cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karelsuniversiteit
Middeleeuse universiteit (1349–1419)
Tydens die westelike skeuring het die Boheemse-natio die kant van koning Wenceslaus (Keiser van die Heilige Romeinse Ryk) geneem en die konsilie van Pisa (1409) ondersteun. Die ander nationes het hul ondersteuning verleen aan Pous Gregorius XII. Derhalwe was die stem 1:3 teen die Boheme. Jan Hus en ander Boheme het egter Wenceslaus se opposisie teen Gregorius uitgebuit. Die koning het by wyse van die Dekreet van Kutná Hora (Duits: Kuttenberg) op 18 Januarie 1409 die universiteit se grondwet ondermyn deur aan die Boheme drie stemme toe te ken. Slegs 'n enkele stem het vir die ander nationes oorgebly, vergeleke met een stem vir elke natione soos tevore. Die resultaat van hierdie "coup" was die emigrasie van buitelandse (meestal Duits) professore en studente wat in Mei 1409 die Universiteit van Leipzig gestig het. Voor hierdie gebeurtenis het die universiteit omtrent 200 doktorale- en magister studente asook vyfhonderd baccalaureus studente (in totaal 30,000 studente) gehad. Die universiteit het 'n groot deel van sy studente- en personeelkorps verloor. Skattinge van die verlies wissel van 5000 tot 20,000, insluitende 46 professore. In die herfs van 1409 is Jan Hus verkies tot rektor van die nou Tsjeggies-gedomineerde universiteit.
John Ross Bowie
John Ross Bowie (gebore 30 Mei 1971) is 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Heat (2013) en in die televisiereekse The Big Bang Theory (2007), Childrens Hospital (2008), en Speechless (2016).
Karelsuniversiteit
Middeleeuse universiteit (1349–1419)
Derhalwe het die Praagse universiteit die grootste deel van sy studente en fakulteit verloor. Van die oomblik af het die universiteit spoedig verval tot 'n blote streeksinstelling met 'n lae status. Die fakulteite van teologie en regte het gou verdwyn (in 1419), en slegs die Fakulteit van kunste het bly voortbestaan.
Protestantse akademie (1419–1622)
Die Fakulteit van kunste van die Karelsuniversiteit in Praag het die sentrum van die Hussiete-beweging, en die hoof doktrinale gesagsliggaam van die Ultrakwiste, geword. Geen grade is in die jare 1417 tot 1430 toegeken nie en by tye was daar slegs agt of nege professore aanwesig. Keiser Sigismund, die seun van Charles IV, het wat oorgebly het as sy persoonlike eiendom opgeneem en daar is op beskeie vlak vooruitgang gemaak. Keiser Ferdinand I het die Jesuïete na Praag opgeroep, en in 1562 het hulle 'n akademie gestig- die Clementinum. Van 1541 tot 1558 was die Tsjeggiese humanis Mattheus Collinus (1516–1566) 'n professor van Grieks aan die instelling. Vooruitgang is ook gemaak toe keiser Rudolf II residensie opgeneem het in Praag. In 1609 is die verpligte selibaatskap van professors afgeskaf. In 1616 het die Jesuïete Akademie 'n universiteit geword. (Dit kon akademiese grade toeken.)
Die Jesuïete is in 1618 tot 1621, aan die begin van die Dertigjarige oorlog wat in Praag begin is, deur anti-Katolieke en anti-imperialistiese Boheme uitgesit. Teen 1622 het die Jesuïete 'n dominante invloed oor die keiser gehad. 'n Ryksdekreet van 19 September 1622 het die Jesuïete beheer oor die gehele skoolsisteem van Boheme, Morawië en Silesië gegee. Die laaste vier professors by die Karolinum het bedank en die Karolinum en nege kolleges het na die Jesuïete oorgegaan. Die reg om grade toe te ken, kanselierskappe te hou en sekulêre professors aan te stel is ook aan die Jesuïete toegestaan.
Karel-Ferdinand Universiteit (1622–1882)
Kardinaal Ernst Adalbert von Harrach het die samesmelting van die universiteit met ander instellings en die onttrekking van die episkopalistiese reg tot die kanselierskap teengestaan en die optrek van die Goue Bull vir die bevestiging van die toegif aan die Jesuïete verhoed. Kardinaal Ernst het die Collegium Adalbertinum befonds, en in 1638 het keiser Ferdinand III van die Heilige Romeinse Ryk die onderrig-monopolie wat deur die Jesuïete geniet is beperk. Hy het hulle ontneem van die regte, eiendomme en argiewe van die Karolinum en die universiteit weereens onafhanklik verklaar onder 'n ryksbeskermheer. Gedurende die laaste jare van die Dertigjarige oorlog is die Karelsbrug in Praag op dapper en moedige wyse deur studente van die Karolinum en Clemtinum beskerm. Sedert 1650 neem gegradueerdes 'n eed om die onbevlekte ontvangs van die Heilige Maagd te onderhou, wat elke jaar hernu word.
Die herbouing en die burokratiese hervormings van die universiteit in die tyd van die Habsburg vorstehuis in 1752 en 1754 het die universiteit ontneem van baie van sy voormalige voorregte. In 1757 is 'n Augustiniaan en Dominikaan aangestel om teologiese onderrig te gee. Daar was egter 'n geleidelike bekendstelling van verligte hervormings en die proses het teen die einde van die eeu 'n hoogtepunt bereik toe selfs nie-Katolieke die reg gegee is om te studeer. Op 29 Julie 1784 het Duits Latyn as voertaal vervang. Vir die eerste keer is Protestante toegelaat en kort daarna ook Jode. Die universiteit het die benodigdheid vir 'n leerstoel vir die Tsjeggiese taal en letterkunde erken. Keiser Leopold II van die Heilige Romeinse Ryk het op 28 Oktober 1791 die leerstoel deur 'n dekreet gevestig. Op 15 Mei 1792 is die geskiedkundige Franz Martin Pelzel (Tsjeggies: František Martin Pelcl) aangestel as professor van die leerstoel. Hy het op 13 Maart 1793 met sy lesings begin.
Tydens die rewolusie van 1848 het beide Duitse en Tsjeggiese studente geveg vir die byvoeging van Tsjeggies as voertaal aan die Karel-Ferdinand-universiteit. As gevolg van die demografiese veranderinge van die 19de eeu het Praag teen 1860 nie meer beskik oor 'n meerderheid Duitstalige inwoners nie. Teen 1863 was twee-en-twintig kursusse in Tsjeggies en die res (uit 187 lesings) in Duits. In 1864 het die Duitsers die stigting van 'n aparte Tsjeggiese universiteit voorgestel. Tsjeggiese professore het die voorstel verwerp omdat hulle nie ontneem wou wees van die kontinuïteit van die universiteit se tradisies nie.
Skeuring in Tsjeggiese en Duitse universiteite
Dit het gou duidelik begin word dat nòg die Tsjegge nòg die Duitsers tevrede was met die tweetalige reëling wat die universiteit na die rewolusie van 1848 aangeneem het. Die Tsjegge het ook geweier om die idee van die herinstelling van die 1349 Natio-universiteit (Nasies-universiteit) te ondersteun en in stede daarvan hul ondersteuning verleen aan die idee om die universiteit se eenheid te behou maar dit in verskillende universiteits-kolleges te verdeel, een Tsjeggies en een Duits. Dit sou beide die Tsjegge en Duitsers toelaat om die gesamentlike tradisies van die universiteit te behou. Die Duitssprekendes het egter gou die voorstel ge-veto: hulle het voorgestel dat die Karelsuniversiteit verdeel word in twee aparte instellings.
Na uitgebreide samesprekings is die Karel-Ferdinand universiteit in 'n Duitse Karel-Ferdinand (Duits: Deutsche Karl-Ferdinands-Universität) en 'n Tsjeggiese Karel-Ferdinand Universiteit (Tsjeggies: Česká universita Karlo-Ferdinandova) verdeel by wyse van 'n wet van die Keiserlike Raad (Oostenryk) wat op 28 Februarie 1882 deur Keiser Frans Ferdinand bekragtig is. Elke afdeling was heeltemal onafhanklik van die ander en het gelyke status geniet. Die twee universiteite het egter mediese en wetenskaplike institute gedeel, asook die ou kentekens, die aula, biblioteek, en botaniese tuine maar algemene fasiliteite is deur die Duitse universiteit geadministreer. Die eerste rektor van die Tsjeggiese Universiteit was Václav Vladivoj Tomek.
In 1890 het die Koninklike en Keiserlike Tsjeggiese Karel-Ferdinand Universiteit 112 lektore en 2,191 studente gehad en die Koninklike en Keiserlike Duitse Charles-Ferdinand Universiteit 146 lektore en 1,438 studente. Beide universiteite het beskik oor drie fakulteite; Die Teologiese Fakulteit is tot 1891 gedeel, toe dit ook verdeel is. In die wintersemester van 1909-10 het die Duitse Karel-Ferdinand Universiteit 1,778 studente gehad, en diè het bestaan uit 58 teologiestudente, vir beide die sekulêre priesterskap en godsdienstige ordes; 775 regstudente; 376 geneeskundestudente en 589 filosofiestudente. Omtrent 80 van die studente was vroulik. Die professore is as volg ingedeel: teologie, 7 gereelde professore, 1 assistent-professor, 1 dosent; regte, 12 gereelde professore, 2 assistent-professore, 4 dosente; medisyne, 15 gereelde professore, 19 assistente, 30 dosente; filosofie, 30 gereelde professore, 8 assistent-professore, 19 dosente, 7 lektore. In die wintersemester van 1909-10 het die Tsjeggiese Karel-Ferdinand Universiteit 4,319 studente gehad, en diè het bestaan uit 131 teologiestudente, vir beide die sekulêre priesterskap en godsdienstige ordes; 1,962 regstudente; 687 geneeskundestudente en 1,539 filosofiestudente. Omtrent 256 van die studente was vroulik. Die professore is as volg verdeel: teologie, 8 gereelde professore, 2 dosente; regte, 12 gereelde professore, 7 assistent-professore, 12 dosente; geneeskunde, 16 gereelde professore, 22 assistente, 24 dosente; filosofie, 29 gereelde professore, 16 assistent-professore, 35 dosente en 11 lektore.
Selfs voor Oostenryk-Hongarye in 1918 ontbind is en opgevolg is deur nasionale state soos Tjeggoslowakye, het Tsjeggiese politici geëis dat die kentekens uit 1348 eksklusief deur die Tsjeggiese universiteit behou word. Wet No. 197/1919 Sb. z. a n. het die Protestante teologiefakulteit gevestig, maar nie as deel van die Karelsuniversiteit nie. Dit het egter op 10 Mei 1990 verander toe dit 'n fakulteit van die universiteit geword het. In 1920 is die sogenaamde Iuridictum:Lex Mareš (No. 135/1920 Sb. z. a n.) uitgereik wat vernoem is na sy skepper, professor František Mareš. Dit het bepaal dat die Tsjeggiese universiteit die opvolger was van die oorspronklike universiteit. Dit het die Habsburgse naam Ferdinand uitgelaat en sou voortaan bekendstaan as die Karelsuniversiteit, terwyl die Duitse universiteit nie genoem is in die dokument nie en voortaan amptelik bekend sou staan as die Duitse Universiteit in Praag (Duits: Deutsche Universität Prag).
In 1921 het die Duitsers dit oorweeg om hul universiteit te skuif na Liberec (Duits: Reichenberg), in Noord-Boheme. In 1930 het omtrent 42,000 Praagse inwoners Duits as huistaal gepraat, terwyl miljoene Duitssprekendes in noord-, suid- en wes Boheme, in Tsjeggies-Silesië en dele van Morawië naby die grense met Oostenryk en Duitsland gewoon het.
In Oktober 1932, na Naegle se dood, het die Tsjegge weer 'n kontroversie oor die kentekens veroorsaak. Etniese spanning het verhoog, alhoewel sommige professors van die Duitse Universiteit lede van die Tsjeggoslowaakse regering was. Enige ooreenkoms om die kentekens vir beide die universiteite te gebruik is verwerp. Op 21 November 1934 moes die Duitse-universiteit die kentekens oorhandig aan die Tsjegge. Die senaat van die Duitse-universiteit het 'n afvaardiging gestuur na die Minister van Onderwys, Krčmář, om daarteen te protesteer. Op die middaguur van 24 November 1934 het duisende studente van die Tsjeggiese-universiteit voor die gebou van die Duitse universiteit geprotesteer. Die Tsjeggiese rektor, Karel Domin, het 'n toespraak gegee wat die skare aangemoedig het om aan te val terwyl die Duitse studente probeer weerstand bied het. Op 25 November 1934 het die rektor, Otto Grosser (1873–1951) onder dreigemente van geweld die kentekens oorhandig. Die gebeure van 1934 het die verhoudinge tussen die twee universiteite en volke skade berokken.
Die gety het egter in 1938 gedraai na die München-ooreenkoms, toe Duitse troepe die grensgebiede van Tjeggoslowakye binnegeval het (die sogenaamde Sudetenland), net soos Poolse en Hongaarse troepe elders gedoen het. Op 15 Maart 1939 het die Duitsers Tjeggoslowakye gedwing om te skeur en die land is deur die Duitsers geokkupeer as die Protektoraat van Boheme en Morawië. Reichsprotektor Konstantin von Neurath het die historiese kentekens aan die Duitse universiteit oorhandig, wat amptelik hernoem is na die Deutsche Karls-Universität in Prag. Op 1 September 1939 is die Duitse-universiteit onder die gesag geplaas van die Ryksdepartement van Opvoeding in Berlyn en op 4 November 1939 is dit geproklameer as 'n Reichsuniversität.
Op 28 Oktober 1939 is Jan Opletal tydens 'n protesaksie geskiet. Sy begrafnis op 15 November 1939 het in 'n verdere betoging ontaard. Op 17 November 1939 (nou bekend as Internasionale Studentedag) is die Tsjeggiese-universiteit en alle ander hoër onderwysinstellings gesluit. Dit sou voortgaan tot die einde van die Tweede Wêreldoorlog. Nege studenteleiers is tereggestel en omtrent 1,200 Tsjeggiese studente geïnterneer in die Sachsenhausen konsentrasiekamp. Hulle is eers in 1943 vrygelaat. Omtrent 20 of 35 geinterneerde studente het in die kamp omgekom. Op 8 Mei 1940 is die Tsjeggiese-universiteit amptelik hernoem na die Tsjeggiese Karelsuniversiteit. (Tsjeggies: Česká universita Karlova) deur regeringsregulasie 188/1940 Coll.
Jayne Kennedy
Jayne Kennedy (gebore 27 Oktober 1951) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Body and Soul (1981) en in die televisiereekse Police Woman (1974), Wonder Woman (1975), en CHiPs (1977).
Karelsuniversiteit
Skeuring in Tsjeggiese en Duitse universiteite
Die Tweede Wêreldoorlog het die einde van die naasbestaan van die universiteite in Praag meegebring.
Teenswoordige universiteit (sedert 1945)
Alhoewel die universiteit begin herstel het na 1945 het dit vir 'n geruime tyd nie akademiese vryheid geniet nie. Na die kommunistiese staatsgreep van 1948 het die nuwe regime begin om "suiwerings" te reël en alle vorme van meningsverskille en onenigheid met die amptelike ideologie te onderdruk, wat sou voortduur vir die volgende vier dekades. Die tweede golf "suiwerings" het tydens die Tsjeggoslowaakse Normalisasie-tydperk plaasgevind wat begin het in die 1970's. Die situasie het slegs in die 1980's begin verbeter; studente het verskeie aktiwiteite georganiseer en verskeie vreedsame betogings het in die nasleep van die buitelandse rewolusies van 1989 plaasgevind. Dit was die begin van die Fluweel Rewolusie van 1989 waarin beide studente en fakulteitslede 'n groot rol gespeel het. Václav Havel— 'n skrywer, dramaturg en filosoof— is vanuit die geledere van die onafhanklike akademiese gemeenskap gewerf en in Desember 1989 aangestel as president van die nuwe republiek.
Ligging
Die Karelsuniversiteit beskik nie oor een gesamentlike kampus nie. Die akademiese fasiliteit is regdeur die stad van Praag geleë, en drie van die fakulteite is geleë in ander stede. (twee van hulle in Hradec Králové en een in Plzeň). Die historiese hoofgebou uit die 14de eeu, die Karolinum, is geleë in die ou stad van Praag en maak die universiteit se sentrum uit. Dit is die setel van die rektor en van die akademiese senaat van Karelsuniversiteit. Die Karolinum is ook die ligging vir amptelike akademiese seremonies soos gradeplegtighede.
Die botaniese tuin van die Karelsuniversiteit in Praag word onderhou deur die Fakulteit van Wetenskappe en is geleë in die "Nuwe Stad" van Praag.
Fakulteite
Die vier oorspronklike fakulteite van die Karelsuniversiteit was die Regsfakulteit, Geneeskunde, Kuns (filosofie) en teologie (nou Katolieke teologie). Vandag bestaan die Karelsuniversiteit uit sewentien fakulteite wat hoofsaaklik gebaseer is in Praag, met twee kampusse in Hradec Králové en een in Plzeň.
Ranglyste
Volgens die QS Vak-ranglys is die Karelsuniversiteit tussen die beste 51–100 universiteite in die wêreld wat aardrykskunde en linguïstiek betref.
Internasionale samewerking
In Duitsland werk die Karelsuniversiteit in Praag saam met die Goethe-universiteit in Frankfurt am Main. Beide stede is ook verbind by wyse van 'n vennootskap.
Harry Locke
Harry Locke (10 Desember 1913 – 17 September 1987) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Passport to Pimlico (1949) en Town on Trial (1957), en in die televisiereekse Fair Game (1958) en Comedy Playhouse (1961).
Jos
Jos is 'n stad in die sentrale deel van Nigerië, met 'n bevolking van sowat 900 000 (volgens die 2006-sensus). Die stad staan ook bekend as "J-town".
Die stad is geleë op die Josplato op 'n hoogte van 1 238 meter, of 4 062 voet, bo seevlak, sowat 300 km noordoos van die hoofstad Abuja. Gedurende die Britse koloniale tydperk was Jos 'n belangrike sentrum in die tinmynbedryf.
Tylecodon
Tylecodon is 'n genus van vetplante wat behoort aan die familie Crassulaceae en is inheems aan Namibië en Suid-Afrika. Plante van die genus was tot in die laat 1970's nog deel van die genus Cotyledon maar is 1978 deur die plantkundige, Helmut Toelken van die Botanical Research Institute in Pretoria in hulle eie genus geplaas. Sommige van die spesies word met Krimpsiekte geassosieer en sommige is geofiete.
Spesies
Daar is 50 spesies in die genus:
Tylecodon cacalioides
Die nenta (Tylecodon cacalioides) is 'n plant en geofiet wat hoort tot die familie Crassulaceae. Die plant is endemies aan die Oos-Kaap en die Wes-Kaap.
Knysnabrande
Die Knysnabrande was 'n reeks brande wat vroeg in Junie 2017 in bebosde dele van die suidelike Wes- en Oos-Kaap gewoed het. Stormsterk wind van 50 tot 90 km/h het die brande oor 'n afstand van 100 km aangeblaas sodat ekstensiewe skade aangerig is voordat dit uitgewoed het of onder bedwang gebring kon word. Volgens 'n verslag van die WNNR het dit ontstaan nadat die stormwind 'n smeulende bos opnuut laat opvlam het. Die brand het om en by 'n duisend huise verwoes en die lewens van 7 mense te Knysna en 2 te Port Elizabeth geëis, waaronder twee wat besig was om die brand te bestry.
Phorbas glaberrimus
Phorbas glaberrimus is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Phorbas en tot die familie Hymedesmiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1917 deur Topsent.
Knysnabrande
Die brande is gekenmerk deur die grootste ontplooiing van brandbestryders tot nog toe in Suid-Afrika. Altesaam 985 brandbestryders, 78 voertuie, tien helikopters, en twee vastevlerkvliegtuie is tussen 6 en 10 Junie 2017 aangewend om die brand onder bedwang te bring. Daar word vermoed dat die brande skade van tussen R4 miljard en R5 miljard aan privaateiendom aangerig het, benewens 'n bykomende R136 miljoen se skade aan publieke infrastruktuur. Versekeringsuitbetalings het meer as R2 miljard beloop.
Daar word beweer dat verdigting van uitheemse indringerplante bygedra het tot die omvang van die ramp. Dit was na bewering die grootste brand in Suid-Afrika sedert 1869, en het met die ergste plaaslike droogte in 'n eeu saamgeval. 'n Nie-amptelike vermoede het aanvanklik bestaan dat sommige van die brande deur brandstigters veroorsaak is.
Madge Kennedy
Madge Kennedy (19 April 1891 – 9 Junie 1987) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Fair Pretender (1918), Our Little Wife (1918), Day Dreams (1919), en Marathon Man (1976).
Herbert Kiper
Herbert Kiper (17 April 1897 – 9 April 1978) was 'n Duitse akteur, regisseur, en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Die Nacht der Entscheidung (1917), Rauschende Melodien (1955), en Meine Frau macht Musik (1958).
Winklespruit
Winkelspruit is 'n kusdorp in KwaZulu-Natal in Suid-Afrika langs die Indiese Oseaan. Die dorp is 24 km suid van Durban langs die N2 nasionale pad geleë.
Anthony Bowling
Anthony Bowling (gebore 23 Desember 1982) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent One Piece: Episode of Alabaster - Sabaku no Ojou to Kaizoku Tachi (2007) en in die televisiereekse One Piece (1999), Jyu oh sei (2006), en Corpse Princess: Part One - Aka (2008).
Straat van Magellaan
Die Straat van Magellaan (Spaans: Estrecho de Magallanes) is 'n seestraat op die suidpunt van die Suid-Amerikaanse vasteland wat die Atlantiese Oseaan in die ooste met die Stille Oseaan in die weste verbind en Patagonië in die noorde van Vuurland in die suide skei. Sedert die grensverdrag van 1881 met Argentinië val dié seestraat volledig onder Chili se beheer.
Die Straat van Magellaan het 'n lengte van 570 km en is op sy nouste net 3,5 km wyd. Die grootste nedersetting wat aan die Straat van Magellaan geleë is, is die Chileense stad Punta Arenas, wat soms as die suidelikste stad ter wêreld beskou word.
Die Straat van Magellaan is na Ferdinand Magellaan genoem, wat dit op 21 Oktober 1520 tydens sy omseiling van die wêreld ontdek het. Deur 'n storm is sy vloot op 1 November 1520 in die vermeende baai gedryf wat later 'n seestraat geword het. Magellaan het dit aanvanklik "Kanaal van die Allerheilige" (Portugees: Estreito de Todos os Santos) genoem wat later deur die Spaanse koning in Estrecho de Magallanes verander is.
Preston Lockwood
Preston Lockwood (30 Oktober 1912 – 24 April 1996) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Julius Caesar (1970), Time Bandits (1981), en Electric Dreams (1984).
Cameron Boyd
Cameron Boyd (gebore 6 September 1984) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente King of the Hill (1993), Bye Bye Love (1995), en Pizza (2005), en in die televisiereeks The Sopranos (1999).
Wilfried Klaus
Wilfried Klaus (gebore 8 Julie 1941) is 'n Duitse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse SOKO 5113 (1978), Achtung Kunstdiebe (1979), Freunde fürs Leben (1992), en Storm of Love (2005).
Sprinkaanplae in Suid-Afrika
Sprinkaanplae in Suid-Afrika het weens die skade wat aangerig word ’n beduidend nadelige invloed op die ontwikkeling van die ekonomie. Sprinkane is voorheen meer gevrees as droogte, hael, veesiektes en lae markpryse.
Twee spesies
Sprinkaanswerms is ’n insekplaag wat al lank in Suid-Afrika aan boere bekend is. Die meeste swerms bestaan uit ’n klein spesie, die bruin treksprinkaan Locustana pardalina (orde: Orthoptera, familie: Acrididae). Dit is die enigste treksprinkaan wat inheems aan Suid-Afrika is. Hulle voel besonder tuis in dele van die Wes- en Noord-Kaap, Karoo, Kalahari en die suidooste van Namibië. Maar die plaag strek noordwaarts tot teen die Zambezi met uitsluiting van die kusgebiede.
Ander swerms in Suid-Afrika word gevorm deur ’n tropiese spesie, die rooi sprinkaan, Nomadacris septemfasciata. Sy oorsprong is die meergebied van Sentraal-Afrika, asook Tanzanië en Zambië. Hulle kom in groot swerms na Zimbabwe, die noordelike provinsies van Suid-Afrika, KwaZulu-Natal en die Oos-Kaap.
Wilco Louw
Wilco Louw (gebore 20 Julie 1994 Ceres) is ’n rugbyspeler wat op stut vir die in Superrugby speel, asook vir die Westelike Provinsie in die Curriebekerreeks.
Klaus Kinski
Klaus Kinski (18 Oktober 1926 – 23 November 1991) was 'n Duitse akteur, en draaiboekskrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente For a Few Dollars More (1965), Aguirre, the Wrath of God (1972), Nosferatu the Vampyre (1979), en Fitzcarraldo (1982).
Sprinkaanplae in Suid-Afrika
Plaag
Swerms word deur die wind honderde kilometers wegggedra van waar hulle uitgebroei het. So ’n swerm kan verskeie vierkante kilometers dek en weeg duisende tonne. Goeie reënjare is in die winter die teelaarde vir ’n sprinkaanplaag. Gewoonlik vlieg die swerms in die nag. Die groot probleem is hoe om die swerms te bestry sonder om gif te gebruik, want die insekte is in ’n geroosterde, gekookte en gedroogde vorm ’n gewilde tradisionele en boonop proteïenryke voedsel. Dit word ook as hoenderkos gebruik.
Wilco Louw
Hy maak sy toetsdebuut vir die Springbokke op 7 Oktober 2017 teen Nieu-Seeland in Kaapstad op die ouderdom van 23.
Klaus Kinski
In die Tweede Wêreldoorlog was hy 'n lid van die Luftwaffe gewees.
Sprinkaanplae in Suid-Afrika
Bestryding
Na die Tweede Vryheidsoorlog is kenners uit Siprus laat kom om advies te gee oor die bestryding van sprinkane. Ná Uniewording het kundiges uit Siprus ook na Kaapland en die Oranje-Vrystaat gekom. Dit het gelei tot navorsing deur staatsdepartemente en internasionale samewerking.
Ná die Eerste Wêreldoorlog was daar ernstige uitbrake in die land en is oorgegaan tot die bespuiting van swerms met ’n arseenoplossing uit vliegtuie en helikopters. Ook is vergiftigde mielies en semels versprei om die plaag onder beheer te kry. Weens hierdie optrede kom die groot swerms van die verlede tans nie meer voor nie. Navorsing het getoon die bruin sprinkaan moet in sy habitat, die Karoo, uitgeroei word om die landbou van die noordelike provinsies te beskerm.
Geskiedenis
Reeds in 1653 het Jan van Riebeeck ’n sprinkaanplaag genoem. Omstreeks 1746 is aan die Kaap aan die hawehoof gewerk en het die regering besluit elke boer wat goedere vir uitvoer na die hawe bring, moet eers ’n paar vragte klippe met sy ossewaens bring voordat hy na sy plaas kon terugkeer. Veral op 28 Desember 1746 was die sprinkaanplaag so groot dat alle groenigheid in die Boland vernietig is. Vee het van die honger gevrek. Die nood was so hoog dat die owerheid ’n biddag om verlossing van die plaag gereël het. Boere het geen produkte gehad om na die hawe te bring nie en die werk aan die nuwe hawehoof is uitgestel.
Tussen 1892 en 1901 is die hele Suider-Afrika deur reuseswerms geteister. Veral die suikerrietlande van Natal het dit ontgeld. Daar is selfs ’n wet vir die stelselmatige uitroeiing van sprinkane uitgevaardig. Pres. Paul Kruger van die ZAR het verskeie dae van verootmoediging gereël om te bid dat die land van die sprinkaanplaag verlos word, asook van die droogte, runderpes, perdesiekte, armoede en depressie. In die Kaapkolonie is hierdie voorbeeld gevolg. Johannesburg is in 1907 deur so ’n groot swerm sprinkane oorval dat dit die son verduister het en die landskap kaal gevreet is. In Julie 1923 en weer in 1925 was Kerkplein in Pretoria dik bedek met sprinkane. Agt jaar later het ’n swerm tydens die etensuur in Johannesburg geland en in 1934 het Suid-Afrika die grootste swerms in menseheugenis ervaar.
Port Nolloth
Vroeg in die 20ste eeu is die noordweste van die Kaapkolonie deur ’n plaag bruin sprinkane geteister. Swerms van miljoene sprinkane en honderde kilometers lank het teen meer as ’n kilometer per uur hoofsaaklik wes- en noordweswaarts beweeg. Die lawaaierige swerms het Springbok, Okiep, Upington, Kenhardt, Steinkopf, Lekkersing in die Richtersveld en die Kalahari bereik, die Oranjerivier oorgesteek en selfs Windhoek en Grootfontein bereik. Alles wat groen was, is verorber, behalwe die tsammas. Tuine is verniel en mens en dier het honger gely.
By Port Nolloth het die swerm weswaarts oor die see koers gekry. Baie het toe verdrink en is met hooggety op die strand uitgespoel. Ander het omgedraai en op die dorp op dakke van huise en op die skepe in die hawe geland, asook in die strate, op strande en die spoorlyn en op mense op soek na kos. Die waterbronne van die dorp is met ontbindende sprinkane bevuil en voëls het van ver gekom om die stinkende massa sprinkane te eet.
Merna Kennedy
Merna Kennedy (7 September 1908 – 20 Desember 1944) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Circus (1928), Broadway (1929), The Big Chance (1933), en I Like It That Way (1934).
NG gemeente Laingsburg
duimnael|regs|210px|Die argitekte van Laingsburg se tweede kerk was Hermann Kallenbach en A.M. Reynolds. Kallenbach was onder meer ook verantwoordelik vir die NG gemeente Jeppestown en die NG gemeente Barkly-Oos se ewe indrukwekkende kerkgebou.
Mantophasmatidae
Mantophasmatidae is 'n karnivoriese suborde van insekte wat in 2001 ontdek is en in Afrika voorkom. Die suborde behoort tot die orde Notoptera, maar is aanvanklik as 'n orde in eie reg, naamlik Mantophasmatodea, beskou. Onlangse studies het egter getoon dat dit 'n sustergroep van die Grylloblattidae (voorheen in die orde Grylloblattodea) is. Arillo & Engel het die groepe in 'n enkele orde, naamlik Notoptera saamgevoeg.
NG gemeente Laingsburg
Die NG gemeente Laingsburg is ’n gemeente in die Ring van Beaufort met sy middelpunt op die gelyknamige Karoodorp aan die N1-nasionale pad. In die dorp se honderdste bestaansjaar, op 25 Januarie 1881, het ’n vloed 104 lewens geëis, onder wie die NG predikant, ds. Malan Jacobs, en 185 huise, die ouetehuis en 23 sakegeboue verwoes. Die NG kerk was grotendeels ongeskonde, maar die kerksaal, die Lutherse kerk, die landdroskantoor en die poskantoor is ernstig beskadig.
Mantophasmatidae
Beskrywing
Hierdie insekte staan as "Manto's" of "Gladiators" bekend en lyk soos 'n kruising tussen 'n stokinsek en 'n hottentotsgot. Hulle stap meestal op hul agterpote en is grys, bruin of groen van kleur. Die wyfie is effens groter as die mannetjie en eet partykeer haar maat ná paring, 'n ritueel wat tot vyf dae kan duur. Hulle is aggressiewe nagjagters, is vlerkloos (selfs as volwassenes) en het kenmerkende groot oë.
NG gemeente Laingsburg
Dorpstigting
Laingsburg het ontstaan op die plaas Zoute Vlakte, wat Stephanus Carel Greeff in 1862 gekoop het. Volgens oorlewering het hy verblyf en etes aan reisigers op pad na die noorde verskaf. Die ontdekking van diamante in Griekwaland-Wes en goud in Oos-Transvaal het die aanlê van ’n dorp as halfwegstasie tussen Worcester en Beaufort-Wes genoodsaak. Ook het die spoorlyn die Buffelsrivier in 1879 bereik en is die Buffalo River-stasie opgerig.
Mantophasmatidae
Verspreiding
Mantophasmatidae is endemies aan die westelike dele van Suid-Afrika en aan Namibië. Fossiele uit die Eoseen-tydperk toon egter dat dit vantevore 'n veel groter verspreidingsgebied gehad het.
NG gemeente Laingsburg
Dorpstigting
Uit dankbaarheid het die inwoners van die gehuggie Nassau besluit om die plek tot Laing’s Town te herdoop. Later is dié naam verafrikaans na Laingsburg, veral omdat neerhalend na dié dorp as Linkstoon verwys is.
Mantophasmatidae
Klassifikasie
Die mees onlangse klassifikasie onderskei tussen verskeie genera, fossiele insluit:
NG gemeente Laingsburg
Gemeentestigting
Die eerste predikant in die persoon van ds. J.C. de Vries is in 1884 hier bevestig, wat “niet zonder zegen” 10 jaar lank die gemeente se fondamente gelê het. Hy is in die jaar van sy vertrek deur ds. W. De Vos de Wet opgevolg, wat veel vir die gemeenskap op kerklike sowel as onderwysgebied beteken het. Ná sy vertrek in 1905 is hy opgevolg deur ds. H.J. Pienaar, wie se opvolger ds. D.P. Cillié was.
Ds. Adriaan Moorrees het op 4 Junie 1904 die nuwe kerk se hoeksteen gelê. Hy was destyds predikant van die NG Germeente Die Paarl, sowat vier jaar voor hy professor aan die Kweekskool geword het.Eerw. Andries Dreyer het in Ons Kerk Album geskryf dat hierdie kerk “van binnen zeer doelmatig is, en van buiten het schoon dorpje tot sieraad verstrekt”. Hy skryf iets eienaardigs van die kerk is dat ’n gedeelte daarvan afgesluit kan word, “op Amerikaanse wijze”.
Destyds (omstreeks 1916) is die ou kerk nog as skoolgebou gebruik, maar anders as die oue wat ’n geskenk was, het die nuwe die gemeente £9 000 gekos, waarvan ds. De Wet ’n groot deel ingesamel het. Destyds het die bloeiende gemeente haar eie verteenwoordiger in die sendingveld gehad, terwyl die plaaslike sendingwerk toe nog deur die Berlynse Sendinggenootskap behartig is.
Ds. Cillié se opvolger, ds. J.A. van der Merwe, is op 13 Februarie 1914 bevestig.
Russell Ackoff
Russell Lincoln Ackoff (Philadelphia, Pennsylvania, 12 Februarie 1919 - 29 Oktober 2009) was 'n Amerikaanse bedryfskundige en baanbreker in operasionele navorsing en algemene stelselteorie.
Loopbaan
Ackoff het meer as twintig boeke en tweehonderd artikels geskryf, waarvan sommige as klassieke werke beskou word. Benewens sy universiteitsbetrekkinge, het hy navorsing gedoen vir ongeveer 350 ondernemings. Hy was president van die Operation Research Society en die Society for General Systems Research.
Werk (seleksie)
Ackoff het ongeveer twintig boeke geskryf, dikwels saam met ander skrywers:
•	Psychologistics, met C. West Churchman, 1946.
•	Methods of Inquiry, met C. West Churchman, 1950.
•	Introduction to Operations Research, met C. West Churchman en E.L. Arnoff, J. Wiley and Sons, New York, 1957.
•	Redesigning the Future: A Systems Approach to Societal Problems, John Wiley & Sons: New York. 1974,
•	Redesigning society, met Sheldon Rovin, Stanford Business Books, 2003.
•	Beating the system: using creativity to outsmart bureaucracies, met Sheldon Rovin, Berrett-Koehler San Francisco, 2005.
Kaap Hoorn
Kaap Hoorn (Spaans: Cabo de Hornos) is geografies gewys die mees suidelike punt van Suid-Amerika en op die Chileense eilandjie Isla Hornos geleë. Hier ontmoet die Atlantiese Oseaan en die Stille Oseaan mekaar.
Kaap Hoorn is tydens 'n ekspedisie onder die Austraalse Compagnie deur die Nederlandse ontdekkingsreisiger Willem Cornelisz Schouten op 29 Januarie 1616 vir die eerste keer opgeteken en ter ere van Hoorn se stadsraad Kaap Hoorn genoem. Ná 1618 is die teorie opgestel dat die Engelse admiraal Francis Drake reeds in Oktober 1578 Kaap Hoorn ontdek het, hoewel die aantekeninge van die meer as twintig jaar dooie Drake en dié van sy span nie met die werklike toestande aan die Kaap ooreenstem nie.
Totdat die Panamakanaal in Augustus 1914 ingewy is, het die see rondom Kaap Hoorn saam met die Straat van Magellaan die belangrikste seeroete tussen die Atlantiese en die Stille Oseaan gevorm.
Stanley Logan
Stanley Logan (12 Junie 1885 – 30 Januarie 1953) was 'n Engelse akteur en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Captain Blood (1935), The Charge of the Light Brigade (1936), First Lady (1937), en That Forsyte Woman (1949).
Mpumalanga, KwaZulu-Natal
Mpumalanga is 'n dorp in KwaZulu-Natal in Suid-Afrika. Die dorp is ongeveer 40 km wes van Durban langs die N2 nasionale pad geleë.
Die naam beteken sonsopkoms in Zoeloe (letterlik die son kom uit).
Dieetkunde
Van die vroegste tye af moes die mens kies wat hy wil eet. Aanvanklik het dit gegaan om watter vrugte byvoorbeeld giftig of watter vleis die geskikste is. Daama het die mens probeer vasstel watter voedingsmiddele beter vir sy liggaam is as ander. Die ontwikkeling van die chemie het dit moontlik gemaak om die samestelling van die voedingsmiddele te bepaal, en die mens het geleer om in terme van voedingstowwe, soos vette, proteïene, koolhidrate en vitamiene, te dink.
Na die Eerste Wêreldoorlog is groot vordering gemaak met die vasstelling van die voedingsbehoeftes van gesonde mense. Die ondersoek is uitgebrei na die behoeftes van sekere groepe mense, byvoorbeeld swanger vroue, suigelinge, bejaardes en siekes.
Voedingsvereistes
Voeding is 'n noodsaaklike lewensbehoefte. Alle lewende wesens het voeding nodig virgroei, ontwikkeling en lewensaktiwiteite. Dit is dus noodsaaklik om te weet watter voedsel 'n vereiste is vir 'n gesonde liggaam en watter minder goed of skadelik is.
Tekorte in die voeding kan tot ernstige gebreksiektes lei. 'n Deel van die mensdom, veral inwoners van onderontwikkelde lande, het byvoorbeeld 'n ernstig gebrek aan proteïen, wat die siekte kwasjiorkor (ernstige ondervoeding by suigelinge en kinders) veroorsaak. Ander is swaksiende weens 'n gebrek aan vitamien A, terwyl die onvoldoende inname van vitamien B1 beri-beri veroorsaak. Nog voordat werklike gebreksiektes voorkom, kan gebrekkige voeding die mens se weerstand teen siektes afbreek. In Mexiko stert byvoorbeeld baie meer kleuters aan masels as in Noord-Amerika.
Phyllis Kennedy
Phyllis Kennedy (16 Junie 1914 – 29 Desember 1998) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Mother Carey's Chickens (1938), Joy of Living (1938), Vivacious Lady (1938), en The Heavenly Body (1944).
Dieetkunde
Voedingsvereistes
Dit is nie te wyte aan 'n sterker maselvirus of swakker mediese dienste nie, maar aan die swak voeding van die Mexikane. Oor die algemeen het 'n swak voedingstoestand by 'n bepaalde bevolking 'n hoe kindersterfte tot gevolg.
Dieetkunde
Die mens bestudeer voeding maar eers sedert die begin van die 19e eeu wetenskaplik, en groot vordering op die gebied van die dieetkunde is eers sedert die Eerste Wêreldoorlog gemaak. Wat praktiese resultate betref, het die deurbraak gekom nadat 'n kommissie van die Volkebond in die dertigerjare opdrag gekry het om rigIyne te trek vir die voedingsbehoeftes van die gesonde mens.
Die kommissie het die aandag gevestig op die voorkomende belang van 'n goeie voeding en enkele, eenvoudige aanbevelings gedoen oor onder meer proteïenbehoeftes, die wenslikheid of swanger vroue daagliks een liter melk moet drink en oor die inname van bykomende vitamien D in streke waar sonlig, wat belangrik is vir die vorming van die vitamien, skaars is. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is die pionierswerk as riglyne gebruik by die opstel van voedsel rantsoene en -verspreiding. Die meeste resultate was uitstekend.
Ondanks rantsoenering het die Britse bevolking byvoorbeeld 'n meer gebalanseerde voeding gekry en die volksgesondheid het aanmerklik verbeter. Bomaanvalle en ongunstige higiëniese toestande ten spyt het die sterftesyfer van Brittanje gedaal, skoolkinders het beter gegroei, minder ernstige kraamgevalle het voorgekom, die aantal doodgebore kinders het verminder, die mense het gesonder tande gehad, minder gevalle van suikersiekte, hartsiekte en maagswere het voorgekom en selfs tuberkulose het effens minder slagoffers geëis,
Voedingstowwe
Deesdae is die samestellings van die meeste voedingsmiddele bekend en daar word eerder verwys na voedingstowwe in plaas van na voedingsmiddele, 'n Voedingstof (nutriënt) is 'n chemies definieerbare bestanddeel van 'n voedingsmiddel soos vleis, botter, groente en vrugte, wat vir die groei, instandhouding of werkverrigting van die liggaam gebruik kan word. 'n Mens kry anorganiese stowwe, soos water, sout, kalk en ander minerale voedingstowwe, en 'n aantal koolstofverbindings, soos proteïene, vette, koolhidrate en vitamiene, wat organiese voedingstowwe is.
Brandstowwe
In die eerste plek moet voeding genoeg energie verskaf om die verrigting van arbeid moontlik te maak. Dit sluit in uitwendige arbeid, soos loop en werk, asook inwendige werkverrigting, soos die klop van die hart en die werking van liggaamselie. Die energie word vrygestel deur die verbranding van organiese voedingstowwe in die selle, in die besonder die van vette en koolhidrate.
Proteïene, alkohoi en organiese sure uit groente en vrugte kan egter ook verbrand word. Die behoefte aan energie, wat deur gewaarwordings van hanger tot uiting kom, word dikwels in kalorieë (kal) of kilokaloriea (kkal) uitgedruk (1 000 kal is 1 kkal).ln 1969 is egter besluit dat die natuurwetenskaplike terme joule (J) as energie-eenheid ook in die dieetkunde gebruik moet word. (1 kkal = 4180 J of 4,18kJ.) Die totale kaloriebehoefte van die liggaam is van talle faktore afhankIlk, byvoorbeeld van die omgewing, geslag, ouderdom, gesondheidstoestand en die tipe werk wat verrig moet word. Die minimumbehoefte is sowat 4 200 kJ (1 000 kkal) per dag, wat gelyk is aan die energieverbruik tydens rustoestand.
'n Normale volwassene het voedsel met 'n kaloriewaarde van 10000 tot 12500 kJ (2400 - 3 000 kkal) per dag nodig. Die kaloriewaarde van die voeding kan bepaal word sodra die samestelling daarvan bekend is. As maatstaf word die sogenaamde Atwaterfaktore of Atwater-getalle gebruik, waarvolgens 1 9 vet 38 kJ (9 kkal) tel en 1 9 koolhidrate of prote'iene 17 kJ (4 kkal).
Boustowwe
Sekere stowwe is voortdurend nodig vir die opbou van die menslike liggaam. Die opbou eindig teen die 25e lewensjaar, wanneer die mens ophou groei. Tog is boustowwe hierna steeds nodig om letsels te herstel en teenliggame teen infeksies te vorm.
oustowwe is egter vera! nodig omdat die liggaamselle aanhoudend hernieu word. Die belangrikste voedingstof hiervoor is water, wat meer as 60 % van die liggaam uitmaak. Aminosure, wat boustene van proteïene is, is nodig vir weefselproteïene. Vette en koolhidrate kan ook gebruik word vir die opbou van organiese liggaamsmateriaal. ln teenstelling met proteïen, waarvan die oortollige hoeveelheid verbrand word, word oortollige vette en koolhidrate as reserwevoedsel opgeberg.
Die inname van te veeI proteïene word dikwels by die bevolking van ryk lande aangetref, terwyl die teenoorgestelde in arm lande gebeur. Daar word proteïene verbrand om in die energiebehoefte te voorsien en dit kan nie gebruik word vir die eintlike doel van weefselopbou nie. In sommige Afrikalande gebeur dit dat kinders ophou groei wanneer voedselskaarste heers en weer verder groei as meer kos beskikbaar is. Enkele soute is ook onontbeerlike boustowwe, byvoorbeeld kalk ('n kalsiumsout) vir die opbou van die skelet, en ystersoute, wat 'n belangrike rol speel by die vorming van rooibIoedliggaampies.
Beskermende stowwe
Die derde groep onmisbare stowwe is absoluut noodsaaklike voedingstowwe omdat dit nie in die liggaam uit ander stowwe vervaardig kan word nie, en omdat dit beskerming bied teen 'n groot aantal siektes. Organiese stowwe van die groep is die vyftiental vitamiene, waarvan reeds klein hoeveelhede biologies aktief raak. Beskermende anorganiese stowwe is water en suurstof en sowat twintig minerale of minerale elemente,
Die chemiese elemente wat in voedingsoute aangetref word, word verdeel in makro-elemente, soos kalium, natrium, kalsium, fosfor, magnesium en swael en in mikro-elemente, ook spoorelemente genoem, soos yster, jodium, fluoor, koper, mangaan, sink, molibdeen, kobalt, barium , stronsium, broom, seleen en sesium. Absoluut noodsaaklik is ook 'n aantal aminosure, wat in voldoende hoeveelhede in proteïene moet voorkom.
Enkele bestanddele van vette, soos die meervoudig onversadigde vetsure, word ook as beskermende stowwe gereken omdat hulle vermoedelik die kans op hart- en bloedvatsiektes verklein. Daar bestaan egter geen sekerheid oor hulle presiese rol nie.
Bestanddele
Goeie voeding bevat alle noodsaaklike voedingstowwe in 'n voldoende hoeveelheid en in die regte verhouding. Die vermoë om voort te plant en om gesonde kinders voort te bring, word deur goeie voeding verbeter, terwyl gesondheid en arbeidsvermoë ook kan verbeter.
‘n Onderskeiding kan gemaak word tussen totale ondervoeding, dit wil sê die voeding in sy geheel is onvoldoende, en gedeeltelike ondervoeding, dit wil sê daar is 'n gebrek aan een of aan enkele voedingstowwe. In hoogs ontwikkelde lande word ondervoeding en gebreksiektes nouliks aangetref. Tog kan swak eetgewoontes die gesondheidstoestand van die Iande se bevolkings benadeel. Voorbeelde hiervan is kinders wat te veel lekkernye soos skyfies en lekkers eet, mense wat soggens te haastig is om ontbyt te eet of mense wat eensydige maaltye eet waardeur tekorte aan ander voedingstowwe ontstaan (wanvoeding).
Dit blyk ook dat al hoe meer mense aan oorvoeding Iy namate die welvaart in 'n land toeneem, omdat hulle te veeI voedsel eet wat ryk aan vet en suiker is. Dit lei tot oorgewig, wat die kanse vergroot van kwale soos gewrigsaandoenings, spatare, hart- en bloedvatsiektes, suikersiektes, galaandoenings en swangerskapsvergiftigings, en soms selfs die moontlikheid van kanker verhoog.
Te veel suiker is nadelig vir tande en aangesien die voedingstof hoofsaaklik as brandstof vir die liggaam dien, kan dit heeltemal uit die dieet weggelaat word.
Voedingstabelle
Die werk van dieetkundiges het daartoe gelei dat tabelle opgestel kon word wat die daaglikse behoeftes aan en die samestelling van voedingsmiddele aandui. ln die meeste lande word die opstel van voedingstabelle deur die owerhede geïnisieer.
Dit is altyd beter om die eie land se voedingstabelle te gebruik, omdat die behoeftes van elke bevolking wissel weens onder meer klimaatsverskille, die beskikbaarheid van bepaalde voedingstowwe en die aard van die bevolkings se bedrywighede. In voedingstabelle word gewoonlik voedselsoorte gebruik wat plaaslik bekombaar is.
Al-Insan
Opsomming
Die naam van die soera kom uit vers 1. Die hoofstuk begin deur te vertel dat die mens deur die mag van God geskape is. In vers 23 word gesê die Koran is in gedeeltes geopenbaar. Daarna word Mohammed en die Moslems aangemoedig om geduldig te wees en te bid. Van vers 27 af word die ongelowiges gewaarsku oor hulle smartlike straf.
Dieetkunde
Voedingstabelle
Dit is dus noodsaaklik dat die tabelle voortdurend aangepas word namate kennis op die gebied vermeerder. Geen finale uitsluitsel oor korrekte voeding is nog gekry nie en die behoeftes van bevolkings verander ook aanhoudend namate hul lewensgewoontes verander.
Cayden Boyd
Cayden Boyd (gebore 24 Mei 1994) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Mystic River (2003), Dodgeball: A True Underdog Story (2004), The Adventures of Sharkboy and Lavagirl 3-D (2005), en X-Men: The Last Stand (2006).
Dieetkunde
Verskeidenheid
In die praktyk bring 'n groot verskeidenheid voedselsoorte mens die naaste aan korrekte voeding. Geen enkele voedingsmiddel is 'n perfekte bron van kalorieë en 'n perfekte bron van noodsaaklike voedingstowwe nie. Tekorte in een voedingsmiddel moet dus deur 'n oormaat in 'n ander aangevul word.
Dierlike proteïne in melk, vis en vie is is byvoorbeeld ryker aan noodsaaklike aminosure as plantaardige proteïene. 'n Mengsel van verskillende plantaardige proteïene kan egter wei voldoende hoeveelhede aminosure verskaf. Variasie in die voeding is ook in ander opsigte belangrik, byvoorbeeld ter wille van smaak.
Diëte
'n Dieet is 'n voedingsvoorskrif wat bestaan uit samestellings wat medies bepaal is. Diete verskil van die normale voeding deurdat die voedsel of in 'n spesifieke vorm, byvoorbeeld vloeibaar, ingeneem moet word of deurdat een of meer voedingstowwe in kleiner of groter hoeveelhede as normaalweg aanwesig moet wees.
Wanneer 'n dokter of 'n dieetkundige 'n dieet uitwerk, sal hulle probeer om dit so volwaardig as moontlik te maak en om dit by die lewensomstandighede van die pasiënt te laat aanpas.
Diagnostiese dieet
Die dieet word gewoonlik vir 'n kort tydperk, byvoorbeeld van 3 tot 10 dae, voorgeskryf as 'n dokter wil vasstel of 'n bepaalde orgaan behoorlik funksioneer. Die diagnostiese dieet is gewoonlik baie eensydig en moet streng gevolg word, omdat die klem op 'n bepaalde voedingstof val.
Dit moet ook maklik bereibaar wees sodat foute by die samestelling tydens die voorbereiding uitgesluit kan word. Die ontlasting word tydens hierdie diëte gewoonlik noukeurig ontleed.
Balansstudie
Om diagnostiese redes kan 'n balansstudie gedoen word om vas te stel of daar 'n ewewig tussen die inname en uitskeiding is. 'n Balansstudie kan geruime tyd duur, gewoonlik tussen 8 en 70 dae, afhangende van die probleem.
Gedurende 'n kort balansstudie moet die pasiënt elke dag presies dieselfde voedsel op dieselfde tyd inneem. Met balansstudies kan die werking van stowwe waaroor min nog bekend is, getoets word.