Koos_Prinsloo
Kortverhaalbundels
Slagplaas voer die tema van wreedheid en seksuele eksplisietheid (veral binne die gay-paradigma) tot ’n uiterste in die Afrikaanse letterkunde. Die verhale word ’n slagplaas van politieke wreedheid, genadelose seksualiteit, fisieke woede, innerlike en geestelike geweld en die wreedheid en liefdeloosheid van menslike verhoudinge. Die fallus word tegelyk ’n seksuele wapen en ’n verwoester van die gees. Hierdie seksuele spel word verbind met die geweld in die Suid-Afrikaanse aktualiteit en met wreedheid elders in die wêreld. Tegelykertyd lê die verhale die wondbare en brutale menslike psige bloot en word die mens (leser) gedwing tot self-konfrontasie en tot die besef van geestelike onsuiwerheid. Selde in die letterkunde is lesers so gedwing om te kyk na dit wat hulle nie wil sien nie en te luister na dit wat hulle nie wil hoor nie. Die boek word veral ’n ondersoek na die eensaamheid binne die grootstad milieu en die vervlietende seksuele verhoudings wat dit moet besweer, met die anonimiteit van die karakters wat hulle weerloosheid binne hierdie milieu aksentueer. Prinsloo verskuif ook die grense van die gebruik van postmodernistiese tegnieke waar die onderskeid tussen feit en fiksie feitlik verdwyn, maar ook die onderskeie verhale ineengevleg word met mekaar sodat dit nie altyd duidelik is waar een verhaal ophou en ’n ander begin nie. Wat ’n relatief betekenislose klein detail in een verhaal is, word besonder betekenisvol as dit met ’n ander verhaal verbind word. Die bundel open met Die affair, waarin die verteller se pa se buite-egtelike verhouding met die weduwee op die dorp en die verteller se eie promiskue verhouding met die Noord-Amerikaner in twee parallelle storielyne vertel word, oënskynlik verbandloos met mekaar maar illustrerend van die aparte wêrelde waarin dit geskied. Wanneer die verteller aan die einde na die foto van sy ma staar, word hulle egter gelykgestel, albei slagoffers van manlike manipulasie. Aanduidend van hoe klein detail later betekenisvol raak, is dat hierdie verhaal noem dat die Pop Ster die verteller aan die Noord-Amerikaner voorgestel het, ’n besonderheid wat nie in hierdie verhaal enigiets beteken nie, maar in die slotverhaal die kern vorm. Die wond het dieselfde verteller en bevat weer ’n verwysing na die pa se affair. Hier is dit egter interaksie tussen die verteller, sy suster en haar man, ’n polisieman, wat die kern van die verhaal vorm. Die verwonding van die titel word eindelik simbolies van toepassing gemaak op die hele samelewing, met elkeen van die karakters wat liggaamlik of psigies verwond is. Hierdie persoonlike problematiek word telkens verbind met die politieke situasie, wat die karakters dan in hulle verwonding simbole maak van die versteurde maatskaplike toestand. Hierdie kortverhaal is in 1992 die wenner van die De Kat kortverhaalwedstryd, met die beste verhale in hierdie kompetisie wat later gebundel word as Die wond en ander verhale. Hoe siek die maatskappy is, word uitgebeeld in Sy het nie ’n geluid gemaak nie, waar die maghebbers hulle posisie misbruik om angswekkende wandade teen ander mense te pleeg. Die verhaal Slagplaas verbeeld emosielose, anonieme seks tussen homoseksueles en bring dit in verband met berigte uit Nikoseë oor Irakese burgerlikes wat tydens die eerste Golfoorlog in hulle skuiling lewendig verbrand is deur ’n bom of missiel wat die deur na hulle skuiling versper het. Die seks vind plaas met ’n onaangename soet reuk in die agtergrond, wat van die slagplaas af kom. Die bundel sluit af met Nawoord, ’n verhaal wat weer aansluiting vind by die openingsverhaal, Die affair. Hierin skryf die verteller ’n brief aan die Noord-Amerikaner, waarin hy van ’n gemeenskaplike vriend X se selfdood vertel. X het blykbaar ’n rusie gehad met die Pop Ster, met wie hy op daardie stadium in ’n verhouding betrokke was, en is daarna selfdood. Die vervlietende aard van verhoudings en die lewe, en die oppervlakkigheid daarvan, kom sterk na vore in hierdie verhaal. In 1993 ken die uitgewery Hond en die tydskrif De Suid-Afrikaan ’n prys toe aan Slagplaas, omdat dit “die grense verskuif het”. Hulle stel hierdie prys spesiaal in omdat Slagplaas by die toekenning van die vorige jaar se boekpryse nie bekroon is nie en hierdie prys word eindelik slegs een keer toegeken. In 1996 is Slagplaas op die kortlys vir die toekenning van die Helgaard Steyn-prys vir die beste letterkundige werk van die voorafgaande vier jaar, nadat dit ook in 1993 genomineer is vir die Rapportprys.