cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ingeborg Bachmann
Erfenis
Alhoewel Duitse skrywers soos Hilde Domin, Luise Rinser en Nelly Sachs noemenswaardige werke oor vrouekwessies in die naoorlogse tydperk gepubliseer het, was dit eers in die 1970's dat 'n feministiese beweging in Wes-Duitsland ontstaan het. Na haar dood het Bachmann gewild geword onder feministiese lesers. Feministiese navorsers se betrokkenheid by haar werk na haar dood het gelei tot 'n vlaag studiebeurse wat ook aandag geskenk het aan haar prosawerk. Haar werke het populariteit bereik binne die opkomende Frauenliteratur-beweging wat gesukkel het om 'n oorspronklike vroulike stem te vind. Nuwe uitgewers het die beweging ondersteun, soos byvoorbeeld die feministiese Frauenoffensive wat skrywes deur Verena Stefan gepubliseer het.
Die Ingeborg Bachmann-prys
Die Ingeborg Bachmann-prys word sedert 1977 jaarliks in Klagenfurt toegeken.
Victor Williams
Victor Williams (gebore 19 September 1970) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Cop Land (1997) en Bewitched (2005), en in die televisiereeks The King of Queens (1998).
Rostratula
Rostratula is 'n genus van voëls in die familie van goudsnippe (Rostratulidae). Die genus omvat twee spesies
Phofu
Phofu is 'n Swart nedersetting wes van Polokwane, in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Clubview
Clubview is 'n voorstad suid van Pretoria se stadskern geleë, in die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit.
Goudsnippe
Die goudsnippe (Rostratulidae) is 'n familie van voëls in die orde van steltloperagtiges (Charadriiformes). Die familie omvat 3 spesies.
Duinemirtebessie
Die duinemirtebessie (Eugenia capensis) is 'n struik of 'n klein boom wat tot die Myrtaceae familie hoort. Die spesie kom in die duinebos  vanaf Port Elizabeth tot in die Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Malawi, Mosambiek, Rwanda, Tanzanië, Zambië en Zimbabwe voor. Die plant is 'n geoksiel.
Hierdie spesie is die maklikste uitkenbaar van die genus. Die blare is kenmerkend kruisgewys, teenoorstaande, sittend, byna rond met rande wat na onder gerol is. Die boom se FSA-nommer is 553.1.
Daar is sewe subspesies:
Indo-Irannese tale
Die Indo-Irannese tale vorm die grootste en mees oostelike bestaande tak van die Indo-Europese taalfamilie. Hulle word deur meer as een miljard mense gepraat en streek vanaf die Kaukasus (Osseties) en Europa (Romani) ooswaarts tot Xinjiang (Sarikoli) en Assam (Assamees) asook suid tot die Maledive (Dhivehi) en Sri Lanka (Singalees). Die mees afgeleë Indo-Irannese taal is egter Fidjiaanse Hindi, een van die drie amptelike tale van die eilandnasie Fidji in Oseanië.
Die Indo-Irannese taalfamilie bestaan uit die drie hooftakke:
Die grootste tale (volgens moedertaalsprekers) behoort aan die Indo-Ariese groep: Hindoestani (Hindi-Oerdoe, 325 miljoen), Bengaals (190 miljoen), Pandjabi (129 miljoen), Marathi (72 miljoen), Rajasthani (50 miljoen), Gujarati (47 miljoen), Awadhi (40 miljoen), Bhojpuri (40 miljoen), Maithili (34 miljoen), Oriya (32 miljoen), Saraiki (26 miljoen), Sindhi (24,5 miljoen), Magahi (20,7 miljoen), Chhattisgarhi (18 miljoen), Nepalees (16 miljoen), Singalees (16 miljoen), Rangpuri (15 miljoen), Assamees (13 miljoen), Kannauji (9,5 miljoen), Hariyanavi (8 miljoen), Marwari (7,8 miljoen), Konkani (6 miljoen), Bundeli (5,6 miljoen), Kasjmiri (5,5 miljoen), Dogri (4 miljoen), Bhili (3,2 miljoen), Bagheli (2,7 miljoen), Garhwali (2,5 miljoen) en Kumaoni (2 miljoen). Die belangrikste tale binne die Irannese groep is: Persies (57 miljoen), Pasjtoe (ca. 50 miljoen), Koerdies (30 miljoen), Beloetsji (5 miljoen) en Braj (1,6 miljoen).
Golf van Gabes
Die Golf van Gabes (Arabies: خليج قابس‎ ḫalīǧ qābis), in antieke tye Klein Syrtis (Latyns: Syrtis Minor) genoem, is 'n golf aan Tunisië se oos kus in die Middellandse See. Die golf is 100 kilometer lank en wyd, met die Kerkenaeilande aan die noordooste en Djerbaeiland in die suidooste. Dit het 'n groot getyverloop, 2,5 meter tydens springgety. Die stad Gabès, wat 'n ekonomiese en administratiewe sentrum is, is in die golf geleë. Gabès en Sfax, nog 'n belangrike hawe in die golf, het spons en tuna visserye.
Juvenalis
Decimus Iunius Iuvenalis (in Afrikaans bekend as Juvenalis) was ’n Romeinse digter wat in die laat 1ste eeu en vroeë 2de eeu n.C. aktief was. Hy was onder meer die skrywer van Satires. Die besonderhede oor sy lewe is onseker, maar verwysings na bekende mense in sy tekste dui daarop dat sy eerste gedigte tussen die laat 1ste eeu en vroeë 2de eeu gepubliseer is.
Val Thorens
Val Thorens is 'n ski-oord in die Franse département Savoie (région Auvergne-Rhône-Alpes). Met 'n hoogte van 2 300 meter bo seevlak is dit die hoogste in Europa. Val Thorens vorm saam met Saint-Martin-de-Belleville, Les Menuires, Méribel, La Tania en Courchevel die skigebied van Trois Vallées.
Val Thorens word gekenmerk deur gereelde sneeuval in die winter en die pragtige uitsig vanuit die Cime de Caron (3 200 meter bo seevlak). Die dorp beskik oor 68 ski-hellings en moderne kabelkargeriewe.
Selonsroos
Die selonsroos (Nerium oleander) is ’n immergroen struik of klein boom in die familie Apocynaceae. Dit is tans die enigste spesie in die genus Nerium. Dit word so algemeen gekweek dat die presiese oorsprong nog nie vasgestel is nie.
Die plant is van die Atlasgebergte in Noord-Afrika af na Suid-Afrika ingevoer en het hier genaturaliseer geraak. Hulle groei wild langs party van die Wes-Kaap se riviere. Die oleander is een van die heel giftigste tuinplante.
Eienskappe
duimnael|links|200px|’n Peul met sy donsagtige sade. Die oleander word 2 tot 6 meter hoog, met regop stingels wat platter lê namate die plant ouer word. Die blare kom voor in groepe van drie; hulle is dik, smal, leeragtig, donkergroen en sowat 5 tot 21 cm lank. Die blomme groei in trosse aan die einde van elke stingel; hulle is wit, pienk of rooi, met ’n vyflobbige kroon om die sentrale kroonbuis. Hulle ruik soms soet, maar nie altyd nie. Die vrug is ’n lang, smal peul van 5 tot 23 cm lank wat oopbars as dit ryp word en verskeie donsagtige sade vrystel.
Die plant kom ook natuurlik voor in ’n groot streek, van Mauritanië, Marokko en Portugal ooswaarts deur die Middellandse See-gebied en die Sahara tot by die Arabiese Skiereiland, Suid-Asië en dele van China.
Die blomme is helder om insekte te lok wat help met voortplanting, maar hulle lok nie baie insekte nie omdat hulle geen nektar bevat nie.
Probleme
As die plant geëet word, kan dit die spysverteringstelsel, hart en sentrale senuweestelsel aantas. Dit kan naarheid en vomering veroorsaak, asook maagpyn en diarree wat soms bloed bevat. Dit kan die hartklop versnel en dan weer tot laer as normaal laat afneem. Dit kan lomerigheid, bewing, toevalle en selfs ’n koma en die dood veroorsaak. Die sap kan die vel en oë irriteer.
By huisplante kan die blomknoppe nie oopgaan nie as die plant te koud is of te min son kry. Wolluise en dopluise kan voorkom.
1894
Die jaar 1894 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 94ste jaar van die 19de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Antho plena
Antho plena is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Antho en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1879 deur Sollas.
Jonatan Netanyahu
Jonatan Netanyahu (Hebreeus: יונתן "יוני" נתניהו Yonatan "Yoni" Netanyahu; 13 Maart 1946 – 4 Julie 1976) was 'n Israeli-oorlogsheld.
Hy sterf tydens Operasie Entebbe by die Entebbe Internasionale Lughawe in Oeganda. Netanyahu is deur Oegandese soldate doodgeskiet tydens 'n militêre operasie waarin gekaapte passasiers bevry is. Hy was die leier van die aanvalspan en ook die enigste Israeli ongeval tydens dié operasie.
Familie
Hy het twee broers: Benjamin Netanyahu was die Eerste Minister van Israel van 1996 tot 1999 en van 2009 tot 2021 en Iddo, die jongste van die drie is 'n radioloog en skrywer. Beide het in die Sayeret Matkal gedien.
Lisa Marie (aktrise)
Lisa Marie (gebore 5 Desember 1968) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Ed Wood (1994), Mars Attacks! (1996), Sleepy Hollow (1999), en We Are Still Here (2015).
Johan Bezuidenhoud
Ds. Johan Gregorius Bezuidenhoud (distrik Ermelo, Transvaal, 28 November 1911 – Brakpan, 6 September 1997) was tussen 1938 en 1980 ’n predikant in 11 gemeentes van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, twee in Johannesburg, vier in die Oos-Kaap, een in die Wes-Kaap, een in die NG Kerk Vrystaat en twee op Brakpan aan die Oos-Rand.
Opleiding
Blykbaar het Johan Bezuidenhoud reeds op sewe die roepstem tot die evangeliebediening verneem. Sy vroegste skoolonderrig ontvang hy aan die plaasskool Roburnia en daarna sy sekondêre onderwys agtereenvolgens aan die Hoërskool Piet en die Afrikaanse Hoër Seunskool, Pretoria.
Begin 1931 gaan hy Boland toe waar hy ’n B.A.-graad aan die Universiteit van Stellenbosch behaal en daarna die vierjarige teologiese kursus aan die Kweekskool deurloop. Op skool en as student was hy ’n groot sportliefhebber wat graag rugby, tennis en bofbal gespeel en ook geboks het. In later jare het hy net af en toe gholf gespeel. Reeds op universiteit het Johan Bezuidenhoud blyke van redenaardstalent getoon.
Vrededorp (Cottesloe)
duimnael|regs|210px|Die [[NG gemeente Johannesburg|Braamfonteinse NG kerkgebou omstreeks ds. Bezuidenhoud se dienstyd. Dis vroeg in die vyftigerjare gesloop om plek te maak vir ’n nuwe gebou, wat ook sedertdien gesloop is.]] Einde 1937 is prop. Bezuidenhoud gelegitimeer en ontvang hy beroepe na Tulbagh, Melville, Johannesburg en Eloffsdal, wat hy nie een aanneem nie, want op 31 Julie 1938 begin hy sy bediening in die NG gemeente Cottesloe (toe nog genoem Vrededorp), in die weste van Johannesburg. In hierdie uiters minderbevoorregte buurt het hy veel gedoen om die jong gemeente van bankrotskap en verval te red. Vrededorp is op 27 Augustus 1927 van Fordsburg en Vrederus (later Melville genoem) afgestig. Uit die staanspoor was die nuwe gemeente hulpbehoewend. Aanvanklik het lidmate kerk gehou in 'n ou saaltjie, wat Fordsburg geskenk het, totdat die gemeente sy eie kerk (sonder 'n toring) gebou het op 'n stuk grond op die hoek van Kite- en Eerste Straat op die grens tussen Vrededorp en Cottesloe, wat van die stadsraad Johannesburg ontvang is. Die kerk is omstreeks 1935 ingewy.
Omdat die gemeente 'n arm gebied bedien het, was sy inkomste aanvanklik baie laag en het die kerkraad by die ring aansoek gedoen om die grense in die rigting van Brixton uit te brei sodat dit die Jan Hofmeyr-stadsgedeelte (eweneens armoedig) sou insluit. Die versoek is toegestaan en later is dié woonbuurt in drie groot wyke verdeel. Ook het die kerkraad 'n verband op die kerklike eiendomme geneem om twee skakelhuise te laat bou vir verhuring op grond wat van Fordsburg ontvang is. So het dit gebeur dat die gemeente 'n las gedra het van £3 350, met 'n gemiddelde inkomste van £12 per maand aan dankoffers, £28 per maand uit die verhuur van die huise en £100 per jaar uit die fonds vir hulpbehoewende gemeentes.
Nietemin het die eerste leraar, ds. E.C. Anderssen, en sy vrou dit reggekry om elders £2 145.5.4 ten behoewe van die gemeente in te samel terwyl die leraar se vrou £697.5.11 deur die Tiekiebond byeengebring het en £238 ingesamel het vir die nuwe orrel.
Ná ’n vrugbare bediening van drie jaar, aanvaar ds. Bezuidenhoud ’n beroep na die NG gemeente Johannesburg.
Johannesburg
Ná die vertrek van ds. Gert Meij (1939–1940) het Johannesburg se kerkraad die beroep van 'n medeleraar vir 'n onbepaalde tyd uitgestel. Kort daarna tree daar egter nuwe ontwikkelinge in wat die studentebearbeiding van die Transvaalse Kerk op 'n nuwe grondslag geplaas het en regstreeks aanleiding gegee het tot die beroep van 'n medeleraar vir dié gemeente. Die Sinode van April 1940 het besluit om 'n tweede studentepredikant aan te stel, die werkkring onder die Transvaalse studente in twee te verdeel, naamlik Pretoria (met Heidelberg) en Johannesburg (met Potchefstroom) en aan die studenteleraars 'n vaste kerkregtelike status as medeleraars van gemeentes, met werkkring onder die studente, toe te ken. So het dit gekom dat die kerkraad van Johannesburg weer 'n medeleraar, veral met die oog op die studente, beroep het. Eers is in November 1940 die destydse studenteleraar van die Transvaalse Kerk, ds. Ben Marais beroep, maar toe hy 'n soortgelyke beroep as studentepredikant na Pretoria-Oos ontvang en dit aanneem, het die kerkraad van Johannesburg in Januarie 1941 die jong predikant van Vrededorp as medeleraar met werkkring onder die studente van Johannesburg en Potchefstroom beroep. Ds. Bezuidenhoud het die beroep aangeneem en is op Saterdag 15 Maart 1941 in die Braamfonteinse kerkgebou deur sy kollega, ds. P.S.Z. Coetzee bevestig, terwyl ds. G.D. Worst van Potchefstroom die rede uitgespreek het. Ds. Bezuidenhoud het ná twee jaar van vrugbare maar veeleisende diens 'n beroep na Steynsburg aangeneem en middel Mei 1943 na sy nuwe werkkring vertrek.
Steynsburg en Dordrecht
duimnael|links|300px|Ds. Bezuidenhoud is begin 1944 in die [[NG gemeente Steynsburg bevestig en het daar gebly tot 1947.]]
duimnael|regs|220px|Van die [[NG gemeente Dordrecht was ds. Bezuidenhoud die leraar van Mei 1947 tot Augustus 1950.]]
Op 19 Januarie 1942 is ds. Bezuidenhoud in die gemeente Steynsburg bevestig, maar ook sy tyd in die gemeente kan nie veel afgelei word uit die beskikbare bronne nie. Dit was wel in dié tyd dat die kerk hom in 1945 verlof verleen het om as veldprediker na die Midde-Ooste te gaan om die Suid-Afrikaanse magte daar te gaan bearbei. Van April tot Oktober daardie jaar besoek hy Sirië, Egipte, Libië, Palestina, Tunisië en Algerië en reis binne drie maande meer as 20 000 km per vragmotor deur die woestyn.
Daarna word hy op 10 Mei 1947 bevestig in die NG gemeente Dordrecht, wat in 1957 (die eeufees), 1982 en 2007 ’n gedenkboek of –brosjure oor die gemeente se geskiedenis uitgebring het. Ds. Petrus Coetzee, ds. Bezuidenhoud se medeleraar in Johannesburg, het van Edenburg af Dordrecht toe gekom om die bevestigingsrede te lewer. Ds. N.F.P. Burger van die buurgemeente Indwe en eerw. P.H. Muller van Elliot het ook aan die plegtigheid deelgeneem. Soos die geval in al sy 11 gemeentes binne 43 jaar, was ds. Bezuidenhoud se bediening op Dordrecht ook van korte duur, want reeds op 6 Augustus 1950 lewer hy sy afskeidspreek nadat hy ’n beroep aanvaar het na die Nuwekerk, Graaff-Reinet. Op Dordrecht het veral sy prediking en pastorale werk uitgestaan.
Met die gemeente se 125-jarige feesviering het ds. Bezuidenhoud oor sy dienstyd geskryf: "Wat ons persoonlik betref, staan Dordrecht eerste van die elf gemeentes wat ons in ons bediening van 43 jaar bedien het. Soek maar deur die gemeentes van ons dierbare kerk en jy sal Dordrecht se gelyke nooit vind nie. Heimwee oorspoel ons en die verlange verteer ons wanneer ons aan daardie gemeente dink. Dit was ’n kerkvaste, lojale en gehoorsame gemeente wat met ywer en beslistheid aan die saak van die Here gebou het en wat vanweë haar koersvastheid die allerbeste uit haar leraar gehaal het."
Nuwekerk en Riviera
duimnael|links|270px|Ds. Bezuidenhoud was van 1950 tot 1955 leraar van die [[Nuwekerk, Graaff-Reinet.]] Op 12 Augustus 1950 is ds. Bezuidenhoud in die Nuwekerk, Graaff-Reinet, bevestig. Op dié Karoodorp speel hy ’n vername rol in die Kerk en gemeenskap. Van die vorige jaar tot 1954 het hy gedien in die Sinodale Kommissie vir Studentebearbeiding asook in die kieskollege vir professore van die Kweekskool. Hy was kerklike verteenwoordiger vir godsdiensonderrig op skole in Kaapland, dosent in godsdiensonderwys aan die Graaff-Reinetse Onderwyskollege, scriba vir die Ring van Graaff-Reinet en lid van die plaaslike skoolraad, soos ook die geval was op Steynsburg en Dordrecht, lid van die Graaff-Reinetse kollegeraad en van die skoolkomitees van sowel die Hoër as Laer Volkskool. Hy was lid van kindersorg en van laasgenoemde drie dorpe se hospitaalraad.
Ook in Riviera, waar ds. Bezuidenhoud op 22 Januarie 1955 as medeleraar bevestig is, was hy aktief betrokke by talle liggame. Hy was voorsitter van die Ring van Eloffsdal, van die Ringskommissie en van die Boederkring, van die beheerraad van die Hoërskool Michael Brink en van die Laerskool Riviera se skoolkomitee. Hy was ook betrokke by die Christelike Maatskaplike Raad.
Barkly-Oos
Die kerkraad van die NG gemeente Barkly-Oos het ds. Bezuidenhoud die eerste keer in Februarie 1958 beroep. Hy het dit van die hand gewys, maar ná nog twee mislukte beroepe, beroep hulle hom op 24 Mei weer en neem dit die uitdaging aan. Hy is die laaste naweek in Augustus 1958 ontvang en bevestig. Die gemeente het die Bezuidenhouds Vrydagmiddag 29 Augustus op die Lady Greypad in gure weer gaan ontmoet. Op die dorp gekom, het die kerkraad in die sendingpastorie oor 'n koppie tee nader kennisgemaak met die nuwe dominee en sy vrou. Tydens die ontvangsgeselligheid daardie aand in die stadsaal het die konsulent, ds. J.E. Terblanche van Molteno, as seremoniemeester opgetree. Met ds. Bezuidenhoud se bevestiging die Saterdagmiddag het ds. Jannie Malan, sy medeleraar in Riviera, die rede uitgespreek. Hy het ook die roudiens daardie aand ter nagedagtenis van die pas ontslape eerste minister, adv. J.G. Strijdom, waargeneem. Dié Sondagoggend het ds. Bezuidenhoud in 'n stampvol kerk sy intreepreek gelewer na aanleiding van 1 Kor. 2:2: "Want ek het my voorgeneem om niks anders onder julle te weet nie as Jesus Christus, en Hom as gekruisigde."
Ds. J.A. Theron (leraar van 1947 af) is in Desember 1957 geskors as predikant weens 'n beweerde verhouding oor die kleurgrens nadat daar 'n opspraakwekkende hofsaak hieroor was, maar die gemeente was eintlik al sedert Julie daardie jaar sonder predikant. Weens ontevredenheid met ds. J.A. Theron wat al in 1950 begin het, was die gemeente geestelike en geldelik (omdat lidmate hul dankoffers teruggehou het) op 'n laagtepunt. Ds. Bezuidenhoud moes die lidmate se geskokte vertroue in die amp van die leraar herstel en hul samewerking kry. Kort voor lank het 'n nuwe gees van samewerking in die gemeente posgevat. Groot ondernemings, soos die bou van 'n sendingskool en pastorie en die opknapping van die kerkgebou, is aangepak en deurgevoer. Die dorpswyke is ook heringedeel en 'n begin gemaak met die uitgee van 'n gemeenteblad wat elke kwartaal voor die nagmaal versprei is. Ook in die jeugarbeid was daar 'n aansienlike oplewing. Ouers het hul kinders getrou elke Sondag van die plaas af dorp toe gebring sodat die Sondagskool sowat honderd leerlinge bygekry het. Begin 1959 is 'n tak van die Kerkjeugvereniging gestig.
Met die Pinksterdienste van 1959, die eerste onder ds. Bezuidenhoud se leiding, was daar ongekende belangstelling van die gemeente. Reeds in sy eerste godsdiensverslag kon Ds. Bezuidenhoud melding maak van 'n merkwaardige verbetering in kerkbywoning. In sy eerste jaar op Barkly-Oos het 80 persent van die lidmate die Nagmaal bygewoon, die helfte die voorbereidingsdiens, meer as twee derdes die dankseggingsdiens en sowat die helfte die gewone oggenddienste. So het die kollektes tydens eredienste in daardie jaar met £800 toegeneem. Die kwartaallikse verskyning van die gemeenteblad, Op die Berge, maar veral die leraar se taktvolle optrede en besielende leiding, het baie gedoen om die gemeente se belangstelling op te wek en samewerking te bevorder. Gevolglik het die gemeente ook ywerige saamgewerk vir die opknapping aan die kerkgebou in 1959 en die bou van 'n nuwe pastorie in 1958/'59.
Die KJV wat ds. Bezuidenhoud gestig het, het gou koers gevat en daar wat 'n mooi aantal jong mense wat met groot ywer en getrouheid die vergaderings bygewoon en aan die besprekings deelgeneem het, aldus ds. Bezuidenhoud se tweede godsdiensverslag. Hy maak in dié verslag van 1960 ook melding van die 90 intekenare op Die Kerkbode wat in die gemeente gewerf is. In dié orgaan van die NG Kerk het destyds mooi beriggies oor Barkly-Oos se gemeente verskyn, waarin veral melding gemaak is van die geseënde Pinksterdienste, die inwyding van die nuwe pastorie en van die hernieude kerkgebou op 28 en 29 November 1959. Om die kerkvervreemdes in te bring, het ds. Bezuidenhoud in November 1961 in samewerking met twee plaaslike Engelse gemeentes 'n evangelisasieveldtog van stapel gestuur. Elke gemeente sou 'n reeks spesiale dienste in sy kerk hou en daarna sou al die gemeentes op die dorp op die laaste dag vir 'n spesiale diens saamkom.
Vroeg in 1962 het ds. Bezuidenhoud 'n beroep na die gemeente Swartland op Malmesbury in die Wes-Kaap aanvaar. Vir die gemeente wat in die afgelope drie en 'n half jaar baie geheg aan hul leraar geraak het, het 'n swaar afskeid voorgelê van 23 tot 25 Maart 1962. Die Vrydagaand was daar 'n groot opkoms by die afskeidsgeselligheid in die stadsaal. Die Sondagoggend het ds. Bezuidenhoud in 'n oorval kerk sy afskeidspreek na aanleiding van Hand. 20:20 ("... hoe ek niks agtergehou het van wat nuttig is nie, om dit aan julle te verkondig en julle te onderrig in die openbaar en in julle huise" ), waarna ds. H.F. Witthuhn van Rossville, Rhodes, demissie aan hom verleen het en die gemeente ds. Bezuidenhoud en sy vrou God sy met u tot ons weer ontmoet staande toegesing het. In die Barkly East Reporter het die beriggewer geskryf: "So is dan afgesluit die geseënde en wonderlike werk wat ds. en mev. Bezuidenhoud met soveel toewyding en krag gedurende die afgelope drie jaar en ses maande op Barkly-Oos gedoen het." Volgens die kerkraadsnotule het die Bezuidenhouds die dorp op 10 April verlaat.
Laaste gemeentes
duimnael|links|270px|[[NG gemeente Zastron|Zastron was van 1965 tot 1969 ds. Bezuidenhoud se negende en enigste Vrystaatse gemeente.]] Op Malmesbury het ds. Bezuidenhoud sowat drie jaar gebly voor hy in 1965 na die NG gemeente Zastron, sy enigste Vrystaatse gemeente vertrek het. Weer was dit 'n kort bediening, want in 1969 aanvaar hy 'n beroep na Dalview op Brakpan. Hier bly hy die langste van al sy gemeentes, want eers in 1977 aanvaar hy 'n beroep na die Brakpanse moedergemeente, waar hy op 23 November 1980 sy emeritaat aanvaar. Die Bezuidenhouds het op Brakpan bly woon waar ds. Bezuidenhoud in die ouderdom van 85 jaar ná 'n kort siekbed oorlede is. Die teks tydens die begrafnisdiens was Luk. 1:23: "Toe die tyd van sy tempeldiens om was, het hy huis toe gegaan."
Gesinslewe
Ds. Bezuidenhoud is op 12 Julie 1938, sowat twee weke voor hy in sy eerste gemeente bevestig is, met Anna (of Nita, gebore 23 Mei 1917) Coetzee getroud. Drie seuns is uit dié huwelik gebore.
Chicago
Chicago (Engels: [ʃɪˈkaˌgo, ʃiˈkæˌgɔ], ) is die grootste stad in die Amerikaanse deelstaat Illinois, in die Middelweste op die suidwestelike oewer van die Michiganmeer. Met 'n bevolking van byna drie miljoen is dit ook die derde grootste stad in die Verenigde State. Dit is ’n belangrike nywerheid- en sakesentrum, bekend vir sy talle wolkekrabbers.
Die groter sogenaamde Chicagoland, 'n verstedelikte gebied wat oor die noordooste van Illinois tot in die suidooste van Wisconsin en die noordweste van Indiana strek, is die derde grootste metropolitaanse gebied in die Verenigde State en die oorheersende metropool in die Amerikaanse Middelweste met 'n bevolking van meer as nege miljoen.
Chicago, wat in die noordweste van Illinois aan die Michiganmeer lê, is die finansiële, sake- en kulturele spilpunt van die Amerikaanse Middelweste en word deur die Loughborough University Globalization and World Cities Study Group & Network as alfa-wêreldstad gelys. Die stad het in sy lang geskiedenis verskillende byname soos Windy City, Chi-Town en Stad van die Groot Skouers (volgens Carl Sandburg se gedig Chicago) gekry.
Ná die groot brandramp van die jaar 1871 is Chicago binne 'n kort tydperk as moderne stedelike nedersetting herbou. Dit was in die laat 19de eeu die bakermat van die staalskelet-wolkekrabber, terwyl sy modernistiese 20ste eeuse boukuns rigtingwysende ontwerpe van internasionaal befaamde argitekte soos Louis H. Sullivan, Frank Lloyd Wright en Ludwig Mies van der Rohe insluit.
Ná die Tweede Wêreldoorlog het Chicago 'n nuwe oplewing van boubedrywighede beleef, alhoewel 'n groot deel van die stedelike bevolking na die voorstede verhuis het.
Geografie
Chicago lê in die noordooste van die deelstaat Illinois aan die suidwestelike oewer van Michiganmeer en op die kontinentale waterskeiding by die Chicago Portage, wat die waterskeidings van die Mississippirivier en die Groot Mere met mekaar verbind.
Twee riviere vloei heeltemal of gedeeltelik deur die stadsgebied van Chicago – die Chicagorivier in die middestad en die Calumetrivier in die industriële voorstad South Side. Die Chicago Sanitary and Ship Canal verbind die Chicagorivier met die Des Plaines-rivier wes van die stad.
Toe Chicago in die 1830's gestig is, het die meeste beboude gebiede by die monding van die Chicagorivier ontstaan. Tans beslaan Chicago 'n totale oppervlakte van 607,44 km² (234,53 vierkante myl), waarvan 589,82 km² (227,73 vierkante myl) land en 17,62 km² (6,80 vierkante myl) of 2,90% water is.
Eldoraigne
Eldoraigne is 'n voorstad suidwes van Pretoria se stadskern geleë, in die Stad Tshwane Metropolitaanse Munisipaliteit.
Chicago
Geografie
Die gemiddelde hoogte bo seevlak is 182,02 meter (579 voet), met die laagste punte langs die meeroewer (176 meter) en die hoogste, 'n vullisterrein, in die suide (224 meter/735 voet).
Die Chicagorivier
Die Chicagorivier is tans 'n waterwegstelsel wat uit 'n verskeidenheid riviere en kanale met 'n totale lengte van 156 myl (251 km) bestaan en regdeur die stad, insluitende die stadskern, loop. Alhoewel dit 'n betreklik kort waterloop is, het Chicago nogtans sy ontstaan aan dié rivier te danke, met die sogenaamde Chicago Portage as 'n belangrike geografiese verbindingstuk tussen die Groot Mere, die waterweë van die Mississippivallei en uiteindelik die Golf van Meksiko.
Net so merkwaardig is die rivier se natuurlike en mensgemaakte geskiedenis. In 1887 het Illinois se Algemene Vergadering, onder meer vanweë rampspoedige weerstoestande wat in 1885 watervoorsiening in Chicago bedreig het, besluit om die Chicagorivier se vloeirigting om te keer. So is water uit die Michiganmeer herlei na die Mississippirivier-waterskeiding. In 1889 het die Vergadering die Chicago Sanitary District geskep om die Illinois-Michigankanaal, wat omrede Chicago se vinnige groei ontoereikend geword het as rioolwaterafloop en kommersiële waterweg, met die aansienlik groter Chicago Sanitary and Ship Canal te vervang.
Die Chicago Sanitary District het die verbinding tussen die Groot Mere en die Mississippi-waterskeiding in 1900 voltooi deur die waterloop van die rivier se sogenaamde Main Stem en suidelike tak deur middel van 'n reeks kanaalsluise omgekeer. Daarnaas is ook die rivier se watertoeloop uit die Michiganmeer vergroot en na die nuwe kanaal herlei. Dié projek is deur die American Society of Civil Engineers (ASCE) in 1999 as 'n "Jaarduisendmonument van siviele ingenieurswese" aangewys.
Op Chicago se stadsvlag word die rivier deur twee horisontale strepe versinnebeeld. Die Chicagorivier het daarnaas ook as inspirasie vir een van die stad se alomteenwordige simbole – 'n drieledige, Y-vormige simbool wat die Chicagorivier se drie vertakkings versinnebeeld en op talle geboue en ander strukture in die hele stadsgebied aangetref word.
Die Michiganmeer
Die geskiedenis van Chicago is nou verbind met dié van die Michiganmeer en reeds voor die stigting van die stad is setlaars en goedere met skepe na die gebied vervoer. Die Michiganmeer is die derde grootste van die Groot Mere met 'n maksimum diepte van 282 m (925 voet) en 'n oppervlakte wat effens groter is as dié van Kroasië in Europa. Die meer bereik net voor Chicago 'n gemiddelde diepte van tussen 4,5 en 10,6 meter. 'n Aantal skeepswrakke, waaronder skoeners, sleepbote en veerbote, maar ook vliegtuie uit die Tweede Wêreldoorlog lê hier op die meerbodem.
Duiktogte en plesiervaarte langs die kus is baie gewild onder die inwoners. In 1988 is sebramossels in Lake Saint Clair ontdek en hulle het vinnig in die Groot Mere uitgebrei. Die mossels het 'n groot impak op die plaaslike ekostelsel. Hulle verstop waterpype en het 'n negatiewe uitwerking op die basiese voedselketting. 'n Onverwagte gevolg van hulle uitbreiding was die suiwering van die meerwater – terwyl sigbaarheid onderwater in die 1970's nog slegs 'n gemiddelde 1,5 tot 4,8 meter was, het dit tans gestyg tot gemiddeldes van meer as ses en soms selfs twaalf meter.
Klimaat
Chicago se gemiddelde jaarlikse neerslag is 965 millimeter (38 duim). Somer is die hoofreënseisoen met oorwegend kortstondige reënval en donderbuie. Die winters is eerder droog en die meeste neerslag val as sneeu. Die sneeurykste winter was dié van 1929–1930 met 'n totale sneeuval van 290 cm. Die sterkste reënval binne 24 uur is met 164 millimeter (6,49 duim) op 14 Augustus 1987 aangeteken.
Geskiedenis
Toe die Franse verkenners Louis Joliet en die sendeling Jacques Marquette in 1673 die eerste bekende ekspedisie na die gebied van die huidige Chicago onderneem het, was dit maar 'n modderige en stinkerige vlakte, wat deur die plaaslike Illinois-Miami 'shikaakwa' genoem is – letterlik "Plek van die wilde knoffel". Nogtans het Joliet onmiddellik die strategiese potensiaal van die gebied raakgesien, wat moontlik as 'n bootvervoerroete tussen die Groot Mere en die Mississippi-riviervallei sou kon dien. Sy voorstel om 'n kanaal tussen die Michiganmeer en die Mississippi te bou, is egter nie deur die Franse regering aanvaar nie.
Die eerste nedersetting is dus eers in 1779 gestig, toe Jean Baptiste Point du Sable, 'n pelshandelaar van Haïtiaanse afkoms, hier sy handelspos aan die oewer van die Chicago-rivier opgerig het. Fort Dearborn, 'n militêre pos wat deur die Amerikaanse regering in 1803 oorkant die rivier gebou is, is gedurende die oorlog van 1812 deur die Britte se Indiaanse bondgenote verniel en eers in 1816 heropgebou. Dit het daarna die kern van 'n klein handelsdorp geword.
Die deelstaat Illinois se owerhede het Joliet se kanaalplanne in die dertigerjare van die 19de eeu begin heroorweeg en uiteindelik is die dorp Chicago as die beplande oostelike eindpunt van die waterweg aangelê. Die verwagte styging van grondpryse het talle spekulante na Chicago gelok en in 1837 was daar reeds 4 000 inwoners. Die kanaalbouprojek is nogtans eers in die veertigerjare aangepak. Die Illinois-en-Michigankanaal is net soos die eerste spoorweglyn in 1848 geopen en Chicago het in die volgende dekade tot 'n belangrike vervoersentrum ontwikkel. In 1857 het reeds 120 treine per dag in Chicago aangekom of vertrek en die dorp het tot die wêreld se grootse uitvoerhawe vir graan ontwikkel. Ook groot hoeveelhede hout uit die deelstate Wisconsin en Michigan is van hier na die boomlose nedersettings van die Groot Vlaktes vervoer.
Danksy die spoorweglyne en skeepsroetes het groot getalle immigrante in Chicago aangekom en in die dekade tussen 1850 en 1860 het die bevolking van 30 000 tot meer as 100 000 gegroei. Aanvanklik het veral Ierse setlaars hulle in die gebied gevestig en werk gevind by die kanaalbouprojek, maar tussen 1850 en 1920 was Duitsers die grootste groep nuwe aankomelinge. In die dekade tussen 1870 en 1880 het ook talle Skandinawiese immigrante hulle in Chicago gevestig. In 1890 het Chicago reeds met die grootste Skandinawiese gemeenskap van alle Amerikaanse stede gepronk. 'n Derde belangrike groep was Poolse immigrante.
Dit was veral Chicago se vinnig groeiende nywerhede wat mense na die stad gelok het. Die nyweraar Cyrus McCormick het sy maaierfabriek reeds in 1847 na Chicago verskuif en teen die laat tagtigerjare is vyftien persent van alle Amerikaanse landboumasjiene in Chicago vervaardig. Chicago het daarnaas sedert die 1860's ook tot die sentrum van die Amerikaanse vleisverpakkingsbedryf ontwikkel en sy Union Stock Yards, wat in 1865 geopen is, was die grootse vleisverwerkingsfabriek ter wêreld. In die vroeë tagtigerjare is George Pullman se grootskaalse treinwanywerheid saam met 'n industriële modelstad net suid van Chicago opgerig. Maatskappye soos Montgomery Ward (wat later as Wards bekend gestaan en tot 'n afdelingswinkelketting ontwikkel het) en Sears & Roebuck het van Chicago die wêreld se posbesteldienshoofstad gemaak.
Die Groot Vuur van die jaar 1871, wat enkele honderd menselewens geëis en 100 000 van die 300 000 inwoners dakloos gelaat het, was net 'n tydelike teenslag vir Chicago. Die stad is vinnig herstel en in die volgende dekades het 'n aantal bekende plaaslike argitekte hulle stempel op die stad se boukuns afgedruk. Die eerste kantoorgebou wat op die basis van 'n yster-en-staalkonstruksie ontstaan het, die Home Insurance Building, is in 1885 deur William Le Baron Jenney opgerig. Wolkekrabbers met 'n yster- en staalraamwerk het die sakekern se argitektuur begin oorheers, terwyl die inwonerstal in 1890 een miljoen oorskry het. Toe Chicago in 1893 as die gasheerstad van die Kolumbus-wêreldtentoonstelling (World's Columbian Exposition) opgetree het, het meer as 27 miljoen nasionale en internasionale besoekers die neoklassieke argitektuur en ander argitektoniese en tegniese besienswaardighede bewonder.
Die skadusy van die bevolkingsgroei en nywerheidsontwikkeling was die ellende van die krotbuurte, waarin talle immigrante uit Oos- en Suid-Europa beland het, en die voortdurende arbeidsonluste, wat hulle hoogtepunt in die Haymarket-onluste van die jaar 1886 en die Pullman-staking in 1894 bereik het.
In die tydperk tussen ná die Eerste Wêreldoorlog het ook duisende swartes uit die Suidelike Verenigde State hulle in Chicago gevestig, maar rasseverhoudinge het aanvanklik baie sleg gebly. Gedurende die rasseonluste van Julie 1919, wat vyf dae lank gewoed het, het 23 swartes en vyftien blankes gesterf. Daarnaas het Chicago in die 1920's ook weens die georganiseerde misdaad in die stad 'n slegte reputasie opgebou. Dit was die stad van Al Capone, die berugte rampokker en Chicago het tydens die Prohibisie bekend gestaan vir bootlegging (onwettige stokery) en die gewapende bende-oorloë wat hier gewoed het. Nogtans het die stad se ekonomie in die 1920's verder gegroei.
Die verkiesing van Anton Cermak as burgemeester in 1931 het 'n periode van byna vyftig jaar ingelui waarin die Demokratiese Party die stad oorheers het. Onder die regering van burgemeester Richard J. Daley, wat die amp vanaf 1955 tot met sy dood in 1976 beklee het, was Chicago een van min groot Amerikaanse metropole met 'n funksionerende bestuur. Die oplewing in boubedrywighede tydens die laat sestiger- en vroeë sewentigerjare was gekenmerk deur die oprigting van drie van die wêreld se hoogste wolkekrabbers – die John Hancock-sentrum, die Amoco-gebou en die Sears-toring. Met die McCormick Place-konvensiesentrum het Chicago sy reputasie as die land se vernaamste bestemming vir konvensies gevestig, terwyl die O'Hare Field-lughawe in die 1970's en 1980's die besigste ter wêreld was.
Die verandering in die rassamestelling, wat deur die voortgesette swart migrasie uit die Suide en talle blanke gesinne se verhuising na die voorstede veroorsaak is, het in die sewentigerjare 'n kwellende sosiale vraagstuk geword. Die aandeel swart bewoners het tussen 1940 en 1980 van 8,2 tot 39,8 persent gestyg. Die vervanging van krotbuurte deur grootskaalse sosiale behuisingprojekte het nuwe probleme vir swart inwoners geskep en segregasie gevestig. Met die agteruitgang van ou nywerhede in die groot sentrums van die sogenaamde Rust Belt het swart werkloosheid skerp gestyg, terwyl ontevredenheid met die Demokratiese Party steeds gegroei het.
Die stemme van swart kiesers het in 1983 tot die oorwinning van die swart burgemeesterskandidaat Harold Washington gelei. Nogtans was die laat 20ste eeu 'n periode van ekonomiese agteruitgang, waartydens talle werkgeleenthede na die voorstede verskuif is. Chicago se bevolking, wat sy hoogtepunt met 3,6 miljoen in 1950 bereik het, het in die volgende dekades steeds verminder en was in 1990 nog slegs 2,8 miljoen. Danksy die groot aantal Spaanstalige en Asiatiese immigrante het die inwonertal sindsdien weer begin styg. In 2000 was reeds sowat 'n kwart van die bevolking van Latyns-Amerikaanse afkoms. Ook welvarende blankes het hulle weer in die nuwe spogbuurte van die middestad gevestig.
Die stadshorison van Chicago het in 2009 met die voltooiing van 'n aantal nuwe wolkekrabbers merkbaar verander, terwyl 'n nuwe ekologiese ontwikkelingsplan naas die vermindering van lugbesoedeling ook die herstel van natuurlike groen gebiede en die skepping van daktuine bo-op die platdakke van wolkekrabbers insluit.
Ekonomie
'n Verskeidenheid ekonomiese sektore, wat in Chicago gesetel is, sorg vir die derde grootste metropolitaanse bruto geografiese produk in die VSA – naastenby VSA-$ 442 miljard volgens skattings uit die jaar 2007. Die Switserse bank UBS het Chicago in 2006 tiende op sy lys van die welvarendste stede ter wêreld geplaas. Diversifikasie was Chicago se sleutel tot een van die mees gebalanseerde ekonomieë in die Verenigde State.
Alhoewel nywerhede soos chemie, metaalverwerking, masjienbou en elektroniese verbruikersgoedere nog steeds 'n belangrike rol speel, is die meeste fabrieke lankal na die voorstede verskuif. Nogtans beskik die stad oor die grootste aantal werknemers in die hoëtegnologie- en inligtingsbedrywe.
Chicago se meerhawe hanteer uitvoergoedere soos ruolie, ystererts, steenkool, chemiese produkte, tekstiele en graan. Die belangrikste invoere is motors, staal, visseryprodukte en alkoholiese dranke.
'n Aantal groot ondernemings uit alle sektore het tans hulle hoofkwartiere in die stad, waaronder Boeing Company, wat sy administrasie in 2001 van Seattle na Chicago verskuif het, en vervaardigers van mediese produkte en aanbieders van mediese dienste soos Baxter International en Abbott Laboratories. Ander multinasionale maatskappye met hoofkwartiere in Chicago is Encyclopædia Britannica Inc. (die uitgewer van die bekende ensiklopedie), Hyatt (een van die grootste hotelkettings ter wêreld), Midway Games (rekenaarspeletjies), Playboy Enterprises (media en vermaak), Tribune Company (media) en Wm. Wrigley Jr. Company (die grootste vervaardiger van kougom wêreldwyd).
Die voorstede van Chicago huisves die hoofkwartiere van internasionale maatskappye soos ACNielsen (marknavorsing), die voedselvervaardiger Kraft Foods, McDonald's Corporation (kitskos-restourante), Motorola (elektroniese stelsels en bou-elemente), Sears Holdings Corporation (handel), United Airlines (lugredery) en U.S. Robotics (inligtings- en telekommunikasietegnologie).
Dit was egter veral die finansiële sektor wat van Chicago se sentrale besigheidsdistrik die tweede grootste in die land gemaak het. Chicago is die setel van die Federale Reserwebank van Chicago en belangrike beurse soos die Effektebeurs van Chicago, die Handelsraad van Chicago (Chicago Board of Trade, CBOT), die Chicago Options Exchange en die Chicago Mercantile Exchange (die "Merc"). Chicago en sy omgewing huisves daarnaas ook talle makelarye en assuransie-maatskappye soos Allstate Corporation en Zurich North America.
Chicago is naas Las Vegas en Orlando (Florida) ook die derde belangrikste bestemming vir konvensies in die VSA.
Vervoer
Chicago is 'n eersterangse vervoerspilpunt in die VSA, maar speel as die derde grootste intermodale hawe ter wêreld na Hongkong en Singapoer ook 'n belangrike rol op internasionale vlak. Die stad beskik oor uitstekende spoorwegverbindings en sy hoofstasie Chicago Union Station is die vertrekpunt vir baie langafstandtreindienste van die nasionale spoorwegmaatskappy Amtrak, met bestemmings soos New York, Seattle, New Orleans, San Francisco, Los Angeles en Washington, D.C.. Plaaslike treindienste verbind Chicago met ander bestemmings in Illinois en die nabygeleë Milwaukee.
Lughawens
Die belangrikste internasionale lughawens van Chicago is Midway in die suide van die stad en Chicago/O'Hare in die noordweste, wat albei deur die Stad Chicago beheer word. O'Hare is een van die besigste lughawens ter wêreld. Die internasionale lughawe Gary/Chicago International in die nabygeleë Gary (Indiana) dien as die derde lughawe in die metropolitaanse gebied van Chicago, alhoewel SkyValue die enigste lugredery is wat hier gereelde seisoenale passasiersvlugte aanbied.
'n Vierde lughawe, Chicago/Rockford International Airport (die vroeëre Groter Rockford-lughawe), dien as 'n vraglughawe vir die maatskappy United Parcel Service (UPS Airlines) en hanteer ook 'n kleiner aantal passasiersvlugte. Dit is daarnaas 'n belangrike uitwyklughawe vir O'Hare, veral in slegte weersomstandighede. Chicago dien as die internasionale hoofkwartier van die Amerikaanse lugredery United Airlines.
Openbare vervoer
Die Regional Transportation Authority (RTA) koördineer die drie liggame wat die openbare vervoerstelsel van Chicago beheer.
Pace beheer die bus- en sogenaamde paratransit-vervoer in meer as 200 voorstede van die omgewing, waarvan sommige lyne na die middestad uitgebrei is. Metra se spoorwegverbindings is veral op pendelaars uit die voorstede gemik.
Demografie
Volgens die sensus van 2010 het Chicago se bevolking 2 695 598 beloop – 'n afname van 6,9 persent sedert die sensus van 2000. Die stad se inwoners verteenwoordig sowat 'n vyfde van die totale bevolking van die deelstaat Illinois en sowat een persent van die totale Amerikaanse bevolking.
Alhoewel die woongebiede in Chicago en sy voorstede oorwegend langs rasselyne verdeel is, het die stad sy unieke kultuur aan sy etniese diversiteit en sy historiese funksie as 'n smeltkroes te danke. Die blanke, swart en Latyns-Amerikaanse woonbuurte het radiaal vanuit die stadsentrum na die voorstede uitgebrei.
Chicago se hoofsaaklik etniese groepe is Iere, Duitsers, Italianers, Pole, Han-Chinese, Meksikaners en Puerto Ricaners. Die South Side van Chicago word deur 'n groot konsentrasie van Iers-Amerikaanse inwoners gekenmerk, alhoewel baie van hulle in die afgelope vyftig jaar na die voorstede verhuis het. Baie van Chicago se politikusse is van Ierse afkoms, soos die destydse burgemeester Richard M. Daley.
Suid-Afrikaners in Chicago
Suid-Afrikaners het ook verskeie bande met die stad Chicago geskep met die belange om besigheids-, opvoedkundige en kulturele uitwisseling tussen Suid-Afrika en die Midweste te bevorder. Die VSA se Midwesterse en Suid-Afrikaanse Kamer van Handel, wat in 2000 deur Amerikaners en Suid-Afrikaanse besigheidsmanne gestig is wat met die Suid-Afrikaanse konsulaat in Chicago werk, poog om bewustheid en uitwisseling tussen hierdie areas te vermeerder. Bykomend behou die Chicago Susterstede Internasionale Program 'n amptelike verhouding met die Suid-Afrikaanse stad Durban.
Argitektuur
Chicago se argitektuur het steeds 'n groot invloed op die ontwikkeling van die Amerikaanse argitektuur uitgeoefen en sy nuutste boustyle gereflekteer. Die stad pronk dus met 'n verskeidenheid indrukwekkende geboue, wat deur belangrike argitekte in 'n groot aantal style ontwerp is. Aangesien die meeste geboue in die middestad in die Groot Brand van 1871 verniel is (Chicago se historiese watertoring is 'n bekende uitsondering), word Chicago se huidige argitektuur veral deur sy oorspronklikheid gekenmerk.
Geskiedenis
Die snelle groei van Chicago en die gepaardgaande prysontploffing van onbeboude erwe was net soos die Groot Brandramp van 1871, toe ysterkonstruksies vanweë die groot hitte soos botter gesmelt het, 'n ingrypende ervaring vir plaaslike argitekte. Hulle het dus geprobeer om nuwe boukundige metodes te ontwikkel wat brandbestande en hoër geboue moontlik sou maak. Die argitekte Burnham en Root se Monadnock Building, wat tussen 1884 en 1892 ontstaan het, was 'n poging om wolkekrabbers met tradisionele materiale soos bakstene te verwesenlik. Alhoewel hierdie gebou se nugtere fasade as rigtingwysend beskou is, moes die grondverdieping van twee meter dikke mure voorsien word om die wolkekrabber se vyftien verdiepings te kan dra. Sodoende is kosbare oppervlakte, wat anders vir winkels beskikbaar sou gewees het, vir statiese sterkte opgeoffer.
Daarenteen het die sogenaamde Chicago-skool van argitektuur in die vroeë 1880's pionierswerk met die ontwikkeling van staalraamkonstruksies gedoen en was in die 1890's die eerste wat spieëlglas gebruik het. Hierdie nuwe tegnologieë en materiale het onder meer die oprigtig van die eerste wolkekrabbers moontlik gemaak. William LeBaron Jenney se Home Insurance Building was in 1885 die eerste gebou, waarin in plaas van gietyster staal vir die strukturele raamwerk gebruik is. Nogtans is hierdie gebou nog van 'n tradisionele steenfasade voorsien.
Teen die middel van die 1890's het Daniel Burnham en sy vennote John Welborn Root en Charles Atwood tegnologies gevorderde staalraamwerke ontwerp, wat met glas- en terracotta-fasades gespog het. Hierdie ontwerpe is danksy die betrokkenheid van professionele ingenieurs soos E.C. Shankland en toekomsgerigte kontraktante soos George A. Fuller moontlik gemaak.
Louis Sullivan het as Chicago se mees filosofiese argitek na vore getree. Hy het besef dat wolkekrabbers 'n nuwe vorm van argitektuur verteenwoordig het en dus geboue ontwerp waarby vir die eerste keer die vertikale struktuur beklemtoon is. Hierdie nuwe argitektoniese styl, wat deur Jenney, Burnham, Sullivan en ander verteenwoordig is, het aanvanklik bekendheid verwerf onder die naam "Kommersiële Styl", maar is deur geskiedkundiges later die "Chicago-skool" genoem.
Chicago se Masonic Temple het in 1892 die World Building in New York Stad ná twee jaar as die hoogste gebou verbygesteek, maar net twee jaar later is 'n nuwe rekord deur 'n ander wolkekrabber in New York opgestel.
Die sogenaamde "Wit Stad", wat onder die leiding van Daniel Burnham vir die World's Columbian Exposition in 1893 ontwerp is, word deur sommige geskiedkundiges as die beginpunt van die hernuwing van die neoklassieke boustyl in Chicago en die res van die Verenigde State beskou. Die mees gevorderde wolkekrabbers in Chicago is ná die sluiting van die tentoonstelling, in die periode tussen 1894 en 1899, opgerig.
Frank Llyod Wright se Prairie-skool het sowel die ontwerp van geboue asook meubels beïnvloed, terwyl die Duits-gebore argitek Ludwig Mies van der Rohe met sy Illinois Institute of Technology-kampus in Chicago een van die grondleggers van die latere Moderne of Internasionale Styl was.
Wolkekrabbers
Met die voltooiing van die eerste staalskelet-wolkekrabber in 1885 het Chicago bekendheid verwerf as 'n stad van wolkekrabbers en dit besit steeds die hoogste stadshorison ter wêreld. Die meeste wolkekrabbers het in die middestad ontstaan, waaronder historiese geboue soos die Chicago Board of Trade Building in die Loop, of langs die oewers van die Michiganmeer. Die Merchandise Mart by die vereniging van die Chicagorivier se noordelike en suidelike takriviere was vroeër die hoogste gebou ter wêreld. Die huidige hoogste drie wolkekrabbers in Chicago is die Sears Tower (tans die hoogste gebou in die Verenigde State), die Aon Center en die John Hancock Center.