Barend_J._Toerien
Skryfwerk
In Illusies, elegieë, oorveë, transfusies hou die digter hom nie rigied by die vier kategorieë nie, maar beweeg heen en weer en tussenin en koppel die temas aanmekaar. Daar is dan ook nie ’n indeling in verskillende afdelings nie. Sommige van die swakhede in sy vroeër bundels (knallende rymwoorde en onnatuurlike taal) word hier plek-plek herhaal, maar oor die algemeen is daar groot vooruitgang te bespeur en is hy veel meer subtiel in sy uitbeelding, terwyl sy tegniese vernuf soos veral waarneembaar in sy afwerking van die verse en sy uitbuiting van die klank- en betekeniswaarde van die woord hier ’n nuwe hoogtepunt bereik. Die illusies van die titel vind uiting in verse waar die kortstondigheid en verganklikheid verbeeld word, wat ook die erotiek insluit. Herfsdag by die see en Swewend, opvlammend is voorbeeld van hierdie erotiese ervarings wat speels en lig uitgebeeld word. Die reeks Die soet sintuie verken die lewe en die wêreld in knap uitbeelding van alledaagse belewenisse soos spit in die blomtuin, stap in die herfs en aanskoue van ’n mooi meisie, waarin die sintuie van klank, reuk en aanraking ontgin word. Veral Van swem in die rivier is ’n mooi loflied aan die lewe. Daarenteen beeld Die suur sintuie op groteske wyse die  aftakeling van ouderdom uit. Elegieë word gelewer in huldeblyke aan gestorwenes en herinneringe aan die verlede. Milena Jesenská”is ’n vers oor hierdie Tsjeggiese joernalis wat in Mei 1944 weens nierversaking in Ravensbrück in ’n Duitse konsentrasiekampdood is. Sy het ’n kortstondige verhouding met Franz Kafka gehad, maar was in daardie stadium reeds getroud en Kafka verbreek dus die verhouding. Die sneeuverse is eerder elegies van toon as aard, met die koue wat telkens simbolies is van vereensaming. Sneeu beskryf die verganklikheid van die mens, Sneeustil die verlies van ’n moedertaal wat nie meer gehoor word nie en Bed van sneeu die gebrek aan geborgenheid meegebring deur die onsekerheid oor God en sin in die lewe. Met Phyllis ingekooi beskryf  hoe die kat Phyllis die spreker se enigste metgesel en warmte is tydens die sneeuval. Hierdie gedig gee treffende teenstelling tussen die koue en die warmte en is met sy speelsheid ’n besondere toevoeging tot katgedigte in Afrikaans. ''Titel: blanko. Opdrag: ditto. Datum: nou verbind die afloop van ’n jeugliefde met die volgehoue beeld van ’n dooie by, terwyl die herhalings en subtiele woordveranderings in Bloekoms'' ’n atmosfeer van verlange skep. Oorveë word verdig in kritiek teen die politieke bestel en sluit in die oorveë wat die digter van kritici ontvang. Patatí Patatá lewer kommentaar op die kritiek wat hy van letterkundiges ontvang. Shakespeariaanse sonnette is ’n reeks van 31 sonnette waarin die verhaal van Suid-Afrika en deurlopende politieke kommentaar die bindingsfaktor is. Hierdie reeks word ingedeel in ’n begin (1-3), middel (4-26) en end (27-31). ’n Aantal karakters figureer in opeenvolgende gedigte. Daar is die boere Jan Viljee en Pete de Villiers en hulle vrouens wat op Mooimaak boer, waar hulle voog staan vir die bruin plaaswerkers maar hulle verafsku. Dit stop Jan nie om besigheid te doen met die bruin prostituut Klêrie nie, waar hy deur haar en haar kêrel Josef uitoorlê word. Dominee Heuningmond se geloofsbelydenis word knap uiteengesit in gedig 6, terwyl gedig 15 sy skynheiligheid en rassisme verder ontbloot. Die harde werklikheid van townshiplewe word uitgebeeld in die figuur van John Poto (gedigte 10 en 20), terwyl gedig 17 die boer Herklaas Prins se “lastige ongeluk” as tema het – hy het ’n swart werker aangerand en wreedaardig vermoor. In Steenwerp se bruinmense word wrang kommentaar gelewer op die verontregting van hierdie groep mense. ’n Mooi beskrywing van ’n eertydse leefwyse is Die Oukaap, kompleet met die gebruik van ou idiome en segswyses. Mooi natuurverse sluit in Herfsdag by die see (wat met sy swewende gang van die vers iets van die meisie se beweging en die liefdespel suggereer), Indiaanse somer (opgedra aan D.J. Opperman, waar die seisoenswisseling effektief uitgebeeld word met die ongewone touspringbeeld) en ’n Wit berk het in die bos gestaan (wat met variasies op die tema verskillende stylsoorte en benaderings uitbeeld). Die bundel word afgesluit met ’n aantal “transfusies”, vertalings uit die werk van Merrill Moore, Kazimierz Wierzynski, Theodore Roethke, Richard Wilbur en ’n anonieme Angel-Saksiese digter wat Die seevaarder gedig het. Hierdie verse sluit mooi aan by die sentrale tema en toonaard van sy oorspronklike gedigte.