cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
D'Artagnan
Lewensloop
Tydens die tweede opstand vlug Mazarin na Brühl. D'Artagnan volg hom en sy trou word beloon. In 1652 word d'Artagnan luitenant by die Gardes-Françaises en in 1655 word hy tot kaptein bevorder. In 1657 word die korps van die musketiers weer ingestel, met 150 manskappe. D'Artagnan word onder-luitenant en voer die kommando aan. Met die dood van die kardinaal in 1661 is sy regiment musketiers by die koning s'n gevoeg.
In 1659 trou d'Artagnan in Vincennes met barones Charlotte de Chanlecy (1624–1683), die ryk weduwee van kaptein Léonard de Damas, wat tydens die beleg van Arras omgekom het. Die egpaar het twee seuns gehad. D'Artagnan was egter 'n wispelturige eggenoot en Charlotte, wat die Paryse lewe nie kon verdra nie, keer na haar baronie in Sainte-Croix in Bresse terug.
Lodewyk XIV sou op 9 Junie 1660 in die Baskiese kusdorp Saint-Jean-de-Luz met die Spaanse prinses Maria Theresia in die huwelik tree. Die koning maak van die geleentheid gebruik om die suidelike streke van sy ryk te besoek. Hy word tydens hierdie lang reis deur d'Artagnan en sy musketiers vergesel. Tydens die stop in Vic-Fezensac besoek d'Artagnan sy ouers se kasteel, die Chateau de Castelmore, in Lupiac.
D'Artagnan word in 1661 met die arrestasie van Nicolas Fouquet, die Frans minister van Finansies, belas. Fouquet het onder Mazarin 'n enorme fortuin en 'n magsbasis opgebou, en die koning het besluit om hom van sy posisie te verwyder. Hy gee d'Artagnan die delikate opdrag om Fouquet in Nantes in hegtenis te neem en hom oor die daaropvolgende jare na sy verskillende gevangenisse te vergesel. Hy sou die musketier van die kasteel van Angers na die kasteel van Vincennes, die Bastille en ten slotte na Pinerolo neem. Hy sorg telkens persoonlik dat die hooggeplaaste gevangene niks kortkom nie.
Sy volgende taak was die goewerneurskap oor die stad Rysel, wat in 1667 tydens die Devolusieoorlog verower is. Hy was egter nie 'n gewilde goewerneur nie en het self na die slagveld terug verlang. Hy kry sy kans met die Frans-Nederlandse Oorlog, toe Lodewyk XIV oorlog teen die Republiek van die Sewe Verenigde Nederlande verklaar het.
In 1673 lei die 62-jarige d'Artagnan die beleering van Maastricht. Toe die Franse musketiers die stad bestorm is hy op 25 Junie 1673 met 'n musketkoeël deur die keel geskiet. 'n Standbeeld van hom is op die plek opgerig, maar dit is nie bekend waar hy begrawe is nie.
Sciëntologie
]] Sciëntologie (afgelei van die Latynse scire «weet» en die Griekse logos «die studie van iets; die woord») is 'n filosofies-religieuse beweging wat deur die Amerikaanse filosoof, ontdekkingsreisiger en wetenskapsfiksieskrywer [[L. Ron Hubbard]] (1911–1986) ontwikkel is en vir sy volgelinge na bewering 'n presiese pad wys wat hulle in staat stel om hul ware natuur as geestelike wesens en hul verhouding tot hulself, hul familie, ander groepe mense, die mensheid in sy geheel, alle lewensvorme, die materiële heelal, die spirituele heelal en die Opperste Wese of Oneindigheid te ontsleutel. Sciëntologie stel kerklede in staat om langs die sogenaamde Brug na Totale Vryheid te beweeg en sodoende geestelike verligting en die status van 'n sogenaamde Operating Thetan met hoër vlakke van bewussyn te bereik. Die beweging het in 1950 in die Verenigde State met die publikasie van L. Ron Hubbard se boek Dianetics: The Modern Science of Mental Health ontstaan, waarin Hubbard Dianetiek as 'n alternatief tot tradisionele terapieë voorgestel het. Dianetiek het op nuwe meganismes vir die oorlewing van die individu en nuwe vorme van selfuitdrukking gekonsentreer. Baie van die leerstellings is uit die moderne psigologie oorgeneem. Hubbard het onder meer beweer dat traumatiese ervarings uit die verlede as sogenaamde engramme gestoor word en die oorsaak van irrasionele en afwykende gedrag kan wees. Deur die sogenaamde proses van auditing het aanhangers die moontlikheid gekry om hulle engramme onder die toesig van 'n praktisyn en met behulp van die sogenaamde e-meter op te spoor en uit te wis.
Groen-jobvis
Die Groen-jobvis (Aprion virescens) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika vanaf die Golf van Aden tot by Oos-Londen. Dit was al gevind by Knysna. In Engels staan die vis bekend as die Green jobfish terwyl dit ook as Kaalkop bekend staan in Afrikaans.
Sciëntologie
Hubbard het ná sy sukses met Dianetics (Dianetika), waarvan miljoene eksemplare verkoop is en wat ook vyf jaar ná sy afsterwe (of, soos die Kerk dit gestel het, nadat Hubbard van sy liggaam ontslae geraak het om sy navorsing op 'n ander vlak voort te sit) weer sy verskyning op Amerikaanse blitsverkoperlyste gemaak het, meer navorsing oor die wese en die sin van die menslike lewe gedoen, en so is Dianetiek geleidelik uitgebrei totdat dit 'n religieuse dimensie gekry het – Scientology. Die resultaat van Hubbard se navorsing en Kerkaanhangers se geloofsoortuiging is dat elke mens naas sy liggaam en gees ook uit 'n onsterflike spirituele wese, die sogenaamde Thetan, bestaan, wat oor talle menslike lewens strek en die mag het om die basiese elemente van die bestaan soos materie, energie, ruimte en tyd self te skep. Sodoende beweeg die leerstellings van Sciëntologie, net soos dié van tradisionele godsdienste en religieus-filosofiesxe stelsels, buite alle limiete van wetenskaplike ervaring en kennis.
Die leerstellings van Sciëntologie baseer op en word uiteengesit in die uiters omvangryke materiaal wat deur Hubbard gepubliseer is - agttien grondleggende geskrewe werke en 280 begeleidende toesprake en lesings, soos toeganklik vir die publiek in elke Sciëntologiese kerk en sending. 'n Klein deel geskrifte bly beperk tot die hoogste vlakke van spirituele bewussyn. Van hierdie tekste, onder meer Hubbard se kosmologie of ontstaansmite van die menslike lewe op aarde, is deur internet-randgroepe gepubliseer met die doelwit om Sciëntologie te diskrediteer. Die outentisiteit daarvan kan deur buitestaanders nie beoordeel word nie.
In sy georganiseerde vorm, die Kerk van Sciëntologie, wat in 1954 in Los Angeles gestig is en vinnig na ander lande uitgebrei het, het die nuwe geloof tot een van die welvarendste en invloedrykste Nuwe Religieuse Bewegings van die 20ste en 21ste eeue gegroei. Die kerk beywer hom met sy verskillende instellings in meer as eenhonderd lande vir religieuse vryheid, die opleiding van praktisyns en maatskaplike en politieke hervorming. Van die Kerk se publikasies en oudiovisuele media word in Afrikaans aangebied. Deur sy invloed op welbekende persoonlikhede uit die vermaaklikheidsbedryf het Sciëntologie baie aandag in die media gekry – tot 'n punt waar die meeste publikasies daaroor kommersieel van aard, sensasiegedrewe en onakkuraat is.
Geskiedenis
In 1950 het L. Ron Hubbard in sy werk Dianetics (Afrikaans: "Dianetiek") 'n stelsel van psigoterapeutiese selfhulp-tegnieke ontwikkel wat hy twee jaar later in Scientology 8-80 tot 'n algemene lewens- en wêreldbeskouing uitgebou het. Sciëntologie het nou ook aanspraak daarop gemaak om 'n religieuse beweging te wees. In die periode tussen 1950 en 1954 was daar 'n aantal verskillende groepe – waarvan sommige ook as formele organisasies bestaan het – wat pogings onderneem het om Hubbard se leerstellings in die praktyk toe te pas.
Hubbard het die Kerk van Sciëntologie (Church of Scientology) as 'n handelsmerk laat registreer en in Februarie 1954 die eerste filiaal in Kalifornië gestig (Church of Scientology of California). Hubbard het die sciëntologiese geloofstelsel vervolgens verder uitgebou met kosmologiese en metafisiese elemente, die religieuse ideologie stelselmatig ontwikkel en 'n hiërargiese organisasiestruktuur aan die beweging gegee.
In die periode tot 1967 het Hubbard van sy Kerk van Sciëntologie die eksklusiewe verteenwoordiger van Sciëntologie as 'n religieuse filosofie gemaak en naas die VSA ook in oorsese lande soos die Verenigde Koninkryk, Australië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika en die destydse Rhodesië gevestig. In die laat 1960's het die uitbreiding van Sciëntologie sy voorlopige hoogtepunt bereik.
In die volgende dekade het dié groei begin verstadig; in die Deense hoofstad Kopenhagen is 'n filiaal vir kontinentale Europa gestig, terwyl die Kerk van Sciëntologie ook probeer het om meer aanhangers in Skandinawië, Duitsland en die Benelux-lande te wen. Terwyl die aantal filiale 'n stewige groei getoon het (in die Verenigde State en in die Verenigde Koninkryk is in die periode tussen 1971 en 1977 honderd sendingstasies geopen, en 'n verdere dertig het in kontinentale Europa ontstaan), het Hubbard se Sea Organization, wat in 1967 gestig is en tot die magsentrum van Sciëntologie ontwikkel het, steeds verder wegbeweeg van die basis van ander sciëntologiese organisasies. Die Sea Organization was tot 1975 op 'n skip in die Stille Oseaan gesetel. Tegelykertyd het Hubbard se leierstyl steeds meer outokraties geword. 'n Aantal leidende lede van die Kerk van Sciëntologie het die organisasie en Hubbard se leierstyl uiteindelik as té outoritêr beskou en van die kerk weggebreek om vanaf 1982 onafhanklike groepe, waaronder die "Vrye Sone" (Free Zone), te stig. Tussen 1982 en 1984 het 'n groter aantal lede die kerk verlaat.
Ná Hubbard se afsterwe in 1986 het die organisasie onder die leiding van die Religious Technology Center, wat deur David Miscavige in die lewe geroep en bestuur is, begin stabiliseer. Onder die leierskap van Miscavige het Sciëntologie sy produkte en dienste gedifferensieer en 'n aantal nuwe suborganisasies gestig. Die beweging het ook pogings onderneem om in geografiese opsig uit te brei. Met die val van die Ystergordyn het Sciëntologie die postkommunistiese Oos-Europa by sy sendinggebied ingesluit, tog het hierdie pogings gemengde resultate opgelewer.
In Rusland het Sciëntologie wél daarin geslaag om 'n groter aantal aanhangers te wen, tog het die plaaslike owerhede ferm opgetree teen die kerk. In die nuwe Oos-Duitse deelstate was Sciëntologie se sukses minder as wat verwag is.
Die Agt Dinamieke
Die grondbeginsels vir enige lewensvorm baseer volgens Sciëntologie op sy oorlewensdrang. Hierdie grondbeginsels word onderverdeel in agt dinamieke waarvan die eerste vier deur Dianetiek en die ander vier deur Sciëntologie gedek word.
Die Eerste Dinamiek: Self
Die Eerste Dinamiek is die oorlewensdrang as 'n individu. Dit sluit liggaam en gees in en beskryf die drang om vir jouself die hoogste vlak van oorlewing vir die langste moontlike tydperk te bereik. Hierdie dinamiek het betrekking tot die individu en sy onmiddellike besittings, maar sluit geen ander mense in nie. Dit is die drang om as jouself te oorleef en volle uitdrukking aan jou individualiteit te gee.
Die Tweede Dinamiek: Kreatiwiteit
Kreatiwiteit beteken om dinge en werke vir die toekoms te skep. Sodoende behels die tweede dinamiek enige vorm van kreatiwiteit. Dit sluit die familie of lewensgemeenskap in, die grootmaak van kinders en enige ander aktiwiteit in hierdie verband. Ook geslagsomgang mag hierby ingesluit word as 'n meganisme waardeur oorlewing vir toekomstige generasies moontlik gemaak word.
"It has never been any part of my plans to regulate or to attempt to regulate the private lives of individuals. Whenever this has occurred, it has not resulted in any improved condition.... Therefore all former rules, regulations and policies relating to the sexual activities of Scientologists are cancelled."
Tommy Davis, 'n woordvoerder van die Kerk van Sciëntologie, het in 2009 op die bewerings van regisseur Paul Haggis gereageer wat die Kerk openlik as "anti-gay" bestempel het:
"I don’t want any misunderstanding. The church supports civil rights for everybody, regardless of sexual orientation, race, color or creed. We are a minority, too; we understand what it’s like to be persecuted, so to the extent that anything prohibits or inhibits on civil rights, we don’t agree with it."
Die Derde Dinamiek: Groepsoorlewing
Hierdie dinamiek behels die drang om oorlewing as 'n groep van individue of as 'n groep te verseker. Hierby voer die groep 'n bestaan volgens sy eie reëls. 'n Groep kan enige gemeenskap, vriende, 'n onderneming, 'n maatskaplike groep, 'n staat, 'n nasie. 'n etniese of enige ander groep wees. Hoe groot of klein die groep ook al mag wees, dit strewe daarna om as 'n groep te oorleef.
Die Vierde Dinamiek: Mensheid
Die Vierde Dinamiek behels die oorlewensdrang as mensheid in en deur sy geheel. Die Afrikanernasie kan as die Derde Dinamiek vir alle Afrikaners beskryf word, terwyl die oorlewensdrang van alle nasionaliteite op aarde sy uitdrukking in die Vierde Dinamiek vind. Alle vroue en mans strewe daarna, omdat hulle vroue en mans is, om as vroue en mans en vir vroue en mans te oorleef.
Die Sesde Dinamiek: Die fisiese heelal
Die fisiese heelal vorm die Sesde Dinamiek met sy vier komponente – materie, energie, ruimte en tyd. Die Sesde Dinamiek behels die oorlewensdrang van die fisiese heelal, oorlewing deur middel van die fisiese heelal en elkeen van sy komponente.
Die Sewende Dinamiek: Spirituele Dinamiek
Die Sewende Dinamiek behels die oorlewensdrang as spirituele wesen of die oorlewensdrang van die Lewe as sulks. Enige vorm van spirituele bestaan, met of sonder identiteit, val onder die Sewende Dinamiek. Dit sluit die self of eie persoonlikheid in asook die vermoë om iets te skep; die vermoë om oorlewing te bewerkstellig of te oorleef; die vermoë om te vernietig of om voor te gee om vernietig te wees. Gedagtes en konsepte en die strewe om hierdeur te oorleef maak deel uit van hierdie Dinamiek. Die Sewende Dinamiek is die oorsprong van lewe, geskei en apart van die fisiese heelal. Die oorsprong van lewe het sy eie drang om te oorleef.
Die Agtste Dinamiek: Oneindigheid
Algemeen mag na die Agtste Dianmiek verwys word as God, die Hoogste Wesen of Skepper, maar die korrekte definisie daarvan is oneindigheid. Dit behels die hele spektrum van bestaan en alles wat bestaan. Die ontdekking van die Agtste Dinamiek bly beperk tot Sciëntoloë wat die Sewende Dinamiek in sy volle omvang bereik het.
Groen-jobvis
Voorkoms
Die kop en lyf is donker groen of blou aan die bokant terwyl die sye helder blouerig pers is. Die middelste dele van die dorsalevin se basis is swart. Die stertvin is gevurk en die pektorale vinne is kort. Daar is 'n groef op die snoet onder die neusgate. Die vis word tot 1.1 m lank en weeg tot 16 kg.
Habitat
Die vis leef in koraal- en rotsriwwe in water wat 20-180+ m diep is. Hulle vreet vis, krappe, soöplankton en garnale en is gewoonlik alleenlopers maar kom soms saam voor in groepe van 4-6 visse. Die vis is gewild onder die skubaduikers. Die IGFA hengelrekord is 15.4 kg en gevang naby Kaap Vidal. Die vis is 'n goeie eetvis maar het ook al ciguatera vergiftiging veroorsaak.
Mashung
Mashung is 'n nedersetting in die Fetakgomo Tubatse Plaaslike Munisipaliteit, Sekhukhune in die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Sciëntologie
Openbare mening en persepsie
Navorsers wys daarop dat die verhouding tussen L. Ron Hubbard se literêre werke op die gebied van wetenskapsfiksie en die geloofsbeginsels en -praktyke van Sciëntologie in populêre media (en die populêre kultuur in die algemeen) in 'n sterk vereenvoudigde vorm uitgebeeld word (en soms as UFO cult beskryf - waarby die terme cult en kultus sedert die tragiese massaselfmoord van aanhangers van Jim Joners se People's Temple in 1978 in Jonestown, Guyana 'n uiters negatiewe konnotasie het ): A number of popular culture products have rather crudely taken elements of Hubbard's science fiction inspired narratives and oversimplified the connections between them and Scientology's beliefs and practices. Cult wars tussen beweerde aanhangers en teenstanders van die Kerk van Sciëntologie vind onder meer op internet-platforme soos Wikipedia en YouTube plaas.
Vanuit die Kerk se netwerke is kritiese gedeeltes uit Wikipedia-artikels verwyder, terwyl 'n groep teenstanders negatiewe inhoud bygevoeg het waarin hulle slegs na mekaar se eie publikasies as bronmateriaal verwys het. Albei groepe is in 2009 uit die Engelsmedium-projek van Wikipedia verban. IP-adresse, wat as deel van Sciëntologie se eie netwerke geïdentifiseer is, is deur die Wikimedia-stigting summier geblokkeer, net soos skakels tot aanlyn-publikasies. Aan enkle bydraers met 'n sodanige IP-adres word nogtans die kans gegee om haar-/homself te registreer en volgens die vasgestelde beleid by te dra. Omvattende inligting word egter buite die projek in 'n eie wiki, Scientolipedia, verskaf wat deur vrywilligers saamgestel word.
Duitse owerhede se optrede teen die Kerk van Sciëntologie weens sy beweerde, maar nooit bewese onkonstitusionele optrede het reeds tot diplomatieke geskille tussen die Verenigde State en die Bondsrepubliek Duitsland gelei. Die saak is deur die Amerikaanse minister van buitelandse sake, Madeleine Albright, aangespreek. Histerie en vervolgingswaan van Kerk-teenstanders het spottende kommentare uitgelok. Een van die mees prominente teenstanders van die Kerk in Duitsland en voorsitter van 'n werkgroep het uiteindelik so histeries en verkramp oor die onderwerp geraak dat sy vir haar politieke vennote ondraagbaar geword het.
Vir buitestaanders met 'n wetenskaplike belangstelling en fokus toon die Kerk se religieuse leerstellings sterk sciëntistiese en psigoterapeutiese invloede wat met transendente elemente aangevul is. Vir Kalifornië se historiograaf Kevin Starr, wat in sy omvattende boekreeks oor die deelstaat se geskiedenis een sin aan die beweging wy, is Sciëntologie 'n moderne religie wat uit Kaliforniërs se belangstelling in en geesdrif oor wetenskapsfiksie voortgespruit het. As 'n religie en toegepaste filosofie dek Sciëntologie 'n wye verskeidenheid onderwerpe, waaronder geestelike gesondheid, moraal, etiek, ontgiftiging van toksiese stowwe en radioaktiwiteit, opvoeding en bestuur.
Sciëntologie beywer hom na eie bewering vir "a civilization without insanity, without criminals and without war, where the able can prosper and honest beings can have rights, and where man is free to rise to greater heights". Twee Duitse wetenskaplikes, wat 'n bydrae oor Sciëntologie in die Blätter für deutsche und internationale Politik gepubliseer het, het Sciëntologie as "twak en bedrog" beskryf - maar gelyktydig openlik beken dat dieselfde vir baie ander gelowe geld.
Mercedes-Benz M121 enjin
Toepassings sluit mediumgrootte sedans, soos die 190, die 190SL roadster en vragmotors soos die Unimog en L319 modelle in.
M121-variante
Die M121-enjin het 'n enkelketting-aangedrewe bokant-nokasuitleg met verspringende kleppe wat deur lang en kort tuimelarms beheer word. Die silinderblok is van gietyster gemaak. Die silinderdeursnee vir die M121 is 85 mm. Die drieringkrukas is van gesmeede staal. Die slag van die enjin was 83,6 mm. Dit het die M121 'n verplasing van 1897 cc gegee, met 'n kompressie van 8,5:1. In hierdie konfigurasie het die M121 BII-enjin 'n aanvanklike gradering van 82 kW teen 5500 opm en 155 Nm se wringkrag teen 4000 opm. Nadat die finale voertuig getoets is, is die kragvermoë tot 78 kW verlaag. Die krukas word deur drie hooflaers ondersteun. In die 190SL het die enjin twee parallelle Solex vergassers gehad. Die M121-enjin was gedurende sy tyd kenmerkend vanweë die feit dat hy regop in die enjinruimte gestaan het, en nie teen 'n hoek soos die 300SL s'n nie. 'n Sirkelvormige lugfilter is op die skottel aangebring. Aluminium plenums lei lug vanaf die lugfilter na die vergassers. Onder die vergassers lê 'n 4-in-1 uitlaatspruitstuk.
M121 BI
Die nuwer W110 190 wat gedurende die 1960's vervaardig is, bevat 'n opgedateerde weergawe van die M121-enjin. Hierdie weergawe het 'n toename van 4 kW oor die oorspronklike weergawe terwyl die brandstofverbruik op 11.5 L/100 km dieselfde gebly het. Die neusspoed het ook tot 150 km/h verbetering van die oorspronklike 139 km/h. Hierdie prestasieverbetering was moontlik ondanks die bakwerk van die nuwe model, wat aansienlik swaarder was as gevolg van nuwe veiligheidsmaatreëls aan die voertuig.
Ouderdomsbepaling
Met behulp van ouderdomsbepaling kan meer inligting oor die ouderdom ot bestaansduur van organismes, gesteentes, voorwerpe, ensovoorts, bekom word. Die wetenskap is veral vir die argeologie, geologie en paleontologie belangrik. Na gelang van die tegniek wat gebruik word, word tussen biologiese, geologiese en fisies-chemiese ouderdomsbepalingsmetodes onderskei. Biologiese ouderdomsbepaling berus op die uitkenning en beplanning van opeenvolgende strukturele lae.
Die bekendste voorbeeld is die diktegroei van 'n boom, wat in lae plaasvind en as jaarringe bekend staan. In sommige geologiese prosesse word baie lagies gesteentes op mekaar neergelê (byvoorbeeld slik wat deur water agtergelaat word), waardeur 'n volgorde ontstaan wat miljoene jare daarna nog sigbaar is. Die lae kan van mekaar verskif wat hul samestelling betref, ot die voorkoms van sekere fossiele daarin maak dit uitkenbaar, sodat ŉ geologiese tydkaart saamgestel kan word.
Biologiese metodes
Die meeste biologiese ouderdomsbepalingsmetodes berus op die tel van jaarlikse en ander ritmiese veranderings in 'n organisme. ŉ Boom se jaarringe is die bekendste voorbeeld hiervan. Indien 'n fossiel se ouderdom bepaal moet word, moet bykomstige geologiese inligting as hulpmiddel gebruik word.
Plante
Die bekendste manier om lewende plante se ouderdom te bepaal, is om die jaarringe te tel. Jaarringe word by veral meerjarige, tweesaadlobbige plante waargeneem. Dit ontstaan as gevolg van verskille in groeitempo, wat van seisoen tot seisoen wissel. Die stadiger groeitempo in die herfs en winter veroorsaak dat harde hout gevorm word, wat duidelik as jaarringe in dwarssnee van stamme en takke sigbaar is.
Die ringe kan getel word en dit gee 'n aanduiding van hoeveel seisoene 'n plant geleef het. Die ouderdom van 'n redelik jong tak kan bepaal word sonder om dit te snoei of af te sny. Takke dra gewoonlik in die herfs 'n duidelike eindknop, wat deur skubblare beskerm word. Die skubblare val af in die lente, wanneer die tak weer uitloop, en dit laat 'n duidelike ringlitteken agter. Die littekens oor die lengte van 'n jongerige tak kan getel word om sodoende die ouderdom vas te stel.
Plantgemeenskappe
Die vroeë geskiedenis van plantgemeenskappe kan op 'n bepaalde terrein nagespeur word deur 'n stuifmeelontleding, waartydens 'n studie gemaak word van die soort en aantal stuifmeelkorrels wat in die verskillende grondlae aangetref word. Stuifmeelkorrels, veral die wat deur die wind versprei word, is baie goed beskerm deur ŉ duursame wand en bly geredelik as mikrofossiele bewaar.
Die wande is boonop so kenmerkend dat die plantspesie daarvolgens uitgeken kan word. Indien 'n gebied se plantegroei bekend is, kan afleidings oor die klimaatstoestande daaruit gemaak word. Geologiese gegewens en gegewens oor stuifmeelsoorte word gewoonlik gekombineer op 'n stuifmeeldiagram, waarvolgens klimaatsveranderings van die verlede bepaal kan word. Met behulp van soortgelyke inligting kon argeoloë meer te wete kom oor vroeë landboumetodes, terwyl paleontoloë op dieselfde manier die klimaat van geologiese tydperke kan bepaal.
Ander mikrofossiele, byvoorbeeld diatome, word ook gebruik om omgewingsveranderinge, veral in watermassas, na te gaan. Stuifmeelmikrofossiele word gebruik om die ouderdom van argeologiese vondste vas te stel. Die stuifmeel wat saam met argeologiese voorwerpe gevind word, word met 'n stuifmeeldiagram vergelyk en die ouderdom word daarvan afgelees.
Diere
Die tekens van ritmiese groei kan by bale diere waargeneem en as aanduiding van hul ouderdom gebruik word. By visse word van die otoliete (kalkagtige oorsteentjies in die balanssintuig van beenvisse) gebruik gemaak omdat dit saam met die dier groei.
Die otoliete groei in die somer vinniger as in die winter en veroorsaak kenmerkende jaarlagies, wat getel word om die vis se ouderdom te bepaal. Die vorm van die otoliete is kenmerkend vir die verskillende vissoorte en die aanwesigheid daarvan in die mae van roofvisse maak dit moontlik om die prooispesie en hul ouderdom te bepaal. Ook visse se skubbe word vir ouderdomsbepaling gebruik. Omdat die vis se getal skubbe gedurende sy lewe konstant bly, groei hulle saam met die vis.
Hulle groei in die somer vinniger as in die winter en laat groeiringe agter, waaruit die vis se ouderdom vasgestel kan word. Soortgelyke ringstrukture van die horingagtige plate van skilpaaie kan baie misleidend wees omdat dit nie noodwendig op 'n jaarlikse toevoeging van materiaal dui nie. Die ringe ontstaan nadat 'n nuwe, groter pantserplaat onder die oue gevorm is, waarna die oue afslyt en slegs as littekens sigbaar bly. Die spore van die vervellings dui wel die aantal vervellings aan, maar dit is nie noodwendig ritmies nie en kan daarom nie as aanduiding van die ouderdom gebruik word nie.
Groeiriwwe op skulpe word gebruik om die weekdiere se ouderdom te bepaal. Die groei van 'n skulp word veroorsaak deur baie kalk wat gedurende die gunstige seisoen op die rand agter gelaat word. Min kalk word in die daaropvolgende ongunstige seisoen agtergelaat en dit veroorsaak duidelike groeiriwwe. Lede van die suborde Ruminantia, veral van die familie Bovidae (beeste, wildsbokke en skape) se horings toon 'n soortgelyke seisoensgroeipatroon. 'n Hoeveelheid keratien (wat die horingskede vorm) word jaarliks by die basis van die horing bygevoeg, terwyl die beenkern ('n vergroeisel van die frontale been) groter word.
Die jaarlikse toevoeging word deur 'n groeirif aan die basis van die horing verteenwoordig. Daar is ook 'n verskeidenheid metodes van ouderdomsbepaling wat nie op seisoensritmes berus nie. Veral soogdiere se tande is hiervoor geskik. Soogdiere het slegs 2 stelle tande in hul leeftyd, naamlik die permanente en die melkstel en deur die permanente tande te vergelyk met die melktande wat aanwesig is, kan 'n dier se ouderdom vasgestel word.
Die mate waarin die tande geslyt het, kan ook as aanduiding van die ouderdom gebruik word, veral as die dier se dieet in ag geneem word. Die groeistadia van diere kan ook gebruik word om hul ouderdom vas te stel. Insekte, byvoorbeeld sprinkane en wantse, het 'n onvolledige metamorfose: hulle lyk baie soos volwassenes nadat hulle uitgebroei het, maar ondergaan ŉ aantal vervellings voordat hulle volwassenheid bereik. 'n Ervare waarnemer kan bepaal in watter groeistadium hulle verkeer deur die aantal antennelitte te tel, want die aantal is kenmerkend vir elke groei- stadium. Die struktuur van die vlerke en pote kan vir dieselfde doel gebruik word.
Geologiese metodes
Voordat radiometriese ouderdomsbepalingsmetodes ontwikkel is, kon gesteentes se ouderdom slegs deur geologiese kennis bepaal word. Ondanks die inherente foute van die metodes is 'n geologiese tydskaal reeds in die loop van die 19e eeu opgestel. Die tydskaal is sedertdien uitgebrei en verbeter en is steeds ŉ belangrike hulpmiddel om die ouderdom en opeenvolging van geologiese gebeurtenisse te bepaal. Geologiese ouderdomsbepaling word altyd in vergelyking met ander gesteentes gedoen.
'n Rotslaag word as jonger as een laag, maar as ouer as 'n ander Jaag gesien. Dit is ŉ relatiewe metode van ouderdomsbepaling en 'n objektiewe meeteenheid ontbreek (byvoorbeeld die uitdrukking van ouderdom in jare). Geologiese metodes gee navorsers 'n geheelbeeld van gesteente- vorming, terwyl radiometriese metodes inligting oor geïsoleerde gebeurtenisse verskaf en in sommige gevalle 'n bale wye noukeurigheidsgrens het.
Opeenvolging en kontakte
Die meeste elementêre geologiese metodes van ouderdomsbepaling berus op die toepassing van die wet van superposisie, wat reeds in die 17e eeu deur Nicholas Steno geformuleer is. Die wet verklaar dat elke laag in 'n onversteurde geologieseopeenvolging jonger is as die laag wat daaronder lê. Dit is ook van toepassing op 2 laagkomplekse wat deur 'n erosievlak geskei is, byvoorbeeld in 'n vallei wat deur erosie ontstaan het. In hierdie geval stem die laagkomplekse aan die een kant ooreen met die laagkomplekse aan die ander kant.
Datering met behulp van opeenvolging word bemoeilik deur verskuiwings, wat hoekdiskordansies veroorsaak. Verdere gevalle hiervan kom voor waar een laag rots deur 'n ander sny en hierdeur die stratifikasie verwarrend maak. Die bestudering van opeenvolging en kontakte kan nie universeel toegepas word nie, want die vorming van sedimentere gesteentes is van wisselende faktore afhanklik. Om 'n stelsel te ontwikkel wat meer algemeen toegepas kan word: is daar van fossiele gebruik gemaak om gesteentes vanaf die Paleosoïkum (570 miljoen jaar gelede) te dateer.
Biostratigrafiese ouderdomsbepaling
Reeds teen die einde van die 18e eeu het William Smith vasgestel dat sekere lae sedimentere gesteentes gekenmerk word deur die aanwesigheid van spesifieke fossiele. Verdere ondersoek het getoon dat dieselfde opeenvolging van lae op verskillende plekke in Engeland aangetoon kan word op grond van die fossiele wat daarin aanwesig is.
Die diere kan op sekere morfologiese gronde van mekaar onderskei word en daar is gevind dat sekere diere net in assosiasie met spesifieke afsettingsgesteentes voorkom, met ander woorde fossiele korreleer met gesteentelae. Aanvanklik is die metode slegs prakties aangewend, maar die aanvaarding van die evolusieteorie het 'n teoretiese basis aan die wetenskap van die biostratigrafie gegee. Dit het verskeie voordele vir wetenskaplikes ingehou omdat hulle 'n aantal riglyne opgespoor en dit toegepas het om die stratifikasie-indeling te vergemaklik.
Die riglyne het ingehou dat 'n dier se evolusie as eenmalig beskou word en dat elke fossielsoort ŉ bepaalde ontwikkelingstadium voorstel, wat beteken dat 'n dier net op 'n bepaalde tyd 'n spesifieke morfologie toon. Die belangrikste kenmerkende aspek van so ŉ fossiel se voorkoms bly net ŉ bepaalde tyd lank konstant, en as die evolusietempo van die dier bekend is, kan die fossiel gekoppel word. Sekere fossiele verskyn dus skielik in assosiasie met sekere gesteentes, maar verdwyn dan saam met die rots op 'n jonger horison, wat veroorsaak dat die tydsbepaling sprongsgewys plaasvind.
Hierdie fossiele word indeksfossiele genoem en dit is beter om dit uit ŉ lae taksonomiese eenheid, soos ŉ spesie, te kies, want 'n genus of ŉ familie kan deur 'n aantal tydperke leef. Indeksfossiele is gebruik om die grens tussen Siluur- en Devoon- gesteentes te bepaal. Hoewel die grens soms in verskille tussen die gesteentes gesien kan word, kan die onderskeid universeel net gemaak word op grond van die indeksfossiele. Die Siluur word aangetoon deur die aanwesigheid van Monograptus uniformis, 'n uitgestorwe lid van die subphylum Hemichordata, wat slegs in uitsonderlike gevalle in onder-devoniese rotse voorkom.
Seelewende diere word verkieslik as indeksfossiele vir die Paleosoïkum (570 miljoen tot 225 miljoen jaar gelede) gebruik omdat hul geografiese verspreiding nie baie van omgewingsfaktore afgehang het nie. Hulle is dus baie wyd versprei en kan oor 'n wye gebied as indeksfossiele dien. Graptoliete is byvoorbeeld tiperend vir die Ordovisium en Siluur, terwyl ammoniete die Devoon- tot die Kryttydperk aandui. Spesifieke terminologie is vir biostratigrafiese ouderdomsbepaling ontwikkel.
Die term sone dui byvoorbeeld op die aanwesigheid van 'n bepaalde taksonomiese eenheid. Die Triassiese gesteentes van die Karoo word in 'n aantal sones, byvoorbeeld die Lystrosaurus-, die Cistecephalus- en die Daptocephatus-sone, ingedeel. Die Lystrosaurus-sone word gekenmerk deur Lystrosaurus, wat net in hierdie sone voorkom. Die sones kan dus gebruik word om individuele periodes in tydvakke te verdeel. Die sones kan egter van kontinent tot kontinent verskil omdat die indeksspesies vroeër, later of glad nie verskyn het nie. In sulke gevalle word gebruik gemaak van assosiasiesones, waar die gekombineerde aanwesigheid van 'n aantal spesies of genera, soos die graptoliete van die Ordovisium en die Siluur, in ag geneem word.
Laagkomplekse wat onderbreek is deur plooiing, erosie, breukbeweging en magmatiese prosesse soos vulkane, kan op hul beurt in verband gebring word deur indeksfossiele te gebruik. Indien stollingsgesteentes in die laagkomplekse voorkom, kan dit gebruik word om die ouderdom van die lae en daardeur ook die van die fossiele te bepaal. Dit het meegebring dat die biostratifikasie van 'n relatiewe ouderdomsaanduiding na ŉ objektiewe aanduiding kon oorskakel.
Dit is egter net van toepassing Op gebeurtenisse sedert die Paleosoïkum en nie op rotse van die Proterosoïkum en Argeosoïkum (570 miljoen jaar gelede tot met die ontstaan van die aarde) nie, omdat daar nie baie betroubare en uitkenbare fossiele van die tydperke gevind is nie.
Ritmiese afsettings
Ritmiese herhalings kom in baie afsettings voor; die bekendste voorbeeld is steenkoolliggame, waar afsettings soos volg kan voorkom: konglomeraat, sandsteen, skalie, steenkool, konglomeraat, ensovoorts. 'n Soortgelyke sikliese sedimentasieafsetting word aangetref in soutpanne, waar die water gereeld verdamp en 'n opeenvolging van verskillende soutlae veroorsaak. Sulke ritmiese afsettings word gewoonlik oor groot gebiede waargeneem en die merke wat die verskillende watervlakke agtergelaat het, kan getel word met die oog op spesifieke, relatiewe ouderdomsbepaling.
Die jaarringe kan mikroskopies ondersoek word, en die klimaatstoestande oor 'n tydperk kan bepaal word uit die digtheid van die jaarringe. Die metode word dendrochronologie genoem en met behulp van ou bome kan toestande tydens die Holoseen (party bome is 6000 jaar oud) bepaal word.
Magnetiese ompoling
Ook ŉ magnetiese tydskaal kan gebruik word om gebeure te dateer. Die magnetiese tydskaal word afgelei van sekere periodieke veranderinge in die magnetiese veld van die aarde, soos in sekere gesteentes waargeneem kan word. Wanneer stollings- en sedimentere gesteentes gevorm word, word die metaalelemente gerangskik volgens die magnetiese veld ten tyde van vorming, waaruit 'n aanduiding van ompoling verkry kan word.
Indien die huidige magnetiese veld met die van opeenvolgende sedimentêre lae vergelyk word, kan die geologiese ouderdom bepaal word deur die tussenpose tussen normale en omgekeerde polarisasie te bereken. Hierdie metode het ŉ betroubare tydskaal tot met die einde van die Tersiêre periode (65 miljoen jaar gelede tot vandag) gelewer. Die ouderdom van ouer gesteentes kan ook met behulp van die metode bepaal word mits daar ander gesteentes op dieselfde vlak is waarmee dit vergelyk kan word.
Die metode het die nadeel dat foutiewe ouderdomme bepaal word indien 'n ompoling per ongeluk nie waargeneem is nie (omdat monsters foutief ingesamel is of omdat geen gesteentes van dieselfde ouderdom aanwesig is nie). Huidige tegnologiese ontwikkelinge maak die metode egter betroubaarder en dit sal in die toekoms 'n groot bydrae tot akkurate ouderdomsbepaling lewer.
Fisies-chemiese metodes
'n Monster se absolute ouderdom kan bepaal word deur die radioaktiewe elemente daarin te meet. In die natuur kom sekere atome voor met onstabiele kerns, wat veroorsaak dat hulle radioaktief is. Sulke kerns word moederkerns genoem. Tydens radioaktiewe verval gee die moederkern energie af as gevolg van die verlies van \alpha- \beta- deeltjies en/of -\gamma-straling en verander van samestelling. 'n Dogterkern met ŉ ander samestelling, en gevolglik ŉ ander element, ontstaan hieruit.
Die moederkern se mate van verval is heeltemal onafhanklik van uitwendige fisiese en chemiese faktore en kan dus as 'n konstante beskou word. Die mate van verval word as die halfleeftyd uitgedruk en dit word gedefinieer as die tyd wat verloop het totdat die helfte van die aanwesige aantal radioaktiewe kerns in 'n monster verval het. Indien daar by die ontstaan van die monster geen dogterkerns aanwesig was nie, kan die monster se ouderdom bereken word deur die verhouding van moeder- tot dogterkerns en die halfleeftyd te bepaal. Die berekening word met behulp van die volgende formule gedoen:
t =x 1n
t     = monsterouderdom
\N_o = oorspronklike aantal moederkerns
N   = aantal aanwesige moederkerns
Die samestelling en geskatte aard van die monster bepaal watter soorte dogter- en moederkerns vir die ouderdomsbepaling gebruik word. Daar moet genoeg isotope in die monster aanwesig wees om enige analitiese foute tot die minimum te beperk. Die halfleeftyd van die isotoop moet sodanig wees dat sowel moeder- as dogterkerns nog in die monster aanwesig is.
So byvoorbeeld word tritium (H-3) gebruik om die ouderdom van ou wyne te bepaal, want tritium se halfleeftyd is ongeveer 12 jaar, wat kort genoeg is om datering oor die afgelope 100 jaar moontlik te maak. Verdere faktore in die keuse van 'n isotoop is die noukeurige bepaling van die halfleeftyd daarvan. En die noukeurige bepaling van die verhouding van moeder- tot dogterkerns by die ontstaan van die monster; boonop mag geen moeder- of dogterkerns tot die monster toegevoeg of daarvan weggeneem word nie.
Radiokoolstofdatering
Radiokoolstofdatering word vir veral argeologiese tydsbepaling gebruik. Die metode is net na die Tweede Wêreldoorlog deur Willard Libby (geb. 1908) ontwikkel. Dit berus op die vorming van radioaktiewe koolstof-14 (C-14) en stikstof (N-14) uit die atmosfeer deur die verlies van, \beta-deeltjies. Die chemiese reaktiwiteit van C-14 is identies aan C-12 (die stabiele koolstofatoom), en gevolglik word C-14 as kootstofdioksied (C02) uit die atmosfeer opgeneem.
Plante inkorporeer dit in organiese materiaal deur middel van fotosintese, en die plante word deur diere geëet. Alle lewende organismes neem dus voortdurend C-14 in, maar die in name word beëindig sodra die organismes sterf, en dan word die C-14 in stikstof omgesit. Dooie organiese materiaal verloor dus stelselmatig C-14, terwyl die C-12 behou word. Die halfleeftyd van C-14 is, volgens nuwe aanduidings, 5730 jaar, wat beteken dat daar na 11 460 jaar slegs 'n kwart van die oorspronklike totale konsentrasie C-14 aanwesig is. Omdat die C-14/C-12- verhouding selfs in lewende materiaal laag is (1 C-14-kern vir elke 1 000 C-12-kerns), kan die verhouding nie met massaspektroskopie gemeet word nie.
Die verhouding kan wel gemeet word deur die aantal elektrone wat gedurende verval vrykom (\beta-deeltjies), te bepaal. Daar is gevind dat lewende materiaal elke 5 sekondes 1 deeltjie afgee, sodat die ouderdom van bene geskat kan word deur vas te stel hoeveel ,\beta-deeltjies in 'n periode vrykom. Die monster moet egter teen ander agtergrondradiasie beskerm word omdat C-14 minder deeltjies uitstraal as wat daar reeds in die atmosfeer aanwesig is.
Die betroubaarheid van die metode word deur verskeie faktore beïnvloed, maar die resultate is noukeuriger as die monster se straling oor 'n lang tydperk gemeet word. Die tydsverloop word bepaal deur die C- 14/ C-12-verhouding in die monster te meet, en daarom moet die navorser voor die tyd weet hoeveel C-14-kerns ten tyde van die organisme se dood aanwesig was.
Die bepaling word bemoeilik omdat die dogterkerns (stikstof) lankal uit die materiaal verdwyn het. 'n Mens moet dus die konsentrasie radio aktiewe koolstof in lewende organiese materiaal as ŉ aanduiding van die oorspronklike C-14-konsentrasie aanvaar. Die akkuraatheid van die metode word deur veranderings in die C-14/C-12-verhoudings van die afgelope 10 000 jaar beïnvloed. ŉ Ander verhouding het moontlik ontstaan as gevolg van kosmiese straling of 'n verandering in die aarde se magnetiese veld (waardeur meer kosmiese strale die aarde bereik).
Radiometriese ouderdomsbepaling van baie ou monsters
Die moderne geologiese tydskaal is gebaseer op die bepaling van radioaktiwiteit in rots monsters om daardeur hul ouderdom te bereken. Om dit moontlik te maak, moet die radioaktiewe elemente 'n baie lang halfleeftyd hê. In die verlede is ou monsters gedateer deur die uraan-tot-Ioodverhoudings te bepaal, want uraan, U-238, verval deur die opeenvolgende verlies van \alpha-deeltjies (heliumkerns) tot lood, Pb-206. Die halfleeftyd van die reaksie is 4500 miljoen jaar en die elemente wat aan die reaksie deelneem, bly in die monster agter, waar hul konsentrasie met 'n massaspektroskoop gemeet kan word.
Daar kan onakkurate bepalings gemaak word, want uraan is in sulke klein hoeveelhede aanwesig dat toetse onakkurate uitslae kan lewer. 'n Nuwe tegniek, waar die verhouding van kalium (K-40) tot argon (Ar-40, 'n stabiele edelgas) gemeet word, word deesdae meer algemeen gebruik. Die kaliumargonmetode is na die Apollo 11- sending gebruik om maanrotse te dateer en daar is gevind dat die oudste 4 600 miljoen jaar oud is. Op dieselfde manier is vasgestel dat ratse in die Onverwachtvallei in Oos-Transvaal 3700 miljoen jaar oud is.
Die rubidium-stronsiummetode word gebruik om die kalium-argonmetode se resultate te kontrolleer. Die metode se beperkings is dat rubidium se halfleeftyd en aanwesigheid moeilik is am te bepaal. Die toriummetode berus daarop dat 2 isotope (Th-230 en Th-232) in gelyke hoeveelhede in 'n monster voorkom, maar dat die Th-230- isotoop verval en die Th-232 nie. Die verhouding van die 2 isotope in die aardlaag is dus 'n goeie aanduiding van die ouderdom.
Cliona vallartense
Cliona vallartense is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Ouderdomsbepaling
Termofuminessensie
Termoluminessensiedatering word gebruik am die ouderdom van erdewerk, fossielbene en -tande te bepaal. Die metode het egter sekere beperkings en kan net in sekere omstandighede gebruik word. Termoluminessensie gaan uit van die radioaktiewe uitstraling van elemente soos uraan en torium, wat in 'n monster bewaar is omdat die elektrone en hul gepaardgaande energie nie kan ontsnap het nie. Indien die monster in 'n laboratorium verwarm word, kom die elektrone vry en hul energie word uitgestraal.
Cliona vallartense
Die spons behoort tot die genus Cliona en tot die familie Clionaidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2004 deur Carballo, Cruz-Barraza & Gomez.
Ouderdomsbepaling
Termofuminessensie
Wanneer die monster afgekoel het, val die elektrone tot hul oorspronklike energietoestand terug. In die proses word die totale hoeveelheid energie wat vrygekom het, gemeet; daar is gevind dat ou monsters meer fig uitstraal.
Die monster word hierna aan ŉ kunsmatige dosis bestraling blootgestel, waarna dit weer verwarm en die nuwe uitstraling gemeet word. Die nuwe uitstralingsvlak word met die oorspronklike hoeveelheid lig vergelyk. Die ouderdom word bepaal deur die totale hoeveelheid bestraling in 'n monster se leeftyd met die oorblywende reaktiwiteit te vergelyk. Die metode kan egter onbetroubaar wees omdat 'n mens nie weet hoeveellig die monster reeds voor die tyd uitgestraal het nie.
Fluoordatering
Die grondslag van fluoordatering is reeds in die 19e eeu gelê, toe opgemerk is dat ou fossielbene meer fluoor as jongeres bevat. Dit word veroorsaak deur die aksie van grand water, waardeur die hidroksie-apatiet in die bene in fluoorapatiet omgesit word.
Die omsetting hang egter van die fluoorkonsentrasie in die grond af, sodat objektiewe resultate nie verkry kan word nie. Fluoordateringmaak hoogstens 'n relatiewe tydsbepaling van 2  monsters uit dieselfde gebied moontlik. Alternatiewe metodes van uraan en stikstofdatering, wat gebaseer is op konsentrasietoenames in monsters, kan net gebruik word om vas te stel of die monster 'n fossiel is, want die metodes is nie akkuraat nie.
8 v.C.
Die jaar 8 voor Christus (8 v.C.) was 'n gewone jaar volgens die Juliaanse kalender wat op 'n Vrydag of Saterdag; of 'n skrikkeljaar wat op 'n Donderdag begin het (bronne verskil hieroor).
Sara Berner
Sara Berner (12 Januarie 1912 – 19 Desember 1969) was 'n Amerikaanse aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Carrie (1952), Rear Window (1954), en The Naked Street (1955), en in die televisiereeks The Jack Benny Program (1950).
Warskou
Warskou (Pools: Warszawa, [varˈʂava], ) is die hoofstad van die Republiek Pole en die administratiewe sentrum van die woiwodskap Mazowieckie (Masowië). Dit is ook die grootste stad van Pole met 'n bevolking van 1,76 miljoen in die stad self en sowat 3,1 miljoen in die metropolitaanse gebied. Warskou is die agste grootste stad in die Europese Unie.
Warskou se ekonomie word deur 'n wye verskeidenheid nywerhede gekenmerk, waaronder voertuigvervaardiging, metaalverwerking, staalvervaardiging, presisiewerktuie en elektroniese toerusting, tekstiel-, papier-, leer- en voedselverwerking. Die stad is 'n beduidende sentrum van die Poolse mediabedryf, en talle uitgewerye is hier gesetel. Die Warskouse effektebeurs is die belangrikste in die land. Toerisme is een van die toonaangewende bedrywe in die dienstesektor. As die belangrikste Poolse vervoersentrum beskik Warskou oor twee internasionale lughawens.
Die eerste historiese verwysing na Warskou dateer uit die jaar 1313, tog het aanvanklik Krakow (Pools: Kraków) as Poolse hoofstad gefungeer. Eers in die 16de en 17de eeu het die Poolse monarge begin om die land vanuit Warskou te regeer – dit was koning Sigismund III wat Warskou in 1596 tot hoofstad van die Koninkryk Pole verhef het, terwyl Krakow se funksie vervolgens tot kroningstad van Poolse monarge beperk was.
Ná die Derde Poolse Deling is Warskou in 1795 by Pruise ingelyf. Franse troepe het die stad in 1806 beset, en Warskou het as hoofstad van die Hertogdom Warskou, wat deur Napoleon Bonaparte geskep is, weer 'n administratiewe funksie vervul. Volgens 'n besluit van die Kongres van Wene het Warskou in 1815 die hoofstad van die sogenaamde Kongrespole geword. Die Koninkryk Pole het destyds 'n personele unie met Rusland gevorm.