cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Velociraptor
Ontdekkingsgeskiedenis
Terwyl Noord-Amerikaanse spanne toegang tot kommunistiese Mongolië geweier is tydens die Koue Oorlog, het Russiese en Poolse wetenskaplikes, in samewerking met Mongoolse kollegas, nog 'n paar spesimens van Velociraptor ontdek. Die beroemdste een is deel van die "Vegtende Dinosourusse"-spesimen (MPC-D 100/25), wat in 1971 deur 'n Pools-Mongoolse span ontdek is. Die fossiel is van 'n Velociraptor wat in 'n geveg met 'n Protoceratops betrokke is. Mongolië beskou dit as 'n nasionale skat.
Tussen 1988 en 1990 het 'n Chinees-Kanadese span oorblyfsels van Velociraptor in Noord-China ontdek. Amerikaanse wetenskaplikes het in 1990 na die Gobi teruggekeer, en 'n Mongools-Amerikaanse span het verskeie goed bewaarde skelette ontdek. Dit is eers as spesimens van Velociraptor mongoliensis beskou, maar een is in 2021 as 'n nuwe spesie, Shri devi, beskryf.
Nog spesies
Bokaakbene en 'n traanbeen (onderskeidelik die hoof- tandhoudende bene van die bokaak en die been wat die voorste grens van die oogholte vorm) is in 1999 in die Bayan Mandahu-formasie ontdek en geklassifiseer as van die genus Velociraptor, maar nie die tipespesie (V. mongoliensis) nie. Pascal Godefroit en sy kollegas het dié bene in 2008 V. osmolskae genoem (na die Poolse paleontoloog Halszka Osmólska). In 2013 is egter in 'n studie bevind hoewel die lang vorm van die bokaakbeen in V. osmolskae soortgelyk is aan dié van V. mongoliensis, dui filogeniese studies daarop dat dit nader aan Linheraptor is, wat die genus parafileties maak. V. osmolskae behoort dus dalk nie tot die genus Velociraptor nie en 'n herontleding is nodig.
Die paleontoloë Mark A. Norell en Peter J. Makovicky het in 1997 nuwe en goed bewaarde spesimens van V. mongoliensis beskryf wat in 1993 ontdek is, naamlik MPC-D 100/985 uit Tugrik Shireh en MPC-D 100/986 uit Chimney Buttes. Die span het ook 'n ander spesimen, MPC-D 100/982, genoem. Dit het egter teen die tyd van publikasie onbeskryf gebly. In 1999 het Norell en Makovicky nog spesimens beskryf.
Mark J. Powers het in 2020 in sy meestersgraadtesis die spesimen MPC-D 100/982 volledig beskryf en tot die gevolgtrekking gekom dit is 'n nuwe, derde spesie van Velociraptor. Volgens hom verskil dié spesie, wat hy "V. vadarostrum" genoem het, hoofsaaklik van ander spesies vanweë 'n vlak bokaakbeenmorfologie. Ook Powers en kollegas het in 2020 morfometriese ontledings gebruik om verskeie bokaakbene van dinosourusse te vergelyk, en hulle het bevind die bokaakbeen van MPC-D 100/982 verskil grootliks van spesimens wat Velociraptor genoem word. Hulle het geglo dit is 'n aparte spesie.
In 2021 het Powers en 'n span weer eens bevind MPC-D 100/982 val buite die aanvaarbare wisselvallighede van V. mongoliensis, wat op 'n nuwe spesie dui. Hulle het geglo V. mongoliensis en dié nuwe spesie is ekologies geskei, gebaseer op hulle skedelanatomie. 'n Ander span het bevind nog verskille kom in die agterste ledemate voor.
Beskrywing
Velociraptor was 'n klein tot mediumgroot dromeosouride, wat as volwassene tussen 1,5 en 2,07 m lank was. Dit was by die heupe omtrent 0,5 m hoog en het tussen 15 en 18,3 kg geweeg.
Skedel
Velociraptor se skedel was taamlik lank: tot 23 cm. Dit was by die snaweldeel holrond (konkaaf) aan die boonste oppervlak en bolrond (konveks) aan die onderste oppervlak. Die bek, wat omtrent 60% van die hele lengte van die skedel uitgemaak het, was besonder nou en is hoofsaaklik gevorm deur die nasale, voorbokaak- en bokaakbene. Die voorbokaakbeen was die voorste been in die skedel. Terwyl die agterste deel aan die nasale been vas was, het die grootste deel van die voorbokaak aan die bokaak geraak. Die bokaak was byna driehoekig en die grootste element van die bek. Die nasale been was 'n smal, lang been wat tot die boonste oppervlak van die bek bygedra het.
Die vorm van Velociraptor se tande was taamlik eenvormig en hulle het verskeie riffels gehad, wat dit 'n gesaagde voorkoms gegee het. Die riffels was prominenter aan die agterkant. Die voorbokaak het 4 tandholtes gehad en die bokaak 11. Die onderkaak het 14-15 holtes gehad. Die voorste twee tande was die langste en die twee agter hulle was groot.
Skelet onder die skedel
Velociraptor se arm is gevorm deur die humerus (boarmbeen), radius en ulna (voorarmbene), en manus (hand). Velociraptor, nes ander dromeosourides, het 'n groot hand gehad met drie lang vingers, wat in hoogs gekurfde kloubene geëindig het. Dit was soortgelyk aan die bou en buigbaarheid van die vlerkbene in moderne voëls.
Die tweede vinger was die langste en die eerste een die kortste. Die struktuur van die polsbeen het gekeer dat die pols gedraai word en het die dier gedwing om die hand te hou met die palm wat wat binnetoe wys, nie ondertoe nie.
Die voetanatomie het bestaan uit die middelvoet, 'n groot element wat saamgestel was uit drie middelvoetbene, waarvan die eerste een baie kort was, en vier tone met groot kloubene. Die eerste toon was, nes in ander teropodes, 'n klein byklou. Die tweede toon, waarvoor Velociraptor die bekendste is, was hoogs aangepas en is van die grond gelig gehou, wat meegebring het dat die Velociraptor en ander dromeosourides net op hulle derde en vierde tone geloop het. Die tweede toon het 'n relatief groot, sekelvormige klou gehad wat langer as 6,5 cm kon word en heel waarskynlik gebruik is om prooi mee vas te hou.
Nes in ander dromeosourusse het Velociraptor se stert 'n lang, benerige uitsteeksel gehad wat aan die bokant van die werwels gelê het, sowel as verbeende senings daaronder. Eers is gedink die stert was pylreguit, maar minstens een spesimen is gevind met die stert sywaarts gebuig, wat beteken daar was sydelingse buigbaarheid.
Vere
Fossiele van dromeosourides wat primitiewer as Velociraptor was, het vere gehad wat hulle hele lyf bedek het, asook ten volle ontwikkelde, geveerde vlerke. Die feit dat Velociraptor se voorsate geveer en moontlik tot vlieg in staat was, het paleontoloë lank laat glo dat Velociraptor ook vere gehad het, omdat selfs nievlieënde voëls vandag die meeste van hulle vere behou.
In September 2007 het navorsers slagveerknoppe aan die voorarms van 'n Mongoolse spesimen gekry. Dié knoppe aan voëls se vlerkbene dui aan waar vere geanker is, en die feit dat Velociraptor dit gehad het, dui daarop dat dit ook vere gehad het. Volgens die paleontoloog Alan Turner kon niemand dit nog bewys nie, hoewel dit lank reeds vermoed is.
Combretum harmsianum
Combretum harmsianum is 'n struik of klein boompie wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan die Sentraal-Afrikaanse Republiek en Tsjad.
Velociraptor
Vere
Mark Norell van die Amerikaanse Natuurhistoriese Museum sê: "Hoe meer ons van dié diere uitvind, hoe meer vind ons uit daar is basies geen verskil tussen voëls en hulle naverwante dinosoursvoorsate soos Velociraptor nie. Albei het wensbene gehad, op hulle neste gebroei, hol bene gehad en was met vere bedek. As diere soos Velociraptor vandag gelewe het, sou ons eerste indruk gewees het dat hulle bloot soos gewone voëls lyk."
Volgens Turner, Norell en Makovicky beteken 'n afwesigheid van slagveerknoppe nie noodwendig 'n dier was nie geveer nie. Flaminke het byvoorbeeld nie slagveerknoppe nie. Die ontdekking van dié knoppe aan Velociraptor is egter 'n aanduiding dat hulle wel vere gehad het. Die spesimen waaraan die knoppe ontdek is, MPC-D 100/981, verteenwoordig 'n dier van 1,5 m lank en 15 kg swaar. Gebaseer op die spasiëring van die ses bewaarde knoppe, stel die skrywers voor Velociraptor het 14 vlerkvere aan die voorarm gehad, teenoor 12 of meer in Archaeopteryx, 18 in Microraptor en 10 in Rahonavis. Dié variasie tussen naverwante spesies is te verwagte, want dit kom ook onder moderne voëls voor.
Volgens Turner en sy kollegas beteken die teenwoordigheid van slagveerknoppe aan Velociraptor, wat vermoedelik nie kon vlieg nie weens sy groot liggaamsbou en kort voorarms, dat die dromeosourides se voorsate kon vlieg, of anders het vere 'n ander doel as vir vlieg gehad. Die nievlieënde Velociraptor se vere kon vir vertoon gebruik gewees het, om hulle neste te bedek terwyl hulle broei of vir groter spoed wanneer hulle teen steil opdraandes opgehardloop het.
Klassifikasie
Velociraptor is lid van die groep Eudromaeosauria, 'n subgroep van die groter familie Dromaeosauridae. Dit word dikwels in sy eie subfamilie, Velociraptorinae, geplaas. In filogenetiese taksonomie word Velociraptorinae gewoonlik gedefinieer as "alle dromeosourusse wat nader aan Velociraptor verwant is as aan Dromaeosaurus". Die klassifikasie van dromeosourides wissel egter baie. Die subfamilie Velociraptorinae is aanvanklik geskep om net Velociraptor te bevat.
Toe Velociraptor in 1924 die eerste keer beskryf is, is dit in die familie Megalosauridae geplaas, nes die meeste vleisvretende dinosourusse. (Megalosauridae het, nes Megalosaurus, gedien as 'n soort "asblik"-takson waar onverwante spesies saam gegroepeer is.) Namate die ontdekking van dinosourusse gevorder het, is Velociraptor later erken as 'n dromeosouride. Teen 2008 was die enigste erkende spesies van Velociraptor die V. mongoliensis en V. osmolskae. In verskeie studies is egter bevind "V." osmolskae is ver verwant aan V. mongoliensis.
Hier onder is die resultate van die Eudromaeosauria-filogenie gebaseer op die filogenetiese ontleding deur James G. Napoli en sy span in 2021 wat die posisie van Velociraptor toon:
Roofdiergedrag
Die "Vegtende Dinosourusse"-spesimen, wat in 1971 ontdek is, is 'n fossiel van 'n Velociraptor mongoliensis en Protoceratops andrewsi wat in 'n geveg betrokke is, en is 'n direkte bewys van roofdiergedrag. Toe dit ontdek is, is aanvanklik gemeen die twee diere het verdrink. Omdat die fossiel egter in antieke sandduine gevorm het, word nou geglo hulle is in sand begrawe – óf deur 'n sandduin wat ineengestort het óf in 'n sandstorm. Dit moes uiters vinnig gebeur het te oordeel na die lewensgetroue posisies waarin die diere bewaar gebly het. Dele van die Protoceratops word vermis, dalk weens ander diere wat daarop geaas het.
Vergelykings tussen die skleraringe (buiteoogvliesringe) van Velociraptor, Protoceratops en moderne voëls en reptiele dui daarop dat Velociraptor dalk 'n nagdier was, terwyl Protoceratops dalk vir kort rukke deur die dag aktief was. Die twee het moontlik teen dagbreek of skemer met mekaar geveg.
Die besonderse klou aan die tweede toon van dromeosourides is tradisioneel uitgebeeld as 'n wapen om mee te kap: dus om diere te sny en hulle ingewande uit te haal. In die "Vegtende Dinosourusse"-spesimen lê die Velociraptor onder, met een van sy sekelkloue blykbaar in sy prooi se nek gekap, terwyl die Protoceratops se bek die regtervoorarm van sy aanvaller vasbyt. Dit dui daarop dat die Velociraptor sy klou gebruik het om 'n belangrike deel van die keel te sny, soos die keelaar of lugpyp, eerder as om die maag oop te sny.
duimnael|240px|Groottevergelyking tussen die Vegtende Dinosourusse. Die binnekant van die klou was gerond en nie besonder skerp nie, wat enige kap- of snyaksie uitskakel. Die dik maagwand van groot prooispesies sou moeilik gewees het om oop te sny sonder 'n gespesialiseerde snyoppervlak. Die snyhipotese is in 2005 tydens 'n BBC-dokumentêr, The Truth About Killer Dinosaurs, getroets. Die program se vervaardigers het 'n kunsmatige Velociraptor-been met 'n sekelklou geskep en 'n varkmaag gebruik om die dinosourus se prooi na te boots. Hoewel die sekelklou deur die maagwand gesny het, kon dit nie die maag oopskeur nie. Dit dui daarop dat die klou nie gebruik is om prooi se binnegoed uit te haal nie.
Oorblyfsels van Deinonychus, 'n naverwante dromeosouride, is algemeen ontdek in groepe van 'n paar individue. Deinonychus is ook al gevind saam met die groot ornitopode Tenontosaurus, wat gebruik word as 'n bewys van gesamentlike tropjag. Die enigste soliede bewys van enige soort sosiale gedrag onder dromeosourides kom egter uit China. Dit wys ses individue van 'n groot spesie wat as 'n groep beweeg.
links|220px|duimnael|'n V. mongoliensis hou 'n oviraptorosourus met sy sekelklou vas. Hoewel baie afsonderlike Velociraptor-fossiele in Mongolië ontdek is, kan nie een van hulle met ander individue verbind word nie. Hoewel Velociraptor dus algemeen as 'n tropjagter uitgebeeld word, soos in die fliek Jurassic Park, is daar net beperkte fossielbewyse van dié gedrag vir dromeosourides in die algemeen en Velociraptor in besonder. Voetspore in China dui op 'n moontlikheid dat ander raptorgenusse in troppe kon gejag het, maar geen besliste voorbeelde van tropgedrag is nog gevind nie.
In 2011 het Denver Fowler en sy kollegas 'n nuwe metode voorgestel waarvolgens dromeosourusse soos Velociraptor hulle prooi kon gevang en vasgedruk het. Daarvolgens sou die diere hulle prooi doodgemaak het op 'n soortgelyke manier as moderne Accipitridae-roofvoëls: deur op hulle te spring, hulle met hulle liggaamsgewig vas te pen en hulle stewig vas te gryp met die groot, sekelvormige kloue. Volgens die navorsers sou die dromeosourus dan sy prooi begin eet terwyl dit nog gelewe het. Die prooi sou eindelik doodgaan weens bloedverlies en orgaanversaking. Dié voorstel is hoofsaaklik gegrond op vergelykings tussen die morfologie en proporsies van die voete en bene van dromeosourus en verskeie groepe moderne roofvoëls. Fowler het gevind die voete en bene van dromeosourusse lyk die meeste soos dié van arende en valke.
'n Ondersoek van die endokranium (binneste oppervlak van die skedel) van Velociraptor dui daarop dat hy 'n verskeidenheid klankfrekwensie gehoor het (2 368 – 3 965 Hz) en dus maklik die spoor van prooi kon vat. Die ondersoek het ook die teorie bevestig dat die dromeosourus 'n ratse, vinnige roofdier was. Fossielbewyse dat Velociraptor ook geaas het, dui daarop dat dit 'n opportunistiese roofdier was wat aas gevreet het in tye van droogte of hongersnood, as dit siek was of na gelang van die dier se ouderdom.
Aasdiergedrag
In 2010 het Hone en sy kollegas 'n verslag gepubliseer oor hulle ontdekking in 2008 van los tande van vermoedelik 'n Velociraptor naby die kakebeen met tandmerke aan van vermoedelik 'n Protoceratops. Volgens die skrywers het dit gedui op die vreet van aas in 'n laat stadium deur Velociraptor, want as die Protoceratops geëet is pas nadat hy doodgemaak is, sou die roofdier eers ander dele van die karkas geëet het en nie die kakebeen nie.
Die getuienis is beskou as 'n bevestiging van die bewys deur die "Vegtende Dinosouruse"-fossiel dat Protoceratops deel was van Velociraptor se dieet.
Metabolisme
Velociraptor was in 'n mate warmbloedig, want dit het 'n aansienlike hoeveelheid energie nodig gehad om te jag. Moderne diere met 'n veer- of haarbedekking soos wat Velociraptor gehad het, is geneig om warmbloedig te wees, want dié bedekkings dien as isolasie. Beengroeitempo's in dromeosourides en sommige vroeë voëls dui egter op 'n matiger metabolisme in vergelyking met die meeste moderne warmbloedige soogdiere en voëls. Die Nieu-Seelandse kiwi is soortgelyk aan dromeosourides wat betref anatomie, veertipe, beenstruktuur en selfs die neusgange (gewoonlik 'n sleutelaanduier van metabolisme). Die kiwi is 'n hoogs aktiewe, nievlieënde voël met 'n stabiele liggaamstemperatuur en 'n redelik lae rusmetabolismetempo, wat dit 'n goeie model maak vir die metabolisme van primitiewe voëls en dromeosourides.
Bayan Mandahu-formasie
duimnael|links|220px|'n Voorsteling van die verwante Linheraptor in die paleo-omgewing. V. osmolskae het voorgekom saam met die ankilosouride Pinacosaurus mephistocephalus; alvarezsouride Linhenykus; die naverwante dromeosouride Linheraptor; oviraptorides Machairasaurus en Wulatelong; protoseratopsides Bagaceratops en Protoceratops hellenikorhinus; en die troödontides Linhevenator, Papiliovenator en Philovenator.
Djadochta-formasie
Bekende spesimens van Velociraptor mongoliensis is herwin van die Djadochta-formasie in die Mongoolse provinsie Ömnögovi. Dié geologiese formation dateer na raming terug na die Campanium-etage (tussen 75 miljoen en 71 miljoen jaar gelede) van die epog Laat Kryt.
Die volop neerslae – sand, sandsteen of caliche – van die Djadochta-formasie is afgeset deur windprosesse in 'n droë opset met velde sandduine en net hier en daar 'n stroom, soos aangedui deur baie min riviersediment.
Die Djadochta-formasie word verdeel in die laer Bayn Dzak- en hoër Turgrugyin-afsetting. V. mongoliensis is bekend van albei afsettings en word deur talle spesimens verteenwoordig. Die Bayn Dzak-afsetting het die oviraptoride Oviraptor opgelewer, asook die ankilosouride Pinacosaurus grangeri; protoseratopside Protoceratops andrewsi; en troödontide Saurornithoides. Die jonger Turgrugyin-afsetting het die voël Elsornis opgelewer, asook die dromeosauride Mahakala; ornitomimide Aepyornithomimus; en protoseratopside Protoceratops andrewsi.
V. mongoliensis is op baie van die beroemdste en vrugbaarste Djadochta-terreine ontdek. Die tipespesimen is by die Vlammende Rotse in die groter Bayn Dzak-streek ontdek, terwyl die "Vegtende Dinosourusse" op die Tugrik Shire-terrein gevind is. Laasgenoemde is bekend vir sy besonderse in situ-fossiele. Baie spesimens is vermoedelik begrawe tydens kragtige sandverskynsels, wat algemeen in dié paleo-omgewing is.
Kultuur
duimnael|'n Velociraptor-toestel wat in die fliek Jurassic Park vir die skep van spesiale effekte gebruik is.
Velociraptors word algemeen as venynige en slinkse moordenaars beskou vanweë hulle uitbeelding in die 1990-roman Jurassic Park deur Michael Crichton en die rolprent met dieselfde naam wat in 1993 daarvan gemaak is en deur Steven Spielberg geregisseer is. Die "raptors" wat in Jurassic Park uitgebeeld word, is eintlik geskoei op die naverwante dromeosouride Deinonychus. Crichton het verskeie kere met die ontdekker van Deinonychus, John Ostrom, samesprekings gevoer om besonderhede oor die dier se gedrag en voorkoms te bespreek. Crichton het in 'n stadium verskonend aan Ostrom gesê hy het besluit om die naam Velociraptor in plaas van Deinonychus te gebruik, omdat dit "dramatieser" is.
Volgens Ostrom het Crichton gesê die Velociraptor van die roman is in feitlik elke besonderheid op Deinonychus geskoei, en dat net die naam verander is. Die makers van Jurassic Park het ook tydens verfilming al Ostrom se gepubliseerde artikels oor Deinonychus gevra. Die dier is uitgebeeld met die grootte, proporsies en selfs snoetvorm van Deinonychus eerder as Velociraptor.
Jurassic Park en sy opvolg, The Lost World: Jurassic Park, is uitgereik voor die ontdekking dat dromeosourusse vere gehad het, en daarom word Velociraptor in albei flieks uitgebeeld met skubbe en sonder vere. Vir Jurassic Park III is die mannetjie-Velociraptor slagveeragtige strukture aan die agterkant van sy nek en kop gegee, maar dit stem nie ooreen met die vere wat Velociraptor sou gehad het nie, vanweë redes vir kontinuïteit. Die opvolgtrilogie Jurassic World het die vere van Velociraptor geïgnoreer en gehou by die ontwerp van Jurassic Park.
Bitterwater
Bitterwater is 'n nedersetting in die Karoo langs die N1 nasionale pad, suidwes van Beaufort-Wes in die Wes-Kaap, Suid-Afrika. Die dorpie het ongeveer 2 123 inwoners in 2011 gehad.
Die dorpie Leeu-Gamka het vroeër as "Bitterwater" bekend gestaan en was 'n gewilde aandoenplek vir reisigers na die Noorde, aangesien dit een van die min plekke in die omgewing was wat drinkbare water gehad het. In 1879 is 'n klipgeboustasie met ’n lae platform opgerig en is dit herdoop tot "Fraserburgweg". Die eerste kerk en skool is in 1896 gebou en 'n hotel in 1898. Gedurende die Anglo-Boereoorlog is die hotel en van die ander geboue as 'n hospitaal gebruik deur die Britse magte.
Boompaddas
Boompaddas is by uitstek by hul omgewing aangepas sodat hulle maklik hul vyande kan ontglip. Nie alleen kan die boompadda soos ’n verkleurmannetjie die kleur van sy omgewing naboots om minder opsigtelik te wees nie, maar hy kan ook baie rats van die een boomtak na 'n ander spring om vinnig weg te kom. Boompaddas kan in twee families verdeel word, naamlik die Hylidae en die Rhacophoridae. Net boompaddas van die familie Rhacophoridae word in Suid-Afrika aangetref.
Die tone en vingers van alle boompaddas is met hegskyfies toegerus om die diertjies te help om maklik teen vertikale oppervlakke op te klim. 'n Elastiese stukkie kraakbeen wat tussen die boompadda se laaste twee vingerbeentjies geleë is, sowel as die taai huidafskeiding van die diertjie, maak hierdie hegskyfies volmaakte suigapparaatjies.
Die buiggedeelte van die boompadda dien dikwels ook as 'n groot hegskyf. Die familie Hylidae, wat dikwels die ware boompaddas genoem word, is met sy 500 spesies, wat in 32 genera verdeel kan word, die grootste boompaddafamilie. Die skuimnesboompaddas (Rhaeophoridae), waarvan daar sowat 200 spesies is, stam waarskynlik van ware paddas (Ranidae) af en het van waterbewoners tot boombewoners ontwikkel. In Suid-Afrika word net 20 spesies van die familie Rhaeophoridae aangetref.
Die bekendste boompadda wat hier aangetref word, is die grysskuimnesboompadda (Chiromantis xerampelina), wat veral in die Laeveld-gebiede gevind word. Die wyfies van hierdie boompadda is groter as die mannetjies en kan tot 87 mm lank word. Die grysskuimnesboompadda het gewoonlik ’n bleekgrys kleur aan die bokant en Iyk gewoonlik net soos die boom bas waarop hy sit. In die broeityd vergader die volwasse mannetjies en wyfies van die boompaddaspesie in bome en struike by waterpoele.
Die wyfie lê sowat 150 eiertjies in 'n slymerige vloeistof, wat sy en die mannetjie dan met behulp van hul agterbene tot 'n groot skuimmassa klits. Hierdie sogenaamde skuimnes word vasgeheg aan takkies wat oor die water hang. Die paddavissies word hierin uitgebroei en val na twee dae in die water onder die nes. Die Natalse boompadda (Leptopelis natalensis) lê haar eiers ongeveer 'n meter van 'n waterpoel af. Nadat die paddavissies uitgebroei het, moet hulle self na die water kruip. Die bruinrugboompadda (Leptopelis cinnamomeus) word in Natal, die Laeveld en Kenia aangetref. Die volwasse paddas het 'n ligbruin kleur met 'n duidelike donkerbruin vlek op die rug.
In die tropiese woude van Sentraal- en Suid-Amerika vind 'n mens gifpaddas (Oendrobatidae) wat in bome woon. Hierdie paddas behoort tot die genera Sminthillus, Oendrobates en Phyllobates. Hulle is helderkleurig en baie opvallend, maar word deur hul gifkliere teen hul vyande in die woude beskerm. Die Suid-Amerikaanse Indiane het die pyle waarmee hulle gejag het, in gekonsentreerde gif wat van die gifpadda afkomstig was, gedoop.
Nog 'n eienaardigheid van hierdie gifpaddas is dat die mannetjies-padda die eiers van die paddavissies moet versorg deurdat hy hulle op sy rug ronddra.
Combretum harrisii
Combretum harrisii is 'n struik wat aan die familie Combretaceae behoort. Die plant is endemies aan Tanzanië.
Katie Griffin
Katie Griffin (gebore 14 Januarie 1973) is 'n Kanadese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Sailor Moon (1995), Totally Spies! (2001), Inspector Gadget (2015), en Cloudy with a Chance of Meatballs (2017).
Blaarmosse
Blaarmosse (filum of divisie Bryophyta, vroeër: klas Musci) is die talrykste filum van die subregnum Bryobiotina van die mosplante. Hoewel blaarmosse in bykans enige soort omgewing op aarde aangetref word, is die meeste soorte lief vir vogtige, skaduryke plekke. Hierdie plantjies se vermoë om reënwater vir lang tye op te berg, maak dat hulle 'n belangrike element in die plantesamelewing is. Omdat die vroulike geslagselle van blaarmosse en varings dieselfde lyk, word hulle dikwels saam die Archegoniata genoem. Daar is op die oomblik sowat 14 000 spesies bekend, versprei oor al die vastelande. Die blaarmosse is op 'n hoër vlak van ontwikkeling as die lewermosse (filum Marchantiophyta, vroeër klas Hepaticae), wat ook tot die subregnum Bryobiotina (mosplante) behoort.
Klassifikasie van blaarmosse
Blaarmosse is tradioneel saam met lewermosse en horingblad in die afdeling Bryophyta (briofiete) gegroepeer, waarbinne blaarmosse die klas Musci verteenwoordig het. Hierdieie groep is egter parafilities en word teenwoordig geskei. Gewoonlik as divisies (afdelings) maar WFO Plantlist erken hulle selfs as aparte fila. In so 'n stelsel verwys die afdeling/filum Bryophyta spesifiek na die blaarmosse. Dit lyk of hulle die naaste lewendige verwante van die vaatplante is.
Die blaarmosse word verdeel in agt klasse:
Andreaeopsida word onderskei deur die biseriate (twee rye selle) rhisoïde, multiseriate (baie rye selle) protonema en sporangium wat lengtegewys verdeel. Meeste mosse het kapsules wat bo oopmaak.
Die Sphagnopsida, die veenmosse, bestaan uit die enkele genus Sphagnum. Dié vorm uitgebreide suur veenlande of veenmoerasse. Die blare van Sphagnum het groot dooie selle wat afwissel met lewendige fotosintetiese selle. Die dooie selle help om water te berg. Behalwe vir die kenmerk stel die unieke vertakking, thallose (plat en uitgerek) protonema, en ontploffende sporangium dit apart van ander mosse.
Polytrichopsida het blare met lamellas: flappe op die blare is wat soos die vinne van 'n koelvin lyk. Dit help om vogtigheid te bewaar. Hulle verskil ook van ander mosse wat betref ander details van hulle anatomie en ontwikkeling.
Die Tetraphidopsida is uniek in die sin dat, soos hulle naam aandui, dit slegs vier groot peristome tande om die opening van die kapsule het.
Meeste (>95%) mosse behoort tot die Bryopsida.
Voortplanting
Die voortplanting van blaarmosse is baie spesifiek. Die meeste blaarmosse is immergroen, met die uitsondering van enkele eenjarige plante. Uit 'n mosspoor ontwikkel daar 'n dun, fyn vertakte draadjie (protonema). Bo-groen kleur, terwyl dit onder die grond kleurloos is. Die draadjie vorm knoppe wat uiteindelik tot 'n mosplantjie ontwikkel. Die mosplantjie bestaan uit 'n stingeltjie met 3 rye blaartjies. In die meeste gevalle het die blaartjies een nerf en is dit maar een sellaag dik. Die veelsellige risoïede, wat soos worteltjies Iyk, anker die mosplantjie aan die grond vas. Blaarmosse se grootte kan wissel: benewens spesies wat enkele sentimeters hoog is, is daar ook plante van tot 'n halwe meter bekend.
Behalwe daarvoor dat hulle 'n vaatstelsel ontbreek, het hulle 'n gametofiet-dominante lewensiklus, dit wil sê die plant se selle is haploïdies (enkelkernig) vir die grootste deel van hulle lewensiklus. Sporofiete (die diploïedliggaam) is van korte duur en is afhanklik van die gametofiet. Dit is in teenstelling met die patroon wat deur meeste "hoër" plante en deur meeste diere gevolg word. In vaatplante word haploïedgenerasies byvoorbeeld deur die stuifmeel en die saadknoppie verteenwoordig, terwyl diploïedgenerasies deur die alombekende blomplant verteenwoordig word.
Lewensiklus
Die meeste plantsoorte het 'n dubbele chromosoomgedeelte in hulle selle (diploïed, m.a.w. elke chromosoom het 'n ooreenstemmende chromosoon wat dieselfde genetiese inligting bevat) terwyl blaarmosse (en ander mps[lante) slegs 'n enkele stel chromosome het (haploïed, d.w.s. elke chromosoom in 'n sel is uniek). Daar is tydperke in die moslewensiklus wanneer hulle 'n volle gepaarde stel chromosome het, maar dit is slegs tydens die sporofietstadium.
Die lewe van 'n mos begin met 'n haploïed spoor, wat ontkiem om 'n protonema te produseer, wat óf 'n massa filamente óf talloïed (plat en tallusagtig) is. Dit is 'n oorgangstadium in die lewe van 'n mos. Uit die protonema groei die gametofoor ("gamete-draer") wat differensieer in stingels en blare ('microphylls'). Van die punte van die stingels of stamme ontwikkel die geslagsorgane van die mosse. Die vroulike organe staan bekend as archegonia (enkelvoud archegonium) en word beskerm deur 'n groep aangepaste blare wat as die perichaetum (meervoud perichaeta) bekend staan. Die archegonia het nekke genaamd venters waarin die manlike sperm afswem. Die manlike orgaan staan as antheridia (enkelvoud antheridium) bekend en word toegevou deur aangepaste blare genaamd perigonium (meervoud perigonia).
Mosse kan óf tweehuisig (vergelyk met tweehuisigheid in saadplante) óf eenhuisig wees. In tweehuisige mosse word beide manlike en vroulike geslagsorgane op verskillende gametofietplante gedra. In eenhuisige mosse word dit op dieselfde plante gedra. In die teenwoordigheid van water swem sperm van die antheridia tot by die archegonia, waarna bevrugting plaasvind. Dít lei tot die produksie van 'n diploïedsporofiet. Die sperm van mosse is twee-geseldraend, met ander woorde hulle het twee sweephaarselle wat aandrywing ondersteun. Sonder water kan bevrugting nie plaasvind nie. Na bevrugting druk die onvolwasse sporofiet deur die argegoniale buik. Dit neem omtrent 'n kwart tot 'n halwe jaar vir die sporofiet om volwasse te word. Die sporofietliggaam bestaan uit 'n lang steel, genaamd 'n seta, en 'n kapsule met 'n kappie wat die operkulum of sluitklep genoem word. Die kapsule en operkulum word op hulle beurt weer deur 'n haploïed calyptra-skede omvou wat die oorblyfsel van die archegoniale venter is. Die calyptra val gewoonlik af wanneer die kapsule ryp is. Binne die kapsule ondergaan spoorproduserende selle meiose om haploïde spore te vervaardig, waarna die siklus weer kan begin. Die mond van die kapsule word gewoonlik omring deur 'n stel tande genaamd die peristoom. Dit kan in sommige mosse afwesig wees.
In sommige blaarmosse word groen vegetatiewe strukture genaamd gemmas op die blare of stingels vervaardig. Die strukture kan afbreek en nuwe plante vorm sonder dat dit nodig is om deur 'n bevrugtingsiklus te gaan. Dit is 'n geslaglose voortplantingsvermoë. Blaarmosse kan dus sowel ongeslagtelik as geslagtelik voortplant. By ongeslagtelike voortplanting vorm die plantjie 'n broeiknop (gemma), waaruit die nuwe plantjie ontwikkel. Gedeeltes van die stingel of stukkies blare kan ook so uitgroei en 'n volledige mosplantjie vorm. Geslagtelike voortplanting vind as volg plaas: aan die bokant van die stingel of op die sytakkies, staan die manlike en vroulike geslagsorgane omring deur digte, klein blaarrosette en meersellige drade (parafise). Die manlike organe word die antheridia genoem, terwyl die vroulike organe as die archegonia bekend staan. Die meeste mosse is tweehuisig, dit wil sê elke plantjie dra net manlike of net vroulike organe. As die geslagsorgane aan die bokant van die stingel voorkom, praat 'n mens van 'n apokarpe mosplantjie. As die geslagsorgane egter op die sytakkies gedra word, praat 'n mens van 'n pleurokarpe mos. Sodra die antheridium ryp is, word 'n aantal skroefvormige swemmende selle vrygestel (antherosoïede). Aan die bokant van elke antherosoïed is daar 2 sweephare. In die archegonium is daar 'n eiersel. Die manlike geslagsel kan deur reënwater meegevoer word en sodoende na die eiersel swem. 'n Suikeragtige stof wat deur die nekselle van die vroulike archegonium afgeskei word, 10k die manlike geslagsel. Nadat die manlike selkern met die vroulike eiersel versmelt het, ontwikkel dit tot 'n sporofiet, 'n gesteelde spoordosie aan die bokant van die mosstingeltjie. Die spoordosie dra 'n mussie (kaliptra), wat uit die archegonium gevorm word en ná die rypwording afval. Onder die mussie is daar gewoonlik 'n dekseltjie (operkulum), wat los gaan sodra die spore in die dosie ryp is. Sodra dit gebeur, word die rand van die spoordosie sigbaar. Hierop kom een of twee rye tandjies (peristoom) voor, wat in droë weer oopgaan sodat die spore kan ontsnap. Die spore word binnein die spoordosie gevorm om 'n sentrale weefselkolom, wat die kolumella genoem word. Uit hierdie spore ontstaan 'n protonema, waaruit daar uiteindelik weer 'n mosplantjie ontwikkel.
Omgewing
Hoewel die meeste blaarmosse 'n vogtige woonplek verkies is daar ook spesies wat op droë plekke, soos onder andere op rotse of hout, aan die lewe kan bly. Met die uitsondering van een spesie, die Grimmia maritima hou mosse nie van 'n soutagtige omgewing nie. Die Grimmia maritima vorm donker olyfgroen kussinkies op rotse by die see. In die trope is daar hangende soorte mosse, byvoorbeeld van die genus Neckera. Sommige mosse is baie kieskeurig en groei net in plekke waar die lig, suurheidsgraad, vogtigheid en temperatuur aan hulle eise voldoen. Ander soorte kan egter groot skommelinge in hulle lewensomstandighede verdra en kan byvoorbeeld reënwater vir 'n lang ruk opberg om droogtetye te kan deurleef.
Verteenwoordigers
Sowat 14 000 soorte blaarmos is tans bekend. Die bekende veenmos (Sphagnum acutifolium) is maar een van die 300 Spagnales-soorte. Mosse van hierdie orde lewe in kalkarme water en in moerasse, waar hulle 'n belangrike rol in die vorming van turf speel. Die stingels van hierdie soort is vertak en hegworteltjies kom nie voor nie. Blare is dig opmekaar en het geen nerwe nie. Verskeie soorte Polytrichum word oral in die wêreld aangetref. 'n Baie bekende verteenwoordiger is die Polytrichum commune, wat aan die pers sterretjies op sy steeltjies uitgeken kan word. Nog 'n belangrike orde is die pleurokarpe Fissiden-tales. Die blaartjies is hier nie in 3 nie maar wel in 2 rye langs die stingel gerangskik, en die onderkant van die nerf steek aan die buitekant van die blaar uit. Daar is ongeveer 700 spesies in hierdie orde, wat hoofsaaklik in tropiese gebiede voorkom.
Somlek Sakdikul
Somlek Sakdikul (gebore 1953) is 'n Thaise akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Transistor Love Story (2001), The Sperm (2007), 5 taew (2008), en Bangkok Adrenaline (2009).
Jack Thompson (akteur)
Jack Thompson (gebore 31 Augustus 1940) is 'n Australiese akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Breaker Morant (1980), Midnight in the Garden of Good and Evil (1997), Star Wars: Episode II - Attack of the Clones (2002), en Leatherheads (2008).
Combretum tarquense
Combretum tarquense is 'n struik of klein boompie wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan Ghana, Ivoorkus en Republiek die Kongo.
Linda Griffiths
Linda Griffiths (7 Oktober 1956 – 21 September 2014) was 'n Kanadese aktrise, skryfster, en vervaardiger. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent Lianna (1983) en in die televisiereeks American Playhouse (1981).
Al-Mu'minun
thumb|182px|Twe verse van die soera "Die Gelowiges" in die Nastaliq-skrif.
Al-Mu’minûn (Arabies: المؤمنون, "Die Gelowiges") is die 23ste soera, of hoofstuk, van die Koran. Dit bevat 118 ajat, of verse, en is vermoedelik in Mekka aan Mohammed geopenbaar. Die eerste mense wat genoem word, is dié "wat ootmoedig in hulle gebede is".
Onderwerpe
Dié soera handel oor die basiese aspekte van die geloof, monoteïsme, Risalah (boodskapperskap), opstanding en die oordeel van God. Dit verduidelik dié temas deur aandag te vestig op God se skepping van die mens deur verskillende stadiums in die baarmoeder, Sy skepping van die hemel en aarde, die stuur van reën en groeiende plante, bome en vrugte, en Sy verskaffing van vee met verskeie voordele vir die mens. Deur dit alles word klem gelê op die feit dat die mens sal sterf en op die Oordeelsdag opgewek word.
Die tema van Risalah word beklemtoon met verwysings na die verhale van sommige profete, soos Noag, Hüd, Moses en Jesus. Almal van hulle het dieselfde boodskap van monoteïsme oorgedra, maar is nie geglo nie en is teengestaan deur die mense vir wie hulle gepreek het, maar almal is deur Allah gehelp en gered. 'n Verwysing word ook gemaak na die soortgelyke ongeloof en teenstand deur die Mekkaanse leiers jeens die boodskap wat Mohammed aan hulle oorgedra het. Die soera eindig met nog 'n verwysing na die onafwendbaarheid van die Oordeelsdag en dat die mens nie 'n tweede kans sal kry om na die wêreldse lewe terug te keer en sy foute reg te stel nie.
Bayer
duimnael|265px|Bayer fasiliteit in Leverkusen Bayer AG is 'n Duitse multinasionale farmaseutiese en lewenswetenskappe-maatskappy en een van die grootste farmaseutiese maatskappye in die wêreld. Die hoofkwartier is in Leverkusen, waar sy verligte korporatiewe logo, die Bayer kruis, 'n landmerk is. Bayer se besigheidsvelde is onder meer menslike en diergeneeskunde; verbruikersgesondheidsorgprodukte; landbouchemikalieë en biotegnologieprodukte; en hoëwaarde-polimere. Werner Baumann is die uitvoerende hoof vanaf 2016. Bayer se netto inkomste het in die fiskale jaar 2018 sowat €1,7 miljard beloop.
Bayer se eerste en bekendste produk was aspirien in 1863 as 'n kleurstoffabriek in Barmen gestig. In 1898 het Bayer die handelmerk vir die naam heroïen gestig, en die dwelm-diacetylmorfien tot 1910 as 'n hoesonderdrukkende en nieverslawende plaasvervanger vir morfine bemark. Bayer het ook phenobarbital en prontosil bekendgestel, die eerste wydverspreide antibiotika en die onderwerp van die 1939 Nobelprys in Geneeskunde.
Bangurivier
Die Bangurivier is 'n regtersytak van die Olifantsrivier in die Mpumalanga-provinsie van Suid-Afrika. Dit vloei op die oosgrens voor dit binne die Krugerwildtuin by die Olifants aansluit.
Roete
Vloei deur ooste van Mpumalanga en die sentrale deel van die Krugerwildtuin.
Brenton Thwaites
Brenton Thwaites (gebore 10 Augustus 1989) is 'n Australiese akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Maleficent (2014), The Giver (2014), Gods of Egypt (2016), en Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales (2017).
Perawat Sangpotirat
Perawat Sangpotirat (gebore 18 Oktober 1995) is 'n Thaise akteur. Hy is bekend vir sy rol in die televisiereeks Sotus (2016).
Ed Asner
Ed Asner (15 November 1929 - 29 Augustus 2021) was 'n Amerikaanse akteur, rolprentvervaardiger, en menseregte-aktivis van Joodse afkoms. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente JFK (1991), Elf (2003), en Up (2009), en in die televisiereeks Mary Tyler Moore (1970).
Maila Modiketsi
Maila Modiketsi is 'n groot landelike nedersetting in die Makhuduthamaga Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Mailasegolo
Mailasegolo is 'n landelike nedersetting in die Makhuduthamaga Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Sattawat Sethakorn
Sattawat Sethakorn (gebore 26 April 1982) is 'n Thaise akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Forever Young (2000), The Story of Freeman (2001), en No. 32, B District (2011), en in die televisiereeks Taiji Prodigy (2001).
Combretum exellii
Combretum exellii is 'n struik wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan Gaboen en Kameroen.
Goeree-Overflakkee
Goeree-Overflakkee (Seeus: Goereê-Overflakkeê) is 'n munisipaliteit en 'n eiland in die Nederlandse provinsie Zuid-Holland, met 'n bevolking van sowat 51 000 in 2022 en 'n oppervlakte van sowat 422 km².
Die munisipaliteit is in 2013 gestig deur die saamvoeging van die munisipaliteite Dirksland, Goedereede, Middelharnis en Oostflakkee.
Goeree-Overflakkee word omsluit deur die volgende waters: die Noordsee en Slijkgat in die noordweste, die Haringvliet in die noordooste, die Hellegat, Volkerak en Krammer in die suidooste en die Grevelingenmeer in die suidweste.
Ouddorp en Stellendam is bekende vissersdorpies. Ouddorp is ook bekend vir sy duine.
Plekke
Stad:
Dorpies:
Gehuggies:
Munisipale raad
Verkiesings sedert 2013:
Combretum mannii
Combretum mannii is 'n struik wat aan die familie Combretaceae behoort. Die spesie is inheems aan Benin, Demokratiese Republiek die Kongo, Gaboen, Ivoorkus, Kameroen, Liberië en Republiek die Kongo.
Transvaal-dwergverkleurmannetjie
Die Transvaal-dwergverkleurmannetjie (Bradypodion transvaalense) is 'n verkleurmannetjie wat inheems is aan Suid-Afrika. Dit word in beboste gebiede in Mpumalanga en Limpopo aangetref. Dit staan ook as die Wolkberg-dwergverkleurmannetjie bekend, na aanleiding van sy verspreiding in die Wolkberg.
Shenae Grimes
Shenae Grimes (gebore 24 Oktober 1989) is 'n Kanadese aktrise en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Cross Road (2008) en Scream 4 (2011), en in die televisiereekse Degrassi: The Next Generation (2001) en 90210 (2008).
Euryops decumbens
Euryops decumbens is 'n struik wat tot die Asteraceae  familie hoort. Die spesie is inheems in KwaZulu-Natal, die Oos-Kaap en Lesotho.
Malgasse
Malgasse (familie Sulidae, ook Pseudosulidae genoem) is groot seevoëls met sterk, spits snawels en groot vlerke. Hulle is oor die algemeen wit en swart of bruin. By verskeie spesies is die kaal vel aan die kop, keel en pote helderkleurig, en hul tone is geweb. Malgasse kom in gemagtigde en tropiese-seegebiede voor. Op die eilande voor die Suider-Afrikaanse kus word twee spesies aangetref.
Bou
Malgasse (familie Sulidae) is groot, swart en wit of bruin seevoëls. Hoewel hulle net sowat drie kg weeg, het hulle 'n vlerkspan van sowat 1,5 m. By sommige spesies is die pote helderkleurig en al die tone, ook die agtertoon, is geweb. Dit is kenmerkend vir die Pelikaanagtiges (orde Pelicaniformes), waartoe die malgasse behoort. Die familie word in drie genera ingedeel, naamlik Morus, Sula en Papasula.
Die verteenwoordigers van die genus Sula, wat in verskeie wêrelddele rotspelikane genoem word, is effens kleiner as die gewone malgasse (genus Morus). In Suider-Afrika kom twee spesies voor. Die witmalgas (Morus capensis) is hoofsaaklik wit met swart stert- en slagvere en liggeel vere op die kop en nek. Die bruinmalgas (Sula leucogaster) is hoofsaaklik bruin met 'n wit bors en pens. Sy snawel en pote is geel. Die witmalgas kom op die eilande voor die Suid-Afrikaanse kus voor en die bruinmalgas op Ascencioneiland in die Atlantiese Oseaan.
Gedrag
Malgasse is trekvoëls wat veral na die broeityd groot afstande aflê. Die gewone malgas trek byvoorbeeld in die winter al langs die Oos- en die Weskus noordwaarts, terwyl die Australiese malgas (Morus serrator) weswaarts oor die Tasmansee trek. Die rotspelikane is standvoëls van die tropiese seë. Al die spesies broei in groot kolonies, by voorkeur op rotse langs die kus. Aangesien die bruinmalgas in sommige streke tot agt maande lank broei, word broeipare ook soms alleen aangetref. Malgasse is oor die algemeen stil voëls, maar raak baie lawaaierig wanneer hulle broei.
Die mannetjies en wyfies van sommige tropiese spesies het verskillende stemme omdat die bou van die strottehoof verskil. Die mannetjies fluit sag terwyl die wyfies roep. Die wyfies lê een tot drie eiers in ’n slordige nes, wat uit seewiere, modder en klippe bestaan. Die eiers word uitgebroei hoofsaaklik met behulp van die warmte wat die pote uitstraal. Tydens die broeityd vloei meer bloed as gewoonlik deur die swemvliese, wat veroorsaak dat die temperatuur in die pote styg. Malgasse se vernaamste voedsel is vis.
Hulle word dikwels by skepe aangetref, waar hulle sirkel en die visse vang wat deur die skip na die oppervlak gedryf word. Wanneer die voël 'n vis opgemerk het, laat hy hom soos 'n klip op die water val. Die val word gestuit deur lugsakkies op die liggaam. Malgasse kan goed duik en agtervolg dikwels hul prooi onder die water
Ander verteenwoordigers
Die grootste van al die malgasse is die brilmalgas (Sula dactyla), wat net soos die witmalgas lyk, maar nie geel vlekke op die kop het nie. Twee spesies wat hul neste in bome bou, is die seldsame abbotrotspelikaan (Sula abbotti) en die rooipootmalgas (Sula sula). Laasgenoemde het helderrooi pote. Die gevlekte rotspelikaan (Sula nebouxii) het weer helderblou pote.
Pous Sixtus
Pous Sixtus kan verwys na 'n aantal pouse van die Rooms-Katolieke Kerk, nl.:
Makapa
Makapa is 'n landelike nedersetting in die Makhuduthamaga Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Nicky Guadagni
Nicky Guadagni is 'n Kanadese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Crash (1996), Cube (1997), Silent Hill (2006), en Lars and the Real Girl (2007).
Bud Tingwell
Bud Tingwell (3 Januarie 1923 – 15 Mei 2009) was 'n Australiese akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Murder She Said (1961), Murder at the Gallop (1963), Murder Most Foul (1964), en Breaker Morant (1980).
Naphat Siangsomboon
Naphat Siangsomboon (gebore 5 Mei 1996) is 'n Thaise akteur. Hy is bekend vir sy rol in die rolprent A Gift (2016).
Egiptiese Standaardtyd
Die Egiptiese Standaardtyd (Arabies: توقيت مقر الاياسي tawqīt Miṣr al-qiyāsiyy) is UTC+02:00, wat presies dieselfde is as Oos-Europese Tyd, Sentraal-Afrika Tyd en die Suid-Afrikaanse Standaardtyd, en is lynreg met die naburige Libië en Soedan. Egipte het voorheen Oos-Europese Somertyd (UTC+03:00) in die somerperiodes van 1957–2010 en 2014–15 gebruik.
Gladiolus quadrangulus
Gladiolus quadrangulus is 'n meerjarige geofiet wat tot die genus Gladiolus behoort en deel van die fynbos is. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap en kom vanaf Malmesbury tot by die Kaapse Vlakte voor. Stedelike ontwikkeling het groot gedeeltes van die plant se habitat verwoes en die oorblywende subpopulasies word bedreig deur indringerplante soos acacia-spesies en grasse.
Armand Assante
Armand Assante (gebore 4 Oktober 1949) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Judge Dredd (1995) en American Gangster (2007).
Venpet-Venoil-ramp
Die Venpet-Venoil-oliebesoedelingsramp van 1977 het gevolg op die botsing van die supertenkskepe Venpet en Venoil aan die Suid-Afrikaanse kus. Die grootste skeepsramp van alle tye is ternouernood voorkom.
Skepe
Die susterskepe betrokke by die voorval is altwee in 1973 deur Mitsubishi Heavy Industries in Nagasaki teen ‘n koste van VS$28 miljoen elk gebou. Hulle het onder die vlag van Liberië gevaar, maar was die eiendom van Bethlehem Steel Corporation in Baltimore. Saam het die skepe ‘n bemanning van 84 gehad, wat hoofsaaklik uit Taiwan afkomstig was.
Roete
Beide skepe het ruolie van die Persiese Golf na Europa en Noord-Amerika vervoer. Die skeepsroete om die Kaap die Goeie Hoop is gevolg omdat die skepe te groot was vir die Suezkanaal. In Desember 1977 was die Venoil met 'n vrag van 'n paar duisend ton ruolie vanaf Kharg-eiland in Iran onderweg na Nova Scotia in Kanada. Die Venpet was juis weer op dieselfde roete op pad terug.
Ramp
Op die oggend van Vrydag 16 Desember 1977 kom die twee skepe uit teenoorgestelde rigtings mekaar teë by 34° 28′ suid en 24° 5′ oos aan die kus van die Oos-Kaap. Volgens die amptelike verslag van die ramp het die seelui verantwoordelik vir die navigasie nie die radar na behore in die mistige seetoestande gebruik nie en lei dit tot verkeerde radarlesings. Die gevolg was dat die boeg van die Venoil die agterstewe van die Venpet tref. Vanaf die land kon die 60 m hoë vlamme en die rookpluime van die brand wat uitgebreek het duidelik gesien word deur die duisende vakansiegangers wat vir die Kersfees- en nuwejaarsgety op van Suid-Afrika se gewildste strande saamgetrek was. Uit die Venoil het 155 000 vate ruolie en 33 000 vate bunkerolie en uit die Venpet 31 000 vate bunkerolie geloop. Hierdie was die eerste botsing in die wêreld tussen supertenkers op die oop see. Twaalf uur na die botsing het die brand nog fel gewoed.