cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rooiplein
Lobnoje Mesto
Die Lobnoje Mesto (Лобное место) is 'n ronde podium van wit stene in die suidoostelike deel van die plein voor die Sint Basilius-katedraal. Dit is een van die min konstruksies op die plein wat in sy aanvanklike kondisie behoue gebly het. Dit is in 1549 gebou toe die destyds 19-jarige tsaar Iwan die Verskriklike daar 'n toespraak gehou het. Daarna is dit gebruik om die tsaars se edikte af te kondig.
Volgens oorlewering was die oorspronklike podium van hout en is dit eers in die 1590's met stene herbou. Later is dit ook tydens feeste gebruik, onder meer vir tsaars en patrirage om toesprake te hou. Teregstellings is ook langs die podium gehou – die bekendstes hiervan was dié van die rebelleleier Stenka Razin in 1671 en die massateregstelling deur Pieter die Grote van die opstandige Streltsi aan die einde van die 1690's.
Nadat die hoofstad onder Pieter die Grote na Sint Petersburg geskuif is, het die podium sy destydse funksie verloor en was dit bloot 'n gedenkteken.
Gedenkteken vir Minin en Pozjarski
Dit is gemaak volgens 'n ontwerp deur die beeldhouer Iwan Martos en is ná 'n beplannings- en boufase van 15 jaar in Februarie 1818 feestelik onthul. Dit was 'n paar jaar ná die oorlog teen Napoleon en net nadat Moskou weer herbou is, en die gedenkteken het dus terselfdertyd gedien as simbool van die onoorwinbaarheid van Rusland en sy dapper seuns. Dit het aanvanklik voor die hoofingang van die GUM gestaan, maar is in 1930 na sy huidige plek geskuif om plek te maak vir militêre parades van die voormalige Sowjetunie.
Sint Basilius-katedraal
Die Sint Basilius-katedraal aan die suidekant is sonder twyfel die bekendste gebou aan Rooiplein. Sy eintlike naam is die Katedraal van die Voorbidding van Gods Moeder aan die Grag (Собор Покрова что на Рву, Sobor Pokrowa tsjo na Rwoe) of kortliks die Pokrof-katedraal (Покровский собор, Pokrofski sobor). Dit was aanvanklik die belangrikste kerk in die hoofstad, maar tans is dit 'n museum wat tot die kompleks van die teenoorgeleë Moskouse Historiese Staatsmuseum behoort.
In die middel 16de eeu het 'n houtkerk, die Drie-eenheid-kerk, op dié plek gestaan. Dit het aan Rooiplein sy destydse naam, Troitskaja, besorg. In 1555 het Iwan die Verskriklike besluit om in die plek daarvan 'n kerk te bou uit dankbaarheid vir die oorwinning drie jaar tevore oor die Kazanse Khanaat. Dié houtkerk is in 1561 vervang deur die huidige steengebou en is dus een van die oudste geboue aan die plein.
Die katedraal het sy huidige bynaam gekry van die "dwaas vir Christus" Basilius die Heilige, wat omstreeks 1552 dood is en naby die katedraal begrawe is.
Die asimmetriese bouvorm van die katedraal onderskei hom van ander Russies-Ortodokse kerke. Die sentrale element is die nege kleurryk versierde torings van verskillende groottes en kleure. Die gebou het dus geen fasade nie, maar vorm van enige rigting 'n uitsonderlike gesig.
Oostelike Kremlinmuur
Die Oostelike Kremlinmuur, wat al langs die westekant van Rooiplein loop, lyk om verskeie redes anders as die ander mure van die Kremlin. Dit is hoër, want dit word nie soos die ander kante van die Kremlin deur riviere of ander natuurlike hindernisse begrens nie. Dit is dus beskou as die kwesbaarste kant van die Kremlin in 'n aanval. Verder is 'n grag in die begin van die 16de eeu al langs die muur gegrawe.
Van die drie Kremlintorings aan Rooiplein is twee bo ingangspoorte gebou, van waar brûe oor die grag geloop het. Vandag is niks van die grag en die brûe oor nie. Die mees noordelike van die drie torings is die 70 meter hoë Nikolskaja-toring (Никольская башня, Nikolskaja basjnja), wat genoem is na sint Nikolaas van Myra en oorspronklik in 1491 gebou is volgens 'n ontwerp van Pietro Antonio Solari. In 1812 is dit tydens die oorlog teen Napoleon verwoes en in 1816 herbou deur Osip Bove. Dit het 'n ongewone Gotiese styl en lyk heelwat anders as die ander 19 Kremlintorings.
Nog 'n toring aan dié kant wat bo 'n poort gebou is, is die Spasskaja- of Verlosser-toring (Спасская башня, Spasskaja basjnja), wat saam met die Sint Basilius-katedraal die suidgrens van die plein vorm. Dit kry sy naam van die Verlosser-beeld wat eens bo die poort gehang het. Die toring is 71 meter hoog en is nes die Nikolskaja-toring in 1491 deur Pietro Antonio Solari gebou. Dit was destyds net die helfte so hoog soos nou. Dit het sy huidige vorm in 1624–1625 gekry met die aanbou van 'n kloktoring wat deur die Skotse argitek en horlosiemaker Christopher Galloway ontwerp is.
Die wapen van die tsaar met sy dubbele arend teen die Nikolskaja- en die Spasskaja-toring is in 1937 vervang deur rooi sterre, die simbool van kommunisme.
Die klein 34 meter hoë toring tussen dié twee torings en bo die Lenin-mausoleum is die Senatskaja-toring (Сенатская башня, Senatskaja basjnja), wat sy naam kry van die voormalige senaatsgebou wat reg agter hom staan. Dit is saam met die ander twee torings gebou en ook deur Pietro Antonio Solari ontwerp.
Lenin-mausoleum
Die Lenin-mausoleum (Мавзолей В.И. Ленина, Mawzolei W.I. Lenina) aan die westekant van die plein is 'n belangrike monument uit die Sowjettyd. Dit staan teen die Kremlinmuur onder die Senatskaja-toring. Binne-in word die gebalsemde lyk van die rewolusionêr en stigter van die Sowjetunie, Wladimir Lenin, uitgestal. Dit is steeds op sekere dae vir die publiek oop.
Die huidige gebou is deur twee tydelike geboue voorafgegaan. Die eerste is in Januarie 1924, net ná Lenin se dood, gebou en die tweede kort daarna, ook vroeg in 1924. Die huidige mausoleum is in 1929–1930 gebou. Dit het van buite die vorm van 'n meervlakkige piramide wat geskoei is op die ontwerp van antieke graftomes. Dit is ontwerp deur Aleksei Sjtsjoessef.
Vandag is die gebou in omstredenheid gehul. Baie mense, soos die laaste Sowjet-staatshoof Michail Gorbatsjof, wil hê dat Lenin se lyk eindelik begrawe word.
Kremlinmuur-dodeakker
Reg by die Lenin-mausoleum, langs die Kremlinmuur, is 'n groot erebegraafplaas, die Kremlinmuur-dodeakker (Некро́поль у Кремлёвской стены́, Nekropol oe Kremljofskoi Steni). Dit het in November 1917 ontstaan en sowat 250 soldate wat tydens die Russiese Rewolusie gesterf het, is hier in twee massagrafte ter ruste gelê. Daarna is vele rewolusionêre ook daar begrawe, soos Lenin se medestryder Jakof Swerdlof in 1919 reeds. Met die bou van die Lenin-mausoleum het die grafte 'n sentrale element geword.
Tot in die 1980's is honderde mense wat beskou is as besonder verdienstelike seuns en dogters van die Sowjetunie, daar begrawe, veral rewolusionêre, Helde van die Sowjetunie, staatsmanne en militêre met hoë range. Dit is as 'n besondere eer beskou en was min mense beskore. Twaalf staatsmanne is daar begrawe, onder andere Swerdlof, Leonid Brezjnef en Stalin. Daar is ook talle nisse in die Kremlinmuur met die reste van vele ander, soos Joeri Gagarin, Lenin se vrou Nadezjda Kroepskaja en Maksim Gorki. Die laaste persoon wat in die dodeakker begrawe is, is die staatshoof Konstantin Tsjernenko in 1985. Dit is sedert 1994 'n gedenkteken.
Leucandra prava
Leucandra prava is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Die spons behoort tot die genus Leucandra en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1898 deur Breitfuss.
Lys van eilande van Suid-Afrika
Die volgende eilande is deel van Suid-Afrika:
Carte Blanche
Carte Blanche is die vlagskip tydskrif- en aktualiteitsprogram op M-Net, 'n Suid-Afrikaanse betaaltelevisiekanaal wat onder meer op die DStv-skotteltelevisiediens uitgesaai word. Carte Blanche is in 1988 van stapel gestuur en word tydens spitstyd op Sondagaande uitgesaai. Op 21 September 2008 is 'n spesiale uitsending uitgesaai om twintig jaar se omroep te herdenk. Die program word weekliks deur 'n gehoor van 500 000 gekyk en bly konstant op die top-10-lys van M-Net-programme.
Carte Blanche het 'n plaaslike vlak van betroubaarheid in Suid-Afrikaanse joernalistiek ontwikkel en het al meer as 100 plaaslike en internasionale toekennings ontvang. Onlangse verslaggewing wat die getuienis van spirituele mediums en skynwetenskap insluit, het egter veroorsaak dat Carte Blanche se status vir betroubare joernalistiek in die twyfel getrek word.
Ruda Landman en Derek Watts het as ankers vir die program opgetree sedert die eerste uitsending en was die langste aktiewe ankers in die geskiedenis van Suid-Afrikaanse televisie. Landman het die program op 24 Junie 2007 verlaat. Die program word tans deur Derek Watts en Bongani Bingwa aangebied.
Bill Johnson (musiekteaterakteur)
Bill Johnson (* 22 Maart 1916 – † 6 Maart 1957) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Keep Your Powder Dry (1945) en It's a Pleasure (1945), en in die televisiereeks Kaleidoscope (1946).
259
Die jaar 259 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Saterdag begin het. Dit was die 59ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Leeu (kleur)
Leeu is 'n kleur wat die gemiddelde pelskleur van 'n leeu verteenwoordig.
Die eerste aangetekende gebruik van leeu as 'n kleurnaam in Engels was in 1551.
Kleurkoördinate
Volgens verskeie kleurskemas word leeukleur as volg voorgestel:
Apocynaceae
Apocynaceae is die oleander-familie wat hoort tot die orde Gentianales. Hierdie familie sluit mooi plante en struike in, byvoorbeeld die Frangipani, Oleander, Hoya en Impalalelie. Al die plante van die familie bevat 'n waterige of wit melksap wat normaalweg giftig is. Sommige van die sappe kan ook medisinaal gebruik word. Die blare is enkelvoudig en teenoorstaande. Die meeste spesies dra tweelingvrugte maar sommige plante dra ook enkelvrugte. Daar behoort 1500 spesies tot die familie waarvan 40 plaaslik voorkom en 25 daarvan bome is.
Linschoten (dorp)
Linschoten is 'n dorp in die Nederlandse provinsie Utrecht. Die dorp is deel van die Montfoort-munisipaliteit, en lê ongeveer 3 km suidoos van Woerden. Die Linschoten-rivier vloei deur die dorp. Die 'Lange Linschoten' gaan in die dorp in die 'Korte Linschoten' oor.
In 2001 het die dorp 3 588 inwoners gehad. Dit het 'n opgeboude gebied van 0,65 km² met 1 288 inwoners. Die statistiese gebied "Linschoten", wat die buitewyke en landelike gebiede van die dorp insluit, het 'n bevolking van ongeveer 3 910.
Wildefrangipani
Die wildefrangipani (Voacanga thouarsii) is 'n klein tot middelslag boom wat voorkom in KwaZulu-Natal en aangrensende Oos-Kaap. Die boom groei op rande van immergroen woude en in moerasse waar hulle soms lugwortels ontwikkel. Die blare is teenoorstaande gerangskik, is lig aan die onderkant en dikwels met stippels en ligkleurige kolletjies bedek.
Blomme en vrugte
Die wit blomme is tot 4.5 cm in deursnee en verdof later tot geel. Hulle het 'n taamlike skerp geur. Die ovaalvormige, tweelingvrugte is by die basis verbind met elke lob 7 – 9 cm in deursnee. Hulle is donkergroen met liggroen stippeltjies.
MXit
MXit was 'n kitsboodskap-toepassing wat in Suid-Afrika ontwikkel is en wat hoofsaaklik op GPRS- of 3G-bevoegde selfone gebruik is. MXit het beperkte versoenbaarheid gebied met meer gevorderde kitsboodskappers soos Windows Live Messenger, ICQ, en Google Talk deur van die nie-verwante Jabber-poort gebruik te maak. Die koste aan MXit verbonde sluit in die prys vir internettoegang soos deur die gebruiker se sellulêre diensverskaffer bepaal, asook ander betaaldienste soos kletskamers wat op die program beskikbaar was. MXit se amptelike uitspraak is die Engelse "mix it" (meng dit), alhoewel die naam ook algemeen in Engels uitgespel word.
Ongeveer 11 miljoen rekeninge is in MXit se gebruikerdatabasis geregistreer, en daar het daagliks 17 miljoen intekeninge plaasgevind, so ook meer as 250 miljoen boodskapversendings. Alhoewel die program grotendeels in Suid-Afrika en Indonesië gebruik is, was dit daagliks in ongeveer 120 lande gebruik. Naspers het in Januarie 2007 'n 30%-aandeel in die MXit-maatskappy vir 'n onbekende bedrag gekoop.
Die maatskappy het sy sluiting in 'n verklaring aangekondig op 23 Oktober 2015. Al die maatskappy se intellektuele eiendom en tegnologiebates is aan The Reach Trust, 'n onafhanklike openbare weldaadsorganisasie, geskenk. Terwyl die organisatoriese veranderinge nie die mobiele sosiale netwerk beïnvloed het nie, en gebruikers nog steeds toegang tot al sy dienste kon verkry en gebruik, is in September 2016 aangekondig dat die diens op 30 September gesluit word.
Omstredenheid
MXit het aan enigeen toegang tot die verspreiding en ontvangs van pornografie gebied en pedofiele in staat gestel om met minderjariges in die ongesensorde kletskamers te kommunikeer. Op 30 Julie 2006 het M-Net se aktualiteitsprogram Carte Blanche ontbloot hoe 'n jong meisie met 'n pedofiel gekommunikeer het deur haar persoonlike gegewens met hom te deel. Die skeppers van MXit het sedertdien begin om met die Suid-Afrikaanse regstoepassing saam te span om minderjariges se veiligheid op MXit te beskerm.
Menige nuusagentskappe en koerante het artikels gepubliseer oor hoe ouers hul kinders toelaat om MXit te misbruik en hoe eksamenuitslae gevolglik verswak. Ouers sit met hul hande in hul hare omdat hul kinders na bewering nie meer openlik kan kommunikeer nie en hulle hulself glo in hul eie wêreld van internetkletskamers bevind. Dit het daartoe gelei dat al hoe meer ouers hul kinders se selfone konfiskeer.
Op MXit se webwerf het sy veiligheidsmaatreëls versterk en probeer om die verspreiding van pornografie, bekruipery (Engels: stalking), laster en ander vorme van misbruik te bekamp, alhoewel dit fisies byna onmoontlik was om toe te pas.
Tise
Tise is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek van die Brønderslev-munisipaliteit. Daar bly 252 inwoners (2008).
DKW Munga
Die DKW Munga was 'n DKW-handelsmerk veldvoertuig gebou deur Auto Union GmbH in Ingolstadt, Duitsland. Die naam Munga kom terloops van die Duitse frase Mehrzweck Universal Geländewagen mit Allradantrieb, wat vertaal word as "veeldoelige universele veldmotor met vierwielaandrywing".
Produksie het in Oktober 1956 'n aanvang geneem en is in Desember 1968 gestaak. In hierdie tydperk is 46 750 motors gebou. Die 38ste Internasionale Motorskou van 1957 in Frankfurt am Main was 'n groot sukses vir Auto Union, toe die Munga van stapel gestuur is. Die voertuig, met buitengewone stamina, was nie net deur die Wes-Duitse Bundeswehr aanvaar as 'n voertuig uniek in sy klas nie, maar is ook in groot getalle aangekoop vir die Duitse grenspolisie en verskeie buitelandse militêre formasies binne NAVO.
Die burgerlike weergawe van die Munga is wyd gebruik in Wes-Duitsland vir landbou- en bosbouwerk in die besonder, maar het ook oorsee gewild geword, veral in lande waar "iewers heen te gaan" vervoer nodig is as gevolg van swak paaie, soos groot dele van Suid-Amerika en Suid-Afrika. Ongeveer 2000 van die voertuie is aan die Koninklike Nederlandse Leër gelewer, waarvan vele verskeep is na die Verenigde Koninkryk in die laat 1970's.
260
Die jaar 260 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 60ste jaar van die 3de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Ellen Gerstell
Ellen Gerstell (gebore 22 Oktober 1954) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Little Nemo: Adventures in Slumberland (1989) en Tenchi the Movie - Tenchi Muyo in Love (1996), en in die televisiereekse Visionaries: Knights of the Magical Light (1987) en Tenchi Muyô! (1992).
Coloradorivier (dubbelsinnig)
Coloradorivier kan na een van die volgende riviere verwys:
262
Die jaar 262 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Woensdag begin het. Dit was die 62ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Auto Union
Auto Union AG, Chemnitz, was 'n samesmelting van vier Duitse motorvervaardigers, gestig in 1932 en in 1936 opgerig in Chemnitz, Sakse, tydens die Groot Depressie. Die maatskappy het ontwikkel in die hedendaagse Audi en is nou 'n filiaal van die Volkswagengroep.
Auto Union is wyd bekend vir sy renmotors. Die Silver Arrows van twee Duitse spanne (Mercedes-Benz en Auto Union) oorheers nie net GP motorrenne van 1934 af nie, maar stel ook rekords op wat dekades neem om te verbeter, soos die vinnigste spoed ooit bereik op 'n openbare pad, teen 432.7 km/h (268.9mph).
Hugh Lane
Sir Hugh Percy Lane (* 9 November 1875; † 7 Mei 1915) was 'n Ierse kunshandelaar, -versamelaar en galerydirekteur wat veral bekendstaan as die stigter van Dublin se munisipale kunsmuseum, die Municipal Gallery of Modern Art (die eerste bekende openbare kunsgalery ter wêreld wat aan moderne kuns gewy is) en sy bydrae tot die bevordering van visuele kunste in Ierland, insluitende die Lane Bequest. In Suid-Afrika was hy naas Florence Phillips een van die twee sleutelfigure in die totstandkoming van die Johannesburgse Kunsmuseum. Vir sowel die Goudstad se kunsmuseum asook die Michaelis-versameling te Kaapstad het Lane die oorspronklike kunsversamelings opgebou.
Hugh Lane is aan boord van die passasierskip RMS Lusitania oorlede nadat dit op 7 Mei 1915 deur 'n Duitse torpedo getref is en vergaan het.
Reinard Ludick
Reinard De Villiers Ludick (Johannesburg, 20 Maart 1966 - ) was nege jaar lank 'n voltydse Afrikaanse nuusleser op die Kaapse radiostasie Kfm. In 2013 het hy by die nuwe Kaapse radiostasie Smile 90.4FM aangesluit.
261
Die jaar 261 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 61ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Reinard Ludick
Sy stokperdjies sluit in gholf, fliek en reis.
Lorient
Geskiedenis
Lorient is in 1666 gestig en het sy ontstaan aan Jean-Baptiste Colbert se Frans-Oos-Indiese Kompanjie (Frans: Compagnie des Indes Orientales) te danke, wat twee jaar vroeër in Port-Louis opgerig is. Naby die samevloeiing van die Blavet- en Scorffriviere ontstaan in die braakland van Faouëdic 'n skeepswerf. Die bou van die eerste skip, die Le Soleil d'Orient, is 'n opwindende gebeurtenis vir die plaaslike gemeenskap, en uiteindelik word die nuwe stad na hierdie skip "L'Orient" ("Die ooste") vernoem.
Danksy die welvarende kompanjie groei die stad vinnig van 6 000 inwoners in 1702 tot 20 000 in 1720. Die groeitydperk eindig met Frankryk se ondertekening van die Verdrag van Parys in 1763, waarmee die Sewejarige Oorlog beëindig word en Frankryk sy besittings in Indië kwytraak.
In 1770 koop die Franse koning die hawe; 'n wapenfabriek dien as die belangrikste ekonomiese basis van Lorient. Napoléon Bonaparte ontwikkel die stad tot 'n vlootbasis. Ná die Eerste Wêreldoorlog begin danksy die uitvinding van die motorboot 'n groeitydperk vir die plaaslike vissersbedryf, en in 1920 word die vissershawe Kéroman ingewy.
Tydens die Tweede Wêreldoorlog besluit die Duitse besetters om Kéroman tot 'n duikbootbasis te ontwikkel. Ondanks geallieerde bomaanvalle bly die duikboothawe - in teenstelling met die res van die stad - tot by die einde van die oorlog bewaar, en die Duitse garnisoen lê eers op 10 Mei 1945 hulle wapens neer.
Ná die Tweede Oorlog dien Kéroman as 'n basis vir Franse dieselaangedrewe duikbote, tog word die basis in 1997 gesluit en sy aktiwiteite na Toulon in Suid-Frankryk verskuif.
Kultuur
Sedert die jaar 1971 tree Lorient as gasheerstad van die jaarlikse Festival interceltique de Lorient op, wat kunstenaars van dwarsoor die Keltiese gebiede in Europa lok. 4 500 kunstenaars uit Skotland, Ierland, Wallis, Cornwall, die eiland Man, Asturië, Galisië, Australië en Bretagne bekoor tien dae en nagte lank meer as 600 000 besoekers.
Die Franse Vloot se bekende Bretonse musiekgroep Le Bagad de Lann-Bihoué is aan die vlootlughawe van Lorient-Lann Bihoué in Ploemeur, 'n dorp naby Lorient, verbonde.
Tine Balder
Tine Balder (Antwerpen, 2 Februarie 1924 – aldaar, 4 April 2021) was 'n Vlaamse aktrise wat in die 1960’s saam met haar man, Fred Engelen, na Suid-Afrika gekom het. Hulle was albei aan die Universiteit van Stellenbosch se dramadepartement verbonde, maar was ook by professionele teater betrokke.
Ten tye van Fred se dood speel sy Elektra ('n skurk en antiheld uit die Marvel-strokiesprent). Sy was in die beginjare 'n lid van die Afrikaanse Ensemble van die Transvaalse Raad vir die Uitvoerende Kunste (Truk). Onder regie van Francois Swart het sy die rol Ma in die eerste produksie van PG du Plessis se Siener in die suburbs vertolk. Nog een van haar hoogtepunte onder Swart was Mary Tyrone in Eugene O’Neill se Lang dagreis na die nag.
Toe die Ensemble ontbind, is sy terug na België. Die verhoog-en-TV-akteur Jan Engelen is dié egpaar se seun.
Boekhoustelsel
'n Boekhoustelsel is 'n stel maatreëls waarvolgens die geskiedenis van transaksies opgeteken word, waarmee dus rekord van geldsake gehou word.
Alhoewel daar nog gebruike is vir 'n enkelinskrywing-boekhoustelsel om boekhoukundige transaksies te dokumenteer, is die hedendaagse standaard 'n dubbelinskrywingstelsel
Pecosrivier
Die Pecosrivier (Engels: Pecos River; Spaans: Río Pecos) is 'n groot suid-vloeiende rivier in die Verenigde State. Die Pecosrivier het 'n lengte van 1 490 km en is die grootste sytak van die Rio Grande; albei riviere vloei vir 'n groot deel parallel langs mekaar.
Die Pecosrivier ontspring uit die Pecos-waterval naby Santa Fe, Nieu-Meksiko, vloei in 'n suidoostelike rigting tot by Fort Sumner, waarvandaan dit in 'n suidelike rigting begin vloei. Die Pecosrivier bereik Roswell, bekend vir die Roswell-voorval. Verder suid bereik die rivier die deelstaat Texas, waar dit weer in 'n suidoostelike rigting begin vloei. Op die grens tussen die Verenigde State en Meksiko mond die Pecosrivier in die Rio Grande uit. Hier is die Rio Grande opgedam en vorm die Amistaddam.
Die naam "Pecos" is afgelei van die inheemse taal Keresan-woord vir die Pecos Pueblo, [p'æyok'ona]. Na die rivier is voorheen deur die Mescalero-volk ook as Río Natagés verwys.
J. W. Johnston
J. W. Johnston (2 Oktober 1876 – 29 Julie 1946) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Virginian (1914) en The Land of Promise (1917).
Spanspek (kleur)
Spanspek is die oranje kleur aan die binnekant van 'n spanspek.
Deur die vermenging van geel, rooi en wit kan spanspekkleur geproduseer word.
Die eerste opgetekende gebruik van spanspek as 'n kleurnaam in Engels was in 1892. Crayola formuleer 'n kleurproduk sedert 1949.
Kleurkoördinate
Volgens verskeie kleurskemas word spanspek as volg voorgestel:
Sien ook
Shades of orange
Indiese ansjovis
Die Indiese ansjovis (Stolephorus indicus) is 'n vis wat voorkom in die Indiese-Pasifiese area en aan die ooskus van Afrika tot by die Transkei. In Engels staan die vis bekend as die Indian anchovy.
L'Anse aux Meadows
L'Anse aux Meadows (uit Frans L'Anse-aux-Méduses oftewel "Kwal-inham") is 'n terrein in die mees noordelike punt van die Newfoundland-eiland, in Newfoundland en Labrador, Kanada, waar die oorblyfsels van 'n Wikingnedersetting in 1960 deur die Noorweegse verkenner Helge Ingstad en sy argeoloog vrou, Anne Stine Ingstad, ontdek is.
OpenStreetMap
OpenStreetMap (OSM) is 'n "kopielinkse" digitale padkaart wat ontwerp is om deur enigiemand gewysig te kan word. Die kaart word geskep uit data wat opgeneem word deur GPS-ontvangers, lugfoto's en ander gratis bronne. Die kaart kan dan geprojekteer word in 'n geografiese koördinatestelsel, gebruik word vir roete beplanning of gebruik word vir geografiese soektogte.
L'Anse aux Meadows
Dit is die enigste bevestigde Wikingnedersetting in Noord-Amerika buite Groenland. Hierdie terrein van 'n Veeljarige argeologiese uitgrawing het wonings, gereedskap en implemente onthul wat die tydvak van die nedersetting bevestig het. Die nedersetting wat dateer van 500 jaar voor Christopher Columbus, bevat die vroegste Europese strukture in Noord-Amerika. Dit is deur UNESCO as 'n Wêrelderfenisgebied benoem. Daar word algemeen geglo dat dit die semi-legendariese 'Vinland' nedersetting van die ontdekker Leif Erikson was.
OpenStreetMap
OpenStreetMap is 'n samewerkingsprojek om 'n gratis bewerkbare kaart van die wêreld te skep. Die geodata onderliggend aan die kaart word beskou as die primêre uitset van die projek. Die skepping en groei van OSM is gemotiveer deur beperkings op die gebruik of beskikbaarheid van kaartdata oor 'n groot deel van die wêreld, en die koms van goedkoop draagbare satellietnavigasie-toestelle.
L'Anse aux Meadows
Die klimaat in Newfoundland was toe heelwat warmer as wat dit vandag is. Soos in die sagas vertel word, het Leifur van Groenland af vertrek om te soek na die land wat Bjarni Herjólfsson hom van vertel het. Hy vind toe 'n gebied ryk aan druiwe, salm, en 'n ysvrye winter, en keer terug om hout af te kap om na die boom-arm Groenland terug te neem. L'Anse aux Meadows is moontlik: (a) die eerste kamp wat opgerig is, (b) die kamp wat opgerig is nadat daar van die vyandige Skrælinge gevlug is, of (c) 'n kamp wat nie in die saga genoem word nie. Die nedersetting by L'Anse aux Meadows het uit minstens 8 geboue bestaan insluitend 'n smedery en smelter, en 'n houtwerf wat hout aan 'n skeepswerf verskaf het. Die grootste huis was 'n ruime 28,8 by 15,6 m groot, en het uit verskeie kamers bestaan.
OpenStreetMap
Geskiedenis
OpenStreetMap is in 2004 deur Steve Coast gestig ná die sukses van wikipedia. Die drywers vir die projek was die hoë koste van kwaliteit geografiese data in die Verenigde Koninkryk en die beskikbaarheid van akkurate GPS ontvangers.
L'Anse aux Meadows
Die saga beskryf 'n koloniseringspoging gelei deur Thorfinn Karlsefni, met soveel as 135 mans en 15 vroue, wat Leifur se kamp, moontlik L'Anse aux Meadows, as basis gebruik het. Onder hulle was Freydís Eiríksdóttir, halfsuster van Leif. Alhoewel dit nie moontlik is om te bevestig dat L'Anse aux Meadows inderdaad die Vinland van die saga is nie, is dit seker dat 'n groep Noorse koloniste omstreeks 1000 n.C. daar geleef het.
OpenStreetMap
Geskiedenis
In 2006 het Yahoo! ingestem dat hulle lugfoto's vir die projek gebruik kan word. Dit het die gemeenskap in staat gestel om die hele Pretoria en groot dele van Johannesburg en Kaapstad te voltooi.
L'Anse aux Meadows
Die terrein is vir slegs 2 of 3 jaar gebruik. Daar word bespeigel dat, gegrond op beide literêre en argeologiese getuienis, swak verhoudings met inboorlinge die vestiging tot mislukking gedoem het. Inter-groep konflik oor vrouens en onverwagte slegte weer is ook al voorgestel as moontlike oorsake vir die ontruiming van die nedersetting.
George Bradshaw
Biografie
Bradshaw was 'n godsdienstige man. Alhoewel sy ouers allesbehalwe welvarend was, het hulle nogtans vir hom lesse betaal by 'n predikant en aanhanger van Emanuel Swedenborg. Hy het tot die Godsdiensgenootskap van Vriende (Kwakers) toegetree en baie van sy tyd aan filantropiese werk bestee. So het hy met radikale hervormers soos Richard Cobden saamgewerk om vredeskonferensies te organiseer en skoolgeriewe en sopkombuise aan arm inwoners van Manchester te verskaf.
Volgens oorlewering het Bradshaw vanweë sy Kwakergeloof in die vroeë uitgawes van sy reisgidse nooit die maandname gebruik wat van Romeinse godhede afgelei is nie aangesien hierdie praktyk as "heidens" beskou is. Kwakers het destyds na Januarie as "eerste maand", na Februarie as "tweede maand" ensovoort verwys. Dieselfde reël is op dagname toegepas – so is Sondag gewoonlik die "eerste dag" genoem, ensovoorts.
L'Anse aux Meadows
L'Anse aux Meadows kan ook verband hou met die Algonquin legende van 'n Koninkryk van Saguenay wat deur 'n ras van blonde mans ryk aan pelse en matele, maar dit kan ook blote bespiegeling wees.
George Bradshaw
Biografie
In 1841 het hy 'n gehalte-weekblad in die lewe geroep, Bradshaw's Manchester Journal, met George Falkner as redakteur. Dit was volgens 'n destydse beskrywing "'n baie veelsydige weekblad met 16 bladsye met 'n fokus op kuns, wetenskap en literatuur wat teen 'n lae prys van 1/½ pennie per week verkoop is". Ses maande later is die weekblad se naam gewysig tot Bradshaw’s Journal: A Miscellany of Literature, Science and Art, en dit is vervolgens in Londen uitgegee. Die publikasie is reeds in 1843 gestaak.
Op 15 Mei 1839 het Bradshaw in die huwelik getree. Tydens 'n reis deur Noorweë het hy in 1853 cholera opgedoen en is nog in September van dieselfde jaar daar in die ouderdom van 52 jaar oorlede nadat hy nie meer in staat was om na Engeland terug te keer nie. Bradshaw is in die begraafplaas langs die katedraal van Oslo ter ruste gelê.
Vroeë geskiedenis
Bradshaw het al bekend gestaan as uitgewer van Bradshaw's Maps of Inland Navigation ("Bradshaw se Binnelandse Navigasiekaarte") met kaarte en beskrywings van kanale in Lancashire en Yorkshire toe sy Manchester-gebaseerde uitgewery op 19 Oktober 1830, kort ná die opening van die eerste spoorweë, die wêreld se eerste spoorwegrooster gepubliseer het. Dié linnegebonde boek het onder die titel Bradshaw's Railway Time Tables and Assistant to Railway Travelling ("Bradshaw se Spoorwegroosters en Gids vir Spoorwegreise") verskyn. Die gids is verkoop teen sikspens (2½p). In 1840 is die titel gewysig na Bradshaw's Railway Companion ("Bradshaw se Spoorweggids") en die prys verhoog tot een sjieling. Nuwe uitgawes het op onreëlmatige intervalle verskyn, terwyl bylaes met opdaterings van tyd tot tyd gepubliseer is. Die oorspronklike Bradshaw-publikasies het nog voor die beperkte invoering van die Spoorweg-standaardtyd in November 1840 en sy geleidelike ontwikkeling tot 'n algemene standaardtyd verskyn.
In Desember 1841 het Bradshaw die prys volgens 'n voorstel van sy Londense agent, William Jones Adams, weer tot die oorspronklike sikspens verlaag. Die gidse is nou maandeliks onder die titel Bradshaw's Monthly Railway Guide gepubliseer. Baie spoorwegmaatskappye was ontevrede met Bradshaw se spoorwegrooster, maar hy het dié kritiek omseil met sy besluit om self 'n aandeelhouer van spoorwegmaatskappye te word en sy saak by aandeelhouers se vergaderings te stel.
Bradshaw se spoorweggids, wat tradisioneel met 'n geel omslag verskyn het, het gaandeweg sinoniem met sy uitgewer geword. So het Victoriane en Edwardiane na enige spoorwegrooster gewoon as a Bradshaw verwys, ongeag die spoorwegmaatskappy wat dit gepubliseer het, en sonder om daarop te let of Bradshaw werklik die uitgewer daarvan was of nie.
Terwyl die 1841-uitgawe nog 'n skrale agt bladsye beslaan het, het dié van 1845 reeds 32 beslaan. Die gids het mettertyd steeds omvangryker geword en in 1898 946 bladsye beslaan, en was intussen ook voorsien van kaarte, afbeeldings en beskrywings van die belangrikste toeriste-aantreklikhede en historiese geboue in nedersettings wat deur treine bedien is. Interessant genoeg het die gids se uitgawenommer in April 1845 skielik van 40 tot 141 gespring. Volgens die uitgewer was dit net 'n onskuldige fout, maar daar was spekulasies dat die nommer weens kommersiële redes verander is. As 'n skynbaar lank gevestigde publikasie was die gids moontlik aantrekliker vir adverteerders. In elk geval het die uitgewer die fout in die volgende uitgawe nie reggemaak nie sodat dit as nommer 142 verskyn het.
Toe die satiriese tydskrif Punch in 1865 sy lof vir Bradshaw se publikasies uitgespreek het, het dit opgemerk dat "die mens se reusagtige intellek selde vir 'n werk van groter gebruikswaarde ingespan is". Een van Bradshaw se groot prestasies was om uiteindelik orde in die chaos te bring wat deur sowat 150 verskillende spoorwegmaatskappye, treinroetes dwarsdeur die land en 'n nouliks gekoördineerde netwerk geskep is. Enige wysiging is deur Bradshaw noukeurig gelys sodat die gids tot in die 20ste eeu as standaardwerk vir treinreinigers gevestig is.
In 1918 is die gids teen twee sjieling (10p) verkoop. Die prys het gestyg tot 'n halfkroon (12½p) in 1937. Alhoewel historiese geldwaardes moeilik is om te bereken, het dié prys gelykgestaan aan ruim £6.00 in huidige geldwaarde.
Latere geskiedenis
Vanaf 1923 was Bradshaw se gidse minder noodsaaklik vir treinreisigers nadat meer as 100 oorlewende spoorwegmaatskappye saamgesmelt is om die "Groot Vier" (Big Four) te vorm. Die getal spoorwegroosters, wat deur treinmaatskappye self uitgegee is, het dramaties afgeneem. Die maatskappye het nou 'n klein aantal omvattende roosters gepubliseer wat elkeen 'n deel van die land gedek het. Drie van die vier groot spoorwegmaatskappye het die produksie van hul roosters tussen 1923 en 1939 aan Bradshaw se uitgewery, Henry Blacklock & Co., oorgedra. Die meeste amptelike spoorwegroosters het sodoende as herdrukte uitgawes van die ooreenstemmende bladsye in Bradshaw-gidse verskyn. Slegs Great Western Railway het voortgegaan om hul eie formaat te publiseer.
In die tydperk tussen die twee wêreldoorloë is die werkwoord to Bradshaw in die Britse Koninklike Lugmag (Royal Air Force) as 'n neerhalende term vir vlieëniers gebruik wat nie regtig kon navigeer nie. Dié uitdrukking is moontlik gevorm om na diegene vlieëniers te verwys wat spoorweë as hul navigasielyne gebruik het.
Toe die Britse spoorweë in 1948 genasionaliseer is, het vyf van die ses nuwe British Railways-streke aanvanklik die voorbeeld van voor-oorlogse treinmaatskappye gevolg en hul spoorwegroosters deur Blacklock te laat vervaardig. Die produksie is uiteindelik aan ander uitgewers oorgedra. Hierdie besluit het Blacklock se bedryfsinkomste merkbaar laat daal. Dele van Bradshaw se gids is vanaf 1955 in British Railways (BR) se nuwer styl gepubliseer, maar die hele uitgawe se modernisering is nooit voltooi nie. In 1961 is Bradshaw se gids teen 12s 6d (62½p volgens die desimale stelsel) verkoop, in vergelyking met 6s (30p) vir 'n stel van BR se streeksroosters.
Vir Bradshaw-gidse was die einde onvermydelik. Die laaste uitgawe het as nommer 1521 in Mei 1961 verskyn. Die Britse spoorwegtydskrif The Railway Magazine het in dieselfde maand afskeidsartikel van Charles E. Lee gepubliseer. Herdrukte uitgawes van verskillende Bradshaw-gidse is sedertdien gepubliseer, insluitende e-boekuitgawes.
Bradshaw's Continental Railway Guide
In Junie 1847 het die eerste uitgawe van Bradshaw's Continental Railway Guide verskyn wat die roosters van spoorwegmaatskappye op die Europese vasteland verskaf het. Die gids het gaandeweg sterk in omvang gegroei en uiteindelik meer as 1 000 bladsye beslaan, insluitend roosters, 'n reisgids-afdeling en 'n hotelgids. Die publikasie is in 1914 met die uitbreek van die Eerste Wêreldoorlog gestaak. Ná die oorlog is dit 'n tyd lank hervat. Die laaste uitgawe het in 1939 verskyn. 'n Faksimile van die 1913-uitgawe is in September 2012 gepubliseer. Naas die gedrukte versie het ook 'n e-boek verskyn wat die volledige teks en 'n klein deel van die oorspronklike advertensies behels.
OpenStreetMap
Werkswyse
Deelnemers verken nuwe areas en gebruik GPS ontvangers, kameras, persoonlike digitale assistente en / of pen en papier om data bymekaar te maak. Daarna word OSM redigeringsagteware gebruik om dit by die sentrale databasis te voeg. Hierdie veranderings kan tot 'n week of meer neem voordat dit gepubliseer word in al die verskillende formate.
George Bradshaw
Great Railway/Railroad Journeys
Die Britse joernalis en televisiepersoonlikheid Michael Portillo het 'n uitgawe van een van Bradshaw se gidse (veral die 1863-uitgawe van Bradshaw's Descriptive Railway Hand-Book of Great Britain and Ireland) vir sy televisiereeks Great British Railway Journeys gebruik. In hierdie dokumentêr, wat deur BBC Two vervaardig en uitgesaai is, reis hy dwarsdeur Groot-Brittanje. Die eerste seisoen van die reeks is vroeg in 2010 gebeeldsaai, die tweede vroeg in 2011 en 'n derde vroeg in 2012. 'n Vierde reeks het vroeg in 2013 gevolg.
OpenStreetMap
Werkswyse
Die munisipale grense sowel as amptelike plekname volgens die Suid-Afrikaanse Geografiese Nameraad is reeds ingevoer.
George Bradshaw
Great Railway/Railroad Journeys
In laat 2012 is 'n spesiale reeks, Great Continental Railway Journeys, gebeeldsaai waarin Portillo vir sy reeks van spoorwegreise deur verskillende Europese lande en gebiede gebruik maak van die 1913-uitgawe van Bradshaw's Continental Railway Guide. Dit is opgevolg deur Great American Railroad Journeys en Great Indian Railway Journeys.
Die televisiereeks het kykers se belangstelling in Bradshaw se gids gewek. In 2012 was die herdrukte uitgawe 'n tyd lank een van Amazon UK se tien blitsverkoper-boeke.
Groottinktinkie
Die Groottinktinkie (Cisticola natalensis) is 'n algemene standvoël in grasveld en grasryke savanne. Die voël is 15 cm groot en die mannetjie weeg 25 gram en die wyfie 18 gram. In Engels staan die voël bekend as die Croaking Cisticola.
Leucandra pumila
Leucandra pumila is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy steenselle bestaan uit kalsiumkarbonaat.
Windows Live Messenger
Windows Live Messenger (voorheen MSN Messenger, algemeen bekend as MSN) is 'n kitsboodskapkliënt wat deur Microsoft geskep is en ontwikkel word en wat ontwerp is om op die bedryfstelsels Windows XP, Windows Vista, Windows 7, Windows Server 2003, Windows Server 2008, en Windows Mobile te werk. Die kliënt is sedert 2005 deel van Microsoft se Windows Live-stel aanlyndienste. Dit verbind aan Microsoft se .NET Messenger Service. Die kliënt is die eerste as MSN Messenger op 22 Julie 1999 geloods en as Windows Live Messenger op 13 Desember 2005. Meer as 300 miljoen aktiewe gebruikers benut die diens op 'n maandelikse basis.
Misti Traya
Misti Traya (gebore 23 September 1981) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent In the Mix (2005) en in die televisiereekse Joan of Arcadia (2003), Living with Fran (2005), en How I Met Your Mother (2005).
Leucandra pumila
Die spons behoort tot die genus Leucandra en tot die familie Grantiidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1866 deur Bowerbank.
263
Die jaar 263 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 63ste jaar van die 3de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Tórshavn
Tórshavn (Faroëes: [ˈtʰɔuʂhaun], Deens: Thorshavn [ˈtˢoɐ̯ˀshɑʊ̯ˀn], Noors: Torshavn, Yslands: Þórshöfn, Sweeds: Torshamn) is die hoofstad en grootste stad van die Faroëreilande. Die stad is geleë in Tórshavn-munisipaliteit op die suidelike deel van Streymoyeiland en het 'n bevolking van 12 648 in 2015 gehad. Tórshavn is een van die kleinste hoofstede van Europa en 'n beduidende internasionale veerboothawe. Die naam van die stad beteken "Thor se Hawe", en is genoem na die god van donderweer en weerlig in die Noorse mitologie.
Gongin, die klein ou hoofstraat met 18de eeuse huise, loop regstreeks na die historiese stadsbuurt Tinganes wat op 'n skiereiland geleë is en vandag as die administratiewe distrik en regeringsetel dien. Tinganes word nog steeds deur talle 17de en 18de eeuse huise met grasdakke gekenmerk. Die parlement, die Løgting, was oorspronklik op Tinganes geleë, maar is in 1856 na 'n klein wit gebou op die dorpsplein, Vaglið, in die sentrum verskuif. Noordwes van die dorp rys die bergpiek Húsareyn op 'n hoogte van 347 meter bo seevlak, terwyl die berg Kirkjubøreyn suidwes van Tórshavn geleë is.
Die katedraal van Tórshavn is vir die eerste keer in 1788 opgerig en in 1865 gedeeltelik herbou. Sedert 1990 is dit die setel van die Biskop van die Faroëreilande in die nasionale Evangelies-Lutherse kerk.
Sport
Sokkerspanne in Tórshavn:
Handbalspanne in Tórshavn:
Tødsø
Tødsø is ’n plek in die Deense Noord-Jutlandstreek van die Morsø-munisipaliteit. Daar bly 232 inwoners (2008).
Parauchenoglanis
Parauchenoglanis is 'n genus van visse wat aan die familie Claroteidae behoort. Die babers het groot koppe, 'n tapse snoet en vlesige lippe met drie pare baarde om die mond. Daar is ook 'n vetvin agter op die rug. Daar is twintig spesies in die genus en een kom in Suider-Afrika voor.
Spesie
Spesie wat hoort tot die genus:
264
Die jaar 264 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Vrydag begin het. Dit was die 64ste jaar van die 3de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Federale Distrik Krim
Die Federale Distrik Krim (Russies: Крымский федеральный округ) is een van die nege federale distrikte van Rusland. Dit is op 21 Maart 2014 gestig ná die betwiste anneksasie van die Krim deur Rusland. Die distrik sluit in die Republiek Krim en die federale stad Sewastopol, wat deur die grootste deel van die internasionale gemeenskap beskou word as deel van Oekraïne. Laasgenoemde land beskou die gebied saam met die Volksrepublieke Loegansk en Donetsk as "tydelik besette gebiede".
Die administratiewe hoofstad van die federale distrik is Simferopol.
Jami Gertz
Jami Gertz (gebore 28 Oktober 1965) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Sixteen Candles (1984), The Lost Boys (1987), en Twister (1996), en in die televisiereeks Still Standing (2002).
Tyd
Tyd kan naas hoogte, breedte en lengte as die vierde dimensie gesien word.
Van 'n gebeurtenis kan gesê word dat dit na 'n ander gebeurtenis plaasvind. 'n Gebeurtenis vind plek op een tydstip of moment en tyd word gesien as 'n opeenvolging van tydstippe. So kan bepaal word hoe lank een gebeurtenis na 'n ander plaasvind. Dit betref die tydsduur tussen die twee tydstippe. Tyd is die begrip waarmee hierdie volgorde en duur beskryf kan word.
Tyd volg uit die aksioom van oorsaaklikheid (ook na verwys as kousaliteit). Dit wil sê dat ons tyd alleen kan definieer as ons die bestaan van oorsaaklikheid erken, of andersom, dat oorsaaklikheid allen in terme van tyd gedefinieer kan word.
In die filosofie en taalwetenskap, spesifiek die semantiek, word tydslogika ondersoek. Dit behels formele logiese sisteme om die begrip tyd te formaliseer. In die tydmeetkunde hoef tyd nie werklik gedefinieer te word nie aangesien dit aan periodieke (byvoorbeeld astronomiese) bewegings en verskynsels gekoppel kan word. Hoewel tydsverloop ŉ daaglikse ervaring is, bly dit vir die mens 'n mistieke begrip en word dit moeilik gedefinieer.
Vir Parmenides van Elea (540-480 v.C.) het tyd byvoorbeeld geen dele, geen begin en geen einde gehad nie. Die wese of syn was vir hom ondeelbaar en tydloos. Plato (427-347 v.C.) het 'n tweeledige begrip geformuleer: 'n tydlose, volmaakte wêreld speel hom af in ŉ tydelike, onvolmaakte wêreld van sintuiglik waarneembare verskynsels. Hy het dit vergelyk met die son wat in water weerspieël word.
As die water geroer word, verdwyn die son se beeld en nie die son self nie. Aristoteles (384-322 v.C.) het die grondslag gele vir die fisiese tydsbegrip waarby verandering of beweging 'n rol speel. Volgens hom kon 'n onderskeid gemaak word tussen die verlede, die hede en die toekoms. Tyd en beweging moet ook met behulp van mekaar gedefinieer word, want die tyd word gemeet aan die reëlmatige beweging van die hemelliggame.
Vir Augustinus (354-430) was die basis vir tyd die menslike gees en nie die natuur nie. Die verlede, die hede en die toekoms het volgens hom ook nie in die natuur voorgekom nie, en tyd het betrekking op menslike eienskappe: herinnering (memoria), waarneming (contuïtus), verwagting (expectatio). Martin Heidegger (1889- 1976) het van die stand punt uitgegaan dat bewustheid en tyd 'n eenheid vorm, want wanneer 'n waarneming gedoen word, is daar tog sprake van verlede (retensie) sowel as van toekoms (protensie).
Eenhede van tyd
Tyd is meetbaar en word gemeet in eenhede deur middel van 'n horlosie. Die internasionaal vasgelegde SI-eenheid is die sekonde.
Tydmeting
Van vroeg af het mense gebruik gemaak van die aardrotasie vir tydmeting. Om vas te stel wanneer die aarde 'n rotasie voltooi het, moet 'n oriënteringspunt buite die aarde gekies word. Sodra hierdie punt 'n gekose meridiaanvlak vir die tweede maal verbygesteek het, is een dag voltooi. Watter dag dit is, hang van die gekose oriëntasiepunt af. Mense kies gereeld die son, byvoorbeeld met sonwysers, sodat dit een sonnedag betref. Deurdat die aarde ook rondom die son draai, duur dit 'n bietjie langer voordat die son die meridiaanvlak opnuut verbysteek.
Deur die verder weg geleë sterre as oriënteringspunt te gebruik, kan mens meer akkuraat die tydsduur, vir die aarde om 'n volledige omwenteling af te lê, meet. Dit is die sterredag, oftewel die 23 uur, 56 minute en 4,09 sekondes wat dit duur teenoor die sonnedag se 24 uur. Die tyd wat op die ware sonnedag gebaseer is noem mens die ware sonnetyd of ware tyd. Dit is die tyd wat deur 'n sonwyser aangewys word. Met die koms van eenparig lopende horlosies kom mens egter agter dat die sonnedag varieer gedurende die jaar.
Deurdat die wentelsnelheid van die aarde rondom die son gedurende 'n volle jaar nie dieselfde waarde het nie, varieer die sonnetyd. Dit kom as gevolg van die feit dat die wentelbaan ellipties is, sodat die tweede wet van Kepler betrekking het. Hierop word konsep van die middelbare son ingebring met die middelbare sonnetyd of middelbare tyd. Die verskil tussen die ware tyd en die middelbare tyd is die tydsvereffening.
Horlosies word daarom gelykgestel op die lokale middelbare tyd. Met die invoer van die spoorweë word dit onprakties, deurdat plekke op verskillende lengtegrade verskillende tye het. Hierop word die standaardtyd ingevoer, die middelbare sonnetyd van 'n sentrale meridiaan.
Tot 1940 geld in Nederland die middelbare tyd van Amsterdam, wat ongeveer 19 minute voorloop op die middelbare tyd van die meridiaan van Greenwich, GMT. Om so dig moontlik by die lokale middelbare tyd te bly, word die tydsones ingevoer. In 1928 word die wêreldtyd Universal Time (UT) ingevoer, gebaseer op GMT. die poolbeweging blyk daarvoor te sorg dat hierdie tyd nie orals ter wêreld gelyk was nie. Hierop word 'n gekorrigeerde tyd ingevoer, UT1. die ander een, afgelei uit astronomiese observasies, word omgedoop tot UT0.
Met die koms van die noukeurige kwarts horlosies blyk daar 'n wêreldwye seisoensvariasie te wees, onder andere veroorsaak deur lug- en waterverplasings. Die hiervoor gekorrigeerde tyd was UT2. Hierdie word tans wel nie meer gebruik nie. Die aardrotasie blyk te onreëlmatig, sodat mens hom later gaan rig het op die tropiese jaar waaruit die efemeridetyd vasgestel is. Hoewel hierdie tyd uniform is, is dit ook moeilik om vas te stel. Deur die bekendstelling van die atoomhorlosie in 1955 kon mens die internasionale atoomtyd (TAI) invoer.
Psigologie
Dit blyk dat die mens ŉ soort interne horlosie (fisiologiese ritme) het. Aangesien daar egter tale fisiologiese ritmes bestaan (metabolisme, hartklop, asemhaling, ensovoorts), is dit moeilik om 'n bepaalde ritme vir die rol aan te wys. Daar is ook 'n tydsperspektief waarvolgens herinneringe vasgelê en toekomsverwagtinge geskep word.
Die belewing van tydsduur word egter deur sekere omstandighede beïnvloed. Hoewel 5 minute op 'n horlosie dieselfde bly, voel die 5 minute wat 'n persoon vir 'n trein wag, baie langer as die 5 minute by 'n feestelikheid. Die skynbare tydsduur word gekoppel aan die hoeveelheid informasie wat verwerk moet word, en die tyd word beskou as 'n neweproduk van psigologiese prosesse en nie as 'n eienskap van die omgewing of van die menslike organismes nie.