[15 April 1950 die tweede kerk se hoeksteen.]]
duimnael|regs|270px|Die tweede kerk se hoeksteen, gelê deur ds. P.J. de Klerk op [[15 April 1950.]]
Nou het die gedagte ontstaan om heeltemal 'n nuwe kerk op die pasverkreë perseel te bou en om die bestaande, gedeeltelik geboude kerk dan in 'n saal te omskep. Die kerkraad het opdrag aan die Finansiële Kommissie gegee om op die saak in te gaan en in twee verslae – voorgelê op 4 November en 10 Desember 1948 (onderteken deur oudl. C.G. Venter) beveel hulle aan:
Op 7 Januarie 1949 is 'n gemeentevergadering gehou en benewens dié twee mededelings is die finansiering van die projek ook verduidelik: die departement liggaamlike opvoeding en dié van volwassene-onderrig het £1 000 aangebied vir die gebruik van die bestaande kerkgebou as 'n saal. Hierdie bedrag sou dan aangewend word ter bestryding van die boukoste van die nuwe kerk. Daar is ook gewys dat 'n saal 'n dringende noodsaaklikheid vir die gemeente se jong mense was. Verder is die gemeente ingelig dat die kerk se pastorie (Teigmouthweg) teen £4 050 verkoop is, dat alle kerkskuld betaal is en dat, as almal 5% van hul inkomste gereeld sou gee, daar geen ekstra laste op die gemeente gelê sou word nie.
Op 25 Maart 1949 keur die kerkraad die gewysigde plan goed en gee opdrag dat die nodige permit aangevra word. Die boupermit is eindelik in November 1949 toegestaan – eers nadat ds. De Klerk op 26 Oktober weer 'n aanmaning aan die boukontroleur in Johannesburg gestuur het. Op 7 Desember 1949 besluit die kerkraad eenparig soos volg na aanleiding van die aanbeveling van die finansiële kommissie: (1) Die bou van die kerk moet voor einde Maart 1950 'n aanvang neem. (2) Die tender van mnr. P.J. du Plessis, 'n lidmaat van die gemeente, word aanvaar. Hierdie tender R17 332 het nie die koste van die preekstoel en die banke ingesluit nie. Terwyl daar nog op die boupermit gewag is, is verskillende skemas oorweeg om die boufonds by voorbaat reeds te styf. Elke lidmaat is aangemoedig om 5% van sy/haar inkomste te bly afstaan vir kerklike bydrae; op 29 Januarie 1950 besluit die gemeente – op aanbeveling van die Kerkraad – om vir die duur van daardie jaar 10% van alle verdienstes aan die kerk te oorhandig.
Op 26 Januarie 1950 benoem die kerkraad die volgende boukommissie: ds. P.J. de Klerk, brs. Z.B. Coetsee (Seckie, seun van die Kaaplandse LPR T.P.N. Coetsee, H.B. van der Walt, C.M. du Plooy (oom Corneels) en C.G. Venter (Sarel) met die eersgenoemde drie persone as die dagbestuur. Op dieselfde vergadering is berig dat Volkskas bereid was om – op sekuriteit van brs. A.J. Venter (Andries) en A.A. van Jaarsveld (Attie) – ongeveer £6 000 aan die kerk te leen. Die boufonds was toe £2 000 en oudl. B.R. Kruger (oom Ben) het ook nog £1 000 aan die gemeente geleen.
Toe daar in Maart 1950 met die bouery begin is, het die boukoste reeds weer die hoogte ingeskiet sodat die bouer se tender tot (£10 000) verhoog moes word. Die hoeksteen (marmer – afkomstig uit die distrik Zoutpansberg) is op 15 April 1950 gelê. Baie lidmate, oud en jonk, het ywerig meegehelp met die bouery en, aangesien 'n kleurfilm van hul gewerskaf geneem is, kan die nageslag nog sien hoe die Gereformeerde Kerk, Durban, deur hul vaders en moeders gebou is. (Aangesien die letters later begin verweer het, is die marmer hoeksteen in Desember 1962 deur 'n graniet hoeksteen vervang). Pas nege maande na die bouery 'n aanvang geneem het, is die gebou voltooi en is die nuwe kerkgebou op 2 Desember 1950 in gebruik geneem. "Die bouery," het ds. De Klerk later geskryf, "het ons gemeente wakker geskud, want hulle het saam gebou in die gebed, in die geloof en met hulle eie hande. Dit was hulle handewerk. Die groot eer kom hier toe aan die bouer, br. P.J. du Plessis, wat die leiding gegee het en baie tegemoetkomend was. Ons het werklik ervaar dat waar die liefde woon, daar gebied die Here sy seën. Ons het nog nooit so gelukkig gevoel as die oomblik toe ons almal onder psalmgesang die voorhowe van die Here ingegaan het, agter oom Corneels aan wat die ou Hollandse Statebybel na die preekstoel gedra het. Die Here het groot dinge aan ons gedoen en ons was bly."
duimnael|regs|250px|Die gemeente se Laukhuff-orrel is op [[3 Oktober 1952 in gebruik geneem.]] Intussen moes voorsiening gemaak word vir die aankoop van 'n lang lys toebehore, byvoorbeeld:
Die sierlike kerkgebou moes egter nog betaal word. Van die lidmate het onderneem om vir die groot vensters te betaal, en by die ingebruikneming van die kerkgebou is 'n dankoffer gevra, maar teen Maart 1951 was dit duidelik dat die maandelikse inkomste nie die verwagte £300-kerf bereik nie; daarom besluit die kerkraad om by die gemeente aan te beveel dat die maandelikse bydra van elke lidmaat opgeskuif word na een sesde van sy/haar inkomste. Die gemeente het dit so aanvaar.
Op 31 Maart 1955 is reeds £2 727 op die verbandlening afbetaal en die oorblywende £6 750 het jaar ná jaar aansienlik gekrimp. Aan die ander kant het die gemeente in hierdie jare die een projek ná die ander aangepak sodat daar nooit enige sprake van verslapping van finansiële inspanning kon wees nie: persele is op verskillende plekke in die uitgestrekte gemeente aangekoop; Durban het 'n sendende gemeente geword; twee gemeentes is afgestig en elkeen het 'n bruidskat ontvang.
Die GSV
Dwarsdeur hierdie tydperk van 23 jaar het mev. H.M. de Klerk, die predikantsvrou, onvermoeid aan die spits gestaan van al die bedrywighede van die susters. Soos in die verlede is daar steeds met volgehoue oorgegewenheid gearbei aan die uitbreiding van Gods Koninkryk sowel hier ter plaatse as elders. Met groot ywer is voortdurend gewerk aan die insameling van geld vir die finansiering van die een of ander onderneming: uit hul orrelfonds het hulle £1 200 vir die Wurlitzer–orrel betaal; hulle kerkbankfonds het die £1 600 betaal wat die kiaatbanke van die huidige kerk gekos het; periodiek is mildelik geskenk aan die sending, die weeshuis, die ouetehuis, die dogterstehuis, die dowes en blindes, die melaatses en in die jare ná die oorlog ook aan die noodlydendes in Duitsland. Voortdurend is ook toebehore vir die Nataliasaal aangekoop en in 1968 onderneem hulle die meubilering van die sitkamers van Mooi Hawens, die gemeente se tehuis vir bejaardes.
Die geld vir al hierdie liefdadigheidswerk is op 'n groot aantal maniere byeengebring: Die gewone sentrale funksie een keer per jaar met die doel om, benewens geld in te samel, die hele gemeente ook in staat te stel om gesellig saam te verkeer; kollektelyste; braaivleisaande; vertoning van ligbeelde (rolprente); koekverkopings; wyksfunksies (in 1957 het sewe sulke funksies byvoorbeeld £382 opgelewer); resepteboek saamgestel en verkoop; rommelverkopings, spysenering by troues. Sekere insamelingswyses het 'n tyd lank gewild gebly en is daarna deur ander vervang.
Maar nooit het die susters hul eie geestelike verryking uit die oog verloor nie. Maand ná maand is op hul vergaderings opbouende artikels uit kerklike tydskrifte aan die susters voorgelees; of iemand is gevra om hulle oor die een of ander aktuele onderwerp te kom toespreek; of demonstrasies (byvoorbeeld hoedemakery, koekversiering, voorbereiding van southappies) is gehou. En ten slotte is daar voortgegaan met die mooi gewoonte om die bejaardes elke jaar te onthaal en dan geskenkies aan hulle te oorhandig, en om siekes in hospitale en aan hul huise te besoek.
Die Jongeliedevereniging (JV)
Gedurende die eerste 23 jaar van sy bestaan het die JV geen vaste vergadersaal gehad nie. Aanvanklik is van die eredienste Sondagaande prysgegee ten einde die JV in staat te stel om vergadering te hou; later is byeenkomste in woonhuise gehou, maar so 'n rondskuiwery van huis tot huis het die groei van die vereniging erg aan bande gelê. Dit was juis die behoefte aan 'n saal vir jong mense wat die kerkraad op 11 April 1947 laat besluit het om by die stadsraad aansoek te doen om 'n tweede strook grond, 30 voet wyd, aangrensend aan die kerkperseel. Die gemeente het op 9 Januarie 1949 besluit het om 'n nuwe kerk te bou en die oue dan in 'n saal om te skep. Dis dan ook gedoen, en die saal het die naam Natalia-saal gekry. (Met ds. De Klerk se emeritering teen die einde van 1968 is die naam verander na die P. J. de Klerk-saal.)
'n Maand voor die nuwe kerkgebou in gebruik geneem is, is die Natalia-jeugklub gestig (4 November 1950). Hierdie klub sou in die Natalia-saal vergader en dit sou die werk van ons JV voortsit en uitbrei. 'n Saal moet egter gebruiksreëls kry; daarom is daar reeds by voorbaat op 24 Augustus 1950 van kerkraadsweë 'n kommissie benoem om huishoudelike reëls op te stel. Die kommissielede was ds. P.J. de Klerk, oudle. A. van Jaarsvled, J. Buys, H.B. van der Walt en C.M. du Plooy. Die uiteindelike reëling het onder meer die volgende ingesluit:
As die klub sou ontbind, sou al die bates daarvan die eiendom word van die eienaars van die saal. "Die gedagte agter dit alles," het ds. De Klerk later geskryf, "was evangelisasie. Onder die kranige voorsitter, P.D. van der Walt, later professor aan die PU vir CHO, en die ywerige sekretaris, Isak Wust, asook 'n vooruitstrewende bestuur, het die Natalia-jeugklub die Afrikaanse jong mense in Durban bymekaargebring. Party aande – veral met radio–uitsendings – was die saal vol. Met behulp van die departement onderwys, kuns en wetenskap (afdeling volwassene–onderrig) is 'n verhoog in die saal gebou en later ook 'n klavier aangekoop. Baie leersame en interessante lesings is deur vooraanstaande persone gelewer en honderde rolprente, onder meer van die filmdiens van die departement Unie-onderwys, is vertoon met die projektor wat aangekoop is.
"Die onderkomitees het die jong mense in verskillende aktiwiteite saamgegroepeer sodat elkeen hom kon uitleef in die sake waarin hy belang stel. Die sukses van so 'n vereniging hang af van die kragtige invloed van die bestuur. Jong mense het gekom en gaan, en eindelik was 'n gebrek aan besielde leierskap die oorsaak van die verval van die Natalia-jeugklub. Die JV het toe weer die werk voortgesit."
Afstigting van die noordelike gebied
Met die koms van ds. De Klerk het die afstigting van die noordelike deel van die gemeente ernstige aandag begin geniet. En met die oog op nog onderverdeling in die toekoms is die aandag veral toegespits op twee gebiede, Noord-Durban en Empangeni.
Op aanbeveling van die hierdie kommissie is op 1 Februarie 1947 besluit om die huis, geleë op die hoek van Montpelierweg en Agtste Laan (tewete Montpelierweg 112) aan te koop, mits die gemeente daarmee akkoord gaan. Op 9 Maart word die beleid ten opsigte van afstigting van die 'noorde' en die aanbeveling ten opsigte van die aankoop van die erf eenparig goedgekeur deur die gemeente. £2 500 is vir die eiendom in Montpelierweg betaal.
Intussen is van kerkraadsweë aansoek gedoen by die provinsiale administrasie om 'n perseel vir 'n kerk aan te koop indien daar enige grond beskikbaar sou wees (17 Augustus 1946), 'n skrywe wat blykbaar die gevolg was van 'n aanbeveling van die betrokke kommissie. Hiervan het egter niks tereg gekom nie en oudl. Lourens van Empangeni kry toe die opdrag om met die dorpsraad daar te onderhandel ten opsigte van die verkryging van 'n perseel (21 Junie 1947).
Op 14 Augustus 1948 deel ds. De Klerk die kerkraad mee dat die kommissie aansoek by die dorpsraad van Empangeni gedoen het om die aankoop van "twee goed geleë erwe bo-op die bult, nie ver van die skool af nie". Op 4 November 1948 is berig dat die dorpsraad die persele nie aan die gemeente wil verkoop nie, en ds. De Klerk onderneem om die dorpsraad tydens sy eersvolgende besoek aan Empangeni persoonlik te gaan spreek.
Intussen (10 Desember 1948) besluit die kerkraad dat Empangeni voortaan 'n buitegemeente van Durban sal wees, 'n besluit wat beteken dat kerkraadsvergaderings aldaar gehou sal kan word. Op 8 Augustus 1952 is die grense van hierdie buitegemeente so verskuif dat dit die hele Zoeloeland sou insluit.
Op 25 Maart 1949 is slegs een erf, naamlik nr. 180 aan die gemeente te koop aangebied teen £75, en hierdie bedrag is onmiddellik aangestuur. Die dorpsraad het die tjek egter teruggestuur onder voorwendsel dat hulle moet wag op die goedkeuring van die administrateur van Natal. Later (22 Julie) het hulle die kerkraad in kennis gestel dat hulle besluit het om die perseel nie meer te verkoop nie. Sowel die provinsiale sekretaris as mnr. Grantham LUK kon tot hul spyt niks doen om die dorpsraad tot ander insigte te bring nie, en ten einde raad het ds. De Klerk hom gewend tot prokureur C.N. Venter. Hierdie set het geluk en op 28 April 1950 kon berig word dat die dorpsraad ingewillig het om die perseel te verkoop teen £75.
Gedurende die volgende maande het sake vinnig en vlot verloop: Die opname wat gemaak is, het getoon dat die lidmate wel ten gunste van afstigting was; die Partikuliere Sinode het te kenne gegee dat hulle £300 sou bydra as daar tot afstigting oorgegaan word; die Afstigtingskommissie het die Afstigtingsakte reeds op 8 September afgehandel en op 4 Oktober 1952 is dit deur die Klassis Natal goedgekeur.
Die Afstigtingsakte bevat onder meer die volgende besonderhede:
Die Suidkus
Aan die verre Suidkus, van Kelso af suidwaarts, het die Gereformeerdes van omstreeks 1950 af op ’n selfstandige gemeente begin afstuur; die deel nader aan Durban is deurgaans as een van die Durbanse wyke behandel. Al verskil was dat hier (onder meer te Warnerstrand) Sondae apart katkisasie gehou is danksy die bemoeienisse van oudl. Andries Venter in die vyftigerjare.
Aan die begin van 1950 het die lidmate op Port Shepstone reeds gevra dat 'n perseel daar aangekoop word vir kerkdoeleindes. Op 28 Julie 1950 besluit die kerkraad om aan die dorpsraad van Port Shepstone in hierdie verband te skryf en verder om twee ouderlinge wat in daardie geweste rond woon vir die verre Suidkus te kies. Later in die jaar is 'n vergadering van lidmate op Port Shepstone gehou en op 23 November is aan die kerkraad verslag gedoen dat br. N. Smit verkies is as oudl. vir die gebied van Port Shepstone of suidwaarts, en br. C.P. van der Walt vir die gebied van Port Shepstone af noordwaarts tot by Umkomaas. Die kerkraadsnotule maak egter nie weer melding van die perseel op Port Shepstone.
Maar ná 1952 belewe die Suidkus vier maer jare: die kerkraadslede wat daar was, is weg; van die aankoop van persele op Port Shepstone of Margate word niks verneem nie; op kerkraadsvergaderings (onder meer op 25 Maart 1955) word gekla dat toestande daar veel te wense oorlaat. Op 24 Mei 1957 dra die kerkraad dit aan ds. De Klerk op om die aankoop van grond op Margate te ondersoek tydens sy volgende besoek aan daardie geweste. 'n Paar maande later, op 6 September doen die dominee as volg verslag: 'n Perseel, 'n half akker groot is in Margate verkrygbaar teen £1050. Die kerkraad besluit hierop om die perseel dadelik aan te koop en dit het dan ook gebeur.
Dactylia elegans
Dactylia elegans is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Gereformeerde kerk Durban
Die Suidkus
In die geval van die Noordkus is daar kwartaalliks Nagmaal bedien tot die afstigting van Noord-Durban; in die geval van die Suidkus het dit gebeur tot die afstigting van Durban-Wes. Hierdie afstigting het die einde beteken van maandelikse eredienste op Pinetown sodat die Suidkus van toe af hierdie voorreg gekry het.
Dactylia elegans
Die spons behoort tot die genus Dactylia en tot die familie Callyspongiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1888 deur Lendenfeld.
Gereformeerde kerk Durban
Meerdere bediening of afstigting
Met verloop van jare het die gemeente dermate aangewas dat die kerkraad op 23 September 1963 'n kommissie (di. De Klerk en D. C. Coetsee, oudle. G. E. Heystek, Cor. Venter en br. H. B. Kruger) benoem het om onder meer weë en middele te ondersoek tot meerdere bediening van die gemeente. Op 18 Oktober 1963 lewer die kommissie sy verslag. Daar word aanbeveel dat, mits die finansies dit toelaat, 'n tweede predikant beroep word as 'n eerste stap in die rigting van afstigting. Die aangeleentheid is toe na die finansiële kommissie verwys om deeglik na te gaan of die gemeente in staat sou wees om 'n tweede predikant eervol te versorg. Op 22 November 1963 beveel hierdie kommissie aan dat 'n kommissie (ds. De Klerk, 'n lid van die finansiële kommissie en die betrokke wyksouderling) elke wyk deurgaan en by elke lidmaat moes vasstel wat hy/sy bereid sou wees om bykomend by te dra met die oog op die beroeping van 'n tweede predikant.
Hierna besluit die kerkraad dat die saak so dringend is dat dit voor die gemeente gelê moes word. Op 23 Februarie 1964 besluit die gemeente dat, voor tot beroeping oorgegaan kon word, die aanbeveling van die finansiële kommissie eers uitgevoer moes word. Dwarsdeur die jare 1964 en 1965 is die wyke toe deurgegaan en aantekening gemaak van hoeveel elke lidmaat maandeliks addisioneel sou kon bydra ingeval die kerkraad 'n tweede predikant sou beroep. Op 24 September 1965 word verslag gedoen dat 15 wyke deurgegaan is en dat 'n totale maandelikse addisionele bydrae van R147,15 belowe is.
Die jaar 1966 het die hele idee van 'n tweede leraar egter die nek ingeslaan. Eers (25 Maart) is die beroeping van 'n tweede leraar uitgestel tot na die begroting opgestel is en toe (23 April) om dit te laat oorstaan tot die ondersoek en aanbevelings van die Klassis in verband met 'n herindeling van gemeentes ontvang is. Op 20 Mei 1966 is deputate benoem (ds. De Klerk, oudle. A.S. Brookes, A.J.W. Monnik, Johann Buys en P. van den Burg) om 'n herindeling van die twee gemeentes met Noord-Durban te bespreek. Aan Noord-Durban wat toe vakant was, sou die geleentheid gebied word om met Durban te kombineer sodat die gemeentes weer een sou word. 'n Tweede leraar sou dan beroep word en, ná 'n herindeling van die gemeente, weer tot afstigting oorgegaan word. Noord-Durban het egter verkies om selfstandig te bly voortbestaan en het Durban aan sy belofte van 30 Julie 1965 herinner, naamlik dat hy Noord-Durban R100 per maand vir ses maande sou skenk sodra hulle (Noord-Durban) weer 'n predikant kry.
Op 19 Mei 1967 word die aangeleentheid van die gemeente na die volgende kommissie verwys: oudle. W. ,Potgieter (saamroeper), Joe Pretorius, P. van den Burg en Ben J.A. Vorster met ds. De Klerk as adviseur. Ná 'n hele paar verdelingsplanne oorweeg is, het die kommissie op 16 Junie 1967 aanbeveel dat die volgende 12 wyke saamgevoeg word in 'n nuwe selfstandige gemeente: Rossburgh, Sea View, Bellair, Hillary, Malvern, Escombe, Pinetown-Noord, Pinetown-Suid, Montclair, Woodlands-Suid, Woodlands-Noord en Reunion; die restante 16 wyke (die hele stad Durban, Westville, die hele Bluff en die hele Suidkus) sou dan bly voortbestaan as die Gereformeerde kerk Durban. Die nuwe gemeente sou 291 belydende lidmate hê, die oue 336, en albei se jaarlikse inkomste is heelwat meer as die R6 770 wat as 'n minimum bereken is.
Hierdie deurtastende verslag is op 21 Julie 1967 deur die kerkraad goedgekeur en op 6 Augustus deur die gemeente. Ook die Klassis se goedkeuring is verkry en op 4 Februarie 1968 is die nuwe gemeente, die Gereformeerde kerk Durban-Wes, afgestig. As bruidskat het die nuwe gemeente die volgende ontvang: R15 000 aan kontant en die Amajuba-saal op Pinetown. (Op 17 Desember 1954 is die perseel in Pinetown aangekoop en op 8 Junie 1956 is die Amajuba-saal in gebruik geneem. Van toe af is daar elke Sondag katkisasie en die laaste Sondag van die maand 'n diens gehou; die susters het ook gereeld daar vergadering gehou en saamtrekke gereël, skryf ds. De Klerk.)
Daar is besluit dat die twee gemeentes voorlopig nog gesamentlik eredienste sou hou in die kerkgebou in Umbiloweg en die preekbeurte sou deur die twee kerkrade onderling gereël word. Op 28 April 1968 is ds. G.B.C. Bester bevestig as herder en leraar van die gemeente Durban-Wes, en gesamentlike dienste is nog gehou tot en met 2 Junie 1968. Daarna het die nuwe gemeente hul eredienste in 'n saal in Bellair begin hou.
Die parkeerterrein en persele vir Jeugsentrum en ouetehuis
Op 17 September 1959 doen die kerkraad aansoek om die perseel as parkeerterrein te gebruik en hulle was aangenaam verras toe die stadsraad hiertoe instem teen 'n nominale huur (10 sent per jaar). Die perseel is toe omhein en 'n klompie struike is aangeplant. Dwarsdeur die jare 1961 en 1962 het die kerkraad steeds op 'n geleentheid gewag om die perseel aan te koop en op 26 Junie 1963 word 'n memorandum in hierdie verband aan die stadsraad voorgelê. As vernaamste beweegredes vir die nuwe aansoek om die perseel aan te koop word genoem dat die gemeente intussen so toegeneem het in getalle dat: (1) voorsiening dringend gemaak moet word vir addisionele klaskamers vir ons katkisasiekinders en (2) die gemeente verplig gaan word om af te stig en die een kerkgebou dan vir die twee gemeentes te gebruik.
Nadat die stadsraad op hul versoek ook die sketsplanne van die beoogde klaskamers ter insae gehad het, het hulle die kerkraad op 11 Desember 1963 in kennis gestel dat die gemeente die perseel kon aankoop, onderhewig aan die voorwaarde dat Durban binne twee jaar vanaf die datum van aankoop geboue ter waarde van R8 000 daarop bou. Hulle het verklaar dat, hoewel die perseel teen R17 000 gewaardeer is, hulle bereid was om dit aan ons te verkoop vir R8 500. Op 10 Januarie 1964 besluit die kerkraad om die perseel aan te koop mits die gemeente daartoe instem. Op 23 Februarie 1964 besluit die gemeente dan ook eenparig om dit aan te koop teen 'n deposito van R2 000 en vyf gelyke jaarlikse paaiemente daarna.
Op 19 November 1965 is besluit om 'n lening by die Administratiewe Buro te maak sodat die gemeente onder meer in staat sou wees om ons skuld van R3 500 ten opsigte van die perseel langs die kerk af te betaal. Omstreeks hierdie tyd het dit duidelik geword dat die stadsraad hoegenaamd nie te vinde was daarvoor dat 'n Jeugsentrum opgerig word op die twee persele agter die kerk nie en aangesien 'n ouetehuis op die perseel langs die kerk onvoldoende ruimte sou laat vir die parkering van motors, is hierdie hele projek laat vaar. (Die tehuis vir bejaardes is wel later op Winklespruit opgerig.)
Intussen is die kerkraad egter nog gebind deur die verkoopsbepaling dat 'n gebou (of geboue) ter waarde van R8 000 binne twee jaar op die perseel opgerig moet word. Die stadsraad is genader met die versoek dat al drie die persele van die kerk (die een waarop die saal staan, die een waarop die kerk staan en die parkeerterrein) as een geheel beskou word sodat die vereiste van 'n perseel op elke gebou sal verval en die onbeboude erf (lot 57) dan in sy geheel as parkeerterrein beskikbaar sou word. Ook is die stadsraad verwittig dat transport van die perseel geneem sou word sodra die kerk se regte betiteling op alle aktes met die Registrateur van Aktes uitgestryk is. Hierdie aangeleentheid is eers teen die einde van 1969 finaal afgehandel, ná ds. De Klerk se vertrek.
Mooi Hawens
“Reeds in die vyftigerjare,” sou ds. De Klerk later skryf, “het ons op 'n diakonale konferensie op Ladysmith die ideaal voorgestel om te werk vir die oprigting van 'n ouetehuis aan die Natalse Suidkus.” Die saak is glo met geesdrif aangepak en £1 000 is ingesamel. Ongelukkig is daar geen verdere vordering gemaak nie.
In 1965 begin die gedagte aan 'n ouetehuis weer op die voorgrond tree. Die finansiële kommissie het vroeg in daardie jaar opdrag gekry om na te gaan of dit wel moontlik sou wees om 'n ouetehuis op die perseel langs die kerk op te rig. Op 30 Julie 1965 rapporteer die finansiële kommissie aan die kerkraad dat slegs geboue vir kerklike gebruik en godsdienstige onderrig en onderwys op hierdie perseel opgerig mag word. Verder beveel die kommissie aan dat die aangeleentheid verwys word na die Gereformeerde Stigting vir die Versorging van die Oues van Dae en die Jeug en dat, indien moontlik, die twee persele agter die kerk aangekoop word. Hierop word 'n ouetehuiskommissie benoem om die saak op te volg en dan verslag te doen.
Op 15 Oktober 1965 behandel die kerkraad die volgende verslag van die bg. ouetehuiskommissie:
Op Winklespruit is die twee persele toe teen R24 000 aangekoop en op 25 Maart 1966 verneem die kerkraad dat 'n gebou vir 130 inwoners en 'n kerkgebou met ongeveer 130 sitplekke aldaar beplan word. Vir die kerkgebou sal uit eie fondse betaal moes word. Met dieselfde geleentheid (25 Maart) verneem die kerkraad ook van die ouetehuiskommissie dat die skema vir die terrein langs die kerk goedgekeur is, maar dat 'n wetstegniese probleem ten opsigte van die terrein agter die kerk opgeduik het. Daar het egter goeie hoop bestaan dat die probleem wel opgelos sou kon word. Op hierdie datum, 25 Maart 1966, is ook begin met die poging om die drie persele onder een titel gekonsolideer te kry. Dié saak sou eers op 21 November 1969 suksesvol beëindig word.
Hoewel die aanduidings in April 1966 was dat die projekte agter en langs die kerk goed vorder, moes die ouetehuiskommissie op 20 Mei 1966 tog rapporteer dat die stadsraad nie die oprigting van 'n ouetehuis kan goedkeur nie alvorens die hele Berea-plan vir woonbuurtes nie gefinaliseer is nie. Indien die projek agter die kerk misluk, sou aandag aan 'n kleiner projek langs die kerk geskenk word. Verder meld die kommissie (nog op 20 Mei) dat die planne vir die projek aan die Suidkus goed vorder.
'n Maand later (17 Junie) word verneem dat die Stigting voornemens is om met albei projekte, dié in Durban en op Winklespruit, voort te gaan, hoewel die onderhandelings met die Durbanse stadsraad nog aan die gang was. Weens die hardnekkige weiering van die stadsraad om die twee erwe agter die kerk af te sonder vir 'n algemene (pleks van 'n residensiële) woonbuurt, besluit die kerkraad op 15 Julie 1966 noodgedwonge om af te sien van die voorneme om 'n ouetehuis daar te bou en word die woonhuis aan diaken J. Vorster verkoop.
Hierdie standpunt van die stadsraad, tesame met die feit dat die oprigting van 'n jeugsentrum langs die kerk onvoldoende ruimte vir die parkering van motors sou laat, het die kerkraad laat afsien van sy voorneme om die betrokke perseel vir daardie doel aan die Stigting oor te dra. Van toe af is 'n stryd gevoer om al drie die persele wat aan Umbiloweg front onder een titel gekonsolideer te kry sodat die voorwaarde, naamlik dat 'n gebou op hierdie betrokke perseel opgerig word, kon verval. (Nadat die stryd eindelik op 21 November 1969 suksesvol beëindig is, het die perseel die kerk se parkeerterrein geword.)
Op 18 November 1966 berig die ouetehuiskommissie dat die projek op Winklespruit goed vorder: grondtoetse vir die fondamente van die voorgestelde gebou is reeds gemaak, en die finale plan is aan die stadsraad van Kingsburgh voorgelê. Maar van toe af was die vorderingspad letterlik besaai met dorings en distels. Eerstens moes die teësin van die stadsraad van Kingsburgh vermurwe word. Hulle wou graag gehad het dat 'n groot hotel op daardie perseel gebou word en nou wil 'n Afrikaanse kerk 'n ouetehuis daar oprig; hulle wou ook nie ’n ouetehuis daar hê nie, maar was wel te vinde vir 'n tehuis vir bejaardes. Dit is dan ook die rede waarom die projek van 13 Januarie 1967 af bekend staan as die Tehuis vir Bejaardes.
Ds. De Klerk skryf: “Briewe is geskryf, kommissies is gestuur, maar alles tevergeefs. Toe alles hopeloos gelyk het, het die Here weer uitkoms gegee. Ons het eindelik uitgekom by die burgemeester, kol. Boulton, wat self 'n bejaarde van oor die 70 jaar was. Ons het in Durban saam tee gedrink en deur die genade van die Here sover gekom dat die stadsraad die plan goedgekeur het.”