cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salvador Dalí
Latere jare in Katalonië
Die werke wat Dalí na die Tweede Wêreldoorlog geskep het, het die kentekens van tegniese vaardigheid en 'n belangstelling in optiese illusies getoon. Dalí se Katolieke geloof het steeds sterker geword en hy was tot so 'n mate geïnspireer deur die skok van Hirosjima, dat hy na hierdie periode as "Kernmistiek" verwys het. In skilderye soos "Die Madonna van Port-Lligat" (eerste weergawe) van 1949 en "Corpus Hypercubus" van 1954 het Dalí probeer om Christelike ikonografie te vermeng met beelde van disintegrerende materiaal wat deur kernfisika geïnspireer was. Die tydperk het dan ook die noemenswaardige werke "Die stasie van Pergignan", 1965, en "Hallusinogeniese Stiervegter", 1968–1970 ingesluit.
In 1960 het Dalí begin aan die Dalí-teater en Museum in sy geboortestad, Figueres: dit was sy grootste enkele projek en die hooffokus van sy energie in 1974. Hy het steeds tot in die mid-1980's aangehou om veranderings en toevoegings aan die museum aan te bring. Hy het egter wel tyd gevind om die Chupa Chups-kenteken in 1969 te ontwerp en 'n groot metaalstandbeeld vir die operahuis Teatro Real in Madrid ontwerp. In dieselfde jaar was hy ook verantwoordelik vir die advertensie-aspek van die 1969-Eurovision Song Contest.
In 1982 het Koning Juan Carlos I van Spanje aan Dalí die titel "Markies van Pubol" toegeken. (Die koning het Dalí op sy doodsbed besoek, waar Dalí sy dank betuig het deur die koning die tekening "Kop van Europa" te gee. Dit was dan ook Dalí se laaste tekening voor sy dood.)
Gala het op 10 Junie 1982 gesterf. Na haar dood het Dalí self die wil om te lewe verloor. Hy het probeer selfmoord pleeg deur homself te dehidreer, moontlik in die hoop om in 'n skyndood te verval (hy het gelees dat daar sommige mikro-organismes was wat dit kon doen). Hy het verhuis van Figueres na die kasteel in Púbol: dié kasteel het hy oorspronklik vir Gala gekoop en dit was ook daar waar sy gesterf het. In 1984 het Dalí se slaapkamer aan die brand geslaan, terwyl hy daar in was, maar die omstandighede waaronder dit plaasgevind het is onduidelik: moontlik was dit nog 'n selfmoordpoging deur Dalí of slegs as gevolg van die roekeloosheid van sy personeel. Hoe dit ook al sy, Dalí was gered en het teruggekeer na Figueres. Daar het 'n groep van sy vriende, begunstigers en mede-kunstenaars na hom omgesien, terwyl hy sy laaste jare in gemak in sy teatermuseum gewoon het.
Daar is aantygings gemaak dat Dalí se voogde hom geforseer het om blanko skilderdoeke te onderteken, wat dan later (selfs na sy dood) beskilder kon word en as oorspronklike Dalí-skilderye verkoop kon word. As gevolg hiervan is kunshandelaars behoedsaam wanneer hul gekonfronteer word deur latere werke wat aan Dalí toegeken word. Dalí oorly op 89-jarige ouderdom aan 'n hartverlamming in Figueres op 23 Januarie 1989. Hy is in die grafkelder van die Dalí Teater en Museum begrawe.
Simboliek
Dalí het uitgebreide gebruik gemaak van simboliek in sy werk. Die kenmerkende sagte horlosies wat vir die eerste keer in Die volharding van herinnering het Einstein se teorie dat tyd relatief is voorgestel. Die idee vir horlosies wat op die manier simbolies dien het by Dalí opgekom toe hy besig was om op 'n warm dag in Augustus na 'n loperige stukkie Camembertkaas te staar.
Olifantbeelde kom ook telkens in Dalí se werk voor en verskyn vir die eerste keer in sy 1944-werk "Droom veroorsaak deur die vlug van 'n by om 'n granaat 'n sekonde voor ontwaking" (Spaans: Sueño Causado por el Vuelo de una Abeja en Torno a una Granada un Segundo antés de Despertar). Die olifante, geïnspireer deur Gian Lorenzo Bernini se beeldbasis in Rome waarin 'n olifant 'n antieke obelisk dra, word uitgebeeld "met lang, veel-ledige, byna onsigbare bene van begeerte" tesame met obeliske op hulle rûe. Saam met hulle tingerige bene skep die belemmerings, met hulle falliese ondertone, 'n gevoel van skimrealiteit. "Die olifant is 'n verdraaiing in ruimte," verduidelik een analis, "die spykerbene kontrasteer die idee van gewigloosheid met struktuur." Volgens Dalí het hy beelde geskilder wat "[hom] van die genot wil laat sterf, [hy] is besig om met 'n absolute natuurlikheid te skep, sonder die geringste estetiese sorg, [hy] maak dinge wat [hom] inspireer met 'n diepgaande emosie en [hy] probeer om dit eerlik te skilder.
Ondernemings buiten skilder
Dalí was 'n veelsydige kunstenaar wat hom nie tot skilder beperk het in sy kunsondernemings nie. Sommige van sy meer gewilde kunswerke is beeldhouwerke en ander voorwerpe, en hy is ook bekend vir sy bydraes tot ondermeer die teater, mode en fotografie.
Die hout en satyn Mae West-Lippebank is gevorm volgens die lippe van die aktrise Mae West, wie Dalí oënskynlik bekoorlik gevind het. West was tevore die onderwerp van Dalí se 1935 skildery Die gesig van Mae West. Die Mae West-lippebank word tans gehuisves in die Brighton and Hove Museum in Engeland.
In die jare 1941 en 1970 was Dalí ook verantwoordelik vir die skep van 'n ensemble van juwele, altesaam 39. Die juwele wat hy geskep het is ingewikkeld en baie bevat selfs bewegende dele. Die beroemdste juweel wat deur Dalí geskep is, is "Die Koninklike Hart". Die besondere juweel is uit goud gemaak en is versier met ses-en-veertig robyne, twee-en-veertig diamante en vier smaragde. Die merkwaardige kunswerk word uitgelig deur die feit dat die juweel op so manier geskep is dat die middelpunt "klop", amper soos 'n regte hart. Dalí self het hom as volg uitgespreek: "sonder 'n gehoor, sonder die teenwoordigheid van toeskouers, sou die juwele nie die funksie vervul het waarvoor hulle tot stand gebring is nie. Die toeskouer is dan die finale kunstenaar." (Dali, 1959.) Die Dali—Joies ("Die Juwele van Dalí")-versameling kan gesien word by die Dali-teatermuseum in Figueres, Spanje, waar dit permanent uitgestal word.
Dalí het hom ook in filmvervaardiging begewe. In dié opsig is sy vernaamste werk die groot rol wat hy gespeel het in die produksie van Un Chien Andalou, 'n 17-minute Franse kunsfilm wat hy saam met Luis Buñuel geskryf het en wat onthou word vir die grafiese openingstoneel waar die sny van 'n menslike oogbal met 'n lemmetjie gesimuleer word. Dalí het weer met Luis Buñuel saamgewerk op die 1930 film, L'Âge d'Or. Hy het verder 'n aantal draaiboeke geskryf waarvan nie veel verder as die ideestadium gevorder het nie. Die bekendste van sy filmprojekte is waarskynlik die droomtoneel in Alfred Hitchcock se Spellbound, wat diep psigoanalitiese temas ondersoek het. Hy het ook aan 'n Disney-strokiesfilmproduksie Destino gewerk wat in 2003 deur Baker Bloodworth en Roy Disney voltooi is. Dit bevat droomagtige beelde van vreemde figure wat rond vlieg en loop. Dalí het slegs een ander film in sy lewe voltooi: Impressions of Upper Mongolia (1975), waarin hy as verteller opgetree het in 'n verhaal oor 'n tog om hallusinogene sampioene te vind. Die beelde was gegrond op mikroskopiese urinesuurvlekke op die koper band van 'n balpuntpen waarop Dalí verskeie weke lank geürineer.
Dalí het ook 'n repertoire in die mode- en fotografie-industrieë opgebou. In die modewêreld is sy samewerking met die Italiaanse modeontwerper Elsa Schiaparelli baie bekend. Dalí is deur Schiaparelli gehuur om 'n wit rok met 'n kreefpatroon te skep. Ander ontwerpe wat Dalí vir haar gemaak het sluit 'n skoenvormige hoed en 'n pienk gordel met lippe as gespe in. Hy was ook betrokke by die skep van tekstielontwerpe en parfuumbottels. In 1950 het Dalí 'n spesiale "kostuum vir die jaar 2045" geskep. Fotograwe met wie hy saamgewerk het sluit Man Ray, Brassaï, Cecil Beaton en Philippe Halsman in.
Saam met Man Ray en Brassaï het Dalí die natuur gefotografeer, terwyl hy met ander fotograwe 'n verskeidenheid obskure onderwerpe afgeneem het, insluitende die Dalí Atomica-reeks (1948) saam met Halsmandie. Die reeks was geïnspireer deur sy skildery Leda Atomica en in een foto word 'n skilder se esel, drie katte, 'n emmer water en Dalí self wat in die lug sweef uitgebeeld."
In terme van die wetenskap was Dalí gefassineer met die paradigmaskuif wat gepaard gegaan het met die geboorte van kwantummeganika in die twintigste eeu. Geïnspireer deur Werner Heisenberg se Onsekerheidsbeginsel, het hy in 1958 sy "Anti-Materie Manifesto" geskryf: "in die Surrealistiese periode wou ek die ikonografie van die interne wêreld en die wêreld van die fantastiese van my vader Freud skep. Vandag het die eksterne wêreld en dié van fisika die een van die sielkunde oortref. My vader vandag is Dr. Heisenberg."
Dalí het ook met argitektuur geëksperimenteer en van sy prestasies in hierdie gebied sluit sy huis, Port Lligat, naby Cadaqués, in, asook die "Droom van Venus": 'n surrealistiese paviljoen by die 1939 "Wêreld se tentoonstelling" ("World's Fair") in New York, wat self ook 'n aantal ongewone standbeelde en ander beeldhouwerke bevat het. Sy letterkundige werke sluit The Secret Life of Salvador Dalí (1942), Diary of a Genius (1952–1963), en Oui: The Paranoid-Critical Revolution  (1927–1933) in. Die kunstenaar het ook in die wêreld van grafiese kuns gewerk en het baie etse en litograwe geskep. Alhoewel sy vroeë werke in die drukkerswêreld die gelyke is van sy hooggeagste skilderye (met betrekking tot kwaliteit), het Dalí die regte tot die beelde verkoop en was hy nie self betrokke by die drukproses nie. Daar was ook 'n groot aantal vervalste beelde wat in die tagtigerjare hul verskyning gemaak het en die mark vir Dalí se gedrukte werke verwar het.
Politiek en persoonlikheid
Salvaldor Dalí se politiek het 'n belangrike rol gespeel in sy ontwaking as 'n kunstenaar. Hy was met tye uitgebeeld as 'n ondersteuner van fascisme. André Breton, spesifiek, het na hom verwys as "Avida Dollars" ('n anagram) en het gepoog om afstand te plaas tussen Dalí se naam en die "egte" surrealistiese kunstenaars. Die werklikheid is egter meer kompleks, maar dit is onwaarskynlik dat Dalí anti-semieties was, aangesien hy 'n vriendelike kennis van die bekende Joodse argitek en ontwerper, Paul László was. In sy skrywes maak hy sy bewondering vir Sigmund Freud (wat hy ontmoet het) bekend, asook Albert Einstein, wat beide Jode was. In sy kritiese resensie van Dalí se outobiografie (Secret Life), het George Orwell geskryf dat "Mens behoort in gedagte te kan hou dat Dalí tegelykertyd 'n goeie tekenaar was, asook 'n walglike menslike wese".
In sy jeug het Dalí vir 'n tydperk beide anargisme en kommunisme aangehang. Sy skrywes bevat relase en verskeie staaltjies oor hoe hy radikale politiese verklarings gemaak het, meer om sy gehoor te skok as omdat hy self daarin geglo het. Hierdie gedrag was in ooreenstemming met Dalí se trouheid aan die Dada-beweging. Soos hy ouer geword het, het sy politiese sienings verander, veral soos die Surrealitiese beweging 'n gedaanteverwisseling ondergaan het onder die leiding van die Trotsky-aanhanger, Andre Breton. Daar word beweer dat Breton Dalí ingeroep het om sy politiese sienings te bevraagteken. In sy 1970 boek, "Dalí deur Dalí", verklaar Dalí homself 'n anargis en 'n monargis.
Terwyl hy in 1942 in New York was, veroordeel hy sy surrealistiese kollega, die filmmaker Luis Buñuel, as 'n ateïs, wat veroorsaak dat Buñuel ontslaan word uit sy pos by die Museum van Moderne Kuns (Engels: Museum of Modern Art) en vervolgens deur die Amerikaanse filmbedryf geswartlys word. "In sy boek The Secret Life of Salvador Dalí, I was described as an atheist, an accusation that at the time was worse than being called a Communist. Ironically, at the same moment that Dalí's book appeared, a man named Prendergast who was part of the Catholic lobby in Washington began using his influence with government officials to get me fired. [At Buñuel's job at the Museum of Modern Art he was tasked with selecting and distributing anti-Nazi propaganda films to North and South America, and he was also supposed work on producing such films.] I knew nothing at all about it, but one day when I arrived at my office, I found my two secretaries in tears. They showed me an article in a movie magazine called Motion Picture Herald about a certain peculiar character named Luis Buñuel, author of the scandalous L'Âge d'Or and now an editor at the Museum of Modern Art. Slander wasn't exactly new to me, so I shrugged it off, but my secretaries insisted that this was really very serious. When I went into the projection room, the projectionist, who'd also read the piece, greeted me by wagging his finger in my face and smirking, "Bad Boy!"
Finally, I too became concerned and went to see Iris, who was also in tears. I felt as if I'd suddenly been sentenced to the electric chair. She told me that the year before, when Dalí's book had appeared, Pendergast had lodged several protests with the State Department, which in turn began to pressure the museum to fire me. They'd managed to keep things quiet for a year; but now, with this article, the scandal had gone public, on the same day that American troops disembarked in Africa.
Although the director of the museum, Alfred Barr, advised me not to give in, I decided to resign, and found myself once again out on the street, forty-three and jobless."
Met die uitbreek van die Spaanse Burgeroorlog het Dalí voor die gevegte gevlug en geweier om hom by enige van die groepe te skaar. Na die Tweede Wêreldoorlog het George Orwell Dalí gekritiseer omdat hy "soos 'n rot weghol sodra Frankryk in gevaar is", nadat Dalí vir jare daar voorspoed gehad het: "Wanneer die Europese Oorlog nader kom, het hy slegs een bemoeienis: hoe om 'n plek te vind wat goeie kookkuns het en van waar hy vinnig op die vlug kan slaan as gevaar te naby kom." Na sy terugkeer na Katalonië na die Tweede Wêreldoorlog het Dalí nader aan die Franco regime geraak. Sommige van Dalí se stellings het die Franco regime ondersteun en hy het Franco geluk gewens vir sy aksies wat gemik was daarop om "Spanje skoon te maak van destruktiewe magte". Dalí het telegramme aan Franco gestuur waarin hy hom geprys het vir die ondertekening van doodsvonnise vir politieke gevangenis." Dalí het selfs 'n portret van Franco se kleindogter geskilder. Dit is onmoontlik om te bepaal of sy lof aan Franco ernstig of wispulturig van aard was; hy het ook eenkeer 'n telegram gestuur waarin hy die Conducător, Roemeense Kommuniste leier Nicolae Ceaușescu, geprys het vir sy aanneming van 'n septer as deel van sy regalia. Die Roemeense dagblad, Scînteia, het dit gepubliseer sonder om die spottende aspek daarvan te vermoed. Dalí se eksentrisiteite is deur die Franco-regime verdra aangesien nie baie wêreldberoemde kunstenaars op daardie stadium in Spanje sou woon nie. Een van Dalí se min moontlik openlike ongehoorsaamhede was sy voortdurende lof vir Federico García Lorca; selfs in die tydperk toe Lorca se werk verban is.
Dalí is ook gekenmerk deur uiterste gulsigheid, 'n eienskap wat daartoe gelei het dat Breton hom die bynaam "Avida Dollars" ('n anagram) gegee het.
Dalí was 'n kleurvolle en indrukwekkende figuur in sy alomteenwoordige lang mantel, kierie, neusoptrekkerige gesigsuitdrukking en opwaarts gedraaide gewasde snor, beroemd daarvoor dat hy gesê het dat "elke oggend wanneer ek ontwaak, ondervind ek 'n geweldige vreugde: dié van Salvador Dalí wees.". Die vermaaklikheidspersoonlikheid, Cher, en haar man, Sonny Bono, het toe hulle jonk was na 'n partytjie by Dalí se weelderige woning in New York se Plaza Hotel gekom waar hulle oorbluf was toe Cher op 'n seksuele vibrator met 'n vreemde vorm wat in 'n gemakstoel gelaat is plaasgeneem het. Wanneer Dalí sy handtekening aan aanhangers uitgedeel het, het hy altyd hulle penne gehou. Toe hy Mike Wallace op die Sixty Minutes-televisieprogram 'n onderhoud met hom gevoer het, het Dalí die hele tyd na homself in die derde persoon verwys, en 'n verdwaasde Mr. Wallace, sonder om doekies om te draai, vertel dat "Dalí is immortal and will not die" ("Dalí is onsterflik en sal nie dood gaan nie"). Tydens 'n ander televisievertoning, op die Tonight Show, het Dalí 'n leërrenoster saam gebring en geweier om op enige iets ander te sit.
Finale, Limpopo
Finale is 'n nedersetting in die ooste van die Limpopoprovinsie, Suid-Afrika. Dit val onder die beheer van die Maruleng Plaaslike Munisipaliteit wat onder die Mopani-distriksmunisipaliteit ressorteer.
Getalteorie
Getalteorie is 'n tak van die suiwer wiskunde wat hoofsaaklik aan die studie van die heelgetalle en heelwaarde-funksies toegewy is. Duitse wiskundige Carl Friedrich Gauss (1777–1855) het gesê, "Wiskunde is die koningin van die Wetenskappe – en getalteorie is die koningin van wiskunde. Aantal teoretiese studie eerste nommers sowel as die eienskappe van voorwerpe gemaak van heelgetalle (byvoorbeeld rasionele getal) of gedefinieer as veralgemenings van die heelgetalle (byvoorbeeld algebraïese heelgetal).
Heelgetalle kan óf in hulself oorweeg word of as oplossings vir vergelykings (Diophantine meetkunde). Vrae in getalteorie word dikwels die beste verstaan deur die bestudering van analitiese voorwerpe (byvoorbeeld, die Riemann zeta-funksie) wat die eienskappe van die heelgetalle, priemgetalle of ander aantal teoretiese voorwerpe in sommige mode (analitiese nommerteorie) Enkodeer. 'n Mens kan ook die studie werklike nommers in verband met rasionele getalle, byvoorbeeld, as benaderings deur die laasgenoemde (Diophantine benadering).
Henry Thomas
Henry Thomas (gebore 9 September 1971) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en komponis. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente E.T. the Extra-Terrestrial (1982), Cloak & Dagger (1984), Legends of the Fall (1994), en 11:14 (2003).
Pous Johannes X
Johannes X was die 122ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Johannes X is ongeveer in 860 gebore in Tossignano by Imola, Italië uit die familie van die Cenci. Hy was biskop van Bologna en word aartsbiskop van Ravenna in 905. In Maart of April 914 volg hy Pous Lando op en regeer tot hy afgeset word in Mei 928. Hy word opgevolg deur Pous Leo VI. Die naam ‘Johannes’ beteken 'God is genadig'.
Pontifikaat
Tydens die bewind van Pous Johannes X is Italië aangeval deur die Sarasene. Johannes het staat gemaak op die beskerming van Alberik, markies van Camerino, wat toe goewerneur van die hertogdom van Spoleto was. Die pous met behulp van Berengarius I, koning van Italië verslaan die Sarasene in Augustus 915 tydens 'n veldslag aan die oewer van die van Garigliano-rivier. In Desember van dieselfde jaar kroon die pous Berengarius tot keiser van die Heilige Romeinse Ryk. Nadat Berengarius in April 924 vermoor is, sluit die pous op 9 Julie 926 in Mantua 'n verbond met Hugo van die Provence, die nuwe koning van Italië.
In 925 stuur die pous 'n brief aan Koning Tomislav van Kroasië waar in hy aandui dat die Kroatiese ryk sy ontstaan aan die pousdom te danke het. Tomislav het die brief waardeer omdat dit sy aansprake op die troon versterk het.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Albert Finney
Albert Finney (9 Mei 1936 – 7 Februarie 2019) was 'n Engelse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Saturday Night and Sunday Morning (1960), Murder on the Orient Express (1974), Erin Brockovich (2000), en Big Fish (2003).
Meervoud
'n Meervoud is die vorm van 'n selfstandige naamwoord wat dui op meer as een entiteit. In Afrikaans word dit meestal gevorm deur 'n agtervoegsel of 'n verbuiging van die enkelvoudvorm van die selfstandige naamwoord.
Voorbeelde in Afrikaans
Hier volg enkele voorbeelde van meervoude in Afrikaans:
Afkappingsteken
Sekere woorde kry 'n afkappingsteken (of apostroof) ( ' ) voor die s (gewoonlik wanneer die enkelvoud geëindig het op 'n e, i, o, u of beklemtoonde a).
Geen meervoud
Sekere enkelvoude het geen ooreenstemmende meervoudsvorm nie. In sulke gevalle kan die lidwoord 'n ook nie gebruik word nie, byvoorbeeld:
Universiteit
'n Universiteit is 'n instansie vir hoër onderwys en navorsing waar studente akademiese grade kan verwerf. Die woord universiteit is afgelei van die Latyns "universitas magistrorum et scholarium", wat rofweg beteken "gemeenskap van onderwysers en skoliere".
Mense kan by 'n universiteit inskryf om 'n graad te verwerf. In teenstelling met skoolonderrig is opleiding by universiteite meer gespesialiseerd. So sal 'n persoon wat biologie aan 'n universiteit studeer verskeie modules oor biologie en verwante onderwerpe deurloop, maar min indien enige oor ander onderwerpe soos tale en geskiedenis.
Universiteite bied beide voorgraadse en nagraadse onderrig. Nagraadse studies konsentreer meestal op navorsing.
Universiteite van Suid-Afrika
Enkele van die universiteite in Suid-Afrika is:
Pous Eleuterus
Eleuterus was die dertiende pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Pontifikaat
Die Liber Pontificalis beweer dat hy 'n briefwisseling gevoer het met 'n Britse koning Lucius van Brittanje, wat homself wou bekeer tot die Christendom. Daar is egter min bewys vir die stelling (Lees hier meer in Engels).
Gedurende sy pontifikaat probeer hy vergeefs om eenheid in die Kerk te bewerkstellig, maar moet uiteindelik die gnostici soos die montaniste, die marcioniste en die valentiniste uit die Kerk verban.
Eleuterus en die Montaniste
Die Montaniste het hulle oorsprong in Klein-Asië en verbrei na Rome en Gallië in die tweede helfte van die 2de eeu, rond die bewind van Eleuterus. Die besondere aard van die kettery het dit moeilik gemaak vir die Christene om standpunt daarteen in te neem. Gedurende die geweldadige vervolgings in Lyon in 177 het plaaslike aanhangers uit die gevangenis oor die nuwe beweging aan die gemeentes in Klein-Asië en Frigië en ook aan Pous Eleuterus geskryf. Die boodskapper was ouderling Irenaeus later biskop van Lyon. Eusebius beweer dat die Christene in Lyon, hoewel gekant teen die Montaniste, geduld bepleit het om kerkeenheid te bewaar.
Presies wanneer die Rooms-Katolieke Kerk sterk standpunt teen die Montaniste ingeneem het, is nie bekend nie. Tertullianus beweer dat 'n biskop van Rome 'n paar versoenende briewe aan die Montaniste geskryf het, maar dat die briewe later teruggetrek is.
Verering
Dit is moontlik dat Eleuterus 'n martelaar was. Hy word as heilige in die Rooms-Katolieke Kerk vereer. Sy feesdag is op 26 Mei. Hy is oorspronklik begrawe in Vatikaanstad naby Petrus. Later is liggaam oorgebring na die kerk San Giovanni della Pigna naby die Panteon. In 1591 is sy stoflike oorskot opnuut verskuif na die kerk Santa Susanna op versoek van Camilla Peretti, die suster van Pous Sixtus V.
Bryan Ruiz
Bryan Jafet Ruiz González (San José, 18 Augustus 1985) is 'n Costa Ricaanse professionele sokkerspeler wat vir Santos en die Costa Ricaanse nasionale sokkerspan speel. Hy is 'n aanvaller. Bryan Ruiz is baie populêr in Nederland en Costa Rica as gevolg van sy goeie spel vir FC Twente.
Klubs
Hy het 71 keer uitgedraf vir die Costa Ricaanse nasionale sokkerspan, waartydens hy 16 doelpunte aangeteken het.
Clifford Odets
Clifford Odets (18 Julie 1906 – 14 Augustus 1963) was 'n Amerikaanse akteur, skrywer, en regisseur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente None But the Lonely Heart (1944), Clash by Night (1952), Sweet Smell of Success (1957), en The Story on Page One (1959).
Pous Leo VI
Leo VI was die 123ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Leo VI is gebore in Rome, Italië die seun van Christoforus uit die familie van die Sanguigna. Voor sy verkiesing was Leo kardinaal-piester van St. Susanna. In Mei 928 volg hy Pous Johannes X op en regeer tot sy dood in Desember 928. Hy word opgevolg deur Pous Stefanus VII (VIII). Die naam ‘Leo’ beteken 'Leeu'.
Pontifikaat
Pous Leo VI is tot pous verkies deur die invloed van Marozia. Hy het die besluite van die sinode van Split in 926 bekragtig en Split tot aartsbisdom verhef, waardeur alle biskoppe van Dalmasië aan Split ondergeskik geword het.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Alison LaPlaca
Alison LaPlaca (gebore 16 Desember 1959) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Voyage of the Rock Aliens (1984), Fletch (1985), en Madhouse (1990), en in die televisiereeks Duet (1987).
Nikolai Bagration
Prins Nikoloz Ghiorghis dze Bagrationi-Mukhraneli (Georgies: ნიკოლოზ გიორგის ძე ბაგრატიონი-მუხრანელი)(*1868 - †1932/3), ook bekend as Niko die Boer, was ’n Georgiese edelman van Tiflis was as vrywilliger aan die kant van die Boere geveg het in die Tweede Vryheidsoorlog.
Vroeë lewe
Bagration is in 1868 gebore as lid van die Bagrationi-dinastie (vroeër ’n koninklike vorstehuis van Georgië). Hy het ’n Franse opvoeding ontvang omdat Frans destyds in Oos-Europa gesien is as 'n wêreldtaal. Hy is in 1881 genooi om, as Georgiese edelman, die inhuldiging van Tsaar Aleksander III by te woon.
Wêreldreis
In 1896 het hy ’n afvaardiging van Georgiese edeles gelei na die kroningsplegtigheid van keiser Nikolaas II. In 1899 het hy Frankryk besoek om die Parys-Wêreldskou by te woon. Hy was van plan om daarna op safari in Noordoos-Afrika te gaan en toe hy in Alexandrië was hoor hy van die oorlog in Suid-Afrika. Toe hy verneem dat die Britte die Boere se land wou annekseer, het hy besluit om hom by die Boere aan te sluit om teen die onderdrukkende Engelse te veg, omdat hy gevoel het die Boere, ’n volk in ’n vyandige omgewing, was net soos die Georgiërs, wat deur Moslems bedreig is. Hy het nog nooit voorheen van Transvaal gehoor nie maar “dit het baie soos my moederland gevoel en ek het gevoel ek moet dit beskerm”. Bagration het via Madagaskar en Delagoabaai na Pretoria gereis. Sy besoek aan Suid-Afrika het baie aandag getrek en hy was een van die eerste vrywilligers om in Suid-Afrika aan te kom.
Tweede Vryheidsoorlog
Die Boere het nog nooit van ’n plek soos Georgië gehoor nie en het hulle verstom aan Bagration se adellike kleredrag. Hy is voorgestel aan pres. Paul Kruger en genls. Piet Joubert, Piet Cronjé en Koos de la Rey. Laasgenoemde het hom voorsien van ’n uitrusting maar hy moes self ’n perd aanskaf. Bagration het aanvanklik by ’n Boerekommando aangesluit maar is later na die Franse Korps omdat sy onvermoë om Nederlands te kan praat sy verblyf tussen die Boere moeilik gemaak het. Die leier van die Franse Korps, kolonel Georges de Villebois-Mareuil het Bagration hartlik ontvang. Voor die stigting van die Europese Legioen was daar baie ander buitelanders in die Franse Korps maar Bagration het uitgestaan met sy tradisionele drag. Hy was deel van die Slag van Abrahamskraal op 10 Maart 1900 alhoewel hy nooit van tevore in ’n leër was nie. Lord Methuen se verkenningseenheid het die Europese Legioen op die oggend van 5 April 1900 ontdek en ’n mag van 500 man van die Imperial Yeomanry, 250 van die Kimberly Berede Korps en 'n groep van die 4de Veldartillerie is gestuur om die vrywilligers aan te val. Die vrywilligers is totaal oorrompel deur die getalle van die Engelse en De Villebois-Mareuil is noodlottig gewond. Tydens die slag is dertien vrywilligers dood en/of beseer voordat die ander sewentig oorgegee het. Na die gevangenisskap is Bagration deur Lord Kitchener ontbied om te verduidelik waarom hy as Georgiër teen die Britte veg. Sy antwoord was dat hy dit uit oortuiging doen en hy het Kitchener beskuldig van oortreding van die Geneefse konvensie omrede sy soldate krygsgevangenes doodgeskiet het en dat hul onwettige veldtog teen die Boererepublieke deur ongekende wreedhede gekenmerk word.
Vrylating en daarna
Op 10 November 1901 is Bagration vrygelaat maar hy moes self vir sy reiskoste na Europa betaal. Hy moes geld leen vir die doel en kon dit eers terugbetaal toe hy Frankryk bereik het. Toe die rewolusie in 1917 uitbreek het Bagration sy kinders na Frankryk gestuur. Na die Sovjetisering van Georgië in 1921 het Bagration hom openlik uitgespreek oor die Bolsjewistiese regering en al sy eiendomme verloor maar op verrassende wyse die uitwissing van die 1920’s, wat ook gemik was op die Georgiese adel, vrygespring. Bagration is as ’n arm man oorlede en is soms gesien in sy prinsedrag op ’n markplein in Tbilisi waar hy sigarette verkoop het.
Verwysings en notas
Nota 1 Volgens Davidson en Filatova is Bagration in 1932 oorlede maar volgens Mikaberidze is hy in 1933 oorlede.
Twente
Twente is 'n streek in die ooste van Nederland. Die grootste deel val in die provinsie Overijssel (en 'n klein deeltjie in Gelderland). Daar woon ongeveer 650 000 mense. Twente lê (suid)oostelik van Salland (ook Overijssel) en noordelik van die Agterhoek in die provinsie Gelderland.
Enschede is die grootste stad in die streek.
Geskiedenis
In die 1ste eeu v.C. word die huidige streek Twente bewoon deur 'n Germaanse stam die Tubante. Tydens die periode van die Romeinse Ryk het die stam same met andere Germaanse stamme baie oorloë gevoer teen die Romeine. Die Romeine kon nooit die land van die Tubante verower nie, maar sommige Tubante het sich ingeskryf vir die Romeinse legioene. By die Muur van Hadrianus in die Verenigde Koninkryk het hulle inskripsies gevonde van Tubante in Romeinse dienst.
Tydens die Tagtigjarige Oorlog is die grootste deel van Twente katoliek gebly, waardeur er in hierdie streek swaar geveg is. Die stede Oldenzaal, Enschede en Ootmarsum (in die tyd die belangrikste stede) het hulle stadsmure verloor in die oorlog. Tydens die Engels-Nederlandse oorloë het die Biskop van Münster tweemaal Twente verower, wat er mede voor gesorg het dat die bevolking katoliek is gebly (waar die grootste deel van Nederland protestant is).
As in 1830 België die onafhanklikheid uitroep (waar toen die swaartepunt van Nederland se industrie was), stimuleer die regering die industrie in Twente. Die bevolking van Twente het in die 19e eeu baie gegroei. Veral Enschede, Hengelo en Almelo het uitgegroei tot grote stede deur die tekstiel- en metaalindustrie. Ook nuwe industriedorpe as Nijverdal word gestig. In hierdie tyd groei Twente uit tot 'n belangrike streek vir Nederland.
Aanvanklik het gelyk dat Twente die Tweede Wêreldoorlog sonder grote probleme sou deurstaan. Vir Jode het hier reltief baie onderduikmoontlikhede gewees (meer Jode as in die rest van Nederland het die oorlog oorleef). Teen die eind van die oorlog het die Geallieerdes egter die stede Enschede en Hengelo gebombardeer, omdat hulle het gedink dit het Duitse stede gewees. Twente is in die lente van 1945 deur Kanadese bevry.
Onderwys
Twente het net een universiteit: die Universiteit Twente in Enschede.
Tale
Die amptelike taal in Twente is Nederlands, maar Nedersaksies word algemeen in die streek gepraat en geniet ook nasionale erkenning as streektaal. In Rijssen is Nedersaksies naas Nederlands 'n amptelike taal.
Sport
Twente is internasionaal bekend vir sy sokkerspanne: FC Twente en Heracles Almelo (en daarby die Twentse derby). Ook die ouste marathon van Nederland, die Enschede Marathon en die grootste afloswedloop ter wêreld, die Batavierenrace (van Nijmegen na Enschede) het 'n groot internasionaal deelnemersveld. Ook kom die professionele fietsryspan Argos-Shimano uit hierdie regio, hoewel die span hom as nasionaal bekend maak. Skil-Shimano het in 2009 vir die laaste keer deelgeneem aan die Tour de France.
Munisipaliteite
Die 14 volgende munisipaliteite lê in die Twente-streek:
Sien ook
Andere streke in Overijssel: Streek in Gelderland:
Vince Barnett
Vince Barnett (4 Julie 1902 – 10 Augustus 1977) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Scarface (1932), The Death Kiss (1932), The Big Cage (1933), en The Killers (1946).
Aletta Coetzee
duimnael|regs|200px|Lettie Coetzee.
Herkoms
Aletta was die tiende kind van A.C.A. van Rooy, die tweede oudste kind en seun uit die huwelik op 21 Maart 1855 in Brussel, België, van die stamouers van die familie van Rooy, Johannes Cornelis van Rooy (Huisseling, Noord-Brabant, Nederland, 2 November 1824 – Steynsburg, Kaapkolonie, 24 Januarie 1889) en Anna Francina (Anne Francoise) Holsters (Brussel, 31 Desember 1834 – Steynsburg] 28 Augustus 1904), 'n dogter van Vlaamse ouers, Charles Holsters en Petronella de Gilter.
Opleiding en huwelik
Aletta van Rooy het haar opleiding op Steynsburg en Bloemfontein gehad en het haar veral op klavier toegelê waarin sy ook les gegee het. Op jeugdige ouderdom het sy haar moeder verloor, Susanna Maria Smit (24 Julie 1857 – Kaapstad, 22 Maart 1912) met wie haar vader op 4 Junie 1887 op Burgersdorp getroud is. In 1920 is Aletta van Rooy met Johannes Christiaan Coetzee getroud. Hy is in 1921 as dosent aan die destydse Potchefstroomse Universiteitskollege vir Christelike Hoër Onderwys benoem, en in 1925 tot professor in opvoedkunde bevorder en het in 1953 rektor van die Potchefstroomse Universiteit vir CHO geword en dit gebly tot sy aftrede in 1963. Sy voorganger as rektor was prof. Joon van Rooy, nes mev. Coetzee 'n kleinkind van die Van Rooy-stamouers.
Kinders
Uit haar huwelik met J. Chris Coetzee op 27 Maart 1920 op Aliwal-Noord is vier kinders gebore, van wie die jongste, dr. J.C. Coetzee, predikant van die Gereformeerde kerk Pietersburg (1964–1968) en Paarl (1968–1970) was en daarna professor aan die Teologiese Skool Potchefstroom van 1971 tot sy aftrede in 1998. Hy is oorlede op 10 Oktober 2002. Al vier die kinders was:
Leonardo da Vinci
Leonardo di ser Piero da Vinci (15 April 1452 – 2 Mei 1519) was 'n Italiaanse veelweter: 'n wetenskaplike, wiskundige, ingenieur, ontleedkundige, uitvinder, skilder, beeldhouer, argitek, tuinkundige, musikant en skrywer. Hy is gebore in Vinci, 'n dorp in Florence, as die buite-egtelike seun van 'n notaris, Piero da Vinci, en 'n plattelandse meisie, Caterina. Hy het opleiding ontvang in die ateljee van die bekende Florentynse skilder Verrocchio. 'n Groot gedeelte van sy vroeë werkende lewe was in die diens van Ludovico il Moro, in Milaan, waar verskeie van sy belangrikste werke geskep is. Hy het ook in Rome, Bologna en Venesië gewerk, maar het sy laaste jare in Frankryk deurgebring, in die tuiste wat deur koning Frans I aan hom gegee is.
Leonardo is dikwels beskryf as die argetipiese "Renaissance-man" of universele genie: 'n man wie se skynbare eindelose verbeelding slegs deur sy uitvindingsvermoë geëwenaar is. Hy word wyd beskou as een van die beste skilders van alle tye en moontlik die mees divers begaafde persoon wat ooit geleef het.
Leonardo was, en is, hoofsaaklik beroemd vanweë sy skilderwerk. Twee van sy werke, die Mona Lisa en Die Laaste Avondmaal, het reeds albei die unieke eer te beurt geval om die bekendste, mees geïllustreerde en mees nageskilderde portret en religieuse skildery van alle tye genoem te word. Slegs Michelangelo se Skepping van Adam is naastenby so bekend. Leonardo se tekening van die Vitruviaanse Man is ook 'n ikoniese beeld. Daar is moontlik 15 skilderye wat behoue gebly het: die klein getal is te wyte aan Leonardo se konstante (en dikwels rampspoedige) eksperimentering met nuwe tegnieke en sy chroniese getalm. Nietemin word hierdie klein aantal werke, saam met sy notaboeke, wat tekeninge en wetenskaplike diagramme bevat, en sy idees oor die aard van skilder beskou as 'n bydrae aan skilders van latere geslagte waarmee slegs dié van sy tydgenoot Michelangelo kan meeding.
Vroeë lewe: 1452–1466
Leonardo is in die "derde uur van die nag" op 15 April 1452 gebore, in die Toskaanse heuweldorpie Vinci. Die dorpie is geleë in die laer vallei van die Arno-rivier, in Florence. Leonardo het sy eerste vyf jaar in die nabygeleë dorpie Anchiano deurgebring. Hy was die buite-egtelike seun van Messer Piero Fruosino di Antonio da Vinci, 'n Florentynse notaris, en Caterina, 'n plattelandse meisie. Daar is bewyse dat Caterina moontlik 'n slavin uit die Midde Ooste was, maar baie kenners bevraagteken hierdie bewyse. Leonardo het nie 'n van in die moderne sin van die woord gehad nie: "da Vinci" beteken slegs "vanaf Vinci" en sy volle geboortenaam was "Leonardo di ser Piero da Vinci", wat beteken "Leonardo, seun van (Mes)ser Piero van Vinci". Daar is nie veel oor sy vroeë lewe bekend nie, maar dit is reeds 'n geruime tyd die onderwerp van geskiedkundige bespiegeling deur die 16de-eeuse Giorgio Vasari en ander. Op vyfjarige ouderdom het hy in Vinci gaan woon, in die huis van sy vader, grootouers en oom Francesco. Sy vader het daar met 'n sestienjarige meisie met die naam Albiera getrou; sy was baie geheg aan Leonardo, maar het jonk gesterf.
Giorgio Vasari, die 16de eeuse lewensbeskrywer van Renaissance-skilders, vertel hoe 'n plaaslike landarbeider Ser Piero gevra het dat sy seun vir hom 'n prentjie op 'n ronde plaat moes verf. Leonardo het vir hom 'n skildery geverf van slange wat vuur spoeg, maar Ser Piero het dit so vreesaanjaend gevind dat hy dit aan 'n Florentynse kunshandelaar verkoop het, wat dit weer aan die Hertog van Milaan verkoop het. Siende dat hy 'n profyt gemaak het, het Ser Piero 'n ander plaat gekoop wat versier was met 'n hart wat deur 'n pyl deurboor is en dit aan die arbeider gegee.
Verrocchio se werkswinkel, 1466–1476
'n Veertienjarige Leonardo het in 1466 as vakleerling ingeskryf by een van die suksesvolste kunstenaars van die tyd: Andrea di Cione, beter bekend as Verrocchio. Dié beroemde meester se werkswinkel was in die middel van die intellektuele strominge in Florence, wat die jong Leonardo voorligting in die geesteswetenskappe verseker het. Sommige van die skilders wat ook vakleerlinge van die werkswinkel was, of met die werkswinkel geassosieer word, is Domenico Ghirlandaio, Pietro Perugino, Sandro Botticelli en Lorenzo di Credi.
In 'n werkswinkel soos Verrochio s'n, was kunstenaars hoofsaaklik as vakmanne beskou en het slegs die meester (in hierdie geval Verrochio) sosiale aansien geniet. Die produkte wat deur die werkswinkel voortgebring is, het versierde toernooiskilde, geverfde bruidskatkiste, votiefgedenkplate, klein portrette en godsdienstige beelde ingesluit. Onder hulle groot opdragte was gedenkbeelde en altaarstukke vir kerke. Die grootste opdragte was fresko's vir kerke, soos dié wat deur Ghirlandaio en sy werkswinkel in die Tornabuoni-kapel verskyn, asook groot standbeelde soos die ruiterbeelde van Gattemelata deur Donatello en Bartolomeo deur Verrocchio.
As 'n vakleerling sou Leonardo opgelei word in al die tallose vaardighede wat in 'n tradisionele werkswinkel benodig word. Alhoewel baie ambagsmanne gespesialiseer het in take soos die maak van rame, vergulding en bronsgieting, sou Leonardo aan 'n wye reeks tegniese vaardighede blootgestel gewees het en die geleentheid gehad het om kennis op te doen in wisselende vakgebiede soos ontwerp, chemie, metaalkunde, metaalbewerking, gipsgieting, leerwerk, meganika en skrynwerk. Hy het natuurlik ook artistieke vaardighede soos skets, skilder, boetseerwerk en beeldhouwerk aangeleer.
Alhoewel Verrocchio oënskynlik 'n bekwame en produktiewe werkswinkel beheer het, was hy hoofsaaklik 'n goudsmid en metaalwerker. Die meeste van die geverfde skeppings wat sy werkswinkel gelewer het, is deur sy werknemers geproduseer en daar is min skilderye wat aan hom toegeskryf kan word. Volgens Vasari het Leonardo tydens één van hierdie skilderye saam met Verrocchio gewerk, aan die Doop van Christus. Vasari beweer dat Leonardo die jong engel geverf het en dat hy dit op 'n manier gedoen het wat só ver bo dié van sy meester verhewe was, dat Verrocchio sy kwas neergelê het en nooit weer geverf het nie. Dit is waarskynlik 'n oordrywing en wanneer die skildery van digby bekyk word, ontdek mens dat daar oor baie van die tempera-dele van die skildery geverf of opgeknap is met die nuwe olieverftegniek. Die landskap, die rotse wat deur die bergstroom wys en die dele van Jesus dui op Leonardo se handewerk.
Verrocchio se ander skepping waarby die jong Leonardo betrek word, is die bronsstandbeeld Dawid (tans in die Bargello-museum in Florence), wat volgens oorlewering 'n beeld van sy vakleerling Leonardo is. As dit wel die geval is, dan is die Leonardo wat in Verrocchio se Dawid gesien word 'n maer, gespierde seun – baie anders as die ronde, tweeslagtige figuur deur Verrocchi se leraar, Donatello, waarmee dit dikwels vergelyk word. Daar is ook voorgestel dat die Aartsengel Migael in Verrocchio se Tobias en die Engel 'n portret van Leonardo is.
Daar is min rekords uit hierdie periode van Leonardo se lewe. Een van sy vroegste gedateerde werke, 'n tekening in pen en ink van die Arno-vallei, is op 5 Augustus 1473 geteken. Teen 1472 het 'n twintig jaar-oue Leonardo gekwalifiseer as 'n meester in die Gilde van Sint Lukas, die gilde van kunstenaars en dokters, maar selfs na hy sy eie werkswinkel van sy vader ontvang het, het sy gehegtheid aan Verrocchio verdere samewerking teweeggebring.
Professionele lewe, 1476–1513
Dit word aanvaar dat Leonardo sy eie werkswinkel in Florence tussen 1476 en 1481 gehad het. Hofrekords uit 1476 wys dat hy saam met drie ander jong mans van sodomie aangekla is, maar dat hy van die aanklag vrygespreek is. Die beskuldiging is anoniem gemaak en geen getuienis of bewyse is tydens sy verhoor te voorskyn gebring nie. Vanaf hierdie datum is daar geen aantekening van Leonardo se werk of waar hy homself bevind het nie.
Tussen 1482 en 1499, toe Lodewyk XII van Frankryk Milaan beset het, was baie van Leonardo se werk in dié stad. Dit was hier dat hy opdrag gekry het vir die Madonna van die Rotse, deur die Broederskap van die Onbevlekte Ontvangenis, en Die Laaste Avondmaal, deur die klooster van Santa Maria delle Grazie. Terwyl hy tussen 1493 en 1495 in Milaan gewoon het, het Leonardo 'n vrou genaamd Caterina as een van sy afhanklikes op sy belastingvorms gelys. Met haar afsterwe in 1495, het die gedetailleerde lys van uitgawes vir haar begrafnis gesuggereer dat sy Leonardo se moeder, in plaas van 'n diensmeisie was.
Leonardo het vir Ludocivo aan vele verskillende projekte gewerk, waaronder die voorbereiding van sierwaens en skouspele vir spesiale geleenthede, ontwerpe vir 'n koepel vir die Katedraal van Milaan en 'n model vir 'n reuse ruiterstandbeeld aan Francesco Sforza, Ludovico se voorganger. Hy het 'n reuse perd in klei gemodelleer, wat later bekend sou staan as die "Gran Cavallo". Die enigste twee groter ruiterbeelde uit die Renaissance is Donatello se beeld van Gattemalata in Padua en Verrocchio se Bartolomeo Colleoni in Venesië. Sewentig ton brons was opsygesit vir die giet van die standbeeld. Dit was egter vir 'n aantal jaar onvoltooid gelaat, iets wat tipies van Leonardo was. Die kleimodel van die beeld is in 1492 voltooi en Leonardo het begin om gedetailleerde planne vir die gieting te maak. Michelangelo het geïnsinueer dat Leonardo nie daartoe in staat was om die beeld te giet nie. In November 1494 het Ludovico die brons verskaf wat gebruik sou word vir kanonne om die stad te verdedig teen die inval gelei deur Karel VIII.
Die Franse het in 1499 teruggekeer om Milaan in te val, onder leiding van Lodewyk XII; die invallende Franse het die lewensgrote kleimodel vir die "Gran Cavallo" vir teikenoefening gebruik. Na die omverwerping van Ludovico Sforza het Leonardo en sy assistent Salai en vriend, die wiskundige Luca Pacioli, uit Milaan gevlug na Venesië. Daar was hy in diens geneem as 'n militêre argitek en ingenieur en het hy metodes ontwerp om die stad van see-aanvalle te verdedig.
Leonardo het in 1500 na Florence teruggekeer, waar hy en sy huishouding die gaste was van die Serviete-monnike by die klooster van Santissima Annunziata. Daar het Leonardo toegang tot 'n werkswinkel gekry waar, volgens Vasari, Leonaro die skets van Die Heilige Anna-groep met Johannes die Doper geskep het; 'n werk wat so bewonder is dat "mans en vrouens, jong en oud" saamgekom het om dit te aanskou, "asof hulle 'n groot fees bygewoon het". In 1502 is Leonardo in diens geneem deur Cesare Borgia, die seun van Pous Alexander VI: hy het opgetree as 'n militêre argitek en ingenieur en het deur die hele Italië gereis saam met sy begunstiger. Hy het na Florence teruggekeer waar hy op 18 Oktober 1503 opnuut by die Gilde van Sint Lukas aangesluit het. In Florence het hy twee jaar deelgeneem aan die ontwerp en skilder van 'n groot muurskildery: Die Slag van Anghiari vir die Signoria; Michelangelo het die bybehorende werk geskep, Die Slag van Cascina. In 1504 was hy deel van 'n komitee wat, teen die kunstenaar se sin, Michelangelo se standbeeld van Dawid moes verplaas.
Leonardo het in 1506 na Milaan teruggekeer (toe in die hande van Maximilian Sforza), ná Switserse huursoldate die Franse uitgedryf het. Baie van Leonardo se prominentste leerlinge en volgelinge het hom in Milaan leer ken of daar saam met hom gewerk, waaronder Bernardino Luini, Giovanni Antonio Boltraffio en Marco d'Oggiono. Hy het egter nie lank in Milaan vertoef nie: sy vader het in 1504 gesterf en in 1507 was hy terug in Florence waar hy probleme oor sy vader se eiendom met sy broers moes uitklaar. Teen 1508 was hy egter terug in Milaan, waar hy in sy eie huis gewoon het in Porta Oriental, in die gemeente van Santa Babila.
Oudag
Van September 1513 tot 1516 het Leonardo 'n groot deel van sy tyd in die Belvedere, in die Vatikaan in Rome, deurgebring, waar beide Raphael en Michelangelo in die tyd aktief was. In Oktober 1515 het Frans I van Frankryk Milaan ingeneem. Op 19 Desember van daardie jaar was Leonardo teenwoordig by 'n vergadering van Frans I en Pous Leo X, wat in Bologna plaasgevind het. Dit was vir Frans I wat Leonardo opdrag gekry het om 'n meganiese leeu te bou wat vorentoe kan loop en waarvan sy borskas dan kan oopgaan om 'n bos lelies te openbaar. In 1516 het Leonardo in die diens van Frans I getree en is hy die gebruik van die herehuis Clos Lucé gegee, wat langs die koning se woning was, die koninklike Chateau Amboise. Dit was hier waar Leonardo die laaste drie jaar van sy lewe sou deurbring, saam met sy vriend en vakleerling, Francesco Melzi, en die finansiële ondersteuning van 'n pensioen van 10 000 scudi.
Leonardo het op 2 Mei 1519 by Clos Lucé in Frankryk gesterf. Frans I was 'n gehegte vriend van Leonardo en volgens rekords van Vasari, het die koning Leonardo se hoof in sy arms gehou terwyl hy gesterf het. Hierdie verhaal is gelief onder die Franse en is al in skilderye uitgebeeld deur kunstenaars soos Jean Auguste Dominique Ingres en François-Guillaume Ménageot; bewyse ondersteun egter die mening dat hierdie bloot 'n legende is en nie werklik plaasgevind het nie. Volgens Vasari het Leonardo tydens se laaste dae 'n priester laat haal, sodat hy sy belydenis kon aflê en die heilige sakrament kon ontvang. Ingevolge Leonardo se testament het sestig bedelaars sy kis gevolg. Hy is begrawe in die Kapel van Sint Hubert in die kasteel van Amboise. Leonardo se vakleerling, Francesco Melzi, was sy hooferfgenaam en boedeladministrateur; naas geld, het hy ook Leonardo se skilderye, gereedskap, biblioteek en persoonlike artikels geërf. Leonardo het ook sy ander ou vakleerling en kameraad, Salai, onthou, asook sy dienaar, Battista di Vilussis: hulle het elk 'n helfte van Leonardo se wingerd geërf. Leonardo se broers het landgoed geërf en sy diensvrou het 'n hoë-kwaliteit swart jas met 'n pels kant ontvang.