Gustav_Preller
Geskiedkundige werk
Twee geskiedkundige opstelle (saam met C.J. Langenhoven)” bevat Preller se opstel oor Suid-Afrika s'n Boere-Republieke ('n bondige opsomming van die vernaamste feite uit ons geskiedenis in die tydperk 1486–1910) en Langenhoven se  'n Paar Algemene Oorweginge omtrent Geskiedenisstudie. Ander geskiedkundige werke sluit in Agt jaar s'n politiek (waarin hy die geskiedenis van die Suid-Afrikaanse Party van 1902 tot 1910 beskryf); Generaal Botha (waarin hy 'n paar artikels oor genl. Botha verenig, insluitende herinneringe van persone wat hom intiem geken het en 'n herdruk van 'n artikel uit Neerlandia deur dr. J.H. Kiewiet de Jonge); Historiese opstelle ('n versamelbundel van sy verspreide historiese opstelle, insluitende Frederik die Grote, Ons Militêre Tradisie oor die ontwikkeling van die Vrystaatse en Transvaalse artilleriekorpse en 'n skets oor Eugène Marais se joernalistieke bedrywighede). Die grootste gedeelte van Sketse en opstelle is 'n herdruk van die inleiding by die Dagboek van Louis Trigardt en die bewys van die egtheid van die Retief-Dingaan-traktaat wat reeds verskyn het in die Annale van die Universiteit van Stellenbosch. Veldkornet van As is 'n beskrywing van 'n tragiese episode uit die laaste dae van die Anglo-Boereoorlog. Die Grobler moord: Historiese rekonstruksie van die opkoms en ondergang van die Matabele-dinastie (wat in twee dele verskyn) beskryf die botsing tussen Afrikaanse nasionalisme en Britse imperialisme gedurende die laaste kwart van die negentiende eeu, met Kruger en Rhodes as vernaamste figure. Konsul Piet Grobler wys die Transvaalse regering op die moontlikhede in Matebeleland in die noorde, waar Lobengula as heerser van die Matabeles konsessies verskaf vir ontwikkeling van sy gebied. Grobler sluit in 1887 'n verdrag met Lobengula, maar word dan op verraderlike wyse vermoor deur onderdane van Khama wat onder Britse beskerming gestaan het. Preller sit die ingewikkelde sameswering wat tot Lobengula se ondergang gelei het uiteen en werp 'n interessante lig op die ideale van Kruger en Rhodes. Dit is veral laasgenoemde se beginselloosheid en geloof dat geld alles regmaak wat onder skoot kom. Ons goud roman: Die Marais-dagboek (ook in Engels vertaal as Argonauts of the Rand) is 'n uiteensetting van die geskiedenis van die ontdekking van goud. As amptenaar van die Departement van Mynwese het Preller 'n intieme kennis van die vroegste ontwikkeling van die goudnywerheid. Op grond van navorsing kom hy in hierdie studie tot die gevolgtrekking dat Pieter Jacob Marais die eerste ontdekker van goud in Transvaal was (1853) en dat Louis A. Oosthuizen en J.J.P. Ackermann die eerste herontdekkers was van die Witwatersrandse Hoofrif, op die plaas Langlaagte, en wel in Maart 1886. Marais se dagboek word in hierdie uitgawe opgeneem. Daglemier in Suid-Afrika: Oorsig van die geskiedenis van Suid-Afrika van die vroegste tye tot 1881 (ook in Engels vertaal as Day-dawn in South Africa) is 'n beknopte leesboek oor die geskiedenis, gemik op 'n meer populêre mark. Die eerste hoofstukke gee 'n samevatting van wat wetenskaplike navorsers reeds ontdek het omtrent die tienduisende jare van Afrika se kultuurlewe, insluitende die omswerwinge van inheemse stamme (die Khoisan). Op grond hiervan protesteer hy teen die bewering dat die blankes wederregtelik besit geneem het van die swart mense se erfreg. Hy maak ook studies van die Voortrekkers van Suidwes en die Geskiedenis van die Kruger-standbeeld. Postuum verskyn Lobengula: The tragedy of a Matabele king.