cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Melanesië
[[Lêer:Mapa Melanesia.png|duimnael|Lande en gebiede van Melanesië:
]]
Melanesië (afgelei van Grieks: μέλας mélas vir "swart" en νῆσος nêsos vir "eiland", letterlik: "eilande van swartes" of "eilande van swart mense") is 'n eilandgroep in die Stille Oseaan in die gebied Oseanië en lê in die suidooste van die Filippyne, in die ooste van Indonesië, in die noordooste van Australië en in die noorde van Nieu-Seeland. Melanesië beslaan 'n oppervlakte van 940 000 km² en het 'n bevolking van sowat tien miljoen. Melanesië, Mikronesië en Polinesië vorm saam Oseanië.
Die streek sluit die vyf onafhanklike lande Fidji, Vanuatu, Salomonseilande, Papoea-Nieu-Guinee en Oos-Timor, maar ook die Franse oorsese gebied Nieu-Kaledonië en dele van Indonesië – veral die westelike Nieu-Guinee, Oos-Nusa Tenggara en Maluku in. Die grootste deel van die streek lê in die Suidelike Halfrond, terwyl Noord-Maluku en baie kleiner eilande van Wes-Nieu-Guinee in die Noordelike Halfrond is. Die grootste eilande is Nieu-Guinee, Fidji se twee hoofeilande Viti Levu en Vanua Levu, Nieu-Kaledonië se Grande Terre, asook Bougainville, Nieu-Brittanje en Nieu-Ierland wat almal tot Papoea-Nieu-Guinee behoort.
Die term Melanesië (in Frans: Mélanésie) is in 1832 vir die eerste keer deur Jules Dumont d'Urville gebruik om in etniese en geografiese opsig na 'n eilandgroep te verwys wie se inwoners, volgens hom, van dié van Mikronesië en Polinesië verskil. Die onderskeiding is later as foutief bewys, aangesien al drie gebiede deur inheemse Austronesiese volke bewoon word wat Austronesiese tale besig.
Renieriet
Renieriet (Cu,Zn)11(Ge,As)2Fe4S16 is 'n seldsame koper-sink-germaniumdraende sulfiedmineraal. Dit kom onder andere in die Kipushi-myn, D.R.Kongo en in Namibië voor. Renieriet is vernoem na Armand Renier (26 Junie 1876 – 9 Oktober 1951), 'n Belgiese geoloog en direkteur van die Belgiese Geologiese Opname.
Romaine Fielding
Romaine Fielding (22 Mei 1867 – 15 Desember 1927) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rol in die rolprent The Golden God (1914).
Tobolsk-kremlin
Die Tobolsk-kremlin (Russies: Тобольский кремль) in Tobolsk, Rusland, is die enigste kremlin van stene in Siberië.
Tobolsk is in 1587 gestig en in 1683 tot 1686 is die Sint Sofia-katedraal van die Mariahemelvaart op ’n heuwel gebou. In die vroeë 18de eeu is die steenmure en die torings van die kremlin gebou, asook ander geboue wat nie behoue gebly het nie. Daarna is verskeie kerke en ander geboue opgerig. Om die erosie van die heuwel te voorkom is die Tobolrivier na die suide herlei.
In 1939 is die Tobolsk-kremlin tot ’n historiese argitektuurmonument verklaar wat deur die staat beskerm word. In 1952 is ’n plan opgestel om die kremlin te restoureer nadat dit begin verval het. Werk het in die vroeë 1970's begin.
Protagoras
Protagoras (Grieks: Πρωταγόρας) (ca. 490 v.C. – 420 v.C.) was 'n pre-sokratiese Griekse filosoof en word onder die sofiste getel deur Plato. In sy dialoog Protagoras, skryf Plato aan hom die opstelling van die rol van die professionele sofis toe, oftewel die leraar insake deugsaamheid. Daar word verder geglo dat hy vir 'n opsienbare omstredenheid van antieke tye gesorg het, danksy sy stelling dat die mens die maatstaf sou wees vir alle dinge. Hierdie idee was baie rewolusionêr in sy tyd en strydig met ander filosofiese leringe waarvolgens die heelal op iets objektief, en buite die menslike invloedsfeer, sou berus.
Agtergrond
Protagoras is in Abdera, Thrakië gebore, in antieke Griekeland. Volgens Aulus Gellius, het hy oorspronklik sy brood verdien as portier, maar is eendag deur die filosoof Demokritos opgemerk terwyl hy 'n vrag houtstukkies karwei het wat met 'n kort tou vasgebind was. Dit het Demokritos opgeval dat Protagoras die vrag self met sulke perfekte geometriese presisie saamgebind het, dat dit vir hom aanduidend van wiskundige meesterskap was. Hy het hom onmiddellik in sy huishouding opgeneem en filosofie geleer.
In Plato se Protagoras, meld Protagoras in die teenwoordigheid van Sokrates, Prodikos en Hippias, dat hy oud genoeg is om enige van die ander se vader te wees, wat 'n datum van nie later as 490 v.C. suggereer. In die Meno (afdeling 91e) word gesê dat hy op 'n ouderdom van sowat 70 jaar oorlede is, ná 40 jaar as praktiserende sofis. Sy afsterwe kan hierdeur op omstreeks 420 v.C. afgestem word." Hy was goedbekend in Athene en het 'n vriend van Perikles geword.
Plutarchus vermeld 'n anekdote waarin die twee 'n volle dag deurgebring het in bespreking van 'n interessante punt van regsaanspreeklikheid, wat waarskynlik 'n meer filosofiese vraagstuk van oorsaaklikheid omvat het. "In 'n atletiekwedstryd is 'n man per ongeluk deur die werp van 'n lans getref en gedood. Was sy dood toeskryfbaar aan die lans self, aan die man wat dit gewerp het, of aan die owerhede wat vir die spele se reëlings verantwoordelik was?"
Filosofie
Protagoras was ook beroemd as 'n onderwyser wat onderwerpe rakende deugsaamheid en die politieke lewe onder die loep geneem het. Hy was veral betrokke by die vraagstuk of deugsaamheid aanleerbaar was, 'n alledaagse kwessie van die 5de eeuse Griekeland (en aan moderne lesers bekend danksy Plato se dialoog). Eerder as opvoeders wat algemene, praktiese opleiding in retoriek of publieke voordrag verskaf het, het Protagoras gepoog om 'n redelike begrip te formuleer, op 'n baie algemene vlak, van 'n wye verskeidenheid menslike fenomene (byvoorbeeld taal en onderwys). Hy blyk ook 'n belangstelling te gehad het in die korrekte gebruik van woorde ('n onderwerp wat sterker met sy medesofis Prodikos geassosieer word).
Sy mees beroemde gesegde is: "Die mens is die maatstaf van alle dinge: van dinge wat is, dat hulle is, en van dinge wat nie is nie, dat hulle nie is nie". Soos baie fragmente van die pre-sokratiërs, is hierdie frase aan ons oorgelewer sonder die konteks daarvan, en bly die betekenis aan interpretasie onderworpe. Nietemin is die gebruik van die woord "χρήματα" in stede van die algemene woord "όντα" (entiteite), aanduidend dat Protagoras verwys het na dinge wat gebruik word deur, of andersyds op mense betrekking sou hê. Dit bring 'n groot verskil mee in die betekenis van die aforisme. Eienskappe, sosiale entiteite, idees, gevoelens, oordele en dergelike begrippe is sekerlik "χρήματα", en het gevolglik hul ontstaan in die menseverstand. Daarteenoor het Protagoras nooit voorgestel dat die mens die norm of rigsnoer moet wees vir die beweging van die sterre, die groei van plante of die aktiwiteit van vulkane nie. Sulke sienings (tesame met sy sienings oor die gode) is deur die eietydse politieke elite as ondermynend beskou. Soos etlike moderne denkers, skryf Plato relatiwisme aan Protagoras toe, en wend sy voorgangers se leringe aan as 'n steunpunt vir sy eie belang by objektiewe en bosintuiglike werklikhede en waardes, veral daardie wat op sy aristokratiese agtergrond betrekking gehad het. Sy vernaamste onderneming (soos bewoord deur Sokrates) was om sy tydgenote te oortuig dat deugsaamheid ("αρετή") 'n geskenk van die gode is, waaroor mens òf beskik, òf nie beskik nie, en dat geen sofis deugsaamheid kan leer vir mense wat dit nie reeds beskik nie. Plato skryf aan Protagoras 'n vroeë vorm van Fenomenologie toe, waarin dit wat is of blyk te wees vir 'n bepaalde indiwidu, waar of werklik sal wees vir daardie indiwidu. Daarenteen, soos duidelik uiteengesit in die dialoog "Theaitetos", verduidelik Protagoras dat sekere sodanige omstrede sieninge die gevolg kan wees van 'n kranke liggaam of verstand. Hy beklemtoon dat alhoewel alle sieninge as ewe waar mag voorkom (en miskien eweveel gerespekteer moet word) hulle sekerlik nie gelyke gewig dra nie. Een mag nuttig en voordelig wees vir die persoon wat daaroor beskik, terwyl 'n ander skadelik bevind mag word. Gevolglik is die sofis daar om die student te leer hoe om daartussen te onderskei, d.i. die leer van deugsaamheid.
Protagoras was 'n proponent van agnostisisme. In sy verlore werk, Oor die Gode, het hy geskryf: "Betreffende die gode, ek beskik oor geen middel vir vasstelling van hul bestaan aldan nie, of van watter aard hulle mag wees nie. Baie dinge verhoed kennis daarvan, insluitend die verborgenheid van die onderwerp en die kortstondigheid van 'n menselewe." (80B4 DK)
Baie min fragmente van Protagoras het oorleef, maar dit is bekend dat hy verskeie werke geskryf het, waaronder Antilogiai en Waarheid. Die laasgemelde word deur Plato gesiteer, en het ook bekend gestaan as 'Die Werpe' ('n stoeiterm vir 'n gepoogde neerfel van 'n opponent). Dit het begin met die "mens is die maatstaf" verklaring. Hy is vereer deur die krater Protagoras op die Maan na hom te vernoem.
John Philip
John Philip (1775 - 1851) was 'n sendeling van die Londense Sendinggenootskap en is in Kirkaldy in Skotland gebore. Hy arriveer in 1819 in Suid-Afrika saam met 'n afvaardiging van die Londense Sendinggenootskap. Gedurende 1822 word hy Superintendent van al die Genootskap se sendingstasies. Hy was 'n kampvegter vir die nie-blankes en verkry in 1828 gelyke regte vir gekleurde persone. Sy boek Researches in South Africa verskyn ook in 1828. Die boek veroorsaak dat hy slegte teenkanting van die koloniste kry omrede hy sir Benjamin D'Urban se beleid kritiseer.
Hy het aan die Hoxton Theological College gestudeer en het in 1804 predikant geword van die First Scottish Congregational Chapel in Aberdeen. Hy is deur die Londense Sendinggenootskap aangestel om klagtes oor die sendingstasies in Suid-Afrika te ondersoek en het in 1819, vergesel van John Campbell, in Suid-Afrika aangekom. Drie jaar later het hy die eerste superintendent van die Londense Sendinggenootskap in Suid-Afrika geword. Dr. Philip, 'n filantroop en voorstander van vryheid, gelykheid en broederskap, het 'n bevooroordeelde verslag opgestel wat die Blanke koloniste in 'n slegte lig gestel het.
Die Britse regering het op sy aanbeveling 'n kommissie, bestaande uit sir William Colebrooke en J.T. Bigge, aangestel om onreëlmatighede in die bestuur aan die Kaap ten opsigte van die Khoi te ondersoek. In 1828 is Philip se boek Researches in South Africa gepubliseer. Dit was vol halwe waarhede, skewe voorstellings en oordrywings en het baie opspraak verwek. Die boek het indirek gelei tot die gelykstelling van die Khoi met die Blankes, die herroeping van die pas wet en die opheffing van beperkings op die vryheid van die Khoi – Ordonnansie nr. 50 van 1828. In 1830 het die Kaapse hofuitspraak teen hom gegee in 'n lasteraksie wat deur die landdros van Somerset-Oos, William MacKay, teen hom ingestel is.
Ses jaar later het Philip na Brittanje teruggekeer, waar hy voor die gekose komitee oor inboorlingsake getuienis teen die Kaapse regering en die koloniste afgelê het. Eerw. Read en 2 Kaapse Nie-Blankes het hom vergesel In 1838 het hy na die ontslag van sir Benjamin D'Urban as nieamptelike raadgewer van goewerneur sir George Thomas Napier na Suid-Afrika teruggekeer en hom hierna op die Xhosas aan die Oos-grens toegespits. In 1839 en 1842 het hy lang reise na die binneland onderneem en hom beywer vir die inlywing van die Xhosa-gebied by die Kaapkolonie. Dr. Philip het in 1849 uit die Londense Sendinggenootskap bedank en het daarna 'n sendingstasie op Hankey in die Gamtoosvallei gestig, waar hy op 27 Augustus 1851 oorlede is.
Rekenaarbediener
'n Rekenaarbediener is 'n rekenaarstelsel wat daarop gemik is om spesifieke bedienersprogram/programme te loop. 'n Rekenaarbediener wat slegs een spesifieke bedienerprogram hardloop word dikwels na verwys na aanleiding van die soort bedienerprogram. Só byvoorbeeld sal 'n rekenaar in 'n onderneming wat die Apache webbediener program loop as die onderneming se webbediener bekend staan. Bedienerprogramme word oor rekenaarbedieners verdeel na gelang van die lading wat op die masjien geplaas word. Wanneer die lading lig is kan verskeie bedienerprogramme gelyktydig op dieselfde rekenaar loop. As die lading hoog is kan verskeie rekenaars vereis word om 'n enkele bedienerprogram doeltreffend te loop. Met 'n mediumlading is dit gewoonlik die praktyk om 'n enkele bedienerprogram per rekenaarbediener te loop, ten einde die skade wat veroorsaak kan word deur die faling van 'n enkele rekenaarbediener of die inbraak op sekuriteitsmeganismes van 'n bedienerprogram te beperk. 'n Rekenaarbediener kan gewoonlik ook as 'n werkstasie gebruik word maar dit is goeie praktyk om dit te vermy weens sekuriteitsrisiko's wat dit inhou.
Die term rekenaarbediener word ook dikwels gebruik om na rekenaars te verwys wat doelgemaak is met die oog daarop om bedienerprogramme te loop met swaar werksladings en sonder toesig vir lang tye. Dikwels kan gewone tafelrekenaars ook gebruik word om bedienerprogramme te loop maar rekenaarbedieners het dikwels kenmerke wat hul meer geskik vir die doeleinde maak. Kenmerke wat rekenaarbedieners van gewone persoonlike rekenaars onderskei is onder andere vinniger verwerkers en -geheue, meer geheue, groter hardeskywe, hoër betroubaarheid, bystandkragbronne, bystandhardeskywe (RAID), kompakte vorm en 'n modulêre ontwerp (soos bv. blade bedieners), rak- of kabinetmonteerbaarheid, afstandskonsoles, ensovoorts.
Hardeware
Rekenaarbedieners kan dikwels gebou word uit goedkoop kommoditeitstoerusting veral waar die toepassing nie kritiek is nie. Waar die bediener egter aan 'n hoë werkslading onderworpe is en bedienerprogramme loop wat kritiek is vir die organisasie/onderneming word gespesialiseerde hardeware dikwels gebruik wat geoptimiseer is vir bedienertoepassings. Estetiese oorwegings word dikwels geïgnoreer aangesien die bedieners in rekenaarkamers weggesluit word en slegs besoek word vir onderhouds- of hersteldoeleindes.
Rekenaarbedieners hoef dikwels glad nie 'n grafiese koppelvlak te verskaf nie wat meer verwerkingsvermoë laat vir ander take. Doelgemaakte rekenaarbedieners het ook dikwels meer as een sentrale verwerkingseenheid om betroubaarheid en bystandvermoë te verhoog. Sulke bedieners doen dus dikwels weg met die behoefte aan duur grafiese- en klankverwerkingskaarte.
Die grootste verskil tussen gewone tafelrekenaars en rekenaarbedieners is nie soseer in die hardeware nie maar eerder in die programmatuur wat daarop gelaai word. Daar word gewoonlik 'n doelgemaakte bedryfstelsel op 'n rekenaarbediener gelaai asook ander sagteware wat daarop gemik is om bediener spesifieke take te verrig.
Bedienerbedryfstelsels
Verskeie doelgemaakte bedryfstelsels bestaan om netwerkbestuurstake te vergemaklik. Microsoft het verskeie weergawes van hul Windows 2003 bedryfstelsel met die oog op verskillende segmente van die netwerkmark (d.w.s. vanaf kleinsake-ondernemings tot groot ondernemings). Ander netwerkbedryfstelsels sluit in die GNU/Linux verspreidings, FreeBSD en Solaris.
Rekenaarbedeniers en die Internet
Die Internet is gebaseer op die Kliënt-bediener model. Daar is miljoene rekenaarbedieners wat aan die internet verbind is. Van die dienste wat deur Rekenaarbedieners op die internet verskaf word is: Web, Domeinnaamstelsel, elektroniese pos, lêeroordrag, kitsboodskappe, oudio- en videostrome, aanlyn speletjies en vele ander. Elke aksie wat deur 'n internetgebruiker uitgevoer word vereis gewoonlik die interaksie tussen baie rekenaarbedieners.
Saint-Guilhem-le-Désert
Saint-Guilhem-le-Désert (Oksitaans: Sant Guilhèm dau Desèrt) is 'n klein dorpie in die Franse département Hérault van die administratiewe gewes Languedoc-Roussillon met 'n oppervlakte van 38,64 vierkante kilometer en 250 inwoners (2007). Die bewoners word in Frans les Sauta Rocs genoem. Saint-Guilhem-le-Désert is deur die vereniging Les Plus Beaux Villages de France as een van die mooiste dorpe in Frankryk gelys.
Die Middeleeuse dorp, wat aan die Weg van Sint Jakobus, die geskiedkundige pelgrimsroete na Santiago de Compostela in Spanje, geleë is, staan veral bekend vir sy asemrowende ligging in die rotslandskap van uitlopers van die Cevennes-bergreeks. Die dorp lê sowat 50 kilometer noordwes van Montpellier in die nou vallei van die Gellonerivier by die ingang tot 'n reeks indrukwekkende ravyne soos dié van die Héraultrivier.
Elektromiografie
Elektromiografie is 'n ondersoektegniek wat die elektriese aktiwiteit van spiere meet. Dit word algemeen in die geneeskunde en vir sportwetenskap aangewend. Die spier se elektriese aktiwiteit word op 'n rekenaar of papier geregistreer, en word soms ook hoorbaar aangedui. So 'n grafiek heet 'n elektromiogram of EMG. Die instrument wat hiervoor gebruik word staan as 'n elektromiograaf bekend.
Die spieraktiwiteit word met behulp van elektrodes gemeet. Twee metodes word ingespan:
Elektromiografie werk op die basis dat 'n spier wat saamtrek 'n elektriese sein tydens kontraksie afgee. Hierdie seine van tussen 50 μV en 30 mV word deur die elektromiograaf opgetel. Die seine kan ontleed word om werkverrigting te meet of mediese afwykings op te spoor. Dit kan onder andere gebruik word om karpale tonnelsindroom te diagnoseer. Dit word ook gebruik om die biomeganika van menslike of dierlike beweging te analiseer.
'n EKG (elektrokardiogram) is eintlik 'n elektromiogram van die hart.
1313
Die jaar 1313 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 13de jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Sid Vicious
Hy is in 1979 oorlede aan 'n oordosis heroïen.
Vroeë lewe
Vicious is op 10 Mei 1957 gebore as Simon John Ritchie in Lewisham, sy ouers was John en Anne Ritchie.
Ritchie het vir John Lydon, stigter van die Sex Pistols, ontmoet in 1973.
Geelvin-soldaat
Die geelvin-soldaat (Myripristis chryseres) is 'n vis wat voorkom in beperkte gebiede in die Stille- en Indiese Oseane. Dit kom voor vanaf Oos-Afrika tot by die suide van KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Yellowfin soldier.
Identifikasie
Die vis word tot 25 cm lank en is rooi met heldergeel dorsale-, buik- en stertvinne. Die vis leef in aflandige koraal- en rotsriwwe in water wat tot 25 m diep is. Hulle is gewoonlik alleenlopers of kom soms in klein groepies voor onder rotsoorhange of grotte gedurende die dag. Die vis vreet snags soöplankton. Die vis is seldsaam.
Lew Fields
Lew Fields (1 Januarie 1867 – 20 Julie 1941) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Barker (1917) en The Story of Vernon and Irene Castle (1939).
Steve Mokone
Stephen Madi Mokone (23 Maart 1932 in Doornfontein, Johannesburg – 19 Maart 2015 in Washington, D.C., VSA) was 'n Suid-Afrikaanse sokkerspeler.
Andrew Murray
Ds. Andrew Murray (9 Mei 1828 op Graaff-Reinet, Oos-Kaap, tot 18 Januarie 1917 op Wellington, Wes-Kaap) was moontlik die voorste godsdienstige skrywer wat Suid-Afrika tot dusver opgelewer het, 'n predikant en leier in die Nederduitse Gereformeerde Kerk, 'n opwekkingsprediker en die stigter van talle opvoedkundige instellings. Ds. Murray was 'n seun van ds. Andrew Murray sr., een van die vroegste Skotse predikante wat deur lord Charles Somerset na Suid-Afrika gebring is om dié goewerneur se verengelsingsbeleid te help invoer en die tekort aan predikante in die NG Kerk aan te vul.
Steve Mokone
Hy het as jongeling aanvanklik in Johannesburg, Sophiatown en Kilnerton (Pretoria) gespeel. Later het hy vir Coventry City in Engeland (1955-1957) en die Nederlandse klub SC Heracles (1957-1958) gespeel, en ook by FC Barcelona, Olympique de Marseille, Torino FC en Valencia CF. Hy was een van die grootste sokkerspelers van sy tyd.
Andrew Murray
Saam met sy oudste broer, John, is hy op vroeë leeftyd na Skotland om in die teologie te studeer. Hy ontvang in 1845 op 17-jarige leeftyd sy graad van die Universiteit van Aberdeen, keer ná verdere studie terug na Suid-Afrika, en word in 1849 die eerste predikant van die NG gemeente Bloemfontein, die sogenaamde Tweetoringkerk. Hy was vir lank feitlik die enigste predikant van die Hollandse kerke in die Vrystaat, maar help met die opbou van doeltreffende kerkorganisasie om die hele Republiek te dek, selfs ook tot in die latere Transvaal.
Steve Mokone
Die Nederlandse joernalis Tom Egbers het 'n boek, De Zwarte Meteoor, geskryf oor sy lewe by SC Heracles in die Nederlandse stad Almelo. In 2000 is 'n rolprent van hierdie boek gemaak.
Andrew Murray
Elf jaar later (1860) aanvaar hy 'n beroep na Worcester. Murray het 'n reeks boeke geskryf na aanleiding van sy betrokkenheid by vurige teologiese polemieke oor die beweerde liberale neigings van di. J.J. Kotzé van die NG gemeente Darling en T.F. Burgers, die latere president van Transvaal.
As skrywer het hy 'n groot leserspubliek gehad, veral in Engeland en die Verenigde State, waar Engelse vertalings van sy boeke vandag nog verkoop word. Hy sterf in 1917, op byna 90-jarige ouderdom.
Daar is onder meer 'n standbeeld van hom voor NG kerk op Wellington en die Groote Kerk opgerig. Talle Engelssprekende gemeentes van die NG Kerk dra vandag sy naam, byvoorbeeld die Andrew Murray-gemeente Bloemfontein, die tweetalige Johannesburgse gemeente Andrew Murray Congregation (voorheen die NG gemeente Johannesburg-Noord) en die Andrew Murray-gemeente Pretoria, asook die Engelstalige gedeelte van die NG gemeente Windhoek.
Die kinderhuis op Wellington, Huis Andrew Murray, is ook na hom genoem. Dit het ontstaan uit die nywerheidskool wat ds. Murray omstreeks 1898 gestig het ná 'n reis deur die Karoo, waartydens hy bewus geraak het van die groot aantal dogters wat sonder skoolopleiding of werk op die plase gewoon het. Die eerste gebou is in 1898 in Murraystraat, ook na hom genoem, opgerig en 36 dogters van die Unie en sendelinge vanuit Rhodesië en Njassaland is daar opgelei. In 1937 het die departement van gesondheid en welsyn beheer oor kinderversorging oorgeneem en het die huis 'n semi-staatskinderhuis vir wees en sorgbehoewende kinders geword.
Afkoms
Andrew Murray was die tweede seun en tweede kind van die 16 kinders van ds. Andrew Murray sr., predikant van die NG gemeente Graaff-Reinet van 1822 tot 1866, en sy eggenote, Maria Susanna Magdalena Stegmann. Hy is gebore in die geskiedkundige pastorie (tans as die museum Reinethuis bekend) en was 20 maande jonger as sy broer John Murray, die latere hoogleraar in die teologie aan die Kweekskool op Stellenbosch. Nog drie van hul broers het predikant geword: William, Charles en George, terwyl vier van hul susters met 'n predikant getrou het: Maria met ds. J.H. Neethling, Jemima (1836–1904) met ds. Andries Adriaan Louw, Isabella (1839–1929) met ds. J.H. Hofmeyr en Elizabeth (1855–1917) met ds. H.L. Neethling. Elkeen van dié swaers van die Murray-broers het manne van betekenis in die NG Kerk geword.
Andrew en sy broer John was van die begin af goeie maats, meer deur aanvulling as deur ooreenstemming; John was meer soos sy vader, ingetoë en terughoudend in woord en daad, en Andrew meer die opgeruimde, wat die bedrywige gees van sy moeder vertoon het. Albei was van huis uit godsdienstig.
Tristan da Cunha
Tristan da Cunha is 'n groep afgeleë eilande in die Suid-Atlantiese Oseaan, 2816 km van Suid-Afrika en 3360 km van Suid-Amerika. Tristan da Cunha vorm saam met Ascension en Sint Helena die Britse oorsese gebied Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha. Tristan da Cunha is 2 161 km suid van Sint Helena geleë. Die gebied bestaan uit die hoofeiland, Tristan da Cunha (98 km²); sowel as verskeie onbewoonde eilande: Inaccessible-eiland en die Nagtegaaleilande. Gougheiland, 395 km suidoos van die hoofeiland, is ook deel van die gebied.
Andrew Murray
Oorsese opleiding
Dit was spoedig duidelik dat twee sulke begaafde seuns nie hul opvoeding in die Kaapkolonie sou kon geniet nie en ná heelwat wik en weeg, is hulle in Julie 1838, toe Andrew net 10 jaar oud was, gestuur van Port Elizabeth, die naaste hawe aan hul geboortedorp, na Aberdeen, Skotland. Hulle het tuisgegaan by hul oom John Murray, die ouer broer van hul vader en leraar van die evangeliese seksie van die Presbiteriaanse staatskerk.
Tristan da Cunha
Die gebied word as een van die mees afgeleë nedersettings ter wêreld beskou.
Geskiedenis
Die eilande is vir die eerste keer waargeneem in 1506 deur 'n Portugese seevaarder, Tristão da Cunha, alhoewel hy nie voet aan wal gesit het nie. Hy doop die hoofeiland na homself, Ilha de Tristão da Cunha, wat later geangliseer is na Tristan da Cunha eiland. Die eerste landmeetkundige opname van die argipel is deur die Franse fregat L'Heure du Berger in 1767 gemaak. Dieptepeilings is geneem en 'n rowwe opname van die kuslyn gemaak. Die teenwoordigheid van water by die groot waterval, Big Watron en in die meer aan die noordkus is aangeteken, en die resultate van die opname is deur die koninklike vloot hidrograaf gepubliseer in 1781. Die eerste permanente settlaar was Jonathan Lambert, van Salem (Massachusetts) wat in 1810 by die eilande aangekom het. Hy verklaar die eilande sy eiendom en noem dit die Eilande van Verkwikking (Engels: Islands of Refreshment). Sy heerskappy was kortstondig aangesien hy in 1812 in 'n bootongeluk omgekom het.
Cladothenea andriashevi
Cladothenea andriashevi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Cladothenea en tot die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1964 deur Koltun.
Andrew Murray
Oorsese opleiding
Omdat Engels, wat destyds die broers se huistaal was, nie algemeen in hul kring verstaan is nie, is gesprekke aanvanklik in Latyn gevoer, hoewel hulle gou genoeg Nederlands vlot leer gebruik het. In 'n brief het Andrew op 14 November 1845 aan sy vader geskryf: “Ek is gelei om myself geheel op Christus te werp.” Van hierdie tydstip dagteken sy skerper belynde persoonlike belewing, wat in al sy toekomstige boodskappe ingedra sou word.
Tristan da Cunha
Geskiedenis
In 1815 annekseer die Verenigde Koninkryk die eilande formeel en regeer dit uit die Kaapkolonie in Suid-Afrika. Dit is na bewering hoofsaaklik gedoen om te verhoed dat die Franse nie die eilande sou kon gebruik as 'n basis vir 'n reddingsoperasie om Napoleon Bonaparte van sy tronk op Sint Helena te bevry nie. Die besetting het ook verhoed dat die VSA Tristan as 'n basis kon gebruik soos hulle in die Oorlog van 1812 gedoen het. Pogings om Inaccessible-eiland te koloniseer het misluk.
1314
Die jaar 1314 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 14de jaar van die 14de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Tristan da Cunha
Geskiedenis
Die eilande is deur 'n Britse militêre garnisoen beset en 'n burgerlike bevolking is geleidelik gevestig. Walvisjagters het ook 'n basis vir hulle bedrywighede in die suidelike Atlantiese Oseaan opgerig. Die opening van die Suezkanaal in 1869, te same met die omskakeling van seilskepe na steenkoolaangedrewe stoomskepe, het egter tot die verdere isolasie van die eilande gelei, aangesien dit nie meer benodig was as 'n aandoenhawe vir reise van Europa na die Verre Ooste nie.
Andrew Murray
Oorsese opleiding
Dit was 'n tyd van geestelike doodsheid in Nederland en die broers het aansluiting gevind by die kring Sechor Dabar (“Gedenk die Woord”), wat onder die invloed van die Reveil in 1843 gestig is. Grootliks deur hul invloed is die sendingkring Eltheto (laat [U koninkryk] kom), en as uitbreiding hiervan 'n maandelikse tydskrif in die lewe geroep, wat hoofsaaklik uittreksels oor die werk van God in die hele wêreld sou bevat.
Met die lesings in Nederland was Andrew so teleurgesteld dat hy sy vader ernstig gevra het of hy nie onder die vrome Tholuck in Halle, Duitsland, kon gaan studeer nie. Sy vader het egter die groot geestelike nood in Suid-Afrika beklemtoon; al kon hy nie in 'n gemeente staan voor hy 22 jaar oud was nie, kon hy desnoods vroeër oorkant die Oranjerivier onder verwaarloosde lidmate gaan begin. So het dit gebeur dat die broers op Andrew se 20ste verjaardag, in 1848, toegelaat is deur die Haagse kommissie tot die evangeliebediening en hulle ná 'n aandoenlike afskeid van hul “eigene studentenkring” teruggekeer het na hul vaderland.
Tristan da Cunha
Geskiedenis
In 1938 is die eilande 'n afhanklikheid van Sint Helena verklaar.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die eilande as 'n Koninklike Vlootstasie gebruik, HMS Atlantic Isle is gevestig om Duitse skeepvaart in die Suid-Atlantiese Oseaan dop te hou. Die eerste administrateur is op die tydstip deur die Britse Regering aangestel.
Wegkruipertjie
Variasies op die spel
Julle kan op die volgende reëls ooreenkom voor die spel of voor 'n volgende rondte begin:
Tristan da Cunha
Geskiedenis
In 1961 het 'n vulkaanuitbarsting die ontruiming van die hele bevolking terug na die VK genoodsaak. Hulle keer weer in 1963 terug.
Andrew Murray
Terug in Suid-Afrika
By hul aankoms het die goewerneur, sir Harry Smith, John Murray geplaas as predikant van die NG gemeente Burgersdorp, terwyl Andrew opdrag gekry het om buite die Kaapkolonie na Bloemfontein te gaan. Hierdeur is die beswaar dat hy nie van die vereiste ouderdom was nie, te bowe gekom.
Jantina Böeseken
Jantina Eelbrendina Böeseken-de Cock (Nederland, 3 Februarie 1866 – Kaapstad, 4 Julie 1955) was ’n kampvegter vir Christelik-nasionale onderwys en yweraar vir maatskaplike werk.
Andrew Murray
Bevestig in Bloemfontein
Op 6 Mei 1849, drie dae voor sy mondigwording, is prop. Andrew Murray op Bloemfontein deur sy vader bevestig, die eerste gevestigde leraar benoorde die Oranje, wat as konsulent van Winburg, Smithfield en Fauresmith feitlik vir die hele gebied tussen die Vaal en Oranje verantwoordelik was. Daarbenewens het die verwaarloosde toestand van die uitgeweke kerklede hom van die begin af ook die oog op Transvaal laat vestig. Veral die uitgestrekte aard van sy arbeidsveld en die gebrekkige geriewe op die lang reise te perd of met die ossewa, het in die beginjare die ywerige jong leraar uitgeput en sy jare op Bloemfontein buitengewoon veeleisend gemaak. Sy eie gebied was 50 000 vierkante myl groot met 12 000 siele, terwyl oorkant die Vaalrivier 7 000 emigrante herderloos rondgetrek het en net deur ds. Murray op besoekreise in sy vakansietye bearbei kon word.
Jantina Böeseken
Herkoms
duimnael|links|200px|[[Hendrik de Cock.]]
Andrew Murray
Bevestig in Bloemfontein
’n Meer veelbewoë dekade as dié wat ds. Murray van 1850 tot 1860 in Transgariep moes deurmaak, is nouliks te bedink. Sowel die Nederduitsch Hervormde Kerk (1853) as die Gereformeerde Kerk (1859) het in daardie jare in Transvaal ontstaan. By albei is ds. Murray persoonlik betrek en die ontstaan van albei het hom diep geraak en bedroef. Sonder sy eie toedoen was sy vierde besoekreis in 1852 dan ook die laaste na die kerklik en politiek vertroebelde Transvaal.
Jantina Böeseken
Herkoms
Jantina de Cock was 'n dogter van prof. Helenius de Cock van Kampen (waar die Gereformeerde Kerk in Nederland se teologiese skool in 1854 geopen het) en ’n kleindogter van ds. Hendrik de Cock, die vader van die Afscheiding, waartydens lidmate van die Hervormde Kerk in 1834 in Nederland in leer, diens en tug reformerend teruggekeer het tot die belydenisskrifte, liturgie en kerkregering soos vasgestel deur die Sinode van Dordrecht van 1618–'19. Sy was een van drie van prof. De Cock se kinders wat na Suid-Afrika uitgewyk het. In Nederland was sy 11 jaar lank onderwyseres aan Christelike skole. Toe sy omtrent 14 jaar oud was, het pres. Paul Kruger sowat ses weke lank as gas van haar ouers in Kampen vertoef. Sy verhale van Transvaal het 'n groot indruk op die kinders van die professor en sy gade gemaak. Later was Jantina verloof aan 'n Hollandse onderwyser wat na Suid-Afrika toe uitgekom het ten tyde van die groot behoefte aan goeie leerkragte. Ongelukkig is hy hier oorlede voor sy hom na Suid-Afrika kon volg. Maar sy het 'n betrekking aan die Staatsmeisjes-school aangeneem wat haar gebied is. So het sy dan in 1897 begin as onderwyseres aan dié Pretoriase skool onder die hoofskap van ene mej. Adriani. Hier het sy 'n jaar lank as onderwyseres gewerk en later aan die Oost-Eind-skool gewerk. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog het sy en haar kollegas op hul pos gebly, hoewel maande verbygegaan het dat hul salaris nie meer as £3 was nie.
Tristan da Cunha
Geskiedenis
In 2005 is 'n VK poskode (TDCU 1ZZ) aan die eiland toegeken om dit vir inwoners makliker te maak om produkte oor die internet te bestel.
Politiek en reg
Uitvoerende gesag is gesetel in die Die Koningin, wat verteenwoordig word deur die Goewerneur van Sint Helena. Aangesien die Goewerneur permanent in Sint Helena woon, word 'n administrateur aangestel om die Goewerneur in die eilande te verteenwoordig.
Tristan da Cunha het sy eie wetgewing, maar die wette van Sint Helena is van toepassing in so verre dit nie teenstrydig is met die plaaslik wette nie, tot die mate wat dit toepaslik is vir plaaslike omstandighede en onderworpe aan aanpassings soos vereis deur plaaslike omstandighede.
Geografie
Die naam "Tristan da Cunha" word ook gebruik vir die argipel, wat uit die volgende eilande bestaan (oppervlak in km2):
Argipel van Tristan da Cunha (Tristan da Cunha en sy mede-eilande)
New Brighton
New Brighton is 'n dorp by Port Elizabeth in die Oos-Kaapprovinsie, Suid-Afrika. Dit is in die township iBhayi geleë.
Tristan da Cunha
Geografie
Inaccessible-eiland en die Nagtegaaleilande is 35 km suidwes van die hoofeiland geleë, terwyl Gougheiland 395 km suid-suidoos geleë is.
New Brighton
Die akteur John Kani is op 30 November 1943 hier gebore.
Jantina Böeseken
Herkoms
In 1904 is sy in Transvaal getroud met Adriaan Cornelius Böeseken (13 Mei 1871 – 19 September 1942), eweneens ’n Nederlandse immigrant. Hy het twee keer onder die Transvaalse vlag gedien: die eerste maal tydens die Jameson-inval as gevolg waarvan hy Transvaalse burgerregte verkry het en die tweede maal tydens die Engelse Oorlog, toe hy einde 1901 as krygsgevangene na 1901 in Trichinopoly (nou Tiruchirappalli) in Indië verban is.
Yingkou
Yingkou (Chinees: 营口) is 'n stad in die Chinese provinsie Liaoning met 'n bevolking van 2 428 534 in 2010.
Die stad is in die noordooste van China aan die kus van die Golf van Bohai, noordoos van Beijing en Tianjin geleë. Yingkou is ná Dalian die tweede grootste hawestad van Noordoos-China en 'n belangrike nywerheidstad.
Jantina Böeseken
Herkoms
Jantina en Adriaan Böeseken se enigste kind, Anna, is op 23 Oktober 1905 in Boomstraat, Pretoria, naby die ingang na die dieretuin, gebore. Haar vader het kort daarna bestuurder van die Nederlandse Bank (nou Nedbank) in Bloemfontein geword, waar die gesin gewoon het tot hulle in 1923 Kaapstad toe verhuis het. In 1910 het die gesin ’n jaar ’n Nederland gewoon, waar Jantina se skoonouers nog gewoon het. Dr. Böeseken sou later een van Suid-Afrika se voorste navorsers en geskiedskrywers word en is in 1997 in Kaapstad oorlede waar sy ’n troue lidmaat was van die Gereformeerde Kerk, die Suid-Afrikaanse eweknie van die Afgeskeidene Kerk in Nederland wat haar oupagrootjie aan moederskant gestig het. Omdat die egpaar Nederlands was, het hulle aan huis Nederlands gepraat, maar in Bloemfontein ook Afrikaans.
Tristan da Cunha
Geografie
Die hoofeiland is redelik bergagtig; die enigste plat gebied die omgewing van die hoofstad, Edinburgh aan die Noordwestelike kus (soms bekend as "Edinburgh-op-die-Sewe-Seë"). Die hoogste punt, Koningin Mary se Piek (2010 m), is in die winter met sneeu bedek.
Jantina Böeseken
In die Vrystaat
duimnael|links|200px|Jantina, haar man en dogter, [[Anna Böeseken|Anna, blykbaar op besoek aan Rotterdam, omstreeks 1910.]]
duimnael|regs|Die gesin Böeseken omstreeks 1915.
In Kaapstad
duimnael|200px|Jantina Böeseken-de Cock. In Kaapstad het die Böesekens dadelik betrokke geraak by die pas gestigte Gereformeerde kerk Kaapstad, wat in die jaar van hul koms na die Moederstad en wel op 6 Mei 1923 tot stand gekom het met net 31 lidmate van wie die egpaar Böeseken, as bankbestuurder en sy vrou, sekerlik van die mees gesiene moes gewees het. So is dan ook op 23 Junie 1923 aan hul huis by Rosmeadlaan 19, Oranjezicht die gemeente Kaapstad se Gereformeerde Sustersvereniging gestig. Net ’n paar susters was teenwoordig, onder wie Du Plessis, Van der Walt, Boersema en hul dogters. Jantina Böeseken was eindelik 22 jaar lank die bekwame presidente van dié vereniging waaraan sy haar hart en soel toegewy het, tot sy in 1945 uit dié amp getree het en die werk aan jongeres oorgedra het. Die susters het onder haar leiding aanvanklik elke Donderdag om 10:00 aan huis bymekaargekom en later in die konsistorie van die Palmersaaltjie by Hofstraat 2. Dikwels sou Jantina Böeseken voorlees uit ’n boek en dan is sake bespreek wat die susters aangegaan het. Hulle het geld bymekaargemaak deur koektafels te hou voor die afdelingswinkel Stuttafords in Adderleystraat, later ook in Claremont, en gereelde rommelverkopings, altyd net in Grassy Park. Die jaarlikse skenking van die susters aan die kerkraad van Kaapstad in daardie beginjare van die gemeente is hoog op prys gestel, veral omdat die kerk se geldsake destyds nooit rooskleurig gelyk het nie. Jantina kon nog as 80-jarige die inwyding van die gemeente se nuwe kerkgebou op 6 April 1952 meemaak. Vir die orrel in dié gebou, geïnstalleer deur Cooper, Gill en Tomkins, het haar opvolgers in die Sustersvereniging £3 000 ingesamel.
Böeseken het dadelik ná hul verhuising in 1923 na Kaapstad by die Afrikaanse Christelike Vrouevereniging (ACVV) aangesluit.
Tristan da Cunha
Geografie
Die ander eilande in die groep is onbewoon, behalwe vir die Gougheilandweerstasie op die gelyknamige eiland, wat sedert 1956 deur Suid-Afrika bedryf word (sedert 1963 by die huidige ligging by Transvaalbaai aan die Suidooskus), met 'n personeeltal van 4.
Jantina Böeseken
Waardering
regs|duimnael|270px|Adriaan Cornelius en Jantina Böeseken se grafsteen in die Maitland-begraafplaas.
Tristan da Cunha
Fauna
Tristan da Cunha is 'n broeiplek van grootmalmokke (swerweralbatrosse) en ook breëbekwalvisvoëls.
Ekonomie
Die eilande se hoofbron van buitelandse inkomste is die verkoop van posseëls aan oorsese versamelaars. Landbou is die vernaamste nywerheid op die eiland, meeste mense het egter twee beroepe en werk baie keer vir die plaaslike regering en volg ander nerings soos vissery en jag. Die 1961 vulkaanuitbarsting het die eiland se geblikte visfabriek, wat nie weer herbou is nie, vernietig.
Jantina Böeseken
Waardering
Elise Lessing skryf in die gedenkboek Die Gereformeerde Vrou (1959) van Jantina Böeseken: "Dit was Christelike optimisme en godsvertroue wat haar laat volhard het onder moeilike omstandige. Haar organisasietalent het dit moontlik gemaak om, behalwe haar huishouding waar gasvryheid steeds die wagwoord was, ook ander tot ’n seën te wees.
In 1948 het die volgende beskrywing by 'n foto van Jantina Boëseken in die gedenkboek Gegrendelde poorte, jubileum 1923–1948 van die Gereformeerde kerk Kaapstad verskyn: "Suster Boëseken, wat die oudste lidmaat is van ons gemeente. Haar eggenoot wat haar enkele jare gelede reeds ontval het, was (jare lank) die ywerige en getroue kassier van die gemeente, en het vir one veel beteken. Sy en haar dogter, dr. Anna Boëseken, woon nog altyd gelukkig saam. Suster Boëseken is 'n dogter van wyle prof. Hendrik de Cock, 'n bekende figuur uit die Nederlandse Kerkgeskiedenis. Sedert die stigting was suster Boëseken die bekwame presidente van die Gereformeerde Sustersvereniging in Kaapstad, totdat sy, weens haar hoë leeftyd, in 1945 vervang is deur mev. (ds.) P.J. Coetzee. Sy en haar intieme vriendin, suster Boersma, wie se jare ook reeds hoog klim, is vir ons nog altyd 'n besielende voorbeeld. Alleen die ernstigste moeilikhede verhoed dat hulle gereeld in die kerk is. Mag God hulle nog lank spaar, en hulle krag en gesondheid staande hou."
Tristan da Cunha
Demografie
Toestemming moet van die administrateur verkry word voor in Tristan geland kan word.
Andrew Murray
Bevestig in Bloemfontein
Behalwe kerklike verdeeldheid en algemene geestelike veragtering in die Oorvaalse gebied, was daar ook die sektariese verskynsel van die Jerusalemgangers, wat gemeen het dat hulle die Kanaän van hul bestemming oor land kon bereik en wat in ds. Murray, as aangestelde van die Britse goewerneur, sir Harry Smith, geen ander as die handlanger van die vyand gesien het nie. In sy verslag oor sy ontmoeting met hierdie mense, het ds. Murray geskryf dit het hom leed gedoen om hulle in “ingebeelde veiligheid en heiligheid die weg na die verderf te sien bewandel, omdat hulle letterlik hul saligheid soek in hul teenstand teen die Antichris”.
Tristan da Cunha
Demografie
Die afgeleë ligging van die eilande bemoeilik vervoer na die buitewêreld. Daar is geen lughawe nie, en die eilande kan slegs per boot bereik word. Vissersbote uit Suid-Afrika doen gereeld by die eilande aan en die RMS Saint Helena verbind die eilande met Sint Helena en Ascensioneiland.
Andrew Murray
Bevestig in Bloemfontein
In 1852 het ds. Murray ’n vierde en laaste besoek aan Transvaal afgelê, nadat hy al tevore twee maal baie dringend daarheen beroep is. In geselskap van sy swaer ds. J.H. Neethling het hulle Potchefstroom, Soutpansberg en Lydenburg in die reisplan opgeneem. Hulle is oral met ope arms ontvang en was dit nie dat hy van niemand geweet het om sy plek op Bloemfontein in te neem nie, sou ds. Murray stellig na Transvaal gegaan het. Dit was op hierdie lang reise dat hy in briewe aan sy vader sy behoefte aan meer studie en gebed betreur en geskryf het: “Ek besef nou hoe treurig my lewe is.”
Politieke betrokkenheid
Ook op staatkundige gebied was daar weerskante van die Vaal vloeibaarheid en beroering en word die jong leraar se raad telkens ingeroep. In Transvaal was daar tussen A.W.J. Pretorius en Andries Hendrik Potgieter meningsverskil oor die land se verhouding tot Brittanje en het die twee partye ál sterker rondom die leiers begin groei. Met albei leiers was ds. Murray goed bevriend en albei het hom genooi om hulle en hul volgelinge te besoek en te bedien.
In die vroeë 1850’s kom sake tot 'n punt toe 'n aantal ingesetenes van die Oranjerivier-Soewereiniteit Pretorius, wat sedert die Slag van Boomplaats in 1848 deur die Britse owerheid voëlvry verklaar is, uit die Transvaal nooi, om orde en vrede in hul land te kom herstel. Die uitnodiging het dus feitlik met rebellie gelykgestaan. Ook die opstandigheid van inboorlingstamme en veral die verhouding van die Basoeto onder Mosjwesjwe teenoor die Britse gesag, sou die vrede ernstig bedreig as Pretorius aan die uitnodiging gehoor gegee het.
Onder hierdie omstandighede het ds. Murray dit sy plig geag om na Transvaal te reis om Pretorius te beweeg om af te sien van sy plan. Daarin het hy geslaag en in Januarie 1852 is nog ’n keerpunt bereik met die sameroeping van 'n konvensie deur die Britse owerheid. Op dié geskiedkundige samekoms van die Britse afgesante met Pretorius en sy elf medeafgevaardigdes uit Transvaal, wat op 17 Januarie 1852 uitgeloop het op die ondertekening van die Sandrivierkonvensie en die erkenning van die onafhanklikheid van Transvaal, was ds. Murray teenwoordig. Hy het as tolk opgetree en kon ook, volgens sy eie getuienis tydens die onderhandelinge, verskillende punte van misverstand uit die weg ruim. Nadat die Britse gesag aan die Oranjerivier-Soewereiniteit onttrek is en die gebied in Februarie 1854 die Republiek Oranje-Vrystaat geword het, het ds. Murray na Brittanje (1854 tot ‘55) gereis met dr. A.J. Frazer in 'n vergeefse poging om die handhawing van die Britse gesag te bepleit. Oor hierdie optrede het ds. Murray. by meer as een onder verdenking gekom.
Op die hoofdorp van Trans-Oranje was destyds maar omtrent veertig huise en net twee Afrikaanse gesinne; die res was Engelssprekendes vir wie ds. Murray ook af en toe 'n diens gehou het. Gevolglik moes die jong dominee meermale lang reise afle, een keer oor die agthonderd myl in ses weke en soms vier keer op 'n Sondag die Nagmaal bedien. Dit het oorvermoeienis tot gevolg het, en daarby 'n keelaandoening.
In 1857 het die ouers met hul oudste dogtertjie na die sinodesitting in Kaapstad gereis waar ds. Murray die onverwylde stigting van ’n teologiese kweekskool vuriglik bepleit en met J.H. Neethling, N.J. Hofmeyr en P.K. Albertyn as eerste buitelandse sendingkommissie van die NG Kerk aangestel is. Die volgende jaar het sy eerste geskrif verskyn, Jezus, de Kindervriend (Kaapstad, 1858), die voorloper van die ongeveer 250 publikasies wat in die volgende 60 jaar van sy hand sou verskyn. Die volgende jaar is in Bloemfontein die Grey-kollege formeel geopen, waarvan ds. Murray tydelik as rektor opgetree en met sy eggenote die koshuis vir seuns behartig het.
Na Worcester
In 1860 verhuis die gesin na Worcester, ds. Murray se tweede gemeente, waar hy op 27 Mei 1860 bevestig is. Ná die 35-jarige bediening van ds. Henry Sutherland in dié Wes-Kaaplandse gemeente, het ds. Murray die teenoorgestelde aangetref van wat hy in Bloemfontein ervaar het: alles is meer gevestig en bedaard. Volgens prof. G.B.A. Gerdener het die leraar “in elk geval al teen dié tyd besef dat hy hom wat, die lewering van sy preke betref, rustiger op die kansel moet gedra, wat dan ook inderdaad gebeur”.
Sy intrek het onmiddellik op 'n gedenkwaardige tussenkerklike konferensie (18 en 19 April 1860) op Worcester gevolg. Op die tweede dag van die samekoms het ds. Murray op ’n uitsluitend NG Kerk-samekoms voorgestel dat iemand oorsee moet gestuur word om leraars, sendelinge en onderwysers te gaan werf, en aangedui dat dr. William Robertson daarvoor die aangewese man was. Deur hierdie sending van Robertson is manne soos ds. Henri Gonin uit Switserland en ds. Alexander MacKidd uit Skotland vir die sendingveld gevind; ds. Murray het hulle later vergesel na Transvaal om vir hulle werkkringe te vind.
Stryd teen die liberalisme
Gedurende sy bediening op Worcester is die 34-jarige ds. Murray as moderator van die belangrike sinode van 1862 gekies. Die liberale rigting en die verdeling tussen die regsinnige en vrysinnige (“moderne”) partye wat hom in Holland kenbaar gemaak het, het hom in hierdie sinode van die begin af laat merk, en ds. J.J. Kotzé, predikant van die NG gemeente Darling, was die hoof-woordvoerder van die liberale. Die ouderling H. Loedolff van Malmesbury, het in die sitting van 1862 voorgestel dat die afgevaardigdes van benoorde die Oranjerivier uit die Sinode geweer word omdat die Kaapse ordonnansie, no. 7 van 1843, opgestel en uitgevaardig is om die regte en pligte te omskryf van ’n kerk wat uitsluitend binne die perke van die Kaapkolonie geleë was. Hierdie voorstel is verwerp, maar die Kaapse hooggeregshof het Loedolff en H.H. Smuts op 26 November 1862 gelyk en daardeur is die stemmetal van die liberale in die Sinode bevoordeel, aangesien die predikante buite die Kaapkolonie as ’n reël tot die regsinnige faksie behoort het.
In dieselfde sitting van 1862 en ’n verdaagde sitting van die sinode in Oktober 1863 het dit tot ’n breuk gekom tussen die regsinnige (ortodokse) en “moderne” party. Die sinode het ds. J.J. Kotzé op 21 Oktober 1863 geskors omdat hy geweier het om te preek oor vraag 60 van die Heidelbergse Kategismus, aangesien hy en sy geesverwante die vertolking van die sinode oor die uitdrukking daarin “steeds tot alle boosheid geneig”, met betrekking tot die gelowige nie kon aanvaar nie. Toe hy daaroor ’n kategismuspreek moes lewer (aldus Kotzé), het hy verklaar dat die Kategismus hier dwaal, en presies so het sy leermeester, prof. J.H. Scholten, en sy geesverwante in Nederland betuig.