cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Koos Prinsloo
Skryfwerk
Prinsloo se werk was en is kontroversieel. Hy was ’n dinamiese vernuwer en sy werk verskaf wesenlike bydraes tot en in party gevalle die stimulus vir verskeie van die letterkundige groeipunte in die jare tagtig en vroeg negentig, soos die gay-tema, grensliteratuur en postkolonialisme. Dit is egter veral sy benutting van postmodernistiese tegnieke in die vermenging van fiksie, feite en dokumente en sy hantering van outobiografiese gegewens wat nuut en opspraakwekkend is. In sy werk beproef hy die skeidslyn tussen fiksie en werklikheid tot die fynste en steek meermale hierdie grens oor. Sy werk word dan ook beskou as “faksie”, ’n mengsel van feite en fiksie op so ’n manier dat die een nie van die ander te onderskei is nie. Uiteraard bring hierdie benadering en die temas van sy werk verskeie etiese en morele vrae na vore en elke werk van hom is met omstredenheid ontvang.
Kortverhaalbundels
Reeds in sy debuutbundel, Jonkmanskas, skryf hy “outobiografiese” verhale waarin herkenbare persoonsname gebruik word en hy ook verskeie koppelings tussen verskillende verhale in die bundel maak. Dokumente, voetnotas en tekenprente word alles gebruik om die verhale te vertel. Karakters word noukeurig waargeneem sonder om hul emosies te omskryf. Die fokus is eerder op die handeling en sterk karakteriserende dialoog, wat die verborge betekenis en impak openbaar. Die eerste verhaal, By die skryf van aantekeninge oor ’n reis, is weliswaar nie een van die sterkstes in die bundel nie maar kondig tog etlike van die deurlopende motiewe in die bundel aan. Hierdie motiewe sluit in die bemoeienis met die skrywersamp, die uitwerking van militêre diensplig op die individu en die bestaanstryd van die Suid-Afrikaner. Die titelverhaal, Die jonkmanskas, werk vernuftig met twee storielyne. Die skrywer maak kennis met ’n jonkmanskas in die huis van middeljariges en by ’n besoek aan ’n meubelwinkel kom hy nog so een teë, wat allerlei dokumente uit ’n vervloë era bevat. Dit lei hom na sy oupa se manuskrip oor die Boere se nedersetting in Kenia, wat met voetnote ’n skyn van outentieke dokumentasie gee. Hier moes ’n jongman (die verteller se oupa) homself bewys deur macho prestasies in die jagveld en as vryer. Hierdie verlede word gestel teenoor die verteller se persoonlike problematiek, wat aan die einde in die jonkmanskas klim om sodoende by die verlede aan te sluit en een te word daarmee. Jonkmanskas word as radiodrama verwerk en in 2015 oor die RSG-kunstefees uitgesaai. Fighting for peace se dubbelsinnige titel het ’n weerklank wanneer ’n teruggekeerde dienspligtige ’n ervaring het met ’n ouer homoseksueel, wat hom daarop wys dat om te veg vir vrede net so belaglik is as om seks te hê vir maagdelikheid. Waar hy aanvanklik apaties en passief bly, neem die dienspligtige aan die einde die inisiatief oor en dwing hy ’n magskonfrontasie af. Die fallus word ’n geweer en die verhaal eindig dan op ’n oop wyse, wat steeds die teenstellings veg en vrede, maagdelikheid en seks as komponente behou. In die kake van die dood is aanduidend van die besonder komplekse verhaalstruktuur wat Prinsloo soms gebruik. Hier is daar direkte ooreenkomste tussen die outeur en die karakter Koos, wat ’n verhaal skryf en aan sy vriende Susan en Johan wys, wat dit beide afwysend beoordeel. Koos lees dan ander verhale en voltooi een van hulle. Die gehele verhaal is dus ’n raamvertelling, waarbinne ’n ander verhaal omvat word, wat op sy beurt ’n ander verhaal omvat. Die gebeure en die verhouding tussen die karakters speel ook op mekaar in, met die outeur wat aan die einde binne ’n koerantberig inloop, in die kake van die dood in, en so binne nog ’n verhaal beland.
Hierna verskyn Weifeling, wat minder afgerond is as Prinsloo se vorige bundels en in groot mate verhale bevat waar die leser noodsaaklike kennis moet dra van buite-tekstuele feite oor mense en gebeurtenisse. Met agternakennis is dit duidelik dat die skrywer teen hierdie tyd bewus was van die onafwendbaarheid en nabyheid van sy dood en dat die bundel dus waarskynlik oorhaastig gepubliseer is. Die titels en inhoud van sommige verhale laat vermoed dat die outobiografiese lyn hier selfs sterker deurloop as in sy ander bundels (byvoorbeeld Die storie van my neef, Die storie van my pa en Die storie van ’n slapelose man). Die storie van my neef beskryf die berigte en spekulasie oor die siekte van die verteller se neef, net om aan die einde die storie ook op homself van toepassing te maak en te verklap dat hy ook vir die simptome van vigs behandel word. In ’n tweetal verhale word klaarblyklik gepoog om herkenbare invloedryke mense in die Suid-Afrikaanse letterkundige wêreld te “ontmasker”. In A portrait of the artist gee die verteller uitbeelding van sy verhouding met ’n ouer skrywer wat hom in ’n sekere stadium van sy ontwikkeling baie gehelp het, maar reken af met die patriargale opset van hierdie verhouding. Skynbaar word daar ruim en verbatim aangehaal uit briewe wat die ouer skrywer aan hom gerig het. Die jas bevat weer verwysings na ’n uitgewer wie se gedrag hy verwerp aan die hand van skinderstories wat sy ore bereik. Die dun grens tussen feit en fiksie word deur die herkenbaarheid van die relevante persoonlikhede oorgesteek en die skerpheid van die kritiek wat Prinsloo uitspreek teen hierdie persone doen afbreuk aan die kwaliteit van die verhale – daar is inderdaad hier meer sprake van persoonlike as universele betekenis wat in die verhale gesoek kan word, hoewel laasgenoemde nie geheel en al uitgesluit is nie. Treffend is die sobere ironie waarmee die skrywer in ander verhale die naderende dood voorspel en beskryf.
Later word sy totale gepubliseerde oeuvre in die bundel Verhale uitgegee, waarvoor Gerrit Olivier as redakteur opgetree het.
Versamelbundels
Prinsloo se werk word in verskeie versamelbundels opgeneem.,  soos byvoorbeeld Jonkmanskas wat opgeneem word in Die Afrikaanse kortverhaalboek en Vertellers en Grensverhaal in Forces’ Favourites. Ander versamelbundels waarin sy werk verskyn sluit in Vuurslag en Soort soek soort. Van sy verhale word in vertaalde vorm in bloemlesings opgeneem wat in Engeland, Amerika en Nederland verskyn. Die Nederlander Riet de Jong-Goossens vertaal Die hemel help ons en ook Slagplaas in Nederlands en laasgenoemde verskyn as Slachtplaats kort voor sy dood.
Eerbewyse
Riana Scheepers behaal in 1997 haar Ph.D.-graad met ’n proefskrif wat in 1998 uitgegee is onder die titel Koos Prinsloo: die skrywer en sy geskryfdes. Adriaan Meyer, Riana se seun, skryf na sy dood die drama Prinsloo Versus oor Koos se lewe en werk, wat by die Klein Karoo Nasionale Kunstefees bekroon word met die Jong Kanna vir beste studenteteater.
Oos-Driefontein
Oos-Driefontein is 'n klein goudmyndorpie, ongeveer 20 km vanaf Carletonville.
Japan Nasionale Roete 7
Nasionale Roete 7 is 'n nasionale snelweg van Japan.
.ht
.ht is die Internettopvlakdomein vir Haïti.
Eksterne skakels
Toppdomän
Hemel-keiser
Die Hemel-keiser (Lethrinus mahsena) is 'n vis wat voorkom in die westelike Indiese Oseaan en aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by Sodwanabaai. In Engels staan die vis bekend as die Sky emperor.
Wildeknoffel
Wildeknoffel (Allium ursinum) is 'n plant wat inheems is aan Europa en Asië. In Suid-Afrika kom dit voor in Limpopo, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap. Die plant het medisinale eienskappe. Die blare en knolle kan rou geëet word of in warm water fyngedruk word.
Vlieënde Hollander
Die Vlieënde Hollander is 'n beroemde seelegende van die Kaap. Volgens oorlewering het kaptein Henderik van der Decken in die 17de eeu in 'n stormwind gesweer dat hy om die Kaap de Goede Hoop sal vaar al duur dit ook tot die Oordeelsdag. Die legende wil dit hê dat hy nog altyd probeer om om die Kaap te seil. Die Vlieënde Hollander is glo deur baie seevaarders gesien, insluitende Koning George V toe hy as adelbors in 1880 op die H.M.S Bacchante was. Richard Wagner, die Duitse komponis, het die Vlieënde Hollander as tema vir een van sy operas gebruik.
Phil Mickelson
Philip Alfred Mickelson (gebore 16 Junie 1970), met die bynaam Lefty, is 'n Amerikaanse professionele gholfspeler. Hy het reeds 44 toernooie op die PGA-toer gewen, insluitend vyf groot kampioenskappe: drie Meesterstitels (2004, 2006, 2010), 'n PGA-kampioenskap (2005), en 'n Opekampioenskap (2013).
Mickelson is een van 12 gholfspelers in die geskiedenis van die sport om ten minste drie van die vier majors te wen. Hy het elke grote behalwe die VS-Ope, gewen, waar hy 'n rekord ses keer die naaswenner was.
Mickelson was vir meer as 700 weke in die top-10 van die Amptelike Gholfwêreldranglys, met 'n loopbaan-hoogste van tweede op die wêreldranglys (reeds 'n paar keer) en is 'n lewenslange lid van die PGA-Toer. Mickelson is bekend vir sy linkshandige swaai, selfs al is hy andersins regshandig. Hy is in Mei 2012 ingelyf in die "World Golf Hall of Fame".
Wasili IV van Rusland
Wasili IV Sjoeiski (Russies: Василий IV Шуйский) (22 September 1552 – 12 September 1612) was van 1606 tot 1610, tydens die Tyd van Beroeringe, tsaar van Rusland ná die moord op Vals Dmitri I.
Hy is gebore as prins Wasili Iwanowitsj Sjoeiski en stam van grootprinse van Nizjni Nowgorod. Hy was een van die belangrikste bojare gedurende die bewind van Fjodor I en Boris Godoenof.
Hy reis op bevel van tsaar Boris na Oeglitsj om ondersoek in te stel na die dood van tsarewitsj Dmitri Iwanowitsj, die jong seun van Iwan die Verskriklike wat onder geheimsinnige omstandighede gesterf het. Sjoeiski rapporteer dat dit selfmoord was, hoewel daar gerugte is dat hy deur Boris laat vermoor is. Sommige vermoed dat Dmitri ontsnap het en ’n ander seun in sy plek vermoor is. Dit skep die teelaarde vir talle mense wat voorgee dat hulle Dmitri is (sien Vals Dmitri I en Vals Dmitri II).
Toe Boris sterf en sy seun, Fjodor II, die troon bestyg, verander Sjoeiski sy storie om in die guns te kom van Vals Dmitri I, wat probeer om die troon oor te neem deur voor te gee hy is die vermoorde tsarewitsj. Sjoeiski ken Vals Dimitri uit as die regte Dmitri ondanks die feit dat hy vroeër beweer het die seun het selfmoord gepleeg – en dit lei tot die moord op die jong Fjodor.
Sjoeiski sweer daarna saam teen Vals Dmitri en bewerkstellig sy dood in Mei 1606. Op 19 Mei 1606 word Sjoeiski verklaar tot tsaar. Hy regeer tot 19 Julie 1610, maar word nooit algemeen as tsaar erken nie. Hy het selfs in Moskou min gesag en word net op die troon toegelaat omdat daar niemand anders is om sy plek in te neem nie.
Richard Wocke
duimnael|regs|250px|Die Bloemfonteinse stadsraad omstreeks 1885. Wocke staan links. Die bouaannemer John Clark sit regs voor.
Richard Carl George Theodor Wocke (Langenbielau, Silesië, Pruise, 27 November 1831 – Bloemfontein, 24 April 1890) was ’n Duitse meesterbouer en argitek wat verantwoordelik was vir onder meer talle kerkgeboue van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Vrystaat. Tydgenote het hom beskryf as klein van gestalte, lewendig, vasberade en slaggereed om aan te pas by enige situasie. Hy word beskou as die eerste argitek in die Vrystaat.
Herkoms
links|250px|duimnael|Die eertydse bedehuis in Langenbielau, Wocke se geboortedorp in [[Silesië wat sedert 1945 deel is van Pole en bekendstaan as Bielawa.]]
Eerste jare in die Vrystaat
In Oktober 1865 het Wocke sy dienste in De Tijd, die Vrystaat se eerste Nederlandse koerant, in Bloemfontein as boumeester en argitek geadverteer. Hy "ontwerpt Plannen voor alle soorten van Gebouwen en neemt ook de uitvoering derzelve aan", luidens die beriggie. Dié beskeie bekendmaking is, volgens Karel Schoeman, die begin van argitektuur in die Vrystaat.
Dis nie bekend waarom Wocke hom in die Vrystaat gaan vestig het nie. Dit was dalk omdat daar 'n Duitse gemeenskap in Bloemfontein was, maar waarskynliker omdat die Anglikaanse biskop van plan was om 'n katedraal in die hoofstad te laat bou; net 'n maand ná Wocke se advertensie is sy tender vir die bou van die katedraal aanvaar. Die toesig oor en veranderinge aan die ontwerp deur Dudley Male vir die Anglikaanse katedraal in Bloemfontein in 1866 was sy eerste groot werk in die Vrystaat. De Tijd het opgemerk dat "hetgeen door dezen persoon reeds in zijn vak geleverd is teregt de schoonste verwachtingen doet geboren worden aangaande het werk, dat thans wederom aan zijne bekwame handen werd toevertrouwd". Dit skep die indruk dat dit nie sy eerste werk in Bloemfontein was nie. Die volgende jaar is die katedraal, nou die oostelike deel van die huidige gebou in St. Georgestraat, voltooi.
Bloemfontein was destyds in twee partye verdeel: enersyds die Nederlandse staatsamptenare en Duitse inwoners en andersyds die Engelssprekende gemeenskap, van wie die meeste winkeliers was. Wocke is aanvanklik opgeneem deur eersgenoemde en dit was ook by hulle dat hy sy eerste opdragte gekry het. The Friend het bitsig na Wocke verwys as "Sir Christopher Wren (Mr. Wocke, the clever architect, we mean)". "There is only one ' bekwaame bouwmeester ' within several hundred miles of this," het die koerant geskryf, "and his name is R. Wocke. This, at any rate, appears to be the opinion of our local comtemporary (De Tijd), who is never tired of trumpeting Mr. W.'s fame."
Met sy buitelandse opleiding en jare lange ondervinding aan die Kaap was Wocke inderdaad al "bekwaame bouwmeester" in die Vrystaat. So het hy opdragte van die regering gekry en ook van die Wesleyaanse gemeente toe hulle genoeg geld kry om 'n kerkgebou op te rig. Die ou kerk was 'n eenvoudige geboutjie met 'n strooidak was as Sovereignty Club bekendgestaan het. Intussen het die Vrystaat se welvaart toegeneem en is die reeks oorloë teen die Basoeto's in 1868 beëindig, waarna 'n welvarende tydperk begin het. Die nuwe era het ook 'n uitwerking op die boukuns gehad, want die Wesleyaanse kerk was, hoewel 'n taamlik eenvoudige, langwerpige gebou, indrukwekkend vir Bloemfontein vanweë sy hoogte van sowat 10 m by die gewelspitse en vanweë die ryk pleisterwerk wat die fasade aan die gewelmuur versier het. Die geheelindruk is dié van 'n soliede en swaar tempeltjie, pleks van die kerke van destyds met hul Neo-Gotiese detail wat destyds mode was. Naas die katedraal was dit die eerste gebou in die Vrystaat wat meer as net funksioneel wou wees, volgens Karel Schoeman, "die jong Republiek se eerste stuk bewuste en selfbewuste argitektuur".
Wocke het vrywillige diens saam met die Bloemfontein Rangers in die Basoeto-oorloë van 1865 tot 1866 verrig, en daarna die Basoeto-gedenkteken ontwerp en gebou (1871).
Kerkargitek
duimnael|links|260px|Die NG kerk op Brandfort is op [[21 Januarie 1887 ingewy nadat Wocke reeds omstreeks 1883 daarvoor getender het. ]]
duimnael|210px|regs|Die [[NG gemeente Edenburg se vorige kerk, ingewy in 1877, is in 1925 vergroot en opnuut ingewy, maar in die vyftigerjare gesloop en vervang deur 'n siersteengebou.]]
duimnael|links|270px|[[NG gemeente Boshof|Boshof se NG kerk. Dis in 1874 opgerig en in 1913 vergroot. In 1954 is dit hernu tot hoe dit vandag lyk. Wocke was die oorspronklike argitek.]]
duimnael|regs|250px|Die kerkgebou van die [[NG gemeente Rouxville se hoeksteen is in 1879 gelê deur die eerste leraar, ds. Charles Morgan.]]
duimnael|links|310px|Die kerkgebou van die [[NG gemeente Potchefstroom is, volgens Jan Hoevers, blykbaar deur Wocke ontwerp, maar John Gaisford was verantwoordelik vir die pastorie. Dat Wocke reeds in 1890 oorlede is, maar dit ietwat onwaarskynlik dat hy wel dié kerk ontwerp het. Pres. Paul Kruger het die hoeksteen op 13 Februarie 1894 gelê. Dis tydens die Tweede Vryheidsoorlog as tydelike hospitaal gebruik. 'n Brand op 13 Maart 2007 het dit byna in puin gelê, maar daarna is dit volledig herbou. ]]
Ná die Anglikaanse en Wesleyaanse kerk was hy veral in aanvraag vir kerkbou, maar het sy verdere skeppings meer aangesluit by die smaak van die tyd. In die 1870's was hy verantwoordelik vir die ontwerp van talle kerkgeboue van die NG Kerk, onder meer op Philippolis (1871) en Boshof (1872), en daarna Edenburg (1877) en Rouxville (1881), waarvan net Philippolis se kerk vandag min of meer onveranderd staan, hoewel dit intussen vergroot en die kort, stomp toring verhoog is. Foto's toon hierdie kerkgeboue as die gebruiklike saal- of kruiskerke met die ewe gebruiklike lansetboogvensters, maar met goeie verhoudings tussen die onderdele en 'n aangename geheelindruk van suiwerheid sonder strakheid, soliditeit sonder swaarheid. Ook in die ou kerk op Smithfield is daar in 1880 deur Wocke "veranderingen en verbeteringen" aangebring, "in plaats van ongeschilderde balken en wanden zagen wij die versierd zooals de schilders van den heer Wocke dit alleen kunnen doen, in de plaats van de ouderwetsche vensters zagen wij versierde en smaakvolle. In plaats van de oude lantaarnen met kaarsen, viel ons oog op een prachtig stel lampen." Hiernaas het hy dit ook voorsien van 'n toring wat lank 'n aantreklike landmerk sou wees, totdat die hele gebou gesloop en vervang is deur ’n Neo-Bisantynse gebou van sierstene.
Die oprigting van 'n Katolieke kerk op Bloemfontein in 1881 het aan Wocke ander eise gestel en ander beperkings opgelê, dog alhoewel daar in hierdie besondere geval groter moontlikheid vir versiering was, bly dit ingetoë, en ten spyte van die reeks steil, spits dakke waaruit die gebou bestaan, gee dit deur die onversierde steunbere en die vensters, wat ronde eerder dan spits boë het, dieselfde soliede gevoel as die groter Protestantse bouwerke. The Friend het dit as "a very handsome building" beskryf.
In 1877 is die regeringsgebou in Bloemfontein ook volgens sy plan opgerig. 'n Tweede verdieping, ontwerp deur J.E. Vixeboxse, is in 1895 opgerig. Nadat die gebou in 1908 in 'n brand beskadig is, is dit heropgerig volgens die planne van die staatsargitek, Frank Taylor. Tans huisves die gebou die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum. Die standbeeld van pres. J.H. Brand, wat in 1893 onthul is, staan voor die gebou.
Tweetoringkerk
Nadat hy sowat 10 jaar as meesterbouer en argitek in die Vrystaatse hoofstad gewerk het, het hy die Tweetoringkerk (1880) gebou volgens ’n aangepaste plan van W.B. Hays. Met die groei van Bloemfontein se bevolking het die eerste kerkgeboutjie te klein geword. In 1872 is besluit om 'n nuwe kerk te bou. 'n Kompetisie vir 'n kerkontwerp met 'n prysgeld van £100 is uitgeskryf. Agt inskrywings is ontvang. Die wenontwerp van die argitek William Bennett Hays het voorsiening gemaak vir 'n gebou in die Middeleeuse Duitse styl met twee torings van 106 vt. hoog. Die aanvaarbaarste tender van £33 500 vir die uitvoering van Hays se ontwerp in sandsteen was egter bo die geldelike vermoë van die gemeente. Boonop was die boukommissie bewus daarvan dat "de zandsteen hier verkrijgbaar van zeer twijfelachtige waarde is", het die leraar, ds. Gustav Radloff, later verklaar. Gevolglik is besluit op 'n gewysigde ontwerp van die Duitse boumeester Richard Wocke, wat voorsiening gemaak het vir 'n eenvoudiger en goedkoper gebou van £17 500 in 'n "modern Romeinschen stijl" wat sitplek aan 810 mense kon verskaf. Die hoeksteen van die gebou is op 10 Mei 1878 deur pres. J.H. Brand in die teenwoordigheid van 'n reuseskare gelê.
Die preekstoel (later deur brand vernietig) is ook deur hom ontwerp. In wese bestaan die Tweetoringkerk uit die lang saalkerk van die Vrystaatse tradisie, deur vyfkantige, absisagtige vleuels en konsistorie tot 'n kruiskerk vergroot en finaal van alle ander in die land onderskei deur die twee torings wat in die styl van die Middeleeuse katedrale soos Notre Dame en Westminster-abdy aan weerskante van die voorgewel geplaas is, verbind deur 'n portiek wat as ingangsportaal dien. Die torings, wat trapsgewys na boontoe versmal, versier met klein spits torinkies op die hoeke, en uiteindelik in toringspitse eindig, gee aan 'n gebou wat in wese baie eenvoudig is sy indrukwekkende voorkoms, tesame met 'n gevoel van opwaartse strewe, dog die rondinge van die rondeboogvensters en -deure, die wielvensters in die torings en die vleuels versag die spitsheid en hoekigheid van die vertikale reguit lyne. Hoeveel van die huidige kerkgebou Wocke se werk is, is nie bekend nie, maar mens kan die geheel seker as sy skepping aanvaar en saamstem met die tydgenootlike oordeel daarvan as 'n gebou "dat nog door het latere nageslacht als een treffend bewijs zal geroemd worden van de bekwaamheid en eerlijkheid der bouwmeester" - en selfs met die begryplik trotse verklaring van The Friend dat "the church is a noble pile, and would be an ornament to any town in South Africa, and no disgrace to many cities in Europe". Ook hierdie gebou is 'n nasionale gedenkwaardigheid – in hierdie opsig was Wocke gelukkiger as die ander argitekte wat in die Vrystaat gewerk het – en dien dus as blywende getuienis van sy begaafdheid.
Goewermentsgebou en stadsaal
duimnael|260px|regs|Bloemfontein se ou stadsaal is in 1883 voltooi, maar in 1934 gesloop en deur die nuwe vervang.
duimnael|links|280px|'n Brand het die goewermentsgebou in 1907 beskadig.
duimnael|regs|320px|Die Goewermentsgebou in Bloemfontein soos dit oorspronklik gelyk het met een verdieping en die besonder hoë toring.
duimnael|links|280px|Die Goewermentsgebou in 1909 nadat dit herstel is ná die brand.
Die ander groot Bloemfonteinse bouwerk van die sewentigerjare, die nuwe Goewermentsgebou ("Gouvernementsgebouw") en Raadsaal in President Brandstraat (1876), is ook aan Wocke toevertrou, en ook dit was 'n eenvoudige gebou – 'n lang, E-vormige eenverdiepingstruktuur agter 'n oordekte stoep, wat trefkrag gekry het deur middel van 'n toring, in hierdie geval 'n vierkantige wat in die middel van die fasade geplaas is, met 'n besonder steil, hoë dak, bo afgeplat en met 'n reling afgesluit. Die Goewermentsgebou met sy toring het die uitsig langs Maitlandstraat ewe treffend afgesluit as die Tweetoringkerk in die geval van Kerkstraat, en voor die voltooiing van die kerk is dit "the most striking building in the town" genoem. "It is the wonder of the country, and every stranger is called upon to admire it." Die toring was nie 'n besonder aantreklike struktuur nie, en bowendien was dit heeltemal buite verhouding tot die gebou sodat die geheel met 'n tekenhaak vergelyk is. Toe die Goewermentsgebou in 1895 met 'n tweede verdieping vergroot is, het "gebou en toring mekaar gevind en 'n veel meer bevredigende geheel uitgemaak", volgens Karel Schoeman. Die gebou huisves tans die Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum (NALN).
In 1883 het hy die wedstryd vir die ontwerp van die Bloemfonteinse stadsaal gewen. Dié gebou is in 1934 gesloop. In 1885 is Wocke verkies tot die Bloemfonteinse stadsraad en het hy ’n stigterslid van die Vrymesselaarslosie-unie geword. Hy het die stad in 1887 verlaat weens die uitwerking van die droogte van 1885–1887 en gaan prospekteer by Blaauwbank. Omstreeks 1888 het hy na Bloemfontein teruggekeer, waar hy twee jaar later oorlede is ná ’n reeks beroerteaanvalle en nadat sy argitekloopbaan onverklaarbaar doodgeloop het. Hy is in die Lutherse gedeelte van die Bloemfonteinse begraafplaas begrawe; pres. F.W. Reitz het as een van die kisdraers opgetree.
Talle belangrike staatsprojekte is aan Wocke toevertrou. Sy geboue was toereikend, maar die styl daarvan kan as sober beskryf word.
Van Wocke se werk het min behoue gebly. Van die agttien geboue waarvoor hy sover bekend verantwoordelik was, bly slegs vyf oor, die kerke op Bethanie, Philippolis en Brandfort (laasgenoemde twee in gewysigde vorm) en die Tweetoringkerk in Bloemfontein, benewens die Basothomonument. Byna 20 jaar lank het Wocke egter die Vrystaatse bouwêreld oorheers en 'n aantal sierlike en indrukwekkende geboue opgerig wat daartoe bygedra het om die onaansienlike Bloemfontein in 'n netjiese en indrukwekkende klein hoofstad te omskep.
Gesinslewe
Wocke en sy vrou het 11 kinders gehad. ’n Seun, Richard Colner Albert Wocke, wat in Duitsland opgelei is, het reeds in die vroeë 1880's saam met sy pa in Bloemfontein as boumeester gewerk. Hy was die toesighouer oor die bouwerk aan die Vierde Raadsaal. Nog ’n seun, G. Wocke, was die toesighouer oor die bouwerk aan die Volkshospitaal in Bloemfontein in 1892 terwyl ene Emil Otto Heinrich Wocke klerk van openbare werke was.
Diepkloofpas
Diepkloofpas is 'n bergpas wat op 'n grondpad net oos van Burgersdorp op pad na die J.L. de Bruyn-dam en Die Berg-natuurreservaat lê. Die pas bereik 'n hoogte van 1 828 m bo seespieël en 'n maksimum helling van 1:8.
.hu
.ht is die Internettopvlakdomein vir Hongarye.
Eksterne skakels
Toppdomän
Charlotte Ernst
Charlotte Ernst (13 Februarie 1939 – 11 Junie 1973) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Sikke'n familie (1963), A Day Without Lies (1963), en Syd for Tana River (1963).
Mary Wollstonecraft
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Mary Wollstonecraft
27 April 1759
in Spitalfields, Londen, Engeland, Groot-Brittanje
Oorlede
in Somers Town, Londen, Engeland
Literêre stroming
Vroeë vroueliteratuur
Bekende werke
A Vindication of the Rights of Woman (1792)
Mary Wollstonecraft ([ˈwʊlstən.krɑːft]; * 27 April 1759; † 10 September 1797; huweliksnaam: Mary Wollstonecraft Godwin) was 'n Engelse skrywer, filosoof en kampvegter vir vroueregte. Gedurende haar kort loopbaan het sy romans, verhandelinge, 'n reisverhaal, 'n geskiedenis van die Franse Rewolusie, 'n gedragboek en 'n kinderboek geskryf. Sy staan veral bekend vir haar werk A Vindication of the Rights of Woman (1792) waarin sy argumenteer dat vroue nie natuurlikerwys ondergeskik is aan mans nie, en waar dit ook al só mag voorkom, is dit te wyte aan ontoereikende opvoeding. Wollstonecraft pleit daarvoor dat beide mans en vroue as vernuftige wesens behandel word en beeld 'n maatskaplike orde uit wat op gesonde verstand gegrond is.
Nog tot in die laat 20ste eeu het Wollstonecraft se privaat lewe, waaronder verskeie onkonvensionele persoonlike verhoudinge, meer aandag getrek as haar literêre werk. Ná twee ongelukkige liefdesverhoudings, met Henry Fuseli en Gilbert Imlay (met wie sy 'n dogter gehad het, Fanny Imlay), het Wollstonecraft met die filosoof William Godwin getrou, een van die vroeë voordenkers van die anargistebeweging. Mary Wollstonecraft is in die ouderdom van 38 oorlede, net elf dae nadat sy die lewe aan haar tweede dogter geskenk het. Haar nalatenskap het verskeie onvoltooide manuskripte ingesluit. Haar tweede dogter het self 'n literêre loopbaan gevolg en sou – as Mary Shelley – bekendheid verwerf as die skrywer van Frankenstein.
Haar wewenaar het ná haar afsterwe haar lewensverhaal as Memoirs of the Author of A Vindication of the Rights of Woman (1798, heruitgawe in 2001) gepubliseer, 'n werk waarin hy haar onortodokse leefstyl onthul en sodoende byna 'n eeu lank haar reputasie beskadig. Eers met die opkoms van die vroueregtebeweging teen die begin van die 20ste eeu het Wollstonecraft se pleidooi vir geslagsgelykheid en haar kritiek op konvensionele vroulike geslagsrolle nuwe aandag getrek. Tans word Wollstonecraft erken as een van die grondleggers van feministiese filosofie. Feministe noem dikwels beide haar lewe en haar werk as belangrike invloede.
Gary Sandy
Gary Sandy (gebore 25 Desember 1945) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Insider (1999) en in die televisiereekse The Young and the Restless (1973), Starsky and Hutch (1975), en WKRP in Cincinnati (1978).
Wes-Driefontein
Wes-Driefontein is 'n goudmyndorp, ongeveer 20 km vanaf Carletonville.
Walter Model
Otto Moritz Walter Model ( Duitse uitspraak: [ˈmoːdəl]; 24 Januarie 1891 - 21 April 1945) was 'n Duitse veldmaarskalk tydens die Tweede Wêreldoorlog.
Alhoewel hy vroeg in die oorlog 'n hardnekkige, aggressiewe pantser(tenk)kommandant was, het Model veral bekend gestaan as 'n beoefenaar van verdedigingsoorlogvoering. Sy relatiewe sukses as bevelvoerder van die negende leër in die terugvalle van 1941–1942 het sy toekomstige loopbaan bepaal. Hy is die beste verdedigende taktiese bevelvoerder van die Derde Ryk genoem.
Model het reeds voor die Tweede Wêreldoorlog Hitler se aandag getrek, maar hul verhouding het eers in 1942 baie nou geword. Sy hardnekkige gevegstyl en lojaliteit aan die Nazi-bewind is deur Hitler verwelkom, wat hom beskou het as een van sy beste veldbevelvoerders. Hitler het hom herhaaldelik gestuur om oënskynlik desperate situasies aan die Oosfront te red. Hul verhouding het teen die einde van die oorlog versuur ná die Duitse nederlaag in die Slag van die Bul. In die nasleep van die omringing en nederlaag van leërgroep B in die Ruhr-uitloper, het Model op 21 April 1945 selfmoord gepleeg.
Jenna von Oÿ
Jenna von Oÿ (gebore 2 Mei 1977) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Born on the Fourth of July (1989) en A Goofy Movie (1995), en in die televisiereekse Blossom (1990) en The Parkers (1999).
Gudrun Brost
Gudrun Brost (6 April 1910 – 28 Junie 1993) was 'n Sweedse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Girl with Hyacinths (1950), The Virgin Spring (1960), Here Is Your Life (1966), en Hour of the Wolf (1968).
Margaret Whiting (aktrise)
Margaret Whiting (gebore 1932) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Password Is Courage (1962) en Sinbad and the Eye of the Tiger (1977), en in die televisiereekse The Avengers (1961) en Two Women (1973).
Xiamen
Xiamen (Chinees: 厦门), ook bekend as Amoy, is 'n stad in die Chinese provinsie Foekien met 'n bevolking van 3 531 347 in 2010.
Die stad is geleë aan die kus van die Suid-Chinese See in die suidooste van China. Sedert 1541 is Xiamen 'n belangrike hawestad vir die uitvoer van tee na Europa. Xiamen is onlangs aangewys as die skoonste stad in China.
Oos-Wes-skisma
Die Oos-Wes-skisma is die skeuring van die oorspronklike Christelike Kerk van die Romeinse Ryk in twee afsonderlike kerke: die Oosters-Ortodokse Kerk in die ooste en die Rooms-Katolieke Kerk in die weste. Hoewel 1054 gewoonlik genoem word as die datum van die skeuring, toe pous Leo IX en patriarg Michael Caerularius van Konstantinopel mekaar geëkskommunikeer het, was die skeuring tussen oos en wes eintlik die eindresultaat van ’n eeue lange periode van vervreemding tussen die twee Kerke.
Die skeuring word ook die Oosterse Skisma of Groot Skisma van 1054 genoem.
Agtergrond
In die destydse Romeinse Ryk met Rome as hoofstad is die biskop van Rome (die pous) in sy hoedanigheid as opvolger van Petrus lank beskou as die kerkleier met die hoogste status, of die "eerste onder gelykes".
Nadat Konstantyn die Grote die hoofstad in 330 van Rome na Bisantium (Konstantinopel) geskuif het, het die pous aanvanklik sy posisie behou. Diocletianus het later die bestuur van die Romeinse Ryk verdeel en so is die eenheid versteur. Dit het ook ’n invloed binne die Kerk gehad. Theodosius die Grote was die laaste keiser van die verenigde Romeinse Ryk. Ná sy dood in 395 is die ryk opgedeel in ’n westelike en oostelike helfte, elk met sy eie keiser.
Ná die inval van verskillende volkstamme in die Romeinse Ryk het die verskille al hoe groter geword. Die Oos-Romeinse Ryk, beter bekend as die Bisantynse Ryk, het ’n groot opbloei beleef en daarna was daar geen sprake meer van eenheid in die Romeinse Ryk nie. Nog faktore wat oos en wes uitmekaar gedryf het, was dat die oorheersende taal in die weste Latyn was en in die ooste Grieks. Dit het kommunikasie tussen die twee dele van die ryk bemoeilik en die kultuur verdeel.
Die Kerk in die ooste en die een in die weste het al hoe verder van mekaar weggedryf, met verskillende benaderings tot leerstellings en rituele. Eeue voor die skeuring was daar al duidelike tekens van groot verskille.
Die groot skeuring
Die direkte aanleiding tot die skeuring was verskille oor enersyds die pouslike outoriteit en andersyds die Drie-eenheidsleer.
Volgens die Latynse Kerk het die Heilige Gees uitgegaan van die Vader (God) en die Seun (Jesus Christus), en volgens die Oosterse Kerk slegs van die Vader, via die Seun. Die Oosterse Kerk kon die byvoeging "en die Seun" by die teks oor die oorsprong van die Heilige Gees in die Geloofsbelydenis van Nicea-Konstantinopel (325 en 381) nie aanvaar nie omdat dit nie deur ’n Groot Konsilie goedgekeur is nie.
Daar was ook minder belangrike twispunte: onenigheid oor die liturgie en botsende aansprake oor die jurisdiksie binne die Christendom.
Hierdie konflikte het daartoe gelei dat pous Leo IX en patriarg Michael Caerularius mekaar in 1054 geëkskommunikeer het, en so het die skeuring tussen die ooste (die Oosters-Ortodokse Kerk) en die weste (die Rooms-Katolieke Kerk) ’n werklikheid geword. Die Kerk het geskeur langs doktrinêre, teologiese, taalkundige, politieke en geografiese lyne.
Verdere pogings om die twee Kerke te herenig het tot op hede nog niks opgelewer nie. Albei Kerke beskou hulself as die "Een, Heilige, Katolieke en Apostoliese Kerk", waardeur hulle te kenne gee dat dit die ander Kerk is wat die ware Kerk tydens die skisma verlaat het.
Günther von Kluge
Günther Adolf Ferdinand von Kluge (30 Oktober 1882 - 19 Augustus 1944), ook bekend as Hans Günther von Kluge, was 'n Duitse veldmaarskalk tydens die Tweede Wêreldoorlog wat opdragte aan sowel die Oostelike as die Westelike Fronte gehou het. Hy het bevel gehou oor die vierde leër van die Wehrmacht tydens die inval in Pole in 1939 en die Slag van Frankryk in 1940, en is toe bevorder tot Generalfeldmarschall. Kluge het die vierde leër ook tydens Operasie Barbarossa (die inval van die Sowjetunie) en die Slag om Moskou in 1941 aangevoer.
Te midde van die krisis van die Sowjet-teenoffensief in Desember 1941, het Kluge bevel oorgeneem van die Sentrale Leërgroep in die plek van veldmaarskalk Fedor von Bock. Verskeie lede van die Duitse militêre verset teen Adolf Hitler het op sy personeel gedien, waaronder Henning von Tresckow. Kluge was bewus van die samesweerders se aktiwiteite, maar het geweier om sy steun aan hul te bied tensy Hitler vermoor is. Kluge se bevel aan die Oostelike Front het geduur tot Oktober 1943 toe hy beseer is in 'n motorongeluk.
Na 'n lang herstel, is Kluge in Julie 1944 as OB-Wes (opperbevelhebber-Wes) in die besette Frankryk aangestel, nadat sy voorganger, veldmaarskalk Gerd von Rundstedt, vanweë vele nederlae ontslaan is. Sy magte kon nie die momentum van die Geallieerde inval in Normandië stop nie, en hy het begin besef dat die oorlog in die Weste verlore was. Alhoewel Kluge nie 'n aktiewe samesweerder in die komplot van 20 Julie was nie, het hy op 19 Augustus 1944, na die herroeping van die mislukte staatsgreep, selfmoord gepleeg, nadat hy na Berlyn herroep is vir 'n ontmoeting met Hitler. Kluge is vervang deur Veldmaarskalk Walter Model.
.id
.id is die Internettopvlakdomein vir Indonesië.
Eksterne skakels
Toppdomän
Danie Bosman
Daniel Ferdinand (Danie) Bosman (7 Februarie 1907 – 27 Mei 1946), was 'n pionier en komponis van ligte Afrikaanse musiek. Hoewel sy huistaal Engels was, het hy vir Afrikaanse liedjies soos "Boereseun", "In die skadu van ou Tafelberg" en "Oom Bossie van die Bosveld" gesorg. Hy is in 1946 in Muizenberg oorlede.
Van die liedjies wat hy gekomponeer het, is:
William Frederick Nkomo
Frederick Nkomo is in Makapanstad naby Pretoria gebore in 1915. Hy was die seun van 'n Metodistepredikant, Abraham Nkomo, en was op laerskool in Mafikeng en Klerksdorp. Sy sekondêre onderwys het plaasgevind by die St Peter's-skool in Rosettenville, Johannesburg en hy het aan die Healdtown Instituut naby Fort Beaufort in die Oos-Kaap gematrikuleer.
In 1937 studeer Nkomo vir 'n BSc-graad aan die South African Native College (Fort Hare). Hy het ook sy BA-graad bekom aan die Universiteit van Suid-Afrika (Unisa), terwyl hy sy mediese studies voltooi het. Gedurende die volgende jaar het hy by die Kilnerton Instituut, naby Pretoria, vir ses maande gestudeer, waarna hy begin skookgee het by die eerste hoërskool in die Dougallsaal in Marabastad. Die skool het later na Atteridgeville geskuif en Hofmeyr Hoërskool geword.
Met sy terugkeer van 'n wêreld jeugkonferensie in Washington DC het Nkomo hom by die African National Congress (ANC) aangesluit, met die oortuiging dat dit 'n uitlaat sal wees vir sy radikale oortuigings. Hy is egter geskors vir sy militante oortuigings omdat die ANC op daardie stadium 'n geen-geweld-beleid gehad het.
Terwyl hy skoolgegee het, het Nkomo 'n beurs bekom om medies te studeer aan die Universiteit van die Witwatersrand (Wits) in 1941. Hy is ook gekies vir die Wits Verteenwoordigende Studenteraad en verteenwoordig die universiteit by die National Union of South African Students (NUSAS). Toe die ANC se nasionale jeugliga (ANCYL) in 1944 gestig is, het Nkomo die voorsitter van die voorlopige uitvoerende komitee geword, maar is later vervang met Anton Lembede, sodat hy sy studies kon voltooi. Na voltooiing van sy mediese studies, het hy sy internskap by McCords hospitaal in Durban gedoen en in Lady Selbourne en Atteridgeville gepraktiseer.
In 1953 het hy 'n morele herbewapeningskonferensie vir die bevordering van vrede in Switserland bygewoon. Nkomo was ook 'n bestuurder van die Metodiste Kerk en het die in 1966 'n vergadering van die Wêreld Ekumeniese Raad in Londen bygewoon. Daarna het hy 'n vredesadvokaat geword.
Gedurende die Sharpeville-slagting van 1961 het Nkomo as bemiddelaar tussen die regering en die verdruktes opgetree. Na aanleiding van die verklaring van die noodtoestand kon hy, en 'n paar ander leiers, nie daarin geslaag om die regering te oorreed om te konsulteer met die leierskap van die verbode organisasies nie. In dieselfde jaar het Dag Hammarskjöld, sekretaris-generaal van die Verenigde Nasies, Suid-Afrika besoek om die politieke situasie in die land te bespreek. Nkomo en dr A.B. Xuma was onder die Afrika-leiers wat in die samesprekings betrokke was. Terselfdetyd het Nkomo vryheidstoesprake by verskeie toonaangewende universiteite gelewer om die regering se opkomende tuislandbeleid teen te staan.
Tot sy dood het Nkomo as die trustee van die Bantoe Welsyn Trust gedien, wat daarop gemik was om die lot van stedelike swartmense, en die bevordering van samewerking tussen swart en wit Suid-Afrikaners te verbeter. Ten spyte van sy besige skedule het hy op 'n aantal mediese, godsdienstige, welsyn en skoolrade in Atteridgeville en Lady Selbourne gedien. Hy was ook Ere-geneesheer vir die Itireleng Blindeskool naby Hammanskraal.
In Januarie 1972, 'n paar maande voor sy dood op 26 Maart van dieselfde jaar is hy verkies tot president van die Suid-Afrikaanse Instituut vir Rasseverhoudinge en die Dr W.F. Nkomo Sekondêre Skool in Atteridgeville is gestig ter waardering vir sy dienste aan die gemeenskap. In November 1971 het die inwoners van Atteridgeville Nkomodag gevier ter erkenning van sy bydrae tot hul welsyn.
Nkomo het in 1972 gesterf aan 'n hartstilstand in die H.F. Verwoerd-hospitaal in Pretoria, en is langs sy vrou, Susan, begrawe by die Rebeccastraat begraafplaas in Pretoria-Wes. Hulle het vyf kinders gehad.
Straatnaam
WF Nkomostraat (voorheen bekend as Kerkstraat, vanaf Kerkplein tot by die R511) in Pretoria is in 2012 na hom genoem.
Kooigoed
Kooigoed (Helichrysum petiolare) is 'n aromatiese kruieplant en inheems aan Suid-Afrika. Dit het ook genaturaliseerd geraak in streke van Portugal en die Verenigde State. Dit kom reg oor Suid-Afrika voor behalwe die Noord-Kaap en Noordwes provinsies. Die plant het medisinale waarde. Die takkies en blare word gebrand sodat die walms ingeasem kan word. In Engels staan dit bekend as die licorice-plant.
Cheryl Phillips
Cheryl Phillips (gebore 23 Februarie 1962) is 'n Suid-Afrikaanse politikus van Noordwes wat sedert Mei 2019 in die Nasionale Vergadering dien. Sy is 'n lid van die Demokratiese Alliansie en is sedert Desember 2020 die adjunkskaduminister van die omgewing, bosbou en visserye. Sy was die adjunkskaduminister van minerale bronne en energie van Junie 2019 tot Desember 2020. Phillips het voorheen as wyksraadslid in Rustenburg gedien.
Politieke loopbaan
Phillips het haar beywer vir die "Ja" -stem in die 1992-referendum. Sy verhuis in 2001 na Rustenburg en sluit by die Demokratiese Party en later die Demokratiese Alliansie, aan.
In 2014 is sy in haar wykskomitee aangestel. Phillips is verkies tot die wyksraadslid vir wyk 16 in 'n tussenverkiesing in Januarie 2016.
Parlementêre loopbaan
In Mei 2019 word sy tot die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika verkies op die DA se streekslys. Op 5 Junie 2019 word sy aangestel as die adjunkskaduminister van minerale bronne en energie van die party.
In Desember 2020 word sy aangestel as adjunkskaduminister van van die omgewing, bosbou en visserye in die nuwe skadukabinet onder leiding van John Steenhuisen.
Persoonlike lewe
Phillips is getroud en het kinders.
Fortaleza
Fortaleza (Portugees: [fɔɦtaˈlezɐ], letterlik: "vesting" of "fort", amptelik: Fortaleza de Nossa Senhora da Assunção) is die administratiewe hoofstad van die Noordoos-Brasiliaanse deelstaat Ceará met 'n oppervlakte van 312 vierkante kilometer en 'n bevolking van meer as 2,7 miljoen mense. Die stadsgebied word in die noorde deur die Atlantiese Oseaan begrens, terwyl die stede Patacuba, Eusébio, Maracanaú en Itaitinga ten suide en Caucaia ten weste van Fortaleza geleë is. Fortaleza lê tussen twee riviere, die Ceará in die weste en die Cocó in die ooste.
Die bewoners van Fortaleza staan in Brasiliaanse Portugees as Fortalezenses bekend. Die stad beskik oor 'n internasionale lughawe, Pinto Martinas, wat Fortaleza met ander Brasiliaanse metropole en bestemmings in die buiteland verbind. Die wit strande en polsende naglewe het van Fortaleza een van die gewildste bestemmings vir in- en uitheemse toeriste gemaak.
Biedermeier
Die historiese en kunsterm Biedermeier verwys na die tydperk tussen 1815 (die jaar waarin die Weense Kongres gehou is) en 1848 (die begin van die burgerlike rewolusie) in die deelstate van die Duitse Bond.
Fortaleza
Net soos talle ander Brasiliaanse nedersettings langs die kus was Fortaleza aanvanklik 'n omstrede stad. Die dorp, waaruit Fortaleza later sou ontstaan, het hom sodoende in verskillende tydperke onder die oorheersing van Nederlanders, Portugese en die plaaslike Tabajara-volk bevind. In 1639 het die Nederlanders onder die bevel van Mathias Beck hier 'n fort opgerig wat tot vandag toe in die stadsentrum van Fortaleza lê. Nadat die Nederlanders deur 'n Portugese strydmag verdryf is, het die nedersetting sy huidige amptelike Portugese naam en in 1699 ook stadstatus gekry. In 1823 het Fortaleza die hoofstad van Ceará geword en omstreeks 1880 tot 'n beduidende uitvoerhawe vir katoen ontwikkel.
Vandag is Fortaleza met sy uitstekende toerisme-infrastruktuur en groeiende nywerheidsektor die ekonomiese sentrum van Noordoos-Brasilië. Sy akademiese en navorsingsinstellings, waaronder drie groot universiteite en 'n aantal kleiner tersiêre instellings, het onder meer die opbou van 'n inligtingstegnologiesektor bevorder wat nou steeds meer hoogs gekwalifiseerde spesialiste uit ander dele van die land lok. Fortaleza se Estádio Castelão is tydens beide die FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2013 en FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014 vir wedstryde ingespan.
Biedermeier
Ten opsigte van sy politieke betekenis word die term veral met die sogenaamde Restourasietydperk en die staatspolitieke ontwikkeling ná die einde van die Napoleontiese periode en die Weense Kongres verbind. Ewe belangrik is Biedermeier as sambreelterm vir 'n kuns- en kultuurperiode, alhoewel dié periode nie suiwer afgebaken kan word nie. So dateer baie assosiasies met die Biedermeierperiode uit die laat 19de eeu. Hulle word tans as ooglopende projeksies uit dié tyd beskou.
Die teenoorgestelde beweging, wat in dieselfde periode val, staan as Vormärz (die tyd voor die rewolusionêre bewegings van Maart 1848) bekend. Dit word verbind met pogings om die politieke situasie in Duitssprekende lande rewolusionêr te verander en vind sy literêre neerslaag onder meer in die werke van skrywers soos Georg Büchner en Heinrich Heine.
Biedermeier as kunsterm verwys enersyds na die spesifieke kultuur en kuns van die burgersklas, wat sy uitdrukking byvoorbeeld in tuismusiek, binne-argitektuur en mode gevind het, andersyds na die destydse literatuur wat dikwels as kleingeestig, vervelend of behoudend afgestempel word. Kenmerkend is die onttrekking aan die politiek en die vlug na die private sfeer en na 'n idilliese leefstyl en geluk.
Biedermeier in die skilderkuns
In die skilderkuns van die tydperk merk mens veral genrestukke, familieportrette en landskappe.
Cameron Mackenzie
Cameron Mackenzie (12 Augustus 1960 – 7 Julie 2021) was 'n Suid-Afrikaanse politikus en parlementslid in die Nasionale Vergadering vir die Demokratiese Alliansie. Mackenzie was die adjunk-skaduminister van kommunikasie en digitale tegnologieë.
Vroeë lewe en opvoeding
Hy was die seun van Donald en Jeanne Mackenzie van Inverness, Skotland, en was 'n graadverteenwoordiger in die leerlingraad van sy hoërskool. Hy het geweier om by die Suid-Afrikaanse Weermag vir verpligte diensplig aan te sluit en het daarom die land verlaat. By sy teruggekeer in 1990 het hy by die politiek betrokke geraak en in 1992 na die Boipatong-slagting by die ANC aangesluit. Mackenzie verlaat die politiek later uit protes oor die wapenaankoopskandaal in 1996. Hy het 'n baccalaureusgraad in Kommunikasiewetenskappe aan die Universiteit van Suid-Afrika behaal, asook verskeie sertifikate.
Politieke loopbaan
Mackenzie het in die algemene verkiesing in 2014 'n parlementêre kandidaat vir die party geword. Hy het 42ste op die DA se nasionale lys verskyn en dus vir 'n setel in die parlement gekwalifiseer, aangesien die DA sy status as amptelike opposisie behou het. Kort hierna word hy deur DA-leier Mmusi Maimane aangestel as adjunkskaduminister van telekommunikasie en poswese.
Persoonlike lewe
MacKenzie was getroud met Lisa, en hulle het twee dogters, Emma en Andrea, en 'n seun, Thorne. Op 7 Januarie 2020 is Mackenzie tydens 'n roofpoging in Dainfern, Johannesburg geskiet. Na 'n operasie het MacKenzie byna ten volle herstel. Hy sterf egter op 7 Julie 2021 weens simptome van die Covid-19-pandemie.
Britta Brunius
Britta Brunius (4 Mei 1912 – 31 Augustus 2000) was 'n Sweedse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Frun tillhanda (1939), Blyge Anton (1940), Det går som en dans... (1943), en Jag är eld och luft (1944).
Dontsapas
Dontsapas is 'n bergpas wat in die Amatholeberge op die R352-grondpad suidwes van Stutterheim op die pad na Keiskammahoek lê. Die pas is in die middel van die 19de eeu gebou, bereik 'n helling van 1:12 en het sy hoogste punt op 1 088 m bo seevlak.