cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Henriette Grové
Kortverhale en vertellings
Henriette Grové se kortverhale en sketse word in verskeie versamelbundels opgeneem, onder meer in Sewe sondes, nee meer en Vuurslag, beide onder redaksie van Hennie Aucamp, Moderne Afrikaanse verhaalkuns van F.E.J. Malherbe, Kort keur van Abraham H. de Vries, Stad en stedelig, ’n versamelbundel met sketse en vertellings oor wêreldstede, en Vertellers 1 en 2 van Merwe Scholtz. Sy publiseer haar kortverhale ook in tydskrifte soos Standpunte en Tydskrif vir Letterkunde. Sy skryf ook essayistiese werk, wat in verskillende radioreekse uitgesaai word. Hierdie werk word egter nie apart gepubliseer nie en sluit die reeks Briewe aan Mariet in. Elise Botha neem die stuk ’n Brief aan Mariet op in haar versamelbundel Afrikaanse essayiste. Hierdie brief word geskryf deur Fransien, ’n denkbeeldige skrywer, wat verhoed dat die persoonlikheid van die skrywer in die stuk ontbloot word. Eerder het ons hier te doen met ’n baie fyn oorgang vanaf beskrywing na besinning en word die brief afgesluit met ’n houding of waarheid wat deur die brief vorm aangeneem het.
Romans en novelles
Die kêrel van die Pêrel bevat die novelle met die gelyknamige titel en twee kortverhale, Affaire de coeur en Douw en Fransiena. Die novelle Die kêrel van die Pêrel (met alternatiewe titel Anatomie van ’n leuenaar) draai rondom die spanning wat daar heers tussen die waarheid en die leuen, veral waar ’n mens moet leer om die verskriklikheid van die waarheid en werklikheid te kan hanteer en verteerbaar te maak. Die kêrel van die titel is G.T. Jordaan, gladdebek kunsmisagent, met die twee maal geskorste medikus Stefaans Brink en die owerspelige ma van ’n sterwende kind, Elwiena Basson, as die ander hoofkarakters. Elwiena het in haar jeug met G.T. ’n verhouding gehad, wat sy versukkelde vrou en sy kind se agterlikheid met leuens bedek het. In later jare behandel Stefaans Elwiena se sterwende kind en het sy ook met hom ’n verhouding. Die kontras tussen die verhoudings word uitgebeeld en die illusies en werklikhede in albei. Die karakters se lotgevalle is egter slegs agtergrond vir die indringende soeke na die aard van waarheid. Dit is duidelik dat die werklikheid nie ontken kan word nie en in die oë gekyk moet word. Die paradoks is egter dat G.T. se leuens eindelik die belangrikste “waarheid” blyk te wees, omdat hierdie droomwêreld ’n beskutting bied teen die wrede werklikheid en nodig is om die lewe leefbaar te maak. Interessant is die verteltegniek wat gereeld gebruik word in hierdie novelle, waar die afloop van ’n gebeurtenis eers gegee word en daarna die gebeure wat aanleiding gegee het daartoe, soms uit verskillende gesigspunte. Hierdeur verskuif die klem vanaf die gebeure na die betekenis van die gebeure. Die Hertzogprys vir prosa word in 1984 toegeken aan Die kêrel van die Pêrel en sy verower met hierdie bundel ook die C.N.A.-prys in 1983 en die W.A. Hofmeyr-prys in 1984. Hierdie boek is ook op die kortlys vir die toekenning van die Louis Luyt-prys in 1984.
In die kamer was ’n kas is ’n roman waarin drie onverwante verhale saamgevleg word in ’n geheel rondom die tema van menselyding, sodat die vraag oor die sin van hierdie lyding en hoe om dit te hanteer sentraal staan in die roman. Die karakters leef in drie verskillende tye op verskillende plekke, maar ondervind almal die impak van owerspel of bloedskande, aborsie en gewelddadige dood. Deur verskuiwing van perspektiewe verkry die skrywer hier ’n besondere effek en belig só die misdade van die vaders en die effek daarvan uit ’n ongewone hoek. Petrus van Deventer vertrek in die jare voor die Groot Trek na die binneland van Suid-Afrika, waar die gesin en veral die moeder groot ontberings moet deurmaak. Petrus ontwikkel ’n obsessie daarmee om gevestig te wees met ’n plek van sy eie, sodat hy trou met ’n vrou wat ’n plaas besit, al het hy haar glad nie lief nie. Die arme vrou weet vir die res van haar lewe dat haar man haar nie liefhet nie. Die tweede verhaal speel af rondom die eeuwending na die twintigste eeu. Die middeljarige Marta Koorts raak betrokke in ’n buite-egtelike verhouding en deur onbesonne keuses dompel sy haar gesin in ongeluk. Die derde verhaal speel af in die laaste helfte van die twintigste eeu, met Charlotte le Roux as hoofkarakter. Hier is twee vroue slagoffers van die pyn van huweliksontrou, waarteen materiële welvaart hulle nie kan beskerm nie. Die verskil in die tydsperiode waarin die gebeure afspeel maak dit duidelik dat ontwikkeling en vooruitgang op tegnologiese en materiële gebied en die magdom nuwe geleenthede wat dit bring, geen beskerming teen menslike lyding is nie, wat universeel bestaan in alle tye. Die C.N.A.-prys word ’n derde keer in 1990 aan haar toegeken, hierdie keer vir In die kamer was ’n kas.
Dramas
Ook op die gebied van die drama lewer Henriette Grové belangrike werk. Tussen 1943 en 1945 skryf sy haar eerste toneelstuk, Na honderd jaar, wat opgevoer word en ook opgeneem word in die Woord en Daad-reeks van die A.P.B.-Komitee vir Skoolboeke. Hierin word lede van die Voortrekkerbeweging uitgebeeld wat in 1944 besoek aflê op die grensplaas van Oom Koos en Tant Liesbet. Haar eerste radiodrama, Soos gras is sy dae, word in 1949 met ’n tweede prys in ’n landwye hoorspelkompetisie bekroon en uitgesaai. Sy skryf verskeie ander ongepubliseerde radiostukke, soos Demus en die goggas, Die masker en die reeks Briewe aan Mariet. Haar ongepubliseerde drama Die bokamer word in 1960 deur Volksteater in die Aula in Pretoria opgevoer. Die bedlêende grootmoeder Susara van Biljon oefen vanuit haar bokamer groot invloed uit op haar mense, sonder dat sy self ooit in die voorkamer verskyn. Hierdie invloed skep die neerdrukkende toonaard van die stuk, waarin haar mense onder gedurige spanning verkeer en die familie dan ook deur waansin geteister word. Die eenbedryf oor die Afrikaanswording van die Universiteit van Pretoria, Vyftig-vyftig of One horse one rabbit, word opgeneem in die geleentheidsbundel Vyftig 1932–1982: Afrikaanswording.
Die goeie jaar is aanvanklik vir die radio geskryf, maar is ook geskik vir opvoering as verhoogstuk. Hierdie drama ondersoek die tema van hoe die verlede ’n mag oor die hede verkry en die kwessie van erfsonde. Die handeling speel af op ’n grensplaas tussen die Vrystaat en Basoetoland in 1887. Tobias Davel verlei vir Gert Buitendacht tot ’n misdaad (’n onwettige handelstransaksie met die Basoeto’s) wat tot Gert se dood lei, terwyl Tobias skotvry daarvan afkom. Hierna word die Buitendachts deur die gemeenskap gebrandmerk, terwyl die Davels gesiene mense is. Die drama werk dan met die teenstelling tussen persepsie van die gemeenskap en die realiteit. Tobias se skuldgevoel lei tot asma-aanvalle en laat hom vyftien jaar later byna ’n invalide. Hy sou graag sy skuld wou erken, maar sy vrou Debora kom uit ’n berugte huis met reputasie vir misdadigheid (onwettige dranksmokkelary) en sy sal alles doen om te verhoed dat daardie reputasie weer oor haar en haar familie se koppe hang. Deur haar huwelik is sy in die geleentheid gestel om die verwaarloosde erfplaas opnuut op te bou en die verband is ná vyftien jaar se harde werk afbetaal. Die effektiewe teenstelling van lig en donker in die drama word simbolies en letterlik ontgin, met die seun Hannes wat byvoorbeeld ’n obsessionele vrees het vir die donker en al hoe meer van sy verstand af raak. Die dogter Martina probeer om weg te breek van die benouende strukture van die familie deur ’n verhouding aan te knoop met Thys Buitendacht, wie se familie ’n veel meer ontspanne lewenstyl het. Hierdie verhouding oorskry egter die benouende perke wat op die familie rus, want Debora het inderdaad ’n klipmuur tussen die Davels en die Buitendachts laat oprig. Eindelik is die Buitendachts egter veel beter daaraan toe as die Davels. Aan die einde van die stuk sterf Tobias wanneer Hannes hom uit vrees vir die duisternis verwurg. So word Tobias slagoffer maar ook soenoffer en deur sy dood word die verlede dan afgelê. Die goeie jaar word ingelei wanneer dit bekend raak dat Martina Thys se kind verwag en Debora ook die klipmuur tussen die families laat afbreek.
Die glasdeur, eweneens as radiodrama geskryf, laat drie oujongnooiens in omstreeks die veertigerjare van die twintigste eeu op ’n afgeleë plaas in die Kaap naby die Vrystaatse grens weer die onvervulde drome van hulle jeug herleef. Dit is veral die spanning tussen droom en werklikheid wat in hierdie radiodrama goed uitgewerk word. Tydens die Anglo-Boereoorlog soek ’n gewonde seun (Gustav Lindeman) skuiling by hulle en hulle verpleeg hom in die buitekamer. Sy besoek verander hulle lewens. Elkeen koester persoonlike drome oor hom as ’n sielsmaat en projekteer hulle verlangens en gevoelens op hom. Hulle interpreteer hom dan na aanleiding van hulle eie begeertes, soos gesuggereer deur die verskillende kleure van die glasdeur waardeur hulle verkies om die buitewêreld waar te neem. Suster Dorothea gee voorkeur aan die gedempte blou skemerlig en glo dat Gustav kunssinnig is met ’n primêre belangstelling in die fyner dinge van die lewe; haar suster Drieka neem die lewe deur die geel ruite waar en glo dat hy ’n man van dade en uithaler perderuiter is wat gemaak is vir aksie en die buitelewe en hulle niggie Willemien, met haar voorkeur vir die rooi glas, glo dat hy op soek is na ’n vrou wie se hande regstaan vir kinders grootmaak, die huis aan die kant hou en koskook. Gustav beswyk egter na sowat ’n week aan sy wonde. Hulle begrawe hom op die plaas en saam met hom begrawe hulle ook hulle drome. Veertig jaar later kry hulle kennis van die voorgenome langdurige besoek vir gesondheidsredes van ’n jong familielid, Christiaan. Sy besoek laat die oujongnooiens se drome en hulle jaloerse interaksie herleef. Christiaan lyk vir elkeen baie na Gustav en hulle projekteer nou hulle persepsies en gevoelens op hom. Christiaan kan die emosionele manipulasie later nie meer hanteer nie en slaan eindelik die glasdeur van die kamer stukkend. Deur die lig wat inkom kan die vroue hulleself en die situasie duidelik sien en met die glas breek hulle drome ook in skerwe.
In die bundel radiodramas Halte 49 en twee monoloë gaan die titelstuk oor die drome van fabriekswerkers wat sukkel om kop bo water te hou en die teenstelling van hierdie drome met die werklikheid. Die handeling speel geheel en al binne ’n bus af. Waar meeste passasiers na oppervlakkige genot uitsien (’n dansparty, uiteet of geld om lewensbenodigdhede te kan koop) is daar twee karakters met dieper verlangens. Hulle word slegs aangedui as Hy en Sy, om hulle gebrek aan identiteit in die gemeenskap te suggereer. Sy het met haar karige broodgeld tamatiepruime gekoop omdat hulle so ’n mooi glans het en hy dink terug aan sy ouma se spens, waar eetgoed volop was. Vir ’n kort rukkie verbeel hulle dat hulle die sleurlewe gesamentlik kan ontvlug, maar dan moet sy by Halte 49 afklim en die droom is verby, verder gesimboliseer deurdat die tamatiepruime stukkend val op die grond. Die monoloog Vrou en spieël behandel ’n snobistiese vrou (Bernice) se selfsugtige en oppervlakkige leefstyl. Sy voel dat haar man besig is om van haar te vervreem en wil hom deur die gebruik van skoonheidsmiddele probeer behou, terwyl dit duidelik is dat dit haar gebrek aan belangstelling in hom en sy werk met kinders is wat die verwydering veroorsaak. In die monoloog Die ou vrou en die dood besin ’n ou vrou aan die einde van haar lewe oor wat belangrik was. Vroeg in haar lewe moes sy twee kinders aan die dood afstaan, maar het later kinders wat wel groot word. Die middeljarige kinders wat haar nou besoek, het sy as’t ware as kinders verloor. Die enigste kinders wat hare gebly het, is die twee wat vroeg dood is, want hulle leef in haar herinneringe. Wanneer sy ware insig ontwikkel, kan sy na al die jare die dood aanvaar.
Die onwillige weduwee (met die subtitel Of Sybrandus Saliger) is ’n ligte maar knap geskrewe komedie. Die hoofkarakter is die weduwee Margaretha van der Bank wie se oorlede man Sybrandus se testament bepaal dat indien sy hertrou of sterwe, die hele boedel na die Staat gaan. Hoewel sy steeds mooi en aantreklik is, wil niemand haar as vrou neem sonder haar geld nie. Sy en haar familie se doen en late word dus bepaal deur die testament. Sy word slegs van hierdie vloek verlos wanneer sy die bebrilde professor Prosema ontmoet wat haar om haarself bemin. Hy neem haar uit vrye keuse as vrou en sonder enige belangstelling in haar geld en raak daarmee ook van sy eie eindelose abstraksies ontslae. Die komedie blink uit in sy knap dialoog en kwinkslae, maar bevat steeds meer diepte as die normale komedie. Hierdie stuk is ’n satire op valse waardes in die samelewing en menslike gebreke oor die algemeen, soos oordadige preutsheid, grootdoenerigheid, vernaamheid, bemoeisiekheid en veral geldsug en skynheiligheid. Die boodskap is dat elke persoon die reg het om sy eie lewe te ontplooi en geluk te vind deur sonder onderdrukking en inmenging self verantwoordelike besluite te neem. Veral merkbaar is die hantering van die verlede, die hede en die toekoms en die verskillende karakters se ervaring en belewenis daarvan. Sommige is so behep met die verlede en/of die toekoms dat die hede feitlik nie vir hulle bestaan nie. Henriette Grové verwerf die ATKV-prys vir Die onwillige weduwee in 1964 en die Eugène Marais-prys vir haar dramas Die goeie jaar, Die glasdeur, Halte 49 en twee monoloë en Die onwillige weduwee in 1966.
Twee belangrike geleentheidstukke verskyn uit haar pen, naamlik Toe hulle die Vierkleur op Rooigrond gehys het en Ontmoeting by Dwaaldrif. In die Taalfeesjaar van 1975 skryf sy Toe hulle die Vierkleur op Rooigrond gehys het, waarin sy ’n insident in die lewe van die leier van die Genootskap van Regte Afrikaners, ds. S.J. du Toit, uitbeeld. Die drama begin in 1904 terwyl die trein met die stoflike oorskot van president Paul Kruger onderweg na Pretoria by die Paarlse stasie aandoen, waar S.J. du Toit een van die toeskouers is. Momente uit S.J. du Toit se verlede word dan by wyse van terugflitse en gedramatiseerde vertellings herbeleef. Die bindende motief ten grondslag van die uiteenlopende tonele is Du Toit se soeke na die waarheid met betrekking tot sy verhouding teenoor Kruger, sy geloof in die woord as draer van die waarheid en sy oortuigings in verband met ’n verenigde Suid-Afrika. Tydens sy Transvaalse jare as hoof van onderwys in die Republiek is hy verantwoordelik vir die onderhandelings met die wegbreekstaat Stellaland en hys hy in 1884 die Transvaalse vlag oor die land Gosen om so in verset teen Engeland hierdie gebied by Transvaal in te lyf. Dit bring hom in konflik met president Paul Kruger en die konflik is dan tussen die voortvarende idealis met sy visie vir ’n verenigde Suid-Afrika teenoor die staatsman wat ’n meer beperkte maar meer realistiese visie het. Die drama word ’n soeke na die motiewe en persoonlikhede van Du Toit en Kruger en belig die taalstryd sowel as die politieke stryd van die Afrikaner. Die Afrikaanse Taal- en Kultuurbond se Afrikaanse Taalmonumentkomitee ken in 1975 die eerste plek in hulle drama prysvraag toe aan Toe hulle die Vierkleur op Rooigrond gehys het en hierdie drama kry ook die Perskorprys vir 1977.
Vir die Leipoldt-jaar in 1980 skryf sy as opdragstuk vir die SAUK die radiodrama Ontmoeting by Dwaaldrif, waarin ’n verbeelde ontmoeting tussen Leipoldt en Pieter Erbeveld op 22 April 1922 die platform is vir ’n besinning oor die verhouding tussen skrywer en karakter, fiksie en werklikheid en waarheid. Leipoldt ry as skooldokter per motor en word deur Erbeveld voorgekeer, wat hom waarsku teen die onbegaanbare drif (Dwaaldrif), waar Leipoldt dan ook vasval en die gesprek plaasvind. Erbeveld is tweehonderd jaar tevore op 22 April 1722 in Batavia op gruwelike wyse tereggestel weens hoogverraad en Leipoldt was ten tyde van sy dood besig met ’n onvoltooide drama oor hierdie geskiedkundige gebeurtenis. In Leipoldt se verbeelding neem die drama vorm aan met verskillende dramatiese botsings as moontlikhede, elkeen ’n verdigsel of verdraaiing van die waarheid om die dramatiese te pas. Die interaksie is tussen Erbeveld en sy idee van hoe ’n drama oor hom gestalte moet kry, gestel teenoor Leipoldt se konsepte van die drama. Erbeveld versoek dat Leipoldt sy skanddood moet regstel en sy naam aan die vergetelheid moet ontruk, wat lei  tot ’n boeiende debat oor die begrip vryheid en veral die verskil tussen die historiese feitelikheid van die geskiedkundige en die waarheid wat die digter deur sy vers ontdek. Leipoldt beweer dat om die waarheid te bereik, ’n skrywer altyd moet bypraat en byskryf om geglo te word en so as’t ware sy eie waarheid moet skep. Hierdie radiodrama beweeg dus op verskillende vlakke, waar Erbeveld se geskiedenis nagespeur word en besin word oor sy skuld al dan nie, Leipoldt as figuur en sy persoonlike geskiedenis onder die loep kom, asook die kuns van drama skryf, wat ’n soort literatuurwetenskaplike studie is. Eindelik kom Leipoldt tot die besef dat ’n drama oor Erbeveld oor haat sal moet gaan, in teenstelling met die begrip liefde, wat vrugbaarder gronde vir ’n drama is. Om hierdie rede besluit hy om eerder ’n drama oor goewerneur Gysbrecht van Noot (Die laaste aand) te skryf. Erbeveld word in die drama dan die tragiese figuur wat hierna vir altyd vergeet word. Die Hertzogprys word in 1981 toegeken vir Ontmoeting by Dwaaldrif met inagneming van Grové se ander dramas Die onwillige weduwee en Toe hulle die Vierkleur op Rooigrond gehys het. Die Akademie bekroon haar ook in 1981 met die SAUK-prys vir haar radiodramas Die glasdeur, Die goeie jaar, Halte 49 en Ontmoeting by Dwaaldrif en laasgenoemde drama word in 1981 bekroon met ’n radioprys van die Suid-Afrikaanse Teksskrywersassosiasie. Haar kortverhaal Liesbet slaap uit word ook vir die televisie verwerk en as televisiedrama gebeeldsaai.
Eerbewyse
In 1983 ontvang Henriette Grové ’n eredoktorsgraad van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys en in 1985 word die Italiaanse Adelaide Ristori-prys aan haar toegeken, ’n prys wat jaarliks toegeken word aan vroue wêreldwyd vir uitsonderlike prestasie op die terreine van kuns en wetenskap. In 1988 is haar lewe en werk die onderwerp van die Suid-Afrikaanse Polisie se kultuurvereniging, Akpol, se vasvrawedstryd vir hoërskole.
Publikasies
Werke uit haar pen sluit in:
Pegaia
Die Pegaias (Grieks: Πηγαῖαι) was in die Griekse mitologie ’n soort naiade wat in fonteine gewoon het. Een groep se tuiste was die fontein Pegai en hulle was verantwoordelik vir die ontvoering van Hylas.
Ryksdaalder
Die ryksdaalder (of rijksdaalder) was 'n Nederlandse muntstuk wat tydens die era van die Nederlandse handelsryk in groot dele van die wêreld gebruik is. Die Engelse woord dollar is hiervan afgelei. Die rijksdaalder het deur vervorming in die volksmond (volksetimologie) in Suid-Afrika die riksdaalder geword. Riksdaalder is steeds die aanvaarde vorm in Afrikaans.
Hans Henrik Clemensen
Hans Henrik Clemensen (gebore 4 Oktober 1948) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Idiots (1998), Flame & Citron (2008), en Love and Rage (2009), en in die televisiereeks The Eagle (2004).
Gunnar Tolnæs
Gunnar Tolnæs (7 Desember 1879 – 9 November 1940) was 'n Noorse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Die Lieblingsfrau des Maharadscha (1916), Pjerrot (1917), A Trip to Mars (1918), en Lille Dorrit (1924).
Mabel Terry-Lewis
Mabel Terry-Lewis (28 Oktober 1872 – 28 November 1957) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Scarlet Pimpernel (1934) en Jamaica Inn (1939).
Kool
Die kool is 'n eetbare plant uit die kruisblomfamilie. Dit word as 'n verskeidenheid uiteenlopende plantrasse gekweek, waarvan sommige goed ontwikkel het. Kool is ook baie gewild as wintergroente, en as gevolg van 'n vinnige groeityd was dit voorheen in arm gebiede 'n gewilde voedselbron.
Eienskappe
Die meeste koolsoorte het in gemeen dat hulle blomhoofde, voordat hul oopskiet om saad vry te stel, eers 'n kompakte samestelling van lepelvormige blare vorm. Dié deel van die kool word deur die mens geoes en gekook. Suurkool is veral baie ryk aan vitamien C. Uiteraard het sagter soorte kool soos broccoli, brusselspruit en blomkool 'n veel korter bereidingstyd nodig ('n paar minute), as die harder koolsoorte bv. wit- en rooikool.
Brandon Routh
Brandon Routh is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Superman Returns (2006) en Scott Pilgrim vs. the World (2010), en in die televisiereekse Chuck (2007) en Legends of Tomorrow (2016).
Krinaia
Die Krinaias (Grieks: Κρηναῖαι) was in die Griekse mitologie nimfe wat met fonteine verbind is.
Maddie Hasson
Maddie Hasson (gebore 4 Januarie 1995) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent God Bless America (2011) en in die televisiereekse The Finder (2012), Twisted (2013), en Impulse (2018).
Blousuur
Blousuur of waterstofsianied is 'n chemiese verbinding met formule. Sy soute heet sianiede en die suur behoort tot die pseudohalogeenfamilie en kan gesien word as die suur van sianogeen.
Gebruik
Blousuur is baie giftig en word gebruik as insek- en knaagdierdoder. Dit word ook gebruik om sintetiese vesels en kleurstowwe te vervaardig.
Gevare
In aanwesigheid van amines, hidroksiede asetaldehide of metaalsianiede of bo 184 °C kan die stof eksplosief polimeriseer.
Inaseming kan by 'n konsentrasie van 270 dpm dodelik wees.
Patrick Bricard
Biografie
Bricard het in verskeie flieks en televisieprogramme verskyn. In 1964 het hy 'n kleiner rol gespeel in die film The Umbrellas of Cherbourg. In 1968 speel Bricard die rol van Marcel in die TV-film L'Homme du Picardie. Voordat hy sy uitbreek bereik het, het Bricard nog 'n klein rol in die rolprent Le Distrait gehad. Hy het bekendheid verwerf in die televisiereeks L'Île aux enfants (1974-1982). Ander bekende televisie optredes sluit in Le Village dans les nuages (1982-1986) en La Dernière Séance.
Na 1986 het Bricard hom hoofsaaklik aan die teater gewy. Hy het toneelstukke soos Poil de Carotte, The Little Prince, Letters from My Windmill, Scapin the Schemer, The Miser, en Le Medecin Malgré Lui.
Bricard is op 26 Januarie 2019 oorlede.
Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome
Hier volg ’n sorteerbare lys van inheemse bome van Suider-Afrika met hulle FSA-nommers:
Geluksburg
Geluksburg is 'n gehuggie in die uThukela-distriksmunisipaliteit in die weste van KwaZulu-Natal, in Suid-Afrika.
Dit is naby aan die Vrystaatgrens geleë tussen die Oliviershoek- en Van Reenensbergpasse.
Hazel Terry
Hazel Terry (23 Januarie 1918 – 12 Oktober 1974) was 'n Engelse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente The Prisoner of Corbal (1936), Torpedoed (1937), Sweet Devil (1938), en The Servant (1963).
Elizabeth Weber
Elizabeth Weber (gebore Olivier, 18 Junie 1923 in Germiston) was ’n Afrikaanse skrywer. Haar getroude van was Marais. Haar skryfwerk het gedy tydens 'n kort, intensiewe tydperk tussen die jare 1949 en 1952, waarna sy, buiten vir vertalings van kinderletterkunde uit Engels in Afrikaans en kleuterverhale wat geruime tyd daarna verskyn het, uit die openbare oog verdwyn het. Ten spyte van die lof wat haar werk van 1949 tot 1952 ontvang het, is geen gesaghebbende navorsing tot dusver oor haar lewe of werk onderneem nie.
Vroeë jare
Weber is gebore in Germiston aan die Oos-Rand en matrikuleer in 1939 aan die plaaslike Engelse hoërskool waarna sy 'n B.A.-graad verwerf aan die Universiteit van die Witwatersrand met Afrikaans, Engels en Klassieke Kultuur as hoofvakke. Ná 'n jaar aan 'n onderwyskollege gee sy tot aan die einde van 1947 onderrig in Afrikaans. Sy verlaat die onderwys en vertrek na Londen waar sy by die radiowese betrokke raak in die Afrikaanse afdeling van die BBC. Dit was in Londen dat sy bevriend geword het met die Israeli-Afrikaner digteres Olga Kirsch.
Kort skryfloopbaan
Na 'n verblyf van drie jaar in die buiteland keer sy terug na Johannesburg om 'n betrekking te aanvaar in die kantoor van die Afrikaanse Pers-Boekhandel (APB), 'n filiaal van die Afrikaanse Pers, die voorloper van die Afrikaanse Pers (1962) Beperk, by Joubertstraat 76A, Johannesburg. Al haar gepubliseerde werke is dan ook deur die APB uitgegee. Ná haar terugkeer na die onderwys is niks verder opgeteken oor haar skryfwerk of haar doen en late nie.
Gesinslewe
Sy was getroud met ene Sarel Marais en het twee seuns gehad. Haar broer, ds. Phil Olivier, was eweneens 'n skrywer, samesteller van die gesaghebbende Ons gemeentelike feesalbum en van 1960 tot 1967 die laaste predikant wat as assistentredakteur van die Kerkbode opgetree het. Haar jonger suster het haar lewe aan musiek gewy.
Kritieke beskouing
Weber het lof ontvang van die reuse van Afrikaanse letterkundige kritiek, Nienaber, Senekal en Bothma, wat in die vroeë jare 50 skryf dat sy, in die geledere van die groot hoeveelheid skrywers (veral skryfsters) van ingewikkelde liefdesverhoudings, substantiewe letterkundige stof gelewer het danksy haar begrip van hoe ingewikkelde verhoudings ontwikkel, en haar gawe om "die betreklike" in menslike verhoudings te verwoord en uit te druk. In die eerste uitgawe van Mylpale in die Geskiedenis van die Afrikaanse Taal en Letterkunde (1951) skryf Nienaber: "Onder die talle skrywers (en veral skryfsters) oor hierdie onderwerp ("die driehoekkonstellasie") het Elizabeth Weber met haar sin vir verwikkelinge en gawe om die betreklike in menslike verhoudings uit te druk, onderhoudende leesstof gelewer met Die Weë van haar Liefde (1949), en Waar is die Liefde (1950)."
Waar is die liefde?
duimnael|190px|Besonderhede in jg. 1, nr. 1 van die Tydskrif vir Letterkunde van die publikasie van Elizabeth Weber se grootste werk, Waar is die liefde?.
Bundel kortverhale
Weber, E. (1952). Die hart van 'n vrou. Leesgenotreeks nr. 3. Johannesburg: APB (Afrikaanse Pers-Boekhandel):
Nanak Dev
Guru Nanak Dev (Poenjabi: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ, Hindi: गुरु नानक, Guru Nānak) was die stigter van die Sikhisme en is op 15 April 1469 naby Lahore, Pakistan, gebore. Hy het die Adi Granth en ander Heilige Skrifte geopenbaar. Hy versmelt Islamiese met Boeddhistiese en Hindoeïstiese-dogmas. Hy sterf op 22 September 1539 in Kartarpur, Pakistan.
Er rufet seinen Schafen mit Namen, BWV 175
Er rufet seinen Schafen mit Namen, BWV 175, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
4de eeu v.C.
Die 4de eeu v.C. het geduur van 400 tot 301 v.C.
Simone Veil
Simone Veil (neé Jacob) (Nice, 13 Julie 1927 – Parys, 30 Junie 2017) was 'n Franse en Europese staatsvrou. Sy was die president van die eerste Europese Parlement wat direk verkies is en word as een van die Moeders van Europa beskou.
Haar ouers was ateïstiese Jode en haar moeder Yvonne is in die konsentrasiekamp in Belsen aan tifus oorlede. Simone en haar twee susters het oorleef, maar haar pa en broer is nooit opgespoor nie.
Ná die oorlog studeer sy regte aan Sciences Po, die Franse eliteskool vir politieke wetenskappe en ontmoet Antoine Veil, haar man, wie in April 2013 oorlede is.
Sy word die Franse minister van gesondheid en liberaliseer die abortuswetgewing in dié Katolieke land. Sy was daarvan oortuig dat Europa versoen en verenig moet word en sy word in die tyd van die Kommissie Delors die president van die Europese Parlement. Dié parlement is vir die eerste keer direk verkies, en het toe nie meer uit lede van die lidlande se parlemente bestaan nie. Dit beteken dat alles nuut is en baie nuwe prosesse en reëls uitgevind moes word. Sy het 'n uiters belangrike rol gespeel daarin en die Europese Parlement tot 'n instelling van statuur gemaak.
Poul Clemmensen
Poul Clemmensen (6 Januarie 1922 – 16 September 1998) was 'n Deense akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Der kom en dag (1955), Paradise and Back (1964), en Kærlighedens smerte (1992), en in die televisiereeks Rejseholdet (1983).
Adi Granth
Die Guru Granth Sahib (Punjabi: ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, srī gurū granth sāhib jī) of Adi Granth is die Heilige Skrifte van die Sikhisme en is geïnspekteer deur die Nanak Dev, die stigter van die Sikhisme. Die boek bevat die openbaring van die teen gurus en stel talle gedragsreëls vir die Sikhs. Die Sikhs sien die Adi Granth as lewende en elfde Guru aan. Die Adi Granth is onder ander in Punjabi, Sanskrit en Persies geskryf en gebruik die Gurmukhi-alfabet.
Rodney Rowland
Rodney Rowland (gebore 20 Februarie 1964) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The 6th Day (2000) en I Know Who Killed Me (2007), en in die televisiereekse The X-Files (1993) en Space: Above and Beyond (1995).
Apartheidsregering
Die woord Apartheidsregering is 'n gelaaide term. Dit is gebruik vir die regering van die Nasionale Party (1948-1994). Die party was verantwoordelik vir die implimentering van die Apartheidbeleid in Suid-Afrika wat later ook as afsonderlike ontwikkeling beskryf is. Die term Apartheid het in die Nasionale Party se verkiesingsveldtogte in die 1940's opgekom.
Marcia Haufrecht
Marcia Haufrecht (gebore 3 Januarie 1937) is 'n Amerikaanse aktrise, regisseuse, en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Dog Day Afternoon (1975), Three Long Years (2003), The Producers (2005), en Win Win (2011).
Asbjørn Toms
Asbjørn Toms (20 Oktober 1915 – 2 April 1990) was 'n Noorse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente De vergeløse (1939), Jeg drepte! (1942), Freske fraspark (1963), en Dagny (1977).
Mantsopa Plaaslike Munisipaliteit
Nedersettings
Nedersettings in die munisipaliteit:
Gryslaksman
Die gryslaksman (Lanius minor) is 'n algemene Palearktiese-broeiende voël en besoeker. Hulle kom in dorre savanne, veral oop doringveld voor en ook in halfwoestynbossieveld. Die voël is 20 tot 22 cm groot en weeg 40 tot 65 gram. In Engels staan die voël as die Lessor grey shrike bekend.
Josephine Tewson
Josephine Tewson (gebore 26 Februarie 1931) is 'n Engelse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Troublesome Double (1967) en Gabrielle and the Doodleman (1984), en in die televisiereekse Shelley (1979) en Keeping Up Appearances (1990).
Hendrik Marsman
Biografie
Marsman het regte gestudeer en in Utrecht gepraktiseer. Na 1933 het hy deur Europa gereis en hom aan die letterkunde gewy. Omstreeks 1921, en onder die invloed van die Duitse ekspressioniste, maak Marsman sy literêre debuut met ritmiese vrye verse wat vanweë hul aggressiewe onafhanklikheid opspraak gemaak het. In Hendrik Marsman se biografie wat op die webwerf van die Nederlands Letterkundig Museum beskikbaar is word Charley Toorop genoem as een van Marsman se minaresse voor sy huwelik in 1929 met Rien Barendregt.
Sy Verzen (1923) druk 'n anti-humanistiese, anti-intellektuele rebelsheid uit, welke die digter “vitalism” genoem het. As redakteur van die tydskrif De Vrije bladen word hy in 1925 die voorste kritikus van die jonger generasie. Sy volgende bundel verskyn in 1927 onder die Engelstalige titel Paradise Regained en word as 'n belangrike artistieke prestasie gehuldig. 'n Ander siklus, Porta Nigra, word oorheers deur die idee van die dood en verskyn in 1934. Sy laaste bundel, Tempel en kruis (1940), 'n outobiografiese relaas van die digter se ontwikkeling, bevestig weereens humanistiese ideale. Na die verkryging van 'n Portugese visum in Bordeaux, Frankryk, klim Marsman aan boord van 'n skip na Engeland. Drie dae daarna verdrink hy in tragiese omstandighede toe die skip in die Noordsee sink na 'n ontploffing. Sy vrou was die enigste oorlewende passasier.
Dood
"Vroegoggend op 21 Junie 1940 het dieS.S. Berenice, wat van Bordeaux gevaar het, in die Noordsee gesink as gevolg van 'n ontploffing in die enjinkamer en nie, soos die gerugte volhou, as gevolg van 'n goed-gerigte Duitse torpedo nie."
Op 'n webwerf gewy aan Duitse duikbote word die sink van die S.S. Berenice deur die Duitse U-boot U-65 tot op die minuut beskryf, alhoewel met spasie vir twyfel: die U-boot kon dalk as gevolg van mis die S.S. Berenice aangeval het omrede dit, dit vir 'n ander skip, die SS Champlain, aangesien het.
"Volgens die rekords van U-65 het hulle 'n groot stoomboot, wat geïdentifiseer is as die Champlain om 5.45 gewaar, en dit tot 7.35 gevolg, toe die U-boot se kontak daarmee as gevolg van hewige mis verbreek is. 'n Kort tydjie later is die skip weer waargeneem, en om 8.17 uur met drie torpedo's aangeval. Volgens die geallieerde bronne het die Champlain na die bodem gesink nadat hy omstreeks 17:30 op 17 Junie deur 'n magnetiese myn aan die kus van La Pallice beskadig is. Met inagneming van hierdie bronne, beweer die torpedoverslag van die U-65 dat sy optrede die sinking van die Champlain teweeggebring het, maar die datum, tyd en posisie pas egter goed in by die verlies van die Berenice."
Nadat 'n bibliotekaris van die Koninklike Nederlandse Biblioteek per e-pos voorsien is van die taamlik verwarrende verhale oor die S.S. Berenice, is hierdie antwoord ontvang:
"Volgens Jaap Goedegebuure se biografie van Marsman [...] het dit Nederlandse historici 45 jaar geneem om vas te stel dat die Berenice nie deur 'n torpedo van die U65 getref is nie. 'n Aanval een dag later is verwar met die ontploffing op die Berenice. Die bronne vir die biografie oor hierdie aangeleentheid is onder meer Karel Bezemer se (Geschiedenis van de Nederlandse koopvaardij in de Tweede Wereldoorlog). In Holland word die U-boot-aanval op die Berenice as 'n voortgesette mite beskou, gestimuleer deur sy weduwee en bewonderaars van die digter wat wou hê dat hy 'n meer heldhaftige dood tegemoet moes gaan."
Die enigste passasier wat oorleef het was Marsman se vrou, Rien Barendregt. Sy is gered omdat sy ten tyde van die ontploffing op die bodek besig was om ontbyt te bedien terwyl sy 'n reddingsbaadjie gedra het en die ontploffing haar oorboord gegooi het. Sy het aan kaptein Groenhof van die boot ("Nettie") wat haar en die paar oorlewendes opgetel het oor haar man gesê [dat] "Hy nie meer kon vashou nie". Die artikel in Trouw wat die geskiedenis van die boot "Nettie" dek, is onder die misleidende titel "Marsman kon niet meer op ms 'Nettie' wachten" geskryf. Volgens dieselfde artikel (in Nederlands) is geen manuskrip of liggaam na die ontploffing gevind nie.
In gedigte soos Vrees, wat "die oomblik dat die koeël nie sal mis nie" beskryf, "Zinkend ship" en "De Overtocht" sien mens dat Henrik Marsman sy eie oomblik van afsterwe en sy vrees "dat de dood het einde niet is" voorspel. In Verzet prent Marsman die laaste oomblikke uit van 'n sterwende man wat al skreeuende en skoppende sy laaste greintjie krag gebruik om 'n priester af te weer wat 'n kruis voor hom hou: "Mijn zonden gaan mee in Mijn graf".
'n Aanlyn-gepubliseerde biografie (in Nederlands) maak melding van 6 (ses) gedigte wat die wyse waarop Marsman sou beswyk voorspel. Slegs 'n vers van die gedig Maannacht word daarin ter illustrasie gebruik.
Die gedig Berlijn (1922)
Marsman se gedig "Berlijn" is aangebring op 'n muur van die Nederlandse ambassade in Berlyn in beide die Nederlandse oorspronklike vorm en in 'n Duitse vertaling daarvan.
De morgenlucht is een bezoedeld kleed een bladzij met een ezelsoor een vlek
de stad een half ontverfde vrouw
maar schokkend steigert zij den hemel in als een blauw paard van Marc in 't luchtgareel
Berlijn
de zon is geel Der Morgen ist ein besudeltes Kleid eine Seite mit einem Eselsohr ein Klecks
die Stadt eine halb abgeschminkte Frau
doch zuckend bäumt sie sich in den Himmel wie ein blaues Pferd von Marc im Luftgeschirr
Berlin
die Sonne gelb
Heerscher
Hij schreed en ruimte was hem soepel kleed aan 't koele lijf. de gladde luchten spatten uit elkander en roode sterren walmden àl hun wonder in wankelenden nacht hij schreed en ruimte brak aan zijn metalen tred en lucht verkromp voor zijn doorzengden zucht. leven was enkle vlokken violette geur. hij at en aarde trok haar gillende spiralen door schrompelenden nacht: hij had geproefd. hij stond, atoom en kosmos beide, en heerschend was in ertsen greep over den werveldans der elementen d'ivoren glimlach van den stillen knaap.
De Bruid
Ik dacht dat ik geboren was voor verdriet en nu ben ik opeens een lied aant 't worden, fluisterend door het ijle morgenriet. nu smelt ik weg en voel mij openstroomen naar alle verten van den horizon, maar ik weet niet meer waar mijn loop begon. de schaduwen van blinkend witte wolken bespelen mij en overzeilen mij; en scholen zilvren visschen bevolken mijne diepte en bliksemend voel ik ze mij doorschichten en mijne wateren alom doorkruisen en in mijn lisschen vluchten zij zijn mijn kind'ren en mijn liefste droomen ik ben nu volgegoten met geluk. de tranen die ik schreide en de zuchten zie ik vervluchtigen tot regenbogen die van mijn oogen springen naar de zon. waar zijn de bergen van den horizon? ik zie ze niet
Es ist ein trotzig und verzagt Ding, BWV 176
Es ist ein trotzig und verzagt Ding, BWV 176, is 'n kantate van Johann Sebastian Bach.
Lys van bergpasse in Suid-Afrika
Hierdie bladsy is ’n lys van bergpasse in Suid-Afrika gerangskik volgens provinsie.
Kliprivier (dorp)
Kliprivier is 'n dorpie in die uThukela-distriksmunisipaliteit in die weste van KwaZulu-Natal, in Suid-Afrika.
Sodiaklig
Sodiaklig is ’n flou, rofweg driehoekige, verstrooide wit gloed in die naghemel wat lyk of dit van die omgewing van die Son al langs die sonnebaan of diereriem strek. Dit kan die beste gesien word net ná sonsondergang of voor sonsopkoms in die lente en herfs wanneer die diereriem teen ’n skerp hoek met die horison lê. Dit word veroorsaak deur die verstrooiing van sonlig deur ruimtestof en is so flou dat maanlig of besoedeling dit onsigbaar kan maak.
Die sodiaklig neem af in intensiteit met die afstand van die Son af, maar op baie donker nagte is dit al gesien in ’n strook reg rondom die sonnebaan. Eintlik dek die sodiaklig die hele naghemel en is dit verantwoordelik vir ’n groot deel van die totale naglig op ’n maanlose nag.
Ruimtestof vorm ’n dik, plat wolk in die sonnestelsel wat bekend is as die sodiakwolk, wat op dieselfde vlak voorkom as die sonnebaan. Die stofdeeltjies is tussen 10 en 300 mikrometer in deursnee.
Brian May
In Augustus 2007 het Brian May, hoofkitaarspeler van Queen, sy Ph.D.-tesis, Radial Velocities in the Zodiacal Dust Cloud, ingehandig – 36 jaar nadat hy dit begin en toe laat vaar het vir ’n musiekloopbaan. Dat hy dit kon doen, was vanweë die min navorsing oor die onderwerp in die jare tussenin. May het gesê die onderwerp het in die 2000's weer "in die mode" geraak.
Jeremy Rowley
Jeremy Rowley (gebore 12 Junie 1978) is 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Coyote Ugly (2000), Cougar Club (2007), en Epic Movie (2007), en in die televisiereeks Modern Family (2009).
Burmanbos-natuurreservaat
Burmanbos-natuurreservaat is geleë in Morningside, Durban, sowat 8 km noord van die sentrale besigheidsdistrik. Dit is 'n klein kuswoud wat ongeveer 55 hektaar beslaan, en deel uitmaak van Durban se Opelugstelsel (D'MOSS). Onder die reservaat se uitstaande woudboomsoorte tel die platkroon, boskoorsbessie en rooiboekenhout.
Die fauna is oorwegend skugtere spesies. Die reservaat bevat Durban se grootste bevolking blouduikers, benewens duiker, gebande en swartkwasmuishond, ystervarke en troppe blouape. Die voëllewe is meer aktief in die oggendure en word maklikste vanaf die sentrale privaatpad besigtig. Dit sluit in rooibekkakelaars, mikstert- en kleinbyvangers, nataljanfrederik, geelborskleinjantjies en paradysvlieëvangers.
Cleo
Cleo (8 Desember 1921 – 3 Maart 2006) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Bag de røde porte (1951), The Girl and the Viscount (1966), en Elvira Madigan (1967), en in die televisiereeks Københavnerliv (1967).
Diatoniese toonleer
In musiekteorie is ’n diatoniese toonleer 'n hepatoniese toonleer wat bestaan uit vyf heeltone en twee halftone vir elke oktaaf insluit, waarin die twee halftone deur óf twee óf drie heeltone geskei word, afhangende van hulle posisie in die toonleer. Hierdie patroon verseker dat, in ’n diatoniese toonleer wat verder as een oktaaf strek, al die halftone maksimaal van mekaar geskei is (d.w.s. deur ten minste twee heeltone geskei word). Die woord "diatonies" kom van die Grieks  διατονικός, wat beteken om deur tone heen te beweeg.
Die sewe toonhoogtes van enige diatoniese toonleer kan verkry word deur middel van ’n reeks van ses rein kwinte (of volmaakte vyfdes). Byvoorbeeld die sewe natuurlike toonhoogtes waaruit die C majeurtoonleer bestaan, kan verkry word uit ’n reeks rein kwinte wat by F begin: Hierdie eienskap van die diatoniese toonleer word Pythagoreaanse stemming genoem. Dit was geskiedkundig betekenisvol en het moontlik bygedra tot die wêreldwye verspreiding daarvan omdat dit musici eeue lank toegelaat het om musiekinstrumente maklik volgens gehoor te stem.
Enige reeks van sewe opeenvolgende natuurlike note, soos C-D-E-F-G-A-B, en enige transposisie daarvan, is ’n diatoniese toonleer. Klavierklawerborde is ontwerp om natuurlike note, en gevolglik diatoniese toonlere, met die wit note te speel. ’n Diatoniese toonleer kan ook beskryf word as twee tetrachorde (vier opeenvolgende tone) wat deur ’n heeltoon geskei word.
Die term diatonies het oorspronklik verwys na die diatoniese genus, een van die drie genusse van die antieke Grieke. In musikale reeksteorie klassifiseer Allen Forte diatoniese toonlere as reeksvorm 7–35.
Hierdie artikel sluit nie alternatiewe sewenoot-diatoniese toonlere soos die harmoniese mineur of die melodiese mineur in nie.
Geskiedenis
Westerse harmonie uit die Renaissance tot die laat-19de eeu is gegrond op die diatoniese toonleer en die unieke hiërargiese verhoudings, of diatoniese funksionaliteit, wat geskep word deur hierdie organisasie van sewe note.
Die moderne majeur- en mineurtoonlere is diatonies, net soos al die 'kerkmodusse' was. Wat nou majeur en mineur genoem word, was in werklikheid – gedurende die Middeleue en die Renaissance – net twee van agt modusse ('kerkmodusse') wat gegrond was op dieselfde diatoniese note (maar wat verskillende toonlere gevorm het wanneer die aanvangsnoot verander is). Na gelang van watter noot as die eerste noot gebruik is, val die posisies van die intervalle, die halftone, op verskillende afstande van die eerste noot, waardeur sewe verskillende toonlere of modusse verkry word wat, soos reeds genoem is, van die diatoniese toonleer afgelei is. Teen die einde van die Baroktydperk is die konsep van ’n musikale toonsoort gevestig – gebaseer op ’n sentrale drieklank eerder as ’n sentrale toon. Majeur- en mineurtoonlere het tot ten minste die begin van die 20e eeu oorheers, gedeeltelik omdat hulle intervalpatrone geskik is vir die versterking van die sentrale drieklank. Party kerkmodusse het tot in die vroeë 18de eeu oorleef, en het ook soms in klassieke en 20de eeuse musiek voorgekom, en later in modale jazz.
Voorgeskiedenis
Daar word soms beweer dat die 45 000 jaar oue Divje Babe-fluit ’n diatoniese toonleer gebruik, maar daar bestaan geen bewys of konsensus dat dit eers ’n musiekinstrument is nie.
Daar is getuienis dat die Sumeriërs en Babiloniërs die een of ander vorm van die diatoniese toonleer gebruik het. Dit word afgelei uit bestaande inskripsies wat ’n stemmingstelsel en musikale komposisies bevat. Ten spyte van die onsekere aard van rekonstruksies van die stuk gegrond op die oorblywende teks van wat as die Hurritiese liedere bekend staan, is die getuienis dat dit die diatoniese toonleer gebruik het, baie meer gevestig. Dit is omdat instruksies om die toonleer te stem, ’n reeks van ses kwinte behels, sodat die ooreenstemmende kring van sewe majeur- en mineurderdes almal gelykluidend is, en dit is ’n resep om ’n diatoniese toonleer te stem.
Fluite 9 000 jaar oud is in Jiahu, China, gevind en dui op die evolusie, oor ’n tydperk van 1 200 jaar, van fluite wat 4, 5 en 6 gate het tot 7 en 8 gate, waarvan laasgenoemde treffende ooreenkomste toon met die diatoniese spasiëring van gate en klanke.
Ontleding
In musiek van die algemene Westerse klassieke tradisie kan die patroon van sewe intervalle waarin die agt note van ’n oktaaf voorkom, op drie maniere voorgestel word, wat ekwivalent aan mekaar is. Byvoorbeeld, vir ’n majeurtoonleer, is hierdie intervalleː
Majeurtoonleer
Die majeurtoonleer of Ioniese toonleer is een van die diatoniese toonlere. Dit bestaan uit sewe afsonderlike note, plus ’n agtste wat dieselfde is as die eerste, maar ’n oktaaf hoër. Die patroon van sewe intervalle wat die agt note skei, is T-T-H-T-T-T-H. In solfège, is die name van elke trap van die toonleer  "Do–Re–Mi–Fa–Sol–La–Ti–Do". ’n Opeenvolging van natuurlike note wat by C begin, is ’n voorbeeld van ’n majeurtoonleer, naamlik die C-majeurtoonleer. Die agt trappe van die toonleer se tradisionele name is:
Natuurlike mineurtoonleer
Vir elke majeurtoonleer, is daar ’n ooreenstemmende natuurlike mineurtoonleer, wat soms sy verwante mineur genoem word. Dit gebruik dieselfde opeenvolging van note as die ooreenstemmende majeurtoonleer, maar begin op ’n ander noot. Dit begin op die sesde trap van die majeurtoonleer en gaan stap vir stap verder tot by die eerste oktaaf van die sesde trap. ’n Reeks van opeenvolgende natuurlike note wat by A begin, is ’n voorbeeld van ’n nartuurlike mineurtoonleer, wat die A-mineurtoonleer genoem word. Die trappe van die natuurlike mineurtoonleer het dieselfde name as dié van die majeurtoonleer, behalwe die sewende trap, wat as die subtonika bekend staan omdat dit ’n heeltoon onder die tonika is. Die term leitoon word oor die algemeen gehou vir sewende trappe wat ’n halftoon van die tonikaaf  is, soos in die geval van ’n majeurtoonleer of die harmoniese mineurtoonleer (en die melodiese mineur, opgaande). In solfège word die trappe van die toonleer op verskillende maniere benoem, naamlik "La–Ti–Do–Re–Mi–Fa–So–La" of "Do–Re–Me–Fa–So–La–Ti–Do."
Buiten die natuurlike mineurtoonleer kan vyf ander soorte of modusse van toonlere uit die note van die majeurtoonleer verkry word, deur eenvoudig ’n ander noot as die beginpunt of tonika te kies. Al hierdie toonlere voldoen aan die vereistes van ’n diatoniese toonleer.
Modusse
Die hele versameling diatoniese toonlere soos hierbo omskryf kan in sewe verskillende modusse ingedeel word.
Soos hierbo verduidelik is, gebruik alle majeurtoonlere dieselfde intervalopeenvolging T-T-h-T-T-T-h. Vanuit die modale oogpunt word hierdie intervalopeenvolging die Ioniese modus genoem. Dit is een van die sewe moderne modusse. In enige majeurtoonleer word ’n nuwe toonleer voortgebring deur ’n ander trap van die majeurtoonleer as die tonika te gebruik. Deur middel van hierdie metode is dit moontlik om ses ander toonlere of modusse uit elke majeurtoonleer voort te bring, waarvan elk deur ’n ander intervalopeenvolging gekenmerk word: Eenvoudigheidshalwe word die voorbeelde hierbo gevorm deur natuurlike note (ook "wit note" genoem omdat hulle gespeel kan word deur die wit note van ’n klavier te gebruik). Enige transposisie van elkeen van hierdie toonlere is egter ’n geldige voorbeeld van die ooreenstemmende modus. Met ander woorde, transposie behou die modus.
Die hele stel diatoniese toonlere word oor die algemeen gedefineer as die stel wat bestaan uit hierdie sewe toonlere met natuurlike note, saam met al hulle moontlike transposisies. Soos elders bespreek, word ander definisies van hierdie stel soms in die literatuur gebruik.