cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Richard Walsh (akteur)
Richard Walsh (gebore 8 Desember 1952) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Bellman and True (1987) en in die televisiereekse London's Burning (1988) en Midsomer Murders (1997).
Carlo Bergonzi
Carlo Bergonzi (13 Julie 1924 – 25 Julie 2014) was 'n Italiaanse opera tenoor. Alhoewel hy belcanto en verismo rolle vertolk het word hy veral geassosieer met die operas van Giuseppe Verdi, insluitende baie van die komponis se minder bekende werke. Hy het sodoende tot die herlewing van verskeie van sy minder bekende werke bygedra. Hy het deur sy loopbaan meer as veertig rolle vertolk.
Vroeë lewe
Bergonzi is op 13 Julie 1924 in Polesine Parmense naby Parma in Noord-Italië gebore. Hy was die enigste kind. Hy sou later beweer dat hy sy eerste opera, Verdi se Il trovatore, gesien het toe hy slegs ses jaar oud was. Hy het in die kerk gesing, en gou in kinderoperarolle in Busseto, 'n nabygeleë stad, begin verskyn. Nadat hy op 11-jarige ouderdom die skool verlaat het, het hy in 'n Parma-kaasfabriek begin werk. Sy vader het ook daar gewerk, en Carlo het dikwels in die moeilikheid beland omdat hy gesing het.
Gedurende die Tweede Wêreldoorlog het Bergonzi betrokke geraak by anti-Duitse-aktiwiteite. Hy is in 1943 in 'n Duitse krygsgevangekamp geïnterneer. Twee jaar later is hy deur die Russe bevry. Hy het hy 106 km gestap om 'n Amerikaanse kamp te bereik. Terwyl hy op pad was, het hy egter ongekookte water gedrink en tifus opgedoen, waarvan hy binne 'n jaar herstel het. Na die oorlog het hy teruggekeer na die Arrigo Boito Konservatorium in Parma. Hy het maar 36 kilogram (80 pond) geweeg toe hy daar aangekom het.
Operaloopbaan
Tydens 'n onderhoud in 1985 met Opera Fanatic se Stefan Zucker het Bergonzi die jaar 1948 genoem as die jaar van sy professionele debuut as 'n bariton. Hy het die rol van Figaro gesing in Rossini se Die Barbier van Seville, wat hy opgevoer het met 'n voormalige gevangenevereniging waarby hy aangesluit het na die oorlog. Die bedrag van 2000 lire wat hy vir sy professionele debuut betaal is was onvoldoende om sy maaltye en reiskoste te dek.
Ander baritonrolle wat hy aangepak het, was onder andere dié van Metifio in L'arlesiana, Dokter Malatesta in Don Pasquale, Belcore in L'elisir d'amore, Enrico Ashton in Lucia di Lammermoor , Ghirlino in Le astuzie di Bertoldo, Silvio in Pagliacci , Dawid in L' amico Fritz, Alfio in Cavalleria rusticana, Albert in Werther, Marcello in La bohème , Sonora in La fanciulla del West , Sharpless in Madame Butterfly, Lescaut in Manon Lescaut, Laerte in Mignon, die titelrol in Rigoletto, en Georgio Germont in La traviata.
Hy het egter besef dat die tenoorrepertorium meer geskik was vir sy stem, en nadat hy weer opgelei is, het hy gedebuteer as tenoor in die titelrol van Andrea Chénier by die Teatro Petruzzelli in Bari in 1951. In dieselfde jaar het Bergonzi in die Colosseum in Rome gesing tydens 'n herdenkingskonsert van Verdi se dood. Die Italiaanse staats-radionetwerk RAI het Bergonzi ook betrek vir 'n reeks uitsendings van die minder bekende Verdi-operas vir dieselfde doel. Dit het I due Foscari sowel as Giovanna d'Arco en Simon Boccanegra ingesluit.
In 1953 het Bergonzi sy debuut by La Scala gemaak en die titelrol in Jacopo Napoli se opera Mas 'Aniello geskep, gebaseer op die lewe van Tommaso Aniello, die 17de-eeuse Italiaanse visserman wat 'n rewolusionêr geword het. Sy Londense debuut as Alvaro in La forza del destino het in 1953 in die Stoll Theatre plaasgevind. Sy Amerikaanse debuut was in 1955 by die Liriese Opera van Chicago. Sy Metropolitan Opera debuut as Radames in Aida het die volgende jaar gekom, toe hy (en Antonietta Stella) 'n positiewe resensie van Howard Taubman ontvang het. Bergonzi het vir 'n verdere 30 jaar by die Met gesing, met sy laaste optrede in die rol van Rodolfo in Verdi se Luisa Miller in 1988.
Hy het weer die rol van Radames gesing vir sy debuut met die Philadelphia Liriese Operageselskap in 1961. In 1962 het hy die rol van Alvaro vertolk vir sy debuut saam met die Royal Opera, Covent Garden. Hy het in 1969 met die San Francisco Opera gedebuteer as Don Alvaro in La forza del destino. Bergonzi het gedurende die 1960's 'n besige internasionale loopbaan in die operahuis en opnamestudio gehandhaaf. Sy vernaamste Italiaanse mededingers in hierdie tydperk was Franco Corelli en Mario del Monaco. Bergonzi het egter regdeur die 1970's by groot operahuise bly sing. Maar in die tagtigerjare, toe sy eie stemgehalte onvermydelik met ouderdom begin verswak het het hy gekonsentreer op solo voordragte. In 1996 het Bergonzi deelgeneem aan die dirigent James Levine se 25-jarige gala by die Metropolitan Opera. Hy het op 17 April dieselfde jaar sy Amerikaanse afskeidskonsert in Carnegie Hall gehou.
'n Aankondiging dat hy op 3 Mei 2000 die titelrol sou sing tydens 'n opvoering van Verdi se Otello onder leiding van Eve Queler en die Opera Orchestra of New York het baie belangstelling gewek, veral omdat hy nooit die veeleisende rol op die verhoog vertolk het nie. Die gehoor het onder andere Anna Moffo, Licia Albanese, Sherrill Milnes, José Carreras, Plácido Domingo en Luciano Pavarotti ingesluit. Bergonzi was nie in staat daartoe om die opvoering te voltooi nie. Hy het hom ná twee bedrywe onttrek en die oorblywende twee laat sing deur die plaasvervanger Antonio Barasorda. Hierdie opvoering is wyd as 'n ramp beskou.
Nadat hy afgetree het, het Bergonzi die tenore Roberto Aronica, Giuliano Ciannella, Berle Sanford Rosenberg, Vincenzo La Scola, Filippo Lo Giudice, Philip Webb, Giorgio Casciari, Paul Caragiulo, Lance Clinker, Fernando del Valle en Salvatore Licitra gementor. Die sopraan Frances Ginsberg was ook een van sy leerlinge.
Bergonzi het 'n nalatenskap gelos van verskeie opnames van individuele arias en volledige opera's, waaronder werke van Verdi, Puccini, Mascagni en Leoncavallo. Daar bestaan egter min klankopnames van sy sy vroeë bariton-rolle.
Persoonlike lewe
Bergonzi het in 1950 met Adele Aimi getrou, met wie hy twee seuns gehad het, Maurizio en Marco; eersgenoemde is gebore op die dag toe Bergonzi sy tenoor-debuut gemaak het. Bergonzi het huise in beide Milaan en Busseto besit, bykomend tot 'n restaurant en 'n hotel in laasgenoemde plek wat bekendstaan as die "I Due Foscari" en vernoem is na die Verdi-opera oor die intrige aan die Venesiaanse hof.
Afsterwe
Bergonzi is op 25 Julie 2014, twaalf dae na sy 90ste verjaardag, in die Auxologico Instituut in Milaan oorlede. Hy is begrawe in die Vidalenzo-begraafplaas.
Universiteit Guglielmo Marconi
Die Universiteit Guglielmo Marconi (Italiaans: Università degli Studi Guglielmo Marconi) is ’n universiteit in Rome (Via Plinio, 44), in Italië. Dit is in 2004 opgerig en het meer as 15 603 studente.
28 Desember
28 Desember is die 362ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (363ste in skrikkeljare). Daar volg nog 3 dae in die res van die jaar.
Trondheim
Trondheim (vroeër: Trondhjem) is die derde grootste stad in Noorweë na Oslo en Bergen met 'n oppervlakte van 342,2 vierkante kilometer en 198 219 inwoners (1 Oktober 2019). Trondheim lê op 'n skiereiland aan die monding van die Nidelv-rivier in die Trondheimsfjord, sowat 70 kilometer van die oop see af, in die provinsie (fylke) Sør-Trøndelag.
Renzo Piano
Renzo Piano (* 14 September 1937 in Genua, Italië) is een van die beroemdste argitekte van die laat 20ste en vroeë 21ste eeu en staan veral bekend vir sy buitengewone verbinding van argitektuur en nuwe tegnologieë.
Trondheim
Trondheim is in die jaar 997 deur die Wiking-koning Olav I Tryggvason gestig en het sy bloeitydperk as kroningsstad en belangrikste setel van Noorweë se konings in die Hoë Middeleeue beleef. Tussen 1030 en 1217 was Trondheim ook die hoofstad van Noorweë. As gevolg van pesepidemieë, waaraan twee derdes van die bevolking beswyk het, het Trondheim sy leidende politieke rol in die Laat Middeleeue kwytgeraak, en die stadsgebied het tot 'n klein strepie langs die rivieroewer gekrimp.
Trondheim het nogtans 'n beduidende handelsentrum vir vis en hout gebly. Ná 'n brandramp in 1681 is die stadsentrum deur koning Christiaan V volgens 'n roosterpatroon herbou en van breë strate voorsien. Die koning het Versailles in Frankryk as sy voorbeeld geneem, en sodoende is die strate in Trondheim se middestad straalvormig vanaf die sentrale markplein aangelê.
Renzo Piano
Die belangrikste gemeenskaplike projek, wat Piano saam met Rogers ontwerp het, is die Centre Georges Pompidou (Georges Pompidou-sentrum) in Parys (Frankryk). Hierdie projek het van Renzo Piano 'n argitek van wêreldfaam gemaak. Die Centre, wat ook as Beaubourg bekend staan, dien as 'n kulturele sentrum vir moderne kuns, letterkunde, musiek en industriële ontwerp. 'n Deel van die gebou huisves kantore, restourante, winkels, teaters en parkeerplekke.
Die groot sukses van die sentrum, wat nou sowat 25 000 besoekers per dag lok, is ook aan sy buitengewone boustyl te danke. As 'n tipiese voorbeeld van Piano se integrasie van hoëtegnologie in die moderne argitektuur is die sentrum as 'n soort "masjien in die stad" ontwerp – sy tegniese installsies is nie weggesteek nie, maar vorm 'n integrale bestanddeel van sy fasade. Staalelemente en gekleurde pype gee aan die gebou 'n industriële voorkoms wat skerp met die tradisionele boustyle van sy omgewing in 'n ou stadswyk van Parys kontrasteer.
Met die Internasionale Kansai-Lughawe in Osaka (Japan) het hy in 1988 een van die grootste geboue ontwerp wat ooit opgerig is en het met die Daimler Benz-kwartier 'n belangrike bydrae by die heropbou van die historiese sentrum van Berlyn, die Potsdamer Platz, gelewer.
Renzo Piano se projekte sluit ook 'n aantal museums in, soos byvoorbeeld die Menil Collection in Houston (Texas, Verenigde State), 'n museum in die Switserse hoofstad Bern wat werke van die skilder Paul Klee vertoon, die museum van die Beyeler-stigting in Basel (Switserland) en die uitbou van die High Museum of Art in Atlanta (Georgia, Verenigde State) in die jaar 2005.
Een van sy jongste ontwerpe is die wolkekrabber The Shard in die Britse hoofstad wat ná sy voltooiing in 2012 die rekord vir die hoogste gebou in Europa hou.
Renzo Piano het in 1990 die Kioto-prys en in 1998 die Pritzker-argitektuurprys vir sy lewenswerk ontvang en is deur die Unesco as 'n Welwillendheidsambassadeur benoem.
Emmett Vogan
Emmett Vogan (27 September 1893 – 6 Oktober 1969) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Love Birds (1934), Emergency Landing (1941), Corpus Christi Bandits (1945), en The Crimson Ghost (1946).
Trondheim
Naam
Vanweë sy ligging by die monding van die Nidrivier (Noors: Nidelva) het die stad aanvanklik bekend gestaan as Nidaros (letterlik "Stad by die Nidmonding"). By die stigting van die aartsbisdom Nidaros in 1152 het 'n foutiewe vertaling daartoe gelei dat die stad in die Vatikaan as Trundum (Trundensis) gelys is. Hierdie fout is deur Eirik Ivarsson reggestel, en sedert 1192 is die stad sowel in Noorweë asook in Rome "Nidaros" genoem. Die naam het later om verskillende redes ongebruiklik geraak, veral aangesien die aartsbiskopsetel in 1537 opgehef is, maar is nog in die 17de en 18de eeu gebruik. Trondheim(en) was oorsponklik die naam van die agt provinsies in die gebied (die huidige Trøndelag). In die laat Middeleeue is die naam Kaupangen i Trondheimen, wat eintlik na die handelsplek in Trøndelag verwys het, ook as stadsnaam gebruik, en die afkorting Trondheimen het naas Nidaros gebruiklik geword. Tydens die politieke unie met Denemarke is die naam verdeens tot Trondhjem, terwyl die gebied Trondheims len as Trondhjems len bekend gestaan het.
In die periode tussen 1925 en 1930 het die vernoorsing van verskeie plekname die taalkundige nasionalisme ingelui wat in die vroeë 20ste eeu in Noorweë posgevat het en waartydens Noorse name soos Oslo (1925), Halden (1927) en Stavern (1930) ingevoer is. Volgens 'n wet, wat op 14 Junie 1929 afgekondig is, is die naam van Trondhjem op 1 Januarie 1930 amptelik gewysig tot Nidaros, alhoewel tydens 'n vroeëre referendum in 1928 'n meerderheid van 17 163 inwoners teen die wysiging gestem het, terwyl slegs 1 508 kiesers dit goedgekeur het. Die plaaslike bevolking en die stadsraad het gevoel dat hulle met die naamwysiging oorrompel is, en protes teen die besluit het nie op hom laat wag nie.
Ná 'n uitputtende naamstryd is die saak opnuut na die Storting, die Noorse parlement, geneem, en uiteindelik is 'n kompromis aangegaan: Volgens 'n wet, wat op 6 Maart 1931 afgekondig is, is die naam Trondheim ingevoer, 'n vernoorste alternatief wat deur Ivar Lykke, 'n plaaslike koopman, minister (1926-1928) en parlementslid (1915-1935) voorgestel is.
Trånnhjæm (-em) is 'n uitspraakvariant van die stadsnaam wat nog dikwels gebruik word, onder meer deur verenigings en sakeondernemings. In Suid-Samies staan Trondheim as Tråante bekend. Trondheim is daarnaas een van min Noorse stede waarvoor vroeër 'n Duitse skryfwyse bestaan het: Drontheim, 'n variant wat ná 1945 ongebruiklik geraak het.
Characella tripodaria
Characella tripodaria is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Characella en tot die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1868 deur Schmidt.
Aboe Dhabi Grand Prix
Die Aboe Dhabi Grand Prix is 'n Formule Een motorwedren wat sedert 2009 jaarliks in Aboe Dhabi in die Verenigde Arabiese Emirate plaasvind. Die Grand Prix word by die Yas Marina-renbaan, wat deur Hermann Tilke ontwerp is, gehou.
Opistognathidae
Kenmerke
Die familie Grootbekvisse het 'n kenmerkende uiters groot bek en die snoet is kort. Die lyf met die uitsondering van die kop is met klein skubbe bedek en die dorsale vin is lank. Die familie word tussen 9 – 47 cm groot en verkies sanderig en rotsagtige bodems om in te leef in water wat tot 200 m diep is. Hulle leef in gate wat hulle met hul mond maak; die mond word gebruik om klippe en sand uit te graaf. Die familie eet soöplankton en bodem ongewerweldes.
Nadat die eiers bevrug is, dra die mannetjie dit in sy mond rond tot die larwes uitgebroei het.
Genus
Die volgende genus en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Hayuma Tanaka
Hayuma Tanaka (gebore 31 Julie 1982) is 'n Japannese sokkerspeler. Hy het slegs een keer vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Characella stellettodes
Characella stellettodes is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Characella en tot die familie Pachastrellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1885 deur Carter.
Levant
Die Levant (Arabies: المشرق /ʔal-maʃriq/; Italiaans vir: "sonop") is 'n geografiese term wat soms gebruik word om na die lande van die oostelike Middellandse See te verwys, wat alle gebiede oos van Italië insluit, veral die kusgebied van Klein-Asië, Libanon, Sirië en Egipte. Die historiese gebruik van die term beperk die geografiese gebied van die Levant tot die kusgebiede en die agterland, wat groot dele van die huidige Sirië, Jordanië, Libanon en Israel insluit.
Die Levant word deur die uitgebreide seehandel van Italiaanse stadstate in die tydperk van die kruistogte 'n belangrike handelsplek vir Middeleeuse Europa en hanteer veral handelsware uit Oosterse lande, wat oor die Indiese Oseaan en die karavaanroetes vervoer is, en die Europese uitvoerprodukte soos linnegoed. Die handel met die Levant maak van hawens soos Genua en Venesië welvarende stede. Die handel kom later tot stilstand a.g.v. die magsuitbreiding van die Ottomaanse Ryk en sy ekonomiese blokkade, wat teen die middel van die 15de eeu begin. Met die ontdekking van nuwe seeroetes tydens die 15de en 16de eeu word die Levant heelaas minder belangrik.
Maandag
Maandag is die weeksdag tussen Sondag en Dinsdag. Die naam is afkomstig van Mona, die Sakse maangod, en beteken "Mona se dag".
Maandag is somtyds gesien as die eerste dag van die week (veral in moderne Europa, sien ISO 8601), en somtyds as die tweede dag van die week (tradisioneel vanaf antieke Jode en steeds amptelik in die Verenigde Koninkryk en die Verenigde State van Amerika). Om hierdie rede is die naam in Arabies, Grieks, Hebreeus en Portugees almal tweede dag.
Moderne kulture beskou Maandag as die begin van die werksweek, omdat dit algemeen is dat volwassenes teruggaan werk toe en kinders skool toe gaan, ná die naweek.
Garfield, die tekenprentkat, verpes Maandae.
Gujranwala
Gujranwala (Pandjabi en Oerdoe: گوجرانوالہ) is 'n stad in die noordweste van Pakistan. Die stad het 'n bevolking van 1 526 168 in 2009 gehad en is die sesde grootste stad van die land ná Karatsji, Lahore, Faisalabad, Rawalpindi en Multan. Gujranwala is net wes van die grens tot Indië en noord van Lahore is geleë. Gujranwala het 'n lang geskiedenis en het tussen 1799 en 1802 as hoofstad van die Sikh-ryk gedien. Met die verdeling van dié ryk het die stad deel van Brits-Indië geword en maak sedert 1947 deel uit van Pakistan.
Xenia Lach-Nielsen
Xenia Lach-Nielsen (gebore 22 Oktober 1971) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Boys from St. Petri (1991), Pusher (1996), The Blue Monk (1998), en Cinder Rock'n Rella (2003).
Ken Drake (akteur)
Ken Drake (20 November 1921 – 30 Januarie 1987) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse Not for Hire (1959), The Twilight Zone (1959), The Wild Wild West (1965), en The Big Valley (1965).
Shirley Prestia
Shirley Prestia (18 Augustus 1947 – 8 Oktober 2011) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Species (1995), Wag the Dog (1997), en What Women Want (2000), en in die televisiereeks NYPD Blue (1993).
Streep-baberpaling
Die Streep-baberpaling (Plotosus lineatus) is 'n vis wat voorkom in die tropiese en warm water van die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf die Rooisee tot by KwaZulu-Natal. In Engels staan die vis bekend as die Striped eel-catfish.
Voorkoms
Die vis se lyf en kop is bruin of swart van kleur met twee parallelle wit strepe van die kop tot by die stert. Die onderkant van die kop en lyf is wit. Die strepe verdof soos die vis verouder. Daar is vier pare baarde om die mond en die vis word tot 32 cm groot.
Paul Bhattacharjee
Paul Bhattacharjee (4 Mei 1960 – 12 Julie 2013) was 'n Britse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Dirty Pretty Things (2002), Casino Royale (2006), en The Best Exotic Marigold Hotel (2011), en in die televisiereeks Spooks (2002).
Streep-baberpaling
Habitat
Die vis leef in riwwe naby die kus, die kus self, getypoele en soms in riviermondings. Hulle is ovipaar en vreet bodem skaaldiere, alge, slakke en vis. Die jong onvolwasse vissies leef in 'n kompakte skool saam terwyl die ouer onvolwassenes in minder digte skole leef maar onmiddellik dig saamgroepeer indien roofvisse verskyn. Die vinne se strale is giftig.
Breinkaart
'n Breinkaart, in Afrikaans ook bekend as die Spinnekop-en-web-metode, is 'n diagram wat gebruik word om woorde en idees aan 'n sleutelwoord oor 'n kernbegrip of idee te verbind. Dit word gebruik om idees te visualiseer, klassifiseer, te struktureer en te skep; dit word ook gebruik as studiehulpmiddel, vir probleemoplossing en besluitneming.
Chelonaplysilla
Chelonaplysilla is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Demospongiae (gewone sponse).
Breinkaart
Dit is soortgelyk aan 'n semantiese netwerk of kognitiewe kaart maar daar is geen formele beperkinge op die soorte skakels wat gebruik mag word nie. Dikwels sluit die kaart prente, woorde en lyne in. Die elemente word intuïtief gerangskik volgens die belangrikheid van die begrippe en word in groepe, vertakkinge of velde verdeel.
'n Breinkaart is met ander woorde 'n beeldgesentreerde radiale diagram wat die semantiese of ander verbindings tussen stukkies inligting verteenwoordig. Die eenvormige grafiese formulering van die semantiese struktuur van inligting op die metode van kennisversameling kan die oproep van bestaande herinneringe verbeter. Dit word ook dikwels geadverteer as 'n tegniek om motivering om 'n taak uit te voer te verhoog. Die kaart kan byvoorbeeld gebruik word om die struktuur van 'n regeringinstansie grafies te illustreer. 'n Breinkaart wat goed gestruktureer is en goed gevestig is kan gebruik word om 'n onderwerp te hersien.
Oorsprong
Breinkaarte (en soortgelyke begrippe) is al lank in gebruik vir die doeleindes van leer, dinkskrums, geheue hulpmiddels, visuele denke en probleemoplossing deur opvoeders, ingenieurs, sielkundiges en ander mense in die algemeen. Van die vroegste voorbeelde van breinkaarte is ontwikkel deur Porphyrius 'n uitstaande denker uit die 3de eeu toe hy die verskeie kategorieë van begrippe van Aristoteles grafies gevisualiseer het. Ramon Llull het ook die breinkaart tipe struktuur gebruik.
Mense het beeldgesentreerde radiale grafiese organiseringstegnieke vir 'n baie lang tyd gebruik in vakgebiede soos ingenieurswese, sielkunde en opvoeding, die bekende skrywer en sielkundige Tony Buzan beweer egter dat hy oorspronklik die idee van breinkaarte ontwikkel het.
Hy beweer dat die idee geïnspireer is deur die algemene betekenisleer in wetenskapsfiksie soos die van A. E. van Vogt en L. Ron Hubbard. Hy beweer dat tradisionele artikels op die leser staatmaak om van links na regs en van bo na onder te lees, terwyl wat in werklikheid gebeur is dat die brein die bladsy in 'n nie-linieêre wyse deurtas. Hy gebruik ook verder die gewilde aannames oor die serebrale hemisfere om die eksklusiewe gebruik van breinkaarte bo ander vorm van notas maak te bevorder.
Die semantiese netwerk is meer onlangs ontwikkel as 'n teorie om die wyse waarop mense leer te modelleer en is verander na breinkaarte deur die rennaisance man Dr Allan Collins en die vermaarde navorser M. Ross Quillan gedurende die 1960's. Dr Allan Collins kan vanweë sy toewyding en gepubliseerde navorsing oor leer, kreatiwiteit en grafiese denke waarskynlik eerder as die vader van die moderne breinkaart beskou word.
Breinkaarte word nog gereeld in verskeie vorms gebruik en vir verskeie toepassings insluitend leer en onderwys, beplanning asook in ingenieurswese.
Wanneer dit vergelyk word met begripskaarte wat voorheen in die 1960's ontwikkel is, is die struktuur van breinkaarte soortgelyk in soverre die breinkaart 'n vereenvoudigde radiale diagram is met slegs een sleutelwoord in die kern.
Gebruik van breinkaarte
Breinkaarte het vele toepassings vir persoonlike- en gesinsgebruik, opvoedkundige- en besigheidsituasies, insluitend die neem van notas, dinkskrums (waar idees radiaal rondom die kern node ingevoeg word, sonder dat daar 'n vanselfsprekende voorkeur vanuit die hiërargie of volgorde van die rangskikking daaraan toegeken word), opsommings, hersiening en om algemene klaring van 'n mens se gedagtes teweeg te bring. 'n Mens kan byvoorbeeld na 'n lesing luister en notas neem op breinkaarte van die belangrikste punte en sleutelwoorde. 'n Mens kan breinkaarte ook gebruik as 'n geheuetegniek of om ingewikkelde idees uit te sorteer. Breinkaarte word ook bevorder as 'n manier om saam te werk tydens kreatiwiteitsessies en kan gebruik word om laterale denke te stimuleer.
Breinkaarte kan per hand geteken word as rowwe notas, tydens 'n lesing of vergadering of kan meer gesofistikeerd wees. Daar bestaan ook 'n aantal sagtewarepakkette vir die opstel van breinkaarte.
Riglyne vir die opstel van breinkaarte
Hierdie is die algemeen aanvaarde strukture van 'n breinkaart, maar is nie rigied nie en die indiwidu kan dit vrylik interpreteer:
Wetenskaplike navorsing op breinkaarte
Daar is egter voordele te put uit die toepassing van die wye reeks grafiese organiseerders. Navorsing deur Farrand, Hussain en Hennessy (2002) het bevind dat die breinkaart tegniek 'n beperkte dog betekenisvolle impak op geheue by voorgraadse studente gehad het ('n 10% verbetering op die basislyn vir 'n 600 woord teks is waargeneem) vergeleke met ander studietegnieke ('n −6% toename oor die basislyn is in die geval waargeneem).
Hulpmiddele
Hierdie hulpmiddels kan goed benut word om groot hoeveelhede inligting te organiseer.
Oopbron Sagteware
<!-- Moet nog vertaal word
Mind mapping in contrast with concept mapping
The mind map can be contrasted with the similar idea of concept mapping. The former is based on radial hierarchies and tree structures, whereas concept maps are based on connections between concepts. Concept maps also encourage one to label the connections one makes between nodes, while mind maps are based on separated focused topics; both of them have been found to enhance meaningful learning while enabling the potential as a true cognitive, intuitive, spatial and metaphorical mapping.
Trademarks
The use of the term "Mind Maps" is trade-marked by The Buzan Organisation, Ltd. in the UK and the USA, though the trade-mark does not appear in the records of the Canadian Intellectual Property Office.
External links
-->
Jordana Brewster
Jordana Brewster (gebore 26 April 1980) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Fast and the Furious (2001), The Texas Chainsaw Massacre: The Beginning (2006), Fast & Furious (2009), en Furious 7 (2015).
2010 Brasiliaanse Grand Prix
Die 2010 Formule Een Brasiliaanse Grand Prix het op 7 November 2010 op die Autódromo José Carlos Pace in São Paulo, Brasilië plaasgevind. Dit was die negentiende wedren van die kampioenskapseisoen en is deur Nico Rosberg in sy Mercedes gewen.
Wisława Szymborska
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Wisława Szymborska
Poolse digteres, essayis en vertaalster
James Warwick (akteur)
James Warwick (gebore 17 November 1947) is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Onedin Line (1971) en Iron Man (1994).
Wisława Szymborska
Beduidende werke
Maria Wisława Anna Szymborska (* 2 Julie 1923 in Prowent (tans Bnin, 'n stadsdeel van Kórnik), naby Poznań; † 1 Februarie 2012 in Krakow) was 'n bekroonde Poolse digteres, essayis en vertaalster. Sy was een van min vroue en die vierde Poolse literêre kunstenaar ná Henryk Sienkiewicz, Władysław Reymont en Czesław Miłosz aan wie die Nobelprys vir Letterkunde toegeken is.
Wisława Szymborska het haar eerste gedigte reeds op die ouderdom van vier begin skryf en is derhalwe as die "Mozart van Digkuns" beskryf. Die verkoopsyfers van haar boeke kon in Pole maklik met dié van bekende skrywers van prosaliteratuur meeding. Altesaam 350 van haar gedigte het in elf bundels verskyn.
Die Nobelprys-komitee het opgemerk dat haar digkuns "die historiese en biologiese konteks op 'n presiese en ironiese manier in fragmente van menslike werklikheid na vore laat tree". Met die Nobelprys-toekenning het sy ook steeds meer belangstelling in die buiteland gewek. Haar werke is in talle Europese tale asook Arabies, Hebreeus, Japannees en Chinees vertaal.
Lewe
Wisława Szymborska is as dogter van Wincenty en Anna Szymborski in Prowent, 'n klein nedersetting suid van Poznań, gebore. Haar ouers het hulle eers in Toruń gevestig en in 1931 na Krakow verhuis waar die digteres tot met haar afsterwe vroeg in 2012 woonagtig was. Hier het ook haar literêre werke ontstaan. Toe die Tweede Wêreldoorlog in 1939 uitgebreek het, het sy haar opleiding in ondergrondse klasse voortgesit en twee jaar later haar Poolse matriekeksamen voltooi.
In 1945 het Szymborska Pools en Letterkunde aan die Jagielloniese Universiteit te Krakow begin studeer, maar haar keuse later verander na Sosiologie. Sy het hier vinnig met skrywerskringe in aanraking gekom en kennis gemaak met Czesław Miłosz – 'n skrywer wat groot invloed op haar sou uitoefen. Haar eerste gedig, Szukam słowa ("'n Woord opsoek"), is in Maart 1945 in die dagblad Dziennik Polski gepubliseer. Haar digkuns het daarna nog jare lank in 'n verskeidenheid koerante en tydskrifte verskyn.
Szymborska was in 1948 genoodsaak om haar studies weens finansiële moeilikhede sonder verwerwing van 'n akademiese graad te staak. In dieselfde jaar – sy was intussen sowel as illustrateur asook as sekretaresse vir 'n tweeweeklikse opvoedkundige tydskrif werksaam – het sy met die digter Adam Włodek getrou van wie sy in 1954 geskei is. Die twee het nogtans tot met Włodek se afsterwe in 1986 in 'n noue verbintenis gestaan. Uit die huwelik is geen kinders gebore nie.
Haar eerste boek was vir publikasie in 1949 geskeduleer, maar die werk is uiteindelik deur 'n sensureerder verwerp omdat dit "nie aan sosialistiese vereistes voldoen het nie". Szymborska het nogtans begin om gedigte in die gees van die Sosialistiese realisme te skryf soos Lenin en Młodzieży budującej Nową Hutę ("Vir die jeug wat Nowa Huta bou") oor die bou van 'n Stalinistiese nywerheidstad naby Krakow. Sommige kritici het hierdie werke later as "opportunisties" beskryf.
So het Szymborska ook by die heersende Verenigde Poolse Werkersparty aangesluit. Net soos baie ander kommunistiese intellektueles het sy haar aanvanklik met die amptelike partybeleid vereenselwig, maar geleidelik vervreemd begin raak met die sosialistiese ideologie. Later het sy haarself van haar vroeë politieke aktiwiteite gedistansieer. Reeds in 1957 het sy vriendskap gesluit met Jerzy Giedroyc, die redakteur van Kultura, 'n Parys-gebaseerde invloedryke emigrante-tydskrif waarvoor sy self bydraes begin skryf het. In 1966 het sy alle bande met die Poolse Kommunistiese Party verbreek.
In 1953 het Szymborska by die redaksiespan van die literêre tydskrif Życie Literackie ("Literêre Lewe") aangesluit waar sy tot 1981 werksaam was. Hier het sy vanaf 1968 haar eie boekerubriek met resensies behartig. Baie van haar essays uit hierdie periode is later in boekvorm gepubliseer. Tussen 1981 en 1983 was sy een van die redakteurs van die Krakow-gebaseerde maandelikse tydskrif Pismo. In die 1980's het sy steeds meer by opposisie-aktiwiteite betrokke geraak en onder die skuilnaam "Stańczykówna" bydraes vir die samizdat-tydskrif Arka en die emigrante-publikasie Kultura in Parys geskryf.
Haar laaste gedigbundel voor haar afsterwe, Dwukropek, is deur die lesers van die nasionale Poolse dagblad Gazeta Wyborcza as die boek van die jaar 2006 aangewys. 'n Nuwe gedigbundel met die ironiese titel Wystarczy ("Dit is genoeg") sal postuum in 2012 gepubliseer word.
As vertaalster het Szymborska Franse literatuur in Pools vertaal, veral barokdigkuns soos werke van die Protestantse skrywer Théodore Agrippa d'Aubigné (1552-1630). In Duitsland het haar vertaler Karl Dedecius groot moeite gedoen om haar werk aan die Duitse leserspubliek bekend te stel.
Dood
Wisława Szymborska is op 1 Februarie 2012 in haar huis in Krakow in haar slaap oorlede. Vriende en familielede was voor haar dood om haar bed vergader. Die digteres was 'n strawwe sigaretroker en het aan longkanker gely, maar ondanks haar swaar siekte voortgegaan om gedigte te skryf.
Literêre styl
Szymborska se gedigte word deur 'n wye verskeidenheid literêre style gekenmerk wat die vertaling daarvan soms bemoeilik. Sy het dikwels literêre tegnieke soos ironie, paradokse, skynbare teenstrydighede en onderdrywing ingespan om filosofiese onderwerpe en obsessies uit te lig. Baie van haar gedigte spreek moeilike kwessies soos oorlog en terrorisme aan. In "Roepe tot Yeti" het sy Josef Stalin aan dié walglike sneeumens gelykgestel. Sy het ook soms vanuit ongewone standpunte geskryf soos uit die oogpunt van 'n kat in die leë woonstel van sy pas oorlede eienaar.
Eksterne skakels
Biografie
Afrikaanse vertalings van haar gedigte Engelse vertalings Multimedia
Donkerslaper
Die Donkerslaper (Eleotris fusca) is 'n vis wat aan die ooskus van Afrika suidwaarts tot by die Transkei voorkom. Die vis kom ook voor in die Indiese-Pasifiese area. In Engels staan die vis bekend as die Dusky sleeper.
Voorkoms
Die vis is donkerbruin tot swart van kleur met 'n reeks horisontale lyne op die lyf en word tot 260 mm groot. Die vis het 'n groot bek.
Habitat
Die vis word onder boomstompe en wortels gevind in modderige areas van strandmere en wortelboommoerasse en ook in varswaterstrome wat in die see uitmond.
Plotosidae
Die Baberpalings (Plotosidae) is 'n vis-familie wat tot die orde Siluriformes behoort. Daar is nege genera met twee en dertig spesies in hierdie familie. Twee van die spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor waarvan een endemies is.
Genus
Die volgende genus en spesies kom aan die Suid-Afrikaanse kus voor:
Dinsdag
Dinsdag is die weeksdag tussen Maandag en Woensdag. Die Engelse naam is afkomstig van die Germaanse god Tyr en beteken "Tyr se dag".
Dinsdag voor Vaste (ook genoem Mardi Gras - "vet Dinsdag") gaan die vastyd vooraf in die Christelike kalender.
Swart Dinsdag in die Verenigde State van Amerika verwys na 29 Oktober 1929, die begin van die groot aandelemarkineenstorting van 1929. Dit was die Dinsdag ná "Swart Donderdag", wat die begin van die Groot Depressie aangedui het.
In die Griekse wêreld word Dinsdag as 'n rampspoedige dag gesien as gevolg van die val van Konstantinopel. Dieselfde geld in Spaanssprekende wêreld, waar 'n spreekwoord En martes, ni te cases ni te embarques lui: Moenie trou of 'n reis begin op 'n Dinsdag nie.
29 Desember
29 Desember is die 363ste dag van die jaar in die Gregoriaanse kalender (364ste in skrikkeljare). Daar volg nog 2 dae in die res van die jaar.
Sondag
Sondag is die weeksdag tussen Saterdag en Maandag. Die naam is afkomstig van Sunne, die Sakserse god, of Sunna, die Skandinawiese songodin, en beteken "Sunna/e se dag".
Sondag word soms as die laaste dag van die week gereken (veral in moderne Europa en Suid-Amerika), en somtyds as die eerste dag ('n tradisie uit die antieke Judaïsme en antieke Egipte).
In Oosters-Ortodokse Christelike families en gemeenskappe vind geen aktiwiteit op Sondae plaas nie, byvoorbeeld werk, om iets te doen wat iemand anders sal laat werk (soos die koop van goedere of dienste, insluitend openbare vervoer), die bestuur of was van 'n motor, tuinwerk, ensovoorts. Uitsonderings wat wel toegelaat word, is die bywoning van geestelike dienste, die benutting van noodsaaklike mediese dienste en (gewoonlik) die gebruik van elektrisiteit.
Carrie Preston
Carrie Preston (gebore 21 Junie 1967) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent To the Bone (2017) en in die televisiereekse True Blood (2008), The Good Wife (2009), en Claws (2017).
Sondag
In die antieke Joodse tradisie is Saterdag as die sabbat beskou. In baie tale is daar geen aparte woorde vir Saterdag en sabbat nie. Oosters-Ortodokse kerke onderskei tussen die sabbat (Saterdag) en die Heer se dag (Sondag). Rooms-Katolieke Kerke plaas só min klem op hierdie onderskeid dat baie van hulle die Protestantse gebruik - ten minste in die omgangstaal - volg deur Sondag die sabbat te noem.
Enige maand wat met 'n Sondag begin, sal 'n Vrydag die dertiende bevat.
Sondag is die tweede dag van die naweek en is 'n rusdag in die lande met 'n Christelike tradisie, omdat Christene dit as die dag beskou waarop die kerk besoek word.
.cm
.cm is die Internettopvlakdomein vir Kameroen.
In 2006 kom dit aan die lig dat .cm-domeine misbruik word om verkeerd ingesleutelde .com-domeine na advertensies aan te stuur.
Daigo Kobayashi
Daigo Kobayashi (gebore 19 Februarie 1983) is 'n Japannese sokkerspeler. Hy het slegs een keer vir die Japanse nasionale sokkerspan uitgedraf.
Mitch Vogel
Mitch Vogel (gebore 17 Januarie 1956) is 'n Amerikaanse akteur en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Reivers (1969) en in die televisiereekse Walt Disney's Wonderful World of Color (1954), Bonanza (1959), en Little House on the Prairie (1974).
Immanuel Kant
Immanuel Kant (22 April 1724 – 12 Februarie 1804) was 'n 18de-eeuse Duits-sprekende filosoof in die Pruisiese stad van Koningsberg (Duits: Königsberg, nou Kaliningrad, Rusland). Hy word as een van die mees invloedryke denkers in Europa en van die Verligting beskou.
Sy belangrikste werk is die Kritiek van Reine Beredenering (Duits: Kritik der reinen Vernunft), 'n kritiese ondersoek van die mens se verstand. In dié boek argumenteer Kant dat die mens nie direkte kontak met die werklikheid het nie, maar dat ondervinding van die wêreld bemiddel word deur kategorieë van verstand. Indien dit waar is beteken dit nie dat kennis van die wêreld vir ons afgesluit is nie, maar dat die manier hoe die wêreld aan ons verskyn gedeeltelik afhang van hoe ons verstand werk. 'n Bekende voorbeeld is Kant se stelling dat tyd en ruimte nie eienskappe van die wêreld self is nie, maar konsepte is wat die verstand op ondervinding toepas as 'n manier om 'n wêreldbeskouing te orden. Die Kritiek van Reine Vernuf is Kant se belangrikste bydrae tot epistemologie en metafisika. Hy skryf ook twee ander kritiese werke: die Kritiek van Praktiese Beredenering (Duits: Kritik der praktischen Vernunft) aangaande etiek, en die Kritiek van Beoordeling (Duits: Kritik der Urteilskraft) oor estetika en teleologie. In etiek word Kant beroemd vir sy invloedryke weergawe en verdediging van deontologie, d.w.s. dat die fondament van moraliteit is die pligte wat mens teenoor mens self en ander persone het, spesifiek die plig om mense se status as beredende persone te respekteer. Volgens Kant word mense absoluut verbied om op te tree in teenstelling met die vereistes om beredeneerd te wees. Byvoorbeeld 'n mens moet nooit lieg nie, want as almal lieg dan sou waarheid sinneloos wees en enige kommunikasie onmoontlik. Hy stel die kategoriese imperatief voor: mens moet dít doen en nie dát nie as gevolg van die tipe wese wat mens is, d.w.s. dieselfde pligte tel vir almal wat 'n wese, soos verstandlikheid, deel. Kant se ander etiese werke van belang is die Fundering vir die Metafisika van Sedelikheid (Duits: Grundlegung zur Metaphysik der Sitten) en die Metafisika van Sedelikheid (Duits: Metaphysik der Sitten).
Kant se werk was onmiddellik invloedryk in die Duits-sprekende wêreld. Die filosowe Johann Gottlieb Fichte, Schelling, Hegel en Schopenhauer sien hul teorieë as uitbreidings en verfynings van Kant se filosofie, en dié tradisie ontwikkel tot die Duitse idealisme. Kant se invloed in beide kontinentale en analitiese filosofie is steeds beduidend.
Alma Lagoni
Alma Lagoni (10 Desember 1873 – 31 Julie 1959) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Den kvindelige Spion fra Balkan (1912), Kun en tigger (1912), Storstadens Hyæne (1912), en Den kære Familie (1913).
Dennis Waterman
Dennis Waterman (24 Februarie 1948 - 8 Mei 2022) was 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Sweeney 2 (1978) en in die televisiereekse The Sweeney (1974), Minder (1979), en New Tricks (2003).
Kabinet van Suid-Afrika
Die kabinet van Suid-Afrika is die hoogste uitvoerende vlak van die regering van Suid-Afrika. Dit bestaan uit die President, die Adjunkpresident, die Ministers en Adjunkministers.
Chelonaplysilla arenosa
Chelonaplysilla arenosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Chelonaplysilla en tot die familie Darwinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1925 deur Topsent.
Oliver Drake (rolprentvervaardiger)
Oliver Drake (28 Mei 1903 – 19 Augustus 1991) was 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Border Buckaroos (1943), Lonesome Trail (1945), Song of the Sierras (1946), en Trail to Mexico (1946).
Jan Fourie
Jan Fourie is skrywer van verskeie boeke oor die omgewing van Gansbaai en Dangerpoint. Hy is getroud met die skrywer en dramaturg S.D. (Sophie) Fourie.
Skryfwerk
“Wisselstrale oor die Strandveld” se tema is die kus rondom Dangerpoint, met die titel wat verwys na die vuurtoring se flitsende ligte. Die boek word uitgegee met die honderdjarige bestaan van die vuurtoring en bevat agtien vertellings van die seedramas, die natuurfratse en die mense van die kontrei. Hierdie vertellings het voorheen oor ’n lang tydperk in Die Burger verskyn. “Dagbreek oor Dyerseiland” is ’n boek wat hy self uitgee. Hy is een van die min mense wat nog die voorreg kon smaak om die eiland te besoek en het deeglik en oor baie jare navorsing gedoen oor die eiland, sy mense, sy natuurlewe en sy seediere. Die boek maak die eiland en sy geheimenisse vir die eerste keer toeganklik vir die publiek en word deur talle foto’s geïllustreer. Die boek word ook in Engels vertaal as “Dawn at Dyer”. Hy skryf saam met sy vrou verskeie streeksboeke. In “Duskant die duine” bundel hulle nog ’n aantal stories rondom die mense en gebeure van hierdie kontrei, waaronder sy ooggetuieverslag as kind van die herwinning van die gestrande skip City of Lincoln in 1946. Ander gesamentlike streeksboeke is “Kare Nawa, Namibië” en “Kersklokkies oor Branderbaai”. Hy en sy vrou gee ook die “Laerskool Gansbaai gedenkblad 1906–2006” uit.
Paget Brewster
Paget Brewster (gebore 10 Maart 1969) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Criminal Minds (2005), Community (2009), en Another Period (2013).
Anabaptisme
Die Anabaptiste, wat dikwels ook Wederdopers of die radikales van die Protestantse Reformasie genoem word, het bestaan uit sektariese groeperings in die 16de eeu wat onder andere van mening was dat 'n Christen nie 'n magistraat mag word nie en dat kinders van gelowiges glad nie gedoop mag word nie.
James Bloor (akteur)
James Bloor is 'n Engelse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Shoplifters of the World en in die televisiereeks Barkskins (2019).
Anabaptisme
In die Duitse stad Münster het die sogenaamde Münsterse Dopers selfs die stad geweldadig beset en een van die leiers het homself koning van die stad verklaar. In hierdie tyd is ook poligamie in die stad toegelaat omdat heelwat van die mans van die stad omgekom het in skermutselings met regeringstroepe. Wat die oproer by Münster so interessant maak, is dat Anabaptiste oor die algemeen wou voorgee dat hulle pasifiste is.
Sonlig
Sonlig is in die breë sin van die woord die totale frekwensiespektrum wat deur die son uitgestraal word. Op aarde word sonlig deur die atmosfeer gefilter en word sonlig waargeneem as daglig wanneer die son bo die horison is.
As die direkte sonstraling nie deur wolke bedek word nie, word die sonlig as sonskyn waargeneem wat 'n kombinasie van helder lig en warmtesstraling is. Die Wêreld Meteorologiese Organisasie gebruik die term "sonskyn duurte" om te verwys na die totale tyd waarop 'n gebied direkte straling van die son ontvang van meer as 120 watt per vierkante meter.
Die ultravioletstraling in sonlig het positiewe en negatiewe effekte op menslike gesondheid, omdat dit beide 'n voorvereiste vir die sintese van vitamien D3 (positief) en 'n mutageen (negatief) is.
Sonlig neem omtrent 8,3 minute om die aarde te bereik vanaf die son se oppervlakte. 'n Foton wat by die middel van die son begin kan 10 000 tot 170 000 jaar neem om die son se oppervlakte te bereik. Dít nadat die foton elke keer van rigting verander het nadat dit met 'n gelaaide deeltjie gebots het.
Milaan
Milaan (Italiaans: Milano; Milanees: Milán) is met 'n bevolking van 1,37 miljoen die tweede grootste stad van Italië na Rome, geleë in die sentrale gedeelte van die Povlakte waar dit deur uitgestrekte voorstedelike sones omring word. Dit is die hoofstad van die provinsie of Metropolitane Stad Milaan en van die administratiewe gebied Lombardye, die ekonomies mees ontwikkelde en ook mees digbevolkte streek in Italië. Die Metropolitane Stad Milaan het 'n bevolking van 4,5 miljoen, terwyl Grande Milano, die metropolitaanse gebied van Milaan, sewe miljoen inwoners het.
Milaan en Lombardye word tans onder die welvarendste gebiede in die Europese Unie gereken. Die belangrikste besienswaardighede van Milaan is die gotiese katedraal, die operateater Scala en 'n groot aantal kunswerke wat in sy museums uitgestal word.
Ligging
Milaan is in die middel van die Povlakte geleë, met die riviere Olona in die weste en Lambro in die ooste. Die stad word deur kanale, die sogenaamde navigli, met die mere van Noord-Italië en die Lombardiese riviere verbind. Saam met Turyn en Genua vorm Milaan die sogenaamde Nywerheidsdriehoek van Noord-Italië wat oorspronklik sterk op swaar nywerhede gesteun het en intussen deur 'n proses van tersiêrisasie geraak is waardeur die ekonomiese fokus na dienste verskuif het.
Hierdie proses het tussen die laat 1970's en vroeë 1990's gepaard gegaan met die vorming van gevorderde netwerke van klein en middelgroot ondernemings in die vervaardigingsbedryf – sowel in voorstedelike sakesones asook in die wyer omgewing. Hierdie transformasie het stedelike vestigingspatrone ingrypend verander. So het die bevolking van Milaan se stadsgebied in 1971 sy historiese maksimum met 1,7 miljoen bereik en daarna as gevolg van grootskaalse verhuising na nuwe voor- en satellietstede in die omgewing gedaal tot 1,2 miljoen in 2011. Sedertdien het dit weer begin groei.
Klimaat
Milaan word in teenstelling met Sentraal- en Suid-Italië en die kusgebiede deur 'n klimaat met kontinentale trekke gekenmerk. Die winters is gewoonlik koel en vogtig, die somers baie warm en bedompig. Die gemiddelde temperature is -3 tot by +6 °C in die winter en 15 tot 28 °C in die somer.
Sneeuval kom in die koue wintermaande gereeld voor. Gedurende die kouer maande bly die Povlakte as gevolg van termiese inversies dikwels in digte mis gehul wat vanweë die lugbesoedeling vroeër gereeld tot rookmis ontwikkel het. Intussen het die verwydering van rysvelde, wat net suid van Milaan geleë was, en laer vlakke van lugbesoedeling die voorkoms van rookmis verminder.
Geskiedenis
Die omgewing van Milaan is in die voor-Romeinse tydperk deur Noord-Italiaanse Kelte (Galliers) bewoon. Die historiese voorloper-nedersetting van Milaan is omstreeks 600 v.C. deur Kelte ingeneem. Sy naam is afgelei van die Keltiese Mid-lan of Medelhan ("in die middel van die vlakte"). 222 v.C. verower Romeinse troepe die stad, wat in die Romeinse Ryk onder die naam Mediolanum bekend staan.
In 293 word Milaan die hoofstad van die Wes-Romeinse Ryk. Met sy sowat 300 000 inwoners is dit destyds die tweede grootste stad in Europa. Hier word in 311 die Edik van Toleransie uitgevaardig, waarvolgens keiser Konstantyn die geloofsvryheid van die Christene waarborg.
Die Wes-Gote beleër Milaan in 402, terwyl die Hunne vyftig jaar later daarin slaag om die stad in te neem. Tydens die Gotiese oorlog teen die Oos-Romeinse keiser Justiniaan verower en verwoes die Oos-Gote die stad in 539. Van die Romeinse geboue het feitlik niks oorgebly nie. In 774 word Milaan by die Frankiese Ryk ingelyf.