cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hepatitis B
Oorsaak en diagnose
Die infeksie kan tussen 30 en 60 dae ná blootstelling gediagnoseer word, gewoonlik met ’n bloedtoets. Die virus is een van vyf hoofoorsake van hepatitis. Die ander is hepatitis A, C, D en E.
Voorkoming en behandeling
hepatitis B kan sedert 1982 met inenting voorkom word. Die Wêreldgesondheidsorganisasie beveel inenting binne die eerste dag ná geboorte aan indien moontlik. Dit werk sowat 95% van die tyd. Daar word ook aanbeveel dat alle bloed vir hepatitis B getoets word voor ’n bloedoortapping en kondome gebruik word tydens seks om infeksie te voorkom.
In mense wat chronies siek word, kan antivirale medikasie soos tenofovir of interferon nuttig wees, maar dit is duur. ’n Leweroorplanting is soms nodig in die geval van sirrose.
Voorkoms
Die siekte is nou net algemeen in Oos-Asië en Afrika suid van die Sahara, waar tussen 5% en 10% van volwassenes ’n chroniese infeksie het. In Europa en Noord-Amerika is die syfer minder as 1%. Navorsing word gedoen na die moontlike vervaardiging van kos met HBV-inenting.
Kolgans
Die kolgans (Alopochen aegyptiacus) is 'n gans wat aan die familie van eendvoëls (Anatidae) behoort. Hierdie gans is die enigste oorlewende spesie van die genus Alopochen.
Identifikasie
Hierdie gans, wat in sommige streke ook bekend staan as die berggans, is kleiner as die wildemakou (Plectropterus gambensis). Die kolgans kan maklik verwar word met die bergeend of kopereend, wat dieselfde kleur en grootte as die kolgans het, behalwe dat die kop van die kopereend wit of vaal is, terwyl die kolgans 'n bruin kop het.
Soos die naam aandui, het die kolgans 'n donker kol op sy bors wat 'n mens veral goed kan waarneem as die voël vlieg.
Broeigewoontes
Die nes is oop, en dit is met 'n bietjie dons uitgevoer, maar groot verskille is moontlik. Soms lê die nes tussen plante op die grond, maar dit kan ook in 'n kransspleet, hoog in 'n boom of in 'n ou hamerkopnes wees. Daar is baie gespekuleer oor die manier waarop die klein gansies uit hoë neste na die grond gebring word, maar onlangse waarneminge dui daarop dat hulle sommer uit die nes tot op die grond val.
29 September
29 September is die 272ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (273ste in skrikkeljare). Daar volg nog 93 dae.
Jared Taylor
Samuel Jared Taylor (gebore 15 September 1951) is 'n Amerikaanse wit heerssugtige (Engels: white supremacist) en redakteur van American Renaissance, 'n wit heerssugtige aanlyntydskrif wat hy in 1990 gestig het. Taylor is ook 'n outeur en is die president van American Renaissance se moedermaatskappy, New Century Foundation, waardeur verskeie van sy boeke gepubliseer is. Hy is 'n voormalige lid van die adviserende raad van The Occidental Quarterly en 'n voormalige direkteur van die National Policy Institute, 'n wit nasionalistiese dinkskrum in Virginia. Hy is ook 'n raadslid en woordvoerder van die Raad van Konserwatiewe Burgers.
Kolgans
Verspreiding
[[Lêer:AlopochenAegyptiacaIUCN2019 2.png|duimnael|links|Verspreiding van die kolgans in Afrika en die invoergebiede:
Jared Taylor
Taylor word, nes vele van die organisasies waarmee hy geassosieer word, deur onder andere burgerregte-organisasies, nuusmedia, en akademici wat rassisme in die VSA bestudeer, daarvan beskuldig dat hy rassistiese ideologieë bemark.
Kolgans
Verspreiding
]] Die voëls kom in Afrika suid van die Sahara voor en verder noord al langs die Nylrivier tot in Egipte. Kolganse is ook as uitheemse spesie na dele van Europa ingebring (veral Engeland en Nederland). Hulle kom wydverspreid in Suid-Afrika voor, behalwe in uiters droë gebiede of hoog bo seespieël.
Die jongste verspreidingskaart in Suid-Afrika, wat tans drie-uurliks opgedateer word, kan by hierdie skakel van SAVAP2 (die tweede Suider-Afrikaanse Voëlatlasprojek) gevind word:
Jared Taylor
Vroeë lewe en opvoeding
In 1973 verwerf hy 'n BA-graad in filosofie aan die Yale-universiteit. In 1978 verwerf hy 'n MA-graad in internasionale ekonomie aan die Paryse Instituut vir Politieke Studies.
Clathria fasciculata
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1925 deur Wilson.
2015 Brasiliaanse Grand Prix
Die 2015 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix het op 15 November 2015 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die agtiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Nico Rosberg in sy Mercedes gewen.
Pretoriuskraalstroom
Die Pretoriuskraalstroom is 'n stroom wat in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit is deel van die opvanggebied van die Groot-Visrivier.
Jessica Chastain
Jessica Chastain (gebore 24 Maart 1977) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Tree of Life (2011), Zero Dark Thirty (2012), Interstellar (2014), en Crimson Peak (2015).
Luciano Giancarlo
Luciano Giancarlo (13 April 1972 – 16 Julie 2007) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Bold and the Beautiful (1987), Will & Grace (1998), Gilmore Girls (2000), en Arrested Development (2003).
Skaapwagters
Skaapwagters (Oenanthe) is 'n genus van voëls in die familie van vlieëvangers (Muscicapidae) en die orde van sangvoëls (Passeriformes). Hulle is vroeër onder die familie van lysters ingedeel, maar word tans algemeen onder die vlieëvangers geplaas. Dit is hoofsaaklik 'n ouwêreldse groep, hoewel die Europese skaapwagter ook na Kanada, Groenland en Alaska uitgebrei het.
Spesies
Die genus omvat die volgende spesies:
Lhasa
Lhasa (Tibettaans: ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱིར།, Transkripsie: Lhasa Chongkyir, [l̥ásə] of [l̥ɜ́ːsə], letterlik: "plek van die Gode"; Vereenvoudigde Chinees: 拉萨; Tradisionele Chinees: 拉薩; pinyin: Lāsà; dikwels ook Lasa) is die hoofstad en grootste stad van Tibet, 'n outonome gebied van die Volksrepubliek China.
Lhasa het 'n bevolking van 902 500 in 2015 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 29 274 km². Lhasa is net noord van die Himalaja aan die Brahmaputra se boloop geleë. Sowat 81,6% van die bevolking is Tibettane, gevolg deur 17% Han-Chinese.
Bobotie
Bobotie is 'n eg Suid-Afrikaanse gereg wat bestaan uit maalvleis en speserye met 'n eier-, melk- en borriebolaag. Daar was lank geglo dat die resep afkomstig is van die VOC kolonies in Batavia en moontlik afgelei van die Indonesiese gereg Botok, maar dit is meer waarskynlik dat dit reeds saam met Jan van Riebeeck in die Kaap aangekom het. Die Hollanders het reeds teen die tyd geweet hoe om kerrievleis te berei. Dit was so algemeen dat spesiale potte reeds teen 1752 daarvoor vervaardig is, soos wat blyk uit 'n boedelinventaris van die tydperk waarin 'n bobotijkeetel (bobotiepot) genoem is.
Die dis is in 1951 opgeneem as 'n verteenwoordigende Suid-Afrikaanse gereg in 'n internasionale resepteboek wat deur die Verenigde Nasies gepubliseer is.
Die gereg was al teen die 17de eeu bekend in die Kaap van Goeie Hoop, toe dit gemaak is van 'n mengsel van skaap- en varkvleis. Deesdae word skaap- en beesvleis verkies. Die oorspronklike resepte het gemmer en suurlemoenskil bevat. Die ontdekking van kerrie het die resep vergemaklik, maar die basiese idee het dieselfde gebly. Oorspronklik was daar ook gebruik gemaak van rosyntjies of sultanas en deesdae word grondboontjies, blatjang en ook piesang gereeld gebruik.
Bobotie is deur Suid-Afrikaanse setlaars na ander kolonies in Afrika versprei. Vandag kan resepte afkomstig van blanke setlaars gevind word in gemeenskappe in Kenia, Botswana, Zimbabwe en Zambië. Daar is 'n variasie vandag wat baie gewild is onder die sowat 7 000 Boeresetlaars wat hulle aan die begin van die 20ste eeu in die Chubut-riviervallei in Argentinië gevestig het. Hulle pak 'n bobotiemengsel binne in 'n groot pampoen wat hulle dan in die oond bak tot dit sag is.
Vaitiare Benera
Vaitiare Bandera (gebore 15 Augustus 1964) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Final Goal (1995) en U.S. Marshals (1998), en in die televisiereeks Stargate SG-1 (1997).
VietJet Air
ViettJet Air is 'n lae-koste lugredery van Viëtnam. Dit is een van twee lae-koste lugrederye in Viëtnam, die ander lugredery is Jetstar Pacific Airlines.
Die hoofkwartier is in Hanoi, die bedryfsentrum is in Saigon. Die maatskappy is gestig in 2007 en die eerste vlug was in 2011. Tot en met Desember 2014 het die maatskappy reeds 10 miljoen passasiers bedien. Dit het vlugte na die meeste van die lughawens in Viëtnam: Hanoi, Saigon, Hai Phong, Thanh Hoa, Vinh, Dong Hoi, Hue, Da Nang, Quy Nhon, Buon Ma Thuot, Da Lat, Nha Trang, Can Tho, Phu Quoc. Dit het ook vyf internasionale bestemmings in Asië: Seoul, Bangkok, Taipei, Singapoer en Siam Reap.
In 2014 het die lugredery 'n kontrak onderteken met Airbus vir die aankoop en huur van 100 Airbus A320 en A321 vliegtuie. In 2014 het dit 35% binnelandse passasiers vervoer. Volgens hierdie kontrak sal die lugdiens 10 vliegtuie ontvang elke jaar.
Jason Bateman
Jason Bateman (gebore te Rye, New York, op 14 Januarie 1969) is 'n Amerikaanse akteur.
Clathria filifera
Die spons behoort tot die genus Clathria en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1886 deur Ridley & Dendy.
Boererepubliek
Verskeie Boererepublieke het in die verlede binne die grense van die huidige Suid-Afrika bestaan. Die republieke het ontstaan nadat hulle die Brits beheerde Kaapkolonie gedurende die Groot Trek verlaat het.
Amor Vittone
Amor Vittone (gebore op 16 Maart 1972 as Amor Ines Vittone) is 'n bekende Suid-Afrikaanse sangeres. Sy is op 20 Oktober 2002 met die oud-Springbokrugbyspeler Joost van der Westhuizen († 2017) getroud. Hulle het 'n seun, Jordan, en 'n dogter, Kyle, wat twee jaar jonger as Jordan is.
Biografie
Amor het die volgende programme op televisie aangebied:
Tans tree sy op as choreograaf, seremoniemeester, motiveringsspreker en sangeres. Amor is ook sedert Desember 2016 in 7de Laan te sien as die karakter Zelda.
As 'n bekende en gewilde persoonlikheid het Amor al omtrent elke tydskrif in Suid-Afrika se voorblad versier. Dit sluit in: "Fair Lady", "Keur", "Huisgenoot", "You", "Sarie", "Finesse", "FHM", "Wiel", "Insig", "Vrouekeur", "De Kat", "Tydskrif Rapport", "Sunday Times Magazine", "Personality", "Directions", "Longevity", "Rooi Rose", "Die Lig", "Baba en Kleuter" en "Marie Claire".
Haar debuutalbum, “Wild Cherry Kisses” is in 1998 vrygestel deur EMI. “Dance in Colours” en “Young Forever” het gevolg. In Februarie 2005 is haar vierde album, “Amor” vrygestel deur Gallo Music Record Company. Amor se eerste Afrikaanse album, “Voluit” is in September 2006 vrygestel deur Select-musiek. Hierdie album het binne 6 maande goue status bereik (meer as 20,000 eenhede verkoop) en Amor was ook genomineer vir 'n SAMA-toekenning in die kategorie "Beste Afrikaanse Popalbum". Sy was die enigste vroulike kunstenaar benoem in die kategorie. Die video van “Voluit Lewe” het ook gedurende Mei 2007 'n toekenning ontvang as die beste Afrikaanse DVD tydens die Afrikaanse musiektoekennings in Suid-Afrika. Amor is ook benoem vir 'n Crystal toekenning in die kategorie "Hottest S.A. Artist" gedurende Junie.
Vir die Huisgenoot Tempo-toekennings is Amor genomineer in die kategorie gunsteling vroulike kunstenaar en “Voluit Lewe” is benoem as gunstelingliedjie van die jaar. Ook in die Vonk-musiektoekennings is Amor genomineer as beste vroulike kunstenaar van 2007.
“Glo altyd aan more” is in September 2009 vrygestel. Hierdie album is opwindend luisterryk, met aangename stemwerk, sielslirieke en opkikkerende melodieë. Amor is die spieëlbeeld van energie, vreugde en oorwinning en die album is gestempel op hoop, positiewe sterkte en 'n aangename lewenskalmte. Amor is tans besig om haar sewende album op te neem met Maroela Musiek.
Abraham Sofaer
Abraham Sofaer (1 Oktober 1896 – 21 Januarie 1988) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente A Matter of Life and Death (1946), Quo Vadis (1951), His Majesty O'Keefe (1954), en The Naked Jungle (1954).
Dwerggans
Die Dwerggans (Nettapus auritus) is 'n gelokaliseerde, algemene eendvoël. Dit is 'n standvoël in die subtropiese en tropiese laagliggende gebiede van Sub-Sahara Afrika en Madagaskar. Hul habitat is tipies panne of vloedvlaktes met drywende akwatiese plantegroei.
Identifikasie
Dit is 'n baie klein soort eend, maar met pragtige opvallende kleure. Die eend is 30–33 cm lank en weeg 230 tot 320 gram. Oranje-kleurige lyf, wit bors, wit gesig met donker groen rug. Hulle verkies om in die water te bly, waarmee hul kleur mooi saamsmelt.
Habitat
Varswater areas met drywende waterplante. Hulle verkies stil riviertakke en vleie met baie waterplante en word altyd in pare of klein swerms aangetref.
Verspreiding
Noordooste van Suid-Afrika, Zimbabwe en Mosambiek. Hulle hou van tropiese streke, maar word ook waargeneem in droër gebiede.
Geluid
'n Swei-swei geluid.
Komaggas
Komaggas is 'n klein nedersetting in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die naaste groot dorp is Springbok, Noord-Kaap.
Geskiedenis
duimnael|200px|links|Die kerkie wat die [[Londense Sendinggenootskap op Komaggas gebou het, omstreeks 1840 geskets deur die Rynse sendeling Hans Christian Knudsen.]]
Die nedersetting het ontstaan in 1829 toe 'n sendingstasie gestig is deur eerw. J.H. Schmelen van die Londense Sendinggenootskap. In 1843 is dit aan die Rynse Sendinggenootskap oorgedra en in 1926 aan die NG Kerk. Eerw. Gottlieb Weich, Rynse sendeling en stamvader van die familie Weich in Suid-Afrika, was die hoof van die stasie vanaf eerw. Schmelen se dood in 1847 tot omstreeks 1881.
Kopereend
Die kopereend (Tadorna cana) is 'n algemene standvoël in Suid-Afrika. Dit is endemies aan die gebied.
Identifikasie
Die kopereend is 'n groot voël, die gemiddelde lengte van 'n volwasse kopereend is 64 cm. Soos die naam aandui het kopereende 'n koperkleur en het hulle ook 'n swart snawel en swart pote. Die manlike eend het 'n grys kop, en die vroulike eend het 'n wit-en-grys kop.
Habitat
Varswaterdamme en vleie.
Verspreiding
Grootste deel van Suid-Afrika, behalwe die noorde en ooste, asook in groot dele van Namibië.
N7 (Suid-Afrika)
Wes-Kaap
Die N7 begin in Kaapstad deur noord van die N1 af te draai en hou dan reguit noord vir 53 km voor die dorp Malmesbury bereik word. Halfpad soontoe gaan die reisiger die Swartland binne wat bekend is vir sy koringlande. Die N7 hou steeds noord en 40 km later gaan die pad verby Moorreesburg. Nog 26 km verder steek die N7 die Bergrivier oor en loop dan verby Piketberg, 45 km later gaan die pad oor die Piekenierskloofpas en verby Citrusdal.
Die reisiger het nou die Swartland verlaat en gaan die Olifantsriviervallei en Sederbergareas binne met die Sederberg aan die regterkant sigbaar. Die pad hou nou noordoos en die Olifantsrivier bly aan die reisiger se regterkant. Na 53 km word daar eers verby die Clanwilliamdam en dan die dorp Clanwilliam gery.
Die pad hou vir 38 km steeds langs die Olifantsrivier en swaai dan skielik noordwes, kruis die rivier, gaan tussen Klawer en die Gifberg deur en hou noordwes tot by Vanrhynsdorp. Nou het die reisiger Namakwaland binnegegaan.
Forresbank
Die vragskip MV Forresbank van die Britse handelsvloot het op 10 November 1958 aan die kus van Pondoland (Transkei, Oos-Kaap) vergaan. Hierdie skip onder bevel van kapt. B.T. Symmonds was van Kaapstad via Durban na die Ooste onderweg met van vrag van 1 000 ton antrasiet. Na 'n brand en ontploffings in die masjienkamer waarin een bemanningslid gesterf het, is dit deur sterk wind na die kus gedryf. Op 46 km suid van Port St. Johns, net noordoos van die mond van die Mtakatyerivier en naby die Hluleka Natuurreservaat het die skip op die rotse geloop. Hierdie dieselaangedrewe skip van 5159 ton met 2 skroewe is in 1925 in Glasgow gebou en was die eiendom van die Bank Line Ltd.
N7 (Suid-Afrika)
Namakwaland
Namakwaland is bekend vir sy blommeprag gedurende die lente. Van Vanrhynsdorp draai die N7 geleidelik noordoos, gaan oor die Sishen-Saldanha Spoorlyn en 70 km vanaf Vanrhynsdorp word die klein plekkie Nuwerus teëgekom. Die area tussen Vanrhynsdorp en Nuwerus word die Knersvlakte genoem. Sewentien kilometer later word verby Bitterfontein gery en 61 km later word Garies bereik. Ongeveer 30 km voor Garies het die reisiger die Noord-Kaap binnegegaan.
Van Garies na Kamieskroon is 46 km en nog 68 km verder is Springbok nadat die N7 eers oor Burke se pas gegaan het. Springbok staan bekend as die ‘hoofstad van Namakwaland’. Daar is kopermynbedrywighede in die omgewing. Nababeep is net ‘n entjie verder vanaf Springbok (weg van die N7) en het die grootste kopermyne. Die N14 nasionale pad begin ook hier by Springbok. Vanaf Springbok is dit net 7 km na Okiep, nog ’n myndorp en 42 km verder noord kom die reisiger die dorpie Steinkopf teë. Daar moet nog 67 km gereis word voordat die grenspos en dorpie Vioolsdrif bereik word by die Oranjerivier. Hier hou die N7 op en verder aan die Namibiëkant word die pad die B1 genoem.
Malta
Malta beslaan net meer as 316 km² in landoppervlak, wat dit een van die wêreld se kleinste state maak. Die Maltese argipel bestaan uit die eilande Malta, Gozo, Comino en verskeie klein onbewoonde eilande onder andere Cominotto en Filfla. Dit is ook een van die lande met die hoogste bevolkingsdigtheid ter wêreld. Malta se de facto hoofstad is Valletta en die grootste stad is Birkirkara. Die hoofeiland bestaan uit heelwat dorpe wat saam 'n Groter stedelike gebied (GSG) vorm met 'n totale bevolking van 368 250, volgens Eurostat. Die land het twee amptelike tale, Maltees (grondwetlik die nasionale taal) en Engels.
Tallulah Bankhead
Tallulah Bankhead (31 Januarie 1902 – 12 Desember 1968) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Stage Door Canteen (1943), Lifeboat (1944), A Royal Scandal (1945), en ''Die! Die! My Darling!'' (1965).
Malta
Regdeur die geskiedenis was Malta se unieke ligging van groot strategiese belang, met die gevolg dat opeenvolgende ryke en moondhede oor die eilande geheers en regeer het. Dit sluit in die Fenisiërs, Grieke, Romeine, Arabiere, Normandiërs, Aragonese, Habsburg-Spanjaarde, Orde van Malta, die Franse en die Britte. In 1964 verkry Malta onafhanklikheid van die Verenigde Koninkryk en word in 1974 'n republiek. Malta behou lidmaatskap tot die Britse Statebond na onafhanklikheidswording. Malta tree in 1964 toe tot die Verenigde Nasies en in 2004 tot die Europese Unie. Malta is ook 'n ondertekende van die Schengen-ooreenkoms en het in 2008 deel geword van die Eurosone.
Malta het 'n lang Christelike geskiedenis en nalatenskap en is 'n Apostoliese bisdom. Volgens die Bybelboek Handelinge het Paulus skipbreuk gelei op "Melite", soos die Grieke dit genoem het, en het daar 'n bediening gehad. Die Rooms-Katolieke geloof is die amptelike geloof in Malta soos verklaar deur die Maltese grondwet.
Malta is wêreldwyd bekend as 'n toeristebestemming. Die eilande het talryke toeristebestemmings en historiese monumente, insluitend nege Unesco-wêrelderfenisgebiede, onder andere die baie prominente Megalitiese tempels wat van die oudste losstaande strukture ter wêreld is.
Etimologie
Die oorsprong van die term Malta is onduidelik. Die moderne variasie spruit uit die Maltese taal. Die mees algemene etimologie is dat die woord Malta afkomstig is van die Griekse woord μέλι (meli), "heuning". Die Grieke het die eiland Μελίτη (Melitē) genoem wat "heuningsoet" beteken (ook die naam van 'n Nereïde ). Dit is heel moontlik as gevolg Malta se unieke heuningproduksie deur 'n endemiese byspesie en daarom ook Malta se populêre bynaam "land van heuning". Die Romeine het voortgegaan en die eiland Melita genoem wat die verlatynsing van die Griekse Μελίτη is. Nog 'n teorie stel voor dat die woord Malta afkomstig is van die Fenisiese woord Maleth wat "toevlugsoord" beteken verwysende na Malta se vele baaie en inhamme.
Prehistoriese geskiedenis
Erdewerk deur argeoloë gevind by Skorba toon ooreenkomste met erdewerk in Italië gevind en dui daarop dat die Maltese eilande moontlik vir die eerste keer in 5200 v.C. bewoon is deur jagters en landbouers vanaf die groter eiland Sisilië, heel moontlik die Sikane. Die uitsterf van die dwergseekoei en dwerg-olifant word gekoppel aan die eerste aankoms van mense op Malta. Prehistoriese boerdery nedersettings wat terugdateer na die vroeë Neolitiese tydperk is ontdek in oop gebiede en ook in grotte, soos Ghar Dalam.
Erdewerk van die Ghar Dalam-tydperk stem ooreen met erdewerk gevind in Agrigento, Sisilië. 'n Kultuur van megalitiese tempelbouers het ook in hierdie vroeë periode ontstaan of sy weg tot hier gevind. Gedurende 3500 v.C. het hierdie mense sommige van die wêreld se oudste vrystaande strukture gebou in die vorm van die megalitiese Ġgantija tempels op Gozo; ander vroeëre tempels sluit die van Ħaġar Qim en Mnajdra in.
Die tempels het 'n kenmerkende argitektuur, tipies 'n komplekse drieblaarklawervormige ontwerp, en is gebruik vanaf 4000 tot 2500 v.C. Dierbeendere en 'n mes gevind agter 'n verwyderbare altaarsteen dui op moontlike tempelrituele wat dierofferandes ingesluit het. Voorlopige inligting dui daarop dat offerandes gebring is aan die godin van vrugbaarheid, wie se standbeeld nou staan in die Nasionale Museum van Argeologie in Valletta. Hierdie kultuur het blykbaar vanaf die Maltese eilande verdwyn omstreeks 2500 v.C. Argeoloë spekuleer dat die tempelbouers slagoffers was van plae en siektes. Ander weer het gespekuleer oor die ooreenkoms tussen die gebeurtenis en Plato se weergawe van die verdwyning van Atlantis.
'n Ander interessante argeologiese kenmerk van die Maltese eilande, dikwels toegeskryf aan die antieke bouers, is ewewydige eenvormige groewe genoem wa spore of wa groewe. Dit kan op verskeie plekke regoor die eilande gevind word met die mees prominente in 'n area van Malta genaamd "Clapham junction". Hierdie verskynsels is moontlik veroorsaak deur die wegvreet van sagte kalksteen deur houtwiel waens.
Na 2500 v.C. het die Maltese eilande ontvolk en was dit onbewoon vir 'n hele paar dekades tot die koms van 'n nuwe instroming van bronstydperk immigrante. Dit was 'n kultuur wat hulle dooies veras het en kleiner megalitiese strukture genaamd doldems aan Malta bekend gestel het.
Grieke, Fenisiërs en Romeine
Rondom 700 v.C. vestig die Antieke Grieke hulle op Malta, meestal in en om die gebied waar Valletta nou is. 'n Eeu later sluit Fenisiese handelaars by die plaaslike bevolking op die eiland aan. Hulle het die eilande as 'n stop op hulle handelsroetes vanaf die oostelike Middellandse see na Cornwall gebruik. Die Fenisiërs bewoon die gebied nou bekend as Mdina, asook die omliggende dorp Rabat wat hulle Maleth noem. Die Romeine, wat ook in Mdina gebly het, het na Mdina (en die eiland) as Melita verwys.
Na die val van Fenisië in 400 v.C. kom die gebied onder die beheer van Kartago, 'n voormalige Fenisiese kolonie. Gedurende hierdie tyd het die mense op Malta hoofsaaklik olywe en karob verbou, en tekstielware geproduseer.
Tydens die Eerste Puniese Oorlog om 264 v.C. veroorsaak spanning dat die Maltese teen Kartago rebelleer en beheer van hulle garnisoen oorgee aan die Romeinse konsul Sempronius. Malta bly lojaal aan Rome tydens die Tweede Puniese Oorlog en die Romeine beloon hulle met die titel van Foederata Civitas, 'n benoeming wat beteken dat hulle vrygestel is van die betaling van skatting of die heerskappy van die Romeinse reg, alhoewel Malta in hierdie tydstip onder die jurisdiksie van die provinsie van Sisilië val.
Met die verdeling van die Romeinse Ryk in oos en wes in die 4de eeu, word Malta onder beheer van die Griekssprekende Bisantynse Ryk 395-870 geplaas, wat vanuit Konstantinopel regeer het. Hoewel Malta onder Bisantynse heerskappy was vir vier eeue, is nie veel uit hierdie tydperk bekend nie. Daar is bewyse dat Germaanse stamme, insluitend die Gote en Vandale, kortstondig beheer oor die eilande gehad het alvorens die Bisantyne met 'n teenaanval begin het en Malta herower het.
Die Arabiese tydperk en die Middeleeue
Die Arabiese kroniekskrywer en geograaf al-Himyari vertel dat in 870 n.C. na 'n geweldadige stryd in Malta teen die Bisantynse besettingsmagte, die Arabiese invallers, eers gelei deur Halaf al-Hadim, en later deur Sawada ibn Muhammad, die eiland gestroop en geplunder het, die belangrikste geboue vernietig het en vir alle praktiese doeleindes onbewoond gelaat het. Dit was later weer gekoloniseer deur Arabiere vanaf Sisilië in 1048–1049 n.C. Daar heers onsekerheid of die nuwe nedersetting die gevolg van demografiese uitbreiding in Sisilië was, toegeskryf aan hoër lewenstandaarde (in welke geval die kolonisering dan 'n paar dekades vroeër plaasgevind het), of as gevolg van burgeroorlog onder die Arabiese heersers wat in 1038 n.C. in Sisilië uitgebreek het nie.
Die Arabiere het nuwe besproeiing asook sommige vrugte en katoen op die eiland bekend gestel. Die Sisilies-Arabiese taal is aangeneem vanaf Sisilië. Die taal ontwikkel tot in moderne Maltees.
Die plaaslike Christene is geloofsvryheid gegun. Hulle moes egter jizya betaal, 'n vorm van belasting vir nie-Moslems. Hulle was gevolglik vrygestel van Zakaat, die belasting wat deur Moslems betaal moes word. Die Normandiërs, as deel van hulle verowering van Sisilië in 1091 n.C., verdryf al die More uit die suide van Italië. Die Normandiese leier Rogier I van Sisilië is verwelkom deur die plaaslike Christene. Graaf Rogier I, volgens die plaaslike mite, het uit dankbaarheid vir die Maltese se lojaliteit tydens sy veroweringstogte, 'n deel van sy rooi en wit banier afgeskeer en as geskenk oorhandig. Dit is volgens die mite die basis vir die moderne Maltese vlag.
Die Normandiese tydperk was produktief; Malta het deel geword van die nuutgevonde Koninkryk van Sisilië, wat buiten Sisilië en Malta ook die suidelike helfte van die Italiaanse skiereiland ingesluit het. Die Rooms-Katolieke geloof is weer ingestel as staatsgodsdiens met Malta nou onder die bisdom van Palermo. Normandiese argitektuur maak ook plek-plek 'n verskyning, veral in die antieke hoofstad van Mdina. Tancred van Lecce (Tancred van Sisilië), die laaste Normandiese monarg, omskep Malta in 'n leenheerskap of feudale grondeiendom binne die koninkryk en stel 'n Graaf van Malta aan. Weens die eilande se strategiese belang en ligging was besetting deur ander moondhede altyd 'n moontlikheid. Gedurende die tyd is die mans van Malta almal gemilitariseer om potensiële invalle af te weer. Die eerste grawe was almal bekwame Genuese kaapvaarders.
Die koninkryk kom onder beheer van die Huis van Hohenstaufen vanaf 1194 tot 1266 n.C. Gedurende die tydperk, waartydens Frederik II van Hohenstaufen begin het om sy Sisiliaanse koninkryk te herorganiseer, het die westerse kultuur en godsdiens steeds meer begin geld. Malta was deel van die Heilige Romeinse Ryk van die Duitse nasie vir 72 jaar. Malta was tot 'n graafskap en markisaat verklaar maar handel was totaal geruïneer. Die eilande was vir 'n baie lang tydperk slegs 'n gefortifiseerde garnisoen. In 1224 onder Frederik II word al die oorblywende Moslems (wat nie More was nie) van die eiland verban of gedwing om tot die Rooms-Katolieke geloof te bekeer. Die totale manlike bevolking van Celano in Abruzzo is na Malta gedeporteer.
Vir 'n kort periode val die koninkryk onder die heerskappy van die Huis van Capet-Anjou. Hoë belasting maak die vorstehuis ongewild, deels ook te wyte aan Karel van Anjou se oorlog teen die Republiek van Genoa en die eiland Gozo wat in 1275 geplunder is. 'n Groot opstand op Sisilië, bekend as die Sisiliaanse Vespers, volg op die gevegte met die uiteinde dat die skiereiland afstig as die Koninkryk van Napels. In 1282 kom Malta onder heerskappy van die Aragonese.
Familielede van die konings van Aragon regeer op die eiland tot 1409 waarna heerskappy oorgegee is aan die Kroon van Aragon. In die begin van die Aragonese troonsuksessie het die seuns van die monargie die titel "Graaf van Malta" ontvang. Dit is gedurende die tydperk dat meeste van die plaaslike adelstand tot stand gekom het. Teen 1397 val die dra van die titel "Graaf van Malta" terug na 'n feodale vlak wat 'n struweling tussen twee families tot gevolg het. Dit veroorsaak groot konflik. Die gevolg is dat die koning die titel herroep. Twis rondom die titel breek weer uit 'n paar jaar later met die herinstel daarvan. Die Maltese, gelei deur die plaaslike adelstand, kom in opstand teen Graaf Gonsalvo Monroy. Alhoewel hulle die Graaf teen gestaan het, het die Maltese hulle lojaliteit teenoor die Sisiliaanse kroon duidelik te kenne gegee. Dit het Alfons IV so beïndruk dat hy nie die mense vir die opstand gestraf het nie maar belowe het om nooit weer die titel aan 'n derde party toe te ken nie. In plaas daarvan, is dit terug in die kroon geïnkorporeer. Die titel van Città Notabile is aan die stad Mdina toegeken na aanleiding hiervan.
Ridders van Malta en Napoleon
In 1530 oorhandig Keiser Karel V die eilande, in 'n ewigdurende huurkontrak, aan die Hospitaalridders, op daardie stadium onder die leierskap van die Fransman Philippe de Villiers de L'Isle-Adam, Grootmeester van die Orde. Hierdie ridders, 'n militêr-godsdienstige ridderorde deesdae beter bekend as die Orde van Malta, was van die Griekse eiland Rhodos verdryf deur die Ottomaanse Ryk in 1522.
In 1551, word die ganse bevolking van die Maltese eiland Gozo, ongeveer 5 000, deur Barbaryse kaapvaarders gevange geneem as slawe en gedeporteer na die Barbaryse kus.
Die ridders, gelei deur Fransman Jean Parisot de la Valette, Grootmeester van die Orde, weerstaan 'n oorweldigende beleg deur die Ottomane in 1565. Die ridders, met die hulp van die Maltese, seëvier aan die einde van die dag. Voltaire het oor die beleg gesê: "Niks is beter bekend as die beleg van Malta nie." Na die beleg besluit die Orde om Malta se fortifiserings te verbeter, veral in die binne-hawe, waar die nuwe stad Valletta, so genoem ter ere aan Valette, gebou is. Hulle rig ook wagtorings langs die kus op – die Wignacourt, Lascaris en de Redin torings – vernoem na die Grootmeesters wat dit laat bou het. Tydens die Ridders se heerskappy op die eiland het talle argitektoniese en kulturele projekte die lig gesien, onder andere die versiering van Città Vittoriosa, die oprig van nuwe stede, insluitende Città Rohan en Città Hompesch en die bekendstelling van nuwe akademiese en sosiale hulpbronne.
Die Ridders se bewind kom tot 'n einde met Napoleon se verowering van Malta, op pad na Egipte, tydens die Franse Revolusionêre Oorloë in 1798. Die invloed van die Ridders het verwater deur die jare en die Orde het in onguns verval. Dit was rondom die tyd van die beliggaming van die universele waardes van burgerlike vryheid aangevuur deur die Franse Rewolusie. Mense van beide binne en buite die Orde het 'n beroep op Napoléon Bonaparte gedoen om die Ridders te verdryf. Napoleon het nie geweifel nie en sy vloot het in 1798, op pad na sy Egiptiese ekspedisie, daar aangeland. Hy het die Ridders gefnuik deur die goed bewaakte hawe van Valletta in te vaar onder die voorwendsel van voorrade aanvul. Met veilige toegang verseker rig hy sy wapens op die eiland, Grootmeester Hompesch kapituleer, en Napoleon betree Malta.
Gedurende sy kort verblyf van ses dae voltooi Napoleon 'n hele paar hervormings. Die belangrikste hiervan is die instel van 'n nuwe administrasie met 'n Regeringskommissie, die oprig van twaalf munisipaliteite, die skep van 'n openbare finansiële administrasie, die afskaffing van alle feodale regte en voorregte, die opheffing van slawerny en die vrymaak van alle Turkse slawe. Op die geregtelike terrein is 'n familiekode opgestel en twaalf regters is genomineer. Openbare onderwys is gestruktureer volgens riglyne neergelê deur Napoleon self, dit het voorsiening gemaak vir primêre en sekondêre onderwys. Vyftien laerskole is opgerig en die universiteit is vervang deur 'n "École Centrale" met agt voorsitterstoele, almal met 'n redelik wetenskaplik uitkyk: by name, rekenkunde en meetkunde, algebra en stereotomie, geometrie en astronomie, meganika en fisika, navigasie, chemie, ens. Hierna, met 'n aansienlike garnisoen wat hy agterlaat, vertrek hy na Egipte.
Die agtergeblewe Franse magte het ongewild geraak onder die Maltese, veral om hulle vyandigheid teenoor Rooms-Katolisisme en die plundering van plaaslike kerke om Napoleon se oorlog te finansier. Die Franse finansiële en godsdienstige beleid vuur die Maltese aan tot rebellie en die Franse word gedwing om terug te val tot binne die stadsvestings. Groot-Brittanje, tesame met die Koninkryk van Napels en die Koninkryk van Sisilië, verleen ammunisie en bystand aan die Maltese. Brittanje stuur ook sy vloot om die eilande te beleër.
Die Britse Ryk en die Tweede Wêreldoorlog
Tydens die Tweede Wêreldoorlog speel Malta 'n belangrike rol weens sy nabyheid aan die Spilmoondhede se skeepsroetes. Die Maltese se dapperheid gedurende die Tweede Beleg van Malta het Koning George VI geroer om die George-kruis kollektief op 15 April 1942 aan Malta te oorhandig, om "te getuig van die heldemoed en toewyding wat lank onthou sal word deur die geskiedenis". Sommige historici is van mening dat die toekenning tot gevolg gehad het dat Brittanje buitensporige verliese gely het ter verdediging van Malta. Britse geloofwaardigheid sou daaronder gely het as Malta oorgegee het, soos in Singapoer se geval. 'n Replika van die George-kruis verskyn nou in die skildhoek van die Maltese vlag. Die gesamentlike toekenning bly enig in sy soort tot en met April 1999, toe die Koninklike Ulster Polisiemag die tweede, en tot op datum, die enigste ander ontvanger van 'n kollektiewe George-kruis geword het.
Onafhanklikheid en Republiekwording
Malta verkry onafhanklikheid op 21 September 1964 (Onafhanklikheidsdag) na intense onderhandelinge met die Verenigde Koninkryk. Dit is gelei deur die Maltese premier George Borg Olivier. Onder die 1964 grondwet, behou Malta aanvanklik Koningin Elizabeth II as die Koningin van Malta en dus as Staatshoof, met 'n Goewerneur-generaal as uitvoerende gesag namens haar. In 1971 wen die Maltese Arbeidersparty, onder leiding van Dom Mintoff, die algemene verkiesing. Dit lei tot republiekwording binne die Statebond op 13 Desember 1974 (Republiekdag), met die President as staatshoof. 'n Verdedigingsooreenkoms wat onderteken is kort na onafhanklikheid (en weer in 1972) het op 31 Maart 1979 verstryk.
Malta neem 'n neutrale internasionale beleid aan in 1980. In 1989 speel Malta gasheer vir 'n spitsberaad tussen die Amerikaanse president George H.W. Bush en die Sowjet-leier Michail Gorbatsjof, hul eerste ontmoeting van aangesig tot aangesig, die wegspringpunt vir die latere einde van die Koue Oorlog.
Op 16 Julie 1990 doen Malta, deur middel van sy minister van buitelandse sake, Guido de Marco, aansoek om aansluiting by die Europese Unie. Na moeilike onderhandelinge is 'n referendum gehou op 8 Maart 2003 wat uitgeloop het op 'n gunstige uitslag. Die algemene verkiesing gehou op 12 April 2003, het 'n duidelike mandaat aan Eerste Minister Eddie Fenech Adami gegee om die Verdrag van toetreding tot die Europese Unie te teken op 16 April 2003 te Athene, Griekeland.
Malta sluit by die Europese Unie aan op 1 Mei 2004. Na aanleiding van die Europese Raad van 21-22 Junie 2007, sluit Malta by die Eurosone aan op 1 Januarie 2008.
Politiek
Malta is 'n republiek met 'n parlementêre stelsel en openbare administrasie wat nou gebaseer is op die Westminster-stelsel. Die land het die tweede hoogste stempersentasie in die wêreld gehad (en die hoogste vir die nasies sonder verpligte stemmery), gebaseer op die opkoms in die nasionale laerhuisverkiesings 1960–1995. Die eenkamerparlement se Kamer van Verteenwoordigers, (Maltees: Kamra tad-Deputati), word deur direkte algemene verkiesings verkies met 'n enkele oordraagbare stem elke vyf jaar, tensy die Parlement vroeër ontbind word deur die President onder advies van die Eerste Minister.
Die Huis van Verteenwoordigers bestaan uit 69 Lede van die Parlement. Waar 'n party egter wen met 'n volstrekte meerderheid van stemme, maar nie 'n meerderheid van die setels verkry nie, word daardie party bykomende sitplekke gegee om 'n parlementêre meerderheid te verseker. Die Grondwet van Malta bepaal dat die President die Lid van die Huis wat die beste in staat is om 'n (regerende) meerderheid in die Parlement te lei, as Eerste Minister aanstel.
Die President van Malta word aangestel vir 'n termyn van vyf jaar deur 'n resolusie van die Huis van Verteenwoordigers, aangeneem deur 'n blote meerderheid. Die rol van die President as staatshoof is grootliks seremonieel. Die belangrikste politieke partye is die Nasionale Party, wat 'n Christen-demokratiese party is, en die Arbeidersparty, wat 'n sosiaal-demokratiese party is. Die Arbeidersparty is tans aan die stuur van sake onder leiding van die Eerste Minister Robert Abela. Die Nasionale Party, met Adrian Delia as leier, dien as opposisie. Daar is 'n aantal kleiner politieke partye in Malta wat tans geen parlementêre verteenwoordiging geniet nie.
Tot met die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog was Maltese politiek oorheers deur taalkwessies uitgebaklei deur Italiaans- en Engelsgesinde partye. Naoorlogse politiek moes grondwetlike kwessies rondom betrekkinge met Brittanje hanteer (eerstens met integrasie en daarna onafhanklikheid) en op die ou einde betrekkings met die Europese Unie.
Administratiewe afdelings
Malta beoefen 'n stelsel van plaaslike regering sedert 1993, gebaseer is op die Europese Handves van Plaaslike Self-regering. Daar is op die oomblik 68 plaaslike rade (54 in Malta en 14 in Gozo). Sestien "dorpe", wat deel vorm van groter rade, het hul eie Administratiewe Komitee. Daar is geen intermediêre vlakke tussen die plaaslike regering en die nasionale regering nie, en die vlakke van die ses distrikte (vyf op die hoofeiland) en van die drie streke (twee op die hoofeiland) dien hoofsaaklik statistiese doeleindes.
Elke raad is saamgestel uit 'n sekere aantal raadslede (5-11, afhangende en relatief tot die bevolking wat hulle verteenwoordig). 'n Burgemeester en 'n onderburgemeester word verkies deur en uit die Raadslede. Die Uitvoerende Sekretaris, wat deur die raad aangestel word, is die uitvoerende, administratiewe en finansiële hoof van die raad. Raadslede word elke vier jaar verkies deur 'n enkele oordraagbare stem. Mense wat in aanmerking kom om te stem in die verkiesing van die Maltese Kamer van Verteenwoordigers, sowel as inwonende burgers van die EU, is stemgeregtig. As gevolg van onlangse hervormings van die stelsel, sal geen verkiesings gehou word voor 2012 nie, waarna verkiesings elke twee jaar afwisselend gehou sal word helfte-helfte tussen die rade.
Plaaslike rade is verantwoordelik vir die algemene instandhouding en verfraaiing van die omgewing (insluitend herstelwerk aan sekondêre paaie), aanwys van plaaslike opsigters en vullisverwydering. Hulle voer ook algemene administratiewe pligte uit vir die sentrale regering soos die invordering van staatshuur en -fondse en die antwoord van regeringsverwante openbare navrae.
Osnekspruit
Die Osnekspruit is 'n spruit wat in die Oos-Kaap in Suid-Afrika vloei. Dit is deel van die opvanggebied van die Groot-Visrivier.
Malta
Weermag
Die doelwit van die Gewapende Magte van Malta is om 'n militêre organisasie in stand te hou met as primêre mikpunt die verdediging van die eilande se integriteit. Dit moet uitgevoer word volgens die verdedigingsrolle, soos deur die regering uiteengesit, in 'n doeltreffende en koste-effektiewe wyse. Die doelwitte word bereik deur klem te lê op die handhawing van die integriteit van Malta se gebiedswaters en lugruim. Die weermag van Malta is verder betrokke in die stryd teen terrorisme en onwettige dwelmhandel. Hulle voer ook teenonwettige immigrant- en teenonwettige visserybedrywighede uit, asook soek-en-reddingsoperasies en fisiese/elektroniese sekuriteit/waarneming van sensitiewe gebiede. Malta se soek-en-reddingstreke strek vanaf die ooste van Tunisië tot die weste van Kreta met 'n oppervlakte van ongeveer 250 000 km².
As militêre organisasie bied die weermag rugsteunondersteuning aan die Maltese Polisiemag en ander staatsdepartemente/agentskappe. Die ondersteuning vind plaas in 'n georganiseerde, gedissiplineerde wyse in die geval van die nasionale noodgevalle (soos natuurrampe) of interne veiligheid en bomopruiming soos vereis.
Frontier II
Die Britse kusvaarder MV Frontier II het op 7 April 1938 tussen Shixinipunt en die mond van die Qhorharivier in die destydse Galekaland (Transkei, Oos-Kaap) gestrand. Die skip van 163 ton is in 1921 in Duitsland gebou en was onder bevel van kapt. Plough.
Malta
Weermag
Op 'n ander vlak stel en/of konsolideer die weermag bilaterale samewerking met ander lande op, om hoër operasionele doeltreffendheid te bereik met betrekking tot die weermag se rolle.
Geografie
Malta is 'n argipel in die sentrale Middellandse See (in die oostelike kom), omtrent 80 km suid van die Italiaanse eiland Sisilië, aan die oorkant van die Malta-kanaal. Slegs die drie grootste eilande, Malta, Gozo (Għawdex), en Comino (Kemmuna) word bewoon. Die kleiner eilande (hieronder gelys) is onbewoon. Die argipel lê op die Malta-plato, 'n vlak plat gevorm deur die hoë punte van 'n landbrug tussen Sisilië en Noord-Afrika, wat geïsoleer geraak het met die styging in seevlak na die laaste Ystydperk. Die argipel is dus geleë in die gebied tussen die Eurasiese en Afrikaanse tektoniese plate.
Talle baaie langs die getande kuslyn van die eilande leen hulself uit tot hawens. Die landskap bestaan uit lae heuwels met terrasvormige veld. Die hoogste punt op Malta is Ta 'Dmejrek (253 m) naby Dingli. Alhoewel 'n paar klein riviere vloei in tye van hoë reënval, is daar geen permanente riviere of mere op Malta nie. 'n Paar varswaterlope vloei egter die hele jaar deur by Baħrija, l-Imtaħleb en San Martin, en ook in die Lunzjata-vallei op Gozo.
Fitogeografies behoort Malta aan die Liguro-Tirreen provinsie van die Middellandse See-streek van die Boreaal koninkryk. Volgens die WWF, behoort die grondgebied van Malta aan ekostreek PA1222 wat aan die ""-bioom behoort.
Die klein eilande wat deel vorm van die argipel is onbewoond en sluit die volgende in:
Klimaat
Die gemiddelde jaarlikse temperatuur is 22-23 °C bedags en 15 °C snags. In die koudste maand – Januarie – wissel die temperatuur tussen 12 en 20 °C bedags en tussen 7 en 12 °C snags. In die warmste maand – Augustus – wissel temperature tussen 28 en 34 °C bedags en tussen 19 en 24 °C snags. Gemiddeld duur die somer/vakansie seisoen ongeveer 8 maande, beginnende rondom middel-April met temperature van 19-23 °C bedags en 14-14 °C snags en eindig in November met temperature van 17-23 °C bedags en 11-20 °C snags. Soms word ook temperature van 20 °C in die oorblywende 4 maande bereik. Onder al die hoofstede op die vasteland van Europa, het Valletta, die hoofstad van Malta, die warmste winters, met gemiddelde temperature van 15-16 °C bedags en 9-10 °C snags in die Januarie-Februarie periode. In Maart en Desember is gemiddelde temperature rondom 17 °C bedags en 11 °C snags. Groot skommelings in temperatuur is raar. Malta is ook een van die min plekke in Europa wat "groen" is regdeur die jaar.
Gemiddelde jaarlikse seetemperature is 20 °C (hoogste in die Europese-kontinent), van 16 °C in Januarie tot 26 °C in Augustus. In die 6 maande – van Junie tot November – oorskry gemiddelde seetemperature 21 °C.
Die aantal ure sonskyn beloop ongeveer 3000 per jaar (van die hoogste in Europa), met 'n gemiddeld van bo vyf ure sonskyn per dag in Desember tot bo 12 ure in Julie. Dit is omtrent dubbel dié van die stede in die noordelike helfte van Europa: Londen met net 1461 ure. In die winter is dit tot 'n paar keer meer: Londen het 37 ure terwyl Malta 155 tot 164 (afhangende van die bronne) ure van sonskyn het in Desember.
Ekonomie
Malta word, volgens die Internasionale Monetêre Fonds (IMF), geklassifiseer as 'n gevorderde ekonomie saam met 32 ander lande. Tot en met 1800 was Malta afhanklik van katoen, tabak en sy skeepswerwe vir uitvoere. Gedurende die tydperk onder Britse beheer, maak hulle staat op die skeepswerf se ondersteuning van die Britse vloot, veral tydens die Krimoorlog in 1854. Vakmanne en almal wat in die weermag gedien het baat geweldig by die militêre basis.
In 1869 gee die opening van die Suez-kanaal Malta se ekonomie 'n groot hupstoot. Daar was 'n massiewe toename in haweverkeer. Skepe wat gestop het by Malta se dokke vir brandstofaanvulling het bygedra tot die Entrepothandel, wat bykomende voordele vir die eiland gebring het.
Aan die einde van die 19de eeu het die ekonomie egter begin kwyn, en teen die 1940's was Malta se ekonomie in 'n ernstige krisis. Een faktor was die beter reikafstand van nuwe skepe wat minder gereelde brandstofaanvullings benodig het.
Tans is Malta se belangrikste hulpbronne kalksteen, 'n gunstige geografiese ligging en 'n produktiewe arbeidsmag. Malta produseer net sowat 20% van sy voedsel, het beperkte varswater-voorrade en het geen binnelandse energiebronne nie. Die ekonomie is afhanklik van buitelandse handel (as 'n vragoorlaaipunt), vervaardiging (veral elektronika en tekstiel) en toerisme.
Die filmbedryf is 'n groeiende bydraer tot die Maltese ekonomie, met 'n paar groot buitelandse films wat elke jaar in Malta verfilm word. Die land het ook uitvoere van ander vorme van dienste verhoog, soos finansiële- en bankdienste.
Die regering belê geweldig baie in die onderwys, insluitend kolleges.
As deel van voorbereidings vir Malta se lidmaatskap tot die Europese Unie (aangesluit op 1 Mei 2004) is sommige staatsbeheerde maatskappye geprivatiseer en markte geliberaliseer. Die regering het byvoorbeeld op 8 Januarie 2007 aangekondig dat hy sy belang van 40% in MaltaPost verkoop, ten einde 'n privatiseringsproses van die afgelope vyf jaar af te handel. In 2010 het Malta dit reggekry om telekommunikasie, posdienste, skeepswerwe en skeepsbouery te privatiseer.
Malta het belangrike en wesenlike stappe gedoen om homself te vestig as 'n globale rolspeler in die oorgrensfonds administrasiebedryf. Malta se 'n unieke kombinasie van meertalige werknemers en 'n sterk Anglo-Saksiese regstelsel laat hulle toe om sterk mee te ding met lande soos Ierland en Luxemburg. Die land het 'n gemengde reputasie rondom deursigtigheid en 'n DAW-indeks telling van 6, maar beide aspekte behoort na verwagting te verbeter, aangesien Malta toenemend 'n meer omvattende wetgewende raamwerk vir finansiële dienste aanneem.[195] Malta se reguleerder, die MFSA, is sterk ingestel op besigheidsontwikkeling. Die land is suksesvol met die lok van dobbelbedrywe, vliegtuig- en skeepsregistrasie, kredietkaart-uitreikende banklisensies en ook fondsadministrasie. Diensverskaffers rondom hierdie bedrywe, met inbegrip van fidusiêre en trustee bedrywe, is 'n kernaspek van die groeistrategie van die eiland.
Malta en Tunisië is tans besig met besprekings rondom die kommersiële ontginning van die vastelandsplaat geleë tussen hulle, veral vir petroleum eksplorasie. Soortgelyke samesprekings word ook tussen Malta en Libië gehou vir dieselfde doeleindes.
Malta vorder nie eiendomsbelasting in nie.
Bankwese en finansies
Die twee grootste kommersiële banke, Bank van Valletta en HSBC Bank Malta, kan beide hulle oorsprong terugneem na die 19de eeu.