cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Florence Nightingale
Sy het veral bekendheid verwerf gedurende die Krimoorlog, toe sy as die "vrou met die lamp" bekend gestaan het. Na die oorlog het sy baie belangrike werk gedoen om verpleging as beroep te bevorder. Florence Nightingale is op 12 Mei 1820 in Florence, Italië, gebore en was die tweede dogter van welgestelde ouers.
Sy het haar kinderjare in Derbyshire, Hampshire en Londen, Engeland deurgebring, en haar onderwys hoofsaaklik van haar vader ontvang. Sy het geglo dat God op 7 Februarie 1837 met haar gepraat het en dat Hy haar tot ŉ spesiale taak geroep het.
Toe sy aan haar ouers vertel dat sy verpleegster wou word, wou hulle haar nie toelaat nie, omdat die verpleegberoep in daardie dae nie as 'n beroep vir iemand uit 'n welgestelde huis beskou is nie.
Die verpleegsters het destyds nie behoorlike, wetenskaplike opleiding ontvang nie en die beroep het haas geen status gehad nie. Ondanks sterk verset van haar familie, het Florence daarin geslaag om haarself self op te lei in die gebied van verpleging.
Florence Nightingale het haar onmiddellik as vrywillige verpleegster aangemeld, en op 5 November 1854 het sy met ŉ span verpleegsters by die militêre hospitaal in Scutari aangekom. Die toestande in die militêre hospitaal was haglik. Die gewonde soldate se klere is nooit gewas nie, rotte en vlooie het vryelik voorgekom en mediese voorrade was skaars. Sy het onverwyld daarvan werk gemaak om die higiëne in die hospitaal en van die pasiënte te verbeter.
Na 6 maande is sy na die militêre hospitaal in Balaklawa, waar sy Krimkoors gekry het wat byna haar lewe geëis het. Daarna is sy terug na Scutari, waar sy tot aan die einde van die oorlog in 1856 gewerk hel. By haar terugkeer in Londen het sy geweier om enige eer vir haar goeie werk gedurende die Krimoorlog te ontvang.
Sy het haar onmiddellik beywer vir die verbetering van hospitaal toestande vir die Britse soldate. Hoewel sy sedert 1857 'n invalide was, het sy onverpoos voortgewerk uit haar huis in Londen. In 1860 het sy met die Nightingale-fonds van 45 000 pond die Nightingale School for Nurses by die St. Thomas's Hospital in Londen opgerig. Sy het ook heelwat geskryf oor verpleging as beroep, higiëne in die hospitaal, ensovoorts. Van 1901 af was Florence Nightingale heeltemal blind.
Kenelm Foss
Kenelm Foss (13 Desember 1885 – 28 November 1963) was 'n Engelse skrywer, akteur, en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Once Upon a Time (1918), All Roads Lead to Calvary (1921), A Romance of Old Baghdad (1922), en Dicky Monteith (1922).
Florence Nightingale
In 1907 was sy die eerste vrou wat die Order of Merit ontvang het. Op 13 Augustus 1910 is sy oorlede en in die familiebegraafplaas by Hampshire begrawe.
Florence Nightingale word vandag as die grondlegger van moderne verpleegkunde beskou en die Internasionale Dag vir Verpleegsters word tans op haar geboortedag gevier.
Pous Simplicius
Simplicius was die 47ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Simplicius is gebore in Tivoli, die seun van Castinus. Op 3 Maart 468 volg hy Pous Hilarius op en regeer tot sy dood op 10 Maart 483. Hy word opgevolg deur Pous Felix III. Die naam ‘Simplicius’ beteken 'die Eenvoudige'.
Pontifikaat
Tydens die pontifikaat van Pous Simplicius is Rome verower deur verskeie Germaanse stamme. Odoaker word op 4 September 476 koning van Rome na die opstand van die Heruli huursoldate, maar verander nie aan die mag van die pous. Die kroning van Odoaker bring ook 'n einde aan die Wes-Romeinse Ryk onder die laaste keiser Romulus Augustus. Simplicius veroordeel die monofisiete en verdedig die besluite van die konsilie van Chalcedon met die hulp van keiser Zenon. Pous Simplicius het die kerk genoem na die maagd en martelares Sint Bibiana laat bou.
Verering
Simplicius word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk. Sy feesdag is op 10 Maart.
Wolf (skip)
Weens die optrede van die Duitse oorlogskip SMS Wolf het 7 skepe tydens die Eerste Wêreldoorlog aan die Suid-Afrikaanse kus vergaan. Die Wolf se reis van 100 000 km was die langste ononderbroke vaart deur 'n oorlogskip sonder ondersteuning tydens hierdie oorlog.
Die skip
In 1913 is die vragskip Wachtfels van 5 809 ton in Flensburg te water gelaat. Op 16 Mei 1916 is dit tot hulpkruiser en mynlêer met die naam Wolf omskep. Dit is toegrus met 10 kanonne en 4 torpedobuise en kon 450 seemyne vervoer. Aan boord was ook 'n tweesitplek-seevliegtuig om vyandelike skepe op te spoor. Die maksimum vrag van 8 000 ton steenkool het die skip 'n rykwydte van 59 000 km gegee, maar met 'n hoogste spoed van 11 knope was dit 'n relatief stadige skip. 'n Vals skoorsteen en maste het verbloem dat dit 'n oorlogskip is.
Roete
Op 30 November 1916 het die Wolf sy tuishawe Kiel met 'n bemanning van 348 onder bevel van kapt. Karl August Nerger verlaat. Die roete het gelei deur die Skagerrak, wes van Noorweë, noord van Ysland en Skotland na die noordelike Atlantiese Oseaan. Van daar om die Kaap die Goeie Hoop, deur die Indiese Oseaan na Suid-Asië, Australië en Nieu-Seeland. Voor die hawens van Kaapstad, Colombo en Mumbai is seemyne geplant.
Krygsoptrede
In totaal het die Wolf 35 vragskepe en 2 oorlogskepe met 'n gesamentlike tonnemaat van 110 000 vernietig. Rubber, koper, geelkoper, sink, sy koper en kakao sowel as olie is van die oorwonne skepe na die Wolf oorgeplaas. Op 24 Februarie 1918 was die skip na 'n reis van 451 dae weer in Kiel terug. Aan boord was daar nou ook 467 krygsgevangenes.
Terug in Duitsland
Op 24 Februarie 1918 was die Wolf na 'n reis van 451 dae terug in Kiel. Aan boord was nou ook 467 krygsgevangenes. Kapt. Nerger is deur die keiser met 'n hoë onderskeiding en bevordering vereer en alle matrose het die Ysterkruis ontvang.
Na die oorlog
Die res van die oorlog het die Wolf in die Baltiese See diens gedoen. Op 5 April 1919 is die skip aan die Franse oorhandig, verkoop, tot Antinous herdoop en as plesierboot in die Indiese Oseaan gebruik. In 1931 is dit in Italië afgetakel.
Boeke
Vyf boeke is deur opvarendes na aanleiding van die reis geskryf. Reeds tydens die oorlog het kapt. Nergers se memoires verskyn. Selfs 'n Engelse krygsgevangene het sy ervarings gepubliseer.
Christian Zacharias
Christian Zacharias (gebore op 27 April 1950 in Jamshedpur) is 'n Duitse pianis en dirigent.
Musiekloopbaan
Zacharias het klavier onder Irene Slavin en Vlado Perlemuter in Parys studeer. Hy het tydens beide die Genève-kompetisie in 1969 en die Van Cliburn-kompetisie in 1973 tweede prys gewen. Nadat hy die Ravel-kompetisie in 1975 in Parys gewen het, het hy sy internasionale loopbaan van stapel gestuur. Hy het kamermusiek opvoerings gemaak saam met groepe soos die Alban Berg Kwartet, die Guarneri-kwartet, die Leipzig Stykkwartet, Heinrich Schiff, en Frank Peter Zimmermann. Hy het reeds verskeie opnames gemaak, waaronder 'n opname in 1979 van die 33 sonates deur Domenico Scarlatti, die volledige Schubert-klaviersonates, die volledige Mozart-klavierconcertos (beskikbaar op EMI), en die volledige klavierconcertos van Beethoven en van sy sonates (ook vir EMI). Sy loopbaan het in 1992 begin met 'n konsert saam met die Orchester de la Suisse Romande in Genève. Hy het sy Amerikaanse debuut in 2000 met die Los Angeles Filharmoniese Orkes gemaak. Hy is sedert 2000 artistieke direkteur van die Lausanne Kamerorkes. Hy is ook sedert 2002 hoof-gasdirigent van die Göteborg Simfonieorkes, en sedert 2009 'n artistieke vennoot by die Saint Paul Kamerorkes. duimnael|regs| Christian Zacharias dirigeer die Insula-orkes in La Seine Musicale.
Johan Botha (akteur)
Johan Botha is 'n Suid-Afrikaanse akteur. Botha se vertolking van die pa in David Eldridge se Festén (vertaal deur Hennie van Greunen; onder regie van Heinrich Reisenhofer) word allerweë as sy meesterwerk beskou. Hy is met die aktrise Lida Botha getroud. Die egpaar verskyn in talle TV- en rolprentproduksies en was by al die Afrikaanse kunstefeeste vir hul Oupa en Ouma-stories bekend.
Lewensloop
Johan Botha begin sy skoolloopbaan by Laerskool De Kroon buite Brits, het later verder skoolgegaan op Lydenburg en sluit daarna as 'n akteur by die eertydse Truk aan. Hy was ook by die Goudstadse Onderwyskollege en Springbokradio betrokke. Deur die jare het hy in talle toneelstukke gespeel en deur die hele land getoer.
In die vroeë 1970's word hy die eerste hoof van toneel by Swaruk in Suidwes-Afrika (hedendaagse Namibië). Kort na sy terugkeer na Suid-Afrika begin hy vryskutwerk in Johannesburg, en veral by die SAUK, te doen. Hier volg TV-produksies soos Nommer Asseblief, Suidpunt Hotel, Ou Grote, Moord op die lug, Sand, Hagenheim streng Privaat en talle ander. Hy doen ook stemwerk en regie vir oorklanking en is gereeld in radioverhale te hoor. Hy het ook in stukke soos Faan se Trein en Festén gespeel.
In 2009 het hy en Lida Botha in die TV-reeks Oupa en Ouma sit op die stoep gespeel wat deur Leon Kruger vir hulle geskryf en geregisseer is, gevolg deur die 2012-opvolg, Oupa en Ouma sit op die stoep en raak romanties, ook deur Kruger. In 2012 het hulle JohanLida Produksies gestig om met die stuk te toer onder regie van Johan.
Filmografie
TV-programme:
Rolprente:
Seether
Seether is 'n Suid-Afrikaanse post-grunge groep. In 1999 ontstaan Saron Gas as 'n drietal – bestaande uit Shaun Morgan Welgemoed (kitaar en sang), Dale Stewart (baskitaar en sang) en David Cohoe (dromme en sang) - in die Pretoria/Johannesburg-gebied. In 2000 teken Saron Gas 'n kontrak met Musketeer Records in Suid-Afrika en in 2002, nadat hulle 'n kontrak met Wind-Up Records LLC in New York, Amerika teken, verander die groep hul naam na Seether met die debuut van hul album Disclaimer.
Vroeë Jare as Saron Gas
Saron Gas ontstaan in 1999 in Pretoria as 'n drietal uit die oorskot van 'n vyftal groep met Shaun Morgan Welgemoed, Clinton Young en Dave Cohoe. Later verlaat Clinton Young die groep. Shaun en Dave nooi 'n kennis van Shaun (Dale Stewart) om Clinton se rol as baskitaarspeler oor te neem. Met 'n nuwe lid tref Saron Gas TuksFm met 'n krag met hul eerste weergawe van "69 Tea". Die groep se optredes begin al hoe meer toeskouers lok namate "69 Tea" gewilder word.
Saron Gas speel gereeld by bekende Pretoriase en Johannesburgse nagklubs soos die ou Nile Crocodile (Pretoria), Roxie's Rhythm Bar (Melville), ens. en bou stadig maar seker 'n lojale luistergroep op. Hulle neem ook deel aan die RP Studios Emerging Sounds kompetisie met kritieke sukses.
Ten spyte van dié sukses aan die begin van hul loopbaan sukkel Saron Gas om 'n kontrak te sluit met enige Suid-Afrikaanse platemaatskappy – vanweë verskeie probleme vanaf die maatskappye se kant met die groep se musiek. In een voorval vind Saron Gas hulself in 'n bekende Suid-Afrikaanse platemaatskappy se hoofkantoor in 'n vergadering met die uitvoerende hoof, wat sit en krieket kyk eerder as om aandag te gee aan die drietal se demo-musiek.
In 2000 kry Saron Gas dit reg om uiteindelik 'n platekontrak te teken. Die maatskappy, Musketeer Records, finansier Saron Gas om hul debuutalbum op te neem. Die groep spandeer drie maande by die Farm Studios in Johannesburg om dié taak te verrig. Later in dieselfde jaar stel Musketeer Records Saron Gas se debuutalbum, "Fragile" vry by 'n funksie in die Hard Rock Café in Johannesburg, met gaste uit die musiekindustrie, pers en lede van die publiek as toeskouers. Dié album maak van Saron Gas een van Suid-Afrika se bekendste rock-groepe saam met groepe soos Pestroy. Enkellied-plate soos 'n nuwe weergawe van "69 Tea", "Fine Again" en "Empty" klim tot op die hoogste 10 van TuksFM se lyste en die Top 40-lys van 5fm. Saron Gas toer op die Suid-Afrikaanse klubtoneel vir meer as 'n jaar om hul debuutalbum te steun en tree op by groot makieties soos Woodstock, Splashy Fen en word verkies om deel te neem aan die Winston State Of The Nation Concert in Wembley.
In 2001 probeer Saron Gas uitbrei na oorsese markte en stuur kopieë van hul debuutalbum die hele wêreld vol na elke platemaatskappy moontlik. Die uitvoerende hoof van Sony BMG in Duitsland lig die groep in dat hy belangstel in hul musiek, maar ongelukkig nie 'n kontrak met hulle mag sluit nie weens Duitse wetgewing wat hul plaaslikke musiekindustrie beskerm. Hy stuur hul album na Wind-Up Records LLC in New York, Amerika, waar Dianna Meltzer hul talent en musiek hoog aanslaan. Saron Gas se bestuurder, Frontline Entertainment Management (Ingrid Rolling en Shannon Esra), organiseer vir die drietal 'n bekendstellingsoptrede in New York. Wind-up Records sluit onmiddellik na die optrede 'n sewe-CD-kontrak met die drietal.
In daardie selfde jaar speel Saron Gas hul laaste optrede in Suid-Afrika en verhuis na New York om te werk aan hul debuutalbum in daardie mark. Wind-Up vra dat die drietal hul naam verander vanweë die feit dat Saron Gas 'n homofoon van die dodelike chemiese wapen Sarin-gas is. Die groep besluit op die naam Seether, ook die naam van 'n Veruca Salt lied. Dave Cohoe verlaat die groep en keer terug na Suid-Afrika skaars nadat die groep hul naam verander het. Josh Freese, 'n bekende sessie-musikant, staan Seether by met die opname van hul album.
Onmiddellik na die voltooiing van die opnames voer die groep hul optredes vir 'n kort ruk uit met die hulp van 'n mede Suid-Afrikaner, Nic Argyros (16Stitch), totdat hulle 'n permante lid kan vind. Die nuwe dromspeler, Nick Oshiro, word aangestel in dieselfde jaar en Seether begin toer as 'n viertal met 'n ekstra kitaarspeler, Nick Annis. Ongelukkig stel Wind-Up nie die album vir 'n hele ruk vry nie, wat daartoe lei dat Seether die Ozzfest vir 2001 as 'n geheel onbekende, maar nie ongewenste groep aandurf en goeie ondersteuning werf onder die toer se vele toeskouers.
In 2002 word Seether se album Disclaimer vrygestel. Ook stel Wind-Up drie enkellied-plate vry: Fine Again, Driven Under en Gasoline, maar slegs Fine Again behaal enige sukses op die Amerikaanse musieklyste. Die oorblywende enkellied-plate is minder suksesvol op algemene radiostasies in Amerika. Ironies is die suksesvolste lied van die album, getiteld Broken, nie as 'n enkellied vrygestel nie.
Karma and Effect, One Cold Night, Coca-Cola Massive Mix
In 2005 stel Seether hul opvolg album "Karma and Effect" vry. Dié album het 'n voller en meer volwasse klank danksy die feit dat al vier lede bygedra het tot die skryfwerk van die album se liede (waar Shaun Welgemoed die meeste van Fragile en Disclaimer se materiaal geskryf het). Die album se oorspronklike titel sou Catering to Cowards wees, maar Wind-Up Records het hulle forseer om 'n ander naam te kies, uit vrese dat so 'n titel kontroversie en ontevredenheid sou uitlok.
Die album bevat ook geen krashede soos "Fragile" of beide "Disclaimers" nie, iets wat Seether se aanhangers as nog 'n besluit van Wind-Up bestempel het, alhoewel Shaun Welgemoed dit later uitklaar as 'n eksperiment van sy kant af. Hy het vroeër 'n onderhoud met Corey Taylor van SlipKnot gevoer, wat in die pers negatiewe kommentaar gekry het oor sy groep se "uitermatige" krasheid in hul musiek, en besluit het om iets te probeer om dit te verminder en/of te vermy. Shaun het gevoel dat hy iets soortgelyks moet probeer met die volgende album.
Een van dié akoestiese optredes vind op 22 Februarie 2006 plaas in die Grape Street Pub in Philadelphia (terloops is die oorspronklikke Grape Street Pub in Grape Street, PA dieselfde plek waar hulle Pat Callahan ontmoet het), en Seether besluit om dit te laat opneem. Dié optrede word vrygestel as 'n CD/DVD pakket getiteld One Cold Night, en beeld Seether se intense, musikale skryfwerk uit in 'n intieme omgewing, iets wat min mense die voorreg gehad het om deel van te wees. Ook op dié DVD is 'n versameling van musiekvideo's, ekstras, en 'n onderhoud.
In laat 2006 keer Seether terug na Suid-Afrika om deel te neem aan die Coca-Cola Massive Mix konserte, met Metallica as hoofgroep. Dit is die eerste keer dat Seether vir Metallica open en die eerste keer dat Shaun en Dale die groep sien speel het. Duisende toeskouers daag op vir beide die Kaapse en Pretoriase bene van die toer. Seether neem terselftertyd deel aan 'n nasionale toer van Suid-Afrika en speel in 'n paar van hul ou gunstelingklubs van hul dae as Saron Gas.
Kitaarspeler verlaat die groep, rehabilitasie
Op 16 Junie 2006 maak Seether op hul webtuiste bekend dat Patrick Callahan besluit het om die groep te verlaat, vir onverklaarde redes aan die publiek. Shaun Welgemoed bespreek die saak later in 'n onderhoud met Fasterlouder.com: "Um… ek voel 'n klein bietjie verlig… eintlik baie. Hy was die ou in die groep gewees wat altyd ons pessimis was, en hy was die negatiewe energie met ons skryfwerk gewees. Ek persoonlik het geen geesteswroegings hieroor nie, wat snaaks is vir een of ander rede want hy was my vriend gewees vir vier jare. Maar toe hy gewaai het – dit het soort van saam met hom gewaai."
In Augustus 2006 boek Shaun Morgan homself uit eie keuse in by 'n onbekende rehabilitasie-sentrum vir dwelmverslawing aan verskeie middels waarteen Shaun heftig voorheen baklei het om sy verslawings self te beëindig, maar uiteindelik die goeie besluit gemaak het om hulp te soek. Dit forseer Seether om hul toer saam met Staind en Three Days Grace te kanselleer. Shaun is tans uit rehabilitasie uit. Evanescence se treffer-lied "Call Me When You're Sober" is geskryf vanuit Amy Lee se perspektief oor die hele saak, iets wat Shaun bitter ontevrede gemaak het omdat sy dit later aan die hele wye wêreld publiek bekend gemaak het waaroor die lied gaan.
2007-album
Seether het in 2007 as 'n drietal aan 'n nuwe, onbekende album gewerk, wat geskeduleer was om in Augustus 2007 vrygestel te word (volgens hul MySpace tuiste). Welgemoed bieg dat die nuwe album 'n meer uitgebreide gevoel sou hê as die voriges. Dit was destyds onbekend of die nuwe album enige krashede sou bevat, maar kommentaar deur Welgemoed op die groep se "One Cold Night" DVD bieg dat hul aanhangers enigiets kan verwag met die volgende album.
Luidens 'n boodskap wat deur Shaun op die groep se boodskapbord geplaas is, het Seether Howard Benson gehuur om die volgende album te vervaardig.
'n Kort opname van 'n oefensessie van die volgende enkellied wat vrygestel gaan word, "Like Suicide", is beskikbaar op hul MySpace blog.
Byvoegings
Seether het materiaal bygevoeg vir die fliek The Punisher, en van hul liedere word ook gevind op die klankbane vir die films Freddy vs. Jason en Daredevil. Die lied Out Of My Way (oorspronklik bedoel vir Kurt Angle en gebaseer op sy temalied) was die temalied vir World Wrestling Entertainment (WWE) Superster Zach Gowen. Broken is op 'n DVD vir die oorlede Eddie Guerrero geplaas, sowel as hul musiekvideo vir Gasoline. Hul lied Sold Me was die temalied vir WWE se Bad Blood betaal-per-skou wedstryd in Junie 2004, terwyl Remedy die temalied vir die 2005 WWE SummerSlam was. In 2005 stel Seether 'n video vir die lied Truth vry, wat ook rofstoei tussen 'n paar karakters uitbeeld. Hul lied Fine Again is ook op die Nintendo GameCube videospel, 1080° Avalanche en op Madden NFL 2003 te vinde.
Wat Phnom
Wat Phnom (Khmer: វត្តភ្នំ; "Bergpagoda") is ’n Boeddhistetempel (wat) in Phnom Penh, Kambodja. Dit is in 1372 gebou en rys 27 m bo die grond uit. Dit is die hoogste godsdiensstruktuur in die stad. Die pagoda het die naam Wat Preah Chedey Borapaut. Wat Phnom is in die middel van Phnom Penh geleë.
Geskiedenis
Volgens legende het ’n ryk weduwee Penh (algemeen Daun Penh, of "ouma Penh", genoem in Khmer) ’n groot boom in die rivier gesien. In die boom het sy vier bronsbeelde van die Boeddha gekry. Sy het ’n klein heiligdom op ’n kunsmatige heuwel opgerig wat deur die dorpenaars gebou is om die heilige beelde te beskerm. Eindelik het dit ’n heilige terrein geword waarheen mense gekom het om te bid.
In die Jaar van die Slang 1437 het koning Ponhea Yat gelas dat die grond verder verhoog word nadat hy die nuwe koninklike paleis in die nuwe stad laat bou het. Hy het dit toe "Krong Chaktomok Mongkol", of eenvoudig bekend as Phnom Penh, genoem. Die opvallende stoepa net wes van die heiligdom bevat die as van die koning en sy familie.
Wat Phnom is die middelpunt van die viering van die Kambodjaanse Nuwejaar en Pchum Ben.
Argitektuur
Die heiligdom self is in die 19de eeu verskeie kere herbou en weer in 1926. Die binnekant bevat ’n sentrale altaarkompleks met ’n groot bronsbeeld van ’n sittende Boeddha, omring deur ander beelde, blomme, kerse en voorwerpe van aanbidding. Die mure is bedek met skilderings, veral van stories oor die Boeddha se vroeëre reïnkarnasies voor sy verligting. Die nuwer muurskilderings is ’n kombinasie van tradisioneel en modern.
In die suidwestelike hoek van die tempel en stoepa is ’n klein heiligdom wat aan lady Penh opgedra is. Gelowiges bring hul gebede en kosofferandes na die vrou wat beskou word as die stigter van die tempel.
Mantel
'n Mantel is 'n kledingstuk soortgelyk aan 'n jas, maar sonder moue, wat die hele bolyf bedek en in die meeste style ten minste tot by die knieë strek. Meestal dien die mantel as 'n weervaste kledingstuk wat die draer teen wind, reën en sneeu beskut.
Die woord "mantel" stam af van die Oudhoogduits mantal, wat weer van die Latyn mantulum afgelei is, wat dop of kombers beteken.
Bulbinella nana
Bulbinella nana is 'n katstert wat hoort tot die aalwynfamilie Asphodelaceae. Die plant is endemies aan die Noord-Kaap en kom slegs in die noorde van Namakwaland, substreek Richtersveld voor. Daar is twee populasies by Steinkopf en Springbok.
Boerneef
Izak Wilhelmus van der Merwe (1897–1967), eerder bekend onder sy skrywersnaam Boerneef, was ’n Suid-Afrikaanse skrywer, digter, leksikograaf en akademikus. Hy word beskou as 'n fyn prosaïs en die beste onder die Afrikaanse skrywers wat "klein-realisme" of "fantasie-realisme" gelewer het. Hierdie skrywers het hulself buite die groter lewensproblematiek gestel, en hul blik gevestig op volkstipes, eenvoudige mense, kleindorpse lewe en die noue lewenskringe daarvan.
Lewe en werk
Op 6 Mei 1924 trou hy met Marie Roux, dogter van ds. Paul Roux wat ’n Boeregeneraal was in die Anglo-Boereoorlog en ’n krygsgevangene op Ceylon. Een kind, Carl Petrus, word uit die huwelik gebore
Moeilike jare
In 1929 kry hy tering, wat hom etlike maande van die werk af weghou. Vir ’n tyd is hy in die sanatorium van dr. D.P. Marais van Kloofnekweg en hy kry ook behandeling in die Vrystaat, maar hy herstel volkome. In 1933 verhuis die gesin na Tamboerskloof in Kaapstad, waar hulle in Byronstraat 2 ’n huis gebou het, wat hy Hantam noem. Marie sterf op 27 Augustus 1940 op 44-jarige ouderdom aan maagkanker. Hy trou weer kort daarna, op 31 Oktober 1941 met Annie de Kock. Slegs ses weke na die huwelik word ontdek dat Annie borskanker het en haar bors word voor Kersfees verwyder. Die kanker was egter reeds te ver versprei en op 9 Mei 1943 sterf sy, slegs vyf en dertig jaar oud. Kort voor sy aftrede trou hy in 1956 met Francina Alida (Fannie) Jordaan, weduwee van J.J. Jordaan, die eerste hoof van die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. Sy is die moeder van Willem Jordaan, wat as boekkunstenaar die tegniese en kreatiewe versorging van ’n groot aantal Afrikaanse boeke behartig het. Hulle het getrek na haar huis, Berg-en-See, in Moltenoweg 28 in Oranjezicht in Kaapstad.
Betrokkenheid by Kaapstad se literêre beweging
In die dertigerjare is hy een van die leidende figure in die Kaapse letterkundige kring, wat ook N.P. van Wyk Louw, W.E.G. Louw, Hettie Smit, F.J. le Roux en J. du P. Scholtz insluit. Hy is in 1936 ’n stigterslid van die Vereniging vir die Vrye Boek, wat onder meer Hettie Smit se Sy kom met die sekelmaan en Van Wyk Louw se Die halwe kring publiseer. In 1934 word die Kaapstadse Afrikaanse Toneelvereniging (K.A.T.) gestig, waarvan hy saam met H.A. Fagan en sy vrou Queenie, A.M. Viljoen, Anna Neethling-Pohl, M.I. Murray, Herman Rooseboom, N.P. van Wyk Louw en Jacques Malan die eerste bestuurslede is. Die doel van die K.A.T. is om die Afrikaanse toneel deur opvoerings, besprekings en vertalings te bevorder, ’n toneelbiblioteek en ’n teater met die nodige fasiliteite op te rig en die Afrikaanse Eisteddfod te ondersteun. Self tree hy op die verhoog op in die 1936 opvoering van Die heks. Wanneer die Nederlander Jan Greshoff hom in 1939 in Kaapstad vestig, word Boerneef goeie vriende met hom, asook met D.J. Opperman nadat hy in 1949 as dosent aan die Universiteit van Kaapstad aangestel word.
Liefde vir kuns
Hy reis nie baie in sy leeftyd nie en verkies om eerder sy geld op kunswerke te bestee. So koop hy skilderye aan van kunstenaars soos Cecil Higgs, Pranas Domšaitis, Irma Stern, Enslin du Plessis, François Krige, Erik Laubscher en Jean Welz, wat in vandag se waarde ’n fortuin van baie miljoene rand werd is. Hy skenk die kern van sy versameling in 1962, vyf jaar voor sy dood, aan die Hoërskool Jan van Riebeeck in Kaapstad. Hierdie skenking beloop altesaam 64 skilderye.
Hy is op Sondag, 2 Julie 1967 in sy huis in Kaapstad oorlede. Sy as is na Boplaas geneem, soos dit sy begeerte was.
Prosa
Boerneef se eerste skryftaak (onder sy regte naam) was om saam met professor D.B. Bosman (en later ook L.W. Hiemstra) ’n Tweetalige Woordeboek vir Engels en Afrikaans saam te stel, wat dan ook die standaardwerk op hierdie gebied word (eerste uitgawe in 1936 en daarna telkens hersien en aangevul).
Sy vriende moedig hom aan om die stories wat hy aan hulle vertel, neer te skryf. Vanaf 1935 verskyn hierdie stories dan ook in Die Huisgenoot en word dit later in boekvorm gepubliseer. Hoewel baie van die vertellings by anekdotes bly en nie veel spanning het nie, tref dit met die woordgevoeligheid, die pretensieloosheid, opregtheid en die menslikheid daarvan. Hierin spreek hy sy verlange na ’n kinderwêreld uit en gebruik hy woorde en uitdrukkings wat eie is aan sy grootwordjare en andersins verlore sou geraak het. Waar die werke van sy tydgenote die plaaslewe sterk romanties gekleur het, munt Boerneef se bydrae uit in die nugter uitbeelding van die wrede en harde aard van hierdie lewe, sowel as aan die heerlikheid daarvan. Vir sy tyd, waar die romantiese rigting in die prosa oorheers, is hierdie eenvoud en natuurlikheid van segging iets besonders. Gewilde temas uit sy werk sluit in die jaarlikse trek met die veetroppe uit die Koue Bokveld na Ceres se Karoo, die oes, die geestigheid, gebruike en gewoontes van die outydse wêreld van die boer en die talle bruin mense en feitlik simbolies geworde diere (voorbokke, osse en perde met hulle treffende name soos Mooiveld, Stokwil, Douland) uit hierdie kontrei, wat soms op die periferie beweeg en soms sentraal in die vertelling staan. Wat die bruin mense betref, is daar Jakob April, Jan Skotland, Pensie en bowenal Dirk Ligter.
Sy eerste bundel kortverhale of sketse is Boplaas, waarin hy stories vertel oor sy jeugherinneringe van sy kontrei en ook die legendariese Dirk Ligter aan ’n breër publiek bekendstel. Die lewe op ’n plaas in vergange jare word in sy voorspoed en teenspoed geteken, met die plaaswerkers en plaasdiere as belangrike karakters. P.G. du Plessis neem Dirk Ligter – die nimlike hy in die versamelbundel Halfeeu op, waarin hoogtepunte uit die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saamgebundel word. Dit is ’n humoristiese verhaal van die besoek wat die verteller en sy broer Frans by Dirk Ligter gaan aflê. Hulle spoor hom op by Tankwafontein en luister die hele dag na sy verhale oor sy wedervaringe.
Van my kontrei is soortgelyk van aard, met plaassketse wat die bundel oorheers. Hierdie herinneringe aan die lewe op die plaas word vertel in kleurryke taal, deurspek met die volksidioom. Die geaardheid van die plaaswerkers en die interaksie tussen die boer en sy werkers word in verskeie humoristiese insidente verhaal. Ook Dirk Ligter maak weer sy verskyning, hierdie keer op sy oudag in ’n Kaapse tehuis, waar hy verteer word deur verlange na sy kontrei.
In Stad en land bevat, soos die titel aandui, sketse uit die plaaslewe wat aansluit by sy vorige bundels, en sketse uit die stadslewe. Op die plaas word Dirk Ligter se prominente plek nou gevul deur Hans Saal, wat doepa gooi en deur al die plaaswerkers met ontsag behandel word. ’n Hoogtepunt uit Boerneef se sketse uit die stad is Stortreën, waarin hy hulde bring aan ’n Kleurlingseun wat ten spyte van die yskoue reën wat hom deurdrenk laat, met opregte vrolikheid sy stootkarretjie met vis stoot terwyl hy onophoudelik sing. Die skaapwagter se vrou ontgin die waansin op ontroerende wyse. Ook treffend is die skets oor ’n aantal teringlyers in ’n sanatorium, waar hulle verhoudings onderling en hulle geestestoestand met goeie insig geteken word. In ’n paar sketse verskuif die agtergrond na die Vrystaat in die tyd van die Anglo-Boereoorlog.
Sketsboek bevat weer verskeie sketse oor die Kaapse Kleurlinge, vol simpatie en humor. Elize Botha neem Dennepitte uit hierdie bundel op in Afrikaanse essayiste. In hierdie opstel word die temas van herinnering, verlange en verlatenheid wat gereeld in sy werk voorkom, goed gekombineer met die vereistes van die werklikheid en hoe die beste uit albei wêrelde behou kan word. Hierdie bundel bevat ook die kinderreeks oor Oupie, die koerantverkopertjie.
Teen die helling munt uit in die sober weergawe van die gebeure, waarin telkens die karakters, oomblik en stemming helder vasgevat en weergegee word. Dit geskied alles sonder boodskap of strekking en bly slegs suiwer weergawe waarop die leser self sy eie gevolgtrekkings moet maak, sodat elke skets tot nadenke stem. Die bundel bevat onder andere die aangrypende verhaal van Klara Mentoor, wat in yskoue weer uitgaan om haar byna blinde vader te gaan soek en in die koue omkom, terwyl haar vader veilig was by ’n vriend. Papadiamantopoulos is ’n ou Griekse kafee-eienaar wat gereeld skaak speel met die digter Dietlof. Dit is sy enigste intieme kontak met ander mense, want hy slyt sy lewe in eensaamheid en met baie geldelike probleme in ’n vreemde land waar sy gebrekkige taalkennis kommunikasie feitlik onmoontlik maak. Iewers in sy verlede was daar egter ’n vrou en ’n hartseer storie, verklap deur die skildery van ’n pragtige jong vrou wat in die verwaarloosde kafeetjie hang. Teen die helling, die titelstuk in hierdie bundel, het die Kleurling Andries Harlekyn as hoofkarakter. Hy bly in die stad maar hunker steeds terug na die plaas, ’n ver en onbereikbare wêreld. In sy taalgebruik, vertelwyse en wanaangepastheid in die stad vorm hy ’n band met die verteller. Dialoog beslaan die oorgrote meerderheid van die lengte van die verhaal, waardeur dit ook ’n sterk dramatiese karakter kry. Die titel is simbolies van die steilte van die laaste dae, voor die dood ons kry. Hoewel hierdie stuk hoofsaaklik beskrywend van aard is, slaag die skrywer daarin om met fyn vakmanskap die gegewe te verdig sodat meerduidige interpretasies van die teks moontlik word. Vir Teen die helling ontvang Boerneef in 1956 die W.A. Hofmeyr-prys.
Ook vir die jeug lewer hy ’n bydrae met sy boeke Pensie (oor ’n kleurlingseuntjie), Van my kinderdae (waarin veral Heldermuis en Joors Jorie ’n hoogtepunt is) en Vlettervlie en Koesnaatjie. Hierdie boeke bestaan hoofsaaklik uit sketse uit die lewe van bruin kinders uit sy geboortekontrei.
Boerneef se jonger broer C.P. van der Merwe maak ’n Keur uit sy prosa, wat kort na sy dood gepubliseer word. C.N. van der Merwe publiseer Tromboniusdagboekenkaart, ’n boek oor sy werk met vyf hoofstukke en ’n bibliografie. Die hoofstukke behandel sy persoonlike lewe, sy prosa, sy poësie, verklarende woordelys van sy buitengewone woorde en laastens verwysings, problematiese versreëls en strofes uit sy werk. Later word Boerneef se Versamelde prosa deur Merwe Scholtz in een band saamgebundel. Hierdie omvattende versameling bevat alles wat in boekvorm verskyn het, plus drie verhale wat verskyn het na die publikasie van Teen die helling, sy laaste prosabundel. Hulle is Kortverhaal (Standpunte Maart-April 1958), Die verskietende ster (’n Kersverhaal wat verskyn het in Die Burger van 25 Desember 1964) en Hy wat Jan Kellerman is, ken nou nog dele van Lukas, die tweede kapittel… (Die Burger van 25 Desember 1965). Twee verhale is gepubliseer in Die Huisgenoot maar nooit in ’n bundel opgeneem nie en omdat Boerneef dit self in ’n bundel sou kon opgeneem het as hy wou, is hierdie verhale uit die bundel weggelaat. Hierdie stukke is Die dans (Die Huisgenoot no. 8 van 1935) en Ontmoeting (Die Huisgenoot 12 Junie 1942). Wium van Zyl maak ’n keur uit sy prosa en poësie wat as Die berggans het ’n veer laat val gepubliseer word.
Van sy kortverhale word in versamelbundels opgeneem, soos Mooiveld in Kortpad en Tussen die engtes en Dirk Ligter – Die nimlike hy in Halfeeu, waarin P.G. du Plessis hoogtepunte uit die eerste vyftig jaar van Die Huisgenoot saambundel. Ander versamelbundels waar-in sy werk verskyn, sluit in Borde borde boordevol en Vuurslag, beide onder redaksie van Hennie Aucamp, Uit dorp en veld van Abraham H. Jonker, Kernbeeld van die Afrikaanse kortverhaal van F.V. Lategan; Moderne Afrikaanse verhaalkuns van F.E.J. Malherbe, Vertellers en Vertellers 2 van Merwe Scholtz, Op Afrikaanse werf van A. Schwerdtfeger en N.J. Snyman en Kort keur en Die Afrikaanse kortverhaalboek van Abraham H. de Vries. Van sy verhale verskyn ook in tydskrifte soos Standpunte en Die Huisgenoot.
Poësie
Hoewel Boerneef hom aanvanklik op die prosa toespits, slaan hy later oor na die poësie, eers met ’n paar gedigte in die verhalebundel Teen die helling en later met volwaardige digbundels. Sy volksverse bring vernuwing in die digkuns weens die aardsheid en moderniteit daarvan. Die musikaliteit en ritme is veral kenmerkend van sy gedigte. Deurlopende tegnieke is die gebruik van aanhalings uit die Nederlandse Bybelvertaling en psalmberyming, die afwesigheid van interpunksie en die herhaling van reëls, veral van die insetreël of sleutelwoorde, om die gedig se eenheid te versterk. Met sy landelike beelde, vernuftige woord- en klankspel, volkse segging en gewestelike taal skryf hy gedigte wat aan die een kant aansluit by Leipoldt en die Klipwerk-gedigte van N.P. van Wyk Louw en later ook die tipe verse wat onder andere by Everwyn Wessels, Peter Blum en Adam Small voorkom, maar tog heeltemal eiesoortig in Afrikaans is. Dis veral sy taal wat eiesoortig is aan die streek waaroor meeste van sy gedigte gaan. Hy bly weg van digterlike woorde en taalgebruik en wend hom tot die spreektaal in sy aardse vorm. Die tematiek bly, met geringe wysigings, deurgaans feitlik dieselfde deur al sy bundels, met die heimwee oor die plaaswêreld van sy jeug, die vrese en vreugdes van die onbevange en plat-op-die-aarde-mens, die spontane uiting van gevoelens, die bepeinsinge oor die verhoudings met die medemens en oor die digkuns en die krag van en spel met die woord wat deurentyd ’n rol speel. Sy groot liefde vir woorde blyk duidelik uit die oorspronklike titels vir sy bundels, maar ook met sy kreatiewe neologismes.
Krokos (streektaal vir Karookos) is die debuut van sy unieke primitiewe, embrionale verse vol klank en kleur, waar die aarde met sy gewoonheid maar ook sy kosbaarheid direk tot die leser spreek en die aardsgebonde, natuurlike mens aan die woord is. Die klankspel so kenmerkend van sy poësie word in talle verse uitgestal, onder meer Geel kapel en skurwejankoggel. By Pramberg blêr ’n moflam betreur die sterfte van die moflam, met ’n ironiese kontras tussen die naam wat juis voeding beteken. ’n Vers wat die kind ook aanspreek is Klein Karel Kraan van ou Karel Kraan. In hierdie bundel en ook in Ghaap en kambro is die temas van die gedigte hoofsaaklik die landskap, diere, mense en gebruiksvoorwerpe uit die verbygegane jeugwêreld, waarna die digter terug verlang. Dikwels word raaisels, doprympies en werksliedjies verwerk en sluit die gedigte aan by die ritme van die volksvers. Besonder indrukwekkend is die fonetiese spel met die klank van die woorde, waardeur ’n soort inkanterende effek bereik word wat op sigself ’n verdere betekenislaag aan die samestelling gee. Verstegnies vind dit uiting in die veelvuldige heffinge op die vers-einde, met ’n resonerende effek, soos byvoorbeeld in Dis die bielie met die biesie op die bruidswa. Die musikaliteit van gedigte maak dat vele daarvan getoonset word. Bantom hom so en flennie die snare word as Die voshaarnooi besonder gewild, terwyl Lappa lei vir Bella koud ook deur vele kunstenaars opgeneem word. Die berggans het ’n veer laat val is ’n besondere hoogtepunt, waarin die ongesofistikeerde spreker na aanleiding van die veer sy liefdesbelydenis teenoor die geliefde aflê en aan haar die, vir hom, kosbare veer aanstuur. Verskeie van die gedigte in die bundels is ook toeganklik vir kinders, soos byvoorbeeld Die bloedrooi kapokhaan van Vandaan en Bobbejaan loop in die straat.
Vanaf Mallemole begin Boerneef ook om die stadswêreld te betrek, waar die verlatenheid en eensaamheid te midde van die gewoel uitgebeeld word. Die bundel bevat dan ook hipermoderne verse soos Varkleerbaadjie en klinknaelbroek, waarin die heel nuutste neigings onder die jongmense in die stad skitterend saamgevat word. Sy poësie is paradoksaal in die sin dat dit die bestaan van die primitiewe mens en ding vertolk, maar terselfdertyd ’n geraffineerde stilering het wat van sofistikasie getuig. Sonder om te bely of ’n les te bevat, dokumenteer die gedigte ’n waarneming van ’n wêreldbeeld in ’n vaardige spel met eenvoudige woorde.
In Palissandryne is dit duidelik dat hy die jeugwêreld as herinnering en afgehandel beskou en op nostalgiese manier daaraan terugdink, terwyl die gedigte oor die ouderdom, eensaamheid en dood meer dominant en indrukwekkend word. Die woord “palissandryne” is ’n eieskepping, wat sy besondere tipe ligte lied aandui, so op die voorbeeld van Leipoldt se “slampamperliedjies” mee. Die woord is waarskynlik ’n samevoeging van “palin” (Grieks vir nogmaals, opnuut), “palimpses” (’n perkamentrol waarop die geskryf keer op keer uitgevee word sodat die rol weer gebruik kan word vir ’n nuwe boodskap) en (ironies genoeg) “aleksandryn” (plegstatig en streng formeel). Van al my land se Tafelberge beskryf die digter se kinderlike huil en lag by Boplaas se Tafelberg, terwyl hy by Tafelberg in Kaapstad soos ’n ou man dink en wag. So dig Boerneef dan om die nood van die lewe in woorde vas te vang en te besweer, al is dit net vir die oomblik. Hy bewys ook sy moderniteit deur gedigte soos Die teerstraat suig my voete vas, Die meisiekind vleg swaaiboud-swaaiboud, Ek is Billieboomskraap met die vlamrooi snor en ander, wat as die eerste beatnik-gedigte in Afrikaans bestempel kan word. Hiermee word die nuwe stedelike volksmens beskryf, wat in sterk kontras staan teenoor die tradisionele plattelandse volksmens. Waar die stadsmense aanvanklik in hulle luidrugtigheid geteken word, sien die digter later ook hulle eensaamheid en soeke na geborgenheid raak, sodat die grense tussen die mense opgehef word. Horie petryse ennie fisane is ’n voorbeeld van ’n spontane weergawe van natuurlike klank. In ’n Tortelduif op ’n betonperron is ’n treffende uitbeelding van die tortelduif wat uit sy plek op soek is na kos en ’n vaste verblyfplek, met ’n verdieping wat kom met die vergelyking met die duif wat Noag uitgestuur het om “’n holte vir die voet” te vind. Hierdie soeke na ’n geborgenheid word dan ook van toepassing gemaak op die mens.
Op die flottina sluit ten nouste aan by sy vorige bundel. “Flottina” verwys na ’n klein trekklaviertjie. Hier is daar weer moderne gedigte soos Met transistor innie hand, gemeng met nostalgiese gedigte soos Makie mooigoed eeneen staan. Boplaas se berg en Gister kry ’n spogkarwats persent speel effektief die verlede teen die hede en die platteland teen die stad af. Die Hertzogprys word in 1968 postuum aan hom toegeken vir al sy digbundels (Krokos, Ghaap en kambro, Mallemole, Palissandryne en Op die flottina).
En Tafelberg praat Krotaal is ’n bloemlesing uit al sy gepubliseerde werk wat saamgestel word deur Ernst Lindenberg.
Uit sy ongepubliseerde nagelate verse stel F.I.J. van Rensburg die bundel Sesde hoepel saam. In hierdie bundel skyn die teenstelling wat in al sy poësie teenwoordig is, baie helder deur. Daar is aan die een kant die oënskynlik ligte aanslag in eenvoudige rympies, maar aan die ander kant die fyn woordmanskap met suggestie van dieper betekenis wat dwing tot dieper en nader lees. Op fyn sintuiglike wyse word natuurverskynsels en die lewe en die dood ondersoek, met vernuftige oorgange en verbinding tussen geluk en troosteloosheid. Hoewel die bundel nie ’n nuwe blik op sy poësie gee nie, bevat dit gedigte van hoë gehalte wat sy erfenis waardig is.
In sy testament spreek Boerneef die wens uit dat sy individuele digbundels nooit herdruk moet word nie, wat lei tot die verskyning van Versamelde poësie (met ’n verantwoording deur L.W. Hiemstra) in 1977 om in die vraag na sy gedigte te voorsien. Van sy gedigte verskyn in tydskrifte soos Standpunte en word meermale in versamelbundels opgeneem, onder andere in Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte, Groot verseboek, Afrikaanse verse, Digters en digkuns, Faune, Die dye trek die dye aan, Miskien sal ek die wingerd prys, Liggaamlose taal, Kraaines, Nuwe Kleuterverseboek, Woordpaljas, Die goue vreugde, Voorspraak en Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte.
Eerbewyse
Weens die musikaliteit van sy gedigte word dit meermale getoonset, onder andere deur Pieter de Villiers, wat reeds in 1961 sy eerste siklus verwerk onder die titel Sewe Boerneefliedjies. Ander liedjies volg en De Villiers laat in 2004 die bundel Boerneef sing van sy Boerneef-liedjies publiseer. Dit word ook deur kunstenaars soos Mimi Coertse en Louis van Rensburg gesing terwyl Helena Conradie en Annalise Wiid die CD Makie mooigoed staan uitgee, waarin Helena van sy gedigte voorlees en Annalise toonsettings sing. Louis van Rensburg se weergawe van Voshaarnooi word in die bekende televisiereeks Ballade vir ’n enkeling gebruik. Gert van Tonder, Kristie Herbst en Yvonne Schoeman stel ’n Boerneef-produksie saam onder die titel Raad vir Maandagmôre: Boerneef op sy beste, wat in 2000 by Aardklop en in 2001 in Londen by die UKkasie Kunstefees opgevoer word. Hierin sing Gert toonsettings van Boerneef se gedigte, terwyl Kristie en Yvonne gedramatiseerde verse en sketse opvoer. Boerneef se werk word ook getoonset deur Ansie Loots, ma van die aktrise Tinarie van Wyk-Loots, en word onder regie van Albert Maritz deur Jannie du Toit en ander kunstenaars in 2013 op verskeie Bolandse dorpe opgevoer, met ’n spesiale opvoering op Boplaas. Verskeie strate in Suid-Afrikaanse dorpe en stede, insluitende Johannesburg, Midrand en Bloemfontein, word na hom vernoem.
Anastas Mikojan
Anastas Ivanovich Mikojan (Armeens: Անաստաս Հովհաննեսի Միկոյան; Russies: Анаста́с Ива́нович Микоя́н; Engels: /miːkoʊˈjɑːn/; 25 November 1895 - 21 Oktober 1978) was 'n Sowjet-rewolusionêr, oud-Bolsjewist en staatsman tydens die mandate van Lenin, Stalin, Chroesjtsjof en Brezjnef. Hy was die enigste Sowjet-politikus wat daarin geslaag het om op die hoogste vlakke van mag binne die Kommunistiese Party van die Sowjetunie te bly, aangesien daardie mag tussen die Sentrale Komitee en die Politburo, vanaf die laaste dae van Lenin se bewind, in die hele tyd van Stalin geswik het. en Chroesjtsjof, tot sy rustige aftrede na die eerste maande van Brezjnef se bewind.
Mikojan het 'n vroeë bekeerling tot die Bolsjewistiese saak geword. Hy was 'n sterk ondersteuner van Stalin in die onmiddellike na-Lenin-jare. Tydens Stalin se bewind het Mikojan verskeie hoë regeringsposte beklee, waaronder die van Minister van Buitelandse Handel. Aan die einde van die bewind van Stalin begin Mikoyan guns by hom verloor, en in 1949 verloor Mikojan sy jarelange pos as minister van buitelandse handel. In Oktober 1952 het Stalin op die 19de Partykongres selfs Mikoyan kwaai aangeval. Toe Stalin in 1953 sterf, neem Mikojan weer 'n leidende rol in beleidmaking. Hy steun Chroesjtsjof en sy de-stalinisasiebeleid en word eerste adjunk-premier onder Chroesjtsjof. Mikojan se posisie onder Chroesjtsjof het hom die tweede magtigste figuur in die Sowjetunie destyds gemaak.
Mikojan het verskeie sleutelreise na die kommunistiese Kuba en na die Verenigde State onderneem, en 'n belangrike statuur op die internasionale diplomatieke toneel verwerf, veral met sy vaardigheid om sagte mag uit te oefen om die Sowjetbelange te bevorder. In 1964 word Chroesjtsjof gedwing om uit te tree in 'n staatsgreep wat Brezhnev aan bewind gebring het. Mikojan was voorsitter van die Presidium van die Hoogste Sowjet, die nominale staatshoof, vanaf 1964 tot sy gedwonge aftrede in 1965.
Cluny
Cluny is 'n stad in die Franse département Saône-et-Loire, 30 kilometer suid-oos van Mâcon, met sowat 4 600 inwoners (2009). Cluny staan veral bekend vir sy middeleeuse abdy, wat in 910 deur Willem I van Akwitanië gestig is. Die klooster is tydens die Franse Rewolusie verwoes.
Sowat tien kilometer noord van Cluny lê die dorp Taizé met sy bekende ekumeniese gemeenskap.
Besienswaardighede
Naas sy abdy en die kloostermuseum beskik Cluny oor 'n aantal nasionale en historiese instellings en monumente. Haras National de Bourgogne is 'n bekende Franse stoetery.
Die middeleeuse argitektuur van Cluny is grotendeels bewaar, terwyl die Clunisois, die omgewing van die stad, oor talle kastele, grotte, kerke in die Romaanse boustyl, museums en wynroetes beskik.
Kloosterlewe
Die abdy van Cluny staan onder die beheer van die pous; sy stigting is 'n reaksie op die groot invloed wat plaaslike owerhede soos biskoppe en wêreldlike heersers op die kerk en kloosters van daardie tyd uitoefen. Cluny se gemeenskap van monnike is deur die ab Berno (910-927) volgens die Benediktynse reëls georganiseer. In plaas van fisiese arbeid beklemtoon die kloosterlewe in Cluny die liturgiese aanbidding en meditasie. Die instelling het 'n sterk aristokratiese grondslag, en sy besondere karakter is die voorbeeld wat deur baie ander kloosters opgevolg word.
Die leerstelling dat die monnike deur hulle gebede nie net hul eie verlossing kan bereik nie, maar ook die van die leke, verseker dat die klooster wyd geag word as een van die mees gesaghebbende kerklike instellings van sy tyd en talle skenkings ontvang. Die groot inkomste word onder meer gebruik omdie reusagtige abdykerk van Cluny op te rig, wat as die voorbeeld van die Romaanse boustyl in Europa dien.
Eers in die 12de eeu verswak die abdy se posisie, en dit word steeds meer afhanklik van die feodale wêreldlike owerhede van die omgewing. Die Franse koning tree as die beskermheer van die klooster op, wat steeds as een van die belangrikste kerklike instellings geag word. 'n Groot paleis in die gotiese boustyl in Parys dien as setel van die ab tydens sy besoeke aan die hoofstad.
In die 11de eeu is daar sowat duisend kloosters volgens die reëls van Cluny in Wes- en Suid-Europa en die Heilige Land. Die orde van Cluny speel onder meer 'n belangrike rol by die Christelike reconquista in Spanje.
Melkvis
Die Melkvis (Chanos chanos) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf die Rooisee tot by Swartvlei. In Engels staan die vis bekend as die Milkfish.
Voorkoms
Die kop en lyf is silwerig groen aan die bokant en wit aan die onderkant en die stertvin is gevurk. Die vis word 1.8 m lank.
Habitat
Die vis verkies sagte bodems om in te leef en is volop in strandmere in KwaZulu-Natal. Die vis skiet kuit gedurende die nag in die somer.