cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geologiese tydperke
Jura (208-144 miljoen jaar gelede)
Die Jurassiese tydperk staan met rede as die era van die dinosouriërs bekend. Aan die einde van die Trias en begin van die Jura versprei dié reptiele regoor die wêreld en neem hulle elke denkbare ekologiese nis in. Hul grootte wissel van ontsaglike "wandelende berge" tot diertjies wat net 2-3 kg. Daar is stadige plantvreters, ratse roofdiere, vierpotiges en diere wat op hul agterpote loop. Dié diere, of ten minste sommige van hulle, is heel moontlik warmbloedig, wat hulle 'n voordeel bo koudbloedige reptiele gee. Boonop is die supervasteland Pangea aan die begin van die Jura steeds één landmassa, wat beteken dat suksesvolle diere ongehinderd oor die wêreld kan versprei.
Die klimaat is warmer en droër as in die voorafgaande tydperke, sodat Jurassiese landskappe daar anders uitsien as dié van die Trias. Saadvarings is aan die kwyn en slegs een wydverspreide ginkgospesie oorleef, maar 'n groot verskeidenheid ander naaksadige plante gedy. Veral broodbome is algemeen. Anders as vroeë soorte met slank, vertakte stamme en blare wat betreklik wyd versprei aan stamme gesit het, oorheers stewige, palmagtige soorte. Die meeste reuse-boomvarings moes plek maak vir kleiner soorte, en die enkele klein kolfmosse wat oorleef, is net 'n skadu van die ou reuse-bome wat hul voorouers was.
Die uitbreiding van gewerwelde spesies wat in die Trias begin het, duur voort in die Jura. Moderne beenvisse, akkedisse en salamanders verskyn op die toneel, asook die eerste voëls. In die see begin 'n nuwe groep visse, die teleoste, vinnig uitbrei en haaie raak meer gesofistikeerd om by te hou met die ontwikkeling wat hul prooi ondergaan. Nog 'n uiters geslaagde groep is die ammoniete, koppotiges met uitwendige skulpe.
Vyf groepe soogdiere kom voor: Multituberculata, Prototheria, Triconodonta (Morganucodontidae), Symmetrodonta, en Pantotheria. Hulle is almal onopvallend, en nie een is groter as 'n huiskat nie. Byna alle ontwikkeling wat diere soos akkedisse en soogdiere in die Jurassiese tydperk ondergaan, vind trouens in die agtergrond plaas, want dinosouriërs oorheers die toneel.
Die souropoda, dinosouriërs met massiewe liggame, lang nekke en klein koppe, word die grootste landdiere ooit: Diplodocus bereik lengtes van tot 27 m en Brachiosaurus staan 10 m hoog. Ander spesies word dalk nóg groter, maar hul fossielrekord is nie volledig genoeg om hul algehele grootte met sekerheid te bepaal nie.
Stegosaurus en verwante plantvreters se groot liggame is bedek met skerp plate en horings wat vermoedelik 'n beskermende funksie het. Dié groep sterf byna heeltemal teen die einde van die Jura uit, waarskynlik omdat hulle nie kan meeding met die vlugvoetiger, intelligenter dinosouriërs wat later ontwikkel nie.
Teenoor hierdie diere is die Jurassiese roofdiere minder indrukwekkend as dié wat in die Kryt-tydperk hul verskyning sou maak. Een groep van dié vleisetende dinosouriërs, die teropode, gee aanleiding tot die voëls. Archaeopteryx, een van die eerste voëls, het 'n lang reptielstert, 'n swaar skedel, kloue aan die vlerke, en tande, maar anders as die harige pterosouriërs het dié dier vere. Teen die einde van die Jurassiese tydperk het Pangea reeds verbrokkel tot verskeie kleiner vastelande.
Kryt (144-65 miljoen jaar gelede)
In die Kryt-tydperk styg seevlakke tot ongekende hoogtes en verhoogde reënval omskep woestyne in vloedvlaktes. Die uitmekaardryf van vastelande wat in die Jura begin het, duur voort. Baie diere word deur nuwe seestrate geskei van hul soortgenote, sodat heelparty nuwe spesies in afsondering ontwikkel.
Die saadvarings wat reeds aan die kwyn was, sterf heeltemal uit en baie broodbome volg dieselfde paadjie. Die oorblywende ginkgo-spesie se gebied kwyn aansienlik. In die plek van dié plante verskyn 'n verskeidenheid naaldbome en ander moderne konifere. Hul heerskappy is van korte duur: die blomplante wat byna ongemerk op die toneel verskyn het, kry gou 'n voorsprong danksy hul gesofistikeerde bestuiwingsmetodes. Die samewerking tussen plante en insekte tot albei se voordeel laat dié groepe vinnig uitbrei: sosiale insekte soos bye verskyn en ontwikkel.
Van die soogdiere waarvan die volledigste fossiele bestaan, is Jeholodens jenkinsii, 'n trikonodont uit die eerste helfte van die Kryt-tydperk. Dié diertjie se skedel en skouers is duidelik dié van 'n soogdier, maar die bekken en liggaamsvorm is reptielagtig. Teen die einde van die tydperk het die trikonodonte uitgesterf en die eerste buidel- en plasentale diere ontwikkel uit die pantotere. Die multituberkulate bly 'n belangrike groep.
Die reusagtige souropode van die Jura is aan die kwyn. Hoewel geeneen van die Kryt-tydperk se dinosouriërs heeltemal sou groot word nie, is die latere soorte in baie opsigte nóg indrukwekkender as hul Jurassiese voorgangers. Daar is 'n verskeidenheid vorme. Triceratops, wat tot 9 m lank word, is swaar gepantser met beenplate, -frille en horings. Hoe Torosaurus se liggaam daar uitsien, is nie bekend nie, maar dié dier se skedel is 2,6 m lank. Pagisefalosouriërs – dit beteken "dikkopakkedisse" - is net 2 m lank, maar hul skedels is bo-op die kop 25 cm dik! Die verwante hadrosouriërs se neuskanale is tot allerlei eienaardige vorme vergroei.
By sommige van dié latere dinosouriërs is daar tekens van ingewikkelde sosiale gedrag. Vermoedelik gebruik die pagisefalosouriërs hul koppe as stormramme in gevegte wanneer hulle met ander mannetjies om wyfies meeding.
Die verskeidenheid vorme wat hadrosouriërs se hooftooisels aanneem, dui daarop dat dié diere 'n hele aantal trompettergeluide kon voortbring en moontlik individuele diere op grond van hul geluide kon onderskei. Ten minste sommige hadrosouriërs bou neste en versorg hul kleintjies. In die geval van Maiasaura is daar aanduidings dat sowel die ouers as kleintjies uit vorige broeisels kos aandra vir pas-uitgebroeide diertjies.
Die beroemdste dinosouriër nog, Tyrannosaurus rex, maak sy verskyning eers laat in die Kryt-tydperk. Dié dier behoort tot die teropode, dieselfde groep wat tot voëls aanleiding gegee het. Ondanks sy indrukwekkende grootte en onbetwisbare krag, is dié dier nie die volmaakte jagter nie: sy voorpote is byna belaglik kort en hy is te swaar om lang afstande te kan hardloop.
Vir die pterosouriërs is die Kryt 'n voorspoedige tydperk. 'n Groot verskeidenheid vorme ontwikkel en latere vorme het ligte skelette en ál minder tande. Laat in die Kryt is party van dié vlieënde reptiele reusagtig: Pteranodon het 'n vlerkspan van 5-8 m en Quetzalcoatlus se vlerkspan is 11-15 m. In vergelyking met hulle is voëls nog betreklik klein: Hesperornis, 'n watervoël met baie klein vlerke, is met 'n hoogte van 1 m een van die grootstes.
Teen die einde van die Kryt gedy lewe op aarde, maar dié toedrag van sake kom skielik tot 'n einde. Die klimaat word skielik kouer vir 'n lang genoeg tydperk om alle landdiere met 'n massa van meer as 25 kg uit te wis.
Hidraat
'n Hidraat is 'n chemiese verbinding wat die reaksieproduk van 'n ander verbinding met water is.
Regte hidrate
Baie soute vorm een of meer hidrate. Die blou kristalle van kopersulfaat wat uit waterige oplossing gevorm word is die pentahidraat ·5. By verhitting verloor dit water en vorm bokant 100 oC die trihidraat ·3. Verder verhitting stel die monohidraat · vry en uiteindelik die wit anhidraat self.
Kopersulfaat is 'n voorbeeld van 'n regte hidraat. In sy kristalstruktuur kan die watermolekule goed herken word. In die pentahidraat word die -ioon deur die suurstofatome van die watermolekule omring. In die anhidraat behoort die suurstofligande aan die sulfaat-ione. Dit verklaar die verskil in kleur.
Anhidrate
Baie hidrate verloor hulle kristalwater by verhitting en dit stel hulle anhidrate vry. Kopersulfaat is 'n goeie voorbeeld.
Pseudo-hidrate
Talle hidrate kan as X·n geskryf word, maar binne hulle struktuur het die watermolekule ander spesies gevorm. 'n Goeie voorbeeld van sulke pseudo-hidrate is ·4 wat in werklikheid 2· is: 'n hidraat van arseensuur, nie van arseenoksied nie.
Koolhidrate
'n Groot groep organiese verbindings word koolhidrate genoem. Hulle stoigiometrie kan as ·n geskryf word, maar in werkelikheid bevat hulle geen watermolekule nie. Die suurstofatome het 'n kovalente binding met die koolstofatome en is as alkohol-groepe aanwesig.
Gashidrate
'n Besondere groep hidrate is die klatrate of gashidrate. Pleks van rondom ione is in hierdie verbindings die watermolekule as 'n deur waterstofbinding gevormde netwerk rondom neutrale molekule aanwesig. Die sentrale molekule kan 'n gas soos metaan verteenwoordig.
Cholera
Geskiedenis
Die cholerakiem is in 1883 ontdek deur die beroemde Duitse bakterioloog Robert Koch. Vandag is cholera 'n sprekende voorbeeld van 'n siekte wat voorkom kan word mits daar gehou word by openbaregesondheidsriglyne soos die voorsiening van skoon water en toereikende rioolgeriewe.
In Amerika en die Europese nywerheidslande was cholera endemies in die 1800's, maar dit is vandag byna heeltemal uitgewis deur moderne riool- en waterbehandelingsmetodes.
Gebiede met 'n hoë cholerarisiko is Meksiko, Suid-Amerika, die Indiese subkontinent, dele van Asië en Afrika. Afrika word trouens die afgelope twintig jaar reeds deur 'n cholera-epidemie geteister, met gereelde uitbrake van die siekte in veral die lande van Suider-Afrika. In Suid-Afrika het daar byvoorbeeld in die middel van Augustus 2000 'n cholera-epidemie in KwaZulu-Natal uitgebreek wat binne minder as twee maande meer as 4 000 mense aangetas en 31 sterftes veroorsaak het.
In ontwikkelende lande veroorsaak cholera vandag nog epidemies wat dekades lank kan voortduur. In 1961 het daar byvoorbeeld 'n pandemie in Asië ontstaan wat Suid-Amerika eers in 1991 bereik het. Die siekte is veral endemies in tropiese gebiede gedurende die reënseisoen.
Oordrag
Cholera word nie direk van een persoon na 'n ander oorgedra nie, en die risiko om by 'n geïnfekteerde persoon "aan te steek" is dus uiters gering. 'n Mens kry cholera wanneer jy water drink of vis, skulpvis of ander kos eet wat besmet is met die fekalieë van 'n cholerapasiënt. Die siekte kan soos 'n veldbrand versprei in gebiede met swak sanitasie en onbehandelde fekale afvalprodukte, byvoorbeeld wanneer rou riool direk gestort word in riviere of in water waaruit seekos afkomstig is.
Mense wat in choleragebiede woon, ontwikkel 'n sekere mate van weerstand teen die bakterieë. Besoekers of toeriste in hierdie gebiede het nie dieselfde weerstand nie en kan makliker siek word as hulle aan gekontamineerde kos of drinkwater blootgestel word.
Simptome
Cholera-infeksie veroorsaak dikwels baie ligte simptome of hoegenaamd geen simptome nie, maar ongeveer een uit elke twintig pasiënte ontwikkel 'n ernstige infeksie wat gekenmerk word deur aanhoudende waterige diarree, braking, dors en spierkrampe. In sulke pasiënte gee die vinnige verlies van liggaamsvog aanleiding tot ontwatering en skok. Sonder behandeling kan die persoon binne ure sterf.
Diagnose
Ernstige cholera word gewoonlik van ander maagaandoenings onderskei as gevolg van die groot volume waterige diarree ("ryswater"-diarree) wat dit veroorsaak. Die kenmerkende geboë kommavorm van die Vibrio-bakterie kan soms mikroskopies in 'n stoelgangmonster opgespoor word, maar die siekte word meestal gediagnoseer deur middel van 'n stoelgangkultuur wat in die laboratorium gekweek word.
Behandeling
Cholera kan eenvoudig en doeltreffend behandel word deur onmiddellik die verlies aan liggaamsvloeistowwe en soute weens die diarree te vervang. Daar is verskeie droë rehidrasiemengsels kommersieel beskikbaar. Hierdie mengsels bevat die regte hoeveelhede natrium, kalium, chloried, bikarbonaat en glukose, en die WGO stel dit in groot hoeveelhede in die ontwikkelende, hoërisiko-lande beskikbaar. Dit word met water gemeng en in groot hoeveelhede gedrink.
In ernstige gevalle word die rehidrasiemiddels binne-aars toegedien. By onmiddellike rehidrasie sterf minder as een persent van pasiënte met ernstige cholera, terwyl 50 persent van cholerapasiënte sterf as die siekte nie behandel word nie. Antibiotika kan die lengte en erns van die siekte verminder, maar dit is nie voldoende om lewensbedreigende ontwatering te voorkom nie.
Voorbeelde van antibiotika-behandeling is soos volg: Tetrasikliene word as primêre middel gebruik ten spyte van weerstandige V. Cholera spesies. Volgens sensitiwiteit-kwekings mag Ko-trimoksasool, Eritromisien, Doksisiklien, Chloramfenikol of Furasolidoon ook gebruik word.
Immunisasie
Daar is 'n inspuiting teen cholera beskikbaar, maar dit bied net ongeveer 50 persent-beskerming vir 'n kort periode (drie tot ses maande). Die ontdekking dat V. cholerae 'n gifstof afskei het aanleiding gegee tot die ontwikkeling van 'n nuwe, baie meer doeltreffende mondelinge entstof wat binnekort in Europa en Kanada vrygestel gaan word.
Die nuwe entstof kan veral van nut wees vir mediese personeel en mense wat in endemiese gebiede moet werk, maar dit is nog nie duidelik of dit vir besoekers aan endemiese gebiede van nut gaan wees nie.
Voorkoming
Die beheer en voorkoming van cholera in ontwikkelende lande is een van die ernstige gesondheidsprobleme waarmee gesondheidsinstansies en owerhede wêreldwyd te kampe het. Cholera kan in werklikheid net doeltreffend voorkom word wanneer mense toegang het tot skoon, behandelde drinkwater en sanitasie- en behandelingsgeriewe vir die hantering van fekale afvalprodukte.
Volgens 'n WGO-skatting het 78 persent van bevolkings in ontwikkelende lande nie toegang tot skoon water nie, terwyl 85 persent nie toegang het tot toilette of doeltreffende fekale-afvalverwydering nie. Mense wat in gebiede met 'n hoë cholerarisiko woon, kan voorsorgmaatreëls tref deur alle drinkwater te kook of 'n teelepel kommersiële bleikmiddel by elke 25 liter water te voeg, voedsel deeglik te kook en warm te eet, en vars of rou groente en vrugte wat moontlik met gekontamineerde water in aanraking was, te vermy.
Besoekers aan hoërisiko-gebiede word aangeraai om slegs behandelde of gebottelde water te drink, of vloeistowwe soos tee en koffie wat met kookwater gemaak word. Voedsel moet deeglik gekook en geëet word terwyl dit nog warm is. Rou of halfgaar vis of skulpvis, sowel as slaai en rou groente, moet vermy word. Skilvrugte moet deur die eter self geskil word en kos en drinkgoed moet liefs nie by straathandelaars gekoop word nie.
Elandsrand
Elandsrand is 'n goudmyndorpie op die Wesrand in Gauteng, Suid-Afrika. Dit is ongeveer 10 km suidwes van Carletonville, langs Blyvooruitzicht geleë.
H.J.M. Redelinghuys
H.J.M. Redelinghuys (1894-onbekend) was ’n Afrikaanse skrywer en dramaturg. Redelinghuys beperk nie net sy skryfwerk tot 'n enkele genre nie. Hy skryf onder meer dramas, romans en Christelike verhale (onder meer 'n verhaal oor Josef, vir kinders). Hy maak ook per geleentheid van die skuilnaam Hermanus gebruik.
Lewe en werk
Hermanus Johannes Martinus Redelinghuys is op 21 Februarie 1894 op Riebeek-Kasteel gebore. Hy gaan op sy geboortedorp en later op Kuilsrivier in medium Engels skool. In 1915 kwalifiseer hy as boekhouer aan die Metropolitan-handelskollege in Kaapstad. Hy volg hierdie beroep hierna regdeur sy loopbaan, met die uitsondering van drie jaar wat hy as afdelingshoof in die produktehandel werk. In 1927 studeer hy buitemuurs vir die B.Com.-graad.
Hy het in Bellville gewoon. Sy sterfdatum is onbekend.
Skryfwerk
Sy eerste letterkundige pogings was in 1922 toe van sy verhale in Die Huisgenoot en De Goede Hoop gepubliseer word. Hy skryf onder die skuilnaam Hermanus die drama in drie bedrywe Verlief, verloof en daarna of Die waarde van ’n ware vriend.
Hy stel ook die Nuwe Afrikaanse handboek vir debats- en Christelike jongeliedeverenigings saam en vertaal Lew Wallace se klassieke verhaal Ben-Hur in Afrikaans.
In 1924 verkoop hy nog ’n manuskrip aan H.A.U.M., maar hierdie boek is nooit uitgegee nie. In hierdie tyd bestempel P.C. Schoonees hom as ’n traktaatjieskrywer en ’n promoverende doktor in Nederland beskryf sy werk as ’n prul, waarna hy ophou met skryf. Sy suster bemoedig hom egter om weer te begin en vanaf 1936 verskyn daar weer verskeie werke uit sy pen en een van sy romans verwerf die eerste prys in ’n romanwedstryd. Die hooftema in sy werk is die armes se stryd vir voortbestaan, ’n tema wat inslag by hom vind nadat hy in 1921 gereeld werk in die agterbuurtes van Kaapstad moes doen en hy ’n maatskaplike werker se motiverende toespraak oor hierdie onderwerp bygewoon het.
Josef in Memfis is die verhaal van die Bybelse Josef, oorvertel vir kinders.
Publikasies
Werke uit sy pen sluit in:
.nr
.nr is die Internettopvlakdomein vir Nauru.
Eksterne skakels
Toppdomän
Danielle von Zerneck
Danielle von Zerneck (gebore 21 Desember 1965) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente La Bamba (1987) en Living in Oblivion (1995), en in die televisiereeks Recovery Road (2016).
Sarah Secher Ernst
Sarah Secher Ernst (gebore 8 Oktober 1975) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Aftermath (2004) en Store planer! (2005), en in die televisiereekse Skjulte spor (2000) en Forsvar (2003).
Neusiedlermeer
Die Neusiedlermeer (Duits: Neusiedlersee, vernoem na die nedersetting Neusiedl aan sy oewer; Hongaars: Fertő-tó, afgelei van fertő "moeras") is die mees westelike steppemeer in Europa, geleë in die Oostenrykse deelstaat Burgenland en Noordwes-Hongarye.
Die meer, naas die Balaton in Hongarye een van min steppemere in Europa, het vermoedelik enkele miljoen jare gelede as gevolg van tektoniese daling ontstaan. Dit is tans die laagste punt in Oostenryk, op 115 meter bo seevlak, met 'n totale lengte van 36 km en 'n wydte van tussen 6 en 14 km. Die Neusiedlermeer word deur 'n klein stroompie en daarnaas waarskynlik nog ondergrondse bronne gevoed. Die meer het 'n lae soutgehalte en geen natuurlike uitloop nie. Sy waterspieël is relatief laag, met tussen vier en ses voet, terwyl sy oppervlakte (sowat 350 vierkante km, waarvan die grootste deel op Oostenrykse staatsgebied geleë is) as gevolg van klimaatsinvloed varieer. Die digte rietbosse langs sy oewer is 'n belangrike habitat vir baie seldsame spesies van trekvoëls en word as 'n internasionale reservaat beskerm. Die Fertö / Neusiedlersee Kulturele Landskap is in 2001 deur Unesco as wêrelderfenisgebied gelys.
'n Kanaal, wat tussen 1873 en 1895 ontstaan het, verbind die meer met die Rabnitz-rivier (Hongaars: Répce-), 'n syrivier van die Donau. Die meer het ekonomiese betekenis vir die sellulosebedryf en as ontspanningsgebied, veral vir die bevolking van die nabygeleë federale hoofstad Wene. Die grootste nedersettings langs sy oewer is Neusiedl, Podersdorf en die wyndorp Rust. Wingerde langs oosoewer van die meer lewer Zweigelt-wyne van die hoogste gehalte op.
.pt
.pt is die Internettopvlakdomein vir Portugal.
Eksterne skakels
Toppdomän
Sète
Sète (Oksitaans Sèta ) is 'n stad in die suide van Frankryk geleë in die département Hérault en die gewes (fr. région) Languedoc-Roussillon.
Die inwoners van die stad staan as les Sétois bekend.
Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel
Die Ekumeniese Patriarg of Aartsbiskop van Konstantinopel, Nuwe Rome (Grieks: Η Αυτού Θειοτάτη Παναγιότης, ο Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Νέας Ρώμης και Οικουμενικός Πατριάρχης) is die geestelike hoof van die Oosters-Ortodokse Kerk en "eerste onder gelykes" van die Kerk se leiers.
Hy word beskou as die opvolger van die dissipel Andreas. Die huidige Ekumeniese Patriarg is Bartolomeus I.
Die regering van Turkye beskou hom as die geestelike leier van die Griekse minderheid in die land en noem hom die Romeins-Ortodokse Patriarg van die Fener (Turks: Fener Rum Ortodoks Patriği). Ná die val van Konstantinopel in 1453 was die patriarg onderworpe aan die gesag van die Ottomaanse Ryk tot met die ontstaan van die Republiek van Turkye in 1923. Vandag is hy aan die gesag van die republiek onderworpe en moet hy ’n Turkse burger wees om tot patriarg verkies te word.
Kafeekat-beeld
Tot in 1965 het die Stellenbosse kafee-eienaars katte aangehou om rotte en muise te beheer. Daar was naderhand so baie katte dat die stadsraad besluit het dat alle kafee-katte van kant gemaak moes word. Diereliefhebbers het hierteen beswaar gemaak en die stadsraad gedwing om sy besluit te herroep. Om hierdie oorwinning te herdenk, het die Kaapse kunstenares Nerine Desmond in 1959 hierdie bronsbeeldjie gemaak en aan die gemeenskap van Stellenbosch geskenk. Die beeldjie is al verskeie male gesteel en teruggevind.
Ruitersport
Ruitersport is 'n versameling van sporte waartydens een of meer perde gebruik word.
Tydens die Olimpiese Spele ding mans en vroue op gelyke vlak met mekaar mee. Medaljes word aan beide die ruiter en sy perd toegeken. Die items sluit in: dressuur (gehoorsaamheid en bewegings, ook genoem dressage), spring (oor hindernisse) en 'n driefasekompetisie. Laasgenoemde is 'n kombinasie van dressuur, spring en 'n veldwedloop.
Geskiedenis
Wedrenne te perd is 'n baie ou sportsoort wat reeds in 200 v.C. deur die Hetiete in Anatolië beoefen is. Perdry was in daardie tyd egter nog nie algemeen nie. Baie volkere het wel perde aangehou, maar hulle het die diere slegs voor waens ingespan. In geskrifte van Homerus wat uit die 8e eeu v.C. dateer, word daar byvoorbeeld nog geen melding van perdry gemaak nie.
Nie veel later nie, het die ruiter egter ook 'n algemene verskynsel in die Griekse wêreld geword. Voorheen was die konsep van 'n ruiter wel by die Grieke bekend, maar hulle het hom as 'n mitologiese figuur beskou wat half mens half perd was (die sogenaamde sentour of perdmens). In 624 v.C. was perdewedrenne reeds deel van die 23e klassieke Olimpiese Spele.
Die grondslag van moderne perdewedrenne is tydens en kort na die kruistogte gelê. Die Europese ridders op hul swaar, trae perde het aan die kortste end getrek teen die ruiters op die baie vinniger Arabiese perde. Die Europese rasse is daarna met Arabiese perde gekruis en die geteelde perde is in wedrenne getoets. Een van hierdie renne, die Silver Bell, wat by Lanark naby Glasgow gehou is, vind steeds jaarliks plaas.
Perdewedrenne het veral in Brittanje gewild geword, onder meer as gevolg van die verbintenis van die Britse koningshuis met die sportsoort. Die verbintenis dateer uit 1377 toe die destydse kroonprins en latere koning Richard II teen die graaf van Arundel resies gejaag het. Die Britse koningshuis het baie daartoe bygedra dat beter renperde geteel is, en hulle is tot vandag toe nog aktief by perdewedrenne betrokke.
Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel
Die Patriarg van Konstantinopel word sedert die 6de eeu as die Ekumeniese Patriarg beskou.
Status in die Ortodokse Kerk
Die Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel het die hoogste aansien van alle Oosters-Ortodokse biskoppe, is persoonlik of deur ’n afgevaardigde die voorsitter van konsilies van Ortodokse primate en/of biskoppe en is die hoofwoordvoerder van die Ortodokse gemeenskap, veral insake ekumeniese kontak met ander Christelike denominasies. Hy het geen direkte jurisdiksie oor ander patriarge of die verskillende onafhanklike kerke van die Ortodokse Kerk nie, maar hy alleen mag spesiale sinodes saamroep wat hulle en/of afgevaardigdes bywoon om sekere kwessies te bespreek. Hy is ook belas met betrekkinge tussen die verskillende Ortodokse kerke om so eenheid in die Kerk te bevorder.
Ruitersport
Moderne wedrenne
Perdewedrenne is teenswoordig die sportsoort waarby die meeste geld betrokke is en moet gevolglik baie streng beheer word. Daar is afsonderlike wedrenne vir jonger en ouer perde en elke perd moet 'n voorafbepaalde massa dra sodat almal min of meer 'n gelyke kans staan. Die massa word bepaal na gelang van 'n perd se vorige vertonings, ouderdom en ervaring.
Perde wat al 'n paar wedrenne gewen het, dra 'n groter massa as beginners. 'n Renbaan is gewoonlik ovaalvormig en het in die meeste gevalle 'n grasoppervlak. Die wegspring en die aanwysing van wenners geskied elektronies. Elke perd staan in 'n afsonderlike wegspringhok, waarvan die posisie vooraf deur loting bepaal is, en al die metaaldeure van die wegspringhokke swaai gelyktydig oop wanneer die afsetter 'n knoppie druk om die wedren te laat begin. Wanneer die perde die wenpaal verbysteek, word hulle outomaties gefotografeer om die uitslag bo alle twyfel te bewys.
Ekumeniese Patriarg van Konstantinopel
Status in die Ortodokse Kerk
Benewens geestelike leier van 300 miljoen Ortodokse Christene wêreldwyd is hy ook die direkte administratiewe owerste van konstituerende kerke met miljoene Griekse, Oekraïnse, Roeteense en Albaniese lidmate in Noord- en Suid-Amerika, Wes-Europa, Australië en Nieu-Seeland, Hongkong, Korea, Suidoos-Asië en dele van Griekeland wat om historiese redes nie onder die jurisdiksie van die Kerk van Griekeland val nie.
Die konstituerende kerke wat onder die Ekumeniese Patriargaat val, is:
Ruitersport
Moderne wedrenne
Die belangrikste perdewedrenne ter wêreld is die Prix de l'Arc de Triomphe (ingestel in 1920) op die renbaan Longchamp in die Bois de Boulogne by Parys. Die prysgeld beloop 'n fortuin en die internasionale mededinging is baie sterk. Ander belangrike wedrenne is die 5 klassieke wedrenne in Engeland, naamlik die St. Leger (ingestel in 1776), die Oaks (1779), die Derby (1780), die 2000 Guineas (1809) en die 1 000 Guineas (1814). Die belangrikste wedrenne in Noord-Amerika is die Kentucky Derby (187S) in Louisville en die Queen's Plate (1860) op Woodbine in Malton, Ontario.
Duitsland se oudste renbaan is in 1832 by Doberan in Mecklenburg geopen en die belangrikste wedren is die Preis von Europa. In die Suidelike Halfrond is die stryd om die Melbourne Cup (1840) die vernaamste perdesportbyeenkoms. Suid-Afrika se oudste wedren is die J&B Metropolitan Stakes (1883, vroeër bekend as die Metropolitan Handicap) op die Kenilworthrenbaan in Kaapstad, terwyl die grootste prysgeld met die Holiday Inns (1887, vroeër Johannesburg Summer Handicap) op Turffontein in Johannesburg gewen kan word. Die Rothmans July Handicap (1897, vroeër die Durban July Handicap) op Greyville in Durban lok jaarliks groot belangstelling.
Weddenskappe
Die gewildheid van perdewedrenne berus onder meer op die weddery wat daarmee gepaard gaan. Die wette in verband met weddenskappe verskil van land tot land. Weddenskappe op perdewedrenne is in Suid-Afrika die enigste vorm van wettige weddery, maar is streng beperk tot mense ouer as 18 jaar en is ook onderhewig aan belasting. Weddenskappe kan of by beroepswedders (wat in sommige lande verbied is), of by die totalisator geplaas word. Totalisators is elektroniese instrumente wat die wedpryse meganies bepaal en uitbetaal.
'n Perd se wedprys word aan die hand van sy ondersteuning bepaal en die wedpryse van gunstelinge is altyd laer as die van buiteperde. Weddenskappe kan op verskeie maniere aangegaan word. Daar kan byvoorbeeld gewed word dat 'n perd sal wen of 'n plek sal behaal (dus onder die eerste 3 of 4 sal eindig, na gelang van die getal perde wat in die wedren hardloop), dat 2 spesifieke perde eerste en tweede sal eindig of dat 3 perde in 'n bepaalde volgorde die eerste 3 plekke sal behaal. By ŉ sogenaamde Boerpot moet die wenners van 4 bepaalde wedrenne korrek voorspel word.
Ander wedrenvorme
In sommige lande word ook hindernisrenne en drafrenne gehou. Hindernisrenne vind op spesiale bane met 'n aantal hindernisse plaas. By drafrenne trek die perde 'n klein, bemande waentjie en hulle mag net draf, nie galop nie. Daar word onderskei tussen langbaanrenne oor 1 600 tot 3000 m en kortbaanrenne oor 300 tot 800 m.
Perdesprongkompetisies
Tot aan die begin van die 19e eeu is die springvermoë van perde nie juis beproef nie. Die moderne springkompetisies het waarskynlik uit die jag te perd, wat veral in Engeland gewild was, ontstaan. Nadat die grense van eiendomme in Engeland teen die begin van die 17e eeu beter omhein is, het jagters perde nodig gehad wat goed kon spring. Spesiale springperde is dus geteel en mettertyd is ook kunsmatige hindernisse in die jaggebied aangebring.
Die jag te perd is steeds gewild, veral in Engeland, maar daar word in der waarheid nie meer op diere geskiet nie en feitlik alle hindernisse is kunsmatig. Perdesprongkompetisies toets 'n perd se vermoë om hoog en ver te spring. Daar is geen bepaalde voorskrifte vir die afmetings van die baan en die hindernisse nie; dit word aan die inisiatief van die baanbouer oorgelaat. Gewoonlik word sowat 10 hindernisse op 'n baan aangebring wat onder meer uit dwarsbalke, skynmure, watergate of kombinasies daarvan bestaan. Perde word na gelang van hul vermoëns en ervaring in verskillende klasse gegradeer, vanaf graad D vir beginners tot graad A vir die beste springperde.
Slegs graad A-perde neem aan die belangrikste kompetisies deel. Daar is verskillende soorte springkompetisies. By die algemeenste kompetisie ding al die ruiters een-een in die eerste ronde mee. Vir elke hindernispaal wat afgestamp word, word 4 strafpunte toegeken, en wanneer 'n perd voor 'n hindernis vassteek en weier om daaroor te spring, of as hy die hindernis raak, word 3 strafpunte toegeken. As 'n perd 3 keer weier om oor ‘n hindernis te spring, word hy gediskwalifiseer.
As die perd en/of die ruiter val, word 8 strafpunte toegeken. Alle ruiters wat 'n skoon ronde (sonder strafpunte) voltooi het, neem aan die uitdunne deel. Hiervoor word die getal hindernisse dikwels verminder en die oorblywende hindernispale hoër opgeskuif. Die tyd waarin die perd die ronde voltooi, speel gewoonlik by die uitdunne 'n rol, en die perd wat die ronde in die kortste tyd met die minste strafpunte voltooi, wen. Soms word meer as een uitdunwedstryd gehou voordat tyd 'n faktor word. Op internasionale byeenkomste ding die lande se deelnemers as 'n span mee, en word die strafpunte van elke spanlid bymekaargetel. Die span met die minste strafpunte wen.
Dressuur
Die grondslag van alle perdesportsoorte is die dressuur, waardeur die perd geleer word om hom aan die leiding van die ruiter te onderwerp, sy kragte so goed moontlik te ontwikkel, en om sy natuurlike, soepel beweging te behou ondanks die bykomende gewig van die ruiter of wa. By 'n dressuurkompetisie voer 'n perd verskillende bewegings uit en gebruik hy verskillende gange.
Die 3 natuurlike gange is stap ('n vier tempogang waarby die pote een na die ander met gelyke tussenpose opgelig word), draf ('n tweetempogang waarby die teenoorgestelde voor- en agterpote gelyktydig opgelig word), en galop ('n drietempogang waarby al 4 pote op 'n gegewe oomblik, die sweefmoment in die lug is). Die gange kan in korter of langer passe uitgevoer word. Punte word nie vir die beweging as sodanig toegeken nie, maar vir die grasie, gemak, houding en akkuraatheid waarmee dit uitgevoer word.
Die gehoorsaamheid van die perd en die ruiter se vermoë om opdragte aan sy perd oor te dra, word ook in ag geneem. Die bekendste ryskole waar die hoogste vorm van dressuurkuns beoefen word, is die Spaanse Hofryskool in Wenen en die Franse Militêre Ryskool in Saumur. By die ryskool in Wenen word feitlik uitsluitlik Lipizzanerhingste gebruik. Dressuurvertonings met Lipizzanerperde word ook in Suid-Afrika aangebied.
Drievoudige items
Die veelsydigheid van perd en ruiter word getoets in 'n kompetisie wat uit 3 onderafdelings bestaan en gewoonlik oor 3 dae strek. Op die eerste dag word 'n dressuurkompetisie gehou, op die tweede dag vind verskeie ritte plaas wat die perde se vaart en uithouvermoë toets, en op die derde dag word springkompetisies gehou. Punte word toegeken in die verhouding 3 (dressuur):: 12 (vaart en uithouvermoë) :: 2 (springvermoë). Die perd met die hoogste puntetotaal wen.
Ruiterspele
Polo word op 'n veld met 'n oppervlakte van 274 m x 182 m deur 2 spanne van 4 ruiters elk gespeel. Aan weerskante van die veld is daar 'n stel doelpale waardeur die spelers vanuit die saal met die polostok ŉ bamboesbal moet slaan. Spelers mag mekaar nie stamp, voor mekaar inry of die beweging van mekaar se ponies belemmer nie. Oortredings word gestraf met vryhoue wat op afstande van 55, 36 en 27 m van die doellyn af geneem word.
Daar is geen beperking op die grootte van die perde nie, maar gewoonlik word perde met 'n skofhoogte van sowat 15 hand verkies en daar word oor die algemeen na die perde as ponies verwys. Die hoewe en bene van die ponies word tydens die wedstryd met verbande beskerm en die ruiters dra ook knie- en beenskutte. Polo word reeds sedert omstreeks 1874 in Suid-Afrika gespeel. Kampioenskappe word jaarliks gehou en Proteaspanne speel ook dikwels in toetse teen buitelandse spanne.
'n Ruiterspel wat in Suid-Amerika en in besonder Argentinië gewild is, is pato. Tydens die spel moet 'n bal, wat omtrent so groot soos 'n sokkerbal is en 6 handgrepe het, vanuit die saal in 'n hooggeplaaste net gegooi word om 'n doel aan te teken. Ander ruiterspele is "horseball", 'n soort bofbal te perd, palmetto-polo, 'n polovorm wat in Sentraal-Amerika gespeel word, en polo-crosse, waar die polostok met 'n raket vervang is. "Pushball", 'n soort sokker te perd, word ook in sommige Europese lande gespeel. Die bal wat hiervoor gebruik word, het 'n deursnee van bykans 1 m.
Wuxi
Die stad is geleë net suid van die Yangtze, noord van die binnesee Tai Hu en oos van Sjanghai aan die kus van die Oos-Chinese See in die ooste van China. Wuxi is een van die oudste stede in China en het 'n lang en ryk geskiedenis van meer as 3 000 jaar.
Rohan Janse van Rensburg
Rohan Janse van Rensburg (gebore in Welkom, 11 September 1994) is ’n rugbyspeler wat vir die Lions op senter speel in die Superrugbyreeks. Hy het voorheen vir die Blou Bulle in die Vodacombekerreeks gespeel.
Jac Blanc
Jac Blanc (gebore 1 Junie 1979) is 'n Suid-Afrikaanse sanger, liedskrywer, en kitaarspeler vanuit George, Wes-Kaap. Sy musiek word beskryf as hoofstroom poprock met aansteeklike melodieë. Sy lirieke handel oor die lewe, verlies, en liefde.
Vroeë lewe
Jac Blanc is op 'n plaas in die Tuinroete gebore. Hy ontwikkel van vroeg af 'n passie vir musiek. Na matrikulasie bestee hy twee jare in Londen, waar blootstelling aan die musiektoneel daar hom inspireer om 'n loopbaan as 'n musikant na te volg.
In 2001 vorm hy die musiekgroep Scattered Youth wat by konserte op die Tuinroete opgetree het. In 2002 tree die groep by die KKNK op Oudtshoorn op. Hul eerste blootstelling op TV was hul optrede by die Rock Art Café wat op die SAUK2-program Garaas uitgesaai is.
In 2004 skryf Blanc in by die Cape Audio College in Kaapstad, waar hy 'n klankingenieurswesediploma oor een jaar voltooi. Hy keer terug na George in 2005 waar hy aan produksieprojekte vir die plaatetiket Musicology werk.
Hy neem in 2006 sy debuutalbum, Die onbekende, saam met Darryl DeLange op en stel dit in 2007 vry. Van die lirieke op die album is geïnspireer deur sy ervaringe as 'n toergids.
DonkerLig/DarkLight (2009)
In Julie 2008 het Jac Blanc se ondersteuningsorkes opgebreek en is Blanc 'n onwikkelingskontrak met 'n hoofstroom platemaatskappy aangebied. Die platemaatskappy het die opneem van tien nuwe snitte (demo's) gefinansier, maar het ná die opneem van twee volle snitproduksies besluit dat die werk nie kommersiële potensiaal het nie. Blanc het 'n permanente pos by 'n konstruksiemaatskappy gekry en het besluit om sy nuwe album sonder die hulp van 'n groot etiket te produseer. Ná 'n jaar in-en-uit die ateljee is die produksie van DonkerLig/DarkLight afgehandel en gratis op die internet vrygestel. Dit bevat drie snitte in Engels en agt in Afrikaans.
Die album is 'n introspeksie op die twee sye van Blanc se polêre persoonlikheid: sy lawwe kant en sy ernstige kant. Die albumnaam verwys na die vrolike snitte en die ernstige snitte wat saam op die een album verskyn.
Victoria Wicks
Victoria Wicks (gebore 18 April 1959) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente What a Girl Wants (2003), The Imitation Game (2014), en High-Rise (2015), en in die televisiereeks Drop the Dead Donkey (1990).
Johann Koch
Ds. Johann Augustinus Koch (11 Julie 1871, distrik Wakkerstroom, Transvaal – 14 Julie 1925, Stellenbosch) was ’n predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk wat van 1898 tot 1923, toe hy om gesondheidsredes sy emeritaat moes aanvaar, agtereenvolgens die gemeentes Bredasdorp, Loxton, Albertinia, Christiana, Pearston en Kuilsrivier bedien het.
Herkoms en opleiding
Johann Koch was die kleinseun en naamgenoot van die dokter J.A. Koch, wat ongeveer 1842 uit Duitsland na Suid-Afrika gekom en in die Paarl gepraktiseer het en daar omstreeks 1866 oorlede is. Johann Koch die jonge is op Schuilplaats gebore en op Amersfoort deur ds. Frans Lion Cachet gedoop. Sy ouers het later na Middelburg, Tvl., verhuis en daar het hy sy eerste skoolonderwys in die publieke skool onder mnr. H. Keet ontvang. Aangesien dit eers sy plan was om onderwyser te word, het hy in 1889 die derdeklas-onderwyserseksamen afgelê. Toe dit later sy begeerte was om predikant te word is hy Stellenbosch toe, waar hy in 1892 matriek eerste klas gemaak het en die volgende jaar tot die Kweekskool toegelaat is nadat hy die admissie met lof afgelê het. Onder die prof. N.J. Hofmeyr, J.I. Marais en P.J.G. de Vos het hy sy kandidaatseksamen met die hoogste lof afgelê en sy teologiese studies voltooi.
Bredasdorp
In September 1897 is beroepbaar gestel. Uit 'n aantal beroepe het hy dié na Bredasdorp aangeneem en alvorens hy daar bevestig is, het hy met mej. Cornella Dorothea Bosman, van Middelburg, Tvl., in die huwelik getree. Prop. Koch is op 15 April 1898 georden en bevestig. Ds. A.B. Cilliers was die destydse konsulent, en benewens hom, het die volgende predikante aan die handoplegging deelgeneem: Di. J.G.J. Krige, D.S. Botha en G. van der Merwe. Die bevestigde se intreerede was na aanleiding van Hand. 10:29b.
Latere loopbaan
Ds. Koch het in 1903 die beroep na Loxton aangeneem en Bredasdorp ná net sowat vyf jaar verlaat. Dr. Andries Dreyer skryf in die gemeente Bredasdorp se eeufeesgedenkboek van 1938: "Was dit nie dat sy gesondheidstoestand naby die see so onbevredigend was nie, dan sou hy seker langer op Bredasdorp gebly het." Onder blyke van groot belangstelling het hy afskeid van sy eerste gemeente geneem.
Daarna het hy ook nog die gemeentes Albertinia, Christiana, Pearston en Kuilsrivier bedien. In 1923 het hy om gesondheidsredes sy emeritaat aanvaar en sowat twee jaar later is hy op Stellenbosch oorlede. Sy seun, ds. J.A. Koch jr., was predikant van Witbank van 1928 tot 1931 en van Waterberg (Nylstroom) van 1931 tot 1938 toe hy sy emeritaat aanvaar het. In 1946 het hy uit die bediening getree.
Kliment Worosjilof
Kliment Jefremowitsj Worosjilof (Russies: Климе́нт Ефре́мович Вороши́лов​; Oekraïens: Климент Охрімович Ворошилов, Klyment Okhrimovyč Vorošylov), algemeen bekend as Klim Worosjilof (Russies: Клим Вороши́лов, Klim Worosjilof) (4 Februarie 1881 - 2 Desember 1969), was 'n prominente Sowjetse militêre offisier en politikus gedurende die Stalin-era. Hy was een van die oorspronklike vyf maarskalke van die Sowjetunie (die hoogste militêre rang van die land), saam met die hoof van die algemene staf van die Rooi Leër Aleksander Jegorof, en drie senior bevelvoerders, Wasili Bljoecher, Semjon Boedjonni, en Michail Toechatsjewksi.
Merlin Santana
Merlin Santana is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Showtime (2002) en in die televisiereekse Getting By (1993), JAG (1995), en The Steve Harvey Show (1996).
.ps
.ps is die Internettopvlakdomein vir Palestina.
Eksterne skakels
סיומת אינטרנט Toppdomän
Lark Voorhies
Lark Voorhies (gebore 25 Maart 1974) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent How High (2001) en in die televisiereekse Days of Our Lives (1965), Good Morning, Miss Bliss (1987), en Saved by the Bell (1989).
Wes-Afrika
[[Lêer:LocationWesternAfrica.png|duimnael|Ligging van Wes-Afrika:
]]
Wes-Afrika of Westelike Afrika is die westelike gedeelte van die kontinent van Afrika. Die presiese gebied word nie altyd presies dieselfde afgebaken nie. Wes-Afrika (ongeveer 5,1 miljoen km² en meer as 380 miljoen inwoners) is suid van die Sahara en wes van Kameroen geleë. Tussen die 11de en die 16de eeu het groot koninkryke oor die gebied geheers.
Hul bloei was te danke aan die handel met die Arabiere wat deur die Sahara na die savannes getrek het. Die koms van die Europeërs en die verowering van Noord-Afrika deur die Turke het 'n einde aan sowel die koninkryke as die handel gemaak. Aan die einde van die 19de eeu was die grootste deel van Wes-Afrika in Britse en Franse besit.
Politieke wrywing speel egter ook ’n belangrike rol. Die 16 lande van Wes-Afrika is Nigerië, Ghana, Ivoorkus, Niger, Senegal, Sierra Leone, Burkina Faso, Togo, Benin, Liberië, Guinee, Guinee-Bissau, Gambië, Mali, Mauritanië en Kaap Verde. Die gebied wat as Wes-Afrika aangedui word, is suid van die Sahara en wes van Kameroen geleë. Afgesien van Liberië was al die lande wat deel uitmaak van die gebied, voorheen Britse, Franse of Portugese kolonies.
Die gebied word op natuurlike wyse begrens deur die Atlantiese Oseaan, Kameroenberg (4 070 m) en die Adamawa-hoogland (tot 2 400 m). Die hoogland word ooswaarts tot in die Soedan en noordwaarts tot in Libië en Algerië voortgesit. Wes-Afrika bestaan uit 'n gebied langs die kus (0–200 m) en 'n agterland wat nêrens hoër as 500 m bo seespieël is nie.
Die groot riviere in Wes-Afrika is die Niger, die Volta, die Sénégal en die Gambië. In die noordelike dele is die riviere van lewensbelang omdat die landerye daaruit besproei word. Die riviere is ook die belangrikste verkeersweë en sal dit nog 'n lang tyd wees. Die infrastruktuur is baie beperk en byna uitsluitlik op die kusgebiede gerig. Wes-Afrika bestaan uit 16 lande met landbouekonomieë. Vyf van die lande tel onder die 29 armste lande ter wêreld.
Die jong lande, met groot interne politieke en ekonomiese probleme, is genoodsaak om saam te werk. Die riviere, wat vir besproeiing en die ontwikkeling van energie gebruik kan word, loop deur verskillende lande. Om die riviere ten volle te beheer en te benut, sal hulle hul politieke en ander konflikte opsy moet skuif en saamwerk. Dieselfde geld vir die ontginning van die grondstowwe. Wes-Afrika beskik oor twee derdes van die wêreld se bauxietreserwes (Guinee), Ghana is die wêreld se voorste kakao-produsent en die Ivoorkus die vierde, Sierra Leone het diamante, Nigerië ruolie en Liberië yster. Die Ekonomiese Kommissie vir Afrika het voorgestel dat yster- en staalwerke in Liberië opgerig word vir voorsiening aan al die lande van Wes-Afrika, maar die plan is in die wiele gery deur die ander lande se wens om elkeen sy eie klein yster en staalfabriek te hê.
Die organisasie van ekonomiese samewerking
'n Ekonomiese samewerkingsooreenkoms wat redelik suksesvol is, is die Benin-Sahel Entente (1959) tussen die destydse Bo-Volta, die Ivoorkus, Niger en Benin. Die sukses van die samewerking is egter nie so skouspelagtig nie as in aanmerking geneem word dat dit gebaseer is op samewerking wat reeds tussen Bo-Volta en die Ivoorkus aan die een kant, en Niger en Benin aan die ander kant, bestaan het.
Burkina Faso en Niger is van die see afgesny en is vir hul in-en uitvoer van die hawens Abidjan en Cotonou afhanklik. Buitendien het seisoenstrekke van arbeiders uit die twee lande na die kusplantasies reeds in die koloniale tyd voorgekom. In 1966 het Togo hom by die Entente aangesluit met die bedoeling om ter gelegener tyd ’n konfederasie te stig. Teen die einde van die sewentigerjare het die Entente egter tekens van verbrokkeling begin toon: Niger, Benin en Togo het steeds grater klem begin plaas op ekonomiese samewerking in 'n groter verband.
Burkina Faso was ekonomies al so sterk aan die Ivoorkus gebonde dat noue samewerking noodsaaklik gebly het. In 1961 het die voormalige Franse kolonies die Ivoorkus, Burkina Faso, Niger, Senegal en Benin, en twee jaar later Togo, die Union Monetaire Quest Africaine (Wes-Afrikaanse Monetêre Unie) gestig, wat spesiale monetêre voorsieninge tussen die Afrikalande en Frankryk reël. In 1964 is 'n vryhandelsone tussen die Ivoorkus, Sierra Leone, Liberië en Guinee tot stand gebring.
'n Tolunie wat twee jaar later vir die hele Wes-Afrika opgerig is, is in 1970 ontbind omdat dit geen resultate gelewer het nie. Op 1 Januarie 1974 is die Communaute Economique de l'Afrique de l'Ouest (CEAO) deur Mali, die Ivoorkus, Mauritanië, Niger, Burkina Faso en Senegal gestig met die doel om dit op die hele Wes-Afrika van toepassing te maak. Hoewel Togo en Benin net soos die CEAO-lande voormalige Franse kolonies is, het hulle hulle nie by die CEAO aangesluit nie uit solidariteit met Nigerië en Ghana, wat tot die Britse Statebond behoort.
Die solidariteit het Nigerië aangespoor om vorm te gee aan sy eie ambisieuse planne vir Wes-Afrika, naamlik 'n Wes-Afrikaanse ekonomiese gemeenskap onder sy leiding. In 1975 is die Economic Organisation of West-African States (Ecowas) deur al 15 lande opgerig. Die doel van Ecowas, soos omskryf in die stigtingsverdrag, is die "bevordering van samewerking en ontwikkeling op alle terreine van die ekonomie, vernaamlik op die gebied van die nywerheid, vervoer, telekommunikasie, energie, landbou, natuurlike rykdomme, monetêre en finansiële sake, en op alle terreine van sosiale en kulturele aangeleenthede, met die doel om die lewenstandaard van die lidlande te verhoog, die ekonomiese stabiliteit te vergroot en te handhaaf, nouer betrekkinge tussen die lidlande te bevorder en byte dra tot die vooruitgang van die vasteland van Afrika.
Probleme by samewerking
Die opkoms van 'n bloeiende handel tussen die lidlande van Ecowas word belemmer deur die geringe moontlikhede vir die uitruiling van produkte. In baie gevalle lewer die lande dieselfde produkte, soos grondboontjies, palmolie, kakao, rys en koffie. Die mark van die olieryk Nigerië bied die meeste perspektief. In ruil vir landbouprodukte wil Nigerië die ander lidlande van petrochemiese en ander nywerheidsprodukte voorsien. Ander faktore wat die intensivering van wedersydse handel bemoeilik, is die verskillende geldeenhede, amptelike tale, wette, bestuursorganisasies, ensovoorts.
Die Fransgerigte lande (Senegal, Mauritanië, Mali, Niger, Burkina Faso, Ivoorkus, Togo en Benin) is geassosieerde lede van die Europese Unie, terwyl Nigerië met sy Brits-koloniale verlede na 'n spesiale verhouding met die EEG streef. 'n Koloniale erfenis wat deur al die state van Wes-Afrika gedeel word, is die infrastruktuur, wat nie op wedersydse handel gerig is nie, maar op die uitvoer van grondstowwe na Europa.