cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Veroudering
Mediese ingryping
'n Paar middels het getoon hulle vertraag veroudering in diere of keer dit om, maar daar is geen bewyse van dié gevolge in mense nie. In 'n oorsig lê Wolf (2021) klem daarop dat 'n paar van dié middels (soos resveratrol, rapamisien en metformien) almal massaverlies veroorsaak, 'n faktor wat "as onbelangrik afgemaak word" in baie publikasies oor veroudering; dit is dus waarskynlik dat die middels net die lewensverkortende uitwerking van obesiteit teenwerk en nie veel kan doen vir iemand met 'n normale liggaamsmassa nie.
In 2015 is die middel metformien getoets vir 'n moontlike vertraging in die veroudering in die wurm C. elegans en die kriek Acheta domesticus. Die uitwerking op gesonde mense is onbekend.
Rapamisien het in 2006 die eerste keer getoon dat dit die lewe in eukariote verleng, in 'n studie van Powers et al. Daarin is bewys 'n klein dosis rapamisien verleng die lewe in gisselle. In 2009 is die lewensduur van muise wat rapamisien ingegee is, met tussen 28% en 38% verleng in die tyd van die studie, of met tussen 9% en 14% oor hulle hele lewensduur. Die proefneming is gedoen op muise vanaf 20 maande, wat ooreenstem met 60 mensejare. Rapamisien het daarna ook in verskeie ander studies bewys dat hulle muise se lewe verleng. Dit word nou getoets op 'n niemenslike primaat (die klouapie).
Die kankergenetikus Ronald A. DePinho en sy kollegas het navorsing op muise gepubliseer waar telomerase-aktiwiteit die eerste keer geneties verwyder is. Toe, nadat die muise voortydig verouder het, is die telomerase-aktiwiteit herstel deur die telomerasiegeen te heraktiveer. Die muise is hierdeur verjong: Krimpende testikels het herstel en die diere het hulle vrugbaarheid herwin. Ander organe soos die lewer en brein het ook herstel. "[Die gevolgtrekking] bied die moontlikheid dat normale menslike veroudering vertraag kan word deur die ensieme te herstel in selle waar dit ophou werk het", sê Ronald DePinho. Die aktivering van telomerase in mense kan egter moontlik die groei van gewasse bevorder.
Navorsing
Sommige navorsingsprojekte is gerig op stadige veroudering en die verlenging van 'n gesonde lewensduur. In 1993 het die Yale-gesondheids-en-verouderingstudie op die belangrikheid gewys van fisieke aktiwiteit en gemaan teen negatiewe stereotipes wat ouderdom betref.
Dr. David Snowdon se studie oor veroudering en Alzheimersiekte het baie interessante ontdekkings gedoen oor geheue, die uitwerking van positief uitgedrukte emosies en hoe om 'n langer lewe van beter gehalte te lei.
Die Amerikaanse Nasionale Instituut oor Veroudering befonds tans 'n ingrypingstoetsprogram vir muise. Die program doen paralelle proefnemings by drie internasionaal erkende muisverouderingsentrums.
Verskeie maatskappye en organisasies, soos Google Calico, Human Longevity, Craig Venter, Gero, en Wetenskap vir Lewensverlenging in Rusland het verklaar hulle doel is om veroudering stop te sit of te vertraag.
Pryse bestaan vir die verlenging van die lewensduur van soogdiere. Die Metusalagstigting bied die M-prys aan. Die Palo Alto Longevity Prize van $1 miljoen is onlangs geloods. Dit is daarop gemik om spanne van oor die wêreld aan te moedig om mee te ding in 'n poging om "die kode te kraak" wat ons gesondheid en lewensduur beheer.
Jennifer Rubin (aktrise)
Jennifer Rubin (gebore 3 April 1962) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors (1987), The Doors (1991), The Crush (1993), en Screamers (1995).
M.T. Steyn-gedenktekens
Daar is verskeie monumente en ander gedenktekens vir pres. M.T. Steyn in Suid-Afrika en Nederland.
Crella hanseni
Crella hanseni is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Veroudering
Gemeenskap en kultuur
thumb|260px|Christoffer Wilhelm Eckersberg se voorstelling van die veroudering van die mens.
Crella hanseni
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1890 deur Topsent.
Veroudering
Gemeenskap en kultuur
Verskillende kulture druk ouderdom op verskillende maniere uit. Die ouderdom van ’n mens word gewoonlik getel in volle jare vanaf die geboorte. Ander soorte verdelings is lewenstydperke: kinderjare (ook preadolessensie, adolessensie), vroeë, middel- en laat volwassenheid. Minder formele terme sluit in "voortieners", "tieners", "twintigerjare", "dertigerjare", ensovoorts.
Die meeste regstelsels bepaal spesifieke ouderdomme waarop dit wettig of verpligtend is om sekere goed te doen. Dit sluit in stemgeregtige ouderdom, wettige ouderdom vir alkoholgebruik, instemmingsouderdom, meerderjarigheid, ouderdom van misdaadverantwoordelikheid, troubare ouderdom en verpligte aftreeouderdom. Toegang tot ’n rolprentteater kan byvoorbeeld beperk word tot ’n sekere ouderdom vir ’n spesifieke rolprent. Kinders of bejaardes van ’n sekere ouderdom kan afslag kry op reistariewe. Elke nasie, regerings- en nieregeringsorganisasie het verskillende maniere om ouderdom te klassifiseer. Chronologiese veroudering kan dus verskil van "sosiale veroudering" (kulturele verwagtings van hoe iemand behoort op te tree as hulle ouer word) en biologiese veroudering (mense se fisieke toestand terwyl hulle ouer word).
Ekonomie
Bevolkingsveroudering is die toename in die aantal of die proporsie van ouer mense in die gemeenskap. Dit het drie moontlike oorsake: migrasie, ’n langer lewensverwagting (’n afname in sterfgevalle) en ’n afname in geboortes. Veroudering het ’n aansienlike impak op die gemeenskap. Jong mense het gewoonlik minder wetlike voorregte (as hulle minderjarig is), hulle is meer geneig om op politieke en sosiale veranderings aan te dring, om nuwe tegnologie te ontwikkel en gebruik, en om opvoeding nodig te hê. Ouer mense het ander vereistes van die gemeenskap en regering, soos besit van eiendom en pensioen.
In die 21ste eeu is veroudering een van die grootste bevolkingsneigings. Meer as 11% van die wêreld se huidige bevolking is 60 jaar of ouer en die Verenigde Nasies (VN) se Bevolkingsfonds raam dat dit teen 2050 tot sowat 22% sal styg.
thumb|links|400px|’n Kaart wat mediaanouderdomme vir 2017 aandui. Veroudering kom voor vanweë ontwikkeling, wat beter voeding, sanitasie, gesondheidsorg, opvoeding en ekonomiese welsyn tot gevolg gehad het. Gevolglik neem vrugbaarheid af en lewensverwagting toe. Die lewensverwagting is in 33 lande hoër as 80 jaar. Veroudering is ’n "wêreldwye verskynsel" wat die vinnigste in ontwikkelende lande toeneem, insluitende dié met groot jong bevolkings, en stel sosiale en ekonomiese uitdagings wat oorkom kan word met "die regte stel beleidsrigtings om individue, families en gemeenskappe toe te rus om hierdie uitdagings te bowe te kom en voordeel daaruit te trek".
Terwyl lewensverwagting styg en geboortes afneem in ontwikkelde lande, styg die mediaanouderdom ook. Volgens die VN vind hierdie proses plaas in feitlik elke land ter wêreld. ’n Stygende mediaanouderdom kan aansienlike sosiale en ekonomiese implikasies inhou, aangesien die werkplek progressief ouer word en die aantal ou werkers en pensioentrekkers toeneem in vergelyking met die jong werkers. Ouer mense het gewoonlik meer geld vir gesondheidsorg nodig as jonger mense en maak aanspraak op pensioen.
Sommige mense het al gesê bevolkingsveroudering het ekonomiese ontwikkeling gestrem. Bewyse dui daarop dat pensioene nie net vir ouer mense voordelig is nie, maar soms vir hele gesinne of families, veral in krisistye wanneer daar ’n werktekort of -verlies in huishoudings kan wees. In ’n studie in 2003 deur die Australiese regering is geraam "vroue tussen 65 en 74 jaar dra A$16 miljard per jaar by tot versorging sonder betaling en welsynwerk. Mans in dieselfde ouderdomsgroep dra nog A$10 miljard per jaar by."
Vanweë die toename van ouer mense in die bevolking sal uitgawes vir gesondheidsorg in die komende dekades bly toeneem relatief tot die ekonomie. Dit is al as ’n negatiewe verskynsel beskou en doeltreffende strategieë soos die verbetering van arbeidsproduktiwiteit moet oorweeg word om die negatiewe gevolge van veroudering teen te werk.
Gesondheidsorg
thumb|links|200px|'n Ouer Russiese vrou lees 'n koerant met 'n vergrootglas. Met veroudering kom onafwendbare biologiese veranderings wat die risiko van siektes en ongeskiktheid verhoog. Terwyl die uitwerking van 'n verouderende bevolking op die gemeenskap ingewikkeld is, is daar kommer oor die impak van die behoefte aan gesondheidsorg in die lande waar dit voorkom. Die talle voorstelle in geskrifte vir spesifieke ingrypings om die verwagte toename in die behoefte aan langtermynversorging te hanteer kan in vier groepe ingedeel word: die verbetering van stelseloptrede, die herontwerping van dienslewering, steun aan informele versorgers en 'n verskuiwing in demografiese parameters.
Die jaarlikse groei in nasionale gesondheidsuitgawes word egter nie hoofsaaklik deur 'n toename in die behoeftes van verouderende gemeenskappe veroorsaak nie, maar eerder deur 'n hoër inkomste, duurder mediese tegnologie, 'n gebrek aan gesondheidswerkers en 'n asimmetrie tussen verskaffers en pasiënte.
Veroudering verduidelik na raming net 0,2 persentasiepunte van die jaarlikse groei in mediese uitgawes van 4,3% sedert 1970. Daarbenewens het sekere veranderings in die Medicare-stelsel in Amerika daartoe gelei dat ouer mense tussen 1996 en 2000 altesaam 12,5% per jaar minder aan gesondheidsorg bestee het.
Eie indruk van ouderdom
Skoonheidstandaarde verander deur die dekades voortdurend vanweë ’n groter persepsie van estetika. Daarom brei die kosmetiese bedryf uit en word dit geleidelik deel van baie mense se persoonlike sorgroetine. Kosmeseutika ('n kombinasie van kosmetiese en farmaseutiese eienskappe in ’n enkele produk) is tans die vinnigs groeiende skoonheidsbedryf, met meer as $42 miljard wat in 2018 daarin gestort is. Korea is aan die voorpunt van die navorsing oor en ontwikkeling van kosmeseutiese produkte met middels teen veroudering, insluitende bestanddele soos slakafskeidings, botaniese ekstrakte, groentee en rooiginseng.
thumb|260px|'n Groep vrolike ouer mans. Daar is bevind die afskeiding van die gewone tuinslak het antioksidantiese eienskappe, vermenigvuldig velselle en laat ekstrasellulêre proteïene soos kollagaan en fibronektien (belangrike proteïene vir selvermeerdering) toeneem.
Positiewe selfindrukke van veroudering word verbind met beter geestelike en fisieke gesondheid en welsyn. Positiewe selfindrukke van gesondheid is al verbind met beter welsyn en ’n afname in sterftes onder bejaardes. Dié gevoel is gewoonlik sterker by mans as by vroue, maar dit is nie in alle studies bevind nie en is dalk net in sekere omstandighede waar.
Wanneer mense ouer word, bly hulle subjektiewe gesondheid relatief stabiel, al verswak hulle objektiewe gesondheid. Dit kan ’n gevolg wees van vergelyking, soos wanneer ouer mense hulle eie gesondheid met dié van ander in hulle ouderdomsgroep vergelyk.
Suksesvolle veroudering
Die begrip "suksesvolle veroudering" kan na die 1950's teruggespoor word en het in die 1980's gewild geraak. Tradisionele definisies daarvan lê klem op die gebrek aan fisieke en kognitiewe gestremdhede. In 1987 het Rowe en Kahn in ’n artikel suksesvolle veroudering beskryf as die betrokkenheid van drie elemente: a) gebrek aan siektes en gestremdhede, b) goeie kognitiewe en fisieke toestand, en c) sosiale en produktiewe betrokkenheid.
M.T. Steyn-gedenktekens
Standbeeld in Deventer
Steyn het van 1877 tot 1879 in die Nederlandse stad Deventer gewoon om hom voor te berei vir die toelatingseksamen tot die Universiteit Leiden. As eerbetoon aan die president het belangegroepe in Nederland die beeldhouer Antoine (Toon) Dupuis opdrag gegee om 'n standbeeld van Steyn te maak. Dit beeld Steyn uit waar hy op 'n koppie staan met 'n bandelier oor sy skouer. Die stadsraad van Deventer het gesorg vir die sentrale staanplek naby die stasie sowel as die voetstuk wat 'n Suid-Afrikaanse koppie voorstel. Gladys Steyn, die president se dogter, het die beeld op 6 Julie 1922 onthul.
Standbeeld in Bloemfontein
'n Lewensgroot standbeeld van pres. M.T. Steyn staan voor die hoofgebou van die Universiteit van die Vrystaat in Bloemfontein. Die president het sy regterhand halfpad oor sy bors en enkele vingers uitgestrek. Die beeldhouer was Anton van Wouw en dit is in 1929 opgerig op versoek van die Afrikaanse Studentebond en onthul deur die weduwee van die president.
President Steynpark en -bank
Die President Steynbank in die Nederlandse Nasionale Park De Hoge Veluwe by Otterlo dateer uit die 1924. Dit is vervaardig uit sandsteen na 'n ontwerp deur die Vlaamse argitek Henry van de Velde. Die President Steynbank word ondersteun met die President Steynpark, wat in formele styl aangelê is.
De Raadsman
Die beeld De Raadsman (ook bekend as Die Filosoof) is in opdrag van mev. Kröller-Müller deur Joseph Mendes da Costa in 1920–1924 gemaak ter nagedagtenis aan pres. Steyn. Tot met sy dood is Steyn beskou as “siener en raadsman van sy volk”. Alhoewel dit soms so gestel word, is dit geen en ook nie bedoel om 'n afbeelding van Steyn te wees nie. Die beeld staan in die park van die Kröller-Müller Museum by Otterlo. Die tuin rondom die beeld en die bybehorende bank staan bekend as die meditasietuin.
De Wet-standbeeld
Op die voetstuk van die Christiaan de Wet-standbeeld wat in De Hoge Veluwe by Otterlo staan, word pres. Steyn sowel as pres. Paul Kruger uitgebeeld.
Borsbeelde
'n Borsbeeld van Steyn deur die Friese beeldhouer Pier Pander staan in die museum in Leeuwarden. In die Oorlogsmuseum in Bloemfontein staan 'n borsbeeld in brons deur Anton van Wouw. Ook in die Groenewaldsaal van die Oranje Meisieskool in Bloemfontein is daar 'n borsbeeld van Steyn.
Geboortehuis
Net suidoos van Winburg is daar 'n Voortrekkermonument en die plaas Rietfontein. Op hierdie plaas staan 'n eenvoudige huisie waarin Steyn gebore is. Hierdie geboutjie is nie net van geskiedkundige, maar ook van argitektoniese belang. Dit is in 1952 tot gedenkwaardigheid verklaar.
Graf
Steyn en sy vrou is aan die voet van die suil van die Nasionale Vrouemonument begrawe. 'n Eenvoudige koperplaat met die onderstaande bewoording dui hul grafte aan:
Gereformeerde kerk Gobabis
duimnael|regs|160px|Ds. [[Herculaas Kruger|H.F.V. Kruger was van 1931 tot 1935 Gobabis se eerste leraar.]]
duimnael|links|160px|Die Partikuliere Sinode van Kaapland het ds. Hendrik Stephanus van Jaarsveld, leraar van die [[Gereformeerde kerk Philipstown|gemeente Philipstown van 1924 tot 1946, afgevaardig om lidmate uit Angola by Gobabis te gaan opsoek. Hy het die Gereformeerde kerk Gobabis op 6 Junie 1930 gestig.]]
duimnael|regs|160px|Mev. ds. J.L. van der Merwe (gebore Christina Maria Etresia van der Merwe), predikantsvrou van 1939 tot 1944.
Bosluis
'n Bosluis is 'n klein uitwendige parasiet wat tot die superfamilie Ixodoidea behoort. Hulle is verwant aan spinnekoppe en behoort saam met hulle tot die klas Arachnida. Bosluise lewe van die bloed van gewerwelde diere: hulle byt vas aan die vel van 'n mens of huid van 'n dier deur hulle haakvormige tande waar hulle dan ure of selfs dae van hul gasheer se bloed kan drink. Hulle kan ook verskeie ernstige siektes soos tifuskoors, loopgraafkoors, Rocky Mountain-koors, vlektifus en Lyme-siekte oordra.
Gereformeerde kerk Gobabis
duimnael|regs|160px|Ds. [[Louis Botha (predikant)|Louis Jacobus Botha, leraar van 1946 tot 1949.]]
duimnael|links|240px|Tant Sannie Jansen van Vuuren plaas op [[29 Julie 1950 'n fles met belangrike dokumente onder die hoeksteen met behulp van haar seun Piet. Links agter is Ernst Meyer, agter die ketting die bouaannemer, Smit, en regs van die ketting die argitek, Gerard Moerdyk, langs hom dr. Koos van der Merwe en heel regs in profiel, prof. W.J. Snyman, wat die hoeksteen gelê het.]]
duimnael|regs|160px|Dr. F.R.P. de Bruyn, die leraar van 1967 tot 1969.
duimnael|regs|160px|Ds. R.J.P. du Plessis, leraar van 1982 tot 2007.
Die Gereformeerde kerk Gobabis is die oudste Gereformeerde gemeente in Namibië. Einde 2015 was dit, wat sieletal betref (300), die naasgrootste van die tradisionele Gereformeerde kerke in dié land.
Bosluis
'n Wyfie kan meer as 20 000 eiers op 'n slag lê nadat sy haar vol bloed gedrink het.
Gereformeerde kerk Gobabis
Agtergrond
Die stigting van die Gereformeerde kerk Gobabis was ’n regstreekse gevolg van die repatriasie van amper 2 000 Angola-Afrikaners, oorlewendes en nasate van die Dorslandtrekkers van die 1880's en byna almal lidmate van die Gereformeerde Kerk, van wie die laaste in 1929 in Suidwes-Afrika aangekom het. Van laat in die 19de eeu met die stigting van die NG gemeente Mariental (as Gibeon, 1898) tot in 1930, toe dié kerkverband reeds vyf gemeentes in Suidwes-Afrika gehad het, was dit die enigste van die drie Afrikaanse Kerke wat in die mandaatgebied bedrywig was. In 1930 het drie Gereformeerde kerke kort ná mekaar tot stand gekom, en wel Gobabis, Outjo en Aranos. Al was die Angola-Afrikaners meestal Gereformeerdes, was daar ook lidmate van die Hervormde Kerk onder hulle, wat verklaar waarom die eerste drie Hervormde gemeentes ook so te sê meteens tot stand gekom het, hoewel eers in 1937: Gobabis (31 Julie), Otjiwarongo (21 Augustus) en Grootfontein (4 September). Vanweë die koms van die Angola-Boere na Suidwes-Afrika is die Gereformeerde sowel as Hervormde gemeentes van Gobabis ouer as die plaaslike NG gemeente.
Bosluis
Bosluisbyte
Indien 'n bosluis met die vingers afgetrek word, is daar 'n gevaar dat ('n gedeelte van) die kop in die wond kan agterbly. Indien 'n olierige stof, soos petroleumjellie, op die bytplek aangebring word, sal die bosluis sy byt verslap, wat dit makliker maak om af te trek. Bytplekke moet altyd goed ontsmet word en, indien daar tekens van koors of infeksie is, moet 'n dokter geraadpleeg word.
Gereformeerde kerk Gobabis
Stigting
Die Partikuliere Sinode van die Gereformeerde Kerk in Kaapland het ds. H.S. van Jaarsveld op 26 Mei 1930 afgevaardig om die lidmate wat tussen 1928 en 1930 na Suidwes gekom het, te gaan opsoek, kerklik te organiseer en die Woord en Sakramente te bedien. Ouderlinge Sarel du Plessis en E.T. Meyer het ds. Van Jaarsveld ontmoet. Saam het hulle na plaas nr. 412 vertrek, waar ’n groot groep lidmate, meestal uit Angola, hulle ingewag het.
In die eerste week van Junie 1930 was ds. Van Jaarsveld besig met belydenis-katkisasie. Op Vrydag 6 Junie 1930 het die stigting van die Gereformeerde kerk Gobabis toe plaasgevind as die eerste Gereformeerde gemeente in Suidwes-Afrika. Ds. Van Jaarsveld se preek tydens die stigting het gekom uit Efesiërs 2:19–22: "Zo zijt gij dan niet meer vreemdelingen en bijwoners, maar medeburgers der heiligen, en huisgenoten Gods; Gebouwd op het fondament der apostelen en profeten, waarvan Jezus Christus is de uiterste Hoeksteen; Op Welken het gehele gebouw, bekwamelijk samengevoegd zijnde, opwast tot een heiligen tempel in den Heere; Op Welken ook gij mede gebouwd wordt tot een woonstede Gods in den Geest." (Statebybel)
Op Saterdag op 7 Junie 1930 het al die Gereformeerde toe op plaas nr. 408 Halma (destyds nog Leeu genoem, maar later deur 'n Duitse boer wat dit besit het, verdoop tot Helma), distrik Gobabis byeengekom by die huis van broer P.G. Akkerman. By dié stigtingsgeleentheid was die kerkgebou ’n bokseil wat gespan is van die halfvoltooide gewel van die plaashuis. Daar was 364 belydende en 462 dooplidmate, altesaam 462. Die kerkraad uit Angola is toe ontbind en ’n nuwe verkies.
Die oorblyfsels van die kerk op die plaas is vandag nog sigbaar. In 1990 het lidmate daar bymekaargekom om die stigting van die kerk te gedenk. Die plaashuis op Helma is deels van die kalkklipstene van die kerk gebou.
Kerkbou
Die nuwe gemeente het dadelik besluit om op Gobabis te soek na ’n geskikte kerkerf in dié nuwe land waar hulle nou eiendomsreg gehad het, anders as in Portugees-Wes-Afrika. Die munisipaliteit het die kerkraad verseker dat aanliggende grond tot die erf wat hulle dan ook weldra gekry het, nie as vliegveld gebruik sou word nie (dis nie bekend hoekom die kerkraad so iets sou vrees nie). Talle faktore het bygedra tot die twee dekade lange vertraging in die bouwerk, onder meer die Tweede Wêreldoorlog.
Eindelik is die vermaarde argitek Gerard Moerdyk aangestel om die kerk te ontwerp en P.J. van der Merwe as sekretaris van die boukommissie. Die bouaannemers was Smit en Wagner. Moerdyk het dieselfde plan voorgestel as dié wat hy ontwerp het vir Potchefstroom-Noord (later genoem Potchefstroom-Die Bult), hoewel die Potchefstroomse kerk se toring anders lyk en die hele gebou van siersteen gebou is. Moerdyk se uitgangspunt was die Griekse kruis met ’n toring, en sitplek vir 400 kerkgangers. Die galery, met sitplek vir 125 mense, is simbolies van die uitgestrekte arms van omhelsing deur die gemeenskap van gelowiges. Die toring het ’n stomp punt gekry omdat ’n spitsvormige ontwerp glo te veel na ’n Rooms-Katolieke kerk sou lyk.
M.T. Steyn-gedenktekens
Graf
Marthinus Theunis Steyn 1857–1916   Rachel Isabella Steyn 1865–1955
Gereformeerde kerk Gobabis
Kerkbou
Op Moerdyk se voorstel is ’n goedkoper hout vir die dakwerk gebruik; die vloer is ook voorlopig nie met blokkies bedek nie. Die banke is van Johannesburg laat kom en die plaaslike owerheid het die ligte geïnstalleer. Die preekstoel is plaaslik gemaak en die Agostiek-pleister is weggelaat, alles om koste te bespaar. ’n Lidmaat, J.C. Labuschagne, het die kerkklok geskenk.
Tant Sannie Janse van Vuuren, wat die fles onder die hoeksteen geplaas het, is op 14 September 1867 as Susanna Catherina du Plessis op die plaas Grivelfontein, distrik Rustenburg, gebore en oorlede op 7 Julie 1952. Haar vader, Lourens Marthinus du Plessis, was leier van die tweede Dorslandtrek. Op 27 September 1885 is sy op Grootfontein met Christoffel Johannes Janse van Vuuren (22 Desember 1866 – 1 Desember 1938) in die huwelik bevestig. Hy is gebore te Leeufontein, distrik Potchefstroom, en oorlede op die plaas Haring, distrik Gobabis. Uit hul huwelik 12 kinders gebore. As oudste lidmaat van die gemeente het tant Sannie tydens die hoeksteenlegging van die kerk op Gobabis die bottel met gegewens van die gemeente onder die hoeksteen geplaas.
Gobabis het einde 1997 305 belydende lidmate gehad, einde 2001 was dit 274 en einde 2012 211, maar teen einde 2014 het dit weer toegeneem tot 242. Die algemene neiging in Namibiese Gereformeerde kerke in die eerste anderhalf dekade van die 21ste eeu was dat amper al die gemeentes in die land se lidmaattal min of meer bestendig was, buiten 'n drastiese afname in die gemeentes Aranos, Grootfontein en Karasburg.
Diana Canova
Diana Canova (gebore 1 Junie 1953) is 'n Amerikaanse aktrise en skryfster. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent One True Thing (1998) en in die televisiereekse The Love Boat (1977), Soap (1977), en Throb (1986).
Spikkelarendrog
Die Spikkelarendrog (Aetobatus narinari) is 'n vis wat slegs aan die ooskus van Suid-Afrika en Mosambiek voorkom. Die vis is groot met 'n verhewe kop met die oë aan die sykante. Dit is bruin of swart van kleur met wit spikkels op sy lyf.
Daar kan tot 50 giftige stekels naby die stertwortel wees. Die stert kan ook tot 2.5 keer die lengte van die rog se lyf wees. Dit kan tot 2.3 m breed word en weeg dan 98 kg. Die rog swem naby die bodem in water wat tot 50 m diep is. Hulle vreet tweekleppiges, skaaldiere en seekatte. In Engels staan die rog bekend as die Spotted eagleray.
İstiklal Caddesi
İstiklal Caddesi of Onafhanklikheidslaan is een van die bekendste lane in Istanboel, Turkye, en word oor ’n naweek maklik deur drie miljoen mense per dag besoek. Dit is in die historiese Beyoğlu-distrik geleë en is ’n elegante voetgangerslaan van sowat 3 km lank met uitgelese boetieks, musiek- en boekwinkels, kunsgalerye, bioskope, kroeë, nagklubs, biblioteke, bakkerye en restaurante. Dit begin by die Middeleeuse buurt naby die Galata-toring en eindig by Taksim-plein.
633
Die jaar 633 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 33ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
İstiklal Caddesi
In die historiese Karaköy-distrik kan ’n mens die wêreld se tweede oudste ondergrondse trein, bekend as die Tünel (die Tonnel), sien. Dit het in 1875 begin loop.
Weerskante van die kosmopolitiese laan is belangrike geboue geleë soos skole, kerke, moskees en die konsulate (voor 1923 ambassades) van verskeie lande soos Frankryk, Griekeland, Rusland, Spanje, Swede, Nederland en Brittanje.
Tydens die tyd van die Ottomaanse Ryk is die laan Cadde-i Kebir (Groot Laan) genoem en was dit ’n gewilde ontmoetingsplek vir Ottomaanse intellektuele en Europeërs, wat dit Grande Rue de Péra genoem het.
Gotha Andersen
Gotha Andersen (29 Januarie 1921 – 12 Maart 1984) was 'n Deense akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Bordellet (1972), Lenin, You Rascal, You (1972), en The Element of Crime (1984), en in die televisiereeks Flid, fedt og snyd (1981).
Gesinsdag
Gesinsdag is die Maandag ná Paasfees. Die dag staan ook as Paasmaandag of Tweede Paasdag bekend en word algemeen in Christelike lande as 'n openbare vakansiedag waargeneem. Nes Welwillendheidsdag (Kersfees) en Pinkstermaandag vorm Gesinsdag die tweede dag van een van die Christendom se belangrikste feeste.
Gesinsdag word onder andere in die lande Andorra, Australië, België, Denemarke, Duitsland, Finland, Frankryk, Hongarye, Italië, Ierland, dele van Kanada, Kroasië, Letland, Liechtenstein, Luxemburg, Monaco, Nieu-Seeland, Nederland, Noorweë, Oostenryk, Pole, San Marino, Swede, dele van Switserland, Slowenië, dele van Spanje (behalwe vir Andalusië), Suid-Afrika, Tsjeggië, die Verenigde Koninkryk, Ysland en ander lande van die Britse Statebond as 'n openbare vakansiedag waargeneem.
In die Oosters-Ortodokse Kerk
In beide die Oosters-Ortodokse Kerk en Rooms-Katolieke Kerke volgens die Bisantynse Ritus word hierdie dag "Helder Maandag" of "Maandag van Vernuwing" genoem. Die liturgiese dienste, nes tydens die hele Helder Week, is heelwat anders as gedurende die res van die jaar en is soortgelyk aan die liturgiese dienste wat op Paasfees (die Paassondag) gehou word; dit sluit 'n optog volgens die Goddelike Liturgie in; terwyl dit vir elke dag van hierdie week voorgeskryf is, word dit dikwels net op Maandag gehou en dalk die een of ander dag in parogiale kerke, veral in nie-Ortodokse lande. Wanner die feesdag van 'n belangrike heilige, byvoorbeeld Sint Joris, of 'n beskermheilige van 'n kerk of een se naamdag in die Heilige Week op op Paassondag val, word die feesdag op Paasmaandag gevier.
Lola Pagnani
Lola Pagnani (* 3 April 1972) is 'n Italiaanse aktrise en danseres.
Biografie
Lola Pagnani is as Anna Lola Pagnani Stavros en dogter van die outeur en draaiboekskrywer Enzo Pagnani in Rome gebore. Op die ouderdom van 17 jaar het sy in Parys 'n graad in kontemporêre dans behaal. Sy was die prima ballerina van die dansgroep Momix tydens hulle wêreldtoernooi en het by die choreografie van die Cirque du Soleil in Montreal saamgewerk. Sy was die prima ballerina van München se operahuis onder regie van Lina Wertmüller en die dirigent Giuseppe Sinopoli. Sy het daarna 'n graad by die Alvin Ailey American Dance Theater in New York behaal. Hier het sy later ook toneelkuns by die HB Studio gestudeer en vervolgens na Italië teruggekeer.
In haar geboorteland het sy begin om met die groot name van die Italiaanse en internasionale toneel- en rolprentbedryf saam te werk, waaronder Ettore Scola, Giulio Base en Lina Wertmüller. Daarnaas het sy ook in produksies onder regie van Spike Lee, John Turturro en Abel Ferrara gespeel.
Crella linguifera
Crella linguifera is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Lola Pagnani
Biografie
In Italië het sy saam met Tulio Solenghi en Riccardo Garrone in advertensie-rolprente vir die koffievervaardiger Lavazza opgetree en gedurende twee opeenvolgende jare vir die onderhoudprogram Maurizio Costanzo Show gewerk. Sy is daarnaas uitgenooi om saam te werk met Enrico Montesano, Marco Columbro, Barbara De Rossi, Blas Roca Rey, Enrico Brignano, Nino Manfredi, Vittorio Gassman en Shelley Winters. Onder persoonlike toesig van Shelley Winters het Lola Pagnani by die Actor's Studio in Los Angeles gestudeer. Hier het sy ook saam met Teddey Sherman 'n privaatopleiding gevolg.
In New York het sy vir die televisiemaatskappy Rai International by verskeie televisieprogramme gewerk en as gasvrou van die program PoP Italia opgetree. Sy het daarnaas ook met Gianni Battistoni se tydskrif Associazione Via Condotti saamgewerk.
Haar nuutste projek is 'n dokumentêr wat sy saam met die Amerikaanse produsent en regisseur Melissa Balin gaan maak, Women Seeking Justice. Dit sal stories oor ongeregtigheid dwarsoor die wêreld behandel en is onder meer deur haar persoonlike ervaring as slagoffer van 'n Camorra-komplot geïnspireer.
Lola Pagnani is vloeiend in Italiaans, Frans, Spaans en Engels.
Tünel
Die Tünel (Afrikaans: Tonnel) is ’n kort ondergrondse treinspoor in Istanboel, Turkye. Dit het net twee stasies en verbind die distrikte Karaköy en Beyoğlu. Dis aan die noordelike kus van die Goue Horing geleë en loop sowat 573 meter ver opdraand van naby seevlak af.
Dit is op 7 Januarie 1875 ingewy en is die tweede oudste ondergrondse stedelike spoorlyn in die wêreld naas die Londense moltrein (1863).
’n Reis tussen die twee stasies neem sowat 1,5 minute teen sowat 25 km/h. Twee treine loop gelyktydig en ry in die middel by mekaar verby op ’n dubbele stuk spoor.
Voorlopersel
Soos stamselle het voorloperselle die vermoë om in 'n spesifieke soort sel te verander. In teenstelling met stamselle is hulle egter reeds baie meer spesifiek: hulle neig om te verander na 'n spesifieke "teikensel". Die belangrikste verskil tussen stam- en voorloperselle is dat stamselle onbepaald kan verdeel terwyl voorloperselle slegs 'n beperkte aantal kere kan verdeel. Daar bestaan egter 'n mate van omstredenheid oor die presiese definisie en die begrip word steeds ontwikkel.
Hawaii-hemp
Die Hawaii-hemp (in Engels gewoonlik aloha shirt of Hawaiian shirt genoem) is 'n soort informele hemp - met oopslaankraag, meestal kort moue, 'n borssak aan die linkerkant en knope - wat sy oorsprong op die Hawaii-eilandgroep het. Hawaii-hemde word gewoonlik met bont Hawaise motiewe bedruk en deur sowel mans as vroue los bo-oor die broek of romp gedra.
Hawaii-hemde het in die eerste helfte van die 20ste eeu 'n gewilde aandenking vir toeriste geword. Met die opkoms van massatoerisme en danksy die rolprent- en vermaakbedryf waar dit deur bekende sterre soos Elvis Presley gedra is, het die hemp ook buite Hawaii tot 'n gewilde bostuk ontwikkel. In Hawaise sakekringe word die hemp intussen ook in meer formele geleenthede gedra.
Bulrog
Die Bulrog (Pteromylaeus bovinus) is 'n vis wat aan die hele kuslyn van Suid-Afrika voorkom. Dit is sjokoladebruin met bleekgrys dwarsstrepe bo-op en wit onder. Dit word 1.8m breed en 85 kg swaar. Die vis is 'n bodembewoner in vlakwater maar spring ook uit die water. In Engels staan diit ook bekend as Bullray.
Catherine Dent
Catherine Dent (gebore 14 April 1965) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en regisseuse. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent The Majestic (2001) en in die televisiereeks The Shield (2002).
Jens Andersen (akteur)
Jens Andersen (gebore 28 Maart 1971) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Polle Fiction (2002), Headhunter (2009), en Deliver Us from Evil (2009), en in die televisiereeks Those Who Kill (2011).
Onze Rust
Onze Rust was die plaas van president MT Steyn, die laaste Staatspresident van die Oranje-Vrystaat. Dit is ongeveer 22 km ten suide van Bloemfontein geleë. Na die Tweede Vryheidsoorlog was dit veral van hier dat hy as leier en raadgewer vir die Afrikanervolk opgetree het.
Die “Boom van Samespreking”, ’n groot simmetriese olienhoutboom, is ongeveer 400 m reg wes van die woning geleë en baie van die belangrike en deurslaggewende samesprekings het in die skaduwee van hierdie boom plaasgevind. Hier het die President ook dikwels persoonlike rus en vrede gaan soek.
Geskiedenis
President Steyn het die plaas in 1896 gekoop en dit Onze Rust gedoop. Gedurende sy ampstyd as Staatspresident en die Tweede Vryheidsoorlog het hy nie op die plaas gewoon nie, maar na sy terugkeer uit Europa in 1905 het president Steyn hom op Onze Rust gevestig.
Na die oorlog het president Steyn met sy gesin na Europa vertrek om daar mediese behandeling vir sy senuverlamming te ontvang. Terwyl die Steyn-gesin in Europa was, het die idee by die Afrikanervolk ontstaan om die huis op Onze Rust te vergroot. ’n Ingenome president Steyn het versoek dat net werklose Vrystaters aan die huis moet werk. Geen duur materiaal is vir die aanbouery gebruik nie. Die mure is met rousteen en klip gebou en was lank ongepleister. Die houtwerk is van dennehout.
Die nuwe huis, met sy groot voorstoep, waar president Steyn dikwels saam met besoekende staatsmanne ontspan het, was ruim en groot. Onze Rust het die hoofkwartier van president Steyn geword en het vir almal oopgestaan. Hulle het baie besoekers ontvang.
Ná president Steyn se dood, in 1916, het sy vrou die huis nog veertig jaar lank bewoon.
Hedendaagse voorkoms
President Steyn se kleinseun, regter Marthinus Theunis Steyn jr. het ’n paar veranderinge aangebring – so is daar byvoorbeeld vensters ingekap vir meer lig en van die meubels en gebruiksvoorwerpe op Onze Rust is latere aankope.
Die statige ou opstal in die koelte van die reusebome wat dit omring, lyk nog in ’n groot mate soos wat dit in die tyd van president Steyn daar uitgesien het en die laning granaat- en appelkoosbome wat deur die President self geplant is, is ook nog daar.
Die mure is behang met familieportrette en foto’s van vriende. Die badkamer het nog 'n ou ligroos bad wat spesiaal vir president Steyn ingesit is na sy siekte; die slaapkamers het hemelbeddens en pragtige outydse lampe; die Victoriaanse sitkamer bevat mooi familie-erfstukke. In die kombuis is ’n rak waarop baie van mevrou Rachel Steyn se koekblikke en kombuisgereedskap staan.
Die historiese studeerkamer is grootliks behou soos wat dit in president Steyn se dae daar uitgesien het. Die groot ou leer-leesstoel of invalidestoel, wat deur die verlamde president gebruik is, is nog daar.
’n Foto van Rachel Isabella Steyn hang op die ereplek bokant die kaggel. Daar is ook foto’s van die Vrystaatse presidente en van ander leiers, soos generaal De la Rey en Paul Kruger. Regter Steyn vertel dat president Steyn die foto van Sarel Cilliers opsetlik tussen die foto’s van generaals Hertzog en Botha opgehang het, “sodat ’n godsman die vrede kan bewaar”.
Crella mammillata
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1903 deur Arnesen.
Zelda Rubinstein
Zelda Rubinstein (28 Mei 1933 – 27 Januarie 2010) was 'n Amerikaanse aktrise van Joodse afkoms. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Poltergeist (1982), Sixteen Candles (1984), Poltergeist III (1988), en Southland Tales (2006).
635
Die jaar 635 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 35ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Heuningkoekbontpaling
Die Heuningkoekbontpaling (Gymnothorax favagineus) is 'n vis wat slegs aan die ooskus van Suid-Afrika voorkom vanaf die Transkeise Wildekus noordwaarts. Die paling se kleur is liggeel met 'n heuningkoekpatroon en hy kan tot 1.5 m lank word. Dit woon in gate en grotte in koraal- en rotsriwwe, en sy kop steek dikwels by die gat uit waarin dit woon.
In Engels staan die vis bekend as Reticulated moray.
.cu
.cu is die agtervoegsel van domeinname van Kuba.
Eksterne skakels
Toppdomän
June Caprice
June Caprice (19 November 1895 – 9 November 1936) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente A Modern Cinderella (1917), A Child of the Wild (1917), Miss U.S.A. (1917), en A Damsel in Distress (1919).
Kresy
Kresy (Grensland) is 'n Poolse term wat ná die verval van Kiëf-Roes gebruik is om na die Roeteense gebiede te verwys wat destyds by die Koninkryk Pole ingelyf is.
Nadat Pole en die Grootvorstedom Litaue hulle in 'n politieke unie, die Pools-Litause Gemenebes, verenig het, het die term Kresy vanaf 1569 na alle oostelike landsdele verwys wat aan die Poolse Kroon onderdanig was - 'n gebied wat tot by die Dniëpr-rivier gestrek het, die destydse grensrivier tussen Pole-Litaue en die Tataarse Ryk. Tot die tyd van die Poolse Delinge is spesifiek na die buitenste oostelike Pools-Litause grensstreke as Kresy verwys. Hierdie gebiede het destyds ook as Dzikie Pola ("Wildeveld") bekend gestaan.
In die tyd van die Tweede Poolse Republiek (1918-1939) is die term Kresy gebruik om na die geweste oos van die Curzonlyn te verwys.
Die Kresy is in September 1939 deur Sowjet-magte beset en ná die Tweede Wêreldoorlog geannekseer. Sedert die verval van die Sowjetunie grens hierdie gebied aan of maak deel uit van die onafhanklike state Litaue, Wit-Rusland en Oekraïne.
634
Die jaar 634 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 34ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Florenceville-Bristol
Florenceville-Bristol is 'n Kanadese munisipaliteit in die administratiewe distrik (comté/county) Carleton in die weste van die provinsie Nieu-Brunswyk. Die munisipaliteit is op 1 Julie 2008 met die samesmelting van die naamgewende dorpe Florenceville en Bristol gevorm.
Toponimie
Florenceville het oorspronklik bekend gestaan as Buttermill Creek. In 1855 het die luitenant-goewerneur Lemuel Allan Wilmot die dorp ter ere van Florence Nightingale, 'n heldin van die Krimoorlog, hernoem. Bristol se oorspronklike name was Shiktehawk en later Kent Station. Die huidige naam is ter ere van ene mnr. Davis, wat as hoof van die spoorwegstasie in Bristol (Verenigde Koninkryk) gefungeer het, aan die dorp gegee.
Geografie
Florenceville-Bristol is in die vallei van die St. John-/Saint-Jean-rivier geleë, sowat 90 kilometer noord-wes van Fredericton.
Die dorp behels twee hoofsaaklike buurte. Florenceville is aan weerskante van die rivier geleë, tog strek sy sentrum langs die linkeroewer. Soos sy naam reeds aandui, lê Florenceville-East/-Est oos daarvan. Bristol lê aan die rivier se linkeroewer, 3,5 kilometer noord-oos van Florenceville.
Yvelines
Yvelines (uitgespreek [ivlin]) (78) is 'n Franse département van die gewes Île-de-France. Sy prefektuur (hoofstad) is Versailles.
Julie Brochorst Andersen
Julie Brochorst Andersen (gebore 27 Mei 1993) is 'n Deense aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Hold Me Tight (2010), You & Me Forever (2012), en Hundeliv (2016), en in die televisiereeks Badehotellet (2013).
637
Die jaar 637 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 37ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Gåseborg
Gåseborg is 'n prehistoriese heuwelfort in die Meer Mälaren-distrik in Swede. Wetenskaplikes weet nie vir seker nie, maar dit is waarskynlik gebou om toesig te hou en om die water skoonveld onder die fort te beheer, waarskynlik iewers gedurende die laat Ystertydperk (500-1100 v.C.). Verskeie groot skoonvelde het hier verbygegaan, en uit hierdie plek kon die plaaslike man aan bewind beheer oor die verkeer na Uppsala, Sigtuna, Birka en die westelike distrikte van die Meer Mälaren uitoefen.
Awilda Carbia
Awilda Carbia (30 Januarie 1938 – 22 Maart 2009) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprent El sueño del regreso (2005) en in die televisiereeks Tiempo para reír (2007).
Bontpaling
Die Bontpaling (Echidna nebulosa) is 'n vis wat slegs aan die ooskus van Suid-Afrika en Mosambiek voorkom. Die paling is wit tot roomgeel met donker, ronde vlekke op die liggaam. Dit kan tot 70 cm lank word. Kom voor in riwwe of seegrasbeddings. In Engels staan die vis bekend as Floral moray.
Mariston Hotel
Die Mariston Hotel is 'n wolkekrabber en hotel in die Sentrale sakegebied van Johannesburg, Suid-Afrika. Dit is in 1973 gebou en is 32 verdiepings hoog.
636
Die jaar 636 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 36ste jaar van die 7de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Crella nodulosa
Crella nodulosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1959 deur Sarà.
Fred Nel
Fred Nel is/was 'n Suid-Afrikaanse rolprentregisseur. Hy het die régie van verskeie TV-reekse vir die ou SAUK behartig. In 1989 ontvang hy 'n akademieprys vir sy dokumentêre televisieprogram, Meneer die Speaker.
.cx
.cx is die agtervoegsel van domeinname van Kerseiland. Dit word deur die "Christmas Island Internet Administration Limited" (CIIA) onderhou.
Crella pertusa
Crella pertusa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Crella en tot die familie Crellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1890 deur Topsent.
638
Die jaar 638 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Maandag begin het. Dit was die 38ste jaar van die 7de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Nova
’n Nova is ’n ster wat skielik baie helderder word en daarna geleidelik na sy oorspronklike magnitude terugkeer. Die helderheid kan met tot tien grootteklasse toeneem (dit wil sê die ligsterkte word 10 000 maal so groot). Daar word geraam dat daar elke jaar in die Melkweg sowat 70 novas verskyn. Novas moenie met supernovas verwar word nie.
John Cabot
John Cabot (Italiaans: Giovanni Caboto; Venesiaans: Zuan Chabotto; 1450–1498) was ’n Italiaanse seevaarder en ontdekkingsreisiger wat vir koning Hendrik VII van Engeland gewerk en in 1497 die kus van Noord-Amerika bereik het. Hy het in 1497 vanaf Engeland weswaarts in sy skip, die Matthew, gevaar, en gedink hy het Asië ontdek. Hy het egter Kanada ontdek, wat hy vir koning Hendrik VII opgeëis het. Die presiese plek waar Cabot geland het is nie bekend nie.
Nova
'n Nova (Latyn: novus = "nuut") is gewoonlik 'n klein, blou, uiters warm ster wat onverwags 10 000 tot 100 000 keer helderder word as gevolg van 'n uitbarsting in sy buitenste lae. Die ontploffing kan ŉ paar uur of langer duur en ongeveer een tienduisendste van sy massa word die ruimte in geskiet.
John Cabot
Lewensloop
Giovanni Caboto (sy Italiaanse naam) is waarskynlik in 1450 in Genua gebore. Daar is nie veel oor sy vroeë lewe bekend nie, maar sy gesin het toe hy nog jonk was na Venesië getrek. Venesië was 'n groter hawe as Genua, en was destyds die belangrikste hawe in Europa. Daar het hy baie oor seilvaart en die see geleer. Cabot het 'n uitstekende matroos geword. Sy pa was 'n handelaar en het Giovanni (John) alles oor die speseryhandel geleer.
Nova
Daarna magnitude is + 4,8.) Dit lyk asof die grootste uitbarstings korter duur as swakker uitbarstings, met die gevolg dat die totale energie wat vrykom, min of meer dieselfde is, naamlik 1038 J. Dit stem ooreen met die totale hoeveelheid energie wat die son in 10 000 jaar uitstraal.
As die son 'n nova sou word, sou die aarde binne 'n paar uur vernietig wees. Dit is egter onwaarskynlik dat sterre van die son se tipe novas word. Wanneer 'n nova uitbars, brei ŉ gaswolk om hom uit teen 'n snelheid van 1 000 tot 3 000 km/s. Tydens die uitbarsting kan daar in die nova se lig kenmerkende emissielyne, byvoorbeeld van atomiese waterstof en geïoniseerde suurstof, onderskei word.
John Cabot
Lewensloop
In 1497 vertrek hy van Bristol om vir 'n roete na die weste te soek. Hy het sewe weke oor die Noord-Atlantiese Oseaan gevaar. Sy skip, die Matthew, het 20 man aan boord gehad. Gedurende die reis het hulle enorme hoeveelhede kabeljou gesien. Vissermanne het later gevolg om hierdie ryk visvelde te ontgin.
Nova
Novas word ook in ander sterrestelsels waargeneem en as die hele proses gemonitor kan word, bied dit ŉ waardevolle metode om die nova en die sterrestelsel se afstand te bepaal. Die helderste nova van die 20e eeu was Nova Aquilae 3. Wat in 1918 verskyn en amper net so helder soos Sirius vertoon het. Die dwergnova is 'n veranderlike ster (ook genoem 'n U Geminorum of 'n SS Cygni-ster) wat elke paar maande uitbars. Die uitbarsting is nie besonder hewig nie en die ster word selde meer as 10 keer helderder.
John Cabot
Lewensloop
Cabot het in ongeveer 1499 in Engeland gesterf.
Nova
Die meeste novas behoort blykbaar tot dubbelsterstelsels, waarvan een ster 'n baie warm, kompakte dwerg en die ander 'n rooi reus is. Dwergnovas lê soms so na aan hul dubbelsterre dat hulle feitlik aan mekaar raak, Die vermoede is dat enkelsterre nie novas word nie en dat die gravitasiekragte van dubbelsterre moontlik tot die uitbarstings aanleiding gee. Sommige novas ontplof dikwels.
Die nova T Pyxides het in 1890, 1902, 1920, 1944 en in 1966 uitgebars. In die Melkwegstelsel is daar minstens 7 van hierdie wederkerende novas en hul peri odes wissel van 12 tot 80 jaar. Alle novas is moontlik wederkerend maar sommige se periodes is miskien duisende of miljoene jare. Die duur van die periode hang dalk van die grootte van die uitbarsting af: hoe groter die uitbarsting, hoe langer die periode.
Kassie DePaiva
Kassie DePaiva (gebore 21 Maart 1961) is 'n Amerikaanse aktrise, vervaardiger, en komponis. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Evil Dead II (1987) en in die televisiereekse General Hospital (1963), Days of Our Lives (1965), en One Life to Live (1968).
Nova
Ontwikkeling
’n Sogenaamde klassieke nova is ’n dubbelster waarvan een komponent ’n witdwerg is. Die ander komponent is meestal ’n rooireus of hoofreeksster. Gas stroom voortdurend van die ander ster na die witdwerg en versamel in ’n roterende afgeplatte skyf daarrondom. As die witdwerg ’n sterk magneetveld het, kan die gas (hoofsaaklik waterstof) ook deurstroom na die oppervlak van die witdwerg.
As genoeg waterstof versamel het, kan die druk en temperatuur op die oppervlak van die witdwerg so groot word dat ’n weghol-kernreaksie begin wat waterstofatome saamsmelt tot helium. Die resultaat is ’n enorme ontploffing soos dié van ’n waterstofbom wat ’n massa ’n paar keer so groot soos die Aarde teen duisende kilometers per sekonde die ruimte inslinger.