cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geskiedenis van Afrika
Die koloniale tydperk
Die vestiging van die Europese moondhede se mag in Afrika het baie militêre inspanning geverg. Die Franse het byvoorbeeld 'n gedugte teenstander gehad in die Dyula-leier, Samori, wat in 1898 daarin geslaag het om die onafhanklikheid van sy gebied in Guinee en die noordelike deel van die Ivoorkus te verdedig en te behou. In Suidwes-Afrika was die Duitsers verantwoordelik vir die onderdrukking van 'n Herero-opstand wat gelei het tot die Herero-volksmoord. In Oos-Afrika was hulle verplig om oorlog te voer teen Hebe (1891–1892). In 1885 het die Engelse onder die leiding van genl. Gordon, wat in die veldslag gesneuwel het, 'n nederlaag gely teen die godsdienstige leier van die Mahdi in die Soedan, Mohammed Ahmad.
Van 1899 tot 1902 het die Tweede Vryheidsoorlog in Suid-Afrika tussen die Engelse en die onafhanklike blanke koloniste geheers. Die ontdekking van goud en diamante was die belangrikste motief.
Dit het tot 1914 geduur voordat Afrika geheel en al onder koloniale bestuur was. Aan die begin moes die kolonies met min geldelike bystand van die moederland bestuur word. Ten einde fondse te genereer is die inheemse bevolking aan verskeie soorte belastings en ander verpligtinge onderwerp, soos hutbelasting en die verpligting om 'n aantal produkte wat baie in aanvraag in Europa was, te verbou. Hulle moes ook sonder vergoeding vir die regering werk. Die onderwys- en gesondheidsdienste is aanvanklik alles aan die sendelinge oorgelaat.
Die aanlê van spoorverbindings is weens militêre en ekonomiese oorwegings bevorder. In Oos-Afrika is daar om dié rede van Asiatiese kontrakarbeiders gebruik gemaak. Grond is veral in Kenia en die destydse Rhodesië beskikbaar gestel waar die koloniste plantasies kon aanlê.
Die Engelse het in hulle kolonies lord Lugard se gedagte van direkte bestuur toegepas. Dit het daarop neergekom dat die verskillende bevolkingsgroepe volgens hul eie wette en regsbeginsels van hul tradisionele leiers bestuur word, solank hulle (die leiers) lojaal bly aan die Engelse gesag.
Boegor (Astrachan-oblast)
Boegor (Russies: Бугор) is 'n dorpie in Charabali-rajon van Astrachan-oblast, Rusland. Dit behoort tot die Sasikoli Plaaslike Munisipaliteit en lê op die linkeroewer van die Achtoebarivier. Die letterlike betekenis van die dorpie se naam in die plaaslike Russiese dialek is "heuwel".
Demografie
Volgens Sensus 2010 het Boegor 296 inwoners gehad. Etniese Russe vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.
Holopsamma arborea
Holopsamma arborea is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Holopsamma en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1888 deur Lendenfeld.
Alexander Kwartet
Die Alexander Stykkwartet is 'n strykkwartet wat in San Francisco gebaseer is. Die strykkwartet is in 1981 in New York gestig, en is sedert 1989 die inwonende ensemble van San Francisco Uitvoerings, en direkteure van die Morrison Kamermusieksentrum in die Kollege van Liberale en Kreatiewe Kunste by die San Francisco Staatsuniversiteit.
Die Alexander Strykkwartet was die eerste kwartet om die Concert Artists Guild kompetisie in 1982 te wen. In 1985 was die Alexander Strykkwartet die eerste Amerikaanse strykkwartet om die Portsmouth Internasionale Strykkwartetkompetisie te wen (nou die Wigmore Hall Londen Internasionale Strykkwartetkompetisie). Hulle het beide die gehoorprys en die paneel se hoogste prys verower.
2021 Belgiese Grand Prix
Die 2021 Formule Een Belgiese Grand Prix is op 29 Augustus 2021 op die Circuit de Spa-Francorchamps, in België, gehou. Dit was die twaalfde wedren van die kampioenskapseisoen gewees. Weens aanhoudende gietende reën vir meer as vier ure, kon slegs twee rondtes van die ren agter die veiligheidsmotor voltooi word, voor die ren gestaak is. Die wedren se uitslag is bepaal na slegs één rondte, die eerste keer in die geskiedenis van Formule Een.
Bande
Pirelli het die volgende bande aan alle spanne verskaf:
Kwalifisering
Die kwalifisering het op 28 Augustus plaasgevind en sou om 15:00 plaaslike tyd begin. Kwalifisering is egter weens swaar reën vertraag en het om 15:12 begin. Almal het op reënbande vertrek, behalwe George Russell en Nicholas Latifi, wat eerste en tweede was ná die eerste kwalifiserende rondtes. Al die spanne het hierna die tussenbande aangebring.
Die eerste sessie eindig met Lando Norris eerste, Max Verstappen tweede en Lewis Hamilton in die derde plek. Nikita Mazepin, Kimi Raikkonen, Mick Schumacher, Joeki Tsunoda en Antonio Giovinazzi is uit die res van die kwalifisering geskakel.
Die tweede sessie is op intermediêre bande voltooi. Norris was weer eerste, met Hamilton tweede en Valtteri Bottas derde. Lance Stroll, Fernando Alonso, Carlos Sainz Jr., Latifi en Charles Leclerc is uit die res van die kwalifisering geskakel. Die derde deel van die kwalifisering het begin met nog swaarder reën. Bestuurders vra onmiddellik vir 'n vertraagde sessie of 'n rooi vlag. Norris het daarna by Eau Rouge op plasse water gegly, wat 'n hewige ongeluk by Raidillon veroorsaak het, wat 'n rooi vlag tot gevolg gehad het. Sebastian Vettel het op die toneel gestop om na Norris te kyk. Verstappen het die voortou geneem op sy laaste rondte, met George Russell in die tweede plek en Hamilton derde.
* Valtteri Bottas en Lance Stroll ontvang beide 'n 5-plek roosterstraf vir die veroorsaak van 'n ongeluk tydens die 2021 Hongaarse Grand Prix. ** Lando Norris ontvang 'n 5-plek roosterstraf vir die omruil van sy ratkas na 'n ongeluk tydens K3. *** Kimi Räikkönen moes die wedren vanuit die kuipe wegspring omrede sy motor 'n nuwe agtervlerk ontvang het.
Renuitslag
^2 – Lance Stroll het 18de op die baan geëindig, maar het 'n tydstraf van 10 sekondes ná die wedren gekry vir 'n agtervlerkwisseling gedurende die rooivlagperiode.
Hesperantha gracilis
Hesperantha gracilis is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort en is deel van die fynbos. Die spesie is endemies aan KwaZulu-Natal en kom op die sandsteen plato's in die binneland van Durban voor. Die plant het 'n voorkomsgebied van 339 km² en die drie subpopulasies word bedreig deur ontwikkeling, landbou uitbreiding en indringerplante.
Dimorphotheca zeyheri
Die kleinbietou (Dimorphotheca zeyheri) is 'n plant wat hoort tot die genus Dimorphotheca. In Suid-Afrika is die spesie inheems aan die Noord-Kaap, Noordwes, Oos-Kaap, Wes-Kaap en die Vrystaat. Dit is ook inheems aan Botswana, Lesotho en Zimbabwe.
Die plant staan ook bekend as die: bietou, jakkalsblom, jakkalsbossie en witdimorphotheca.
Lyudmila Zajtseva
Lyudmila Zajtseva (gebore 21 Julie 1946) is 'n Sowjetse en Russiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Zdravstvuy i proshchay (1973), Liven (1975), Little Vera (1988), en Letuchiy gollandets (1990).
John Updike
John Hoyer Updike (1932–2009) was 'n Amerikaanse skrywer van kortverhale, romans en gedigte wat deur 'n eietydse tematiek en sorgvuldige styl ’n wye leserspubliek het. John Hoyer Updike is op 18 Maart 1932 in Shillington, Pennsilvanië, gebore.
Hy het aan die Universiteit van Harvard en die Ruskin School of Fine Art and Drawing in Oxford gestudeer. By Harvard was hy verbonde aan die satiriese universiteitsblad Harvard Lampoon. Van 1955 tot 1957 was hy verbonde aan The New Yorker, wat van sy verhale essays en gedigte gepubliseer het. Vanaf 1958 het hy hom in Massachusetts afgesonder om hom voltyds op skryfwerk toe te lê. In 1958 het Updike met die digbundel The carpentered hen and other tame creatures gedebuteer en 'n jaar later het 'n bundel kortverhale, The same door, verskyn, asook sy eerste roman, The poorhouse faire, wat oor bejaardes in 'n armhuis se opstand teen ’n nuwe direkteur handel.
In 1960 het sy briljante roman Rabbit, run verskyn. Die werk handel oor die onvolwasse Rabbit Angstrom se pogings om die werklikheid te ontwyk. In die latere Rabbit redux (1971) vind die hoofkarakter na vele konflikte 'n mate van vrede. Updike het in 1962 'n amusante kinderboek, The magic flute, en die belangwekkende kortverhaalbundel Pigeon feathers and other stories die lig laat sien. Sy mees ambisieuse roman is The centaur (1963), waarvoor hy die National Book Award ontvang het.
Sy roem berus egter veral op Of the farm (1965), The music school (1966) en Couples (1968), laasgenoemde 'n opsienbarende roman wat oor die nuwe seksuele vryheid in 'n klein Amerikaanse dorpie handel. Na Bech: a book (1970) het Updike 'n aantal minder geslaagde werke gepubliseer.
Dimorphotheca tragus
Die jakkalsbos (Dimorphotheca tragus) is 'n plant wat hoort tot die genus Dimorphotheca. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap.
Shanghai Metro
duimnael|links|120px|Lyn 11 onderweg Die Shanghai Metro (Chinees: 上海地铁) voorsien die Chinese metropool Shanghai van doeltreffende en goedkoop openbare vervoer in veertien van die sestien stadsdistrikte. Meer as tien miljoen reisigers het in 2019 elke dag die metro gebruik. Sedert die opening van die eerste lyn in 1995 het die netwerk baie vinnig gegroei, en vyftien jaar ná die opening was dit reeds die langste metronetwerk ter wêreld.
Sedert die einde van 2021 is daar negentien metrolyne met 'n totaal van 408 unieke stasies en 802 km se roetelengte, en hierdie getal sal in die komende jare verder uitgebrei word. Die doel is om teen 2030 'n netwerk met 25 lyne en meer as 1 000 kilometer lank te realiseer. Die metro is die belangrikste deel van die openbare vervoernetwerk in Shanghai, wat ook bestaan uit busse en trolliebusse, sommige tremlyne, 'n Maglev en die begin van 'n streekstreinnetwerk.
Geskiedenis
In die 1980's het die snelgroeiende stad Shanghai baie verkeersprobleme ondervind. Openbare vervoer het steeds hoofsaaklik uit verbindings per bus en trolliebus bestaan. Hierdie busse was gereeld oorvol en nie altyd betroubaar nie as gevolg van die oorlaaide padnetwerk en soms weens foutiewe tegnologie.
thumb|220px|Treinstel van die Pujiang-lyn thumb|'n Leë treinstel van lyn 7 thumb|[[Magneetsweeftrein|Maglev-trein by die Shanghai Pudong-lughawe]] In die vroeë 1990's is grootskaalse uitbreiding van die padnetwerk begin, hoofsaaklik deur die bou van verhewe hoofweë. Baie huise en soms hele woonbuurte moes hiervoor gesloop word. Die inwoners van hierdie woonbuurte het toe na die voorstede verhuis, wat probleme met openbare vervoerkapasiteit verder vererger het. Daar is besluit om 'n metronetwerk te bou.
Aan die einde van 2007 is drie nuwe lyne by die netwerk gevoeg. Lyn 6 is die eerste metrolyn wat heeltemal in die Pudong-distrik geleë is. Vanweë die kleiner toerusting wat gebruik word, word hierdie lyn ook 'n 'ligte metro' genoem. Lyn 8 en lyn 9 is ook geopen. Lyn 4 is onlangs voltooi en sal nou as 'n volledige ringlyn funksioneer.
In 2009 begin Lyn 7 en Lyn 11 met diens. Lyn 11 bedien ook die stad Kunshan, en is daarmee die eerste metrolyn buite die munisipale grense van Shanghai. In 2010 word Lyn 10 geopen. Hiermee word die metronetwerk van Shanghai slegs vyftien jaar na sy opening die langste netwerk ter wêreld.
Huidige lyne
Die lynnetwerk van die Shanghai Metro bestaan tans uit 19 lyne. Benewens sy eie nommer, het elke lyn ook 'n unieke kleur, wat onder meer vir stasieborde gebruik word. Feitlik alle lyne loop op hul eie spoorlyn, met die uitsondering van Lyn 3 en Lyn 4. Hierdie lyne gebruik dieselfde spoor tussen Hongqiaoweg- en Baoshanweg- stasies.
Toekomstige uitbreidings
Shanghai se metro-netwerk is een van die vinnigsgroeiende in die wêreld. Sewe nuwe metrolyne is in die 2018-2023-beplanningstydperk beplan, benewens drie uitbreidings van bestaande lyne en drie nuwe streeklyne.
Fasiliteite
Alle stasie-inligting word in beide Mandaryns en Engels verskaf. Plasmaskerms met vertrekinligting is op die platforms geleë.
By alle stasies word die rand van die perronne deur middel van outomatiese platformskermdeure toegemaak. Die metro’s stop altyd op ’n vaste plek op die perron, met die metrovoertuigdeure wat parallel met die perronskermdeure is.
Betaalstelsel
Soos in baie moltreinstelsels, word die tarief deur afstand bepaal in die Shanghai-metro. Die afstand word bereken as die kortste roete tussen die vertrekstasie en die aankomsstasie, wat oordragte van lyn tot lyn toelaat. Slegs wanneer 'n oorplasing behels dat die betaalsone van die metrostasie verlaat word en by hierdie of 'n ander stasie weer die sone binnegegaan word, moet 'n tweede kaartjie gekoop word, met dieselfde afstandgebaseerde prys vir die tweede deel van die reis. Die tarief wissel van 3元 (yuan) vir afstande minder as 6 km tot 15元 (yuan) vir die langste moontlike stuk op die metronetwerk, spesifiek van Oriental Land na Dishui-meer. Daar is ook 'n tydsbeperking van vier uur. As iemand langer as vier uur op die pad is, moet hy ’n toeslag betaal. Die prys van metrokaartjies is sedert 15 September 2005 onveranderd.
Die Shanghai Metro bied ook dagpasse, van 18元 (yuan) vir een dag, tot 45元 (yuan) vir drie dae aan. Laastens is daar ook kombikaartjies van 'n metro-dagpas met 'n enkel- of retoerrit op die Maglev, dit kos onderskeidelik 55 en 85 元.
Winkelstalletjies
Klein verkoopstalletjies kan by die meeste stasies gevind word. Dit is dikwels nie groter as 2 m² nie. Hier word hoofsaaklik vroueklere, bottels drankies, koerante en telefoonkaarte verkoop. Op die groter stasies is daar ook klein eetplekke waar byvoorbeeld noedels of soesji verkoop word.
Tegnies
Anders as metro's in baie ander stede, is die metronetwerk toegerus met 'n bogeleistelsel. Daar is 'n spanning van 1500V op hierdie oorhoofse lyn. Die spoorwydte is standaardmaat, of 1435 mm. Die treine ry teen 'n topspoed van 80 km/h. Lugversorging word op alle metro's voorsien vir die gerief van die bestuurder en passasiers.
Hesperantha hantamensis
Hesperantha hantamensis is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort en is deel van die renosterveld. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en kom voor in die Hantamsberg. Die plant het 'n voorkomsgebied van kleiner as 10 km². Daar is een populasie waarvan 'n gedeelte in 'n reservaat voorkom en beskerm word. Die ander gedeelte word bedreig deur pad verbreding en dam konstruksie.
Neoaulocystis
Neoaulocystis is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Hexactinellida.
Holopsamma crassa
Holopsamma crassa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Holopsamma en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1885 deur Carter.
Don Jeffcoat
Don Jeffcoat (gebore 16 Februarie 1975) is 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Eagle Eye (2008) en in die televisiereekse One Life to Live (1968) en Wild & Crazy Kids (1990).
Kotsjkowatka (Astrachan-oblast)
Kotsjkowatka (Russies: Кочковатка) is 'n dorpie in Charabali-rajon van Astrachan-oblast, Rusland. Dit is die setel van die gelyknamige Kotsjkowatka Plaaslike Munisipaliteit wat nog twee kleiner nedersettings, Sazani Oegol en Tsjaptsjatsji, insluit.
Demografie
Volgens Sensus 2010 het Kotsjkowatka 1 604 inwoners gehad. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.
Burger Odendaal
Megiel Burger Odendaal (gebore 15 April 1993 in Bloemfontein, Suid-Afrika) is 'n Suid-Afrikaanse rugbyspeler wat vir die Lions in Superrugby en die Goue Leeus in die Curriebeker speel. Sy gereelde posisie is binnesenter.
Jeugjare en Varsitybeker-rugby
Odendaal het sy hoërskoolrugby vir Hoërskool Monument in Krugersdorp gespeel, wat gelei het tot sy insluiting in Goue Leeus-spanne vir jeugweektoernooie; hy het vir hul o/16-span by die 2009 Grant Khomo-week gespeel en vir hul o/18-span by die 2011 Cravenweek.
Ná die 2011-seisoen het hy die Jukskeirivier oorgesteek om hom by die Blou Bulle in Pretoria aan te sluit. Hy het vir die Blou Bulle o/19 span in die 2012 o.19-provinsiale kampioenskap gespeel en in dieselfde jaar die stap tot o.21-vlak gemaak en vir die Blou Bulle o/21 in die 2012 onder-21 Provinsiale Kampioenskap gespeel. Hy het ook op daardie vlak in die 2013 Onder-21 Provinsiale Kampioenskap gespeel.
Blou Bulle
Sy eersterangse debuut het twee dae voor sy 20ste verjaardag gekom; toe hy vir die Blou Bulle begin in hul 2013 Vodacombeker-wedstryd teen die Valke in Springs gespeel het, 'n sege van 74–14 in sy enigste verskyning van die seisoen.
Sy eerste betrokkenheid op Curriebeker-vlak was in 2014, toe hy aangewys is in die Blou Bulle-groep vir die 2014 Curriebekerseisoen en hy was in die beginspan vir hul openingswedstryd van die seisoen teen die Goue Leeus.
Lions
Daar is op 13 Julie 2020 aangekondig dat Odendaal die Bulls verlaat om hom by die Lions aan te sluit.
Wasps Rugby
Op 22 Februarie 2022 is aangekondig dat hy by Wasps Rugby geteken het voor die 2022/23-seisoen.
Suid-Afrikaanse Klas NG G14 2-6-2+2-6-2
Die Suid-Afrikaanse Klas NG G14 2-6-2+2-6-2 van 1931 is 'n enkele Suid-Afrikaanse stoomlokomotief van die Suid-Afrikaanse Spoorweë-era.
In 1931 het die Suid-Afrikaanse Spoorweë 'n enkele ligte Klas NG G14 Garratt stoomlokomotief met 'n 2-6-2+2-6-2 "Dubbel Prairie"-tipe wieluitleg in diens geplaas.
Vervaardiger
Die lokomotief is gebou vir die Suid-Afrikaanse Spoorweë (SAR) deur Hannover Maschinenbau AG (Hanomag) in 1930. Dit was net 'n bietjie groter as die Klas NG G12, die kleinste Garratt ooit in diens by die SAR. Met lewering dit is as Klas NG G14 geklassifiseer en die nommer NG84 toegeken.
Dit het 'n 2-6-2+2-6-2 "Dubbel Prairie"-tipe wieluitleg soos al die smalspoor SAR Garratts behalwe die eerste, die 2-6-0+0-6-2 Klas NG G11. Dit was soortgelyk aan sy voorganger, Klas NG G12, maar dit het silinders van 'n 1⁄2 duim (12.7 mm) groter boor gehad, wat nie net meer krag gelewer het nie, maar ook 'n toename in aslading. Soos die Klas NG G12, het dit ook 'n buitestaafraam en 'n ronde bokant vuurkas gehad, en was oorverhit.
Mercedes-Benz W136
Die Mercedes-Benz W136 was Mercedes-Benz se reeks Inlynviersilinder-motors in die middel van die 1930's tot die vyftigerjare op die mark was. Die model 170 V het in Februarie 1936 sy openbare debuut gemaak as opvolger van die W15 Typ 170. Tusssen 1936 en 1939 was dit Mercedes se topverkopermodel.
Tussen 1936 en 1942 is meer as 75 000 gebou wat dit tot op daardie stadium die gewildste Mercedes-Benz-model gemaak het.
Die avonture van Huckleberry Finn
Die werk tel onder die Groot Amerikaanse Romans. Dit is een van die eerste boeke in groot Amerikaanse letterkunde wat regdeur in gewone Engelse omgangstaal geskryf is. Dit word in die eerste persoon vertel deur Huckleberry "Huck" Finn, ook die verteller in ander boeke van Mark Twain, Tom Sawyer oorsee en Tom Sawyer, speurder. Dit is 'n direkte opvolger van Die avonture van Tom Sawyer.
Mercedes-Benz W136
Genoeg van die fabrieksgereedskap van die W136 het die geallieerde bomaanval gedurende die Tweede Wêreldoorlog oorleef (of kon na die oorlog herskep word) om as basis te dien waarop die Mercedes-onderneming herbou is. Teen 1947 hervat die 170 V-model sy plek as Mercedes se topverkoper, 'n posisie wat dit tot 1953 beklee het.
Die avonture van Huckleberry Finn
Die boek is bekend vir die verandering van die verloop van kinderliteratuur in Amerika vanweë die "gevoelvolle uitbeelding van seunswees" daarin. Dit is ook bekend vir sy kleurryke beskrywing van mense en plekke langs die Mississippirivier. Die avonture van Huckleberry Finn, wat afspeel in 'n suidelike antebellumsamelewing wat meer as 20 jaar voor die publikasie van die werk ophou bestaan het, is 'n dikwels skerp satire oor gevestigde houdings, veral rassisme.
Mercedes-Benz W136
Die "V" in die naam van die 170 V was 'n afkorting van "Vorn" (voor), wat bygevoeg is om dit te onderskei van die kontemporêre agterenjin Mercedes-Benz 170H (W28) ("H" vir "Heck", agter) wat dieselfde viersilinder 1697cc-enjin gebruik het, maar wat agter in die motor geplaas was.
Enjin
Die 1,7 liter-viersilinder-agterwielaangedrewe Mercedes-Benz 170 V (W136) is in 1936 bekend gestel om die 1,7 liter-sessilinder Mercedes-Benz 170 (W15) te vervang.
Die avonture van Huckleberry Finn
Die boek is voortdurend gewild by lesers en sedert publikasie ook 'n voortgesette onderwerp van studie by literêre kritici. Met vrystelling is dit wyd gekritiseer vanweë die uitgebreide gebruik van growwe taal. Gedurende die 20ste eeu, en ondanks argumente dat die protagonis en die verloop van die boek anti-rassisties is, is kritiek op die boek voortgesit vanweë die vermeende gebruik van rassestereotipes en die gereelde gebruik van die woord "neger".
Mercedes-Benz W136
Enjin
Die syklep-M136-enjin se verklaarde maksimumdrywing was 28 kp (37 pk) teen 3 400 opm en 'n kompressie van 6:1. Die enjin is slegs met twee monterings aan die subraam geheg en het die standaard gestel vir die gladde werking van viersilinder motors.
Opsies van bakwerke
Die meeste van die motors wat vervaardig is, was twee- of vierdeur "Limousine" (sedan) -voertuie, maar die verskeie opsies wat in die 1930's vir die 170 V aangebied is, was ongewoon breed. 'n Vierdeur "Cabrio-Limousine" het die vier deure van die "Limousine" gekombineer met 'n vollengte opvoubare sagtekap.
Kleinskub-plooibek
Die Kleinskub-plooibek (Gerres longirostris) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese oseaan, die Rooisee en aan die ooskus van Afrika tot by Algoabaai. In Engels staan die vis bekend as die Smallscale pursemouth.
Marina Zudina
Marina Zudina (gebore 3 September 1965) is 'n Sowjetse en Russiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Valentin i Valentina (1986), Po glavnoy ulitse s orkestrom (1987), en Mute Witness (1995).
Dimorphotheca barberae
Dimorphotheca barberae is 'n plant wat hoort tot die genus Dimorphotheca. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap.
Neocaledoniella
Neocaledoniella is 'n genus van sponsdiere uit die klas van die Hexactinellida.
Hesperantha humilis
Hesperantha humilis is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap.
Holopsamma elegans
Holopsamma elegans is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Holopsamma en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1888 deur Lendenfeld.
Holopsamma favus
Holopsamma favus is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Holopsamma en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1885 deur Carter.
Dimorphotheca caulescens
Dimorphotheca caulescens is 'n plant wat hoort tot die genus Dimorphotheca. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap, Wes-Kaap en die Vrystaat.
Kleinmondspinnekopbos
Die Kleinmondspinnekopbos (Serruria adscendens) is 'n blomdraende struik wat tot die genus Serruria behoort en deel van die fynbos vorm. Die plant is endemies aan die Wes-Kaap, waar dit voorkom in die Hottentots-Hollandberge, Groenlandberg en Kleinrivierberge. Die struik groei regop, word slegs een meter hoog en dra blomme van Julie tot Oktober.
Die afgelope 60 jaar het die plant reeds 27% van sy habitat verloor weens voorstedelike ontwikkeling, die aanlê van gholfbane en wingerde asook die verbouing van proteas.
'n Brand vernietig die plant maar die sade oorleef. Twee maande nadat dit geblom het, val die vrugte af en miere versprei die sade. Hulle stoor die sade in hul neste. Die plant is eenslagtig. Bestuiwing vind plaas deur die werking van insekte. Die plant groei hoofsaaklik in sandsteengrond op hoogtes van 0 - 950 m.
Ignacio Manuel Altamirano
Ignacio Manuel Altamirano Basilio (Tixtla, 13 November 1834 - San Remo, 13 Februarie 1893) was 'n Meksikaanse politikus, staatsman en skrywer.
Hesperantha helmei
Hesperantha helmei is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en kom naby Graaff-Reinet op Toorberg, Nardousberg en Sneeuberge voor. Dit groei op hoogtes en word met sneeu bedek in die winter. Die plant het 'n voorkomsgebied van 777 km² en word as seldsaam beskou.
Myles Jeffrey
Myles Jeffrey (gebore 5 Oktober 1990) is 'n Amerikaanse akteur, assistentregisseur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Face/Off (1997) en Babe: Pig in the City (1998), en in die televisiereeks Early Edition (1996).
Hesperantha hutchingsiae
Hesperantha hutchingsiae is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort en is deel van die grasland. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en kom by Umtata en Naude's Nek voor. Die plant word as seldsaam beskou.
Eddie Jemison
Eddie Jemison (gebore 25 November 1963) is 'n Amerikaanse akteur en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Ocean's Eleven (2001), The Punisher (2004), Ocean's Twelve (2004), en Ocean's Thirteen (2007).
Uitskeiding
Tydens die uitskeidings- of ekskresieproses word die afbraakprodukte van metabolisme en ander skadelike of oorbodige stowwe weggevoer wat die organisme op die een of ander manier binnegekom het. By plante is dit dikwels moeilik om vas te stel of die afbraakprodukte sonder meer as afvalstowwe beskou moet word en of dit nog 'n bepaalde funksie vir die plant self kan verrig.
Daarom is die term eksudasie in die geval van plante verkiesliker bo die soölogiese term ekskresie. In die diereryk geskied uitskeiding deur die asemhalingsorgane (koolsuurgas), sweetkliere (water en soute), dermkanaal (onverteerbare vaste afvalstowwe) en veral die niere (urien). By die mens voer die urienweë die urien wat in die niere gevorm word, na buite via die urienleiers, die blaas en die urienbuis.
Plante
Die meeste oortollige of giftige metaboliese produkte wat die plant produseer, word aan die omgewing teruggegee wanneer die plante aan die einde van die groeiseisoen hul blare, takke en skorsdele verloor. Daar kom wel ook spesiale weefsels of selle voor wat stowwe na buite afgee.
Dit is egter moeilik om vas te stel of die uitskeidingsproduk ŉ oortollige metaboliese res is of nog betekenis vir die plant het. Dit is dan beter om van eksudasie (ex= "uit"; sudare = "sweet") te praat in plaas van die gebruiklike ekskresie. Daar word onderskei tussen weefsel waar die uitskeidingsproduk in die selle self neergelê word, en weefsel waarvan die stowwe na buite afgegee word (kliere). Dikwels is dit moeilik om tussen hierdie twee te onderskei.
Die ekskresieselle is bol- of buisvormig en die produkte word neergelê in die vakuool wat meestal die hele liggaamsel vul. Na verloop van tyd verkurk die selwand, waarna die inhoud afsterf en die uitgeskeide produkte vrykom. Die algemeenste plantaardige ekskresieprodukte is slym, gom, hars, looistowwe, alkaloïede en kalsiumoksalaatkristalle. By 'n aantal plantsoorte, soos die rubberboom (Hevea brasiliensis), perdeblomme (genus Taraxacum) en die wolfmelkagtiges (familie Euphorbiaceae) kom daar melksapvate in die stingels voor.
Die melksap is meestal 'n wit, klewerige vog wat vaste stowwe soos stysel, proteïene, koolhidrate soos suikers, asook alkaloïede, rubber, olie, hars en gomsoorte bevat. Baie van die melksappe is vir die mens van nut. Uit die melksap van onder meer die rubberboom word rubber vervaardig. 'n Groot aantal skimmels word in laboratoria gekweek vir hul uitskeidingsprodukte, waaruit geneesmiddels (antibiotika) berei word. Die asemhalingseindprodukte van bakterieë en gissoorte (byvoorbeeld melksuur, asynsuur en alkohol) is nuttige ekskresieprodukte en word gebruik by die maak van suurkool, asyn en bier.
Daar is ook skadelike metaboliese produkte: dikwels is die metaboliese produkte van siekteverwekkende mikroörganismes die eintlike oorsaak van 'n siektebeeld.
Uitskeidingsweefsels
By hoër plante is veral die blare en wortels by uitskeiding betrokke. In die blare is die sponsparenchiem met die daarin geleë intersellulêre holtes en die huidmondjies in die onderste epidermis verantwoordelik vir die uitruiling van suurstof, koolsuurgas en waterdamp, wat 'n belangrike rol speel by fotosintese. In die jong Stingel vind gaswisseling plaas via die lentiselle (nie-verkurkte parenchiemselle in die skorsweefsel). Wanneer dit reën, skei die epidermis van die blare 'n aantal oortollige stowwe af, waaronder ione, aminosure, ammoniak, vitamiene en groeistowwe.
Dit kom saam met die reënwater onder die plant op die grond te lande. Hierdie proses maak die grond onder bome baie vrugbaar, wat blyk uit die welige plantegroei onder bome. Tydens die ontwikkeling van jong blare in die voorjaar skei die epidermis vetsure uit wat onder die invloed van lug omgesit word in kutien en ŉ aantal wasagtige verbindings wat ŉ beskermende lagie om die knop vorm. Die jong blaartjies word daardeur nie alleen teen uitdroging nie, maar ook teen skadelike insekte beskerm.
Die wortels skei hoofsaaklik anorganiese stowwe af, hoewel daar soms ook organiese stowwe voorkom. By die verwonding van die stam of takke van 'n boom kom daar onder invloed van die worteldruk of ŉ plaaslike verhoogde sapspanning in die vate vog vry na buite (bloeding). By baie plante bevat die afgeskeide vog hars of gom wat die wond afsluit en so teen siekteverwekkende skimmels en bakterieë beskerm.
Naaksadige plante (Gymnospermae) vorm in teenstelling met die bedeksadiges (Angiospermae) geen blomme wat deur insekte bestuif kan word nie; die saadknoppe skei 'n klewerige vogdruppel of bestuiwingsdruppel af wat bo-op die vrugbeginsel bly lê. Stuifmeel wat deur wind versprei word, kleef hieraan vas en na ŉ bepaalde tyd word die stuifmeel met druppel en al na binne gesuig en kan versmelting plaasvind.
Diere
Die funksie van die nier bestaan, behalwe uit die handhawing van ŉ konstante inwendige osmotiese milieu, ook uit die verwydering van die afvalstowwe wat tydens die metabolisme vrykom, die uitskeiding van skadelike stowwe wat via die voedsel of met medisyne die liggaam binnekom en uit die regulering van die suurgraad van die bloed. Daarenteen word die verlies van waardevolle stowwe (dikwels ook water) sover moontlik teëgegaan deur heropname in die bloed.
Ongewerwelde diere
By baie eenselliges (veral die in varswater) word oortollige water en oorbodige en skadelike stowwe deur 'n kloppende vakuool na buite uitgewerk. By meerselliges kom 4 tipes uitskeidings- of ekskresieorgane voor: nefriede, seloombuise, koksaalkliere en Malpighi-buise. 'n Nefridium ontstaan as 'n instulping van die huidektoderm en is 'n buisvormige struktuur waarvan die binnewand beset is met trilhare wat die urien deur die buis dryf.
Daar word onderskei tussen blind-eindigende nefriede (protonefriede) en die metanefriede, wat via ŉ tregtervormige nefrostoom met die liggaamsholte (seloom) in verbinding is. Protonefriede word aangetref by onder meer talryke primitiewe wurms, soos platwurms (phylum Platyhelminthes), kelkwurms (phylum Enteroprocta) en die rondewurms van die klas Gastrotiricha. Ook die larwes van sommige soorte borselwurms (klas Polychaeta) besit protonefriede, terwyl die volwasse borselwurms metanefriede het.
Seloombuise kom by die phylum Mollusca voor. Dit is gepaarde, buisvormige organe wat as 'n uitstulping van die geslagsorgane of seloom ontstaan en via 'n tregtervormige struktuur in die seloom open. Behalwe urien vervoer dit ook geslagsprodukte. Die meeste weekdiere (Mollusca) besit slegs een paar seloombuise, sommige inkvisse (klas Cephalopoda) besit twee paar. Hoewel nie bewys nie, is dit waarskynlik dat die niere van die Mollusca-groep van 'n filtreringstelsel voorsien is en dat urien deur filtrasie gevorm word.
By die geleedpotiges (phylum Arthropoda) kom koksaalkliere voor. Dit is hol seloomblasies waarvan daar 2 in elke segment voorkom en wat uit 'n dorsale (boonste) en ŉ lateroventrale (onder- en sydelingse) gedeelte bestaan. Die seloombuisie bestaan uit 'n afgeslote seloomsakkie, 'n ronde, sponsagtige labirint en 'n buisvormige kanaal (tubulus) wat in die urienblaas open. Oor die hele lengte van die tubulus vind herabsorpsie plaas, waardeur die urien baie verdun en slegs 'n gedeelte van die oorspronklike konsentrasie ione uitgeskei word.
Die ioonkonsentrasie van hul liggaamsvloeistof is ongeveer gelyk aan die van die omringende water. Malpighi-buise word aangetref by die landbewonende geleedpotiges, byvoorbeeld by die insekte (klas lnsecta), spinnekopagtiges (klas Arachnida) en die meerpotiges (klas Myriapoda). Dit is blind-eindigende buise wat in die hemolimf le. Hulle loop in die lengte van die liggaam en mond in die derm uit. Die wande is deurlaatbaar vir klein molekules.
Werweldiere
By werweldiere vind uitskeiding plaas deur middel van niereenhede, die nefrone, waarvan die aantal en rangskikking van groep tot groep verskil, maar wat tog 'n groot ooreenkoms in bou vertoon. Die voorouers van die huidige gewerweldes beskik oor een nefron per segment. Die nefrone het ŉ gemeenskaplike afvoerbuis, Wolff se buis, wat in die kloaak uitmond (die kloaak is die gemeenskaplike afvoerruimte van die urienbuis, geslagskliere en endderm).
Die primitiewe tipe nier lê oor die hele lengte van die liggaam en staan as ŉ holonefros (volledige nier) bekend. By die larwes van sommige soorte rondebekke (klas Cyclostomata) word hierdie tipe nier aangetref. Volwasse rondebekke asook die orige visse en amfibieë het in die loop van die evolusie die nefrone wat in die voorste deel van die liggaam lê, verloor. 'n Aantal nefrone uit die middelste gebied van die liggaam is met die geslagsorgane versmelt, terwyl die nefrone in die agterste gedeelte van die liggaam die oernier (meso- of opisthonefros) vorm
By reptiele, voëls en soogdiere het die nefrone uit die middelste gedeelte van die liggaam volledig verdwyn (behalwe die wat met die testes in verbinding is). Die nefrone in die agterste gebied is nog meer gekonsentreerd as by die opisthonefros, en bowendien het die nefrone 'n eie afvoerbuis, wat die urienbuis of ureter genoem word. Wolff se buis vervoer net geslagsprodukte.
Die tipe nier staan as ŉ metanefros bekend. Die nefrone self is opgebou uit ŉ 0,2 mm grote liggaampie van Malpighi, dit is 'n kluwetjie bloedvate (glomerulus) wat om ring word deur Bowman se kapsel, waaruit die buisvormige tubulus ontspring. Die afmetings van Malpighi se liggaampies is afhanklik van die milieu waarin die spesifieke soort leef. Varswaterbewoners het ook liggaampies van Malpighi en skei groot hoeveelhede water uit. By sout watervisse is Malpighi se liggaampies klein en skei hulle min water uit.
By sommige visse en paddavissies kom daar geen glomeruli voor nie, maar slegs tubuli. By voëls en soogdiere is Malpighi se liggaampies groot, maar hulle skei nie baie water uit nie aangesien groot herabsorpsie in die lang tubulus plaasvind. As gevolg hiervan is die urien van voëls baie gekonsentreerd tot die bekende halfvloeibare massa.
Urienweë by die mens
By die mens loop 2 urienleiers (ureters) van die niere na die blaas. Die ureter is die voortsetting van die nierbekken, waar die urien versamel word. Die ureters loop van die nier, voor die spiere wat die agterste grens van die buikholte vorm en dring die blaas aan die agterkant binne. Die urienblaas dien as ŉ tydelike opgaarplek vir die urien. Na mate die blaas gevul word, word die wand geleidelik uitgerek; lediging geskied deur die sametrekking van die spierwand.
Hierdie spier staan onder beheer van die onwillekeurige outonome senuweestel sel, net soos die sluitspier van die blaas, wat rondom die opening van die blaas lê. Stimulering van die parasimpatiese deel van die outonome senuweestelsel veroorsaak sametrekking van die blaaswand en ontspanning van die inwendige sluitspier. Lediging van die blaas en daardeur urienlating (miksie) vind egter plaas as die uitwendige sluitspier van die blaas verslap. Dit staan onder willekeurige beheer, wat vir kinders aangeleer moet word.
Die uitwendige sluitspier behoort tot die bekkenvloerspiere (net soos die sluitspier van die anus). Die urien vloei uit die blaas na buite via die urienbuis (uretra), wat by die vrou effens voor die vagina uitmond en by die man deur die penis loop. By die man lê die prostaat direk onder die blaasuitgang. Op dieselfde plek mond die saadleier en die urienbuis uit. Die nierbekkens, die urienleiers, die blaas en die urienbuis is uitgevoer met oorgangsepiteel (uroteel), ŉ bedekkende weefsel wat vir die urien ondeurdringbaar is.
Siektes
- urienweginfeksie, waardeur die urien alkalies word, sodat fosfate maklik kan neerslaan;
- hoë konsentrasies van byvoorbeeld kalsium, oksaalsuur of uriensuur in die urien;
- uitdroging, byvoorbeeld deur langdurige sweet. Stene in die nierbekken en in die blaas veroorsaak dikwels geen klagtes nie, totdat dit in die urienbuis te lande kom. 'n Steen stroom nie saam met die urien nie, maar word deur die spierwand van die urienleier voortgestu.
Dit veroorsaak uiters pynlike niersteenkoliek, sodat die pasiënt weens hewige pyn nie kan sit of lê nie. Die koliekpyn kan deur medisyne beëindig word. Wanneer die steentjie na buite gedryf word, is verdere behandeling meestal nie nodig nie. Wanneer die steen in die urienleier vassit en die urienafvoer belemmer, moet dit deur middel van 'n operasie verwyder word; dit geld ook vir stene in die nierbekken en blaas. Urienweg infeksie kom by veral vroue voor en dikwels in die blaas (blaasontsteking of sistitis) en in die urienbuis (uretritis).
Die urienlating is pynlik en daar bestaan kort-kort ŉ pynlike drang tot urinering. Die ontsteking ontstaan deurdat bakterieë - dikwels dermbakterieë - via die urienbuis die blaas binnekom. Omdat die vrou se urienbuis korter is as die van die man, het sy minder weerstand teen infeksies. Urienweginfeksie moet deur onder meer antibiotika behandel word. Die gevaar bestaan dat die blaasontsteking chronies kan word en verder na bo kan uitbrei, sodat nierbekkenontsteking (piëlitis) kan ontstaan, met gepaardgaande hoë koors en pyn in die lendegebied.
Die ontsteking kan tot in die nierweefsel uitbrei (piëlonefritis) en die niere ernstig beskadig. Die ontstaan van die urienweginfeksies word bevorder deur 'n. belemmerde afvloei van urien, byvoorbeeld deur 'n vernouing van die urienbuis of deur druk op die urienbuis tydens swangerskap. Ook die aanwesigheid van 'n vreemde voorwerp in die urienweë (stene, instrumente) en die terugvloei van urien vanuit die blaas in die urienleiers (onder normale omstandighede onmoontlik) is ekstra risikofaktore.
Deur allerlei oorsake (onder meer ŉ vergrote prostaat of 'n steen) kan die afvoer van die blaas afgesluit word en kan die urien ophoop (urienretensie). Die blaas kan enorm uitgerek word en soms tot by die naeltjie strek. Die retensie kan ook chronies wees omdat daar telkens na urienlating urien agterbly. Dit kom nogal dikwels weens 'n vergrotende prostaat voor. Of 'n blaastumor goed- of kwaadaardig is, kan meestal eers na verwydering vasgestel word.
Die blaaspapilloom is goedaardig, maar kan na 'n tyd in blaaskanker (blaaskarsinoom) ontaard, sodat behandeling nodig bly. Bloederige urienlating kan die eerste tekens van ŉ blaastumor wees. Blaaskanker word aangetref by veral mense wat aanhoudend met naftielamiene (kleurstof- en rubberindustrie) in aanraking kom en by bilharzialyers. Afwykings van die blaas kan opgespoor word deur mikroskopiese ondersoek van die urien (bloedselle, ontstekingselle, bakterieë, tumorselle).
Sweepvin-plooibek
Die Sweepvin-plooibek (Gerres filamentosus) is 'n vis wat selde gesien word in Suider-Afrika. In Engels staan die vis bekend as die Threadfin pursemouth. Hierdie vis was verwar met Gerres macracanthus.
Ruschia kuboosana
Ruschia kuboosana is 'n vetplant uit die vygiefamilie en is endemies in Suid-Afrika. Dit kom in die Noord-Kaap voor.
Holopsamma laminaefavosa
Holopsamma laminaefavosa is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Holopsamma en tot die familie Microcionidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1885 deur Carter.
Michailofka (Charabali-rajon)
Michailofka (Russies: Михайловка) is 'n dorpie in Charabali-rajon van Astrachan-oblast, Rusland. Dit is die setel en die enigste nedersetting van die gelyknamige Michailofka Plaaslike Munisipaliteit. Dit word in 1770 gestig deur die Russiese setlaars uit die huidige Woronezj-oblast.
Demografie
Volgens Sensus 2010 het Michailofka 1 189 inwoners gehad. Etniese Kasakke vorm die meerderheid van die dorpie se bevolking.
Dimorphotheca nudicaulis
Die witmagriet (Dimorphotheca nudicaulis) is 'n plant wat hoort tot die genus Dimorphotheca. Die spesie is endemies aan die Noord-Kaap en die Wes-Kaap.
Die spesie het ook twee subspesies:
Die plant staan ook bekend as: wildemagriet.
Javier Sicilia
Javier Sicilia Zardain (Meksikostad, 31 Mei 1956) is 'n Meksikaanse skrywer en aktivis. Sy liefde vir literatuur kom van sy vader af. Hy studeer filosofie aan die UNAM. Hy is stigter en/of medewerker van publikasies soos La Jornada, Proceso, Ixtus, Conspiratio, SERPAJ México, El Telar, Poesía, Los Universitarios en Cartapacios; lid van Sistema Nacional de Creadores de Arte; en professor of sekretaris van die Universidad La Salle Cuernavaca en van die Universidad Autónoma del Estado de Morelos (UAEM).
Dan Stanca
Dan Stanca (Boekarest, 30 September 1955) is 'n Roemeense skrywer.
Hy studeer aan die Universiteit van Boekarest en het vir die koerant România Liberă gewerk.
Uitskeiding
Siektes
Daar kan ook röntgenondersoeke uitgevoer word. Ten slotte kan die blaas van binne met behulp van sistoskopie onder- soek word, dit wil sê 'n metaalbuis met 'n kykmeganisme word in die blaas geplaas. Met behulp van ŉ sistoskoop kan ook verskillende ingrepe uitgevoer word (verwydering van stene of papillome en die wegsnyding van vernouings). 'n Vernouing kan by mans maklik ontstaan vanweë 'n prostaatvergroting, wat meestal berus op ŉ geleidelike goedaardige tumorgroei.
Die pasiënt ondervind as gevolg van die vernouing moeite met urinering; die straal is swak en eindig in druppels urien. Indien die klagtes erg word, moet 'n operasie uitgevoer word, hetsy per sistoskoop waarby van binne weefsel verwyder word (endoreseksie), of van buite. Prostaatkanker (prostaatkarsinoom) kom baie by mans bo 60 jaar voor. Die klagtes bestaan uit pyn en moeilike urienlating. Indien moontlik, moet die hele prostaat verwyder word.
Deur die toediening van vroulike hormone kan daar relatiewe stilstand van die tumorgroei verkry word. Operasies aan die prostaat lei gewoonlik tot steriliteit. Prostaatontsteking (prostatitis) ontstaan meestal na ontsteking van die urienbuis. Dit gaan gepaard met heftige pyn in die perineum (die gebied voor die anus), wat erger word tydens urienlating. Behandeling met antibiotika is noodsaaklik om ŉ chroniese prostatitis of ontsteking van die saadblasies te voorkom.
Hesperantha hygrophila
Hesperantha hygrophila is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort. Die spesie is inheems aan Lesotho en KwaZulu-Natal.
David Christiaan de Waal
David Christiaan de Waal (25 November 1845 – 22 September 1909) was 'n Kaapse politikus, sakeman en burgemeester van Kaapstad.
Vroeë lewe en loopbaan
De Waal was die twaalfde kind van Pieter de Waal, 'n boer van Langverwacht, naby Kuilsrivier, en sy vrou Susanna Gertruida Louw. Hy het net sowat vier jaar skoolgegaan, by plaas- en plaaslike skole in die distrik Stellenbosch. Ten spyte van sy relatiewe gebrek aan opvoeding, was hy ambisieus en selfversekerd, wat hom gehelp het om sukses te behaal.
Hy het aanvanklik op die plaas, Bakkerskloof, in Stellenbosch geboer en vanaf 1876 op Bellevue, 'n klein vrugte- en wynplaas aan die bopunt van Kloofstraat in Kaapstad. In 1878 het hy saam met H. de Vos de Kock 'n hardeware-onderneming in Kaapstad gestig en in 1895 is die firma se naam verander na De Kock en Kie, toe reeds een van die grootste sulke besighede in die Kaapkolonie.
Openbare lewe
Van 1884 tot 1903 verteenwoordig hy die kiesafdeling Piketberg in die Kaapse Wetgewende Vergadering en het 'n belangrike rol gespeel in die bou van 'n spoorlyn na Piketberg. Hy was ook lid van die Kaapse stadsraad van 1877 tot 1895 en burgemeester van 1889 tot 1890. Tydens sy ampstermyn as burgemeester het hy hom toegespits op die verfraaiing van die stad, spesifiek met die plant van 'n groot aantal eike- en bloekombome. Ter erkenning hiervan het die stadsraad in 1895 die gebied langs die Molteno-reservoir, wat aangelê en beplant is, De Waalpark genoem.
Gedurende die 1880's het De Waal baie gereis en Wes-Europa, die Midde-Ooste en Noord-Amerika besoek. Sy reise het De Waal van materiaal vir sy skryfwerk verskaf en hy het verskeie artikels geskryf wat in Nederlandstalige publikasies aan die Kaap verskyn het.
Persoonlike lewe
De Waal trou in 1869 met Hester Sophia Hofmeyr, die suster van Jan Hendrik Hofmeyr, van Welgemeend, Kaapstad. Daar is vier seuns en drie dogters uit die huwelik gebore. Twee van die seuns het prominente lid van die gemeenskap geword, die ouderling, Jan Hendrik Hofmeyr de Waal, het speaker van die Unie-parlement geword en die ander, Pieter de Waal, 'n predikant van die NG Kerk.
In 1903 het hy weens swak gesondheid uit die politiek getree, waarna sy gesondheid geleidelik verswak het en hy na 'n aantal beroertes in sy laaste lewensjare 'n invalide geword het. Hy sterf op 22 September 1909 in sy huis 'Rozenberg' in Claremont, waar hy vanaf 1903 gewoon het.
Hesperantha huttonii
Hesperantha huttonii is 'n meerjarige blomplant en geofiet wat tot die genus Hesperantha behoort. Die spesie is endemies aan die Oos-Kaap en kom in die Amatholeberge voor. Dit het 'n voorkomsgebied van 592 km² en het geen bedreigings nie.