cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ceratopsion rugosum
Ceratopsion rugosum is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Adam en Eva
Adam en Eva was, volgens die Torah, Bybel en Koran, die eerste mense, wat tot en met hul verbanning in die Paradys (die Tuin van Eden) gewoon het. Adam (Hebreeus: ‏אדם, "mens"), die eerste man, is uit stof geskape, waarna Eva (Hebreeus: ‏חוה, chawa), die eerste vrou, uit een van Adam se ribbebene geskape is. Volgens die Koran was Adam ook die eerste van God se profete.
Die Here skep vir Adam uit die stof van die aarde en hy word lewendig wanneer God lewensasem in sy neus blaas. Hy moes die Tuin van Eden bewerk en oppas. Eva is geskep omdat dit nie goed was vir die man om alleen te wees nie.
1566
Die jaar 1566 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 66ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
John Brown
John Brown kan na een van die volgende verwys:
Buitelandse betrekkinge van Eswatini
Eswatini is 'n lid van die Verenigde Nasies, die Statebond van Nasies, die Afrika-unie, die Gemeenskaplike Mark vir Oostelike en Suidelike Afrika en die Suider-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenskap. Tans beskik die Koninkryk van Eswatini oor 11 ambassades en 15 konsulate en ander verteenwoordigers regoor die wêreld, terwyl daar vyf ambassades in Eswatini is, sowel as 14 konsulate en ander verteenwoordigers.
Eswatini en die Statebond van Nasies
Eswatini (destyds bekend as Swaziland) was 'n Britse protektoraat tot 1968, toe dit 'n onafhanklike inheemse monargie binne die Statebond van Nasies geword het, met die destydse opperhoof van Swaziland, Sobhuza II, wat koning van Swaziland geword het.
Vlieër (meetkunde)
'n Vlieër is 'n vierhoek met twee pare aangrensende gelyke sye. Een paar teenoorstaande hoeke is gelyk. Die lang hoeklyn halveer die kort hoeklyn en hul sny loodreg.
Montgomery Clift
Edward Montgomery Clift (17 Oktober 1920 – 23 Julie 1966) was ’n Amerikaanse rolprent- en teaterakteur. In die New York Times se huldeblyk word melding gemaak van sy uitbeelding van "buierige, sensitiewe jong mans".
Hy het dikwels buitestanders en "slagoffer-helde" gespeel; voorbeelde sluit in die aansiensoeker in George Stevens se A Place in the Sun, die angstige Katolieke priester in Alfred Hitchcock se I Confess, die gedoemde soldaat Robert E. Lee Prewitt in Fred Zinnemann se From Here to Eternity, en die geboeliede Joodse soldaat in Edward Dmytryk se The Young Lions.
Rhodes-universiteit
Die ontstaan
Universiteitsopleiding in die Oos-Kaap het begin in die kollege-afdelings van vier skole: St. Andrew's-kollege op Grahamstad, Gill-kollege op Somerset-Oos, die Graaff-Reinet-kollege en Grey-instituut in Port Elizabeth. Teen die vorige eeuwending het net St. Andrew's en Gill studente voorberei op die graadeksamens van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop. Dit het toe duidelik begin word dat net 'n sentrale universiteit 'n bevredigende standaard van universiteitsopleiding sou kon bied.
Montgomery Clift
Ná ’n motorongeluk in 1956, waarin hy geskend is, en die misbruik van alkohol en voorskrifmedisyne het hy wispelturig geword. Hy het egter sy rolprentloopbaan voortgesit met rolle soos die "roekelose, alkoholistiese rodeoryer met ’n moederfiksasie" in John Huston se The Misfits, die titelrol in Huston se Freud: The Secret Passion en die konsentrasiekamp-slagoffer in Stanley Kramer se Judgment at Nuremberg."
Rhodes-universiteit
Die ontstaan
Grahamstad, wat nog altyd ver van die ekonomiese en nywerheidshoofstroom van die provinsie en land geleë was, het na 'n onwaarskynlike keuse vir 'n universiteit gelyk, maar plaaslike inwoners was sterk ten gunste van die idee. Die grootste struikelblok was die gebrek aan die nodige geld. Ook het die Tweede Vryheidsoorlog die beweging amper geheel en al ontspoor.
In Desember 1902 het Josiah Slater, parlementslid vir Albanie en redakteur van die Graham's Town Journal, 'n vergadering belê om openbare belangstelling opnuut aan te vuur. Hy het bo alle verwagting geslaag, maar geesdriftigte beloftes van plaaslike geldelike ondersteuning was ontoereikend. Die pasgestigte komitee het sonder welslae by die Rhodes-trustees aansoek om befondsing gedoen.
Dr. Selmar Schönland, gevierde botanis en kurator van die Albanie-museum, het toe probeer om 'n Rhodes-trustee, dr. Leander Starr Jameson, regstreeks te nader. Jameson, wat kort daarna parlementslid vir Albanie sou word en daarna eerste minister van die Kaapkolonie, het £50 000 belowe sonder om sy medetrustees te raadpleeg. Hulle het aanvanklik geweier, maar, oorreed deur Schönland, het hulle ingewillig om De Beers-voorkeuraandele ter waarde van £50 000 aan die Rhodes Universiteitskollege, wat deur 'n wet van die parlement op 31 Mei 1904 in die lewe gebring is, oor te dra.
Montgomery Clift
Vroeë lewe
Clift is in Omaha, Nebraska gebore. Sy pa, William Brooks Clift, was ’n ondervoorsitter van die Omaha National Trust Company. Sy ma was Ethel Fogg Anderson. Hulle is in 1914 getroud. Clift het ’n tweelingsuster, Roberta (ook bekend as Ethel), en ’n broer, William Brooks Clift jr., gehad.
Die kinders se ma het hulle tuis onderrig en hulle het eers in hul tienerjare ’n gewone skool bygewoon. Die aanpassing was moeilik, veral vir Montgomery, en hy het akademies nie goed gevaar nie. Hy het onderrig in onder meer Frans, Duits en Italiaans gekry.
Loopbaan
Clift het sy akteursloopbaan op 15 op Broadway begin en 10 jaar lank toneelgespeel voordat hy Hollywood toe getrek het. Hy het in 1941 die Pulitzer-prys vir drama gewen vir sy rol in die verhoogstuk There Shall Be No Night
Rhodes-universiteit
Eerste jare
Die vier professore van St. Andrew's het die stigter-professore van Rhodes Universiteitskollege geword en hulle studente voorberei op die eksamens van die Universiteit van die Kaap die Goeie Hoop. Aan die begin van 1905 het die universiteitskollege uit beknopte ruimte op St. Andrew's se perseel na die Drostdy-gebou, wat Rhodes in 1909 van die Britse regering gekoop het, getrek. In daardie jaar het sewe professore, onder meer ook Schönland, hulle by die oorspronklike vier aangesluit.
Montgomery Clift
Loopbaan
Sy eerste filmrol was teenoor John Wayne in die 1948-rolprent Red River, wat in 1946 geskiet en in 1948 uitgereik is. Sy tweede prent was The Search. Hy was ongelukkig met die gehalte van die draaiboek en het die grootste deel daarvan oorgeskryf. Die prent is vir ’n Oscar vir beste draaiboek benoem, maar die oorspronklike skrywers het die krediet gekry. Clift self het ’n benoeming vir beste akteur gekry.
Clift se volgende rol was in The Heiress, wat hy aanvaar het om te keer dat hy dieselfde rolle bly speel. Hy was weer eens ongelukkig met die draaiboek en het nie oor die weg gekom met die meeste ander akteurs nie, onder andere sy medester Olivia de Havilland.
Rhodes-universiteit
Eerste jare
Een van die kenmerkende eienskappe van Rhodes, wat reeds vroeg ontwikkel is, was die tutoriale stelsel, oorgeneem van die model van Cambridge en Oxford. Elke student is aan 'n personeellid toegewys, wat persoonlike belangstelling in sy werk en welstand getoon het. Namate die getalle toegeneem het, het tutors en tutoriale groepe hierdie verantwoordelikheid aanvaar.
Montgomery Clift
Beste jare
Aan die begin van die 1950's was Clift een van die mees gesogte akteurs in Hollywood; sy enigste direkte mededinger was Marlon Brando. Volgens Elizabeth Taylor (soos aangehaal in Patricia Bosworth se biografie oor Clift), "kon Monty die grootste ster in die wêreld gewees het as hy in meer flieks gespeel het". Clift was bekend daarvoor dat hy kieskeurig met rolle was.
Jimmie Dodd
Jimmie Dodd (28 Maart 1910 – 10 November 1964) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Law and Order (1940), Riders of the Rio Grande (1943), Thundering Trails (1943), en Mystery of the River Boat (1944).
Montgomery Clift
Beste jare
Sy karakter in sy volgende prent, A Place in the Sun (1951), is een van sy ikoniese rolle. Die ateljee het twee van die grootste sterre van destyds gebruik (Clift en Taylor) in wat verwag is ’n lokettreffer sou wees vanweë hul status as sekssimbole. Clift is weer vir ’n Oscar vir beste akteur benoem. Hy het baie goed vir sy rol voorberei, onder meer deur ’n nag in ’n tronk deur te bring. Marlon Brando was so geraak deur sy vertoning dat hy vir Clift gestem het om die Oscar te wen, en hy was seker Clift sou wen. Clift het weer vir Brando gestem vir sy rol in A Streetcar Named Desire. A Place in the Sun het groot aandag in die pers gekry en Charlie Chaplin het dit "die beste rolprent oor Amerika" genoem. Clift en Taylor is as die mooiste paartjie in Hollywood beskryf en die belangstelling in die prent is verder aangewakker deur gerugte dat hulle ook in die regte lewe ’n paartjie was.
Clift se volgende rol was in Alfred Hitchcock se I Confess. Hy het weer sy rol so deeglik voorberei dat hy in ’n Katolieke kerk gebly het om priesters te bestudeer. Die prent was ’n mislukking by die loket weens die omstredenheid van Clift se karakter (’n Katolieke priester), wat romaties by ’n vrou betrokke raak.
Clift het waarskynlik die hoogtepunt van sy loopbaan bereik met die klassieke prent van 1953 From Here to Eternity. Hy het besonder hard aan sy rol as Robert E. Lee Prewitt gewerk. Hy het sy karakter se dood so goed uitgebeeld dat van die ander akteurs en werkers gehuil het. Sy medester Burt Lancaster het agterna gesê hy was so bang dat Clift hom sou oorskadu dat hy gebewe het tydens hul eerste toneel saam. Clift het weer eens ’n Oscar-benoeming gekry vir beste akteur. Hy het verloor teen William Holden, wat gewen het vir Stalag 17. Clift was na bewering ongewild onder die grootkoppe in Hollywood oor sy weiering om hom neer te lê by Hollywood-standaarde. Hy het byvoorbeeld geweier om oor sy privaat lewe te praat, het premières en partytjies vermy, was gewoonlik nie beskikbaar vir onderhoude nie en het verkies om nie in Los Angeles te woon nie.
Rhodes-universiteit
Voortgesette groei
Buiten die aanbou van koshuise en akademiese geboue, het die studentetal ook voortdurend toegeneem. In 1982 was daar die eerste keer meer as 3 000 studente en in 1991 reeds 4 196, wat teen 2013 amper verdubbel het tot 7 645, van wie 1 600 eerstejaars was. Die universiteit mik daarna om die persentasie nagraadse studente meer en die persentasie voorgraadse studente minder te maak as die huidige (2013) verdeling van 70/30. Ondanks die groei het Rhodes 'n klein universiteit gebly met die nieamptelike leuse "We've grown great by staying small" wat sy etos goed saamvat. Die meeste studente woon in die meer as 30 koshuise en die klasse is klein genoeg om persoonlike aandag moontlik te maak.
Montgomery Clift
Beste jare
Sy laaste voltooide prent voor sy motorongeluk was Terminal Station (ook bekend as "Indiscretion of an American Wife"). Hy het weer eens lof ontvang vir sy spel, maar die prent is lou ontvang by die publiek weens die dooierige draaiboek.
Clift en Brando, wat ook in Omaha gebore is, het die reputasie van Hollywood-mededingers gehad vanweë beide se vinnige opgang en effens soortgelyke manier van toneelspel. Clift was een van James Dean se helde en Dean het hom soms gebel "net om sy stem te hoor".
Motorongeluk
Op die aand van 12 Mei 1956, terwyl hy aan Raintree County gewerk het, was Clift in ’n ernstige ongeluk toe hy teen ’n telefoonpaal vasgery het ná ’n ete by die huis van Taylor, sy medester in Raintree Country en ’n goeie vriendin, en haar man Michael Wilding in Beverly Hills. Sy kakebeen en neus is gebreek en sy sinus gekraak, en hy het verskeie wonde aan sy gesig gehad wat plastiese snykunde geverg het.
Ná ’n herstelperiode van twee maande het hy na die stel teruggekeer om die rolprent te voltooi. Die ateljee was bekommerd, maar hy het hulle gerusgestel dat dit ’n sukses sal wees, al was dit net omdat mense dit sou kom kyk om te sien hoe sy gesig ná die ongeluk verander het. Weens die pyn het hy alkohol en pynstillers gebruik. Van toe tot met sy dood het sy gesondheid redelik vinnig agteruitgegaan.
Loopbaan ná die ongeluk
Clift het nooit fisiek of geestelik herstel van die ongeluk nie. Sy loopbaan daarna is deur die toneelspelafrigter Robert Lewis beskryf as "die langste selfmoord in Hollywood se geskiedenis" weens Clift se beweerde misbruik van alkohol en pynstillers. Hy het wispelturig begin optree in die openbaar en sy vriende daarme in die verleentheid gestel. Hy het egter nog tien jaar lank toneelgespeel. Sy volgende drie prente was Lonelyhearts (1958), The Young Lions (1958) en Suddenly, Last Summer (1959). In 1960 het hy saam met Lee Remick gespeel in Elia Kazan se Wild River.
Clift het daarna gespeel in John Huston se The Misfits (1961), wat beide Marilyn Monroe en Clark Gable se laaste rolprent was. Monroe, wat ook gesukkel het met emosionele probleme en middelgebruik, het Clift in 1961 in ’n onderhoud beskryf as "die enigste mens wat ek ken wat in ’n slegter toestand as ek is".
Teen die tyd dat Clift aan John Huston se Freud: The Secret Passion (1962) geskiet het, het sy leefwyse sy gesondheid begin aantas. Universal Studios het hom gedagvaar omdat hy voortdurend laat was en dit die prent sy begroting laat oorskry het. Die saak is later buite die hof geskik. Die prent het verskeie pryse gewen vir die draaiboek en regie, maar Clift self het niks gewen nie. In middel 1961, verskeie maande ná die aanvanklike uitreiking van The Misfits, het Clift op die TV-program The Hy Gardner Show verskyn en lank gepraat oor die uitreiking van sy huidige prent asook die ongeluk in 1956 en die gevolge daarvan. Hy het ook gepraat oor sy rolprentloopbaan en sy behandeling deur die pers. Tydens die onderhoud het Gardner genoem dit is die "eerste en laaste verskyning van Montgomery Clift in ’n TV-onderhoudprogram".
Sy laaste Oscar-benoeming was vir beste manlike byspeler vir sy rol in Judgment at Nuremberg (1961), ’n rol van 12 minute. Volgens die regisseur, Stanley Kramer, was Clift in daardie stadium ’n wrak en het hy gesukkel om sy woorde te onthou.
Dood
Op 22 Julie 1966 het Clift die grootste deel van die dag in sy slaapkamer in sy huis in New York deurgebring. Sy laaste woorde was dié aand aan sy inwonende sekretaris, Lorenzo James, toe hy vir hom gesê het hy gaan nog ’n rukkie wakker wees om te lees of televisie te kyk. Halfsewe die volgende oggend wou James hom wakker maak, maar sy kamerdeur was gesluit. James het geen antwoord gekry toe hy klop nie en het met ’n leer opgeklim tot by die kamervenster. Hy het Clift dood aangetref.
In die lykskouing is bevind hy is aan ’n hartaanval dood. Daar word algemeen geglo dat Clift se dwelmmisbruik vir sy gesondheidsprobleme verantwoordelik was. Hy is in Brooklyn in New York begrawe.
Verhoudings
Patricia Bosworth, wat toegang gehad het tot Clift se familie en mede-akteurs, het in haar biografie geskryf: "Monty het verhoudings met mans en vroue gehad. Ná sy ongeluk was hy onder meer aan pynstillers verslaaf en dit het ernstig geword. Sy diepste verhoudings was emosioneel en met ou vriende; hy was onwrikbaar getrou aan vroue soos Elizabeth Taylor, Libby Holman, Nancy Walker en Ann Lincoln".
Elizabeth Taylor het ’n groot rol in sy lewe gespeel. Hy het haar ontmoet toe sy veronderstel was om saam met hom na die première van The Heiress te gaan. Hulle het saam gespeel in A Place in the Sun, Raintree County en Suddenly, Last Summer. Omdat Clift in die middel 60's as werkloos beskou is, het Taylor haar salaris op die spel geplaas sodat hy saam met haar in Reflections in a Golden Eye kon speel. Hy is dood voor die verfilming begin het. Clift en Taylor was goeie vriende tot met sy dood.
Clift het ook ’n verhouding met die bekende choreograaf Jerome Robbins gehad.
Pryse en benoemings
Clift is vereer met ’n ster op die Hollywood Walk of Fame en is vier keer vir ’n Oscar benoem:
Cerbaris
Cerbaris is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Toestand van materie
Die toestand van materie is die toestand waarin 'n stof hom bevind. Die begrip van toestand van materie is nou verwant aan die begrip van die fase van 'n stof. Die tradisioneel bekende toestande van materie is:
Daar word dikwels na plasma as die vierde toestand van materie verwys. In 'n plasma is die deeltjies van 'n stof in 'n mindere of meerdere mate geïoniseerd.
Baie suiwere stowwe kom in die eerste drie toestande voor. By 'n lae temperatuur word normaalweg 'n vastestof gevorm, by 'n hoër temperatuur 'n vloeistof en by nog hoër temperature 'n gas. Ondere vastestof word normaalweg 'n kristallyne vastestof bedoel.
300px|regs Tydens die veranderinge in toestand word die chemiese verbindings in die molekule van die stof nie noodwendig verander nie. Water in vloeistofvorm kan by laer temperature oorgaan tot ys en by hoër temperature na waterdamp oorskakel, wat onder bepaalde omstandighede stoom genoem word. Hierdie drie fases is almal opgebou uit dieselfde H2O molekule.
Die oorgang van die vastestoftoestand na 'n vloeistoftoestand noem 'n mens smelt, dié van vloeistoftoestand na 'n gas word verdamping genoem. Andersom word die oorgang van 'n gas na 'n vloeistof kondensasie genoem en van 'n vloeistof na 'n vastestof stol genoem.
Dit is vir sommige stowwe moontlik om onder bepaalde toestande direk van die gastoestand na die vastestoftoestand oor te slaan. Hierdie oorgang word sublimasie genoem.
By baie hoë druk en temperatuur kan daar nie meer tussen die vloeistof- en die gasfase onderskei word nie. Die druk en temperatuur waarby dit gebeur noem 'n mens die kritiese punt; en 'n stof wat dié punt verbygesteek het, word superkrities genoem.
Twee ander minder bekende toestande van materie is plasma en Bose-Einsteinkondensaat (BEK). Plasma is die fase waar 'n stof so kwaai verhit word (in die orde van duisende grade Celsius) dat dit elektries geleidend word. Die elektrone van die atoom wentel op hierdie stadium nie meer om die atoom se kern nie. Plasma kom in die natuur voor in die kerne van sterre. Wetenskaplikes het reeds daarin geslaag om plasma in die laboratorium te vorm, waar dit onder beheer gehou word deur 'n elektromagnetiese veld.
Lynn Borden
Lynn Borden (24 Maart 1937 – 3 Maart 2015) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Frogs (1972), Walking Tall (1973), Dirty Mary Crazy Larry (1974), en St. Ives (1976).
Godigisel
Godigisel (359 - 406) was koning van die Vandaalse Asdingen. Hy het veral bekend geword as die vader van Geiserik, wat 'n koninkryk gevestig het in Noord-Afrika.
Nederduits
Die term Nederduits (Duits: Niederdeutsch; Nederduits: Nedderdüütsch of Plattdüütsch), wat in die omgangstaal dikwels ook Platduits (Duits: Plattdeutsch) genoem word, verwys na die dialekte van Noord-Duitsland en Nedersaksiese dialekte in Nederland wat nie die Hoogduitse klankverskuiwing ondergaan het nie en vandag deur sowat 5 miljoen sprekers gepraat word.
Die Nederfrankiese en Nedersaksiese dialekte in Nederland is tot in die 1980's eweneens by die Nederduitse taalgebied gereken; in die moderne taalkunde word Nederfrankies deur die meeste navorsers intussen as 'n aparte taal- en dialekgroep beskou en vanweë die selfstandige taaltradisie van Nederlands nie meer by Nederduits gereken nie. Die dialekte van Noordoos-Nederland word dus as Nederlandse dialekte geklassifiseer, veral met die oog op die groot invloed wat Algemeen Beschaafd Nederlands (ABN) as Nederlandse standaardtaal op hulle uitoefen (net soos Standaardhoogduits op Nederduits).
Die Nederduitse dialekte maak saam met die ander Duitse dialekte en die dialekte van Nederlands deel uit van die kontinuüm van kontinentale Wes-Germaanse dialekte. Nederduits toon daarnaas 'n aantal ooreenkomste met Engels (soos die uitspraak van water) en Fries.
Nozomi Hiroyama
Nozomi Hiroyama (gebore 6 Mei 1977) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Nederduits
Mennoniete-gemeenskappe in Noord- en Suid-Amerika praat nog steeds Nederduitse dialekte wat as Plautdietsch bekend staan.
Die term "Nederduits" het eers vanaf die vroeë moderne tydperk gebruiklik geword; tydens die Middeleeue is daar na Nederduits steeds as "Saksies" verwys. Vroeër is die term Nederduits dikwels ook in Nederland gebruik om na die Nederlandse taal te verwys (in teenstelling met Hoogduits, die huidige Duitse standaardtaal). Ook historiese Afrikaanse benamings soos Nederduitse Gereformeerde Kerk dateer uit hierdie tydperk en Nederduits is hier net 'n sinoniem vir "Nederlands".
Oudnederduits of Oudsaksies
Oudnederduits of Oudsaksies is die oudste taalvorm van Nederduits en die taal van die Germaanse stam van die Sakse, wat in taalhistoriese opsig verdeel word in
Die oorgang na Middelnederduits begin in die tydperk ná 1200. Die eerste verwysing na die Sakse dateer uit die jaar 150 toe Ptolemaios van Alexandrië sy bekende werk oor die destyds bekende wêreld geskryf het. Volgens hom was die westelike Holstein en drie eilande in die weste van die Elbemonding deur Sakse (Latyns: Saxones) bewoon. Daar is geen bronne wat die Sakse se uitbreiding oor die Elbegrens beskryf nie, en ons weet ook nie hoe die Sakse na hul eie taal verwys het nie. Antieke bronne gebruik net die Latynse term lingua saxonica. Die stam se naam is volgens Widukind (9de eeu) afgelei van die eensnedige swaard wat hulle gebruik het, die sax.
Middelnederduits
Aangesien die Hoogduitse gebiede slegs in die tydperk van die Staufer-dinastie omtrent 1200 oor 'n gemeenskaplike standaardtaal beskik het, het die agteruitgang van die Staufers in die loop van die 13de eeu weer tot 'n herlewing van streektale gelei. In Noord-Duitsland het in hierdie periode, ondanks die Hoogduits-ingesteldheid van talle adellike hoofse digters, 'n Nederduitse standaardskryftaal met 'n aantal streeksvariante ontwikkel wat met die regswetenskaplike werke van Eike von Repgow (omtrent 1230) 'n vroeë hoogtepunt bereik het. Sy "Saksespieël" en sy "Saksiese Wêreldkroniek" het 'n beduidende invloed op die destydse Nederduits uitgeoefen.
Die Middelnederduitse taal is veral danksy die politieke en ekonomiese magsuitbreiding van die Hanse, 'n bond van Noord-Duitse stede wat in die 14de en 15de eeu die handel in Noord-Europa oorheers het, as die verkeerstaal van die Noord- en Oosseegebied gevestig. Middelnederduits het sodoende selfs 'n groter rol gespeel as Middelhoogduits, soos byvoorbeeld uit die groot aantal Nederduitse leenwoorde in die Skandinawiese tale blyk.
Middelnederduits was veral 'n handelstaal wat op die basis van die dialek van die hawestad Lübeck en sy Oosfaliese omgewing gevorm het, maar geleidelik as gevolg van die Hanse se handelsbetrekkinge ook Wesfaliese en Nederlandse trekke getoon het. Die verkeers- en regsbetrekkinge tussen die Hansestede was sterk genoeg om 'n wedersydse beïnvloeding en uiteindelik standaardisering van alle Middelnederduitse variante te verseker, sodat Middelnederduits tot die ekonomiese verkeerstaal in die Europese gebiede tussen die Nederlandse grens en die Baltiese lande ontwikkel het.
Die agteruitgang van Nederduits
In die 15de eeu is Nederduits as 'n spreektaal in toenemende mate verdring deur Oosmiddelduitse dialekte wat in noordelike rigting tot by Maagdenburg en Berlyn begin uitbrei het. Veral die opperklas in die stede het die voortou geneem by die omskakeling na Hoogduits: Volgens historiese oorlewerings het welvarende burgers in Halle omtrent 1470 al Hoogduits as hulle huistaal gepraat, terwyl Nederduits nog steeds die omgangstaal van die laer stande was. Tot by die 19de eeu was Hoog- en Nederduits mededingers in 'n soort taalstryd wat uiteindelik met die neerlaag van Nederduits geëindig het - die taal het slegs op die platteland nog 'n funksie as omgangstaal vervul en is derhalwe ook "Platduits" genoem.
In die loop van die 16de eeu het Hoogduits grotendeels die skryftaal van burgerlike kantore en stedelike owerhede geword, en omtrent 1700 is daar by die meeste drukkerye geen noemenswaardige werke en dokumente in Nederduits meer vervaardig nie. Selfs die kerkhervormer Martin Luther het moeite gedoen om Nederduits as die algemene standaardtaal van Noord-Duitsland te bewaar. Onder die leiding van Johannes Bugenhagen, 'n boorling van Pommere, is in Wittenberg 'n Nederduitse Bybel uitgegee. Die meeste Nederduitse Bybeluitgawes is egter vanaf Hoogduitse tekste vertaal, en geeneen van hulle het die indrukwekkende gehalte van Luther se Nieuhoogduitse Bybelvertaling bereik nie. In 1621 het die laaste Nederduitse Bybeluitgawe in Goslar verskyn.
Die agteruitgang van Nederduits was onder meer te wyte aan
Taalsosiologie
In die historiese Nederduitse taalgebied het Hoogduits al vroeg 'n belangrike rol as die taal van die stedelike en goed opgeleide bevolking begin speel. Dit was ook die medium van die onderwys en moes vanweë die groot verskil tussen Neder- en Hoogduits deur die meeste leerders aanvanklik soos 'n vreemde taal aangeleer word.
Vandag word Nederduits veral nog as 'n plattelandse omgangs- en huistaal gebesig, maar vervul tans geen openbare funksies meer nie.
Berryiet
Berryiet is 'n mineraal met die formule Pb3(Ag,Cu)5Bi7S16. Dit kom voor as grys tot blougrys monokliniese prismas. Dit is ondeursigtig en het 'n metaalglans. Dit het 'n Mohs-hardheid van 3,5 en 'n relatiewe digtheid van 6.7. Dit is die eerste keer in 1965 geïdentifiseer deur die gebruik van X-straaldiffraksie deur die mineraloog Leonard Gascoigne Berry (1914–1982). Dit word in die Park- en San Juan provinsies in Colorado gevind. Dit kom voor in sulfieddraende kwartsare in Colorado en met siderietryke krioliet in Ivigtut, Groenland.
It's Garry Shandling's Show
It's Garry Shandling's Show is 'n Amerikaanse televisiereeks.
Amy Poehler
Amy Poehler (gebore 16 September 1971) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Baby Mama (2008) en Inside Out (2015), en in die televisiereekse Saturday Night Live (1975) en Parks and Recreation (2009).
Heerewaarden
Jacobus Groenendaal, eerste Staatspresident van die Oranje-Vrystaat, is in Heerewaarden gebore.
David Suchet
David Suchet (gebore 2 Mei 1946) is 'n Engelse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Executive Decision (1996), A Perfect Murder (1998), en The Bank Job (2008), en in die televisiereeks Poirot (1989).
Raayen
Raayen is ’n nedersetting in die munisipaliteit Overbetuwe in die provinsie Gelderland in Nederland.
Lester Vail
Lester Vail (29 Junie 1899 – 28 November 1959) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Dance, Fools, Dance (1931), It's a Wise Child (1931), en Beau Ideal (1931), en in die televisiereeks The Aldrich Family (1949).
Recht Malanprys
Die Recht Malanprys is ’n prys wat jaarliks toegeken word vir die beste niefiksieboek met ’n Suid-Afrikaanse tema in Afrikaans of Engels. Dit is vir die eerste keer in 1978 aan Anna Böeseken toegeken vir haar boek Slaves and Free Blacks at the Cape, 1658–1700.
The Larry Sanders Show
The Larry Sanders Show is 'n Amerikaanse televisiereeks.
James Brown
James Brown (3 Mei 1933 – 25 Desember 2006) was 'n Amerikaanse musikant, sanger en liedjieskrywer. Hy word as een van die beste soul-sangers nóg beskou en was bekend vir sy opwindende verhoogoptredes. Sy liedjies sluit in Papas Got a Brand New Bag (1965) en Sex Machine (1970). Hy was as The Godfather of Soul bekend.
Lewensloop
James Joseph Brown jr. is op 3 Mei 1933 in Barnwell, Suid-Carolina gebore, maar het in Augusta in Georgia grootgeword. Hy is talle kere deur die polisie in hegtenis geneem. Toe hy 16 jaar oud was, is hy aan gewapende roof skuldig bevind, waarvoor hy drie jaar in 'n jeugsentrum aanhou is. Sy ander oortredings sluit aanranding in.
Vier van Brown se albums is in die Rolling Stone-tydskrif se 2003-lys van die 500 beste albums van alle tye gelys. Brown se bekendste liedjie is Get Up (I Feel Like Being a) Sex Machine.
1568
Die jaar 1568 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 68ste jaar van die 16de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Denise Poirier
Denise Poirier is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Princess Mononoke (1997) en Twilight of the Dark Master (1997), en in die televisiereekse Æon Flux (1991) en Spawn (1997).
Jack Dodson
Jack Dodson (16 Mei 1931 – 16 September 1994) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent The Getaway (1972) en in die televisiereekse Mork & Mindy (1978), American Playhouse (1981), en It's Garry Shandling's Show. (1986).
James Brown
Lewensloop
Brown is op 25 Desember 2006 aan longontsteking en hartsiektes in Atlanta oorlede. 'n Openbare gedenkdiens is in die Apollo-teater vir hom gehou. Ikone soos Michael Jackson, Stevie Wonder en Prince het sy begrafnis bygewoon.
Joseph Allison
Joseph Allison (gebore in die Kaapkolonie) was 'n Suid-Afrikaanse politikus. In 1851 was hy klerk vir die Britse Resident en die Wetgewende Raad van die Oranjerivier-soewereiniteit. Nadat die gebied onafhanklikheid verkry het as die Oranje-Vrystaat het Allison 'n lid van die Volksraad geword asook Staatsekretaris (1862-1863) en Tesourier-generaal van die Oranje-Vrystaat. In 1863 was hy vir 'n kort rukkie waarnemende Staatspresident van die Oranje-Vrystaat nadat Staatspresident Pretorius na die Transvaal gegaan het. Allison het 'n sterk simpatie met die Britte gehad.
2014 Maleisiese Grand Prix
Die 2014 Formule Een Maleisiese Grand Prix is op 30 Maart 2014 in Sepang, Maleisië, gehou. Dit was die tweede wedren van die kampioenskapseisoen.
Lewis Hamilton van Mercedes het sy eerste "Grand Slam" in hierdie Grand Prix behaal. Dit is vir die voorste wegspringplek, vinnigste rondtetyd, leier van al die rondtes en uiteindelike wenner.
Michelle Borth
Michelle Borth (gebore 19 Augustus 1978) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente A Good Old Fashioned Orgy (2011), Teenage Cocktail (2016), en Shazam! (2019), en in die televisiereeks Hawaii Five-0 (2010).
Paul Valentine
Paul Valentine (23 Maart 1929 – 27 Januarie 2006) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Out of the Past (1947), House of Strangers (1949), Love Happy (1949), en Against All Odds (1984).
Gaius Sallustius Crispus
Gaius Sallustius Crispus ca. 86 v.C. Amiternum - 35 v.C. was 'n Romeinse politikus, generaal en skrywer.
Sallustius word in 52 v.C.volkstribuun en het waarskynlik P. Clodius Pulcher ondersteun wat deur T. Annius Milo, die Optimates se man, in 52 v.C. op die Via Appia vermoor is. In 50 v.C. word Sallustius self deur die Optimates uit die senaat verwyder. Hy kry in 49 v.C. onder Julius Caesar die bevel oor 'n legioen. In 47 v.C. is hy praetor en probeer hy 'n opstand in Caesar se legioen te bedwing. Hy neem ook deel in Caesar se Africa-veldtogte, maar beëindig toe sy militêre loopbaan. Caesar maak hom die eerste goewerneur van die nuwe provinsie Africa Nova, die oostelike deel van Numidië. Hy het homself daar glo baie ryk gemaak en later het Caesar hom moet beskerm teen klagte oor dié gebeure. Hy het in Rome grond gekoop vir 'n landhuis in die beroemde Horti Sallustiani, 'n park wat later die keiser se eiendom sou word. Ná Caesar se dood in 44 v.C. trek hy hom terug uit die politiek en word skrywer.
Hy is veral bekend as skrywer van boeke wat as bronne vir die geskiedkunde belangrik is: die Bellum Iugurthinum, die De Coniuratione Catilinae en die Historiae. In sy Historiae beskryf hy die gebeure in Rome van 78 tot 67 v.C.. Ongelukkig het daar net dele daarvan oorgebly. Die Bellum Iugurthinum gaan oor die oorlog met Jugurtha en die De Coniuratione Catilinae oor die sameswering van Catilina.
Tacitus en Quintilianus het later sy werk gebruik en gewaardeer, maar Livius het dit ook bekritiseer.
Aaron Swartz (akteur)
Aaron Swartz is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Entrapment (1999) en Formula 51 (2001), en in die televisiereeks Too Much Sun (2000).
Cerbaris alborani
Cerbaris alborani is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cerbaris en tot die familie Bubaridae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1994 deur Boury-Esnault, Pansini & Uriz.
Hiroaki Morishima
Hiroaki Morishima (gebore 30 April 1972) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Cerbaris curvisclera
Cerbaris curvisclera is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cerbaris en tot die familie Bubaridae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1958 deur Lévi & Vacelet.
Groenlands
Groenlands (kalaallisut, [kaˈlaːɬːisut]) is 'n Eskimo-Aleoetiese taal en sedert 2009 die amptelike taal van Groenland, 'n land binne die Koninkryk van Denemarke. Die tekste van Groenland se nasionale leuse en volkslied, Nunarput utoqqarsuanngoravit en Nuna asiilasooq onderskeidelik, is in Groenlands. Groenlands is nouverwant aan die Inuïtiese tale, maar word anders as hulle sedert die Deense kolonisasie in die 1700's met die Latynse alfabet geskryf.
[[Lêer:Dialects of Greenland.png|duimnael|links|Verspreiding van Groenlandse dialekte:
]] Groenlands het sowat 57 000 moedertaalsprekers en is die taal van Groenland se inheemse Inuïete. Dit is verreweg die belangrikste van die Inuïtiese tale en die enigste wat amptelike status geniet. Groenlands bevat drie dialekte (volgens moedertaalsprekers): Kalaallisut (Wes-Groenlands, sowat 44 000), Tunumiisut (Oos-Groenlands, sowat 3 000) en Inuktun of Avanersuaq (Noord-Groenlands, sowat 800). Naas Groenland word Groenlands nog deur emigrante in Denemarke gepraat, waar dit 'n erkende minderheidstaal is.
Bekende Afrikaanse leenwoorde uit Groenlands sluit anorak (aannoraq, afgelei van anori vir "wind") en kajak (qajaq) in. Groenlands is nes soos Afrikaans en Duits bekend vir die skepping van lang woorde. Nuwe woorde word gewoonlik uit Groenlandse wortels saamgevoeg, maar veral in die moderne taalgebruik word hulle uit Deens of Engels ontleen.
George Dolenz
George Dolenz (5 Januarie 1908 – 8 Februarie 1963) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Royal Mounted Rides Again (1945), My Cousin Rachel (1952), Scared Stiff (1953), en Sign of the Pagan (1954).
1569
Die jaar 1569 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 69ste jaar van die 16de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Abraham
Abraham (Hebreeus: ‏אַבְרָהָם, Awraham; Arabies: إبرَاهِيم, Ibrahim) is 'n man wat in die Tanag van die Jode, in die Bybel van die Christene en in die Koran van die Moslems voorkom. In al die boeke word hy as die stamvader van die volk Israel, Arabiere en Christene gesien. Daarom word die Jodedom, die Christendom en die Islam ook Abrahamitiese gelowe genoem.
Abraham en sy vrou Sara was die ouers van Isak. Hy het ook 'n seun genaamd Ismael by Hagar, Sara se slawin, gehad, asook ander kinders by Ketura, met wie hy na Sara se dood getroud was. Hy is ook die oupa van Jakob en Esau.
Abraham het sy kinderjare in die stad Ur van die Galdeërs deurgebring.
Nsutiet
Die mineraal nsutiet is 'n mangaanoksied met 'n chemiese formule: (Mn4+1−xMn2+xO2-2x(OH)2x waar x = 0.06-0.07). Dit word in die meeste groot mangaanafsettings aangetref en is die eerste keer in Nsuta, Ghana, ontdek. Sedertdien is dit wêreldwyd gevind. Nsutiet is 'n dowwe mineraal met 'n hardheid van 6,5-8,5 en 'n gemiddelde relatiewe digtheid van 4,45. Nustiet word gebruik as 'n katode in sink-koolstof batterye, maar sintetiese mangaanoksied is geleidelik besig om dit te vervang.
Laurence Tolhurst
Laurence "Lol" Tolhurst (gebore Laurence Andrew Tolhurst, 3 Frebruarie 1959 in Horley, Surrey, Engeland) is een van die stigters en gewese trom- en sintetiese klavier-spelers vir die Britse gotiese rock-musiekgroep The Cure.
Radio Kootwijk
Radio Kootwijk is ’n nedersetting in die munisipaliteit Apeldoorn in die provinsie Gelderland in Nederland.
Dit is geleë in 'n heide- en woudryke gebied in die Veluwe-streek, oos van die sandheuwels van die Kootwijkerzand en die dorpie Kootwijk. Radio Kootwijk het 'n gekombineerde statistiese lys met Hoog Soeren, die gehuggie bestaan uit ongeveer 37 huise. Die dorpie is bekend vir sy ikoniese radiosender.
Radiosender
Die huisvesting van Radio Kootwijk het ontstaan as gevolg van die bou van 'n kortgolfradiosender met dieselfde naam, wat in 1918 begin het. Die sender het in die 20ste eeu 'n belangrike rol gespeel as 'n kommunikasiefasiliteit tussen Nederland en sy destydse kolonie Nederlands Oos-Indië. In 1923 het Nederlandse PTT trans-oseaniese telegrafie begin met behulp van 'n langgolfsender ('n 400 kW hoëfrekwensie alternator) van die Duitse Telefunken-maatskappy onder die roepsein PCG, op 24 kHz en 48 kHz. Teen 1925 is die langgolfsender verander deur 'n kortgolfbuisgebaseerde elektroniese sender wat 'n baie beter werkverrigting gehad het as gevolg van die beter voortplanting van kortgolwe. Met hierdie nuwe tegnologie is in 1928 'n radio-telefoniese verbinding tot stand gebring. Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog het die Duitse besettingsmagte die sender opgeblaas. Daarna is van die radiotorings herbou.
Cerbaris curvispiculifer
Die spons behoort tot die genus Cerbaris en tot die familie Bubaridae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1880 deur Carter.
Slagtand
'n Slagtand is 'n lang, gepunte tand. By soogdiere word slagtande gebruik om vas te byt en vleis te skeur. By slange word dit as gif-inspuitingstand benut. Spinnekoppe het ook (gif)slagtande, wat deel van die kloukake uitmaak. Fantasiegedrogte, soos drake en vampiere, beskik ook oor slagtande. Dit word gewoonlik ingespan om prooi vas te hou en vinnig te dood, soos wat by die groot katte waargeneem kan word.
Slagtande kom die meeste by roofdiere of alleseters voor, maar kan ook by sommige planteters, soos vrugtevlermuise, opgemerk word. By allesetende diere, soos bere, kom slagtande goed te pas wanneer daar op vis en ander prooi jag gemaak word, maar word nie benodig wanneer vrugte genuttig word nie. Ook ape het slagtande, wat in gevegte en afskrikdreigemente aangewend word. Slagtande maak egter nie deel van die menslike gebit uit nie.
Smaragtablet
Die smaragtablet van Hermes Trismegistus was een van die mees invloedryke dokumente in Alchemie. Volgens oorlewing is die werk toegedig aan Apollonios van Tyana 'n Griekse filosoof van die 1ste eeu n.C. Die oudste weergawe is in Arabies en dateer uit die 6de eeu n.C. wat deur 'n Christelike priester van Nablus vertaal is. Die dokument kom uit 'n boek "Kitâb sirr al-halîqa" (Die geheime boek van die skepping) deur Balinus. Balinus was die Arabiese naam vir Appolonius. Volgens die boek eien Appolonius nie self die outeurskap van die dokument nie. Hy beweer dat hy dit gevind het in die grafkelder van Hermes, in die hande van 'n ou man wat op 'n troon gesit het.
Die invloed van die dokument was hoofsaaklik te danke aan die gerug dat die dokument die somtotaal is van alle kennis.
Die smaragtablet bevat die volgende woorde:
Dit is waar sonder enige twyfel, seker en ongetwyfeld waar. Dit wat bo is, is soos dit wat onder is en dit wat onder is, is soos dit wat bo is ten einde die wonderwerke van eenheid te laat plaasvind.
Die son is die vader en die maan is moeder
Die wind het eenheid gedra in sy baarmoeder en eenheid is verpleeg deur die aarde
Eenheid is die vader van alles wat wonderbaarlik is in die wêreld.
Eenheid se mag is volledig as dit na die aarde gedraai word.
Wat aards is moet geskei word van dit wat vurig is, die fyn van die growwe, deur groot skerpsinnigheid.
Eenheid styg saggies van die Aarde af op na die Hemel, en daal weer terug na die aarde en die kragte van bo en van onder word saamgesnoer.
Hierdeur sal jy die glorie van die hele wêreld besit met helderheid en van daardie oomblik af sal alle duisternis van jou af wegvlug.
Hierdie eenheid is die krag van alle kragte, want dit oorkom elke subtiele ding en dring elke soliede ding binne.
Op die wyse is die wêreld geskep.
Hieruit vloei uitnemende aanpassings voort, waarvan die middele hier is.
Om hierdie rede is ek Hermes Trismegistus genoem, want ek hou die drie dele van die wysheid van die hele wêreld vas.
Wat ek te sê het oor die wysheid van die werking van die Son, is voltooi.
Akinori Nishizawa
Akinori Nishizawa (gebore 18 Junie 1976) is 'n voormalige Japannese sokkerspeler. Hy het vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Isolezwe
Isolezwe is 'n Zoeloe-koerant wat deur Independent News & Media besit word, en is die grootste dagblad in KwaZulu-Natal. Dit word daagliks in Durban, Suid-Afrika, in die poniekoerant-formaat gepubliseer.
Kiki Ntuli, die koerant se vorige redakteur, beskryf hul teikenmark as "die moderniserende Zoeloe...iemand wat dalk teruggaan huis toe na die landelike gebiede om 'n koei vir die voorvaders te slag, maar net so gemaklik is om sy gesin uit te neem vir aandete en 'n fliek in 'n winkelsentrum".
In Junie 2004 het Isolezwe hul aanlyn-uitgawe bekendgestel; hul mede Independent News & Media-publikasies het die webbladsy as die eerste Zoeloetalige nuuswebwerf beskryf.
Geskiedenis
In die vyf jaar ná sy stigting het dit baie beter gevaar as Independent se Engelstalige Suid-Afrikaanse dagblaaie, en het gegroei van 'n sirkulasie van minder as 30 000 tot meer as 95 000, volgens die syfers van die Sirkulasie-ouditburo. Baie van hul sirkulasie bestaan uit enkelkopieverkope eerder as intekening. Dit het sy sterk vertoning in die eerste kwartaal van 2010 voortgesit, met 'n 34%-toename in sirkulasie tot 104 481, vergeleke met 'n 2,3%-daling in verkope in die hele bedryf. Die sirkulasie vir hul Sondag-uitgawe, Isolezwe ngeSonto, het ook 71 219 bereik. Koerantkenners het verskil oor die redes vir die groei; hoofredakteur Mbathi het verhale en plaaslike nuus van menslike belang gekrediteer, terwyl besturende direkteur Brian Porter redaksionele inhoud en sport as "noodsaaklike bestanddele" genoem het.
Samantha Boscarino
Samantha Boscarino (gebore 26 Desember 1994) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Zoe Gone (2014) en in die televisiereekse NCIS (2003) en Parenthood (2010).
Gottfried Franz
duimnael|regs|200px|Gottfried Franz
Gottfried Heinrich Franz (30 September 1896 – 7 Desember 1956) was ’n Afrikaanse skrywer van romans oor die inheemse inwoners van Suid-Afrika, veral die Basotho, waarin hy aspekte van hierdie stam se kultuur, lewenswyse en mitologie belig. Hy is ’n wenner van die W.A. Hofmeyr-prys vir sy skryfwerk. Benewens Afrikaans skryf hy ook handboeke, prosa en dramas in Noord-Sotho.
Armeense dram
Die dram (Armeens: Դրամ) is seder 27 November 1993 die geldeenheid van Armenië, toe dit die Russiese roebel vervang het. Dit word opgedeel in 100 loema (լումա). Die amptelike ISO-kode is AMD en die valutateken is ֏.
Cerbaris implicatus
Cerbaris implicatus is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Gottfried Franz
Lewe en werk
Op sesjarige leeftyd begin Gottfried sy skoolonderrig in ’n Duitse sendingskool op Mphome, waarna hy na ’n plaasskool op Kalkbank gaan, waar die onderrig in Engels is. Sy volgende skool is Elsburg, naby Germiston, en hy voltooi sy laerskoolonderwys op Pietersburg. Hier kry hy ’n beurs vir hoërskoolonderwys en matrikuleer dan aan Pretoria Boys High. Deur middel van beurse gaan hy na die Transvaalse Universiteitskollege in Pretoria, waar hy ’n B.A.-graad verwerf met Engels, Nederlands, Grieks, Latyn, Sielkunde en Logika as vakke. Hy verwerf ook ’n Onderwysdiploma. Sy gehele opleiding ondergaan hy in medium Engels, met Nederlands wat hy as tweede taal moet aanleer omdat Afrikaans op daardie stadium nog nie ’n erkende taal is nie. Daarna is hy sewe jaar lank as onderwyser verbonde aan die Hoërskool Pietersburg, waar hy veral Duits doseer. Hy is ook baie betrokke by die afrigting van sport soos rugby, hokkie en krieket. In Mei 1926 word hy inspekteur van Bantoe-onderwys in die Oranje-Vrystaat, waarna hy in 1930 in dieselfde hoedanigheid na Transvaal verhuis. Hier is hy van 1947 tot met sy aftrede in 1956 hoofinspekteur. Op 7 Desember 1956 is hy in Pretoria oorlede.
Cerbaris implicatus
Die spons behoort tot die genus Cerbaris en tot die familie Bubaridae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1983 deur Pulitzer-Finali.
Gottfried Franz
Skryfwerk
In sy werk ontgin hy meestal die lewe van die inheemse volke, spesifiek die Basotho, waaruit sy besondere kennis van hierdie bevolkingsgroep se lewenswyse, mitologie en denkpatroon spreek. Sy perspektief is egter die nie-problematiese voogdyskapverhouding wat tussen wit en swart in plattelandse verband heers, weergegee deur die oë van die swart man. Hy lewer verskeie kortverhale waarin hy aspekte van hierdie tema uitlig. Sy eerste werk is in Engels en hy skryf etlike sketse en verhale wat aanvanklik hoofsaaklik in The South African Nation verskyn. Hierdie verhale word later gebundel in “Makinta tales” en munt uit in die simpatieke wyse waarop dit die swart mens se lewenswyse uitbeeld. “Tau, the chieftain’s son” is die lewenskets van ’n Mosotho-seun.