Riana_Scheepers
Prosa
Van kleintyd af wil sy skryf en op skool vul sy haar sakgeld aan deur vir die Huisgenoot se tienerblad te skryf. Eenkeer neem sy deel aan ’n opstelwedstryd onder drie verskillende name en wen so die eerste, tweede en derde prys. Haar onderwyser, Danie Jacobs, is so beïndruk met haar vermoëns dat hy op ’n stadium dit oorweeg om reeds op skool ’n bundel met haar verhale te laat uitgee. In 1990 maak sy haar debuut met die “Die ding in die vuur”, ’n bundel kortverhale. Hierin word die leefwêreld van die Zoeloes uitgebeeld en die titel sinspeel op die Ding wat volgens tradisie aan die luisteraar horings op die kop sou gee as daar na stories geluister word voordat die dag se werk afgehandel is. Die storieverteller spoeg dan in die vuur om daarmee te verseker dat die Ding dood is en die geeste en die storie nie later in die kinders se koppe intrek en hulle nagmerries gee nie. Die skrywer maak gebruik van die orale verteltradisie en verskeie verhale vertoon dan ook kenmerke van die volksverhaal of sprokie, wat op treffende wyse met die inheemse mitologie en die sentrale simbool van vuur en argetipiese karakters soos die toordokter en die storieverteller verbind word. Veral die wêreld van die Zoeloevrou en Zoeloekind word geskets en telkens word die Afrika-kultuur en die Westerse kultuur teen mekaar gestel. Baie van die verhale staan in die teken van die postmodernisme, met feite en fiksie wat soomloos langs mekaar aangewend word. Hoogtepunte in die bundel is die verhale “Ruil” en “Nagloop”. In “Ruil” dring ’n wit winkeleienaar aan op seksuele gunste van ’n vrou wat by hom wil inkopies doen en bied ’n potjie Vaseline as ruilmiddel aan. Die perversiteit van die eienaar word hier gestel teen die vernedering, maar ook edelheid, van die vrou. “Nagloop” beskryf die angs van ’n enkelouer-vrou wat in die middel van ’n tropiese Afrikanag ontdek dat haar klein seuntjie nie in sy bed is nie. Wanneer sy hom vind, neem sy hom na haar eie bed, waar sy voel of sy geslagsorgane nog daar is. Só word die oorgelewerde vooroordele en vrese ten opsigte van die optredes van verskillende kultuurgroepe in die land beklemtoon. “Abantu oNgoye” (wat beteken die mense van oNgoye) vertel deur middel van vier perspektiewe die agtergrond van die stigting van die Universiteit van Zululand en die storie van die slagting wat in 1983 op die kampus plaasgevind het. ’n Eksterne verteller vertel hoe die universiteit deur die beleid van H.F. Verwoerd gestig is; ’n Tradisionele storieverteller beskryf die stigting asook die slagting; ’n koerantberig vertel die verhaal van die slagting uit die perspektief van die studente wat aangeval is; en ’n ek-verteller beskryf hoe ’n professor verduidelik wat werklik tydens die slagting gebeur het. Hierdie perspektiewe illustreer hoe moeilik dit is om die waarheid oor die verlede te bekom en hoe persepsies gebeure inkleur. “The name of the game” is die skrikwekkende verhaal van die jong swart verliefdes wat sonder rede deur drie wit jong mans vasgekeer en die vrou verkrag word. Hierdie verhaal uit die verlede weerklink in omgekeerde rolle in hedendaagse nuusgebeure, met die sterk boodskap van hoe misbruikte mag aanleiding gee tot geweld en traumatiese impak op die lewens van gewone mense. “Tweede kind” beskryf op onthutsende wyse hoe sterk die klas- en rasverskille tussen mense is. ’n Wit sendeling se vrou en ’n dertienjarige swart meisie gee op dieselfde tyd geboorte in ’n afgeleë sendinghospitaal. Die swart meisie sterf tydens die bevalling, waarna die wit vrou versoek word om haar baba ook te borsvoed. Hierdie menslike versoek lei tot groot weerstand by die wit vrou en hoewel sy eindelik toegee, illustreer haar innerlike stryd haar diep gevoelde teensin teen swart mense, ten spyte van haar posisie as boodskapper van God se liefde. “Die ding in die vuur” verower in 1991 die ATKV-prys vir goeie gewilde prosa en in 1992 die Federasie van Afrikaanse Kultuurverenigings (FAK) se Kaaplandse Helpmekaarprys vir ontspanningsleesstof. Die bundel word in 1990 ook genomineer vir die Rapportprys.