cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Britse mandaat van Palestina
Tweede Wêreldoorlog
Tydens die Britse bewind in Israel het Adolf Hitler van Duitsland in 1939 met sy offensief teen sy buurlande in Europa begin. Dit het gelei tot die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog. Gedurende hierdie tyd het Hitler ook begin met 'n aktiewe veldtog teen die Jode in sy eie asook besette lande.
Die volle afgryse van sy veldtog het eers aan die einde van die Oorlog in 1945 aan die lig gekom toe die oorlewendes van die Nazi-kampe vrygelaat is. Volgens beraminge het meer as ses miljoen Jode gedurende die Tweede Wêreldoorlog gesterf, terwyl Brittanje steeds geweier het om Joodse immigrasiekwotas te vermeerder (sien artikel: "Holocaust").
In 1944 het Menachem Begin hoof van die Irgun geword. Hoewel hy daarin geslaag het om die Nazi's in Pole te ontglip, is hy deur die Russe in hegtenis geneem. Hy het egter daarin geslaag om te oorleef. Toe hy in Palestina aankom, het hy 'n gewapende stryd teen Brittanje verklaar. Die Jisjoew was woedend omdat hulle gevrees het dat Joodse aanvalle sou lei tot veroordeling deur die wêreld. Begin het geantwoord dat die wêreld nie regtig omgee nie en dat die Jode self Brittanje sou moes uitskop. Op 26 Junie 1946 – bekend as Swart Saterdag – het die Britte die leiers van die Joodse Agentskap in hegtenis geneem. Die Agentskap was verantwoordelik vir die bestuur van die Jisjoew. Dit het die situasie in die land vererger. 'n Maand later het die Irgun – nadat hulle die Britte gewaarsku het – die Britse hoofkantoor in die Hotel Koning Dawid in Jerusalem opgeblaas. Meer as 100 Britte, Arabiere en Jode is in dié aanval dood.
Britse vredespogings
In 'n poging om die vrede te bewaar, het Brittanje sowat 100 000 troepe in die land gehou. Hul pogings was egter nutteloos. Arabiese skerpskutters het daagliks mense – Jode en Britte – doodgeskiet. Die Stern-bende het gereeld bomme geplant. Die Irgun het Britse roetes en basisse daagliks aangeval. Op 5 Mei 1947 het 'n gekombineerde Haganah/Irgun aanvalsmag die Britse tronk in Akko opgeblaas en 251 gevangenes het ontsnap. Die Britte het Akko as onkwetsbaar beskou. Dié aanval het hulle op hul hoede geplaas.
Die Britte het nog meer aansien verloor toe hulle die Exodus 1947, 'n skip met meer as 5 200 Joodse immigrante op pad van Marseille na Palestina, voorgekeer het. Gevegte het uitgebreek. Die Britte het egter die oorhand gekry en die Jode is teruggestuur Frankryk toe. By Port-de-Bouc het die Jode geweier om die twee skepe te verlaat en die Franse het op hul beurt geweier om hulle daartoe te dwing.
Die Britte het toe die twee skepe laat terugseil na Hamburg in Duitsland, waar hulle die Jode gedwing het om weer in deportasiekampe te gaan woon. Die Exodus-skandaal het die Britse regering geskud. Hoewel hulle hulle steeds by die Arabiere geskaar het, was die Britte verplig om te erken dat dinge buite beheer was. Daar was steeds geweldige druk van sowel die Britse parlement as die VSA om die mandaat te beëindig.
Uiteindelik het die Britte die Verenigde Nasies (VN) uitgenooi om voorstelle te maak om die Palestynse probleem op te los. Hulle het steeds gehoop dat die VN sou aanbeveel dat die Britte beheer oor die gebied behou. Ná vele debatte en kompromieë het die VN se Spesiale Komitee oor Palestina (UNSCOP) aanbeveel dat twee state – 'n Arabiese en 'n Joodse staat – gevorm word.
Die Jode sou die grootste gedeelte van die kusvlakte ontvang, terwyl Jaffa egter 'n Arabiese "eiland" bly. Die Jode sou ook die Jisrael- en Hulah-valleie en die grootste deel van die Negev-woestyn ontvang. Die res van die land sou aan die Arabiere behoort. Jerusalem sou 'n internasionale stad word. Op 29 November 1947 het die VN met 33 stemme teenoor 13 besluit dat daar twee onafhanklike state in Palestina sou wees en dat die Britse mandaat daar beëindig sou word.
Onafhanklikheid (1948)
Vanaf 30 November 1947 tot 14 Mei 1948 het die Arabiere 'n nie-amptelike oorlog teen die Jisjoew gevoer. Soldate van Irak, Sirië, Jordanië en Egipte het in die geheim die land binnegekom om Arabiese aanvalsmagte te organiseer. Die Arabiese Legioen, Jordanië se weermag, was onder Britse beskerming en het voor die Britte se onttrekking aan die aanvalle begin deelneem.
Die Jisjoew het genoeg handwapens die land ingesmokkel om 'n offensief teen die Arabiere te begin. Hul eerste doel was om die pad na Jerusalem weer oop te maak. In 'n verrassingsaanval het 1 500 man (meer as die helfte van al die Jisjoew se vegters) die heuwels bokant die pad ingeneem. Die kasteel wat die roete oorheers het is eers ingeneem, toe weer afgestaan, en uiteindelik weer ingeneem. Tydens die geveg is die Arabiere se gunsteling-aanvoerder dood. 'n Groot konvooi het vinnig voorrade na Jerusalem geneem. Tydens die operasie het die Irgun ook 'n Arabiese dorpie, Deir Yassin, aangeval. Meer as 200 dorpenaars is dood, insluitende vroue en kinders. Op 13 April het die Arabiere 'n konvooi van 100 dokters en verpleegsters wat op pad was na die mediese sentrum Hadassah doodgemaak en vermink. Die Britte het met gevoude hande toegekyk.
Gevegte het in die Noorde voortgewoed. Haifa en Tiberias het in die hande van die Jisjoew geval. Die Haganah het tuisgemaakte mortiere – Davidkas genoem na die uitvinder daarvan, David Leibovitch – gebruik om Tzvat aan te val en in te neem. Hoewel dit nie baie akkuraat was nie, het die Davidkas 'n groot geraas gemaak, wat die Arabiese bevolking op die vlug laat slaan het. Al hierdie gevegte het plaasgevind terwyl die Britte nog amptelik in beheer van die land was.
Die Jisjoew in die moeilikheid
Die Jisjoew was ook polities gesproke in die moeilikheid. Die Amerikaanse regering het beplan om sy stem aan die VN-resolusie oor Palestina te onttrek op grond daarvan dat die totstandkoming van 'n Joodse staat tot 'n grootskaalse slagting onder die Jode sou lei. Chaim Weizmann het hom na Washington gehaas om president Truman te oortuig om die Jisjoew 'n kans te gee. Met die hulp van 'n vriend van Truman, Eddie Jackson, het Weizmann daarin geslaag om die president te ontmoet. Truman het hom beloof dat die VSA die VN-resolusie sou bly steun.
Die oorgrote meerderheid wou egter die geleentheid tot onafhanklikheid aangryp omdat hulle nie seker was of die geleentheid hom ooit weer sou voordoen nie. Ná 'n lang debat het die komitee ooreengekom om die land die Republiek van Israel te noem (dit is spoedig verander na die Staat van Israel). Hulle het ook ooreengekom dat die woord "God" nie in die onafhanklikheidsverklaring sou verskyn nie. Die term "Rots van Israel" sou in die plek daarvan gebruik word.
Onafhanklikheidsverklaring
Op 14 Mei 1948 het die Britte Palestina verlaat en só amptelik hul mandaat beëindig. Net voor sononder het David Ben Gurion die nuwe Verklaring van die Staat van Israel voorgelees. HaTikvah, die nasionale volkslied, is toe gespeel. Elf minute later het die Amerikaanse president, Harry S. Truman, amptelik die staat van Israel erken. Dié erkenning is byna onmiddellik gevolg deur dié van die Sowjetunie. Vir die eerste keer sedert Bar Kochba het die Jode nou hul eie land gehad.
Apiesdoring, Limpopo
Apiesdoring is 'n nedersetting in Limpopo, Suid-Afrika. Die woonbuurt lê 4 km noord van Burgersfort.
Azawad
Azawad (Arabies: أزواد / Azawād, Toearegtale: ⴰⵣⴰⵓⴷ ), amptelik die Onafhanklike Staat Azawad (Arabies: دولة أزواد المستقلة‎ / Dawlat Azawād al-Mustaqillah, Frans: État indépendant de l’Azawad), was 'n selfregerende gebied in die noordweste van Mali, wat op 6 April 2012 sy eensydige onafhanklikheid verklaar het nadat die regering van Mali onder Amadou Toumani Touré ná 'n opstand van die Toearegs in 'n militêre staatsgreep afgeset is. Op 11 Januarie 2013 het Frankryk soldate ná Azawad ontplooi om Mali se soldate in die konflik by te staan en tot einde Januarie is die groot stede van die gebied herower. Op 14 Februarie 2013 het die MNLA sy eis ná onafhanklikheid van Mali opgegee en die regering vir onderhandelinge oor die toekoms van die gebied gevra.
Gao is die hoofstad en grootste stad van die streek. Azawad het 'n oppervlakte van 822 000 km² en 'n bevolking van 1 295 000 in 2009 gehad.
Geskiedenis
Selfs tydens die Franse bewind, in 1958, het 'n separatistiese beweging, die Mouvement popular de l'Azawad (MPA) in Kidal, 'n staat vir die Toearegs geëis.
Nadat Mali in 1960 van Frankryk onafhanklik geword het, het 'n aantal opstande reeds uitgebreek. In die pers word daarna gewoonlik verwys as "Toearegrebellies".
1963
Drie jaar na onafhanklikheid het 'n gewapende stryd uitgebreek. Dit is verm deur die Maliese leër onderdruk. Die onafhanklikheidsbeweging is verder verswak deur die droogte in die streek gedurende die 1970's.
1990–1991
In 1988 is 'n opstandbeweging, die Mouvement popular de libération de l'Azawad (MPLA), gestig. Dit het in 1990 begin met 'n opstand, wat gelei het tot die Tamanrasset-ooreenkomste, en 'n nasionale verdrag in 1992 wat aan die streek meer outonomie besorg het.
2012-opstand
Op 11 Januarie 2013 het Frankryk soldate ná Azawad ontplooi om Mali se soldate in die konflik by te staan en tot einde Januarie is die groot stede in die gebied herower. Op 14 Februarie 2013 het die MNLA hul eis ná onafhanklikheid van Mali opgegee en die regering vir onderhandelinge oor die toekoms van die gebied gevra.
Robert Agnew
Robert Agnew (4 Junie 1899 – 8 November 1983) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Passion Flower (1921), Clarence (1922), The Spanish Dancer (1923), en The Heart of Broadway (1928).
Sarah Jones (screen aktrise)
Sarah Jones (gebore 17 Julie 1983) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse Sons of Anarchy (2008), Alcatraz (2012), The Path (2016), en Damnation (2017).
Spesiale Diensbataljon
Die Spesiale Diensbataljon is 'n pantserregiment in die Staande Mag van die Suid-Afrikaanse Leër. Dit is in 1933 gestig, en het aan die Tweede Wêreldoorlog, die Grensoorlog, die Angola-veldtog (1975-76), en die Noodtoestand deelgeneem.
NG gemeente Sonnekus
duimnael|links|170px|Ds. J.J. van N. Fourie het in 1948 die gemeente se eerste leraar geword.
Die NG gemeente Sonnekus is ’n gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Kaapstadse voorstad Milnerton wat vroeër ook die gebiede noord van die voorstad beslaan het, maar weet deur afstigtings nou (2015) grotendeels Milnerton en die aanliggende Century City-ontwikkeling beslaan.
Stigting
duimnael|regs|300px|Die binnekant van die kerkgebou.
duimnael|links|200px|Die hoeksteen van die kerkgebou.
Op spesiale vergadering van die Ring van Kaapstad, die aand van 1 Desember 1947 is dié gemeente van die moedergemeente, Ysterplaat, afgestig, met insluiting van woonbuurtes Rugby, Milnerton, Table View Township, Blaauwbergstrand en 'n aantal plase langs die hoofpad na Malmesbury en tot by Tierberg, naby Parow. Met die afstigting het die ledetal van die gemeente op 320 lidmate en 554 siele gestaan. As bruidskat het die gemeente van die moedergemeente Ysterplaat die volgende ontvang: 'n pair honderd pond aan kontant, agt erwe in Milnerton vir die bou van 'n kerk en pastorie, asook die kerk op Blaauwbergstrand, met 'n addisionele erf vir die bou van 'n toekomstige pastorie daar.
Naamgewing
Die naam wat die gemeente moes dra, het van belanghebbendes en andere heelwat voorstelle uitgelok. Eindelik is daaraan gedink dat die gemeente hoofsaaklik op die kus van Milnerton tot by Blaauwbergstrand geleë is; dit is verder opgemerk dat as die son in die Weste ondergaan en Kaapstad reeds in die skaduwee van Tafelberg gehul is, die aandson die laaste nog op hierdie deel van die weskus, waarlangs die gemeente uitstrek, skyn. Daarom het die naam “Sonnekus" algemene byval gevind. (Hoewel die bron dit nie vermeld nie, is die voor die hand liggende naam Milnerton waarskynlik nie oorweeg nie omdat dié voorstad heet na lord Alfred Milner, ’n groot vyand van die Afrikaner tydens en ná die Tweede Vryheidsoorlog.)
Eerste treë
Ds. J.J. van N. Fourie van McGregor het die beroep hierheen aanvaar en is op 9 April 1948 bevestig tot die eerste leraar van die gemeente. Aangesien die gemeente geen geboue op Milnerton, die sentrum, tot sy beskikking gehad het nie, het die moedergemeente Ysterplaat goedgunstiglik een van sy pastorieë gratis aan die gemeente afgestaan, totdat 'n eie pastorie gebou kon word. Vir die kerkdienste is met die bestuur van die Milnerton-landgoed ooreengekom dat die kerkraad die plaaslike stadsaal vir die doel sou huur tot 'n eie kerkgebou opgerig kon word. Dadelik is 'n aanvang gemaak met die bou van 'n pastorie en nadat baie moeilikhede in die naoorlogse tydperk oorkom is, is die nuwe pastorie op 25 Junie 1949 op Milnerton ingewy.
Asterix
Asterix (Frans: Astérix) is die hoofkarakter in 'n Franse strokiesprent wat in die Antieke Mediterreense wêreld afspeel. Hy is 'n kort, koddige Galliese soldaat met 'n groot geel snor. Saam met sy groot vriend Obelix sê hy telkens die Romeine die stryd aan.
NG gemeente Sonnekus
Kerkbou
Weens die ongewenste toestand om in 'n openbare saal kerkdienste te hou, heers daar van die begin af 'n onweerstaanbare drang in die hele gemeente om 'n eie kerk te bou waarin in 'n gewyde atmosfeer aanbid en gedien kan word. Hierdie drang in die gemeente gee aanleiding tot 'n onvermoeide ywer om die nodige geld in te samel. Eindelik is 'n toereikende lening deur die Kommissie van Toesig en Kontrole uit kerkfondse aan die gemeente toegestaan. Mnr. J. Holtzhausen, 'n lidmaat van die gemeente, se tender vir die bou van die kerk is aanvaar. Die gemeente het binne sy eerste vier jaar tot ongeveer 450 lidmate gegroei en, so berig ‘’Ons gemeentelike feesalbum’’ in 1951, “ 'n steeds groter aanwas word verwag, aangesien hier baie ruimte vir uitbreiding is”.
Asterix
Met die publikasie van die eerste uitgawe van die Franse tydskrif Pilote op 29 Oktober 1959 sien Asterix en sy vriende die lig. Later sou Asterix in boekvorm uitgegee word. Hierdie verhale is deur René Goscinny geskryf en deur Albert Uderzo geïllustreer. Ná die dood van Goscinny in 1977, het Uderzo met die reeks voortgegaan. Sedert 2013 word Asterix deur Jean-Yves Ferri geskryf en deur Didier Conrad geïllustreer. Die laaste vier boeke waaronder Asterix by die Pikte en Asterix en die Verlore Papirusrol, kom uit hulle hand. Dit is die eerste boeke, nie uit die hande van een van die skeppers van Asterix en sy wêreld nie, wat die lig gesien het.
Die 39 hoofboeke (een is 'n samestelling van kortverhale) is in meer as 'n honderd tale en dialekte vertaal. Die tale wissel van Afrikaans tot Wallies en sluit selfs Latyn en antieke Grieks in. Dié verhale is waarskynlik die gewildste Franse strokiesverhale ter wêreld, en baie bekend veral aan die Europeërs. Die sleutel tot die sukses van die boeke is dat daar humor in is vir alle ouderdomme: kinders hou van die visuele aksie, soos vuisgevegte, en volwassenes waardeer weer die intelligensie van die verwysings en woordspelings wat die teks kenmerk.
(Die Afrikaanse name wat in dié artikel gebruik word, is gebaseer op die vertaalwerk van Sonya van Schalkwyk-Barrois vir die uitgewer Protea. E.P. du Plessis en Ludwig Visser se vertalings vir die uitgewer Human en Rousseau volg in hakies).
Verskeie boeke is in films verwerk, waarvan sommige animasierolprente was en ander werklike akteurs gebruik het.
Hoofkarakter en agtergrond
Buiten dat Asterix 'n geswore oujongkêrel is, is hy ook een van die slimstes (en mees geestesgesondes) in die dorpie. Om dié rede word hy dikwels gekies om gevaarlike, belangrike en eksotiese sendings aan te pak. Hy is, anders as die res van die dorpenaars, nie iemand wat moeilikheid soek vir die plesier daarvan nie, alhoewel hy nie omgee om te baklei as daar 'n goeie rede is nie. Hy gebruik baie selde iets anders as sy vuiste in 'n geveg. Hy verjaar op dieselfde dag as sy boesemvriend Obelix, 'n fris geboude kêrel wat weer nie omgee om die Romeine met sy vuiste 'n les te leer nie. Boonop het Obelix in die towerdoepa geval toe hy 'n klein seuntjie was. Nodeloos te sê het die drankie hom op 'n blywende manier geaffekteer. Hy is bo-menslik sterk. Asterix se helm, met vlerke wat sy gesigsuitdrukking na-aap, is 'n kenmerkende deel van sy voorkoms, terwyl Obelix se gestreepte verslankende vertikaal gestreepte broek en die menhir wat hy oral ronddra hom kop bo skouers bo die res laat uitstaan.
Obelix en Asterix word dikwels vergesel deur die klein brakkie Witblix (Sonya van Schalkwyk-Barrois) (voorheen bekend as Woefix (E.P. du Plessis) of Brakmatix (Ludwig Visser). Witblix maak sy opwagting die eerste keer in Asterix en die Feesmaaltyd vanwaar hy en Obelix 'n hegte band vorm.
'n Ander belangrike karakter in die Asterix-boeke is Allamapstix (voorheen bekend as Grootkokkedorix) en sy vrou Margarien wat baie glad met die bek is. Allamaptix is die stamhoof van die dorpie waarin die ontembare Galliërs woon. Hy word gewoonlik deur twee magtige krygers op sy skild gedra. Hulle toewyding in die hantering van so 'n gewigtige saak, sorg vir dié soort pret wat Allamaptix die wêreld vanuit 'n ander hoek laat beskou.
Moet ook nie van Liederlix (Kakofonix) met sy liederlike stem vergeet nie! Met sy stem, gee hy vir Drukhominneblix, die dorpie se ystersmid, genoeg rede tot besorgdheid, behalwe wanneer laasgenoemde deur Ansjovix, die vishandelaar, ge-snoek-er word. Dan is daar ook Pensionarix die oudste inwoner in die dorpie en in vele opsigte die mees progressiewe een.
Humor
Die humor van die Asterix-strokiesverhale is tipies Frans: dit sentreer op woordspeling, karikature en satiriese tong-in-die-kies stereotipering. Voorts is daar 'n sterk band met die kultuur van die 20ste eeu. Asterix en Obelix loop oral waarheen hulle reis, mense en voorwerpe teë wat verleen is aan dié tydperk. Só word die Britte uitgebeeld as beleefd en flegmaties, of binne tipiese kulturele verband, byvoorbeeld waar hulle warm water met 'n druppeltjie melk drink (dit was nog voordat tee daardie land getref het).
Voorts verwys die stories ook na belangrike kunswerke (soos byvoorbeeld Pieter Bruegel se Werkerstroue en Théodore Géricault se Die vlot van Medusa), sowel as na historiese persone (soos Napoleon Bonaparte en Koning Louis XIV van Frankryk), en befaamde plekke en standbeelde (soos Betlehem en die Vryheidstandbeeld).
Aan die ander kant weerspieël die reeks die lewe in die eerste eeu voor Christus redelik akkuraat: die woonstelle in Rome word byvoorbeeld as veelvlakkig aangetoon. In Asterix die Gladiator (Protea, 2013) is dit juis hierdie stapelgeboue wat Obelix inspireer om na die Romeine as "stapelgek" te verwys. Die teks maak gereeld gebruik van egte Latynse paradigmas (in "Asterix in Brittanje, hik die dronk Romeine "hic, haec, hoc"), frases (alea jacta est "Die dobbelsteen is gegooi"), en van sinspelings na Oor die Galliese oorlog, 'n boek deur Julius Caesar oor die verowering van Gallië, insluitende grappe oor Caesar se gebruik om na homself in die derde persoon te verwys. Dié werklike boek is vir jare gebruik as 'n bekendstellingswerk aan Latyn.
Woordspelings in name
'n Sleutelkenmerk van die Asterix-boeke is die konstante woordspeling met name. Die name van die twee protagoniste kom van asterisk en obelisk, waar Asterix die ster van die boeke is (Latyn: aster — afgelei van die Griekse woord αστήρ (aster) [ster] en die Keltiese taal: rix [koning], 'n kognaat van die Latynse rex, Sanskritiese raj, Duitse Reich, Engelse rich, ens.), en Obelix (Latyn: obeliscus 'n [gedenknaald]) 'n menhirafleweringsman. Daar is 'n dubble woordspeling ter sprake: 'n asterisk is die tipografiese simbool waarmee die eerste voetnota op 'n bladsy aangewys word (*), en 'n obelisk kan verwys na die tipografiese dolk (†) wat gebruik word om die tweede voetnota op 'n bladsy aan te toon.
Die Vaderland
Die Vaderland was 'n Afrikaanse middagblad in Johannesburg van 1936 tot 1988.
Dit was die eerste Afrikaanse dagblad in die stad en tydens sy hele bestaan 'n vurige ondersteuner van die Nasionale Party, buiten van 1934 tot 1939 toe dit die Verenigde Party ondersteun het omdat genl. J.B.M. Hertzog hom toe in daardie party bevind het ná die samesmelting met die Suid-Afrikaanse Party van genl. Jan Smuts. Gevolglik het Kaapse Nasionaliste in 1937 Die Transvaler in Johannesburg opgerig as spreekbuis van die Gesuiwerde Nasionale Party. Tot en met die verskyning van Beeld in 1974 was Die Transvaler Johannesburg se enigste Afrikaanse oggendblad en Die Vaderland die enigste Afrikaanse middagblad. Die koms van die Nasionale Pers se Beeld het in 1983 tot die sluiting van Oggendblad en Hoofstad in Pretoria gelei, in 1988 tot die inlywing van Die Vaderland by Die Transvaler en uiteindelik, in 1993, ook tot die sluiting van Die Transvaler, Perskor se laaste Afrikaanse dagblad, waarna die maatskappy nog net The Citizen uitgegee het en die helfte van die Sondagblad Rapport besit het.
Voorlopers: Die Week, 23 Februarie 1912
Die Vaderland en trouens ook die Afrikaanse Pers (1962) Beperk en die latere Perskor het almal hul ontstaan te danke aan Die Week, wat op 23 Februarie 1912 in Pretoria die lig gesien het as die eerste koerant wat genl. J.B.M. Hertzog se beleid gesteun het. In Pretoria het Die Volkstem kort ná die Anglo-Boereoorlog herleef met Harm Oost as assistent van die adjunkhoofredakteur, Gustav Preller. Van omstreeks 1908 af het Oost min of meer onafhanklik van die hoofkoerant opgetree toe hy 'n byblad met die naam De Boer moes behartig. Die hoofblad het genl. Louis Botha se politiek ondersteun en die byblad dié van Hertzog.
So het die aanhangers van albei denkrigtings lesers van De Volksstem gebly, maar in 1911 het genls. Botha en Smuts hul oorheersende invloed op De Volksstem laat geld omdat hulle gereken het die Hertzog-hand word te sterk. Uiteindelik is die koerant se redakteur, Harm Oost, versoek om in die gees van Botha te skryf of 'n ander joernalistieke heenkome te vind. Oost tree gevolglik op 1 Desember 1911 uit die redaksie van De Volksstem sodat hy Hertzog met 'n ander publikasie kon ondersteun.
Al die destydse koerante was heftig gekant teen genl. Hertzog en Die Week was die enigste wat hom ondersteun het.
Die koerant was ook 'n kampvegter vir Afrikaans as taal en het voorbeelde uit byna elke staatsbedrywigheid voorsien waar Afrikaners ongelyk behandel is in die naam van die destydse regeringsbeleid van sogenaamde Konsiliasie. Nietemin het Die Week solank moontlik gepleit vir die handhawing van eenheid in die Suid-Afrikaanse Party. Hertzog is egter op 16 Desember 1912 uit die Botha-kabinet gesit. Die Week plaas op 6 Maart 1913 sy manifes, maar die koerant se toenemende invloed kom kort hierna tot 'n einde weens onenigheid tussen Nig Mimmie (mev. C.C. Logan) en die redakteur.
Sy het mede-eienaarskap van die blad geëis en wou hê 'n te stigte sindikaat moes dit beheer. Oost het hom teen albei gedagtes verset en daarom beroep Nig Mimmie haar op die hof wat Oost in die ongelyk stel. Hy kon nie die koste betaal nie en is gedwing om boedel oor te gee. Nig Mimmie word redakteur van Die Week, wat van toe af by die Volksstem-drukkery uitgegee is en 'n Botha-orgaan geword het. Die kort verdwyn kort daarna omdat dit sy bestaansreg verloor het. In September 1913, slegs 'n jaar en sewe maande na sy ontstaan, gaan Die Week "oor na die vyand", soos Oost dit gestel het.
Voorlopers: Het Volk, 19 September 1913
Oost begin onmiddellik met die bystand van 'n groepie vriende die nuwe weekblad, Het Volk. Dit verskyn elke Donderdag sonder onderbreking in Die Week se plek. Die Het Volk Drukkers & Uitgevers Maatschappij Beperkt is op 13 September 1913 geregistreer met adv. Tielman Roos, dr. Hjalmar Reitz en prok. H.S. Webb as direkteure geregistreer. Die koerant is, soos Die Week, gedruk deur mnr. Verbeek se Atlas Drukkery en Bindery, Pretoria.
Het Volk het hom toenemende heftigheid verset teen genls. Botha en Smuts se versoeningsbeleid. Die teenstand teen die beleid het al hoe wyer begin uitkring. Gustav Preller, groot vriend van Botha en adjunk-hoofredakteur van De Volksstem, skryf byvoorbeeld in 'n privaat memo in 1914: "Konsiliasie is eenvoudig rampant, dikker en taaier en walgliker as ooit. Taal en nasionaliteit is dinge wat gelyk staan met Rebellie. Die nuusbladpers wat nog op 'n halfhartige manier geprobeer het om die saak van die Hollandse Taal omhoog te beur, die werd skriftelik belet om 'n woord te rep van the language question, concerning which difference of opinion exists. Aan die anker kant is mense wat hulle skuldig gemaak 't, vies omdat hul – natuurlik heeltemal ten onreg – meen dat die nasionale saak tot sy logiese konsekwensies deurgevoer, moes eindig in wat daar gebeur 't en – so baie het nie opgestaan nie."
Het Volk se invloed en lesers het in so 'n mate toegeneem dat dit later halfweekliks kon verskyn.
Die onversoenbaarheid van die Botha-Smuts-beleid en dié van Hertzog lei in 1914 tot die stigting van die Nasionale Party, waarvan Het Volk die eerste orgaan geword het met Harm Oost as die eerste nasionale joernalis in Suid-Afrika. So bly Het Volk 'n vurige teenstander van die groot en prestigeryke De Volksstem, die eerste Hollandse dagblad in Suid-Afrika. Met die uitbreek van die Rebellie het genl. Smuts egter Het Volk in Oktober 1914 verbied. Die koerant sluit sy deure en Harm Oost neem die wapen op aan die kant van genl. Christiaan de Wet.
Voorlopers: Ons Vaderland, 10 September 1915
'n Groep Jong Turke wou nie verlief neem met die sluiting van die enigste Nasionale koerant nie en stig op 8 September 1915 die Noordelike Drukpers Maatskappij Beperk om die nasionale belang van die Afrikaner te bevorder deur die "volksorgaan" Ons Vaderland op die been te bring. De Burger, wat in die dieselfde jaar gestig is, verwelkom die halfweeklikse blad as 'n ware bondgenoot. Op 22 September verwys De Burger na die Pretoriase blad as "een nieuwe kracht in de Transvaal". De Burger spreek die hoop uit dat Ons Vaderland "tot in lengte van dagen tot heil van land en volk (mag) groeien en bloeien!"
Dadelik neem die nuwe maatskappy die drukkery van mnr. Verbeek oor asook De Transvaler, 'n weekblad wat toe reeds enkele jare in Johannesburg verskyn het. Dit het aan dr. T.C. Visser behoort, 'n vurige republikein en Hertzog-ondersteuner. (Met die einde van Die Vaderland dekades later is hy op sy beurt by Die Transvaler ingelyf, 'n dagblad wat in 1937 deur Kaapse Nasionaliste gestig is.)
Ons Vaderland maak sy debuut op 10 September 1915. Die nominale kapitaal van £30 000 is verdeel in aandele van £1 elk. Onder die stigterandeelhouers was onder meer genl. Hertzog, adv. Tielman Roos, ds. J.H. Greyvenstein, N.C. Havenga, C.F. Beyers en Karel Rood. Harm Oost was weer die redakteur, maar hy het in daardie stadium in die Fort in Johannesburg gesit vanweë sy deelname aan die gewapende protes. Prof. Jan Kamp van die literariese departement van die Gereformeerde Kerk se Teologiese Skool op Potchefstroom is toe gevra om as redakteur waar te neem. Hy geniet die bystand van dr. Johannes Grosskopf en die digter Jan F.E. Cilliers.
Ons Vaderland se naam is deur 'n 10-jarige seun, Freddie Beyers, voorgestel. Op die oggend voordat die koerant die eerste keer sou verskyn, het Freddie se pa, F.W. Beyers, van die prokureursfirma Beyers en Oosthuizen, 'n briefie van Freddie aan sy tikster gedikteer sodat dit aan die redakteur van die te stigte koerant gerig kon word: "Aan die Editeur van Ons Vaderland. Ek wil net sê: Een aand sê my pappie aan tafel dat die mense hulle koppe krap oor 'n naam vir ons nuwe koerant. Ek het so 'n oomblikkie gedenk en sê toen: Hoe sou Ons VADERLAND wees? en daarvandaan kom die naam! Ek hoop van harte dat dit goed sal gaan met die koerant en dat daar ook stukkies in sal verskyn wat 'n seuntjie van 10 jaar, so's ik, sal kan lees." In 1952 het mnr. F.W. Beyers, die destydse tienjarige, vir Die Vaderland vertel dat sy oog die aand toe hy aan die naam gedink het, op 'n eksemplaar van Ons Moedertaal geval het wat eenkant op die tafel gelê het. Dit het die naam Ons Vaderland deur sy brein laat flits.
Soos sy voorganger het Ons Vaderland 'n tydjie lank voortgesukkel in 'n ongerieflike huis by Bloedstraat 190, Pretoria. In die agterplaas is 'n aantal sinkvertrekke opgeslaan wat die settery, drukkery en bindery moes huisves. Ondanks die droogte van 1914 en die nadraai van die Rebellie, 'n skaarste aan geld vir papier en die Eerste Wêreldoorlog, bly Kamp optimisties en stry hy moedig saam vir die voortbestaan van die Nasionale Party, die Afrikanerdom en hul vryheid.
Lyfblad van die Nasionale Party
duimnael|regs|160px|Prof. [[Jan Kamp, eerste redakteur van Ons Vaderland.]]
Die Transvaalse takke van die Nasionale Party hou in 1915 'n konferensie en kies Ons Vaderland as partyorgaan. Toe die vier destydse provinsies in 1916 'n federale raad van die NP saamstel, is Ons Vaderland ook as landswye "officiële orgaan" erken. Die party het egter nie 'n regstreekse aandeel in die Noordelike Drukpersmaatskappy besit nie en dus ook nie seggenskap in sy redaksionele beleid verkry nie.
Ons Vaderland help die Nasionale Party in die verkiesing van 20 Oktober 1915 om 78 290 in Transvaal te kry, teenoor 95 413 vir die Suid-Afrikaanse Party.
Oost kon reeds in Desember daardie jaar op parool uit die tronk kom, maar het dit geweier omdat dit sou werksaamhede as persman sou belemmer. Eers teen die middel van 1916 is hy toe vrygelaat. Hy neem die redakteurskap by Kamp oor wat na die universiteitskollege op Potchefstroom vertrek. Onder Oost se leiding beywer die koerant hom vir die stigting van die Broederbond en vir moedertaalonderwys in Afrikaans. Toe genl. Smuts ná die verkiesing op 10 Maart 1920, waarin sy Suid-Afrikaanse Party 41 setels teenoor 44 vir die Nasionale Party kon kry, net met behulp van die Unionisteparty se 25 setels kon regeer, steun Ons Vaderland die hernieude pogings tot Afrikanereenheid. Toe die daaropvolgende eenheidskongres misluk, smelt die SAP en Unioniste saam en dit bring vir eers 'n einde van die eenheidsgedagte.
Geleidelik neem die nuwe SAP se steun af terwyl die Nasionale Party en die Arbeidersparty die een na die ander tussenverkiesing wen. Genl. Smuts kondig 'n verkiesing vir 17 Junie 1924 af. Die NP wen 63 setels en die Arbeiders 18, teenoor 53 vir die SAP en een onafhanklike. So kom die sogenaamde Pakt-regering tot stand. Dit was vir Ons Vaderland en Oost die beloning op hulle stryd wat reeds 14 jaar vantevore begin het. Oost wen in die verkiesing die kiesafdeling Pretoria-Distrik by die SAP. Hy neem sy setel in die Unie-Volksraad in en word in Oktober 1925 deur sy ou kollega van De Volksstem, Gustav Preller, wat toe reeds 'n jaar hoofredakteur van die mededinger was, opgevolg. Preller bly aan as redakteur van Ons Vaderland tot 1932 en na die naamverandering in daardie jaar tot 1936 as redakteur van Die Vaderland.
Harm Oost is oorlede na 'n aanval van 'n beroerte op sy plaas op 18 Mei 1964 in die ouderdom van 87. (Die Volkstem verdwyn in 1951, toe die koerant 78 jaar oud was, van die toneel nadat dit altyd aan die SAP en later Verenigde Party getrou was maar 'n gedurige aftakeling moes leef omdat dit in 1912 die kant van Botha en Smuts gekies het, maar Afrikaanssprekendes hulle algaande by die Nasionale Party en sy koerante geskaar het. Dieselfde lot het Die Suiderstem min of meer terselfdertyd in Kaapstad getref.)
Ons Vaderland word Die Vaderland
Nadat Bloedstraat 190 tien jaar lank as Ons Vaderland se tuiste gedien het, verhuis die koerant in Oktober 1925 na 'n gehuurde gebou by Pretoriusstraat 361. In 1928 is 'n vertrek aangebou waarin 'n rotasiepers opgerig is met die oog op die uitgee van 'n dagblad. Die perseel het as kantoor gedien totdat die Afrikaanse Pers Beperk die Noordelike Drukpers Maatskappy oorgeneem en Die Vaderland verskyn het. Toe het die redaksie na 'n gehuurde kantoor in Van der Waltstraat verhuis. In 1934 het die administrasiepersoneel teruggeskuif na die hoofgebou en 'n woonhuis oorkant die straat gehuur wat die redaksie toe betrek het. In hierdie gebou het Gustav Preller tot 1936 gearbei.
Met die naderende verkiesing van 1929 het die direksie en redaksie van Ons Vaderland die belangstelling van Nasionale politici uitgebuit om nuwe lewe aan die idee van 'n dagblad te gee. Omdat geld die grootste stremmende faktor was, het Ons Vaderland gehoop hulp sou uit Kaapstad kom tydens die laaste sitting van die Unie-Volksraad voor die verkiesing. Eens op 'n dag kom daar 'n telegram aan van dr. Van Broekhuizen: "Begin Maandag, 15 September, met die dagblad!" Sonder enige bykomende geld, maar met 'n voortreflike Duitse rotasiepers verskyn die koerant die daaropvolgende 18 maande as oggendblad. Dit was die eerste koerant wat van 'n draadlose nuusdiens gebruik gemaak het en ook die eerste wat, volgens 'n besluit van dr. Preller se tegniese redakteur, Jurie van As, die vernaamste nuus pleks van advertensies op die voorblad geplaas het.
Dr. Preller is opgevolg deur Wollie van Heerden. Hy het in 1947 hoofredakteur van die Sondagkoerant Dagbreek geword en, na die eenwording van Dagbreekpers Beperk en die Afrikaanse Pers Beperk om die Afrikaanse Pers (1962) Beperk te vorm, hoofredakteur van die pers se publikasies. W.H. Wilcocks het mettertyd Van Heerden se assistent geword en in 1946 hoofredakteur van Die Vaderland. 'n Vroeë medewerker van Die Vaderland was die Afrikaanse skrywer Eugène Marais. Hy was van die eerste dag dat die redaksie na Pretoriusstraat 361 verhuis het by die koerant betrokke. Van 1932 af was hy letterkundige medewerker tot kort voor sy dood op 29 Maart 1936.
Toe die koerant in 1929 halfweekliks begin verskyn, is 2 000 eksemplare van Pretoria na Johannesburg gekarwei met 'n tweedehandse paneelwa. In die begin het die meeste onverkoop teruggekom. Nietemin lyf 'n nuwe maatskappy, Die Afrikaanse Pers Beperk, die vorige Afrikaanse Pers op 9 Januarie 1935 in en die volgende jaar verskuif die maatskappy na Pleinstraat 3, Johannesburg, om van 2 Julie 1936 daar as middagblad te verskyn. Fasie de Wet het kort nadat hy die bestuurderskap van die koerant oorgeneem het, oortuig geraak dat die Rand se groot sametrekking van Afrikaanssprekendes, sy sakeondernemings en bedrywige Afrikaanse verenigingslewe meer lewensvatbaarheid vir 'n Afrikaanse koerant sou inhou as Pretoria.
Die Vaderland betree 'n nuwe tydvak toe Wollie van Heerden in 1936 redakteur word. Toe hy in 1932 assistentredakteur word, was die intekenare-tal 2 900 met amper geen straatverkope nie. Toe hy redakteur word was die halfweeklikse blad se totale verkope sowat 8 000. Toe hy in 1946 bedank om redakteur van Dagbreek en Sondagnuus (waar hy tot 1962 sou bly) te word, was die sirkulasie van die dagblad 45 000.
Tweede Wêreldoorlog
Gedurende die eerste dae van September 1939 het oorlogswolke oor Europa saamgepak sodat vir die tweede keer binne 'n kwarteeu 'n wêreldoorlog uitgebreek het. Baie Suid-Afrikaners en met hulle saam Die Vaderland het vas geglo dat Suid-Afrika neutraal sou bly en nie gedwing sou word om aan die oorlog deel te neem nie. Die hoofleier van die Verenigde Party, wat toe nog aan bewind was, genl. Hertzog, en ook verskeie ander leiers, onder wie genl. Smuts, het die voorafgaande maande herhaaldelik die versekering gegee dat die Unie nie sou deelneem aan enige oorlog nie, tensy sy belange so bedreig word dat die land se bestaan daarvan sou afhang.
Die hoop is egter verydel omdat genl. Smuts sy leier in die party, volgens genl. Hertzog se eie woorde, in die rug gesteek het. Genl. Smuts het verlang dat die Unie aan die oorlog sou deelneem. Dit het dadelik tot 'n skeuring in die kabinet gelei en op die aand van 4 September 1939 het die parlement, in weerwil van 'n kragtige pleidooi van genl. Hertzog, met 'n meerderheid van 80 stemme teen 67 besluit om genl. Smuts sy sin te gee. Daarmee het genl. Hertzog as eerste minister bedank en is die Verenigde Party van bo tot onder geskeur. Die man wat die lotgevalle van die Unie 15 jaar gelei het, eers as leier van die Nasionale Party in die Pakt-regering met die Arbeidersparty en toe as leier van die Verenigde Party, het na sy plaas, Waterval, vertrek. Hoewel hy daarna nog drie jaar lank vierkantig in die politiek sou staan, sou hy nooit weer in die regering van die land terugkeer nie. Hy is op 21 November 1942 in die Algemene Hospitaal in Pretoria oorlede.
duimnael|links|200px|'n Advertensie vir Die Vaderland in die 1937-jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring.
Saam met genl. Hertzog het Die Vaderland vanaf daardie noodlottige 4de September in die opposisie getree. Nog voordat die uitslag van die stemming daardie dag in die parlement bekend was en genl. Hertzog sy bedanking by die goewerneur-generaal ingedien het, het op die voorblad van Die Vaderland die volgende hoofartikel verskyn onder die opskrif: "Ons Vertrou Ons Leier:"
"Die mensdom is soos die slagoffer van 'n roofdier ná die sprong wanneer die bloedlustige muil oor ons oopgaan. Tweemaal in een geslag, in 'n kleine kwarteeu, sal die mensdom die grootste verwoesting moet ervaar wat hom sedert die skepping getref het. Of die Westerse Beskawing dit 'n tweede maal gaan oorleef, bly voorts die vraag. Dit is nie die miljoene wat gister nog gelag en toekomsplanne gebou het en wat oor 'n week of oor drie maande of oor 'n jaar die supreme offer sal gebring het aan 'n verwoestende mensdom nie. Dit is ook nie die £33 000 wat dit gedurende die Wêreldoorlog gekos het en weer sal kos om een soldaat dood te kry nie. As dit al was, sou mens nog altyd kon sê dat daar nog miljoene sal oorbly en dat geld weer verdien en besittinge weer opgebou kan word. Maar dit is die siel van die mens wat nou verder verwoes sal word. Die oorlog kan gewen of verloor word, maar die mens se geloof in die mens kan nie verloor word nie.
Saam met Hertzog bedank ook die vyf ou lede van die Nasionale Party in die kabinet: N.C. Havenga, adv. Oswald Pirow, adv. H.A. Fagan, genl. J.C.G. Kemp en A.P.J. Fourie.
In 1944 besluit die koerant om hom in kleinformaat aan te bied wat dit aantrekliker en makliker hanteerbaar gemaak het, maar weens groter sakevereistes en 'n ruimer nuusaanbieding keer Die Vaderland in 1958 terug na die gewone groot formaat.
Skeuring
In 1946 ontstaan 'n meningsverskil in die bestuur van die Afrikaanse Pers en tree Wollie van Heerden, Marius Jooste, A.M. van Schoor en Otto Schwellnus uit die diens van die Pers. Kort daarna volg M.E.J. van Rensburg, sakebestuurder. W.A. Wilcocks word in Van Heerden se plek as hoofredakteur van Die Vaderland aangestel. Op 1 Julie 1947 stig die Afrikaanse Pers Beperk Sondagnuus, die Pers se eie Sondagkoerant. Dit het gekom nadat Marius Jooste Dagbreek saam met sy vier gewese kollegas by Afrikaanse Pers Beperk opgerig het. Daar was egter nie destyds ruimte vir twee Afrikaanse Sondagblaaie nie en so nader prof. Wicus du Plessis, voorsitter van Dagbreekpers, vir N.C. Havenga met 'n voorstel om die vyf maande oue koerant te koop vir die bedrag van £10 000 met dien verstande dat Dagbreek voortaan deur die Afrikaans Pers gedruk sou word. Die ooreenkoms is na sowat drie weke ongedaan gemaak omdat die Pers nie die voorwaardes kon nakom nie. Dagbreek se naam is nietemin verander na Dagbreek en Sondagnuus en sou so bly tot die oorname in 1968 deur die Afrikaanse Pers (1962) Beperk van die weekblad Landstem, toe die Sondagblad Dagbreek en Landstem geword het. Dit het die grootste leserstal gehad van enige Afrikaanse koerant tot op daardie tydstip.
Aanloop tot samesmelting met Dagbreekpers
Na N.C. Havenga se dood is sekere hervormings in die beheer van die Pers aangebring waarmee die redakteur, Wilcocks, nie tevrede was nie. Hy ontruim die redakteurstoel van Die Vaderland op 31 Maart 1959 ná 'n tydperk van 13 jaar. In sy plek word sy regterhand, H.P. Marnitz, aangestel, wat hoofredakteur sou bly tot 1962. In sy dae waag die Afrikaanse Pers Beperk dit in Oktober 1961 die tweede keer op die terrein van Sondagblaaie. Niks het egter gebeur om 'n tweede Sondagblad in die Noorde van die land te regverdig nie en so hou Sondagblad ook nie lank kop bo water nie. Dit het die maatskappy egter 'n enorme bedrag geld gekos en die onderneming seergemaak.
In dié omstandighede reik die Afrikaanse Pers Beperk uit na Dagbreekpers om 'n nuwe, kragtige persmaatskappy te stig wat 'n einde aan die wedywering om die Afrikaanse lesersmark in Transvaal kon bring. Met dr. H.F. Verwoerd voorsitter van Dagbreek se direksie en Marius Jooste as besturende direkteur willig die maatskappy dadelik in om met die Afrikaanse Pers saam te werk. Op 1 Julie 1962 gaan die Afrikaanse Pers Beperk op in Dagbreekpers om saam die nuwe maatskappy die Afrikaanse Pers (1962) Beperk te vorm. Sondagblad verdwyn onmiddellik om die veld vir Dagbreek oop te laat.
Persstryd
Die Vaderland se sirkulasiesyfer het gestadig groei van amper 48 000 in 1959 tot 54 000 in 1962 en 56 000 in 1967. Op 16 September 1974 tree Naspers met die eerste uitgawe van Beeld toe tot die Afrikaanse koerantmark in Transvaal. Die redaksie van die nuwe toetreder het gehoop op verkope van 100 000 per dag, maar teen Februarie 1975 het dit gedaal tot 21 568, die laagste maandsyfer in sy bestaan. Op 29 April 1975 is 102 402 koerante verkoop danksy die nuus oor die Foxstraatbeleg, maar die gemiddeld vir die ses maande Julie tot Desember 1975 (42 774) was steeds amper 20 000 minder as sy vernaamste mededinger, Die Transvaler, se 61 641. Saam het die twee Afrikaanse oggendkoerante in Johannesburg die eens byna ondenkbare bereik deur met 'n gesamentlike sirkulasiesyfer van 104 000 net 27 000 minder as Johannesburg se Engelse oggenkoerant, die Rand Daily Mail, te verkoop.
Die stryd om lesers tussen Beeld en Die Transvaler het daartoe gelei dat Perskor se bestuur fiktiewe syfers vir hulle drie Johannesburgse dagblaaie, Die Vaderland, Die Transvaler en The Citizen, geskep het. Die geknoei het in 1976 begin toe Beeld die eerste keer meer as 50 000 koerante oor 'n sesmaandetydperk verkoop het. Die hoogtepunt van die fiktiewe syfers was toe Die Transvaler op 1 Augustus 1980 op sy voorblad spog dat hy toe die grootste Afrikaanse dagblad in Suid-Afrika was met 'n sirkulasiesyfer vir die ses maande van Januarie tot Junie daardie jaar van 75 287. Beeld se werklike syfer was toe 64 901. Minder as twee maande later kom 'n Perskoramptenaar in die geheim met die bedrog vorendag. Die Sirkulasie-Ouditburo (later Audit Bureau of Circulation – ABC) het die saak ondersoek en op 22 September 1980 bekendgemaak dat die jongste sesmaandesyfer vir Die Transvaler 21 306 hoër as die werklike was en Die Vaderland s'n 9 367. The Citizen s'n is met 6 999 verhoog. By verdere ondersoek blyk dit dat die werklike en fiktiewe verkoopsyfers selfs meer verskil het:
Die drie koerante se ABC-lidmaatskap is opgeskort en Beeld kon onmiddellik sy advertensietariewe opstoot omdat dit toe in werklikheid die grootste Afrikaanse koerant in die Transvaal was. P.J. Cillié, voorsitter van Naspers, het 'n informele gesprek met Ben Schoeman, voorsitter van Dagbreektrust wat Perskor beheer het, versoek. Dit is gehou op 1 Desember 1980 in Pretoria. Cillié wou skadevergoeding hê vir Beeld se verlies aan advertensie-inkomste, maar Schoeman het 'n samesmelting tussen die twee persgroepe voorgestel. Cillié was hierteen gekant en gesê die Nasionale Pers het 'n afkeer in so 'n monopolivorming. Perskor wou nie kopgee oor vergoeding nie. D.P. de Villiers van Naspers het in Januarie 1981 'n markverdeling in die Transvaal voorgestel met Naspers in die oggendmark en Perskor in die middagmark omdat die oggendmark vir laasgenoemde volgens hom nog nooit lonend wat nie, maar die middagmark wel. Naspers het later bereken sy verlies vanweë die fiktiewe syfers was R13,7 miljoen. Omdat Perskor skuld ontken het, het Naspers besluit om 'n eis in te stel.
Marius Jooste het tot sy dood in Oktober 1982 vasgeskop teen die gedagte van 'n markverdeling, maar was wel ten gunste van amalgamering van die twee persgroepe. In November 1982 voer die nuwe voorsitter van Perskor, Willem van Heerden, en twee lede van die Dagbreektrust-direksie gesprek met Cillié en De Villiers. Die Naspers-amptenare verwerp 'n Perskor-voorstel vir 'n oorkoepelende maatskappy om die twee oggendblaaie in Johannesburg oor te neem. Die teenwoordiges besluit nie op 'n markverdeling nie, maar tog dat adviseurs aan albei kant die geldwaarde van Perskor se onttrekking aan die oggendmark moet bereken. Uiteindelik besluit Perskor om Die Transvaler van die oggendmark te laat verdwyn as Naspers sy eis om skadevergoeding terugtrek en R5 miljoen vir die ontruiming van die oggendmark betaal. Naspers was oortuig daarvan dat Beeld Die Transvaler mettertyd heeltemal sou kon onderkry, maar die direksie was bang "die eventuele aftakeling van Die Transvaler as oggendblad kon groot bitterheid gewek het by 'n belangrike deel van die Transvaalse lesende publiek waarop Beeld aangewese was. Dit kon nadelige gevolge ook op politieke gebied gehad het", aangesien albei koerante die Nasionale Party goedgesind was en op die party se ondersteuners vir lesers staatgemaak het.
duimnael|160px|regs|[[Dirk Richard, redakteur van 1972 tot 1979.]]
Markverdeling
Vanaf die tweede week in Februarie 1983 het Die Transvaler as middagblad na Pretoria geskuif waar Perskor se oggendkoerant, Oggendblad (wat van Julie tot Desember 1981 slegs 5 828 koerante op weeksdae kon verkoop), en sy middagkoerant, Hoofstad (wat in dieselfde tydperk 13 628 koerante op weeksdae verkoop het, vergeleke met die Engelstalige Pretoria News se 24 876 op weeksdae), by Die Transvaler ingelyf is. Dit het Beeld as enigste Afrikaanse oggendkoerant in Johannesburg gelaat, hoewel dit ook in Pretoria en elders in Transvaal versprei is, en Die Vaderland as Johannesburg se Afrikaanse middagkoerant. Nadat Die Transvaler en Die Vaderland tot die ABC hertoegelaat is, was hulle weeksdagverkoopsyfer vir die tydperk Julie tot Desember 1981 onderskeidelik 44 109 en 40 998, vergeleke met Beeld se 67 963. Die Rand Daily Mail het in daardie tydperk teruggesak tot 106 759, 5 000 minder as die toe nog twee Afrikaanse oggendkoerante, maar Beeld sou eers in 1988 oor 'n volle jaar op sy eie 'n sirkulasie van meer as 100 000 kon handhaaf.