cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lipblomme
Lamiaceae
In teenstelling met die Verbenaceae, waar die stamper bo-op die vrugbeginsel staan, lê hy hier ingesink. Ongeveer 200 genera en 3 200 spesies van die familie is reeds geïdentifiseer, die meeste daarvan in die Middellandse See-gebied. Die meeste lipblomme is aromaties, met ander woorde die plante bevat sterk geurstowwe wat veral waarneembaar is as die blare of blomme stukkend gevryf word.
'n Groot aantal gekweekte kruie behoort ook tot die Lamiaceae-familie. Kruie is eintlik net plante waarvan die aromatiese bestanddele vir die mens aantreklik is en sterk genoeg is dat dit bewaar bly as die blare gedroog word. Bekende voorbeelde is tiemie (Thymus vulgaris), wat veral in vleis gebruik word, koningskruid (Ocium basilicum), roosmaryn (Rosmarinus officinalis) en marjolein (Origanum vulgare).
Uit die laventelplant (Lavendula vera) word laventelolie verkry wat gebruik word vir seep en reukwater. Hisop (Hyssopus officinalis) word, behalwe as grondstof vir parfuum, ook as wierook vir die balsem van lyke gebruik. Die kruisementplant (Mentha piperita) is 'n geteelde kruising tussen twee kruisementspesies (Mentha aquatica en Mentha viridis). Die kruising is onvrugbaar en kan dus slegs deur middel van steggies of wortelstokke voortgeplant word.
Die salies (genus Salvia) is gewilde tuinplante, hoofsaaklik afkomstig van die Noordelike Halfrond, en word op 'n interessante manier bestuif. Hulle het slegs twee meeldrade in plaas van die normale vier, en verder is die helmbindsel (bindweefsel tussen die twee helmhokke van 'n meeldraad) na weerskante toe draadvormig uitgegroei. Slegs een van die helmhokke is aanwesig, terwyl ’n klein plaatjie die rudiment van die ander een is. Die draadvormige bindweefsel funksioneer as hefboom, terwyl die plaatjies die hef is.
Wanneer 'n insek nektar soek, druk sy kop teen die plaatjie, wat naby die opening van die blom sit, en skiet die ander deel van die meeldraad buite toe, waardeur die stuifmeel op die insek se rug vasgedruk word. As die stamper ryp word, groei dit ver na buite, sodat 'n insek dit met sy rug aanraak en die stuifmeel oordra.
Heelwat verteenwoordigers van die familie word in Suid-Afrika aangetref, waarvan die meeste in Gauteng voorkom. Behalwe 'n paar kruisementsoorte (Mentha-spesies) het hulle egter weinig ekonomiese waarde. Soorte soos die wilde dagga (Leonotis leonurus), watersalie (Iboza riparia) en spoorsalie (Plectranthus fruticosus) is gewilde tuinplante. Daar is ongeveer 50 Plectranthus-spesies in Suid-Afrika, waarvan byna almal potensiële tuinplante is.
Provolone (kaas)
Provolone is 'n Italiaanse kaas, wat oorspronklik uit die suide van die land kom en daar nog steeds in verskillende vorms soos "pere" met 'n lengte van 10 tot 15 sentimeter, "worsies" of kegels vervaardig word. Tans is egter Noord-Italië, en hier veral Piëmont, Lombardye en Venesië, die sentrum van die Provolone-produksie.
Ook die term Provolone, wat letterlik "groot Provola" beteken, is van Noord-Italiaanse herkoms en verwys na die grootte en vorm van hierdie kaas.
Geskiedenis
Die huidige Provolone, wat veral in die Povallei vervaardig word, is 'n koeimelkkaas met 'n sagte kors. Hy word in verskillende vorms aangebied soos dié van 'n salami-wors met 'n deursnee van 30 en 'n lengte van 90 sentimeter (Provolone Salamino). Die kaas is ook in die vorm van 'n watermeloen (Provolone Melone), bottel of peer (met 'n kenmerkende ronde knop sodat dit opgehang kan word) beskikbaar. Topolino is 'n klein soort Provolone. Die gemiddelde gewig is vyf kilogram, en daar is variasies van 500 gram tot 100 kilogram.
Provolone is 'n halfharde kaas wat volgens sy smaak varieer van die Provolone Piccante, wat 'n besonder skerp smaak het en tenminste vier maande neem om ryp te word, tot by die Provolone Dolce met 'n besonder sagte, kaasagtige smaak. Die kenmerkende skerp smaak van die pikante Provolone is te danke aan die gebruik van bokstremsel, terwyl vir die sagte kaas kalfstremsel gebruik word.
Die Provolone Val Padana is deur die Europese Unie as 'n kaas van oorsprong (DOP) erken.
Provolone in die kookkuns
Provolone is uiters geskik om voor- en hoofgeregte smaaklik te maak. Die kaas pas by groentes, maar dit kan ook koud saam met brood geniet word.
Die maande tussen Junie en Oktober is die mees geskikte tydperk om die Provolone te geniet. Fynproewers eet die kaas, wat in klein strepies gesny word, saam met carpaccio en 'n bietjie olyfolie, sout, peper en kruie.
Provolone is ook gewild in Argentinië en Uruguay, waar klein skyfies kaas met 'n deursnee van tien tot vyftien sentimeter en 'n hoogte van en tot twee sentimeter as 'n voorgereg van braaivleis geniet word. Die kaas word tot smeltpunt gekook en smaaklik gemaak met chimichurri, 'n mengsel van olie en speserye.
Billy Booth (akteur)
Billy Booth (7 November 1949 – 31 Desember 2006) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent The Snow Queen (1957) en in die televisiereekse The Detectives (1959), Dennis the Menace (1959), en Assignment: Underwater (1960).
New Frontiers-program
Die New Frontiers-program is ’n reeks ruimteverkenningsendings deur Nasa met die doel om navorsing oor verskeie van die hemelliggame in die Sonnestelsel te doen, onder meer die planeet Jupiter en die dwergplaneet Pluto.
New Frontiers is ontwerp vir mediumklassendings wat te groot vir die Discovery-program is. Daar is tans twee New Frontiers-sendings: New Horizons, wat op 19 Januarie 2006 na Pluto gelanseer is, en Juno, wat op 5 Augustus 2011 na Jupiter vertrek het. Die lansering van ’n derde sending, OSIRIS-REx, word vir September 2016 beplan. Nog voorgestelde sendings, wat egter ook deel kan uitmaak van een van die ander genoemde programme, is na Venus, Saturnus, die Maan, Io en ’n komeet.
Huidige sendings
duimnael|280px|[[Charon (maan)|Charon (links) en Pluto, wat op 11 Julie 2015 deur New Horizons afgeneem is.]] duimnael|200px|’n Foto wat Juno van die [[Aarde geneem het op pad na Jupiter.]]
New Horizons (New Frontiers 1)
New Horizons, ’n tuig na Pluto, is op 19 Januarie 2006 gelanseer. Ná ’n verbyvlug van Jupiter in Februarie 2007 wat hom na Pluto help stu het, het dit in Julie 2015 verby die dwergplaneet en sy maan, Charon, gevlieg.
Tot in 2020 sal dit nog een of meer Kuipergordel-voorwerpe besoek.
Juno (New Frontiers 2)
Juno is ’n verkenningsending met Jupiter as teiken. Dit is op 5 Augustus 2011 gelanseer en het die planeet op 4 Julie 2016 bereik. Dit is die eerste sonkragtuig na ’n buiteplaneet.
OSIRIS-REx (New Frontiers 3)
OSIRIS-REx staan vir "Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer". Die beplande doel is ’n wentelbaan teen 2020 om ’n asteroïde, destyds genoem (nou 101955 Bennu). Die tuig sal die liggaam se mates neem en ’n monster van sy oppervlak in 2023 terugbring Aarde toe. Die monster sal wetenskaplikes help om vrae te beantwoord oor die vorming van die Sonnestelsel en die oorsprong van ingewikkelde organiese molekules wat nodig is vir die ontstaan van lewe.
Die asteroïde 101955 hou ’n potensiële gevaar vir die Aarde in en is derde op die Brandwagrisikotabel van sulke liggame. Daar is ’n kans van 0,07% dat dit die Aarde in die laat 2100's kan tref en daarom is dit noodsaaklik dat sy samestelling en Jarkofski-effek vasgestel word.
Dwelmoorlog in Meksiko
Die Dwelmoorlog in Meksiko (Spaans: Guerra contra el narcotráfico en México) is 'n asimmetriese oorlog tussen die Meksikaanse staat en die Meksikaanse dwelmkartelle, wat amptelik op 11 Desember 2006 met Operasie Michoacan onder president Felipe Calderón begin het. Reeds in die 1990's en vroeë 2000's het gewelddadige konflikte tussen die dwelmkartelle en die regering onder president Vicente Fox plaasgevind.
Abyssocladia myojinensis
Abyssocladia myojinensis is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Abyssocladia en tot die familie Cladorhizidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2010 deur Ise & Vacelet.
R360 (Suid-Afrika)
Die R360 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat Upington met die Kgalagadi-vredespark asook die Namibiese grens verbind. Die roete begin waar dit aftak van die N10-nasionale pad, 5 km noord van Upington en noordwaarts gaan. Askham is 182 km verder, hier deel die roete die R31 vir 14.8 km. Die roete gaan noord deur Andriesvale, deur Twee Rivieren, deur die Kgalagadi-vredespark tot by Mata-Mata op die grens.
Dwelmoorlog in Meksiko
Die invloedsfeer van die kartelle strek van Vancouver in Kanada tot die VSA, vanaf Guatemala tot Colombia en Wes-Afrika. In Noord-Meksiko aan die grens met die VSA het die kartelle die staat se houvas op vrede en geregtigheid geneutraliseer. So is Ciudad Juárez, aan die grens met die VSA, sedert die begin van die oorlog die stad met die meeste moorde per jaar. Elke dag word gemiddeld sewe mense vermoor.
Pous Celestinus IV
Celestinus IV was die 179ste pous van die Rooms-Katolieke Kerk vir sewentien dae in 1241. Vir ander kort pontifikate sien Lys van kortste pontifikate.
Biografie
Pous Celestinus IV is gebore as Goffredo de Castiglione in Milaan, Italië. Hy is die seun van Giovanni Castiglioni en Cassandra Crivelli, 'n suster van Pous Urbanus III. Op 18 Julie 1223 word hy kanselier van Milaan en op 18 September 1227 maak Pous Gregorius IX hom kardinaal van Sint Markus. Hy word as pouslike legaat na Lombardye gestuur om die stede daar wat aan die Hohenstaufen trou gebly het, oor te haal om hulle by die pous te skaar, egter sonder sukses. In 1238 word hy kardinaal-biskop van Sabina. Op 25 Oktober 1241 volg hy Pous Gregorius IX op en regeer tot sy dood op 10 November 1241. Hy word opgevolg deur Pous Innocentius IV. Die naam ‘Celestinus’ beteken 'hemelse'.
Verkiesing
Die pousverkiesings van 1241 is onder baie moeilike omstandighede gehou wat die pous se dood verhaas het. Die kardinale was verdeel oor die stryd teen die keiser Frederik II. Een groep wou die beleid van Pous Gregorius IX voortsit en Frederik verneder as 'n pouslike vasal. Frederik het egter twee kardinale gevange gehou in Tivoli en het 'n bondgenoot in Rome gehad met die naam Kardinaal Giovanni Colonna. Colonna het die keiser gesteun om dat die kurie in die hande was van 'n vyand van die Colonna-familie, senator Matteo Rosso Orsini. Orsini het die konklaaf gevange gehou in die vervalle Septizodium paleis, waar die dak gelek het. Een van die kardinale het siek geword van die omstandighede en gesterf. Orsini se kandidaat Romano da Porto was onaanvaarbaar omdat hy die professore van die Universiteit van Parys vervolg het en homself onwelvoeglik gedra het in die teenwoordigheid van die koningin-moeder. Frederik se kandidaat Otto van St. Nicholaas was ook nie vir die kardinale aanvaarbaar nie. Op 25 Oktober 1241 kies die konklaaf met slegs sewe kardinale vir Pous Celestinus IV. Hy was egter al oud en uitgeput deur die omstandighede van die konklaaf en sterf sewentien dae later op 10 November 1241. Sy enigste pouslike daad was die ekskommunikasie van Matteo Orsini.
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia en aangevul uit ander bronne soos aangedui.
Bontrugwewer
Die bontrugwewer (Ploceus cucullatus) is 'n algemene standvoël in landerye, savanne en tuine en kom dikwels in groot swerms voor. Hulle broei koloniaal in bome, palms en plate riete in taamlik slordige neste met 'n kort ingangstonnel. Die voël is poliginies. Die voël is 16 cm groot en weeg 30 - 46 gram. In Engels staan die voël bekend as die Village Weaver.
Russiese Rewolusie (dubbelsinnig)
Die term Russiese Rewolusie kan verwys na:
Tuc Watkins
Tuc Watkins (gebore 2 September 1966) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente The Mummy (1999) en The Good Shepherd (2006), en in die televisiereekse One Life to Live (1968) en Where the Bears Are (2012).
Boskoorsboom
Die boskoorsboom (Anthocleista grandiflora) is 'n immergroen boom wat in die Laeveld van Suid-Afrika voorkom. Dit is ook inheems in Burundi, Comore-eilande, Demokratiese Republiek die Kongo, Eswatini, Kameroen, Kenia, Malawi, Mosambiek, Caprivistrook in Namibië, Rwanda, Soedan, Tanzanië, Uganda, Zambië en Zimbabwe.
Die boom is hoog, skraal, hoog op vertak en word tot 30 m hoog. Dit groei in bergwoudrande, beskutte klowe en rivieroewers. Die bas is liggrys en glad. Die blare is enkelvoudig, baie groot en aan takpunte saamgebondel. Hulle voorkoms is glansend donkergroen aan die bokant en ligter onder. Die vrug is 'n groen bessie ongeveer so groot soos 'n druiwekorrel. Vrugtevlermuise, loeries en neushoringvoëls vreet graag die vrugte. Die blomme is roomwit, tulpvormig en ruik na jasmyn. Blomme word gedra as vertakte, eindstandige trosse van September tot Januarie.
Kiribaties
Kiribaties (Taetae ni Kiribati), voorheen Gilberties, is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels die amptelike tale van die eilandnasie Kiribati vorm. Die teks van Kiribati se volkslied, Teirake Kaini Kiribati, is in Kiribaties.
Taalkundiges klassifiseer Kiribaties as 'n Mikronesiese taal wat nou verwant aan Marshallees van die Marshalleilande en Nauruaans van Nauru is. Dit is ietwat minder verwant aan Oos-Polinesiese tale soos Cookeilandse Māori, Hawais, Māori, Rapa Nui en Tahitiaans asook Wes-Polinesiese tale soos Samoaans, Tokelauaans en Tuvaluaans, en het daarnaas nog 'n los verbintenis met Fidjiaans en Tongaans.
Christophorus Columbus
Christophorus Columbus (Italiaans: Cristoforo Colombo, Spaans: Cristóbal Colón, Portugees: Cristóvão Colombo, gebore tussen 31 Oktober 1450 en 30 Oktober 1451 – 20 Mei 1506) was 'n Italiaanse seevaarder, ontdekkingsreisiger en handelaar wat in 1492 oor die Atlantiese Oseaan gevaar het en die Amerikas bereik het. Met die hulp van Spanje het hy vier reise onderneem op soek na 'n nuwe seeroete na Indië.
Vroeër, onder die Mongoolse Ryk se hegemonie oor Asië en die Pax Mongolica, het Europeërs vir lank 'n veilige deurgang op die Syroete na dele van Oos-Asië geniet, wat bronne van waardevolle goedere was. Met die val van Konstantinopel in die Ottomaanse Ryk in 1453, is die Syroete vir Christenhandelaars vanaf Europa gesluit.
In breë konteks het Columbus se verhaal nie soseer met 'n individu te doen nie, maar met hoe die Europeërs see toe gedwing is om die gewilde sy en speserye van die ooste weer te bekom. Portugal was op soek na 'n manier rondom Afrika, maar Columbus het 'n ander plan gehad.
Columbus was nie die eerste persoon wat die Amerikas bereik het nie – hy het dit bevolk gevind. Hy was ook nie die eerste Europeër wat die kontinent bereik het nie – die Wikings het Noord-Amerika al in die 11de eeu besoek. Hulle het egter gedink dat hulle bloot nog 'n eiland gevind het, en niks het gekom van hulle ontmoeting met die inwoners nie. Die landing van Columbus het egter gelei tot die botsing van mense van Amerika, Europa en Afrika en die erfenis van globalisering.
Soos vooraf afgespreek met die Spaanse monarge, het Columbus goewerneurskap van die nuwe gebiede verklaar. Alhoewel party hom gesien het as 'n uitstekende navigator, het baie van sy tydgenote hom gesien as 'n swak administrateur en hy is in 1500 van sy goewerneurspos onthef.
Columbus bly steeds 'n kontroversiële persoon. Party, soos die Amerikaanse inboorlinge, sien hom as verantwoordelik, direk en indirek, vir die dood van tiene tot honderde duisende inboorlinge, uitbuiting van die Amerikas deur Europa en slawerny in die Wes-Indiëse eilande. Ander vereer hom vir die massiewe hupstoot wat sy loopbaan aan Westerse ontwikkeling en kultuur gegee het. As Columbus dit nie gedoen het nie, sou iemand anders egter een of ander tyd wel die Amerikas ontdek het. Columbus het dit egter eerste gedoen.
Ontdekkingsreise
Columbus word tradisioneel beskou as die eerste Europeër wat Amerika ontdek het. Hy het in 1492 per ongeluk daar beland terwyl hy in ’n westelike rigting van Spanje af geseil het, op soek na ’n nuwe roete na Asië. Die Spaanse koning en koningin, Ferdinand en Isabella, het sy vaart gefinansier.
Die kaarte hieronder wys die vier verskillende ontdekkingsreise wat Columbus afgelê het. Die plekname is in Spaans, soos hulle in Columbus se tyd bekend gestaan het.
Die groot avontuur
Op die oggend van Vrydag, 3 Augustus 1492, het Columbus met drie skepe, die Santa Maria, die Nina en die Pinta, van die hawe Palos na die Kanariese Eilande vertrek. Die bemanning van 88 het hoofsaaklik bestaan uit bandiete en nie een van die drie skepies was juis seewaardig nie. Drie dae na hul vertrek het die Pinta sy stuur verloor, maar dit is op die Kanariese Eilande herstel. Columbus was nie maar net 'n dromer van mooi drome nie. Hy was 'n bekwame en ŉ baie noukeurige seevaarder.
Op 'n oggend het 'n matroos in die uitkykpos op die Pinta geroep dat hy land sien. Ver teen die horison kon die manne 'n swart streep sien, maar dit het na 'n rukkie verdwyn. Die bygelowige bemanning het die ergste begin vrees, maar die kalm Columbus het verduidelik dat dit 'n wolkbank was. Hoewel die bemanning aanvanklik deur hierdie verduideliking gerusgestel was, het hulle steeds rusteloser geword. Hulle was nou al twee maande lank op die see en kon enige oomblik begin muit.
Columbus het geweet dat dit net 'n kwessie van tyd sou wees voordat dit gebeur en hulle die bevel van die skip oorneem. Hy het toe aan hulle 'n belofte gedoen: as hulle in die volgende drie dae geen land sien nie, sou hy terugdraai. Hierdie belofte was darem nie die wanhoopspoging wat dit moontlik kan lyk nie, want Columbus het die vorige dag 'n takkie met blomme daaraan op die water sien dryf en hy het geweet dat die land nie meer baie ver kon wees nie. Om twee-uur die oggend van 12 Oktober het die matroos in die uitkykpos van die Pinta skielik geskreeu: “Land! Land!" Columbus het op sy knieë geval en God gedank.
ŉ Vergete held
Christophorus Colombus het geglo dat hy Indië en die Ooste bereik het, maar die land wat hulle bereik het, was in der waarheid een van die buitenste eilande van die Bahama-groep. Voor sy terugkeer na Europa het hy ŉ hele aantal Wes-Indiese Eilande ontdek en ondersoek. Volgens sy eie berekeninge was die eilande deel van die Japanse Argipe l, wat na sy mening sowat 5 000 km van Europa af was (hulle is in werklikheid meer as 16 000 km van Europa), en die doel van die res van sy vaart was om Japan te ontdek.
Hy het die noordelike kuste van Kuba en Hispaniola (die huidige Haïti) besoek, waar hy klein hoeveelhede alluviale goud gekry en goue voorwerpe van die inboorlinge geruil het. Maar aan die kus van Hispaniola het die ongeluk hulle getref toe die vlagskip, die Santa Maria, op die rotse loop en vergaan. Columbus het ŉ groepie Spanjaarde op die eiland agtergelaat en besluit om na Spanje terug te keer. Hy is by sy tuiskoms soos ŉ held verwelkom.
In September 1493 het hy weer weswaarts gevaar en die Wes-Indiese en ander eilande verken. Sy derde vaart (Mei 1498 tot Desember 1500) was rampspoedig. Hy het Trinidad en die vasteland van Suid-Amerika gesien, maar kon nie daarin slaag om die orde te handhaaf onder die koloniste wat hy vroeër op die eiland agtergelaat het nie en is as gevangene na Spanje terugvervoer. Hy is egter deur die koning begenadig en het kort daarna vir die laaste keer weswaarts gevaar. Op hierdie reis het hy St. Lucia en die kus van Honduras besoek. In 1504 het hy na Spanje teruggekeer, ŉ siek man. Columbus is op 20 Mei 1506 i n armoede in Valladolid oorlede, sonder om te besef dat hy die Nuwe Wêreld ontdek het. Tot aan die einde het hy geglo dat hy slegs ŉ nuwe weg na Asië gevind het – vandaar die benaming Wes-Indiese Eilande.
Celestia
Celestia is 'n 3D-astronomieprogram vir Windows, OS X en Linux ontwikkel deur Chris Laurel. Die program word gelisensieer onder die GNU Algemene Publieke Lisensie en is vrye sagteware. Die program maak dit moontlik om voorwerpe van die grootte van die internasionale Ruimtestasie (ISS) tot sterrestelsels net soos die melkweg, driedimensioneel te simuleer. Die program gebruik OpenGL as 3D-biblioteek.
Justine Lupe
Justine Lupe (gebore 31 Mei 1989) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Frances Ha (2012) en in die televisiereekse Madam Secretary (2014), Snowfall (2017), en Mr. Mercedes (2017).
Evangelie volgens Markus
Die Evangelie volgens Markus is die tweede evangelie in die Nuwe Testament. Vermoedelik was die skrywer Johannes Markus, een van Petrus se dissipels in die jare 60 tot 75 n.C. en was dit vanuit die stad Antiogië geskryf. Die evangelie self maak egter geen melding van die outeur nie. Die skrywer verhaal die lewe van Jesus vanaf sy ontmoeting met Johannes die Doper tot en met sy opvaarding na die hemel, maar konsentreer hoofsaaklik op die laaste week van sy lewe (hoofstukke 11-16, die laaste tog na Jerusalem). Jesus word uitgebeeld as 'n geestebesweerder, 'n geneser en dader van wonderwerke, die Christus, die "Seun van die Mens" en 'n paar keer as die "Seun van God".
Een van Markus se belangrike temas is die geheimenis van die Messias: Jesus het sy volgelinge beveel om aan niemand te openbaar dat hy die Messias is nie. Jesus word nie oor die algemeen as die "Seun van God" herken in Markus nie, behalwe deur demone (wat hy beveel om stil te bly) en by sy dood. Jesus gebruik gelykenisse om spirituele lesse te illustreer op 'n manier wat mense mee kon identifiseer. In sommige gevalle sukkel sy gehoor en die dissipels om sy bedoeling te begryp en het hy dit in die geheim vir hulle uitgelê.
Markus verskyn gewoonlik tweede in die Nuwe Testament, na die Evangelie volgens Matteus. Dit was oorspronklik aanvaar dat Matteus die eerste evangelie was om geskryf te word, met Markus as die tweede. Sommige geleerdes vermoed dat die evangelie in die laat sestigerjare of vroeë sewentigerjare n.C. geskryf is en beskou dit dus as een van die eerste kanonieke evangelies, asook 'n bron vir ander evangelies: die Evangelie volgens Matteus en die Evangelie volgens Lukas.
Alfonso Cuarón
Cuarón se ander rolprente sluit in die drama Y Tu Mamá También (2001), die fantasieprent Harry Potter and the Prisoner of Azkaban (2004) en die riller Children of Men (2006).
Verdrag van Versailles
Die Verdrag van Versailles (1919) was die vredesverdrag wat 'n amptelike einde aan die Eerste Wêreldoorlog tussen die Geallieerde Magte en Duitsland gebring het. Dit was onderteken presies vyf jaar na die sluipmoord op Aartshertog Frans Ferdinand: die gebeurtenis wat die begin van die oorlog gekenteken het. Alhoewel die wapenstilstandsverdrag wat op 11 November 1918 onderteken is, die einde aan die geveg gebring het, het dit ses maande se onderhandeling tydens die Vredeskonferensie in Parys geneem voor daar op 'n vredesverdrag besluit kon word. Onder die baie voorwaardes van die verdrag was die belangrikste en mees kontroversiële voorwaarde dat Duitsland en sy geallieerdes volle verantwoordelikheid vir die oorlog moes aanvaar. Verder moes hulle, volgens die terms van artikels 231-248, hulself ontwapen en aansienlike dele van die land self aan Frankryk en Pole gee asook die oorlog se finansiële skuld van sommige van die Geallieerde Magte betaal. Die Verdrag was deur daaropvolgende gebeurtenisse ondermyn, reeds sedert 1922, en was teen die middel van die 1930's grootliks geïgnoreer.
Die ondertekening
Die Verdrag van Versailles is op 28 Junie 1919 onderteken, presies vyf jaar na die sluipmoord op Franz Ferdinand van Oostenryk, aan die einde van 'n Geallieerde vredeskonferensie wat op 18 Januarie 1919 in Parys begin het. Dit is in die spieëlsaal van die Paleis van Versailles geteken deur verteenwoordigers van die Duitse Keiserryk (Johannes Bell, 1868-1949 en Hermann Müller, 1876-1931, albei ministers in die Bauer-kabinet wat pas aangestel was aan die een kant en deur 26 Geallieerde en geassosieerde regerings aan die ander kant. Dit het in werking getree op 10 Januarie 1920. Die verdrag is egter nie deur die Verenigde State, die Koninkryk van Hijaz (nou deel van Saoedi-Arabië) en Ecuador bekragtig nie, sodat die formele beëindiging van die oorlogstaat eers in die Berlynse Vredesverdrag tussen die Verenigde State en die Duitse Ryk van 25 Augustus 1921, die Duits-Saoedi-Vriendskapsverdrag van 26 April 1929 en die herinstelling van diplomatieke betrekkinge met Ecuador deur protokolle en uitruil van notas (1921-24). China, wat as 'n verdragsvennoot in die Verdrag van Versailles genoem is, het nie die verdrag onderteken nie en het die toestand van oorlog beëindig deur 'n aparte verdrag van 20 Mei 1921. Costa Rica het nie aan die onderhandelinge deelgeneem nie en het die oorlogstoestand beëindig deur dekreet van 4 Februarie 1920. Rusland het ook nie die verdrag onderteken nie.
Tydens die voorgenoemde geallieerde voorlopige samesprekings is die tekste van die Verdrag van Versailles aanvaar as 'n kompromie tussen die regeringshoofde van Frankryk, Verenigde Koninkryk en die Verenigde State, onderskeidelik Georges Clemenceau, Lloyd George en Woodrow Wilson (laasgenoemde het daarop aangedring dat die geallieerde hoofde van regering persoonlik aan die onderhandelinge deelneem) sonder insette van Duitse verteenwoordigers uitgewerk en op 7 Mei 1919 aan die Duitse regering voorgelê. Duitse geskrewe teenvoorstelle wat gevolg het, is byna heeltemal deur die Geallieerdes verwerp en op 16 Junie 1919 met 'n ultimatum beantwoord om die verdrag binne vyf dae te aanvaar. In die lig van die Geallieerde dreigement om Duitsland heeltemal te beset en met die hoop op die moontlikheid van 'n spoedige hersiening, het die meerderheid van die Nasionale Vergadering van die Weimar Republiek sy aanvanklike negatiewe houding verander en, na die bedanking van die Scheidemann-kabinet, met 'n meerderheid van 99 afgevaardigdes op 22 Junie 1919 met die ondertekening van die verdrag. Die "Diktaat von Versailles" is in Duitsland as 'n erge vernedering beskou. Die bekende Britse ekonoom John Maynard Keynes, wat die vredesgesprekke as 'n topstaatsamptenaar bygewoon het, het destyds in 'n boek gewaarsku oor wat hy as rampspoedige gevolge van hierdie vredesverdrag beskou. Die Britse diplomaat Harold Nicolson, wat as adviseur teenwoordig was, het nie met die bepalings van die verdrag saamgestem nie en toekomstige probleme voorsien. Hy het ook die feit gekritiseer dat die Duitsers skaars geraadpleeg is. In die dagboek wat hy gehou het, noem hy die herstelbetalings 'n groot misdaad en beskou die hele verdrag as immoreel en onafdwingbaar. "As ek die Duitsers was, sou ek nooit teken nie".
Die Artikels
Afgesien van 'n aantal toevoegings en 'n reeks bykomende ooreenkomste, het die Verdrag van Versailles 440 artikels in 15 dele bevat. Dit was die eerste groot verdrag waarvan die amptelike teks in beide Frans en Engels opgestel is. Trouens, die besonderhede was reeds neergelê in die Compiègne-wapenstilstandbepalings van 11 November 1918, wat die oorgawe van swaar wapens ingesluit het, alle duikbote en die oopseevloot, die ontruiming van die linkeroewer van die Ryn en die skepping van 'n neutrale sone op die regteroewer, en die kansellasie van die Verdrag van Brest-Litovsk en die Vrede van Boekarest.
Deel I: Volkebond
Deel I van die Verdrag van Versailles het die statuut van 'n Volkebond bevat (sonder dat Duitsland, anders as die ander ondertekenaars, toegelaat is om 'n lid te word). Die verdrag sou ook die eerste deel van die handves van die Volkebond vorm.
Deel II en III: Duitse gebiedsinperking
Gebiede wat deur die Duitse Ryk gesedeer isː
Dele II en III het die nuwe grense van Duitsland vasgelê. Duitsland moes dadelik 'n aantal gebiede afstaan: Elsas-Lotaringe aan Frankryk en dele van Posen en Wes-Pruise aan Pole (die Poolse korridor). Danzig is 'n spesiale statuut onder die gesag van die Volkebond gegee: die Vrye stad Danzig.
Die bestemming van 'n aantal Duitse gebiede is deur volksraadplegings bepaal. Terloops, Amerikaanse president Wilson wou aanvanklik hê dat die bevolkings van alle gebiede wat deur Duitsland afgestaan is, self toegelaat word om te kies by watter land hulle wil aansluit, maar dit is veral gekant deur Frankryk, wat gevrees het dat Elsas-Lotaringe dan by Duitsland sou kon bly. Eupen-Malmedy is dus uiteindelik na België. Dele van Oos-Pruise het uiteindelik by Duitsland gebly. Van Bo-Silesië het 'n oostelike deel na Pole gegaan, 'n klein deel na die nuwe staat Tsjeggo-Slowakye. Van Sleeswyk-Holstein is Noord-Sleeswyk na Denemarke. Merkwaardig, want Denemarke het nie aan die oorlog deelgeneem nie en was nie 'n party tot die verdrag nie.
Die Saar-gebied (vandag se Saarland) het onder die administrasie van die Volkebond gekom en die myne daar het vir 'n tydperk van 15 jaar Frans geword. Dit as vergoeding vir die Noord-Franse myne wat tydens die oorlog vernietig is. Daarna sou 'n volksraadpleging gehou moes word (in 1935 sou die gebied na Duitsland terugkeer).
Die Duitse gebiede wes van die Ryn sou voorlopig deur die Geallieerdes beset bly in drie sones, wat na onderskeidelik 5, 10 en 15 jaar ontruim sou word. Oostenryk is nie toegelaat om met Duitsland te verenig nie (verbod op die Anschluss). Duitsland het België se soewereiniteit oor Neutral Moresnet erken, wat daardeur aan België geannekseer is.
Deel IV: Duitse kolonies
Deel IV het gehandel oor Duitse belange buite Duitsland, soos die verlies van alle kolonies. Duitsland verloor:
Deel V: Ontwapening
Deel V het bepaal dat die Duitse Ryk byna heeltemal ontwapen moes word. Duitsland is slegs toegelaat om 'n professionele leër te hê, met 'n maksimum van 100 000 soldate. Die Weermag Generale Staf moes verdwyn. Sekere wapens, soos tenks, is verbied. Die vloot is nie toegelaat om duikbote of skepe met meer as 10 000 ton verplasing te hê nie, met 'n uitsondering wat gemaak word vir sommige pre-Dreadnought-tipe gepantserde kruisers. ’n Lugmag is heeltemal verbied. Die verdrag het selfs uitdruklik melding gemaak van die oordrag deur Duitsland van vliegtuie van die Fokker D.VII-tipe, wat in die laaste jaar van die oorlog getoon het dat hulle veel beter was as Geallieerde modelle.
Versterkings is nie toegelaat om in grensgebiede en langs die kus gebou te word nie. Die Rynland, 'n gebied tussen die grens en vyftig kilometer oos van die Ryn, is gedemilitariseer: geen Duitse troepe is toegelaat daar teenwoordig te wees nie.
Deel VI: Krygsgevangenes en Oorlogsgrafte
In Deel VI is besluite oor krygsgevangenes en oorloggrafte geneem.
Deel VII: Uitlewering en Verhoor
Deel VII het die uitlewering deur Nederland van Wilhelm II van Duitsland geëis (art. 227) en die verhoor van (Duitse) "oorlogsmisdadigers" (art. 228-230). Dit sou onder meer beteken dat 'n nasionale held soos Hindenburg vir homself as 'n gewone moordenaar sal moet verantwoording doen. Met verloop van tyd het die Geallieerdes egter nie meer op hierdie punt aangedring nie. ’n Herhaaldelike versoek vir die uitlewering van die Duitse keiser is deur die Nederlandse regering van die hand gewys, en die Duitsers is toegelaat om self hul sogenaamde oorlogsmisdadigers te verhoor (Leipzig-verhoor). Maar hulle was beslis nie “ringkoppe” wat aangekla is nie. In die meeste gevalle het vryspraak gevolg, 'n ligte vonnis is opgelê of sake is laat vaar weens 'n gebrek aan bewyse.
Deel VIII en IX: Duitse Herstelbetalings
Dele VIII en IX het oor die Duitse herstelbetaling gehandel, hoewel die finale bedrag en termyn nie vasgestel is nie. Dit is hewig betwis, selfs buite Duitsland en selfs in Geallieerde kringe, was die berugte Artikel 231 van Deel VIII, wat Duitsland en bondgenote, en hulle alleen, verantwoordelik gemaak het vir die uitbreek van die Wêreldoorlog. Dit was 'n artikel, wat in werklikheid die hele verdrag verander het, want dit is moeilik om diegene wat nie skuldig is, tot verantwoording te roep nie.
Deel X tot XII: Konfiskering
Dele X-XII het onder meer verband gehou met die konfiskering van Duitse bates in die buiteland (ongeveer 10 miljard goudmark).
Deel XIII: Internasionale Arbeidsorganisasie
Deel XIII het voorsiening gemaak vir die stigting van 'n Internasionale Arbeidsorganisasie.
Deel XIV: Russiese Ryk
Deel XIV het gereël vir die onttrekking van alle Duitse troepe uit die gebiede wat voorheen aan die Russiese Ryk behoort het, asook die tydelike besetting van dele van Duitsland self.
Deel XV: Algemene Bepalings
Ten slotte was Deel XV 'n slothoofstuk met bepalings van algemene aard.
Erica straminea
Erica straminea is 'n plant wat tot die genus Erica behoort.
Abyssocladia natushimae
Abyssocladia natushimae is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die Demospongiae (gewone sponse). Die liggaam van die spons bestaan uit kieselnaalde en sponginevesels en is in staat om baie water op te neem.
Die spons behoort tot die genus Abyssocladia en tot die familie Cladorhizidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 2010 deur Ise & Vacelet.
Ruth Ginsburg
Ruth Joan Bader Ginsburg (New York Stad, 15 Maart 1933 - Washington, DC, 18 September 2020) was 'n Amerikaanse advokaat en een van nege regters van die Verenigde State se Hooggeregshof, die hoogste regterlike liggaam van die land.
Ruth Bader is in die New York-stadsdeel Brooklyn gebore tussen Joodse, Italiaanse en Ierse immigrante. Haar suster is op 'n baie jong ouderdom oorlede en Ruth as enigste kind agtergelaat. Tydens haar hoërskooljare het Ruth se ma Celia gesukkel met kanker, waaraan sy gesterf het 'n dag voor haar dogter se gradeplegtigheid. Desondanks het Celia so 'n aktiewe rol in die opleiding van Ruth gespeel dat laasgenoemde 'n toekenning ontvang het om universiteit toe te gaan. Terwyl sy aan Harvard-universiteit in die regte studeer, is sy in 1954 met Martin Ginsburg, 'n medestudent, getroud. Van 1959 tot 1961 dien sy as klerk by 'n regter in die distrik in Suid-New York; sy werk later tot 1978 as dosent aan die Rutgers-universiteit, die Columbia Law School en die Stanford-universiteit.
In 1971 was Ginsburg diep betrokke by 'n American Civil Liberties Union (ACLU) -projek om bemagtiging van vroue in die Verenigde State te bevorder, en vanaf 1970 tot 1980 werk sy ook as 'n advokaat vir die ACLU. Gedurende daardie tyd het sy verskeie hofsake in die Hooggeregshof gewen, waaronder Frontiero v. Richardson, wat beslis het dat die Amerikaanse weermag nie tussen mans en vroue mag diskrimineer nie.
Appèlhof en Hooggeregshof
Ginsburg was een van vier regters wat in 2000 nie saamgestem het met die meerderheid van vyf regters wat die hertelling in die presidentsverkiesing in 2000 laat vaar het nie, wat die oorwinning van George W. Bush bevestig het.
In 2018 word 'n dokumentêr oor die lewe van Ginsburg, met die titel RBG, vrygestel. 'n Film oor haar is ook in 2018 vrygestel, On the Basis of Sex, waarin Felicity Jones die rol van Ginsburg vertolk.
Ginsburg is op 18 September 2020 in die ouderdom van 87 oorlede aan pankreaskanker.
Professionele Raad vir Sielkunde
Die Professionele Raad vir Sielkunde, 'n amptelike liggaam van die Raad vir Gesondheidsberoepe van Suid-Afrika (RGBSA), beheer die opleiding, registrasie en beoefening van die professionele Sielkunde in Suid-Afrika. Beroepskategorieë wat gereguleer word, sluit in:
Raadslede
Tot 2008 bestaan die huidige raad uit die volgende lede:
Kirsty Child
Kirsty Child is 'n Australiese aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Picnic at Hanging Rock (1975) en in die televisiereekse Prisoner (1979), Boys from the Bush (1991), en Blue Heelers (1994).
Elmer Booth
Elmer Booth (9 Desember 1882 – 16 Junie 1915) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer.
Christo van Rensburg
Christo van Rensburg (1938–2018) was 'n Suid-Afrikaanse geleerde, taalkundige en skrywer.
Die omvang van sy invloed op navorsingsbelangstelling in Afrikaans kan moeilik gepeil word.
In die Afrikaanse taalkunde was hy een van die baanbrekers wat die taalkundige waarde van taalvariëteite vir die omvattende studie van Afrikaans erken en daadwerklik ondersoek het.
Lys van katrasse
Hierdie lys van katrasse sluit in huiskatte en kruisings tussen huis- en wilde katte (soos die Bengaalse en die Savannekat). Dit is ’n algemene lys en nie beperk tot ’n sekere vereniging nie. Klassifiseringsverskille tussen verskillende katregisters bring mee dat ’n individuele dier van register tot register kan verskil. The International Cat Association (TICA) se Himalajakat word byvoorbeeld deur die Cat Fanciers' Association (CFA) in Amerika beskou as ’n kleurpunt-weergawe van die Persiese kat, terwyl die CFA se Javanese kat deur TICA beskou word as ’n kleurvariant van die Balinese kat.
Langhaar- en korthaarhuiskatte is nie rasse nie, maar terme wat in katliefhebbery gebruik word om katte te beskryf wat nie tot ’n spesifieke ras behoort nie. Net so is ’n skilpaddopkat nie ’n ras nie, maar ’n kat met ’n sekere kleurpatroon.
Rasse
(* Betwis)
Graskopaalwyn
Die graskopaalwyn (Aloe alooides) is 'n aalwyn wat endemies is in Mpumalanga, dit kom voor in 'n klein gebied op die Drakensbergeskarp tussen Pelgrimsrus en  Waterval-Boven. Hier groei dit op dolomiet rante in vlak grond.
Die plant word tot 2m hoog. Die aalwyn word geklassifiseer as 'n boom en sy FSA-nommer is 28.3. In Engels staan die plant bekend as Graskop Aloe.
Barbados
Barbados (Engels: [bɑːrˈbeɪdɒs] of [bɑːrˈbeɪdoʊs], ; Portugees en Spaans vir: "bebaard") is ’n eilandstaat ten ooste van die Karibiese See in die Atlantiese Oseaan en noordoos van Venezuela. Dit is die mees oostelike eiland van die Karibiese Bowindse Eilande. Hierdie eilandstaat in Noord-Amerika beslaan ’n oppervlakte van 439 km² en het ’n bevolking van 287 025 in 2019 gehad. Die hoofstad en grootste stad is Bridgetown, waarvan die historiese middestad in 2011 as Unesco-wêrelderfenisgebied gelys is.
As eerste Europeërs het die Portugese Barbados op pad na Brasilië bereik en dit is deur die Portugese ontdekkingsreisiger Pedro a Campos Los Barbados ("die bebaarde") genoem. Dié eiland is aansluitend deur die Portugese en die Spaanse Ryk opgeëis, maar nooit deur hulle gekoloniseer nie. Op 14 Mei 1625 het die eerste Engelse skip met koloniste Barbados bereik én dié eiland is tydens die volgende Britse koloniale bewind veral deur Engelse, Iere en Skotte bevolk én by die Britse Ryk ingelyf. Tussen 1958 en 1962 het dit saam met ander Britse kolonies in die Karibiese gebied deel uitgemaak van die Wes-Indiese Federasie. Ná 339 jaar onder Britse heerskappy het Barbados op 30 November 1966 ten volle van die Verenigde Koninkryk onafhanklik geword. Sedertdien was dit ’n grondwetlike monargie binne die Britse Statebond met Elizabeth II van die Verenigde Koninkryk as die staatshoof van dié land. Die naam van Barbados is soortgelyk aan dié van Barbuda, een van die twee hoofeilande van die Karibiese eilandstaat Antigua en Barbuda, wat deur die Spanjaarde Las Barbudas ("die bebaardes") genoem is. Die internasionale popster Rihanna is ook ’n boorling van Barbados.
Op 15 September 2020 het die regering van Barbados aangekondig, ter geleentheid van die 55ste onafhanklikheidsdag op 30 November 2021 ’n republikeinse stelsel in te voer en met die monargie weg te doen. Op 30 November 2021 het die sittende goewerneur-generaal Sandra Mason koningin Elizabeth II as staatshoof vervang en die eerste president van Barbados geword.
Geografie
Barbados lê in die ooste van St. Lucia en St. Vincent en die Grenadine en in die noorde van Trinidad en Tobago. Die eiland is redelik plat, met ’n sentrale hoogland. Dit is omring deur koraalriwwe. Die land is vrugbaar en oorwegend gelyk, met ’n paar lae heuwels in die noorde.
Klimaat
Die eiland het ’n gematigde tropiese klimaat. Sonniger en droër as sy bergagtige bure.
Ekonomie
Suiker is die tradisionele omset-oes. Goed ontwikkelde toeristebedryf verskaf werk aan byna 40% van die werkkragte. Finansiële dienste en inligtingsverwerking is belangrike nuwe groeisektore.
Sport
Krieket is die gewildste sportsoort en word as nasionale sport beskou. Barbados is een van die eilandstate wat met ander Karibiese state spelers beskikbaar stel vir die Wes-Indiese nasionale krieketspan, een van die "nasionale spanne" in internasionale krieket met toetsstatus. Die Wes-Indiese nasionale krieketspan het aan elke Krieketwêreldbeker deelgeneem en die eerste twee toernooie in 1975 en 1979 gewen. Saam met Antigua en Barbuda, Grenada, Guyana, Jamaika, St. Kitts en Nevis, St. Lucia en Trinidad en Tobago het dié eilandstaat die Krieketwêreldbeker 2007 aangebied, wat deur Australië gewen is. Sir Garfield Sobers en Malcolm Marshall is van dié eiland se beroemde spelers. Daarbenewens het Barbados, Guyana en St. Lucia die T20I-wêreldbeker 2010 aangebied, wat deur Engeland gewen is.
Kruistog
Die Kruistogte was 'n reeks godsdiensoorloë wat in die Middeleeue deur die Christelike Latynse Kerk begin, gesteun en soms aangevoer is. Die bekendste van dié militêre veldtogte was dié in die tydperk tussen 1095 en 1291 na die Heilige Land met die doel om Jerusalem en die omringende gebied van Moslemse heerskappy te bevry. In die Eerste Kruistog, wat gelei het tot die oorwinning van Jerusalem in 1099, is dosyne militêre veldtogte gereël wat eeue lank die fokuspunt van Europese geskiedenis was. Die veldtogte het ná die 15de eeu skerp gedaal.
Die term "kruistog" is tydens die Middeleeue nog nie gebruik nie; dit dateer uit 'n later tydperk en verwys na die kruise, wat deelnemers van die kruistogte op hulle kleding aangebring het nadat hulle die kruisvaarderseed afgelê het. In eietydse bronne word ander terme gebruik – soos die Latynse expeditio ("veldtog"), iter ("reis") en peregrinatio ("pelgrimsvaart"). Deelnemers aan kruistogte het na hulself dikwels as peregrini verwys om die beweegrede van 'n gewapende pelgrimsvaart te beklemtoon. Die godsdienstige pelgrimskarakter word ook bevestig deur die feit dat die gemiddelde kruisridder die inkomste van vier tot vyf jaar moes bestee om aan 'n kruistog te kan deelneem.
Jo Nesbø
Jo Nesbø (* 29 Maart 1960 in Oslo) is 'n bekroonde Noorse spanningsverhaalskrywer en musikus. Ná sy akademiese opleiding as ekonoom en finansiële analis aan die Noorse Handelshøyskole was hy werksaam as aandelemakelaar en joernalis, terwyl hy gelyktydig ook die sanger en liedjieskrywer van die popgroep Di Derre was.
Kruistog
Franse kruisridders het hul optogte na die Heilige Land in neutrale terme beskryf wat die reiskarakter daarvan beklemtoon het – as voyage de Jérusalem, voyage vers la Terre sainte, passage of voyage d'outre-mer. Die Franse term croisade dateer van die 15de eeu. Die Oksitaanse crozada kom egter reeds in bronne van omstreeks 1250 voor. Ooreenkomstige Duitse, Nederlandse en Afrikaanse terme (respektiewelik Kreuzzug, kruistocht en kruistog) het eers in die moderne tyd gebruiklik geraak.
'n Krities-historiese ondersoek van die Kruistogtydperk vereis 'n noukeurige onderskeiding tussen die godsdienstige en politieke beweegredes vir die grootskaalse Middeleeuse militêre en logistieke ondernemings wat ons vandag as kruistogte in die nouer sin beskryf, en geloofsoorloë in die algemeen. As besondere historiese verskynsels sou kruistogte in die nouer sin ondenkbaar wees sonder die spesifieke godsdienstige, politieke en maatskaaplike konteks van die Hoë en Laat Middeleeue, veral die Middeleeuse Christelike geloofswêreld waarin verlossing 'n sentrale rol speel. Vanuit hierdie konteks het die Latynse Kerk en die kruisridders hulle beperk tot die bevryding en beskerming van Christelike heiligdomme in die Heilige Land, met name Jerusalem – die stad waar die wederkoms van Jesus Christus verwag is. Die tydperk van geloofsoorloë het klaarblyklik nie geëindig met die laaste kruistog en die begin van die vroeë moderne tyd nie.
Jo Nesbø
Biografie
Jo Nesbø is in Molde grootgemaak. Sy moeder was as bibliotekaresse werksaam en het al vroeg sy belangstelling vir literatuur gewek. Nogtans het hy op skool nie baie goed gedoen nie en was vasberade om 'n loopbaan as professionele sokkerspeler by Tottenham te volg. Op die ouderdom van 17 jaar het by Molde se voetbalklub (Molde Fotbalklubb) gedebuteer, van die skool weggebly en hom liewer op voetbal gekonsentreer. 'n Tyd later is die anterior kruisligamente in sy knieë geskeur, en Nesbø was genoodsaak om sy loopbaan as voetbalspeler te staak.
Kruistog
Onomstrede is die grootskaalse impak wat die Kruistogte op die Westers-Christelike beskawing gemaak het. Aansienlike toegewings is aan Italiaanse stadstate gemaak vir die bystand wat hulle aan Kruisvaarders verleen het. Hulle kon kolonies en handelsposte in die oostelike Middellandse See vestig waardeur florerende handelsbetrekkinge met oosterse markte tot in die Ottomaanse tydperk gewaarborg is. Twee van Italië se seerepublieke of Repubbliche Marinare, Venesië en Genua, het as nuwe Europese moondhede begin optree. In godsdienstige opsig is die gemeenskaplike identiteit van die Westerse Latynse Kerk onder leierskap van die pous gekonsolideer. Op kultureel-literêre gebied was die Kruistogte die historiese bron vir verhale van heldedom, ridderlikheid en vroomheid wat diep spore sou laat in die Middeleeuse literatuur en filosofie. Op maatskaplike en politieke gebied is die nou verbintenis tussen Westerse Christendom, feodalisme en militarisme verstewig.
Jo Nesbø
Biografie
Nesbø het in Noord-Noorweë drie jaar lank diensplig gedoen en sy vrye tyd gebruik om sy agterstand in sy skoolvakke in te haal. Ná die einde van sy diensplig het hy Norges Handelhøyskole in Bergen ingeskryf. Hier het hy saam met studentemaats die popgroep De Tusen Hjem gestig, wat egter nooit sukses behaal het nie en ontbind is toe Nesbø ná die voltooiing van sy graad na Oslo verhuis het.
Kruistog
Wyer betekenis
In die breër sin word kruistog soms retories en metafories gebruik om 'n oorlog, wat 'n godsdienstige oogmerk het, te regverdig. Kruistogte word dus dikwels as heilige oorloë teen groepe of volkere, wat as interne of eksterne teenstanders van die Christendom beskou is, gedefinieer. Hierdie teenstanders het naas Moslems ook ortodokse Griekse en Russiese Christene, heidense Slawiese volkere, Mongole, ketters soos die Kathare, Bogomiele en Hussiete en die politieke opponente van die pousdom ingesluit.
Party ywerige aktiviste mag egter ook na hulle bedrywighede verwys as kruistogte soos die kruistog teen ongeletterdheid, ensovoorts. 'n Meer algemene moderne gebruik van die term is wanneer daar tipies op sarkastiese of verkleinerende wyse na dwepers verwys word.
Geskiedkundige agtergrond
Die oorsprong van die kruistogte lê in die ontwikkelings in die weste in die vroeë Middeleeue, sowel as die agteruitgang van die Bisantynse Ryk. Die agteruitgang van die Karolingiese Ryk in die latere 9de eeu tesame met die relatiewe stabiliteit van plaaslike Europese grense na die kerstening van die Wikings, Slawiërs en die Magjare het gepaard gegaan met toenemende geweldpleging deur adellikes wat mekaar in vetes (privaat oorloë) beveg het. Naas burgerlike landelike bevolkings en kooplui is ook die kerk en sy besittings deur die oorlogsvoering bedreig.