cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Laerskool Nassau
Die Laerskool Nassau was 'n Afrikaansmedium-laerskool in die Kaapstadse voorstad Observatory, wat in 1962 van sy perseel in Rochesterweg na die ou perseel van die Hoërskool Nassau op die hoek van Hoof- en Albertweg, Mowbray, verhuis het. Begin 1979 het die leerders ingeskakel by die Laerskool Groote Schuur in Rondebosch, maar dit was nie 'n amalgamasie van die twee skole soos die geval met die gelyknamige hoërskole die jaar vantevore nie.
Agtergrond
Hoewel dit met die geleidelike, voortgesette verengelsing van die suidelike voorstede van Kaapstad vandag moeilik denkbaar is, het die Laerskool Nassau sy ontstaan te danke gehad aan die verafrikaansing van die omgewing in die laat jare twintig en vroeë jare dertig van die vorige eeu. Die grootskaalse verhuising van Afrikaners na voorstede soos Soutrivier, Woodstock, Observatory en Maitland was 'n regstreekse gevolg van die Armblankevraagstuk, toe duisende mense na die stede gestroom het op soek na werk in die ontluikende fabrieke. Uiteindelik het die laerskool sowel as die hoërskool ophou bestaan, juis omdat dieselfde Afrikaners se ekonomiese lot sodanig verbeter het dat hulle na aangenamer woonbuurte in voorstede verder weg van die nywerheidsgebiede kon gaan woon. Binne die Nassau-skole se voedingsgebied was Pinelands egter die uitsondering omdat dié tuindorp hoofsaaklik bewoon is deur beroepslui en nié ambagslui nie. Pinelands se Afrikaanse gemeenskap het in 1956 hulle eie Laerskool Oude Molen gekry, wie se minder as 70 leerders met ingang 1985 by Laerskool Groote Schuur ingeskakel het.
Ontstaan
Voor die ontstaan van die Laerskool Nassau het Afrikaanse kinders van die omgewing skoolgegaan in die dubbelmedium Rochester Road Public School. Tenders vir die bou van dié skool se nuwe gebou is in 1913 aangevra. Die onderwysdepartement keur tien klaskamers goed wat 433 leerders sou kon huisves asook ander geriewe soos 'n kantoor en personeelkamer. Bouwerk begin op 1 Junie 1914 en duur 10 maande. In Oktober 1915 berig die onderwysdepartement dat alle werk afgehandel en gebreke herstel is. Die skool betrek die nuwe skoolgebou in Januarie 1916. Op 9 Augustus dien die departement planne in vir die vergroting van die gebou en so bly dit ook tot die latere Laerskool Nassau in 1962 verhuis na Mowbray.
Met die opening van die skool in Januarie 1934 ontstaan gelyktydig die Hoërskool Nassau (destyds "Sekondêre Skool") toe twee st. 7-klasse in twee klaskamers in die laerskool gehuisves is. St. 6-leerders is tot 1953 as deel van laerskole beskou.
Verhuising
Die hoof, mnr. Philippus Lourens Steyn Bouwer, was nie baie ingenome met die toestand van die ou hoërskool se terrein nie en skryf op 23 Augustus 1962 aan die Provinsiale Sekretaris in Kaapstad dat sy skool vanaf 1934 tot 1961 in Observatory was en dat hulle amper 300 bome aangeplant het. Hy versoek daarom bome van die departement ná hy reeds vertoë tot die stadsraad, skoolraad en departement van openbare werke gerig het. Op 24 September 1962 laat die provinsiale administrasie weet dat ook hulle nie bome kan voorsien nie.
Sluiting
Die laerskool het nog 'n jaar lank ná die hoërskool se amalgamering met Hoërskool Groote Schuur bly voortbestaan, want begin 1979 het die leerlinge by die Laerskool Groote Schuur ingeskakel. Sy gebou huisves deesdae die Thandokhulu High School.
Messier 90
Virgo-swerm
M90 is lid van die Virgo-sterrestelselswerm. Dit is sowat 1°.5 weg van die subgroep wat om Messier 87 gesentreer is.
Baie van die stelsel se interstellêre medium is weggestroop deur sy interaksie met die res van die Virgo-swerm en daarom vind baie min stervorming hier plaas in vergelyking met soortgelyke stelsels buite die Virgo-swerm. As gevolg hiervan is M90 se spiraalarms glad en nie klonterig soos gewoonlik in stervormende sterrestelsels se arms gesien word nie.
Dit lyk egter of daar heelwat stervorming in die middel van M90 plaasvind. Verskeie supernovas in die kern het "superwinde" veroorsaak wat die sterrestelsel se interstellêre medium uitwaai na die middel van die Virgo-swerm.
Hot Dogma
Hot Dogma is die Australiese rock-groep TISM se derde album, wat op 1 Oktober 1990 vrygestel is.
980
Die jaar 980 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 80ste jaar van die 10de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
982
Die jaar 982 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 82ste jaar van die 10de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Reuseterpentyngras
Die reuseterpentyngras (Cymbopogon nardus) is 'n grasspesie wat inheems aan Suid-Afrika is. Dit kom in Oos-Kaap, Noord-Wes, KwaZulu-Natal, Gauteng, Limpopo en Mpumalanga voor. Op die SANBI-rooilys word dit as 'veilig' (LC) gelys. Dit het 'n wye voorkomsgebied tot in Indonesië.
Dit is 'n polgras wat 2 m hoog kan word en 'n aromatiese olie bevat. Dit is saam met C. winteriana een van twee grasse wat hierdie sitronella-olie produseer en wat vrykom as die blare gekneus word. Navorsing in Thailand het getoon dat hierdie olie insekte afweer. Dit word ook vir aromaterapie gebruik. Die blare word in in Indonesie ook in die kombuis gebruik en dikwels word hierdie gras naby die hoek van die huis aangeplant.
Bloubalk-papegaaivis
Die Bloubalk-papegaaivis (Scarus ghobban) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika vanaf Oman tot by Durban. Onvolwasse vissies is al by Algoabaai opgemerk. In Engels staan die vis bekend as die Bluebarred parrotfish.
Kintaibrug
Die Kintaibrug (Japannees: 錦帯橋 Kintai-kyō ) is 'n spanbandbrug in die stad Iwakoeni in die Jamagoetsji-prefektuur in Japan. Dit oorspan die Nisjikirivier met 'n reeks van vyf houtboë. Die oorspronklike brug dateer uit 1674, maar vloedskade, deur 'n tifoon veroorsaak, het dit in 1950 vernietig. Die brug is in 1953 herbou en in 2001 en 2004 gedeeltelik gerestoureer.
Maddy Curley
Maddy Curley (gebore 3 Desember 1981) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Stick It (2006), Our Footloose Remake (2011), Starting from Scratch (2013), en Chalk It Up (2016).
Zambezirivier
Die Zambezirivier is die vierde grootste rivier in Afrika en vorm die natuurlike grens tussen Zambië en Zimbabwe. Eersgenoemde het sy naam van die rivier afgelei met onafhanklikwording op 24 Oktober 1964. Die Zambezirivier is ook die langste oosvloeiende rivier in Afrika en die grootste wat in die Indiese Oseaan van Afrika af invloei. Die area van sy kom is 1 390 000 km², effens minder as die helfte van die Nylrivier s’n. Die 2 574 kilometer lange rivier ontspring in Zambië en vloei deur die ooste van Angola, teen die noordoostelike grens van Namibië en die noordelike grens van Botswana, dan teen die grens tussen Zambië en Zimbabwe na Mosambiek, waar dit die land kruis en in die Indiese Oseaan invloei.
Die bekendste kenmerk van die Zambezirivier is die Victoria-waterval. Ander kenmerke sluit in die Chavuma-waterval by die grens tussen Zambië en Angola, en die Ngonye-waterval in westelike Zambië.
Daar is twee hoofbronne van hidroelektriese krag in die rivier, naamlik die Karibadam, wat aan Zambië en Zimbabwe krag voorsien, en die Cahora Bassa-dam in Mosambiek, wat krag aan Mosambiek en Suid-Afrika lewer. Daar is nog twee kleiner kragstasies teen die Zambezirivier in Zambië, een by die Victoria-waterval en die ander naby Kalene-heuwel in die Ikelenge-distrik.
Die river se gang
Die rivier ontspring in ’n swart moerasagtige vlei in digte, golwende woude 50 kilometer noord van Mwinilunga en 20 kilometer suid van Ikelenge in die noordwestelike provinsie van Zambië, sowat 1 524 meter bo seespieël. Die area rondom die bron is ’n nasionale monument, woudreservaat en belangrike voëlgebied.
Bo-Zambezi
Die rivier vloei na suidweswaarts in Angola in vir sowat 240 kilometer en sluit dan by redelik groot sytakke soos die Luena en die Chifumage aan, wat van die hooglande na die noordweste vloei. Dit draai suid en ontwikkel ’n vloedarea met groot wydteverskille tussen die droë en reënseisoene. Dit bereik digte immergroen woude, hoewel grasvelde ook aan die westelike kant voorkom. Waar dit weer by Zambië in gaan, is dit byna 400 meter wyd gedurende die reënseisoen en vloei dit vinnig, met stroomversnellings wat in die Chavuma-waterval eindig, waar die rivier deur ’n klipperige skeur vloei. Die rivier sak sowat 400 meter in hoogte vanaf sy bron teen 1 500 meter, tot die Chavuma-waterval teen 1 100 meter, oor ’n afstand van sowat 400 kilometer. Van hier tot by die Victoria-waterval is die vlak baie soortgelyk. Dit sak slegs nog 180 meter oor ’n afstand van sowat 800 kilometer.
Die eerste van die groot sytakke wat die Zambezi binnevloei is die Kabomporivier in die noordwestelike provinsie van Zambië. ’n Groot voordeel van die Kabomporivier is besproeiing. Die savanna waardeur die rivier gevloei het verander in ’n wye vloedgebied. ’n Entjie verder suid is die samevloeiing met die Lungwebungurivier. Dit is die begin van die Barotse-vloedgebied, die bekendste kenmerk van die Bo-Zambezi, maar vloede kom nie so dikwels in hierdie noordelike deel voor nie en daar is eilande in die middel.
Dertig kilometer onder die samevloeiing met die Lungwebungu plat die land af en die tipiese Barotse-vloedgebiedlandskap verskyn, met ’n vloedwydte van 25 kilometer in die reënseisoen. Vir meer as 200 km stroomaf domineer die jaarlikse vloedsiklus die natuurlike omgewing, sowel as menslike lewe en kultuur.
Tagtig kilometer verder stroomaf sluit die Luanginga, wat saam met sy sytakke ’n groot area na die weste dreineer, by die Zambezi aan. ’n Paar kilometer verder boontoe na die ooste loop die Luampa/Luena-stelsel in die reënseisoen in die stroom oor.
Onder die samevloeiing van die Cuandorivier en die Zambezi draai die rivier byna reguit oos. Hier is die rivier wyd en vlak en vloei dit stadig, maar soos dit ooswaarts vloei na die grens van die groot sentrale plato van Afrika, bereik dit ’n diep kloof waarin die Victoria-waterval stort.
Middel-Zambezi
Die Victoria-waterval word as die grens tussen die bo- en middel-Zambezi beskou. Onder die val vloei die rivier verder oos vir sowat 200 kilometer, waar dit deur loodreg mure van basalt 20 tot 60 meter uitmekaar in heuwels wat 200 tot 250 meter hoog strek. Die rivier vloei vinnig deur die Batoka-skeurvallei, waar dit voortdurend deur riwwe onderbreek word. Verby die skeurvallei is daar ’n klomp agtereenvolgende stroomversnellings wat 240 kilometer onder die Victoria-waterval eindig. Oor hierdie afstand val die rivier met 250 meter.
Die Luangwa en die Kafue is die twee grootste sytakke links van die Zambezi. Die Kafue sluit by die hoofrivier aan in ’n stil, diep stroom van omtrent 180 meter wyd. Vanaf hierdie punt vloei die Zambezirivier reguit oos. By die aansluiting met die Luangwa gaan dit Mosambiek binne.
Die middel-Zambezi einding waar die rivier by die Cahora Bassa-meer invloei. Die meer is in 1974 gebou, toe die Cahora Bassa-dam gebou is.
Laer-Zambezi
Sowat 160 kilometer vanaf die see ontvang die Zambezi die dreinering van die Malawimeer deur die Shirerivier. Soos die rivier die Indiese Oseaan nader, verdeel dit in ’n delta. Elk van die vier primêre verdeelkanale, Kongone, Luabo en Timbwe, word deur ’n sandbank versper. ’n Meer noordelike tak, wat die Chinde-mond genoem word, het ’n minimumdiepte (by laagwater) van twee meter by die ingang en vier meter dieper in, en is die tak wat vir navigasie gebruik word. Honderd kilometer verder noord is ’n rivier genaamd die Quelimane, genoem na die dorpie by die monding. Hierdie stroom, wat besig is om toe te slik, ontvang die oorloop van die Zambezi in die reënseisoen.
Delta
Die Zambezirivier se delta is vandag omtrent helfte die breedte wat dit was voor die konstruksie van die Kariba- en Cahora Bassa-damme, wat die seisoenale variasies in die vloei van die rivier beheer.
Voordat die damme gebou is het die seisoenale vloede van die Zambezi ’n heel ander impak op die ekostelsel van die delta gehad, aangesien dit nutriënt-ryk vars water na die kusvleilande van die Indiese Oseaan gebring het. Die laer-Zambezi het ’n klein vloed vroeg in die droë seisoen ervaar, aangesien reën in die Gwembe-opvangsgebied en noordoostelike Zimbabwe deurgevloei het terwyl reën in die Bo-Zambezi, Kafue, Malawimeerkomme en Luangwa tot ’n mindere mate deur moerasse en vloedgebiede gekeer is. Die afvoer van hierdie stelsels het tot ’n veel groter vloed in Maart of April bygedra, met ’n gemiddelde maandelikse maksimum vir April van 6 700 kubieke meter per sekonde in die delta. Die rekordvloed was meer as drie keer soveel, 22 500 kubieke meter per sekonde in 1958. In teenstelling was die afvoer aan die einde van die droë seisoen net gemiddeld 500 kubieke meter per sekonde.
In die 1960’s en 1970’s het die bou van die damme die patroon heeltemal verander. Stroomaf was die gemiddelde maandelikse minimum-maksimum 500 kubieke meter tot 6 000 kubieke meter per sekonde; nou is dit 1 000 kubieke meter tot 3 900 kubieke meter per sekonde. Veral mediumvlak vloede, die soort waarby die ekologie van die laer-Zambezi aangepas het, gebeur minder gereeld en duur korter. Soos met die Itezhi-Tezhi-dam se nadelige uitwerkings op die Kafue-vlakte het dit die volgende gevolge gehad:
Geskiedenis en etimologie
Die eerste Europeër wat die Zambezirivier besoek het was Vasco da Gama, in Januarie 1498. Hy het anker gegooi by wat hy Rio dos Bons Sinais (“rivier van goeie omens”) genoem het, nou die Quelimane of Qua-Qua, ’n klein rivier aan die noordelike end van die delta, wat in daardie stadium deur navigeerbare kanale aan die Zambezirivier gekoppel was. Op ’n paar van die oudste kaarte word die hele rivier met daardie naam aangedui. Maar reeds teen die vroeë 1500’s het die rivier ’n nuwe naam gekry, die Cuamarivier (soms “Quama” of “Zuama”). Cuama was die plaaslike naam vir ’n buitepos wat op een van die suidelikste eilande van die delta (naby die Luabo-kanaal) geleë is. Die meeste ou kaarte dui die delta aan as die “riviere van Cuama” en die Zambezirivier as die “Cuamarivier”.
Die Portugese kroniekskrywer João de Barros noem dieselfde Cuamarivier in 1552 egter die Zembere, na die binnelandse mensegroep van Monomatapa. Die Portugese Dominicaanse geestelike João dos Santos, wat Monomatapa in 1597 besoek het, doen verslag van die Zambeze (Bantoetale wissel dikwels tussen z en r) en het navraag gedoen oor die oorsprong van die naam. Hy is gesê dat dit na ’n mensegroep genoem is.
"The River Cuama is by them called Zambeze; the head whereof is so farre within Land that none of them know it, but by tradition of their Progenitors say it comes from a Lake in the midst of the continent which yeelds also other great Rivers, divers ways visiting the Sea. They call it Zambeze, of a Nation of Cafres dwelling neere that Lake which are so called." —J. Santos Ethiopia Oriental, 1609
Daar word dus aanvaar dat die naam “Zambezi” afkomstig is van ’n groep mense wat by ’n groot meer na die noorde woon. Die mees waarskynlike kandidate is die “M’biza”, of Bisa, ’n Bantoegroep wat in die huidige sentraal-oos-Zambië woon, tussen die Zambezirivier en die Bangweulumeer. Die Bisa het ’n reputasie as groot materiaalhandelaars.
Die Bisa-oorsprong vir die rivier se naam is egter nie sonder dispuut aanvaar nie. In 1845 het W.D. Cooley die Portugese handelaar Manuel Caetano Pereira wat in 1796 deur die area gereis het, se notas bestudeer. Hy het tot die gevolgtrekking gekom dat die term “Zambezi” nie van die Bisa-mense afkomstig is nie, maar eerder van die Bantoeterm “mbege/mbeze” (“vis”) en dat dit daarom bloot “rivier van visse” beteken. David Livingstone, wie die bo-Zambezi in 1853 bereik het, verwys daarna as “Zambesi”, maar maak ook melding van die plaaslike naam “Leeambye” wat deur die Lozi-groep gebruik word, met die betekenis “groot rivier”. Livingstone gebruik ook ander name vir die Zambezi – Luambeji, Luambesi, Ambezi, Ojimbesi en Zambesi – alles benamings wat deur verskillende groepe mense wat langs die rivier woon gegee is.
Verkenning van die rivier
Die Zambezi-gebied was onder Middeleeuse geograwe bekend as die Ryk Monomotapa en die loop van die rivier, asook die posisies van die mere Ngami en Nyasa, is redelik akkuraat op vroeë kaarte aangeteken.
Die eerste Europeër wat die binnelandse deel van die Zambezirivier besoek het was die Portugees António Fernandes in 1511 en weer in 1513, met die doel om verslag te doen oor die handelstoestande en aktiwiteite in die binneland van Sentraal-Afrika. Die finale verslag van hierdie verkenningstogte het die belangrikheid van die hawes van die bo-Zambezi vir die plaaslike handelstelsel beklemtoon, veral die Oos-Afrikaanse goudhandel.
Die eerste opgetekende verkenning van die bo-Zambezi was deur David Livingstone gemaak in sy besoek aan Betsjoeanaland tussen 1851 en 1853. Twee of drie jaar later het hy die Zambezi se monding bereik en sy reis ook die Victoria-waterval "ontdek". Gedurende 1858 tot 1860 het Livingstone en John Kirk weer tot by die waterval gereis en die roete van die sytak die Shire gevolg tot by die Malawimeer.
Vir die daaropvolgende 35 jaar het baie min verkenning van die rivier plaasgevind. Die Portugese ontdekker Serpa Pinto het ’n paar van die westelike sytakke bestudeer en in 1878 afmetings van die Victoria-waterval geneem. In 1884 het die Skots-gebore sendeling Frederick Stanley Arnot oor die hooglande tussen die Zambezi en die Kongorivier gereis en die bron van die Zambezi geïdentifiseer. Hy het besluit dat die nabygeleë Kalene-heuwel ’n goeie ligging vir ’n sendingstasie is. Twee ekspedisies wat in 1895 en 1898 deur majoor A. St. Hill Gibbons gelei is, het die verkenning van die bokom en sentrale gang van die rivier wat Livingstone begin het, voortgesit.
Ekonomie
Die bevolking van die Zambeziriviervallei word geskat op 32 miljoen. Sowat 80% van die bevolking is van landbou afhanklik. Gemeenskappe aan die rivier vang baie vis en talle mense reis van ver om vis te vang. Sommige Zambiese dorpe op die paaie wat na die rivier lei eis nieamptelike “visvangbelasting” van mense wat Zambezi-visse na ander dele van die land vervoer. Buiten visvang vir voedsel, is visvang as sport ook ’n belangrike aktiwiteit by sommige dele van die rivier. Tussen Mongu en Livingstone is daar talle safari-oorde wat op toeriste gemik is.
Die riviervallei is ryk aan mineraalneerslae en fossielbrandstof, en steenkoolmynbedrywighede is belangrik op sekere plekke. Die damme in die rivier bied ook werk vir talle mense in die omgewing, vir die instandhouding van die hidroëlektriese kragstasies en die damme self. Talle dele van die rivier is ook baie gewilde toeristebestemmings. Die Victoria-waterval ontvang meer as 100 000 besoekers jaarliks, met 141 929 besoekers in 2015.
Messier 91
Messier 91 of M91 (ook bekend as NGC 4548) is ’n staafspiraalsterrestelsel in die sterrebeeld Berenike se Hare. Dit is sowat 63 miljoen ligjare van die Aarde af en is deel van die Virgo-sterrestelselswerm.
M91 is die laaste van ’n groep van agt newels wat Charles Messier in 1781 ontdek het. Oorspronklik was M91 nie in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe nie weens ’n fout deur Messier, en dit was eers in 1969 dat die amateur-sterrekundige William C. Williams besef het M91 is NGC 4548, wat in 1784 deur William Herschel gedokumenteer is.
Bloklandspruit
Die Bloklandspruit is 'n rivier in die Mogalakwena Plaaslike Munisipaliteit in Limpopoprovinsie, Suid-Afrika.
Fox Harris
Fox Harris (3 Mei 1936 – 27 Desember 1988) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Forbidden World (1982), Repo Man (1984), Sid and Nancy (1986), en The Under Achievers (1987).
Alexine Tinne
Alexandrine "Alexine" Pieternella Françoise Tinne (17 Oktober 1835 – 1 Augustus 1869) was 'n Nederlandse ontdekkingsreisiger wat in 1862 en 1863 die eerste westerse vrou was wat Sentraal-Afrika deurkruis het en daarna in 1868/69 ook die eerste westerse vrou geword het wat diep tot in die interieur van die Sahara gereis het. Sy was ook Nederland se eerste belangrike fotograaf.
In die World Museum te Liverpool word 'n belangrike versameling etnografiese voorwerpe uit Sentraal- en Noord-Afrika van haar bewaar.
Lewensloop
Met Alexine Tinne se geboorte het haar welgestelde ouers by Herengracht 17 in Den Haag gewoon. Sy was die dogter van Philippe Frédéric Tinne (1772-1844) en sy tweede eggenote, Henriette Marie Louise van Capellen (1796-1863), oudste dogter van vise-admiraal (junior klas) Theodorus Frederik van Capellen (1761-1824). Sy het twee halfbroers uit haar vader se eerste huwelik gehad. Alexine se familie het ryk geword uit die handel in Wes-Indiese suiker, maar haar lewe aan die Lange Voorhout in Den Haag het sy te benoud en eentonig gevind. "God dank ben ik tenminste vrij", is die versugting wat sy uitspreek in een van haar reisbriewe.
Homo
Evolusie en migrasie
Daar word aanvaar die genus het ontstaan met die verskyning van H. habilis, net meer as 2 miljoen jaar gelede. Dié spesie het ontstaan uit die genus Australopithecus, wat self vroeër vertak het van die lyn Pan, die sjimpansees.
Govan
Govan (['gʌvən]; Skots-Gaelies: Baile a' Ghobhainn) is 'n distrik, parogie en voormalige burgh (selfregerende munisipale entiteit) wat tans deel uitmaak van Glasgow, Skotland. Dit is 2,5 myl (4 km) wes van die middestad teen die suidoewer van die Clyderivier en teenoor die monding van die Kelvinrivier en die distrik Partick geleë. Histories het dit deel uitgemaak van die graafskap Lanark. Volgens Middeleeuse legendes het Konstantyn, 'n 7de eeuse koning van Strathclyde, in Govan 'n klooster volgens die reël van die Ierse sendeling Columbanus gestig. Gedurende die Middeleeue het 'n veerboot Govan met Partick verbind om in die seisoenale behoeftes van beesdrywers te voorsien. In die 18de en 19de eeu het tekstielmeule en steenkoolmynbou tot die vernaamste bedrywe gegroei. Hulle is in die vroeë 19de eeu verbygesteek deur skeepsbou.
Homo
Evolusie en migrasie
Homo is die enigste genus van die subtribus Hominina, wat saam met die subtribusse Australopithecina en Panina die tribus Hominini uitmaak.
Govan
In 1864 is die status van burgh aan Govan toegeken wat van die nedersetting die vyfde grootste sodanige munisipaliteit in Skotland gemaak het. In 1901 was Govan die sewende grootste nedersetting in Skotland. In 1912 is dit by Glasgow ingesluit.
Homo
Evolusie en migrasie
H. erectus het sowat 2 miljoen jaar gelede op die toneel verskyn en in verskeie migrasies deur Afrika (waar dit H. ergaster genoem word) en Eurasië versprei. Dit was waarskynlik die eerste menslike spesie wat in ’n jagter-versamelaar-gemeenskap gewoon en vuur beheer het. H. erectus was ’n aanpasbare en suksesvolle spesie en het meer as ’n miljoen jaar lank bestaan. Hulle het omstreeks 500 000 jaar gelede stelselmatig in verskeie ander spesies begin ontwikkel.
Govan
Geskiedenis
Tot in die 19de eeu was Govan 'n betreklik klein nedersetting met rietdakhuise. Industrialisering en verstedeliking het met die vestiging van 'n skeepsboubedryf in Govan begin, en die inwonertal het van slegs sowat 2 000 teen die begin van die 19de eeu tot 9 000 in 1864 en nagenoeg 60 000 teen die middel van die 1880's gestyg. Een van die nuwe ondernemings, Fairfield Shipbuilding and Engineering Company, of Fairfield's soos dit meestal kortweg genoem is, het tot die grootste skeepswerf ter wêreld gegroei wat 5 000 werkers in diens gehad het. Fairfield's het later met ander werwe saamgesmelt om in 1968 Upper Clyde Shipbuilders te vorm, maar sy kantoorgeboue het as argitektoniese erfenis bewaar gebly en is in kantore omgeskep. In Govan is tot op hede 'n skeepswerf in bedryf waar BAE Systems Maritime skepe vir die Koninklike Vloot (Royal Navy) bou.
Homo
Evolusie en migrasie
H. sapiens het sowat 300 000 tot 200 000 jaar gelede ontstaan, heel waarskynlik in Afrika, en H. neanderthalensis het omtrent dieselfde tyd in Europa en Wes-Asië verskyn. H. sapiens het in verskeie vlae uit Afrika versprei, van moontlik so vroeg as 250 000 jaar gelede, en vir seker teen 130 000 jaar gelede. Teen sowat 70 000 jaar gelede het mense met die suidkus van Asië langs versprei en teen 50 000 jaar gelede het hulle hulle in Eurasië en Oseanië gevestig.
In Afrika én Eurasië het H. sapiens argaïese mense (nie sapiens nie) raakgeloop en met hulle verbaster geraak. Aparte argaïese spesies het vermoedelik tot omstreeks 40 000 jaar gelede oorleef (soos die Neanderdallers), en hibriedspesies moontlik tot 12 000 jaar gelede (soos die Edelhert-grotmense).
Messier 87
Messier 87 of M87 (ook bekend as Virgo A of NGC 4486) is ’n elliptiese sterrestelsel in die sterrebeeld Maagd. Dit is in 1781 deur Charles Messier ontdek en in sy katalogus van komeetagtige voorwerpe opgeneem.
As een van die grootste elliptiese sterrestelsels naby die Aarde en een van die helderste radiobronne in die lug, is M87 ’n gewilde voorwerp om te bestudeer onder beide professionele sterrekundiges en amateurs.
In 1947 is ’n prominente radiobron geïdentifiseer in die ligging van M87, en dit is Virgo A genoem. Teen 1953 is die radiobron geïdentifiseer as M87.
Eienskappe
M87 is geleë naby die hoë deklinasiegrens van die Maagd, naby die sterrebeeld Berenike se Hare. Teen ’n skynbare helderheid van 9,59 mag, kan dit deur ’n klein teleskoop gesien word.
In die kern van die stelsel is ’n supermassiewe swartkolk met ’n massa van sowat 6,6 × 109 sonmassas en ’n deursnee groter as die wentelbaan van Pluto. Dit is een van die grootste massas bekend vir so ’n voorwerp.
Stroom materiaal
thumb|350px|Die [[supermassiewe swartkolk in die middel van Messier 87. Sy massa is na raming miljarde kere so groot soos die Son s'n. Dit is die heel eerste swartkolk wat regstreeks afgeneem is, deur die Event Horizon Telescope. Die foto is op 10 April 2019 uitgereik. ]]
M87 is ’n baie sterk bron van gammastrale, wat die mees energieke strale van die elektromagnetiese spektrum is. Gammastrale van M87 is reeds sedert die laat 1990's waargeneem, maar in 2006 het sterrekundiges die variasies van die gaamastraal-vloei gemeet en gevind die vloei verander oor ’n kwessie van ’n paar dae. Dit dui daarop dat die onmiddellike omgewing van die supermassiewe swartkolk die mees waarskynlike bron van die strale is.
Sterrestelselswerm
Hierdie reuse-sterrestelsel is geleë naby die middel van die Virgo-sterrestelselswerm met sy sowat 2 000 stelsels en dit vorm die kern van die groter Virgo-superswerm, waartoe die Lokale Groep, insluitende die Melkweg, behoort. Die sterrestelselswerm is verdeel in drie duidelike substelsels wat verbind word met die drie sterrestelsels Messier 87, Messier 49 en Messier 86. Eersgenoemde het die grootste massa en beweeg blykbaar min in verhouding met die swerm as ’n geheel.
Geskiedenis van die Europese Parlement
Die geskiedenis van die Europese Parlement begin in 1951 met die Verdrag van Parys. Aanvanklik was die bevoegdhede uiters beperk maar met elke verdrag wat later gesluit is, het die bevoegdhede toegeneem.
Verdrag van Parys 1951
Ná die Schumanverklaring van 9 Mei 1950 wat 'n supranasionale Hoë Owerheid aangekondig het wat die vervaardiging van staal en steenkool in Frankryk en Duitsland sou beheer, het die Verdrag van Parys dit verwesenlik in die Europese Gemeenskap vir Steenkool en Staal waaraan ses lande deelgeneem het. Hierdie verdrag het ook 'n Parlementêre Assemblee gestig wat later die Europese Parlement geword het. Die Assemblee word uit lede van die nasionale parlemente gevorm.
Geelrivier
Die Geelrivier (Chinees: 黄河 / 黃河 Huáng Hé ) is naas die Nyl, Amasone en Yangtze die wêreld se vierde langste rivier. Die rivier, met 'n lengte van 5 464 km, is naas die Yangtze die tweede langste rivier in die Volksrepubliek China en in Asië. Die naam van die Geelrivier is afgelei van die geel sediment, wat die rivier uit die Gobi-woestyn meevoer.
Geskiedenis van die Europese Parlement
Verdrag van Rome 1957
By die stigting van die Europese Ekonomiese Gemeenskap word ook die Parlementêre Assemblee omgesit in die Europese Parlement. Hierdie verdrag reël ook die gemeenskaplike landboubeleid van die ses EEG-state en die parlement het die bevoegdheid om hierdie beleid te kontroleer.
Geelrivier
Die Geelrivier ontspring in die Hoogland van Tibet, halfpad tussen Lhasa en Xining, sowat 450 km oos van die Yangtze se oorsprong. Van hier af vloei die rivier in 'n oostelike rigting met 'n sigsagroete en word dit in Tibettaans Ma-chu (རྨ་ཆུ, letterlik "rivier van die pou") genoem. Vervolgens vloei die Geelrivier in 'n noordelike rigting, waar dit Binne-Mongolië se grens bereik. Hier maak die rivier 'n groot boog om die Ordos-plato en vloei verder in 'n suidelike rigting tot in die Sanmenxia-dam. Hier mond die Wei He naby die ou keiserstad Xi'an in die Geelrivier uit. Noord van die Funiushan-gebergte draai die Geelrivier in 'n oostelike rigting deur die Xiaolangdi-dam, asook die provinsies Shanxi en Shaanxi, en verlaat daarna die kloofryke bergland. Sowat 45 km oos van Kaifeng vloei die rivier in 'n noordoostelike rigting deur sy afsettingsgevormde vlaktes. Meer as 500 km na Kaifeng mond die Geelrivier tussen Tianjin en die Shandong-skiereiland uit in die Golf van Bohai, 'n deel van die Geelsee.
Geskiedenis van die Europese Parlement
Verdrag van Luxemburg 1970
Die bevoegdhede oor die EEG-begroting word uitgebrei en die EEG kry nou eie inkomstes
Geelrivier
Die Geelrivier word deur die Keiserkanaal met die Yangtze verbind. Die grootste stede aan die rivier is Lanzhou, Wuhai, Baotou, Kaifeng en Jinan.
Geskiedenis van die Europese Parlement
Verdrag van Brussel 1975
Die parlement verkry die reg om elke jaar die uitgawes van die Europese Kommissie te kontroleer. Die Parlement sal nou direk deur die lidstate se burgers verkies gaan word.
Die isoglukose-hofsaak 1980
Deur hierdie hofsaak kan die Kommissie en die Raad nie langer Europese reëlgewing besluit sonder om die parlement te raadpleeg.
Die Europese Akte 1986
In hierdie akte word bepaal dat elke toetreding van 'n nuwe lidstaat die toestemming van die Parlement vereis.
Verdrag van Maastricht 1992
Hierdie verdrag bundel die bestaande Europese Gemeenskappe in een organisasie: die Europese Unie. Dit reël die EP se rol in die "Gemeenskap se metode" waarin die Europese Kommissie wette voorstel, die Parlement dit kan goedkeur en die Europese Hof die wette toepas en kontroleer. Die samewerking met die Europese Raad word versterk.
Verdrag van Amsterdam 1997
Die bevoegdhede word opnuut vergroot. Die parlement kan saam met die Europese Raad wetgewing kontroleer op verskeie gebied soos verbruikerbeskerming, die reg om in ander lidstate te werk en omgewingsbeskerming
Die invoering van die euro 1998
Die Europese Parlement kry 'n rol by die invoering van die euro. Die EP bepaal of 'n land lid kan word en hou 'n stemming oor die lede van die raad van die Europese Sentrale Bank.
Die Val van die Kommissie 1999
Die Europese Parlement het die reg om die Europese Kommissie weg te stuur. In 1999 het dit die eerste keer ook gebeur.
Verdrag van Nice 2000
Die Europese Raad van Nice skep 'n Handves van die grondregte van die Europese Unie, wat deur die presidente van die Europese Parlement, Europese Raad en Europese Kommissie op 7 Desember 2000 afgekondig word.
Verdrag van Lissabon 2009
Hierdie verdrag versterk die Europese Parlement, maar gee ook meer bevoegdhede aan die nasionale parlemente om die Europese beleid te bepaal. Die EU-burger kry initiatiefregte. Die EP kry 'n beslissende rol by die verkiesing van die president van die Europese Kommissie. Die EP se regte word gelykwaardig aan die Europese Raad s'n.
Alviro Petersen
Alviro Nathan Petersen (gebore 25 November 1980 in Port Elizabeth) is 'n Suid-Afrikaanse krieketspeler en 'n voormalige aanvangskolwer in Suid-Afrika se nasionale krieketspan. Hy het sy internasionale uittrede op 6 Januarie 2015 aangekondig.
Heilbron
Heilbron is 'n dorp in die noord-ooste van die Vrystaat, in Suid-Afrika.
Geskiedenis
In 1872 is die plaas Rietfontein aangekoop waarop 'n nuwe dorp uitgelê is. Erwe is in dieselfde jaar verkoop. Die dorp het sy naam van die sterk warmwaterbron daar naby verkry. Munisipale status is in 1890 toegeken. Tydens die Tweede Vryheidsoorlog was Heilbron die hoofstad van die Vrystaat toe President MT Steyn sy hoofkwartier daar gehad het. Toe die Britte die dorpie daarna beset het, het die regering na 'n koppie tussen Heilbron en Frankfort verskuif. Die koppie staan vandag nog bekend as Presidentkoppie.
Distrik
Die distrik is 3 580 km² groot. Gemengde boerdery word beoefen – mielies, koring, sorghum, sonneblomsaad, vee en suiwelprodukte. Vegkop, waar die Slag van Vegkop plaasgevind het, lê 25 km suid van die dorp.
Joseph Conrad
Joseph Conrad (1857–1924), was 'n Engelse roman- en prosaskrywer wat in Pole gebore is. Hy word as een van die belangrikste Engelse skrywers van die vroeë 20ste eeu beskou. Sy romans handel dikwels oor die see en kolonialisme, asook die morele probleme wat daarmee gepaardgaan. Sy bekendste romans is Heart of Darkness, Lord Jim, Nostromo en The Secret Agent.
Lewensloop
Józef Teodor Konrad Korzeniowski is op 3 Desember 1857 in Berdychif, Rusland (tans Oekraïne) gebore. Hy is op 11 wees gelaat en sy oom het hom verder grootgemaak. Op 16 trek hy na Marseille waar hy 'n seeman word. Hy het eers in sy 20's geleer om Engels goed te praat, en het dus altyd 'n Poolse aksent gehad.
M.M. Walters
Matthys Michielse Walters (23 Januarie 1930 - 28 Julie 2020) was ’n Afrikaanse digter en dramaturg, wat veral bekendheid verwerf met sy satiriese gedigte.
Joseph Conrad
Lewensloop
Hy word 'n Britse burger in 1886 en vestig hom in 1895 (op 37) in Londen. In 1896 trou Conrad met die Engelse Jessie George. Die egpaar het twee seuns gehad, John en Borys. Hy het ook 'n geruime tyd in Bretagne op die eiland Enez-Veur gewerk. Op die eiland is 'n straat, Rue Joseph Conrad, na hom vernoem.
M.M. Walters
Lewe en werk
Matthys Michielse Walters is op 23 Januarie 1930 op Moorreesburg in die Boland gebore as oudste seun en een van drie kinders van Gerhardus Willem Daniel Walters en Helena Aletta Bester. Hy het ’n ouer suster, Helie Aletta (wat in 1939 op twaalfjarige ouderdom oorlede is), en ’n veel jonger broer, Gerhardus Willem Daniel, wat eers in 1942 gebore is. Sy familie is sakemanne en koringboere in die omgewing en sy oupa, ook M.M. Walters, was ’n bekende in onderwyskringe in die Swartland. Later koop sy ouers die vrugteplaas Onverwacht aan die Leeurivier aan die oostekant van Wellington. Hy gaan skool op sy geboortedorp Moorreesburg en wanneer sy ouers na Wellington verhuis, matrikuleer hy in 1946 aan die Hoër Jongenskool Wellington. Hy studeer verder aan die Hugenote Universiteitskollege op Wellington en behaal ’n B.A. graad en in 1950 ’n Senior Onderwysdiploma. Daarna studeer hy deeltyds aan die Universiteite van Suid-Afrika en Kaapstad, waar hy in 1972 onder leiding van professor Merwe Scholtz die M.A.-graad verwerf met ’n verhandeling oor Peter Blum getitel “’n Semantiese en morfologiese ondersoek na die ligmomente in die bundel ‘Enklaves van die lig’ van Peter Blum”. Aan die Universiteit van Kaapstad verwerf hy in 1984 ook die Ph.D.-graad met ’n proefskrif oor “Die satire as digsoort: sy ontstaan en sy beoefening in Afrikaans”, wat later in verwerkte vorm gepubliseer word onder die titel “Die tiende muse”. Hy trou met Anna Maria Zuidmeer, oorspronklik van Wellington, en hulle het twee kinders, Ludwig en Sigrid, wat albei in die Paarl skoolgegaan het. Sigrid is ’n kranige atleet en word later Suid-Afrikaanse kampioen in die 800 meter.
Joseph Conrad
Lewensloop
Hy is op 3 Augustus 1924 (op 66) in Bishopsbourne, Engeland oorlede.
M.M. Walters
Lewe en werk
In 1950 begin hy onderwys gee, eers in Natal, daarna aan die South African College School (SACS) in Kaapstad en dan aan die Hoërskool Ladismith in die Klein-Karoo. Vanaf 1960 is hy as dosent in Afrikaans verbonde aan die Graaff-Reinet Onderwyskollege en vanaf 1967 aan die Paarl Onderwyskollege. In 1970 word hy dosent en in 1985 medeprofessor in Afrikaans en Nederlands aan die Universiteit van Kaapstad. In hierdie tyd dien hy op die redaksie van die Tydskrif vir Letterkunde. Aanvanklik bly hy steeds in die Paarl, maar na sy aftrede in 1992 woon hy in Simonstad naby Kaapstad, waar sy vrou hom ses maande na sy aftrede weens kanker ontval.
Skryfwerk
Sy eerste verse word in Standpunte opgeneem terwyl hy nog in Graaff-Reinet is en hy publiseer in hierdie tyd ook prosa, veral kinderverhale, in Naweekpos. Hy skryf verskeie skoolliedere, waaronder dié van die Laerskole Simondium en Courtrai in die Paarl en Hugo Rust in Wellington. Die kollegeliedere van die Wellington Onderwyskollege en die Onderwyskollege Boland in die Paarl is ook deur hom geskryf. Hy is veral bekend vir sy vlymskerp satire, wat geen onderwerp as heilig beskou nie. Met sy gedigte versteur hy dan telkens die idille, ondermyn vertroostende persepsies en wys teenstellings in die samelewing en veral godsdiens meedoënloos uit. Uit sy digkuns is dit duidelik dat hy deeglik onderlê is in die teologie en die klassieke en sy werk stel besonder hoë eise aan die leser se begripsvermoë. Baie van sy verwysings kan nie as algemene kennis by die gemiddelde leser veronderstel word nie. Tiperend van sy poësie is die aanwending van ’n breë taalregister en plasing van taal uit die volksmond as kommentaar op abstrak-filosofiese sake. D.J. Opperman en Fred le Roux neem van sy gedigte in 1965 op in “Stiebeuel 2”. In die sestiger- en sewentigerjare verskyn vier satiriese digbundels van hom (“Cabala”, “Apocrypha”, “Heimdall” en “Saturae”). Hierdie titels dui op die perspektief wat hy bied op die hede en die bekende deur middel van die verlede en die vreemde.
Hy maak sy debuut met “Cabala”, waar die titel kan verwys na die mistieke geestelike stelsel van Judaïsme of die Christelike toepassing daarvan. Die bundel bevat dan ’n hele aantal hekelverse oor die godsdiens en Bybelse figure uit die Pentateug en reeds in hierdie bundel is sy sterk ondersoekende houding teenoor die godsdiens duidelik, wat later ’n uitstaande kenmerk van sy poëtiese temas word. Die bundel bevat ook verse oor die klassieke mitologie, kunswerke uit die Renaissance en Suid-Afrikaanse eienaardighede soos rugbyvergaderings en vet koortannies. “Vakansie in die Vrystaat” is oënskynlik ’n gedig oor ’n vakansie op die plaas Spioenkop in die Vrystaat. Gou blyk dit egter dat die titel verwys na die vakansiestemming en ekonomiese welvaart wat regdeur die jaar hier heers. Die gebrek aan waardes en tradisies blyk onder andere uit die verwaarlosing van die opstal by die histories bekende Spioenkop, waar die Boere tydens die Anglo-Boereoorlog ’n roemryke oorwinning behaal het, die woonhuis wat nou pienk geverf is en die oppervlakkigheid van die bewoners. Op knap wyse lewer Walters hier intertekstuele kommentaar op Leipoldt se gedig “Oom Gert vertel”, met die hooffiguur wat hier ook Oom Gert is, maar sonder die diepgang en bereidwilligheid tot opoffering wat gelyknamige karakters in Leipoldt se gedig gekenmerk het. Die satire is soms striemend en heftig, maar in ’n gedig soos “Reis uit die binneland” blyk byvoorbeeld ’n liefde vir die land se bekende dinge wat die toonaard enigsins versag. “Cabala” word bekroon met die Eugène Maraisprys in 1968 en met die Ingrid Jonkerprys en die W.A. Hofmeyr-prys in 1969.
In die bundel “Apocrypha” word elke gedig genommer (al die gedigte is sonder titels) en word elkeen vergesel van ’n Nederlandse aanhaling uit die Bybel, waarna die gedig self ’n apokriewe uitbreiding van die teks of reaksie daarop is. Die verhewe taal van die Nederlandse aanhaling dien telkens as kontras vir die aardse en meer moderne Afrikaans, wat dan ook illustratief is van die paradoksale aard van baie gedigte. Hierdie gedigte spreek ’n groot aantal menslike gebreke en sondes oor ’n breë spektrum aan, waarin nie net die algemeen menslike blyk nie, maar ook spesifiek die Suid-Afrikaanse en Afrikaanse wêreld. Die mens word beskryf soos hy oorbluf word deur die paradokse van die Bybel, voor dinge wat hy begeer maar nie mag kry nie, hoe mooi en aanloklike dinge terselfdertyd gevaarlik is en hoe nederige of onskuldige mense slae kry. Hy spot ook met Afrikaanse digters soos Leipoldt, Van Wyk Louw, Opperman, Breytenbach en veral Visser, by wie se geestigheid hy soms aansluit. Die bundel word afgesluit met “Ses gebede”, waarin die toon van satiries hekelend verander na ’n sagter verheerliking of aanspreking van verskeie gode. Sy aanval op die ondeugde van die mens neem vele vorms aan, waaronder hekeling, ironie, satire en spot en hy lewer van sy beste werk wanneer hy humoristies te werk gaan, soos byvoorbeeld in “Apocrypha LIX”.
Die titel van “Heimdall” verwys na die Germaanse god van lig, wat as bewaker van die goderyk by die reënboogbrug staan tussen die wêreld en die goderyk. Hy kan oneindig ver sien in twee rigtings en kondig met sy trompet die godeskemering of einde van ’n era aan. Die tema van die wagter wat fyn waarneem en ook die stem van die gode is, word dan in die bundel verder geneem. Die bundel is in drie afdelings verdeel. Die eerste afdeling bevat politieke verse, waarin die stand van die eietydse Suid-Afrikaanse “goderyk” onder die loep geneem word deur onder meer in verskeie verse in gesprek te tree met ander Afrikaanse digters, veral Eugène Marais. Die middelste afdeling het die titel “Kamera” en bevat satiriese verse wat spot met ministers, vroue van parlementslede, omroepers, die sinodebroeders en vele ander gemeenskapstipes. “Waarom is ek tog ’n gewone man” (die titel van die derde afdeling) bevat verse wat die vreemdheid en veral pretensieuse geleerdheid van vernaamdoeners kontrasteer met die eenvoud en bekoring van die spreker se eie tuiste, terwyl hy hier ook persoonlike gedigte oor sy drome, vriendskappe en gevoelens insluit. In hoofsaak volg die gedigte in hierdie bundel dieselfde patroon as in sy vorige bundels, maar is tog veel losser en minder konvensioneel in vorm.
“Saturae” is sy vierde satiriese digbundel, waar die titel reeds op die satires dui, maar ook ’n konnotasie het met die Latyn vir gemengde slaai. Oudergewoonte word die heilige koeie hier geslag en getrou aan die titel word ’n wye verskeidenheid van tipes en gedrag hier aangevat. Afrikaanse mense se omgang met godsdiens, kultuur en leierskap word hier blootgestel en prominente tipes (die N.G. predikant, die laerskoolhoof, ledemate van die kerk) se huigelagtigheid en vertoon gehekel. Daar is twee hoofgroepe gedigte, waarvan die eerste die Afrikaanse aktualiteit aanspreek en ’n tweede groep van sestien verse wat inspirasie put uit die kerk- en beskawingsgeskiedenis.
Eers meer as sestien jaar later volg “Sprekende van God”. Hierdie bundel verken die gesprek oor godheid van die tyd van die Grieke tot hier digby die einde van die twintigste eeu, met telkens die ondermyning van enige sekerheid en waarheid. Die siening van God soos dit deur die eeue in die uitsprake en leer van mense na vore kom. Word ondersoek. Hierdie sieninge word dikwels duidelik ingegee deur die mens se eie behoeftes eerder as deur openbaring, maar word tot vandag toe verdedig met ’n fanatieke onverdraagsaamheid wat geen teenspraak duld nie. Onderwerpe sluit in temas wat baie gelowiges deur die eeue besig gehou het, soos die noodsaak van lyding en dood, die skynbare gebrek aan omgee in die hemele en waar sonde vandaan kom. Die poësie is duidelik betogend en intellektueel van aard en gaan dikwels dus gepaard met ’n gebrek aan emosie. Party verse neem hekelend standpunt in teen modieuse tendense aangaande God, soos ’n manlike God (“Wat ook al hul wiskundige samestelling”) en ’n God wat saam met die politiek van ’n Calvinistiese standpunt na ’n meer demokratiese liberalistiese God verander. Geestig is ’n vers soos Moses wat die verkeerde koers ingeslaan het in “Moses se kompas was skeef”.
“Satan ter sprake” sluit by hierdie bundel aan en bevat weereens satiriese gedigte oor die godsdiens, hierdie keer geskryf vanuit Satan se oogpunt en dit beeld dus basies ongeloof uit. Die gedigte word in drie afdelings verdeel. “Brief per pos” bevat hoofsaaklik gedigte met redenasies waarin die sienings en opvattings van Christene bevraagteken word. “Klip in die bos” is kwatryne in dieselfde trant, wat vrae stel oor alles wat na ongerymdhede, weersprekings of ’n gebrek aan logika klink. Die afdeling “Die duiwel is los” bevat meer indirekte verse met ’n verskeidenheid waarnemings van persone anders as Satan self. Enkele gedigte tref met hulle helder inhoud en knap segging, maar ongelukkig gaan meeste van hierdie gedigte oor in betoog en is ’n groot aantal eerder prosa as gedigte weens ’n gebrek aan digterlike binding.
Verder vertaal hy gedigte uit die eeue-oue Japannese en Chinese poësietradisie. “Shih-ching” is ’n Chinese liedereboek waarin gedigte van ouer as tweeduisend vyfhonderd jaar tot die idioom van die twintigste eeu vertaal word om die ryk intellektuele en artistieke waarde van hierdie beskawing te illustreer. Hy skryf ’n insiggewende inleiding en gee ook inligting oor die digters en die Chinese dinastieë, om die gedigte so meer verstaanbaar te maak. Sy vertalings van hierdie gedigte is gemaak uit Engelse en Duitse tekste. “Aki no Kure” is ’n soortgelyke bundel oor die Japannese poësie, wat ten minste een gedig uit elke era vanaf ongeveer 794 n.C. bevat. Hy vertaal hierdie gedigte vanuit die brugtaal Engels.
In “Droom van die Weskus” verskaf Christo S. Botha die foto’s en skryf hy nege gedigte oor Saldanhabaai en omgewing. Hy neem sy taak so op dat hy nie ’n gedig vir elke foto skryf nie, sodat die gedigte nie begeleidend is tot die foto’s nie, maar op algemene manier die wese van die mense en die omgewing van die Weskus weergee. Die gedigte verken onder andere die geskiedenis, natuurkundige aard en volkekundige samestelling van die streek en weerspieël iets van die karakter van hierdie wêreld. “Die Swartland is my tuisland” en “Die Weskus van die Kaap” is ook koffietafelboeke waar Siegfried Behm die foto’s verskaf en hy die essays en gedigte by die illustrasie skryf. By die Klein Karoo Nasionale Kunstefees word drie jaar na mekaar poësieprogramme uit sy werk deur Johan Nel aangebied, onder die titels “Uitverkoop”, “Praat van die duiwel” en “Ha-ha-ha Afrika”. Laasgenoemde werk word ook in Julie 2001 by die Afrikaanse kunstefees in Londen aangebied.
As redakteur stel hy die reeks “Poësie uit verre lande” saam, wat vertalings van Spaanse gedigte in “Spaanse dans” deur Uys Krige en “Die lewensweg van Lao-Tse” (Chinese gedigte) deur Marthinus Versfeld bevat, asook sy eie “Shih-Ching” en “Aki no Kure”. Sy gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder “Groot verseboek”, “Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte”, “Digters en digkuns”, “Nuwe verset”, “Die dye trek die dye aan”, “Miskien sal ek die wingerd prys”, “Kraaines”, “Woordpaljas”, “Verse vir Opperman”, “Voorspraak” en die “Versindaba” bundels wat jaarliks na hierdie fees uitgegee word. Hy skryf die skoolliedere vir die Laerskole Simondium, Courtrai in die Paarl en Hugo Rust in Wellington en die kollegeliedere van die Wellington Onderwyskollege en die Onderwyskollege Boland.