cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alice (Resident Evil)
Resident Evil: Extinction
Die oorblywendes kies koers na die Umbrella-basis; die pasbesmette Carlos kus vlugtig vir Alice voordat hy 'n weg deur 'n horde zombies baan met 'n olievragmotor wat met dinamiet volgelaai is. Die konvooi gee per helikopter pad, met Alice wat alleen agterbly. Sy ontmoet die White Queen, wat haar inlig dat die geneesmiddel vir die T-Virus in Alice se bloed te vinde is, asook dat sy Isaacs moet uitwis. Alice agtervolg Isaacs tot in die kelderverdiepings, waar sy haar eie kloon gewaar, voordat dokter Isaacs, wat ondertussen in 'n monster (Tyrant) ontaard het, haar aanval. Die kloon ontwaak, maar sterf oënskynlik kort daarna. Alice bly op Isaacs se hakke, en bevind haar kort voor lank in 'n namaaksel van die oorspronklike herehuis uit die eerste rolprent. Die twee raak in 'n hewige stryd betrokke, waar albei van hul eie telekinese gebruik maak, en beland in die laserkamer, wat óók 'n replika uit die eerste fliek is. Die laserstrale kerf Isaacs aan flenters. Net voordat Alice dieselfde lot begroet, verdwyn die strale oombliklik – haar kloon het dit afgeskakel.
'n Rukkie later onderbreek Alice, deur holografiese tegnologie, 'n vergadering tussen Wesker en ander Umbrella-bestuurders. Alice waarsku die bestuurslui dat sy na hulle op pad is en “`n paar vriende” met haar gaan saambring. Sodra sy langs haar kloon staan, kyk hulle oor 'n kamer uit wat stampvol honderde ander klone is. Soos die klone begin wakker word, eindig die rolprent.
Resident Evil: Afterlife
Milla Jovovich vertolk weereens Alice in die vierde hoofstuk van die Resident Evil-rolprentreeks. Alice en haar klone beveg Albert Wesker in die aanvang van die fliek. Hy spuit Alice met ’n entstof in wat haar aansienlik van haar bomenslike kragte, wat telekinesis insluit, beroof. Alice bedank hom hiervoor, omrede sy nou weer ten volle mens is. Sy ontsnap uit die Tokio-laboratorium deur op ’n helikopter weg te kruip, met Wesker as passasier, nadat voorsitter Wesker ’n bom in werking stel wat die gebou en al die klone vernietig (laasgenoemde gesigspunt word weens die getalverskil tussen die derde en vierde rolprent onder fliekvlooie beredeneer). Skaars nadat sy nouliks haar dood vrygespring het, ’n gebeurtenis wat moontlik mag dui op sekere vermoëns wat behoue gebly het of nuwes wat geskep is uit die teengif, soos toe sy deur die lug gevlieg het na ’n toringspits toe, sowel as die weerstand teen die ontploffing wat geen mens kon oorleef nie, vlieg sy na Alaska toe. Sy kom op ’n verlate Umbrella-helikopter af, sowel as die boek wat sy vir K-Mart in Resident Evil: Extinction gegee het. Sy vind Claire Redfield voosgeslaan binne die woud, onderworpe aan ’n denkbeheerstoestel wat aan haar geheg is. Alice vernietig die toestel en bevind dat Claire haar geheue kwyt is. Hulle vlieg saam na die Los Angeles Gevangenis en kom op Claire se broer, Chris Redfield, af, asook die ander oorlewendes, by name Bennent, Kim Yong, Crystal en Luther West. Hulle probeer uit die tronk kom om Albert Wesker in sy spore te stuit, maar kom kort voor lank te staan voor die Axe Man, ’n laksman-Majini wat uit die videospeletjie, Resident Evil 5, afkomstig is. Alice word bewusteloos geslaan; Claire slaag daarin om die laksman kortliks katswink te slaan. Hy kry weer vastrapplek en werp sy swaar, tamaai groot hamerbyl na hul al twee, met Alice wat enkele sekondes tevore bygekom het. Met die hamerbyl wat skadeloos oor hul koppe vlie, draai Alice om en skiet ’n swaarkaliberkoeël in die laksman die kop, wat veroorsaak dat dit ontplof.
Tydens die ontsnapping word Luther West oorval en moontlik deur ’n zombie doodgemaak. Alice reis saam met Chris en Claire Redfield om finaal met Albert Wesker af te reken. Sy toon die psigiese vermoë om voorwerpe se toekoms te voorspel, daar sy met die aanraak van ’n huls die lot van die laaste insittende daarvan kan sien. Gedurende die laaste aanval op Wesker word Alice, Claire en Chris deur sy kragte oorweldig en verslaan. Alice, met behulp van K-Mart, oorwin egter vir Wesker, deur hom ’n kopskoot toe te dien en oënskynlik te laat sterf. Maar selfs met ’n oopgeskiete kop oorleef Wesker die aanval en Chris en Claire skiet hul pistole op hom leeg. Hy herstel nietemin geheel en al van sy wonde, ontsnap per helikopter en aktiveer ’n bom. Alice het egter die bom alreeds op Wesker se helikopter geplaas, maar met die afgaan is ’n valskerm in die lug opmerkbaar, moontlik dié van Wesker. Nadat al die oorlewendes op die Arcadia vrygelaat is, besluit Alice om dit in ’n toevlugsoord te omskep en saai die skip se ligging en skuilplekstatus oor die lug uit, voordat sy ’n eskader Umbrella-helikopters stampvol soldate opmerk. Dit kom toe vorendag dat die eskader onder leiding van haar voormalige kamerade, Jill Valentine, gestuur word, wie se gedrag nou deur die Umbrella-denkbeheertoestel beïnvloed word.
Wapens
Die dubbel kukri-messtel wat Alice in RE: Extinction gebruik, kan as 'n bronverwysing van RE: Apocalypse dien, waar sy twee knuppels teen die Umbrella-wagte benut. Hierdie kukri-beeld is op vele reklame- en fliekplakkate gebruik. Die kukrimes-rekwisiete bestaan elk uit 'n aluminiumlem met 'n houthandvatsel en is sowat 49,5 cm lank. Volgens die roman het sy hierdie stel van die aasvreters en zombie-honde, wat sy afgemaai het, afgeneem. Sy maak ook van 'n verskeidenheid outomatiese wapens gebruik, soos masjiengewere, pistole en, natuurlik, die beslissende zombie-moordwapen – die haelgeweer. Dit wil voorkom of Alice die 1911-tipe .45ACP pistole, sowel as 'n Mossberg 500 met 'n pistoolhandvatsel, wat sy in beide die tweede en derde rolprent gebruik, verkies.
Naamval
Naamvalle het ontstaan deur die samesmelting van 'n woordstam met meestal 'n verbindingsklinker en 'n agtervoegsel. Daar was verskillende stelsels van uitgange (verbuigings of deklinasies) afhanklik van die stam en sy verbindingsklinker en die geslag en die getal van die woord. Indo-Europees het manlik, vroulik en onsydig as geslagte en enkelvoud, tweevoud en meervoud als getalle. Die vroulike geslag is egter 'n wat later ontwikkeling. Die oudste Indo-Europese tale wat ons ken, soos Hetities het net lewend – nie-lewend onderskei.
Die uitgange is nie net aan die selfstandige naamwoorde gelas nie maar ook aan telwoorde, voornaamwoorde en byvoeglike naamwoorde.
Die Indo-Europese taal het agt naamvalle geken. Die tale wat afstam van Indo-Europees het begin om hulle naamvalle te verloor; party tale is egter meer konserwatief as ander. Afrikaans het byvoorbeeld die stelsel amper heeltemal verloor, maar Tsjeggies het nog sewe naamvalle.
Johannesburg-konsentrasiekamp
Oorbevolking van kampe en die gevolglike bemoeiliking van die werk van elke superintendent en sy personeel asook die ooreising van kampdokters het die kamporganisasie opvallend gestrem. In Transvaal was daar onder die militêre regime reeds twee kampe wat te omvangryk was, naamlik die Johannesburg se Reisiesbaankamp en die een op Potchefstroom. Toe die siviele beheer die kampe in Februarie 1901 oorneem, was daar in hierdie twee kampe onderskeidelik 5 144 en 4 313 siele. Die kampbewoners was in albei gevalle rond en bont gehuisves sodat daar feitlik geen sprake kon wees van gesonde administrasie en beheer nie, veral met betrekking tot epidemies wat uitgebreek het.
By gebrek aan tente was die kampowerhede verplig om van ander middels gebruik te maak om die mense – wat in sommige gevalle die eerste nag of twee na hul aankoms op die konvergeerpunte onder die blote hemel moes deurbring – onder dak te bring. Alle beskikbare kamers, krotte en barakke op die saamtrekplekke is gekommandeer en vol van die nievegtende gevangenes geprop, terwyl selfs sooi- en riethutte inderhaas opgerig is om die mense te bevat. In Johannesburg moes ongeveer 2 000 van die 3 500 persone wat gedurende die tydsbestek van enkele weke van omliggende streke daarheen geneem is, tevrede wees met huisvesting in barakke en stalle omdat geen tente beskikbaar was nie. Teen die einde van Maart het die kamp met etlike honderde uitgedy tot 5 487.
Reisiesbaankamp
In hierdie kamp – die sogenaamde “Reisiesbaankamp” omdat dit op die terrein van die Turffontein-reisiesbaan ontstaan het – was die oorbevolking so groot dat die vroue en kinders in groot getalle in perdestalle en ander dergelike buitegeboue en selfs onder die hoofpawiljoen onder dak gebring is – en dit nadat voorstede soos Ophirton, Rosettenville, Booysens en selfs die kampongs van Robinson- en Village Deepgoudmyne met soveel families as wat enigsins moontlik was, volgestop is. In oorvol spasies moes kinders en volwassenes op die grond slaap, sonder enige komberse. Hulle het sakke en ander kledingstukke oor hulle getrek vir beskutting.
Hierdie toestand het noodwendig die mense se gesondheid ondermyn. Veral die inhokking van honderde vroue en kinders in die gebou van die hoofpawiljoen is selfs deur die Britse kampsuperintendente, -inspekteurs en -dokters, wat die Boere op enkele uitsonderings na glad nie goedgesind was nie, veroordeel. Dr. H. Crook, wat in hierdie kamp as medikus moes diens doen, het die aandag gevestig op “the extremely unsatisfactory nature of the six sheds” en die vermoede uitgespreek dat die loodse wat aan ŉ groot aantal vroue en kinders onderdak moes verskaf, gedurende die naderende wintermaande baie koud sou wees. In ŉ rapport aan dr. G.A. Turner wat die kamp op 7 Maart 1901 geinspekteer het, het hy met betrekking tot hierdie saak opgemerk dat “unless we provide sufficient warm covering for the large number of small children and babies (who are insufficiently clad) I am of opinion they will be exposed to great danger”, en aangevra dat duisend komberse aan die krygsgevangenes aldaar verskaf word.
Turner was dit heeltemal eens met hom en sy rapport oor die huisvesting in hierdie kamp was dan ook verdoemend. Sommige families – so het hy verklaar – was in donker, bedompige en ongerieflike kamers ingeprop. Die stalle wat as woonkamers ingerig is, was volgens sy oordeel die beste huisvesting in die kamp. Die loodse was volkome ondoeltreffend en sommige families was genoodsaak om hulle met komberse van die ander af te skort. Die geboue kon miskien vir mans dienlik wees, maar vir vroue en kinders was dit totaal ondoeltreffend.
Voeding van die kampbewoners
Aanvanklik, met die stigting van die konsentrasiekampe, was die verkryging en voorsiening van voedsel aan die gekonsentreerdes in die verskillende kampe ŉ saak wat by die verskillende distrikskommissarisse berus het. Namate meer en meer kampe ontstaan het, het die behoefte aan ŉ sentrale beheer oor hierdie aangeleentheid steeds groter geword. Teen November 1900 het dit inderdaad in die hande van die militêre goewerneur wat in elkeen van die twee republieke aangestel is, gekom, wat elkeen ŉ eie rantsoenskaal vir die kampe onder sy beheer opgestel het.
In die Transvaalse kampe is daar aan “bona fide refugees” (families van hensoppers of verraaiers), wat vir beskerming teen die Boere na die kampe gegaan het, daagliks die volgende toegestaan: In die gevalle van persone van 12 jaar en ouer, 7 lb. meel (3.2 kg), 4 onse (113.4 g) sout, 6 onse (170.1 g) koffie en 12 onse (340.2 g) suiker, benewens 1 lb. (454 g) vleis twee maal per week. Kinders onder 12 jaar sou dieselfde hoeveelheid suiker en die helfte van die ander genoemde voedselsoorte ontvang.
Spottiswoode Aitken
Spottiswoode Aitken (16 April 1868 – 26 Februarie 1933) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Birth of a Nation (1915), The Americano (1916), Cheerful Givers (1917), en The White Circle (1920).
Johannesburg-konsentrasiekamp
Voeding van die kampbewoners
MacKenzie, die distriksgeneesheer van Johannesburg wat as hoof mediese beampte van die Reisiesbaankamp geageer het, het in ŉ skrywe aan sy broer, die militêre goewerneur van Johannesburg, op 19 Desember 1900 nadruklik verklaar: “I consider the rations served out to the refugees to be insufficient to keep them in health,” en aanbeveel dat “in addition to the present ration of maize, meal, flour, coffee, sugar and salt, meat and fresh vegetables should be supplied at least three times a week to those who are not in a position to purchase them for themselves”. Hy het dus nie slegs die hoeveelheid voedsel ontoereikend geag nie, maar ook die aard daarvan veroordeel.
In weerwil van al die rapporte van geneeshere, bevindings van besoeksters, toesprake van vooraanstaande persone en talle ander getuienisse, het Conan Doyle die Britse publiek egter verseker dat “no money was spared ... and every child under six had a bottle of milk a day...”
Lloyd George weer, het op 17 Junie 1901 in die Britse laerhuis aangetoon dat “... the quantity of food is less – I carefully compared it – than the amount allowed in this country to criminals under hard labour”.
Goodwin, die algemene superintentent, het op 27 Februarie 1901 instruksies uitgereik waarvolgens al die kampinwoners op die A-skaal geplaas is en die “halwe rantsoen”-skaal slegs as ŉ strafmaatreël vir die “unruly and troublesome” gehandhaaf moes word. Hierdie instruksies is egter nie uitgevoer nie.
Rietrivier (Vaal)
Die Rietrivier is 'n sytak van die Vaalrivier in Suid-Afrika. Die rivier ontspring in die Vrystaat, net oos van Reddersburg. Vanaf sy oorsprong vloei die rivier wes, noord verby Reddersburg waar dit onder die N6 nasionale pad en later ook onder deur die N1 nasionale pad vloei. Steeds weswaarts vloei die rivier in die Kalkfonteindam in, swaai noordwes en vloei verby Koffiefontein en Jacobsdal. Net voor Ritchie vloei die Modderrivier in die Rietrivier in, kruis die N12 en vloei daarna verby Ritchie. Ongeveer 20 km noordoos van Douglas sluit die Rietrivier by die Vaalrivier aan.
Johannesburg-konsentrasiekamp
Voeding van die kampbewoners
Op 18 Julie 1910 het dr. Kendal Franks die Johannesburgse kamp besoek en ŉ ongunstige rapport gelewer, aangesien die gemiddelde gewig van skape 15.5 pond was: “... and about 50% of this is bone, as a series of experiments have shown. About 15 sheep per day are discarded as unfit for human food...” Die superintendent van Reisiesbaankamp het bereken dat 3.5 pond been en vleis uiters 2 pond vleis gelewer het.
Mediese behandeling in kampe
Aanvanklik, met die oorname van die kampe deur die “siviele owerheid”, is ’n sekere dr. Turner aangestel om ’n wakende oog oor die kampe te hou. Hy is toe opdrag gegee om kampe te inspekteer en meer bepaald oor die sanitêre toestande rapport te lewer. Hy het sy verbasing uitgespreek oor wat hy alles gesien het.
Rietrivier (Vaal)
Tweede Vryheidsoorlog
Daar het verskeie skermutselinge en veldslae tydens die Tweede Vryheidsoorlog langs die Rietrivier, Modderrivier en omgewing plaasgevind.
Kelso, KwaZulu-Natal
Kelso is 'n klein kusdorp geleë in uMdoni Plaaslike Munisipaliteit ongeveer 65 km suid van Durban in KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Ontspanning
Kelso is bekend vir sy pragtige goue strande en branders wat puik toestande lewer vir branderplankry. Verskeie kompetisies vind jaarliks hier plaas, asook 'n deel van die "South Coast Surf Carnival".
Diepseehengel is ook 'n gewilde tydverdryf.
Vervoer
Kelso word bedien deur die spoorlyn van Durban na Port Shepstone en het voorheen 'n taklyn na Umzinto gehad, voordat dit in 1987 gesluit is.
Vir motors en padvervoer is die hoofweë die N2-snelweg en die ouer R102-pad.
Sardientjies
Sardientjies is soortgelyk aan wegkruipertjie. Die speletjie kan in beide die huis of buitemuurs gespeel word. Die spel word meer pret hoe meer mense daar is. Daar moet ook ten minste 4 kinders wees om te speel.
Begin van die spel
Anders as in wegkruipertjie kruip net een persoon in sardientjies weg. Aan die begin word dié persoon aangewys deur 'n rympie of wat ook al die reëls in die spesifieke geval mag wees. Die wat nie gaan wegkruip nie wag almal op 'n gemeenskaplike plek totdat die persoon klaar weggekruip het. In sekere gevalle mag 'n tydlimiet gegee word waarbinne die persoon 'n wegkruipplek moet kry voordat na hom/haar gesoek word. Wanneer die tyd verstreke is of die persoon sê die res kan maar kom, begin die res na hom/haar soek.
Ontdekking
Almal begin nou vir die persoon soek. As iemand op die persoon afkom, mag hulle niks sê nie. Hulle kruip dan saam op dieselfde plek weg en wag vir die res om hulle te vind. As die volgende persoon hulle ontdek het, kruip hy ook saam hulle weg. Dit hou dan so aan totdat die laaste persoon hulle gevind het. Daar kan dan besluit word wie volgende gaan wegkruip. Gewoonlik is dit tussen die persone wat eerste of laaste die ontdekking gemaak het.
Johannesburg-konsentrasiekamp
Mediese behandeling in kampe
Die swak toegeruste hospitaal by die Reisiesbaankamp waarin selfs die elementêre hospitaalbenodigdhede ontbreek het, het slegs aan 20 pasiënte ruimte gebied – en dit in ’n kamp van meer as 4 000 persone wat in toenemende mate begin siek word en slegs oor een medikus, dr. Crook, beskik het. Hierdie dokter was boonop die gevangenes onsimpatiek gesind. Sake het spoedig so erg daaraan toegegaan dat die komitee van die Hollandse Kerk, wat ’n tiental verpleegsters tot beskikking van die kamp gestel het, die aandag van die algemene superintendent op die kritieke toestand in die Reisiesbaankamp gevestig het. Na aanleiding van die hoë sterfte in April en Mei (naamlik 90 uit 3 170 en 80 uit 3 379 onderskeidelik) het die komitee daarop gewys dat een geneesheer met onvoldoende hulp onmoontlik die groot aantal pasiënte kon besoek, indien in ag geneem word dat daar daagliks 150 tot 200 siektegevalle was. Die onsimpatieke geneesheer het egter die komitee se belangstelling verfoei, skynbaar omdat hy gemeen het dat hulle sy werk kritiseer. Hy het ontken dat die sterftesyfer buitengewoon hoog was.
Die mediese personeel in die Transvaalse kampe was, vanweë die feit dat hul getalle ontoereikend, hospitaalakkommodasie en apparaat primitief en ondoeltreffend en die toestande in die kamp bevorderlik vir siekte was, nie in staat om die verspreiding van siekte en epidemies die hoof te bied nie.
Voyager 2
Voyager 2 is ’n ruimtetuig van 722 kg wat op 20 Augustus 1977 deur Nasa gelanseer is om die buitenste sonnestelsel en eindelik die ruimte tussen die sterre te bestudeer. Ná amper 35 jaar ontvang die tuig steeds roetinebevele en stuur data terug na Nasa se diepruimtenetwerk.
Dit is saam met sy sustertuig, Voyager 1, deel van die Voyager-program en is tans op ’n uitgebreide sending om die grense van die sonnestelsel te vind en bestudeer, onder meer die Kuiper-gordel, die heliosfeer en die ruimte tussen die sterre. Die primêre sending het op 31 Desember 1989 geëindig nadat dit die Jupiter-stelsel in 1979 verken het, die Saturnus-stelsel in 1981, die Uranus-stelsel in 1986 en die Neptunus-stelsel in 1989. Dit was die eerste ruimtetuig wat gedetailleerde inligting verskaf het van die buitenste gasplanete.
Agtergrond
Die idee om ’n "groot toer" van die planete te doen, het in die 1960's ontstaan en Nasa het in die vroeë 1970's aan so ’n program begin werk. Dit het saamgeval met die oplyning van die planete, wat ’n sending na die buitewyke van die sonnestelsel met behulp van ’n nuwe tegniek, swaartekragslinger, moontlik gemaak het.
Daar is vasgestel dat swaartekragslinger ’n tuig in staat sal stel om die vier gasplanete (Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus) te besoek met minder brandstof en ’n korter reistyd tussen die planete. Voyager 2 is aanvanklik beplan as Mariner 12 van die Mariner-program, maar weens besnoeiings is die sending afgeskaal om net verby Jupiter en Saturnus te vlieg en hernoem na die Mariner-Jupiter-Saturnus-sending. Namate die program gevorder het, is dit hernoem na Voyager omdat die tuig se ontwerp grootliks begin verskil het van dié van vorige Mariner-sendings.
Erica leptoclada
Erica leptoclada is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap.
Voyager 2
Agtergrond
Ná Voyager 1 se suksesvolle verbyvlug van Saturnus se maan Titaan, is Voyager 2 se sending uitgebrei om dit na Uranus en Neptunus ook te stuur en so die droom van die "groot toer" te verwesenlik.
Goue skyf
Elke Voyager-ruimtetuig het ’n vergulde oudiovisuele skyf aan boord ingeval die tuig ooit deur intelligente bewoners van ander planetêre stelsels gevind word.
Die skywe bevat foto's van die Aarde en sy lewensvorme, ’n reeks wetenskaplike inligting, boodskappe van verskeie belangrike mense en ’n medley, Sounds of Earth, wat die geluid van walvisse, ’n huilende baba, branders wat breek en ’n verskeidenheid musiek insluit.
Lansering en baan
Voyager 2 is op 20 Augustus 1977 van Kaap Canaveral gelanseer met ’n Titan IIIE/Centaur-lanseervoertuig. Twee weke later, op 5 September 1977, is Voyager 1 gelanseer. Dié het Jupiter en Saturnus egter vroeër bereik omdat Voyager 2 in ’n langer, ronder baan gelanseer is.
Jupiter
Voyager 2 het op 9 Julie 1979 op sy naaste aan Jupiter gekom, binne 570 000 km van die planeet se boonste wolke. Dit het ’n paar ringe om Jupiter ontdek, sowel as vulkaniese aktiwiteit op die maan Io.
Daar is ontdek dat die Groot Rooi Vlek ’n komplekse storm is wat antikloksgewys draai. Talle ander, kleiner storms is ook tussen die wolke gevind.
Die ontdekking van vulkaniese aktiwiteit op Io was seker die mees onverwagte ontdekking by Jupiter. Dit was die eerste keer dat aktiewe vulkane waargeneem is op ’n ander liggaam in die sonnestelsel. Saam het die Voyagers die uitbarsting van nege vulkane op Io waargeneem, en daar is bewyse dat daar tussen die twee tuie se verbyvlugte nog uitbarstings was.
Voyager 1 het op die maan Europa ’n groot aantal lyne waargeneem wat mekaar kruis. Wetenskaplikes het eers gedink dit is dalk diep krake. Die hoërresolusiefoto's van Voyager 2 het hulle verstom: die lyne het geen topografiese reliëf nie. Europa is inwendig aktief en daar word vermoed dit het ’n dun kors (minder as 30 km dik) waterys, wat moontlik op ’n oseaan van 50 km diep dryf.
Saturnus
Op 26 Augustus 1981 was Voyager die naaste aan Saturnus. Terwyl hy agter die planeet was (soos gesien vanaf die Aarde) het die tuig Saturnus se boonste atmosfeer verken. Voyager 2 het gevind dat die temperatuur by die heel boonste drukvlakke (sewe kilopascal druk) 70 kelvin (−203 °C) was, terwyl dit by die diepste vlakke wat gemeet is (120 kilopascal) gestyg het tot 143 K (−130 °C).
Ná die verbyvlug van Saturnus het die kameraplatform vir ’n kort ruk probleme gegee en die uitbreiding van die sending na Uranus en Neptunus tydelik in gevaar gestel. Ingenieurs kon egter die probleem regstel en die sending kon voortgaan.
Uranus
Op 24 Januarie 1986 het Voyager 2 op sy naaste aan Uranus gekom: 81 500 km van die boonste wolke af. Die tuig het ook die mane Cordelia, Ophelia, Bianca, Cressida, Desdemona, Juliet, Portia, Rosalind, Belinda, Perdita en Puck ontdek; die planeet se unieke atmosfeer bestudeer wat veroorsaak word deur sy as se kanteling van 97,8°; en Uranus se ringe bestudeer. Dié groot kanteling is vermoedelik vanweë ’n botsing met ’n ander planeetgrootte-voorwerp vroeg in die vorming van die sonnestelsel. Uranus se poolstreke is dus jare lank aan óf sonlig óf donkerte blootgestel en wetenskaplikes was nie seker wat om van Voyager 2 se data te verwag nie.
Voyager 2 het gevind een van die treffendste gevolge van Uranus se kanteling is die uitwerking op die agterste punt van die planeet se magneetveld. Dié is self gekantel teen sowat 60° van Uranus se draai-as. Die planeet se magnetiese agterste punt is deur Uranus se draaiing in ’n lang kurktrekkervorm gedraai wat die planeet volg.
Die maan Miranda, die binneste van die vyf groot mane, is een van die vreemdste liggame wat nog in die sonnestelsel waargeneem is. Foto's van Voyager 2 wys groot canyons van tot 20 km diep wat veroorsaak is deur geologiese verskuiwings, terras-lae en ’n mengsel van ou en jong oppervlakke. Volgens een veronderstelling bestaan Miranda dalk uit ’n hersamesmelting van materiaal nadat Miranda deur ’n gewelddadige impak in stukke geskiet is.
Uranus se nege ringe is ook bestudeer en daar is gevind hulle verskil grootliks van Jupiter en Saturnus s'n. Die ringstelsel kan baie jonk wees en het nie ontstaan in dieselfde tyd as die planeet nie. Die deeltjies wat die ring uitmaak, kan oorblyfsels wees van ’n maan wat opgebreek is.
Neptunus
Voyager 2 was op 25 Augustus 1989 die naaste aan Neptunus. Omdat dit die laaste planeet is wat die tuig kon besoek, het die sendingspan besluit om dit ook verby Triton, die grootste van Neptunus se oorspronklike twee bekende mane, te stuur om soveel inligting moontlik van Neptunus en Triton te versamel, ongeag die hoek waarteen Voyager 2 van daar af sou vlieg.
Terwyl hy in die omgewing was, het die tuig die "Groot Donker Vlek" afgeneem wat intussen verdwyn het, volgens waarnemings van die Hubble-ruimteteleskoop. Hoewel aanvanklik geglo is dat dit ’n groot wolk is, is later gereken dat dit ’n gat in Neptunus se sigbare wolkekombers was.
Neptunus se atmosfeer bestaan uit waterstof, helium en metaan. Die metaan in Neptunus se boonste atmosfeer absorbeer die rooi lig van die son, maar weerkaats die blou lig van die son terug die ruimte in. Dit is hoekom die planeet blou lyk.
Met die besluit van die Internasionale Astronomiese Unie om Pluto as ’n dwergplaneet te herklassifiseer, was die verbyvlug van Neptunus in 1989 die tydstip dat elke bekende planeet in die sonnestelsel minstens een keer deur ’n ruimtetuig besoek is.
Interstellêre sending
Vandat sy interplanetêre sending verby is, is Voyager 2 nou op ’n interstellêre sending, waartydens Nasa probeer uitvind hoe die sonnestelsel daar uitsien buite die heliosfeer.
Die tuig is nie op pad na ’n spesifieke ster nie. Indien dit onveranderd aanbeweeg, sal dit verby Sirius beweeg wat op die oomblik sowat 2,6 parsek van die son af is en in sowat 296 000 jaar diagonaal na die son toe beweeg op ’n afstand van 1,32 parsek (4,3 ligjare).
Voyager 2 sal na verwagting swak radioboodskappe bly uitstuur tot minstens 2025, meer as 48 jaar ná sy lansering.
John Mitchum
John Mitchum (6 September 1919 – 29 November 2001) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Paint Your Wagon (1969), Dirty Harry (1971), Magnum Force (1973), en The Enforcer (1976).
Van der Merwe
Van der Merwe is 'n algemene familienaam in Suid-Afrika en Namibië.
Juan Orlando Hernández
Juan Jose Orlando Hernández Alvarado, dikwels bekend as JOH (gebore 28 Oktober 1968), was 'n president van Honduras, wat op 27 Januarie 2014 die amp aanvaar het nadat hy die 2013 algemene verkiesing in Honduras gewen het. Hy het sy tweede presidensiële termyn op 27 Januarie 2018 begin tot 27 Januarie 2022.
Hy was lid van die konserwatiewe Nasionale Party van Honduras. Hernández was die president van die Nasionale Kongres van Honduras tussen Januarie 2010 en Junie 2013, toe hy toestemming deur die Kongres gegee is om homself van alle verantwoordelikhede in die Kongres af te wend om hom aan sy presidentsveldtog toe te wy. Hy het aangekondig dat hy in 2017 herverkiesing sou verkies, nadat die Hooggeregshof dit in April 2015 toegelaat het. Op 15 Desember 2016 het die Hoogste Verkiesingstribunaal met twee stemme teen een besluit om Hernández toe te laat om in die primêre verkiesing te staan deur die Nasionale Party van Honduras op 12 Maart 2017, ondanks argumente dat so 'n besluit onwettig was. Op 12 Maart 2017 het hy die Nasionale Party se primêre stem gewen om hom toe te laat om sy party tydens die 2016 algemene verkiesing in Honduran op 26 November 2017 te verteenwoordig. In die verkiesing is Hernández met 'n nou marge (0.5%) as die wenner verklaar, na 'n herverkiesingsveldtog wat wyd gekritiseer is as bedrog, maar die Verenigde State het Hernández vinnig erken as die amptelike wenner.
John Challis
John Challis (gebore 16 Augustus 1942-2021) is 'n Engelse akteur en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Z Cars (1962), Doctor Who (1963), Open All Hours (1973), en Only Fools and Horses.... (1981).
Tamala Jones
Tamala Jones (gebore 12 November 1974) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Booty Call (1997), Can't Hardly Wait (1998), en Blue Streak (1999), en in die televisiereeks Castle (2009).
Gasherbrum I
Gasherbrum I (Oerdoe: گاشر برم; Vereenvoudigde Chinees: 加舒尔布鲁木I峰; Tradisionele Chinees: 加舒爾布魯木I峰; pinyin: Jiāshūěrbùlǔmù I Fēng; letterlik "mooi berg"), ook bekend as Hidden Peak of K5, is 'n berg in die Karakoram wat op die grens tussen Pakistan en Xinjiang (Volksrepubliek China) geleë is. Met 'n hoogte van 8 080 meter is dit die elfde hoogste berg van Asië en in die wêreld ná Berg Everest, K2, Kangchenjunga, Lhotse, Makalu, Cho Oyu, Dhaulagiri, Manaslu, Nanga Parbat en Annapurna.
Markov-proses
In waarskynlikheidsleer is 'n Markovproses 'n stogastiese proses wat soos volg gekarakteriseer word: Die toestand c_k op tydstip k is een van 'n eindige aantal in die reeks. Onder die aanname dat die proses slegs van tyd 0 tot tyd N loop en dat die aanvangs- en eindtoestande bekend is, word die toestandopeenvolging dan voorgestel deur 'n eindige vektor.
Laat die waarskynlikheid (kans dat dit sal gebeur) van die toestand ck op tyd k  bepaal deur alle toestande tot tyd k − 1 aandui. Veronderstel 'n proses sodanig dat c_k slegs van die vorige toestand c_{k-1} afhang en onafhanklik is van alle vorige toestande. Die proses sou bekend staan as 'n eerste-orde Markovproses. Dit beteken dat die waarskynlikheid om in 'n toestand ck te verkeer op tyd k, gegee alle toestande tot tyd k − 1 slegs van die vorige toestand afhang, d.w.s. ck−1 op tyd k − 1:
Vir 'n nde-orde Markovproses,
In die algemeen, vir die Viterbi-algoritme, word aangeneem dat die onderliggende proses 'n Markovproses is met die volgende eienskappe:
NG gemeente Ysterplaat
Die NG gemeente Ysterplaat is die enigste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Kaapstadse voorstad Ysterplaat vandat dit op 1 Desember 2019 saamgesmelt het met Ysterplaat-Suid.
duimnael|regs|160px|Ds. Marthinus Stephanus Joubert was van 1941 tot Maart 1955 Ysterplaat se eerste leraar. Hy het hierheen gekom van [[NG gemeente Pietersburg|Pietersburg af en vertrek na Die Strand.]]
duimnael|links|300px|Die NG kerk Ysterplaat. Ds. J.A. Heyns het die hoeksteen op [[28 November 1959 gelê.]]
duimnael|regs|160px|Ds. J.J.E. Koornhof, van 1944 tot 1947 Ysterplaat se tweede leraar. Hy het hierheen gekom van [[NG gemeente Caledon|Caledon af en vertrek na Laingsburg.]]
duimnael|links|270px|Die kerksaal se hoeksteen.
Stigting
Die gemeente Ysterplaat is op 7 Desember 1940 van die moedergemeente Maitland afgestig waarvan die grense destyds nog verby Milnerton, Table View en Bloubergstrand gestrek het. Ysterplaat is geleë aan die strandgebied waar Jan van Riebeeck aan wal gestap het. Die bevestiging van die eerste leraar, ds. M.S. Joubert, het in Maart 1941 plaasgevind. Hy het in Maart 1944 uit die gemeente vertrek en is in November 1944 deur ds. J.J.E. Koornhof opgevolg. Op 1 Maart 1947 is die derde leraar, ds. J.R. Holzapfel, tot medeleraar bevestig. In Oktober 1947 neem ds. Koornhof 'n beroep na Laingsburg aan.
Kerkbou
Die gemeente het destyds in 'n kerksaal in Kerkstraat aanbid. Die grond waarop huidige kerkgebou staan, is in April 1941 teen £1 200 aangekoop. Die gemeente het dadelik vir 'n boufonds begin werk. In Junie 1941 is besluit om 'n kerk en 'n pastorie te bou. Die hoeksteenlegging van die kerkgebou het op 15 November 1941 plaasgevind en die inwyding in Julie 1942. In Maart 1945 is ontdek dat die hout in die kerk en pastorie van die houtpoeierkewer besmet is. Hierdie ontnugtering was 'n geweldige slag vir die jong gemeente. Maar die saak moes aangepak word en daar is dadelik tot die herbou van die kerkgebou besluit.
Uitbreiding
Die gemeente het destyds so gegroei dat in Desember 1945 besluit is om 'n medeleraar te beroep. Met die oog op toekomstige uitbreiding na die kant van Bloubergstrand, is agt erwe op Milnerton vir 'n toekomstige kerkgebou en pastorie aangekoop. In Augustus 1947 is besluit om die kerkraad tot 45 lede te vergroot.
In November 1947 besluit die Ring van Kaapstad, op versoek van 'n aantal lidmate van Rugby, Milnerton en Bloubergstrand, om 'n deel van die gemeente af te stig. Op 1 Desember 1947 het die afstigting van die dogtergemeente Sonnekus toe plaasgevind. Op 1 Desember 1950 is die tienjarige bestaan van die gemeente herdenk. In die loop van die 10 jaar is oor die 700 persone tot lidmate aangeneem en meer as duisend kinders gedurende dieselfde tydperk gedoop. Die gemeente het in 1951 ongeveer 700 huisgesinne getel met ongeveer 1 400 lidmate, 10 keer meer as in 2015. In die Sondagskool was daar oor die 500 kinders wat deur ongeveer 40 onderwysers(esse) onderrig is. Die kerkraad het destyds betaan uit 50 lede. In 1951 berig Ons gemeentelike feesalbum: Soos enige stadsgemeente, staan hierdie gemeente gedurig in die teken van skommeling en verandering.”
Claude Akins
Claude Akins (25 Mei 1926 – 27 Januarie 1994) was 'n Amerikaanse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Rio Bravo (1959), Inherit the Wind (1960), The Killers (1964), en Battle for the Planet of the Apes (1973).
Joe Spano
Joe Spano (gebore 7 Julie 1946) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente American Graffiti (1973), Apollo 13 (1995), Hollywoodland (2006), en Fracture (2007).
Erica leptopus
Erica leptopus is 'n plant wat tot die genus Erica behoort en is deel van die fynbos. Die plant is inheems aan die Wes-Kaap en kom in die Sederberg, Koue Bokkeveldberge en Hexrivierberge voor.
Toccara Jones
Toccara Jones (gebore 13 Maart 1981) is 'n Amerikaanse aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Cherry Pop (2017) en Just a Friend (2017), en in die televisiereekse Are We There Yet? (2010) en Married, for Real?! (2014).
Vrugteslaai
'n Vrugteslaai is 'n slaai wat bestaan uit blokkies van allerhande soorte (vars) vrugte.
Mahlabathini
Mahlabathini is 'n landelike dorp in die Ugu-distriksmunisipaliteit in die suide van KwaZulu-Natal, Suid-Afrika.
Dit is die geboorteplek van die Suid-Afrikaanse politikus Mangosuthu Buthelezi (1928).
Vrugteslaai
Terwyl 'n slaai dikwels as bykos geag word, word 'n vrugteslaai gewoonlik as 'n nagereg of ontbyt geëet.
Mei (Gorter-gedig)
Mei is 'n gedig wat geskryf is deur die Nederlandse digter Herman Gorter en in 1889 gepubliseer is. Dit het Gorter se reputasie as digter van formaat gevestig en hom een van die voorste skrywers van die Tachtigers gemaak. Dit is een van die bekendste gedigte in Nederlands. Dit bestaan uit 4,381 lyne.
Die openingslyne is van die bekendste literatuur in Nederlands:
Die gedig is gepubliseer in De Nieuwe Gids.
Vertalings
Die gedig is in verskeie tale vertaal soos onder meer:
Verwysings
Mei op Wikisource
St Faith’s
St Faith’s is 'n klein nedersetting in die Umzumbe Plaaslike Munisipaliteit in die suide van KwaZulu-Natal in Suid-Afrika.
Noordpoolgebied
Die Noordpoolgebied, of Arktika, is 'n poolgebied in die noordelikste deel van die Aarde wat bestaan uit die Arktiese Oseaan (of Noordelike Yssee) en dele van Denemarke (Groenland), Kanada, Rusland, Noorweë, die Verenigde State (Alaska), Swede, Finland en Ysland.
Die naam "Arktika" is afgelei van die Griekse word árktos ἄρκτος vir beer. Die byvoeglike naamwoord árktikós "arkties"‚ "noordelik" het verwys ná die gebied onder die sterrebeeld Groot Beer. Die Poolster is byna loodreg oor die Noordpool en lê in die sterrebeeld Klein Beer.
Definisie en naam
Die naam "Arktika" kom van die Griekse woord ἀρκτικός (árktikós: "naby die Beer, die noorde"), en dit kom weer van die woord ἄρκτος (árktos "beer"). Die naam verwys óf na die Groot Beer, ’n sterrebeeld wat prominent in die noordelike deel van die hemelsfeer is, óf na die Klein Beer, wat die noordelike poolster, Polaris, bevat.
Daar is ’n paar definisies vir die gebied wat as die Noordpoolgebied bekend staan. Diit kan gedefinieer word as noord van die Arktiese Sirkel (66° 33'N), min of meer die grens van die middernagson en poolnag. Volgens nog ’n definisie is dit die streek waar die gemiddelde temperatuur vir die warmste maand (Julie) onder 10 °C is; die noordelikste boomlyn volg die temperatuurlyn (isoterm) rofweg by die grens van dié gebied.
Klimaat
Die Noordpoolgebied se klimaat word gekenmerk deur koue winters en koel somers. Sy neerslag is in die vorm van sneeu en is min; die grootste deel kry minder as 50 cm per jaar. Winde skep dikwels sneeu en dit wek die indruk van ’n voortdurende sneeuval. Gemiddelde wintertemperature kan net -40 °C wees en die koudste opgetekende temperatuur is sowat -68 °C. Die klimaat aan die kus is matiger danksy oseaniese invloede. Die gebied word geraak deur aardverhitting en dit lei tot ’n krimping van die Noordelike Yssee, minder ys in die Groenland-yslaag en die vrystelling van metaan wanneer die ysgrond ontdooi.
Weens die noordwaartse verskuiwing van die planeet se isoterms (sowat 56 km per dekade in die laaste 30 jaar as gevolg van aardverhitting), word die Noordpoolgebied (soos bepaal deur boomlyne en temperatuur) tans kleiner. Die grootste rede tot kommer is waarskynlik die krimping van die Noordelike Yssee. Daar is ’n groot verskil in voorspellings hieroor, met modelle wat ’n byna algehele tot algehele ysverlies in September tussen 2040 en 2100 toon. Sowat die helfte van die modelle wat ontleed is, dui op ’n byna algehele tot algehele ysverlies in September teen die jaar 2100.
Fauna en flora
Bekende diere wat hier voorkom, sluit in soogdiere soos die ysbeer (Ursus maritimus), muskusos (Ovibos moschatus), poolvos (Vulpes lagopus), rendier (Rangifer tarandus), seeroofdiere (Pinnipedia), walrus (Odobenus rosmarus) en die witdolfyn (Delphinapterus leucas); asook voëls soos die swerfvalk (Falco peregrinus), Kanadese gans (Branta canadensis), grysstrandkiewiet (Pluvialis squatarola), Arktiese sterretjie (Sterna paradisaea), swartpootbrandervoël (Rissa tridactyla), mikstertmeeu (Xema sabini), langstertroofmeeu (Stercorarius longicaudus), Arktiese roofmeeu (Stercorarius parasiticus), steenloper (Arenaria interpres) en die fluitswaan (Cygnus columbianus).
Plantegroei bestaan uit dwergstruike, gras, kruide, korsmosse en mosse, wat almal redelik laag groei en ’n toendra vorm. Namate ’n mens noordwaarts beweeg, neem die hoeveelheid hitte wat vir plantegroei beskikbaar is aansienlik af. In die noordelikste gebiede is plante by hul metaboliese perke en klein verskille in die totale hoeveelheid somerhitte maak groot verskille in die hoeveelheid energie wat beskikbaar is vir onderhoud, groei en voortplanting.
Bome kan nie in die Noordpoolgebied groei nie; plante word in die warmer dele tot 2 meter hoog. Grasse en mosse kan dik lae vorm. In die kouer streke is ’n groot deel van die grond kaal; nievaatplante soos korsmosse en mosse oorheers die gebied saam met ’n paar verspreide grasse en weiveldkruide (soos die Arktiese papawer).
Porfirio Lobo Sosa
Porfirio Lobo Sosa (gebore op 22 Desember 1947), bekend as Pepe Lobo, is 'n Hondurese politikus en landbou-grondeienaar wat as president van Honduras gedien het van 2010 tot 2014.
Hy was 'n lid van die konserwatiewe Nasionale Party en 'n voormalige adjunk in die Nasionale Kongres van Honduras vanaf 1990, en was van 2002 tot 2006 president van die Nasionale Kongres van Honduras. Hy was tweede geplaas na Manuel Zelaya met 46% van die stemme tydens die algemene verkiesing in 2005.
Nadat die weermag Zelaya in 'n staatsgreep verwyder het, is Lobo Sosa tot president verkies in die presidentsverkiesing van 2009. Hy aanvaar die aanstelling op 27 Januarie 2010.
Moloporivier
Oorsprong
Die rivier ontspring sowat 50 km oos van Mahikeng. Vanaf die oorsprong vloei die rivier wes, verby Mafikeng, deur die Modimola- en Disanengdamme tot waar die Ramatlabamarivier by die Molopo aansluit. Nou vorm die Moloporivier die grens met Botswana. Die Ramatlabamarivier ontspring by die Ramatlabama doeanepos tussen Suid-Afrika en Botswana en is die grens tussen die twee lande tot dit by die Moloporivier aansluit.
Die Botswanagrens
Die Moloporivier vloei steeds wes, verby die Makgobistad doeanepos, verby Tshidilamolomo, swaai nou noordwes, verby die nedersetting Moloporivier, verby die Gemsbokvlakte tot by Bray wat ook 'n doeanepos is. Die rivier word nou droeër soos dit verder vloei. Vanaf Bray vloei die rivier steeds noordwes tot by Werda, swaai dan wes tot by die doeanepos Makopong en swaai dan bykans suid tot by die doeanepos McCarthysrus. Nou hou die rivier suidwes tot by die doeanepos Middelputs. Hier swaai die rivier weer wes, verby Khuis aan die Botswanakant tot by die grenspos Gemsbok waar die Nossobrivier aansluit by die Moloporivier. Nou vorm die rivier nie meer die grens met Botswana nie maar vloei in Suid-Afrika.
In Suid-Afrika
Die rivier vloei verby Bokspits en dan sluit die Kurumanrivier by die Moloporivier aan. Die Molopo hou steeds suidwes, gaan verby Koopan-Suid en Noenieput. Nou swaai die rivier suidoos, verby Bokhara, Swartmodder, kruis die N10, dan die hoofspoorlyn tussen Suid-Afrika en Namibië, swaai suidwes en gaan verby Riemvasmaak voor dit in die Oranjerivier vloei net onder die Augrabieswaterval.
Namibduinadder
Die Namibduinadder (Bitis peringueyi) is 'n adder wat kuslangs vanaf die suide van Namibië tot in Angola voorkom. In Engels staan die slang bekend as die Peringuey's Adder.
Identifikasie
Die slang word tot 25cm lank en is bekend om sywaartse te seil. Die manier van seil los kenmerkende S-vormige patrone op die sand. Die adder begraaf homself in die sand en lê sy prooi voor. Die oë wat bo-op die kop sit steek bo die sand uit. Ook die stertpunt steek bokant die sand uit, dit dien as lokaas om akkedisse te lok. Die wyfie kan tot 10 kleintjies voortbring in die somer.
Rika Cloete
Rika Cloete is 'n Afrikaanse digter en skrywer.
Publikasies
’n Aantal kortverhale in plaaslike tydskrifte (Huisgenoot, Vrouekeur)
Manuel Zelaya
José Manuel Zelaya Rosales (gebore op 20 September 1952) is 'n Hondurese politikus wat van 27 Januarie 2006 tot 28 Junie 2009 president van Honduras was. Hy is die oudste seun van 'n welgestelde sakeman en het sy pa se bynaam "Mel" geërf. Voordat hy die politiek betree het, was hy betrokke by die hout- en houtondernemings van sy gesin.
Zelaya is verkies as 'n liberaal en het tydens sy presidentskap na die politieke links oorgegaan en 'n alliansie met die ALBA gesmee. Op 28 Junie 2009, tydens die Hondurese grondwetlike krisis in 2009, is hy deur die weermag aangegryp en in 'n staatsgreep na Costa Rica gestuur. Op 21 September 2009 keer hy terug na Honduras en is in die Brasiliaanse ambassade in Tegucigalpa hervestig. In 2010 vertrek hy na Honduras na die Dominikaanse Republiek, 'n ballingskap wat langer as 'n jaar geduur het.
Hy verteenwoordig nou Honduras as 'n afgevaardigde van die Sentraal-Amerikaanse parlement. Zelaya is sedert Januarie 1976 getroud met Xiomara Castro de Zelaya, wat 'n presidentskandidaat in die algemene verkiesing van 2013 was, maar teen Juan Orlando Hernández verloor het.
De Haan
De Haan is 'n Belgiese munisipaliteit en kusdorp aan die Noordsee in die Vlaamse provinsie Wes-Vlaandere en het 12 577 inwoners (2014). Daar is verskeie hotelle en restaurante en dit is 'n sentrum vir toerisme.
Philipp Otto Runge
<div style="background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; text-align:center; width:20em;">
Philipp Otto Runge
Kunsstroming
Vroeë Romantiek
Beduidende werke
Eerste drie-dimensionele kleurstelsel
Die Hülsenbeckschen Kinder
Musea
Mecklenburg-Voorpommere Hamburg
Philipp Otto Runge (* 23 Julie 1777 in Wolgast, Sweeds-Pommere; † 2 Desember 1810 in Hamburg aan tuberkulose) was naas Caspar David Friedrich die beduidendste Duitse skilder van die Vroeë Romantiek.
Runge, wat algemeen as die grondlegger van die Romantiese kuns beskou word, was een van die veelsydigste 19de eeuse kunstenaars. Sy visie was om digkuns, musiek en boukuns in 'n nuwe kunsvorm te versmelt. Sy bekende skilderye "Klein Oggend" en "Groot Oggend" (Kleiner und Großer Morgen) is kenmerkend vir die Romantiese kuns se sikliese natuurbegrip.
Runge het daarnaas as portretskilder uitgeblink – met selfportrette en portrette van kinders, waaronder sy befaamde portretskildery Die Hülsenbeckschen Kinder. Weens sy ontydige afsterwe het Runge 'n fragmentariese werk nagelaat – sowat vierhonderd tekeninge, byna veertig skilderye asook silhoeëtkunswerke. Sy doelwit as kunstenaar was egter rigtingwysend vir die Vroeë Romantiek. Saam met Caspar David Friedrich het hy vir die eerste keer visueel uitdrukking gegee aan die gedagtes van destydse Romantiese denkers en digters.
Lewe
Philipp Otto Runge is in die hawe- en handelstad Wolgast in Sweeds-Pommere as die negende van elf kinders van die kunstenaar Daniel Nikolaus Runge (1737–1825) en sy eggenote Magdalena Dorothea (1737–1818), welvarende Protestantse burgers, gebore. Magdalena was die dogter van die hoefystersmid Daniel Christian Müller, die grootvader aan vaderskant, Nicolaus Runge (1700–1766), is uit 'n Rügense boeregesin gebore en het hom ná 1720 in Wolgast gevestig waar hy in 1729 burgerreg gekry het. Daniel Nikolaus Runge se vader was koopman en reder. Sy seun Philipp Otto, wat reeds in sy kinderjare tuberkulose opgedoen het, sou oorspronklik sy pa opvolg, maar het uiteindelik sy toestemming gekry om 'n skildersloopbaan te begin.
Vanaf 1789 het Runge in Wolgast skool gegaan. Hy was 'n sieklike kind, maar sy onderwyser, Gotthard Ludwig Kosegarten, het Philipp Otto se geestelike ontwikkeling aktief bevorder en sy belangstelling in die klassieke literatuur en filosofie asook dié van die Sturm und Drang-periode gewek. Sy kunsaanleg het reeds tydens sy skoolloopbaan uiting gevind, maar desondanks het Philipp vanaf 1795 eers 'n opleiding as koopman by sy ouer broer Daniel in Hamburg begin. Daniel het nie net die kunsambisisies van sy jonger broer bevorder nie, maar ook sy hele lewe lank sy finansiële heenkome verseker. Sy sakevennote Hülsenbeck, Speckter en Wülffing het ook Philipp Otto s'n geword.
Sy broer Daniel het hom aan jong digters en kunsbelangstellendes voorgestel. In Hamburg het hy in 1797 eerste tekenkursusse onder leiding van Heinrich Joachim Herterich en kursusse oor die werk met olieverf onder Gerdt Hardorff die Ouere gevolg, en geleidelik het hy begin om in 'n loopbaan as skilder belang te stel.