cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
651
Die jaar 651 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 51ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gereformeerde kerk Karasburg
duimnael|links|300px|Die Gereformeerde kerk Karasburg, in gebruik geneem in 1961.
Die Gereformeerde kerk Karasburg is die mees suidelike gemeente van die Gereformeerde Kerke in Namibië en ook die kleinste met einde 2014 net 12 belydende en twee dooplidmate. Buiten die hoofdorp, Karasburg, sluit die gemeente ook plekke soos Ariamsvlei, Grünau, Noordoewer, Oranjemund en Warmbad in Namibië, en Alexanderbaai, Port Nolloth en Springbok in Suid-Afrika in.
Gereformeerde lidmate in die suide van Suidwes-Afrika het van 1936 af op Keetmanshoop vergader waar die Gereformeerde kerk Keetmanshoop op 28 Junie 1936 gestig is. Karasburg het in 1955 'n wyk van die Gereformeerde kerk Keetmanshoop geword, dieselfde jaar waarin drie nuwe gemeentes in Suidwes gestig is, naamlik Tsumeb, Otjiwarongo en Vanjaarsveld. In 1966 het Karasburg 'n selfstandige gemeente geword, dieselfde jaar as Mariental, ook ’n dogtergemeente van Keetmanshoop. In die laat vyftigerjare het die gemeente aan huis van Baartjie Viviers, 'n lidmaat van die NG gemeente Karasburg vergader. Dié huis was van 1943 tot 1952 'n skoollosieshuis vir plaaskinders. Daar was ’n groot vertrek wat as slaapkamer vir seuns gedien het en wat van 1955 af ingerig is vir kerkdienste. Stoele moes voor en ná elke diens aangery word, wat nie bevorderlik vir gemeentegroei was nie.
Gevolglik is ’n gemeentevergadering in 1959 onder voorsitterskap van ds. H.A. Louw van Keetmanshoop gehou waarop besluit is om 'n eie kerkgebou te bekom. Oudl. J. Landsberg het op dié vergadering £500 aangebied en belowe die res kom later. Met hierdie bydrae is die boufonds geopen, en in 1961 is die kerkgebou (met eie kerkbanke) in gebruik geneem. Gegewe die geskiedenis van stoele aanry, was die bate van eie kerkbanke ’n groot gebeurtenis vir die lidmate. Die kerkklok was 'n geskenk van Johannes von Moltke, LV vir die kiesafdeling Karas. Omdat die kerkgebou langs die seunskoshuis geleë was, was dit vir skoolseuns 'n versoeking om die klok om middernag te lui. Weens dié kattekwaad het die kerkraad weldra besluit om die klok stil te maak.
Gereformeerde kerk Mariental
duimnael|links|170px|Ds. H.F.V. Kruger, Suidwes-Afrika se eerste [[Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika|Gereformeerde predikant.]]
duimnael|170px|links|Ds. J.C. Buys, die predikant van 1974 tot 1983.
duimnael|regs|270px|Ds. Hennie en mev. Arina Briel, leraarspaar (in kombinasie) van 2004 tot 2006.
Johan Carinus
duimnael|regs|200px|'n Skildery van J.G. Carinus deur [[Neville Lewis, hier in swart-en-wit weergegee.]]
Gereformeerde kerk Mariental
Aanvanklik was die suide van die destydse Suidwes-Afrika yl bevolk en het die distrikte Mariental en Karasburg onder Keetmanshoop, die hoofdorp van die suide, geval. Op 27 Februarie 1932 is die wyk Keetmanshoop gestig onder leiding van ds. H.F.V. Kruger, en op 28 Junie 1936 het Keetmanshoop 'n volwaardige gemeente geword, die Gereformeerde kerk Keetmanshoop. Op 25 Maart 1950 is ds. D.C.S. van der Merwe, wat op Windhoek gewoon het, as predikant ook vir die suide van die land ontvang. So het hy dan in 'n klaskamer van die laerskool op Mariental kom dienste hou vir die lidmate van die omgewing.
Johan Carinus
Johan Georg Carinus (distrik Stellenbosch, 11 Junie 1892 – Kuilsrivier, 27 Desember 1968) was van 1946 tot 1951 die sewende administrateur van Kaapland en die laaste tot die einde van die provinsie se bestaan in 1994 wat nie tot die Nasionale Party behoort het nie.
Gereformeerde kerk Mariental
Op 'n gemeentevergadering op Mariental op 25 Mei 1963 is besluit om geld in te samel om 'n eie kerkgebou te laat bou. Die munisipaliteit is genader en hulle het twee groot erwe aan die Gereformeerde kerk geskenk. 'n Boukommissie is gekies, by name broers Pieter van Vuuren (voorsitter), Boy de Waal, Z.P. Venter en P.J. Nel en susters H.C. Venter, C. Viljoen, C. Visser en J. Horn, asook ds. Benoni van der Walt, Keetmanshoop se predikant van 1963 tot 1969.
Johan Carinus
Herkoms en opleiding
Johan Carinus is op Vlottenburg in die distrik Stellenbosch gebore en het op Franschhoek skoolgegaan, waar Hans Strijdom een van sy medeleerders was, maar die skool reeds op dertienjarige leeftyd verlaat om sy vader by te staan met die boerdery op sy geboorteplaas, Blue Gum Grove. Sy lewe lank het hy in hart en siel boer gebly. Op die plaas het hy onder leiding van sy moeder, wat onderwyseres was, verder geleer. Reeds as jong man het hy in die openbare lewe belanggestel. In die dertigerjare het hy bestuurslid en later voorsitter van sowel die Landbou-unie van die Winterreënvalstreek as die Kaaplandse Landbou-unie geword. Hy het ook in die bestuur van die Suid-Afrikaanse Landbou-unie gedien, maar het met sy toetrede tot die politiek in 1942 uit al hierdie besture bedank.
Gereformeerde kerk Mariental
Met talle verkopings, kollektelyste en die opbrengs van 'n eie skaapboerdery kon die droom verwesenlik word. Die boukommissie het besluit om die oorspronklike grondplan van die kerkgebou van Karasburg met enkele wysigings oor te neem. J. Notzen is as bouaannemer aangestel en sou die gebou oprig teen ’n koste van R8 500. Die kerk het eindelik R13 000 gekos, wat kerkbanke met 120 sitplekke, twee Nagmaaltafels en 20 stoele ingesluit het. By voltooiing was alles reeds afbetaal. Jasper Visser het die preekstoel gemaak asook die houtdeure wat inbrekers later lelik beskadig het.
Johan Carinus
Toetrede tot die politieke
duimnael|regs|300px|[[Leeuwenhof, destyds die ampswoning van die administrateur van Kaapland waarin Johan en Anna Carinus van 1946 tot 1951 gewoon het. Sedert 1994 is dit die woning van die Wes-Kaapse premier.]]
Crella caespes
Crella caespes is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Mark Behr
Mark Behr (1963–2015) was 'n bekroonde Suid-Afrikaanse skrywer wat in Tanzanië gebore is. Hy het in Afrikaans sowel as Engels geskryf. Sy debuutroman, Die reuk van appels (1993), later vertaal as The Smell of Apples (1995), is in Suid-Afrika met die M-Net-, Eugene Marais- en CNA-literêre prys bekroon, en in die Verenigde Koninkryk met die Betty Trask-toekenning vir die beste debuutroman van die jaar. In 1996 bieg hy oor sy rol as ’n spioen vir die apartheidsregering in die 1980’s. Sy latere romans is Embrace (2000) en Kings of the Water (2009).
Robbie Hunter
Robert Hunter (gebore 22 April 1977 te Johannesburg) is een van Suid-Afrika se bekendste pad fietsryers. Hy was die eerste Suid-Afrikaner wat aan die Tour de France deelgeneem het gedurende 2001. Tydens die 2007 Tour de France wen hy ook 'n skof, weereens 'n eerste vir.
Mark Behr
Lewe en werk
Mark Carl Behr is op 19 Oktober 1963 op die plaas Mbuyu in die distrik Oljorro naby Arusha in Tanzanië gebore as enigste seun van vier kinders van Michael David Behr en Pat Behr. Die gesin verlaat Tanzanië in 1965 toe die land onafhanklik word van Brittanje en die plase van wit boere in 1964 genasionaliseer word tydens pres. Julius Nyerere se Ujamaa-beleid van Afrika Sosialisme.
Die familie vestig hulle in KwaZulu-Natal in Suid-Afrika, waar sy pa diens aanvaar as ’n wildbewaarder en hy sy kinderjare in die natuurreservate deurbring. Op agtjarige ouderdom verhuis die gesin na Durban, waar sy pa ’n besigheid begin. Sy pa het egter min sukses in die sakewêreld en die gesin moet dus gedurig verhuis, van die een huurhuis en woonstel na die ander.
Tussen die ouderdom van tien en twaalf jaar ondergaan hy sy skoolopleiding by die Drakensberg Seunskoor Musiekskool in die Drakensberge, waarna hy matrikuleer aan die Hoërskool Port Natal in Durban. Sy huistaal was eweveel Engels as Afrikaans, asook Swahili in Kenia. Die onderrigtaal was in die Natalse Middellande hoofsaaklik Engels toe sy pa as wildwagter aangestel is. Hy behaal 'n A in Engels, maar 'n C in Afrikaans, wat hy toeskryf aan sy voortdurende kontak met familie en vriende in Engels.
Johan Carinus
Toetrede tot die politieke
duimnael|regs|200px|Hank McGregor wen die Bergrivier-kanomarathon van 2005 met die Carinusbrug, genoem na Johan Carinus, op die agtergrond. McGregor het die marathon in 2000 gewen en daarna elke jaar van 2005 tot 2012.
Mark Behr
Lewe en werk
Volgens eie erkenning raak hy ná sowat ’n jaar oortuig van die onregte van apartheid, maar vrees vir retribusie van die owerheid se kant en die brandmerk as ’n verraaier laat hom voortgaan met sy spioenasie. Hy wou hom aanvanklik in die regte kwalifiseer, maar behaal ’n B.A.-graad met Engels en politiek as hoofvakke, en skryf dan in vir ’n B.A. Honneurs-graad in politiek, wat hy einde 1989 behaal.
Later aanvaar hy ’n betrekking as lektor in politiek en letterkunde aan die Vista-universiteit. Hy studeer vir ’n Meestersgraad in internasionale vredestudies aan die Universiteit van Notre Dame in Indiana in die Verenigde State van Amerika, wat hy in 1993 behaal. In Julie 1996 openbaar hy sy spioenasie-aktiwiteite tydens sy studentejare op ’n konferensie oor die Waarheids-en-versoeningskommissie (WVK), waarna groot polemiek rondom sy persoon en sy politieke aktiwiteite losbars.
In die laat negentigerjare verhuis hy na die Verenigde State van Amerika en word dosent in Engelse letterkunde aan die Universiteit van Notre Dame in Indiana, waar hy Meestersgrade behaal in kreatiewe skryfwerk en Engelse letterkunde. Later word hy aangestel as professor in wêreldletterkunde en kreatiewe skryfwerk aan die Santa Fé Kollege in Nieu-Mexiko. In 2005 word hy bekroon met die Manuel Lujan sr.-prys vir uitnemendheid in die akademie en lering aan hierdie kollege.
Hier skryf hy ook in vir ’n doktorsgraad met ’n tesis oor Robben Island as a Metaphor of Marginality and Dissidence, wat hy nie voltooi nie. Hy aanvaar hierna ’n pos as professor in kreatiewe skryfwerk aan Rhodes College in Memphis in die staat Tennessee in Amerika. Hy is ook betrokke by die M.A.-program aan die Universiteit van Kaapstad en die M.F.A.-program aan die Universiteit van Nieu-Mexiko. Later gee hy ook jaarliks klas in die Universiteit van die Witwatersrand se meestersprogram vir skryfkuns. Aan hierdie universiteit skryf hy in vir ’n doktorsgraad en is in Suid-Afrika met studieverlof toe hy op 27 November 2015 in Johannesburg aan ’n hartaanval oorlede is.
Skryfwerk
Mark Behr se eerste kreatiewe skryfwerk word in Die Stellenbosse Student gepubliseer tydens sy universiteitsjare. Op hierdie tydstip spits hy hom nog toe op die skryf van gedigte. Sy gedigte ek skryf uit Maputo en vrou in ’n supermark word deur Johann de Lange en Antjie Krog in die versamelbundel Die dye trek die dye aan opgeneem.
Later gaan Mark oor na prosa en die kortverhaal Die boer en die swaan verskyn in Die Suid-Afrikaan van November 1993.
Johan Carinus
Toetrede tot die politieke
As bewonderaar van genl. J.B.M. Hertzog was Carinus aanvanklik lid van die Nasionale Party. Ten tyde van die samesmelting in 1934 het hy Hertzog se leiding gevolg en lid van die Verenigde Party geword, maar in 1939 oor die kwessie van neutraliteit in die Tweede Wêreldoorlog van Hertzog verskil en daarom lid van die VP gebly terwyl al ses NP-lede van die kabinet bedank het.
Mark Behr
Skryfwerk
Sy tweede boek Embrace, wat slegs in Engels verskyn, haal die kortlys vir die Encore Award in Brittanje en is in 2002 op die kortlys vir die plaaslike Sunday Times Literary Prize. Hierin vertel hy, ook uit die perspektief van ’n jong seun, van die toenemende bewustheid van sy homoseksuele seksualiteit in ’n wêreld waar sulke neigings veroordeel word. Die hoofkarakter (Karl de Man) vertel as volwassene van sy kinderlewe. Hy bevind hom in die Drakensberg Seunskoor, waar musiek ’n afgod is en godsdiens belangriker as die liefde. Die wroeging tussen skuldgevoelens (aangevuur deur die godsdiens) en seksuele begeerte word oortuigend uitgebeeld in hierdie roman oor ’n seun se volwassewording. Die omhelsing van die titel vind Karl in die arms van ’n onderwyser, terwyl hy weet dat hy sy ouers se omhelsing sal moet ontbeer as die waarheid uitkom. Die wisseling tussen waarheid en leuen, tussen selferkenning en selfontkenning speel dan ’n groot rol in sy ontwikkeling. Sy eie Afrikaanse vertaling van hierdie roman, Omhelsing, word aan Quellerie voorgelê vir publikasie, maar dit word afgekeur.
Johan Carinus
Toetrede tot die politieke
In 1942 het Carinus die kiesafdeling Hottentots-Holland vir die VP verower en dit ook in die algemene verkiesing van 1943 behou. Intussen het hy in 1942 lid geword van die Maatskaplike en Ekonomiese Planneraad wat in daardie tot stand gekom het.Twee jaar later is hy aangestel as administrateur van Kaapland, 'n amp wat hy op 23 Julie 1946 aanvaar het. Hy het hom op bekwame wyse van sy taak gekwyt, met die nodige nugterheid, versigtigheid en insig, maar sonder dat hy juis skouspelagtig opgetree het, aldus J.J.J. Scholtz in die Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek. Toe sy ampstermyn in 1951 verstryk, het die nuwe NP-bewind hom nie weer as administrateur benoem nie, maar P.J. Olivier uit hul eie geledere aangestel, ten spyte daarvan dat die VP in 1948 amper 53% van die stemme in Kaapland gekry het, vergeleke met die NP se 36,6%. In Die Administrasie van Kaapland 1910–1960 merk die naamlose skrywer op: "(T)oe hy na 'n ampstyd van vyf jaar uittree, het alle seksies van die bevolking hulde aan hom gebring weens sy minsaamheid en opregte eenvoud van karakter."
Crella gerzensteini
Crella gerzensteini is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1906 deur Swartschevsky.
Mark Behr
Skryfwerk
In Kings of the water verwys die titel na ’n klompie seuns se spel in ’n plaasdam op ’n Vrystaatse kersieplaas, waar hulle ’n binneband van die meisies afneem. Die meisies se moeders neem weer die binneband (en die titel) terug. Die gay hoofkarakter Michiel is hier omdat hy van Amerika af gereis het om sy moeder se begrafnis by te woon en die aksie in die verhaal speel in ’n enkele dag af, waar die hoofkarakter se traumatiese verlede op die plaas broksgewys aan die leser bekend gemaak word. ’n Gebeurtenis tydens sy militêre diensplig veroorsaak dat Michiel ’n uitgeworpene word, omdat sy seksualiteit nie inpas by die Afrikaner se definisie van wat ’n man is nie. Sy vader verwerp hom en hy sukkel hierna met ’n swak selfbeeld. By sy terugkoms moet hy sy verswakte vader was sodat hy gereed kan wees vir die begrafnis, in ’n toneel wat van weersin af ontwikkel tot iets soortgelyks aan teerheid. Michiel vind dat hy nie onterf is nie en dat sy verhoudings in ’n nuwe Suid-Afrika nie so onherroeplik vernietig is soos hy geglo het nie, wat hom dwing om weer bestek van sy lewe op te neem. Hierdie boek is in 2010 op die kortlys vir die Universiteit van Johannesburg-prys vir Engelse kreatiewe skryfwerk.
Johan Carinus
Einde van politieke loopbaan
Carinus het ná die einde van sy termyn tot die aktiewe politiek teruggekeer en in dieselfde jaar ondervoorsitter van die VP in Kaapland geword en die volgende jaar senator. In 1953 het hy uit dié amp bedank sodat hy kandidaat vir die VP in Worcester kon wees, maar Eben Dönges het hom verslaan met 'n meerderheid van 1 136 stemme. Voor die algemene verkiesing van 1958 kon hy nie daarin slaag om die VP-benoeming vir die veilige kiesafdeling Kaapstad-Tuine te kry nie.
Mark Behr
Skryfwerk
Mark Behr se boeke word in ten minste tien tale vertaal. Van sy werk word ook in ander publikasies en formaat gepubliseer. Sy kortverhaal Cape Town, my love word opgeneem in die versamelbundel A city imagined, saamgestel deur Stephen Watson. In 2006 word Socrates, Miss Celie and Me gepubliseer in Gesprek sonder grense: Johan Degenaar word 80. Die joernaal The Truth about the Fact publiseer People like us, wat ’n uittreksel is van die lesing A Tale of Two Towers: Language, Terrorism and Another Moment in History, wat hy in 2003 aan die Wilfrid Laurier Universiteit in Kanada gelewer het. In 2009 word sy kortverhaal Boy opgeneem in die internasionale versamelbundel Between two men en bespreek hy Alice Walker se The color purple se invloed op sy eie politieke en sielkundige ontwikkeling in Fifty gay and lesbian books everyone must read. Ten tye van sy dood was hy besig met die skryf van sy memoires.
Johan Carinus
Einde van politieke loopbaan
Intussen het Carinus weer by landbousake betrokke geraak en in 1952 is hy tot voorsitter van die Landbougenootskap van die Westelike Provinsie verkies. Later was hy ook lid van die raad van die Universiteit van Stellenbosch, kerkraadslid van die NG gemeente Kuilsrivier en het hy in talle maatskappye se direksie gedien.
Mark Behr
Publikasies
Sy publikasies sluit in:
Toekennings
Van die toekennings wat ontvang het, sluit in:
Johan Carinus
Gesinslewe
Carinus is op 25 Maart 1919 met Anna Catharina Marias getroud en 'n seun en drie dogters is uit die huwelik gebore.
Die Laerskool Carinus op Cradock is na hom genoem asook die Carinusbrug oor die Bergrivier wat in 1950 voltooi is en Velddrif met Laaiplek verbind en die Johan Carinus-kunssentrum in Grahamstad, waarvan hy die stigting goedgekeur het ná 'n versoekskrif van die hoof van die Hoër Meisieskool Victoria. In Kaapstad heet die Frank Joubert-kunssentrum na 'n voorganger, kapt. Frank Joubert, administrateur van 1939 tot 1942.
Crella caespes
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1870 deur Ehlers.
Gereformeerde kerk Mariental
Eindelik het die groot dag aangebreek met die ingebruikneming op Saterdag 28 November 1964. Vroeg in die 21ste eeu is die kerkgebou aan die westekant ietwat verander. Die moederskamer is in 'n kantoor omskep toe 'n saal asook 'n woonstel vir die predikant later langs die kerk gebou is.
Lys van Suid-Afrikaanse voëls (gegroepeer)
Hier volg 'n lys van Suid-Afrikaanse voëls gegroepeer volgens hulle Afrikaanse name. Hierdie lys groepeer alle voëls wat 'n deel van hulle naam deel saam. So, byvoorbeld, word alle Aasvoëls onder Aasvoël gelys. Dieselfde voëls word hier in suiwer alfabetiese volgorde gelys.
Die wetenskaplike naam van elke voël word ook aangedui. Dieselfde voël kan meer as een maal in die lys voorkom indien dit meer as een Afrikaanse naam het. Duplikaat Afrikaanse name van voëls kan nageslaan word deur die wetenskaplike naamlys van voëls te gebruik.
Tesco
Tesco PLC is 'n Britse multinasionale kleinhandelmaatskappy met sy hoofkwartier in Cheshunt in die Engelse graafskap Hertfordshire. Dit is die wêreld se derde grootste kleinhandelreus volgens wins en die tweede grootste volgens omset. Tesco bedryf winkels in twaalf lande dwarsoor Europa en Asië en is die leidende supermarkgroep in die Verenigde Koninkryk (waar dit 'n markaandeel van sowat 30 persent het), die Republiek van Ierland, Hongarye, Maleisië en Thailand.
Tesco is deur Jack Cohen in 1919 as 'n kleinhandelonderneming gestig wat markstalletjies bedryf het. Van 'n beskeie begin - Cohen het sy ware aanvanklik op 'n enkele kruiwa op Well Street in die Londense stadsdeel Hackney verkoop nadat hy van sy deelname aan die Eerste Wêreldoorlog teruggekeer het - het Tesco tot 'n handelsreus gegroei wat nie net by Sainsbury's, wat ses dekades lank die grootste Britse supermarkgroep was, verbygesteek het nie, maar sy bedrywighede ook na vastelandse Europa en oorsese lande uitgebrei het.
Die handelsnaam Tesco is vir die eerste keer in 1924 gebruik nadat Cohen 'n lading tee van T. E. Stockwell gekoop het en dié se inisiale met die eerste twee letters van sy familienaam gekombineer het. Die eerste Tesco-winkel is in 1929 in Burnt Oak in Barnet geopen. Die winkelgroep het vinnig uitgebrei, en tien jaar later was daar reeds meer as 100 Tesco-winkels dwarsoor die land. Oorspronklik het Tesco hoofsaaklik koswinkels bedryf en op die Britse mark gefokus, maar vanaf die vroeë 1990's het die onderneming begin om sy bedrywighede geografies te diversifiseer en tot verdere kleinhandelsektore toe te tree, waaronder boeke, klere, elektroniese verbruikersware, meubels, speelgoed, petrol en sagteware. Daarnaas is ook 'n verskeidenheid dienste aan klante verskaf, soos finansiële dienste, telekommunikasie en internet.
Tesco se aandele word op die Londense Effektebeurs (LEB) genoteer en maak deel uit van die FTSE 100-indeks. Die groep het in 2014 'n markkapitalisasie van sowat £20,5 miljard gehad. Dit was sodoende die 28ste grootste onderneming met 'n primêre notering op die LEB. Met meer as 300 000 werknemers in sowat 3 400 supermarkte is Tesco die grootste privaat werkgewer in die Verenigde Koninkryk. Tesco se sakemodel word egter uitgedaag deur snelgroeiende Duitse afslagwinkelkettings soos Aldi en Lidl. Vroeg in 2019 het Tesco se bestuurders nuwe maatreëls aangekondig om koste te besnoei. Hierdeur sal tot 15 000 werkgeleenthede bedreig word.
Kwagga
Die kwagga is 'n uitgestorwe subspesie van die bontsebra in die genus Equus. Dit het eens in groot getalle in Suid-Afrika se gewese Kaapprovinsie en die suidelike dele van die Oranje-Vrystaat voorgekom. Dit kon onderskei word van ander sebras deur die kenmerkende swart en wit strepe slegs aan die voorkant van die lyf. By die middellyf het die strepe verdof en het die donkerder tussenstreepspasies breër geword. Die agterkant was effe bruin. Die naam is afgelei uit die Khoi-woord vir "sebra", wat die klank van die kwagga se roep naboots. Die enigste lewende kwagga wat ooit gefotografeer is, was 'n merrie by die Dierkundige Genootskap van die Londense Dieretuin in 1870.
Hertelingsprojek
Verskeie bontsebras van Namibië en Suid-Afrika met ligter strepe aan die agterlyf word in die projek gebruik. Die projek se eerste vul is in 1988 gebore, en die eerste een met duidelik ligter strepe in 2005. Die eerste vyfdegeslagvul is in Desember 2013 gebore. Hulle word onder meer aan die laer hange van Duiwelspiek in Kaapstad aangehou. Van die 116 diere wat die projek tans het, het ses individue ’n groot mate van ligter strepe.
Die projek is redelik omstrede, want die nuwe "kwaggas" lyk uiterlik soos die ware Jakob, maar verskil geneties. Die tegnologie om DNS vir kloning te gebruik, is nog nie ontwikkel nie.
Debi Derryberry
Debi Derryberry (gebore 27 September 1967) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Toy Story (1995) en in die televisiereeks F Is for Family (2015).
Teresa Ruiz (aktrise)
Teresa Ruiz (gebore 21 Desember 1988) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse The Last Ship (2014), Here on Earth (2018), en Narcos: Mexico (2018).
Fins
Fins verskil as 'n Fins-Oegriese taal, net soos Hongaars, in baie opsigte sterk van die Indo-Europese tale, wat oorwegend in Europa gepraat word. Oor die eeue heen het die kontak met Indo-Europese tale egter 'n groot invloed op byvoorbeeld die sinsbou en woordeskat van die Finse taal uitgeoefen. 'n Groot aantal Germaanse leenwoorde verskyn reeds baie vroeg in die taal, en taalhistorici gebruik hierdie Finse woorde soos rengas ("ring") onder meer vir hulle ondersoeke oor die destydse Germaanse klanke. Kenmerke van Fins is die groot getal naamvalle (15), agglutinasie, 'n ingewikkelde morfofonologie wat onder meer vokaalharmonie en konsonantgradasie insluit, die afwesigheid van 'n grammatikale geslag (of genus) en die klein getal konsonante.
Taalverwantskap
Die verwantskap tussen die lede van die onderskeie tale wat aan die familie behoort kan dikwels aan die taalstruktuur waargeneem word terwyl die woordeskat dikwels weinig ooreenkoms toon, buiten die telwoorde van een tot ses (vanaf sewe is alle telwoorde aan ander taalfamilies ontleen) en 'n aantal begrippe uit die basiese woordeskat. So is die oervorme van Fins en Hongaars reeds etlike duisende jare geskei en is die verwantskap geensins nader as tussen Indo-Europese tale soos Duits en Persies nie.
Die Fins-Oegriese tale vorm saam met 'n klein groepe Samojeedse tale die Oeraalse taalfamilie. Tesame met Estnies, Ingries, Karelies, Lyfs, Võro, Wepsies en Woties vorm Fins die Oosseefinse tale groep.
Vroeë geskiedenis
Dit is moeilik om te bepaal oor hoeveel tyd hierdie ontwikkelinge, waarvan die rekonstruksie hoofsaaklik berus op die analise van die woordeskat en taalstruktuur van hedendaagse tale, plaasgevind het. Daar word nogtans aangeneem dat die afsondering van die Samiese taal van vroeë Fins op die laaste omstreeks 1000 v.C. voltooi is. Fins was reeds in prehistoriese tyd met Germaans en Baltiese tale in kontak en het talle leenwoorde uit die tale opgeneem.
Alhoewel die inwoners van die huidige Finland deurgaans Fins-Oegries gepraat het, het 'n gemene Fins taal eers in die moderne era ontwikkel. In die voorafgaande tydperk is die inwoners van Finland in werklikheid in drie hoofstamme verdeel wat taalgewys en kultureel beduidend van mekaar verskil het. In die suidweste het die bevolkingsgroep gewoon wat as die "ware Finne" (varsinaissuomalaiset) bekend gestaan het. In hierdie gebied het Germaanse immigrante uit Skandinawië met die bevolking versmelt en talle Germaanse leenwoorde saamgebring. In die ooste is die Kareliërs aangetref en in die binnelandse woude die Hämeers, wat aanvanklik waarskynlik nog nie sterk van die Same onderskeibaar was nie. Deur 'n vermenging van die laasgenoemde bevolkingsgroepe het die Savo-dialekte later, maar wel voor die Middeleeue, ontstaan.
Ontwikkeling van 'n skryftaal
Die ontwikkeling van 'n enkele Finse taal, veral die Finse skryftaal, is deur die Protestantse Hervorming ondersteun. Die Sweedse koning Gustaf Wasa het in 1524 betrekkinge met die Katolieke Kerk opgeskort en die aanneming van die Lutherse skool beveel. Volgens die Protestantse Lutherse tradisie sou die Woord van God in die taal van die plaaslike bevolking verkondig moes word. Gevolglik het leraars begin om die noodsaaklike liturgiese tekste op skrif te stel.
Die publikasie van die eerste gedrukte teks in die Finse taal is gegrond op die werk van die latere biskop Mikael Agricola. Dié volgeling van Martin Luther het reeds as student begin met die vertaling van godsdienstige tekste, veral die Nuwe Testament. Die eerste gedrukte Finse boek, wat op die laatste in 1543 gedruk is, is die ABC-boek Abckiria, wat op geestelikes gerig is en wat bedoel is om die basiese beginsels van lees en skryf in Fins uiteen te sit. Dit het ook 'n kategismus ingesluit. Die Finse vertaling van die Nuwe Testament het in 1548 verskyn.
Agricola het sy spelwyse gegrond op Latyn, Duits en Sweeds en het die grondslag gelê vir die Finse skryftaal. Hy het hoofsaaklik die dialek gebruik wat in Turku, destyds die hoofstad van Finland onder Sweedse heerskappy, gepraat is wat daarmee as basis van die gemeenskaplike Finse taal gevestig is.
Van boeretaal tot kultuurtaal
Selfs na die skep van 'n Finse skryftaal het die gebruik van Fins as skryftaal honderde jare lank beperk gebly. Vanaf die 16de eeu is wette ook gedeeltelik in Fins geskryf, maar van 'n Finstalige kulturele lewe was daar egter nog nie sprake nie: In die Finland wat toe aan Swede behoort het, was Sweeds die taal van die administrasie, opvoeding en kultuur.
Eers nadat Finland in 1809 as Groothertogdom onder die heerskappy van die Russiese Tsaar gekom het, het 'n Finse nasionale bewussyn begin ontwikkel. 'n Beweging wat as die "Fennomane" bekend gestaan het, het gevorm wat die Finse taal tot kultuurtaal wou ontwikkel. Aan die begin van die 19de eeu het die taal egter steeds gebrek gely aan sommige voorwaardes tot die ideaal. Die grammatika was nog nie stelselmatig uiteengesit nie en die woordeskat het die alledaagse lewe van die landelike kleinboerbevolking weerspieël en het bykans geen woorde gehad wat vir administrasie- en kultuurdoeleindes nodig was nie.
Die ontwikkeling van 'n Finstalige onderwysstelsel in die tweede helfte van die 19de eeu het beteken dat daar teen die begin van die 20ste eeu 'n opgevoede Finstalige bevolking gevestig was. Teen die tweede dekade van die 20ste eeu het Fins tot 'n volwaardige kultuurtaal ontwikkel wat in wese ooreenkom met die huidige Finse taal.
Spelwyse en uitspraak
As gevolg van die ontstaansgeskiedenis van die Finse skryftaal is die Finse alfabet identies aan dié van Sweeds. Dit bestaan uit die 26 letters van die Latynse alfabet met die spesiale karakters å, ä en ö wat daarby gevoeg is. Met alfabetiese sorterings, bv. in woordeboeke, word die letters met deeltekens in bostaande volgorde aan die einde van die alfabet geplaas, nie soos in Duits waar dit by a en o gehou word nie. Die letter w, wat veral in ouer tekste dikwels met die gelykklinkende letter v uitgeruil word, word daarteenoor in sortering nie van laasgenoemde onderskei nie.
Die letters c, q, w, x, z en å kom nie in Finse woorde voor nie, maar word soms vir vreemde woorde gebruik. Die letters b en f kom slegs in leenwoorde voor. By leenwoorde met die klank [] word daar tot 'n mate 'n S met 'n háček (š) gebruik gemaak. Dit kan egter ook deur sh of sommer net s voorgestel word (Byvoorbeeld: šakki, shakki of sakki "Skaak"). Nog seldsamer is die stemhebbende ž wat in geografiese terme soos Fidži voorkom.
Fins het 'n byna volkome fonetiese ortografie, d.i. die afbeelding van foneme (klanke) en grafeme (letters) is eenduidig. Leenwoorde word konsekwent volgens die Finse ortografie aangepas (byvoorbeeld: filosofia "Filosofie"). Die uitspraak van letters in Fins word hieronder met Afrikaans vergelyk:
Onder die min uitsonderings in die kongruensie tussen letters en klankwaardes geld die letterkombinasies nk en ng, wat as [] en [] uitgespreek word. Verder word 'n n wat voor 'n p staan deurgaans as m uitgespreek (byvoorbeeld: in kunpa uigespreek as kumpa, maar ook in haen pallon uitgespreek as haem pallon). Na spesifieke soorte woorde kom daar by die uitspraak van die volgende woord of woorddeel 'n verdubbeling van die aanvangskonsonant voor, so byvoorbeeld na woorde wat met -e eindig (tervetuloa, uitgespreek as tervettuloa) of na ontkennende woorde (en juo maitoa, uitgespreek en juom maitoa). As die volgende woord met 'n vokaal begin, vind 'n glottisslag [] eerder as konsonantverdubbeling plaas.
In Finse uitspraak speel die onderskeid tussen lang en kort klanke 'n sentrale rol. Hierdie onderskeid word konsekwent in die skryfwyse weerspieël deurdat lang klanke deur dubbelletters voorgestel word. Dit het betrekking op vokale sowel as op konsonante (tuli "vuur“; tulli "doeane"; tuuli "wind"). Die lang klank is in die reël presies dubbel so lank soos die enkelklank. Verder is die kwaliteit van die vokale onafhanklik van hulle hoeveelheid. Anders as in Afrikaans word o byvoorbeeld steeds as [] uitgespreek ongeag of dit lank of kort is. Die verlenging van die konsonante k, p en t geskied op 'n wyse waarvolgens die onderskeie geslote toestand vir 'n kort rukkie gehandhaaf word.
Foneme
Fins beskik oor agt vokale (aangegee in IFA-Klankskrif): Daarnaas het Fins 16 diftonge, wat as foneme beskou word: ai [], au [], ei [], eu [], ie [], iu [], oi [], ou [], ui [], uo [], yi [], yö [], äi [], äy [], öi [] en öy []. Fins beskik oor 14 selfstandige konsonantfoneme. Vier ander konsonante (in die onderstaande tabel tussen hakies aangedui) kom slegs in leenwoorde voor.
Fins is met slegs 14 konsonantfoneme 'n konsonantarm taal. In 'n Finse teks kom daar vir elke 100 vokale gemiddeld 96 konsonante voor (Ter vergelyking: in Duits is die ekwivalent 177).
Daar is geen kontras tussen stemhebbende en stemlose klanke in Fins nie. Die klank [ Stemhebbende alveolêre eksplosief ] neem as die enigste stemhebbende eksplosief 'n besondere rol in die Finse klankleer. Dit kom by eg Finse woorde slegs in Inlaut as swak letter [ Stemlose alveolêre eksplosief ] voor. Histories gaan dit na die frikatief [ Stemhebbende dentale frikatief ] terug, wat as d of dh geskryf word. As die klank [] nie meer uitgespreek word nie, behou 'n mens die skryf van d en spreek mens, veral volgens die Sweedse voorbeeld, [] uit. Die klank [] kom in geen Finse dialek voor nie, daar het die oorspronklike klank verdwyn of het dit in [ Stemhebbende alveolêre triller ], [ Stemhebbende laterale alveolêre approksimant ] of [ Stemhebbende palatale approksimant ] ontwikkel. Tydens die Finse taalstryd in die 19de en 20ste eeu was daar 'n gevoel dat die letter d nie Fins was nie en is dit in baie gevalle met t vervang. Die gedagteskool het egter nie op die lange duur geslaag nie.
In tradisionele Finse woorde kan daar geen konsonantverbindinge by die begin van die woord staan nie. Ouer leenwoorde is aangepas indien nodig: By hierdie woorde is slegs die laaste konsonant van die verbinding behou.
In nuwer leenwoorde word die konsonantverbindinge behou. Die uitspraak is vir sommige Finne egter steeds moeilik en hulle spreek ook in hierdie gevalle slegs die laaste konsonant uit.
Asiatiese Suid-Afrikaners
Asiatiese Suid-Afrikaners bevat die mense en volke van Asiatiese afkoms wat tans in Suid-Afrika woon. Dit verwys hoofsaaklik na Asiatiese Indiërs maar dit is moontlik dat die term ook na die groeiende Chinese bevolking of die klein Iranse-gemeenskap van Suid-Afrika verwys.
Fins
Foneme
Aan woorduitgange kan slegs vokale of die konsonante -n, -t, -l, -r en -s staan. Nuwer leenwoorde word meestal deur die toevoeging van 'n -i hanteer (byvoorbeeld: presidentti "president", deodorantti "reukweerder", elefantti "olifant", sekki "tjek").
Asiatiese Suid-Afrikaners
Kontrakarbeiders en passasier-Indiërs
Die meerderheid van die Suid-Afrikaanse Indiërbevolking bevat die afstammelinge van kontrakarbeiders wat deur die Britte gekontrakteer was om op die suikerrietplantasies van Natal te werk. Dié kontrakarbeiders het hoofsaakelik van die Suidelike state van Indië (Madras, ens.) gekom.
Fins
Vokaalharmonie
Vokaalharmonie is sentraal tot die Finse klankwette. Die agterklinkers a, o en u kan nie binne 'n woord saam met die voorklinkers ä, ö en y voorkom nie. Woorduitgange en ander agtervoegsels word volgens die klinkers in die woordstam aangepas:
Nicklas Svale Andersen
Nicklas Svale Andersen (gebore 28 Mei 1991) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente We Are the Champions (2005), The Lost Treasure of the Knights Templar (2006), en The Lost Treasure of the Knights Templar II (2007).
Asiatiese Suid-Afrikaners
Kontrakarbeiders en passasier-Indiërs
Die res van die Suid-Afrikaanse Indiërbevolking is vrywillige entrepreneurs wat hoofsaaklik Moslems van die Indiese staat Gujarat (Memons en Surtis) was. Daar is ook minderhede van Moslem Oerdoe-sprekende entrepreneurs van Uttar Pradesh wat na Suid-Afrika geëmigreer het. Hulle, saam met die Kaapse Maleierbevolking het 'n belangrike rol in die vestiging van die Islam in Suid-Afrika gespeel.
Fins
Vokaalharmonie
Die klinkers e en i is neutraal en kan in 'n woord met enige van die twee groepe voorkom. Indien 'n woord slegs neutrale klinkers bevat, maak die agtervoegsels van die voorklinkers gebruik:
Asiatiese Suid-Afrikaners
Diskriminasie
In die ou Suid-Afrika is in verskeie opsigte teen Indiërs gediskrimineer.
Fins
Vokaalharmonie
In saamgestelde woorde word die vokaalharmonie op elke woorddeel afsonderlik aangewend. Die klinkers van die woorduitgange pas aan by die klinkers van die laaste woord in die samestelling:
Asiatiese Suid-Afrikaners
Diskriminasie
Volgens die Groepsgebiedewet, is Indiërs na spesiale Indiërtownships verskuif waar hulle beweging beperk is. Hulle is onder andere toegang tot die hele Oranje-Vrystaat verbied.
Fins
Vokaalharmonie
Vreemde woorde bevat soms beide voor- en agterklinkers. In nalatige uitspraak word die voorklinkers dan meestal agter uitgespreek. Olympia word byvoorbeeld deur sommige mense as Olumpia uitgespreek.
Konsonantgradasie
Die konsonante k, p en t word in verbuiging, soos in die vervoeging van Finse woorde, deur konsonantgradasie geraak. Dit kom in 'n "sterk" en "swak" vorm voor. Die sterk vorm kom voor by oop lettergrepe (byvoorbeeld: katu "die straat") sowel as by lang klinkers en diftonge (byvoorbeeld katuun "in die straat"). Anders word die swak gradasie gebruik (byvoorbeeld kadun "van die straat").
Asiatiese Suid-Afrikaners
Diskriminasie
Tydens die P. W. Botha-administrasie het Indiërs parlementêre verteenwoordiging in die driekamerparlement verkry.
Fins
Konsonantgradasie
By die meeste woorde staan die basisvorm (nominatief vir selfstandige naamwoorde, infinitief vir werkwoorde) in die sterk vorm. Sommige woorde ondergaan omgekeerde gradasie waar die basisvorm in die swak gradasie staan en die verbuiging oorwegend die sterk vorm aanneem (byvoorbeeld tuote "die produk" – tuotteen "van die produk").
Asiatiese Suid-Afrikaners
Huldige toestand
Alle Asiatiese Suid-Afrikaners kwalifiseer vir Swart Ekonomiese Bemagtiging, maar daar is nog steeds kommer dat hulle nie genoegsame voordeel daaruit trek nie.
Fins
Konsonantgradasie
Daar word onderskei tussen kwantitatiewe en kwalitatiewe konsonantgradasie. In kwantitatiewe konsonantgradasie word dubbele konsonante in die swak gradasie tot enkele konsonante verminder:
In kwalitatiewe konsonantgradasie word die enkelkonsonante k, p en t sowel as talle konsonantverbindinge geraak. Hierdie vorm van konsonantgradasie is nie meer produktief nie, d.w.s. nuwer woorde word nie meer daardeur geraak nie (vergelyk katu "die straat" in nominatief – kadun "die straat" in akkusatief, maar auto "die motor" in nominatief – auton "van die motor").
Uitsonderings:
Woordbou
Fins is 'n agglutinerende taal. Dit beteken dat die verhouding tussen woorde met verbuigingsagtervoegsels of woorduitgange uitgedruk word. Baie grammatikale funksies wat in Afrikaans, soos in die meeste Indo-Europese tale, analities deur enkele woorde aangedui word, word in Fins sinteties deur verbuigingsagtervoegsels uitgedruk. 'n Enkele woord kan dus, deur 'n aantal uitgange uitgebrei, 'n magdom betekenisse oordra. 'n Voorbeeld is die woord taloissanikinko, wat van die basisvorm talo (huis) afgelei is en "ook in my huise?" beteken. Die woord kan as volg afgebreek word:
In teenstelling met flekterende tale soos Duits of Latyn is die uitgange eenduidig, d.w.s 'n uitgang vervul slegs een funksie en een funksie word in die reël deur slegs een uitgang vervul. Die inessiewe meervoud taloissa ("in die huise) word byvoorbeeld deur die kombinasie van die meervouduitgang -i en die inessiewe agtervoegsel -ssa aangedui, terwyl in die Latynse vorme amici (van die vriende" of "die vriende") en amicorum ("van die vriende") waar die woorduitgange -i en -orum beide gelyktydig (en nie altyd eenduidig) naamval en getal aandui. 'n Uitsondering in Fins is dat die meervoud in nominatief en akkusatief deur -t aangedui word maar in die ander gevalle met -i-.
Ook met betrekking tot sintaksis word Finse woorde sinteties geskakel, d.w.s. Afrikaanse bysinne word baie keer voorgestel deur kompakte partisipiële of infinitiefkonstruksies wat as "bysinekwivalente" (Fins: lauseenvastikkeet) bekend staan. Voorbeeldsgewys beteken die vier woorde op die foto langsaan: 1. Die parkering; 2. slegs; 3. 'n/die plek; 4. vir bespreek het – oftewel: "Parkering slegs vir diegene wat 'n plek bespreek het".
Fins het egter tipologies in verskeie opsigte nader aan die Indo-Europese tale beweeg. So kan die bysinekwivalente deur voegwoordelike bysinne uitgedruk word. Tot 'n mate in teenstelling met Hongaars of meeste ander agglutinerende tale neem die attributiewe byvoeglike naamwoord in Fins dieselfde uitgang as die selfstandige naamwoord wat daarby hoort (vergelyk Hongaars nagy ház "groot huis" – nagy házakban "in groot huise" met Fins iso talo – isoissa taloissa). Verder is die voorkeurwoordorde in Fins soos in meeste Indo-Europese tale onderwerp-werkwoord-voorwerp en nie onderwerp-voorwerp-werkwoord soos in meeste agglutinerende tale nie. Finse is dus nie 'n suiwer agglutinierende taal nie.
Nomina
Tot die nomina behoort selfstandige naamwoorde, byvoeglike naamwoorde, voornaamwoorde en telwoorde. Die deklinasie-uitgange is in Fins dieselfde vir alle Nomina. Hulle word egter wel volgens die veranderinge wat die woordstam deurmaak, in verskillende tipes verdeel.
Fins het nie 'n bepaalde of 'n onbepaalde lidwoord nie. Met die woord talo kan mens, na gelang van die konteks "die huis" of "'n huis" bedoel. Fins het ook nie genus of grammatikale geslag nie. Selfs by persoonlike voornamwoorde word daar nie tussen manlik en vroulik onderskei nie en word een woord hän vir "hy" en "sy" gebruik.
Deklinasietipes
Die Finse nomina word in verskillende tipes ingedeel. Die uitgange is dieselfde vir alle tipes, maar die woordstamme ondergaan verskillende veranderinge tydens deklinasie. Om 'n woord te kan deklineer, moet 'n mens weet aan watter tipe dit behoort, want daaruit kom die woordstam wat vir die onderskeie woorduitgange nodig is: Met deklinasie kan die woordstam deur konsonantgradasie verander word. Om taalgeskiedkundige redes word hierdie veranderinge nie altyd aangewend nie (vergelyk lasi – lasin "glas" en vuosi – vuoden "jaar"). Verder is daar sekere byvoeglike naamwoorde wat nie gedeklineer word nie.
Die tabel hierbo vertoon 'n paar van die belangrikste deklinasietipes. Van dié stamvorme kan al die woordafbeeldings afgelei word.
Naamvalle
Fins beskik oor 15 naamvalle. Die meeste hiervan vervul 'n rol soortgelyk aan dié van voorsetsels in analitiese tale soos Afrikaans. Die naamvalle word verdeel in grammatikale naamvalle, wat in terme van hulle funksie soortgelyk is aan die naamvalle van Duits, lokaalnaamvalle wat konkrete en abstrakte plekverwantskappe aandui, en die sogenaamde marginale naamvalle, wat in die hedendaagse taal slegs selde gebruik word en meestal deur agter- of voorvoegsels vervang word. Benewens die 15 naamvalle bestaan daar 12 ander bywoordelike naamvalle wat vir betreklik min woorde gebruik word, byvoorbeeld die prolatief, wat die wyse uitdruk waarvolgens 'n handeling uitgevoer word (byvoorbeeld postitse per pos, kirjeitse per brief).
Die naamvalle word gevorm deur 'n naamvaluitgang by die woordstam te voeg. Die naamvaluitgang is onafhanklik van die woordsoort. Die agtervoegsels in die meervoud kom in beginsel ooreen met dié in die enkelvoud, met die meervoudsaanduider -i- wat tussen die woordstam en die uitgang verskyn (byvoorbeeld: enkelvoud talossa, meervoud taloissa). Die nominatiefmeervoud word met 'n aangehegte -t gevorm (talot).
Mary Carlisle
Mary Carlisle (3 Februarie 1914 – 1 Augustus 2018) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Sweetheart of Sigma Chi (1933), This Side of Heaven (1934), Tip-Off Girls (1938), en Dead Men Walk (1943).
Fins
Naamvalle
1) Die akkusatiewe vorm kom in die enkelvoud volgens sintaktiese posisie ooreen met die nominatief of die genetief; in die meervoud kom dit ooreen met die nominatief.
2) Hierdie uitgange is onderworpe aan vokaalharmonie, d.w.s in stede van a kan 'n ä staan na gelang die klinkers wat in die stam voorkom.
Okahandja
Okahandja (bynaam Tuindorp van Namibië) is 'n dorp in Namibië in die administratiewe afdeling Otjozondjupa. Dit was 'n vroeëre setel van die Herero's. Gedurende 1840 het dit 'n stasie van die Rynse Sendinggenootskap geword. Die B1-hoofweg gaan deur die dorp.
Fins
Naamvalle
3) Verdubbeling van die voorafgaande klinker + n; eindig 'n woord op 'n dubbelklinker, 'n verdriedubbeling van die klinker word dus voorkom by eenlettergrepige woorde (maa land, puu boom, hout) deur 'n h soos volg in te voeg: maahan, puuhun; by meerlettergrepige woordeword die lettergreep -seen bygevoeg: Porvoo (plek in Finland), Porvooseen
Okahandja
Geskiedenis
'n Duitse sendeling van die Londense Sendinggenootskap, Johann Heinrich Schmelen, was die eerste Europeër in die dorp in 1827. In 1844 is twee sendelinge permanent aan die dorp toegeken om dit te besoek, en 'n kerk dateer uit hierdie tydperk. 'n Militêre pos is in Okahandja gestig in 1894, en dit is hierdie datum wat amptelik erken word as die dorp se stigting.
Fins
Naamvalle
4) Die komitatief verlang by selfstandige naamwoorde 'n besitlike uitgang.
Okahandja
Geskiedenis
Die naam "Okahandja" beteken die plek waar twee riviere inmekaar vloei om een wye een te vorm in Herero.
Fins
Byvoeglike naamwoorde en bywoorde
Byvoeglike attribute staan voor die woord wat dit beskryf en is kongruent daaraan. Die vergelykende trap word gevorm deur die uitgang -mpi gevorm (iso "groot" – isompi "groter") en die oortreffende trap deur die uitgang -in (isoin "die grootste").
Okahandja
Geskiedenis
Maharero en sy seuns, asook Jan Jonker Afrikaner, Hosea Kutako en Clemens Kapuuo is op die dorp begrawe.
Fins
Byvoeglike naamwoorde en bywoorde
Bywoorde word gevorm met die uitgang -sti (vergelyk auto on nopea "die motor is vinnig" – auto ajaa nopeasti "die motor ry vinnig").
Okahandja
Geografie en ekonomie
Okahandja se bevolking neem vinnig toe. Dit was net meer as 14 000 tydens die 2001-Bevolking- en behuisingsensus, en in 2011 het die inwonertal op 22 639 gestaan. Dis deels weens die hemelhoë eiendomspryse in die hoofstad wat daartoe lei dat mense wat in Windhoek werk, liewer op Okahandja woon en daagliks in- en uitry. Die getal pendelaars het vroeg in 2012 reeds op 600 gestaan.
Fins
Voornaamwoorde
By persoonlike voornaamwoorde word daar nie by die derde persoon tussen manlik en vroulik onderskei nie. Na "hy" sowel as "sy" word as hän verwys. Persoonlike voornaamwoorde verwys slegs na mense. By voorwerpe word van betreklike voornaamwoorde gebruik gemaak.
Vir die beleefdheidsvorm (u) word die tweede persoon meervoud Te gebruik. Die vorm word in Fins redelik min gebruik en nie naastenby soveel as "Sie" in Duits nie. Aan die ander kant is daar verskeie onpersoonlike voornaamwoorde wat gebruik kan word as beleefdheidsvorme. Gespreksgenote in amptelike konteks word dus dikwels bloot op hulle van (sonder meneer of mevrou) en in die derde persoon aangespreek. Direkte aanspreekvorme word ook verkieslik geheel en al vermy deur van onpersoonlike voornaamwoorde gebruik te maak.
Okahandja
Geografie en ekonomie
'n Opelug-kuriomark lok toeriste en die dorp dien as die administratiewe sentrum vir die Hererovolk.
Vervoer
'n Stasie is op die Trans-Namibspoorlyn gebou in 1909, wat gelei het tot verdere groei en ontwikkeling in die gebied.
Fins
Voornaamwoorde
Die vraende voornaamwoorde is kuka (wie) en mikä (wat).
Voornaamwoorde word soos selfstandige naamwoorde gedeklineer. Die persoonlike voornaamwoorde het in die akkusatief 'n eie uitgang -t (minut, sinut ens.).
Besitlike agtervoegsels
In Fins word die besitverhouding nie net deur voornaamwoorde (my, sy, hulle, ens.) aangedui nie maar ook deur verbuigingsagtervoegsels. Benewens die besitlike agtervoegsels kan die genitief van die persoonlike voornaamwoorde besitting aandui. Besitlike agtervoegsels in die derde persoon het altyd 'n verwysingswoord nodig.
1) Hierdie uitgange is onderworpe aan vokaalharmonie, d.w.s. in stede van a kan 'n ä staan.
2) Verdubbeling van die voorafgaande vokaal + n. Hierdie variante kom by die deklinasie voor (voorbeeld Inessief hänen talossaan "in sy/haar huis").
Die besitlike agtervoegsels kom ook voor by agtersetsels wat 'n verwysingswoord in die genitief verlang.
Daarbenewens kan die besitlike agtervoegsels in die bysinekwivalente (die sogenaamde Satzentsprechungen) die onderwerp aandui.