cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arthur Rimbaud
Rimbaud, na wie dikwels as een van die voorlopers van surrealisme verwys word, het op 'n jong ouderdom begin om gedigte te skryf. Sy eerste werke het tydens sy laerskooljare ontstaan, maar nog voor sy 21ste verjaardag het hy sy pen neergelê. So het sy werke binne 'n kort tydperk van minder as vyf jaar ontstaan.
Sy laat tienerjare word as Rimbaud se kreatiefste periode beskou. Sy genius, die bloeitydperk van sy digkuns, die ontploffing en skielike einde van sy digtersloopbaan word in biografieë as verrassend beskryf. Rimbaud het as vrygees en rustelose siel bekendgestaan. Hy het uitgestrekte reise op drie vastelande onderneem voordat hy kort ná sy 37ste verjaardag aan kanker oorlede is.
Peter Bennett (akteur)
Peter Bennett (17 September 1917 – 23 Desember 1989) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Lady Chatterley's Lover (1981) en in die televisiereekse BBC Sunday-Night Theatre (1950), ITV Play of the Week (1955), en The Adventures of Robin Hood (1955).
Hautes-Pyrénées
Hautes-Pyrénées is sedert 1790 'n département in Oksitanië, Frankryk, met ongeveer 228,582 inwoners. Die hoofstad (prefektuur) is Tarbes.
Burr McIntosh
Burr McIntosh (21 Augustus 1862 – 28 April 1942) was 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente In Mizzoura (1914), Way Down East (1920), The Green Archer (1925), en The Last Warning (1929).
Saaiplaas, Limpopo
Saaiplaas is 'n swart nedersetting in die Sekhukhune-distriksmunisipaliteit van die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika. Dit lê sowat 30 km van die dorp Roossenekal af.
Vlag van Sint Maarten
Die amptelike vlag van Sint Maarten is op 13 Junie 1985 amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon twee horisontale bane in rooi (bo) en blou (onder) met ’n wit driehoek aan die vlagpaalkant met die land se wapen in die middel van die driehoek.
Soortgelyke vlae
Die vlag van Sint Maarten lyk baie soos die oorlogsvlag van die Filippyne.
Puy-de-Dôme
Puy-de-Dôme is sedert 1790 'n département in Auvergne-Rhône-Alpes, Frankryk, met ongeveer 647,501 inwoners. Die hoofstad (prefektuur) is Clermont-Ferrand.
Vlakplaas
Vlakplaas is 'n plaas wat as die hoofkwartier gedien het van 'n teeninsurgensie-eenheid van die Suid-Afrikaanse veiligheidspolisie tydens die Apartheidstydperk. Die eenheid is na die plaas vernoem. Die eenheid met die kodenaam C-10 (later na C1 hernoem) is aangevoer deur Eugene de Kock. Vlakplaas is berug as 'n terrein vir en basis van waar talle teregstellings van politieke teenstanders van die voormalige Nasionale Party-regering plaasgevind het.
Vlakplaas is gebruik om askari's op te lei – ANC-guerrillas wat gevang is en tot pro-regering soldate omvorm is.
Hicham Najid
Hicham Najid (gebore 17 November 1991) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Hold Me Tight (2010) en You & Me Forever (2012).
Demetrius Shipp jr.
Demetrius Shipp jr. (gebore 20 November 1988) is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente All Eyez on Me (2017), Cut Throat City, en Same Difference, en in die televisiereeks Tales (2017).
Michelle Hurst
Michelle Hurst (gebore 1 Junie 1942) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprent Jean of the Joneses (2016) en in die televisiereekse Last Tango in Halifax (2012), Orange Is the New Black (2013), en Broad City (2014).
Peter Hetsch
Peter Hetsch (gebore 1 April 1946) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die televisiereekse Krigsdøtre (1981) en Unit 1 (2000).
Chevrolet
Louis Chevrolet en uitgeweke General Motorsstigter William C. Durant het die maatskappy op 3 November 1911 gestig. Durant het die Chevrolet Motor Car Company gebruik om 'n beherende belang in General Motors te bekom met 'n omgekeerde samesmelting op 2 Mei 1918, en homself weer opgewerk tot GM president. Ná die tweede verdrywing van Durant in 1919, het ene Alfred Sloan met sy slagspreuk "'n motor vir elke beursie en doel" die Chevroletmerk tot die volumeleier in die General Motorsfamilie verbeter. Chevrolet het hoofstroomvoertuie gebou en verkoop om te kompeteer met Henry Ford se Ford Model T in 1919 en die Model T as die besverkopermotor in die Verenigde State verbygesteek in 1929.
Evan Rachel Wood
Evan Rachel Wood (gebore 7 September 1987) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente Thirteen (2003), Whatever Works (2009), en The Ides of March (2011), en in die televisiereeks Westworld (2016).
Haute-Saône
Haute-Saône is sedert 1790 'n département in Boergondië-Franche-Comté, Frankryk, met ongeveer 235 313 inwoners in 2019. Die hoofstad (prefektuur) is Vesoul.
Gardner McKay
Gardner McKay (10 Junie 1932 – 21 November 2001) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente The Pleasure Seekers (1964) en Me., en in die televisiereeks Adventures in Paradise (1959).
Akoestiese neuroom
'n Akoestiese neuroom is gewoonlik 'n nie-kwaadaardige gewas van die isolerende skede wat die akoestiese senuwee omring. Die akoestiese senuwee is verantwoordelik daarvoor om die sensasie van gehoor na die brein toe oor te dra.
Tydsverloop van 'n akoestiese neuroom
Eerstens ontwikkel 'n pasiënt tinnitus in die oor, wat later omskakel in doofheid.
Soos wat die gewas vergroot, ontwikkel ander simptome soos duiseligheid, pyn, 'n tekort aan trane in die nabygeleë oog en dubbel visie (die laasgenoemde twee simptome ontstaan omdat die gewas later op die oogsenuwee begin druk). Hoofpyn ontwikkel eers as die gewas baie groot is.
Diagnose
'n CT-skandering word gebruik om die gewas op te spoor.
Behandeling
Wanneer die neuroom (gewas) klein is (kleiner as 2 cm), kan dit relatief maklik verwyder word, maar soos die neuroom vergroot, word die operasie al hoe meer gespesialiseerd en word die kans op 'n goeie uitkoms al hoe kleiner. Komplikasies sluit permanente doofheid en moontlik selfs ander senuwee-skade in.
Elandsdoorn
Elandsdoorn is 'n groot landelike nedersetting in die Sekhukhune-distriksmunisipaliteit van die Limpopoprovinsie van Suid-Afrika.
Aloe bowiea
Aloe bowiea is 'n aalwyn, ook een van die bolaalwyne, wat endemies is in die Oos-Kaap naby Port Elizabeth en Kariega. Die plant is klein en word slegs 14 cm groot. Die plant is weinig alleenstaande, maar vorm eerder matte tot 5 m in deursnee. Die blomme is klein en is groenbruin van kleur. Die plant blom normaalweg van November tot Januarie. Die wortels is geswel in die middel en spitslopend na weerskante. Die groot groepe bolle en klein groenbruin blomme met hul buitengewone vorm onderskei die spesie.
Die plant is vernoem na James Bowie, 'n vroeë plantversamelaar en kweek maklik.
Curtiss P-40 Warhawk
Die Curtiss P-40 Warhawk is 'n Amerikaanse vegvliegtuig wat deur die United States Army Air Forces gebruik is tydens die Tweede Wêreldoorlog. Die vliegtuig het heelwat verskil van die Curtiss voorgangers. Die Warhawk was toegerus met die Allison vloeistofverkoelde motor in stede van die lugverkoelde Wright stermotor. Die Warhawk was ook meer aerodinamies as die Curtiss P-36 Hawk omrede gelykvlakkige klinknaels gebruik is om die vliegtuig te bou. Dit was die hoofvegter van die United States Army Air Forces se vegtereskaders.
Frankryk het ook 'n bestelling geplaas, maar dié is aan Brittanje afgelewer na die val van Frankryk. Brittanje self het ook P-40's bestel en het dit die Tomahawk genoem. Die Allison motor kon egter nie die verwagte prestasie lewer wat die Britse Lugmag verlang het nie en gevolglik is hierdie vliegtuie gebruik vir laevlugverkenning. Eenhonderd van die Britse vliegtuie is aangestuur na die Amerikaanse Vrywilligergroep in China waar hulle sukses teen Japannese vliegtuie behaal het.
Brittanje het van die P-40D bestel en dit die Kittyhawk genoem. Hierdie naam is soms verkeerdelik gebruik vir al die Warhawk vliegtuie. Teen hierdie tyd het die Warhawk begin agterraak teen die nuwe vegters. Tog was dit steeds voorsien aan die Amerikaanse Vrywilligergroep in China waar dit steeds sukses behaal het. Ook in Noord-Afrika het die vliegtuig sukses behaal. Die Britse vlieënier, Neville Duke, het 12 vegvliegtuie afgeskiet in Noord-Afrika met die Warhawk.
Mary Beth Hurt
Mary Beth Hurt (gebore 26 September 1946) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente The Age of Innocence (1993), The Family Man (2000), The Exorcism of Emily Rose (2005), en Lady in the Water (2006).
George Benson (akteur)
George Benson (11 Januarie 1911 – 17 Junie 1983) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent The Creeping Flesh (1973) en in die televisiereekse The Avengers (1961), David Copperfield (1966), en The Forsyte Saga (1967).
Tannie (skrywer)
Tannie was die skuilnaam van Hester van Heerden (1873–1947), wat onder hierdie skuilnaam landwye bekendheid verwerf met haar kinderrubriek in Die Brandwag. Sy was getroud met Izak van Heerden, wat onder die skuilnaam Vaalswaer ook geskryf het. J.S.M. Rabie, koerantredakteur en stigterslid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns, is een van haar broers.
Pous Nicolaas I
Nicolaas I die Grote was die 105de pous van die Rooms-Katolieke Kerk.
Biografie
Pous Nicolaas I die Grote is gebore in Rome in 'n vername familie, die seun van Theodore, ongeveer in 820. Bekend vir sy vroomheid, goedhartigheid, kennis en welsprekendheid het hy tot die kerk toegetree op jeugdige ouderdom. Hy word as sub-deken aangestel deur Pous Sergius II en as deken deur Pous Leo IV. Op 24 April 858 volg hy Pous Benedictus III op deur die invloed van keiser Lodewyk II van die Heilige Romeinse Ryk. Hy regeer tot sy dood op 13 November 867. Hy word opgevolg deur Pous Adrianus II. Die naam ‘Nicolaas’ beteken 'oorwinnaar oor/uit die volk'.
Pontifikaat
Wes-Europa was in die tyd spiritueel uitgeput en politiek onseker. Die Sarasene en die Wikings het gereeld invalle gedoen en geplunder. Nicolaas is gesien as die pligsgetroue verteenwoordiger van die pouslike mag van Rome. Hy was vervul met 'n hoë besef van sy missie vir die handhawing van die Christelike moraliteit en die verdediging van die wet van God teen magtige wêreldse biskoppe.
Optrede teenoor biskoppe
Aartsbiskop Johannes van Ravenna het die inwoners van die pouslike staat onderdruk. Hy het sy assistent-biskoppe hardhandig behandel, onwettig geld van hulle gevra en het ook priesters onwettig in die tronk gesit. Hy het dokumente vervals om sy eise teen die pous te staaf en het pouslike gesante sleg behandel. Aangesien die waarskuwings van die pous het op dowe ore geval het en die aartsbiskop tot drie keer toe geweier het om voor 'n pouslike tribunaal te verskyn, is hy geëkskommunikeer. Die aartsbiskop beroep hom op die keiser in Pavia en trek met twee keiserlike gesante na Rome. Nicolaas het hom voor die sinode in Rome in die herfs van 860 laat verskyn, maar Johannes het ontvlug. Die pous het toe persoonlik na Ravenna gegaan om al die sake te ondersoek en te regulariseer. Die aartsbiskop het hom weer op die keiser beroep, maar is aangesê om hom aan die pous te onderwerp, iets wat hy toe gedoen het op die sinode in Rome in November 861. Later het Johannes egter 'n verbond gesluit met die geëkskommunikeerde aartsbiskoppe van Trier en Keulen, hy is weer geëkskommunikeer en moes hom weer aan die pous onderwerp.
Tannie (skrywer)
Lewe en werk
Haar eerste skoolonderrig ontvang sy op die plaas van goewernantes wat met tussenposes kom en gaan en na haar pa se dood gaan sy in 1887 na die Bloemhof Seminarium op Stellenbosch Dan studeer sy verder op die plaas onder leiding van haar ouer broer, J.S.M. (Johannes Stephanus Marais) Rabie, ’n knap joernalis en later redakteur van De Natalse Afrikaner en De Vriend des Volks. Hy was een van die stryders vir die regte van Afrikaans, wat later ook ’n stigterslid was van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Ná verdere studie in Bloemfontein kwalifiseer sy as onderwyseres en gee onderwys op die plaas Driekop in die distrik Smithfield. Hiervandaan gaan sy na Pretoria om onderwys te gee, waar sy in 1897 trou met Izak Johannes van Heerden, wat self onder die skuilnaam Vaalswaer boeke skryf. Hy is oorspronklik van Cradock en was in hierdie tyd in ’n prokureurskantoor werksaam. Die huwelik is kinderloos.
Pous Nicolaas I
Optrede teenoor biskoppe
'n Verdere konflik het ontstaan tussen Nicolaas en aartsbiskop Hincmar van Reims oor die magte van die pous. Biskop Rothad van Soissons het by die pous appèl aangeteken teen die beslissing van die sinode van Soissons in 861 wat hom geëkskommunikeer het. Hincmar het die appèl teengestaan, maar moes erken dat die pous die reg het om in ernstige sake ('causae majores') die reg het om onafhanklik 'n oordeel te vel. Hencmar het ook met die pous verskil oor die aanstelling van Wulfad as aartsbiskop van Bourges, maar ook hier moes Hincmar hom by die pouslike besluit neerlê en het die Frankiese sinodes die besluite van die pous bekragtig.
Huwelikswette
Nicolaas het dieselfde ywer aan die dag gelê in ander sake van kerklike dissipline, veral wat die huwelikswette betref. Ingeltrude, die vrou van hertog Boso van Spoleto, het by haar man weggeloop om by haar geliefde bly. Nicolaas het die biskoppe van die gebiede van Karel II die Kale gevra om haar te ekskommunikeer tensy sy na haar man terugkeer. Aangesien sy nie ag geslaan het op die oproep om voor die sinode van Milaan in 860 te verskyn, is sy toe geëkskommunikeer.
Tannie (skrywer)
Lewe en werk
Hulle woon in Pretoria tot 1922, waarna hulle na Potgietersrus verhuis. Die egpaar was albei leidende figure in die Tweede Taalbeweging. Izak tree op as sekretaris van die Afrikaanse Taalgenootskap en Hester skryf gereeld sketse en artikels vir Die Boerevriend in Bloemfontein en De Natalse Afrikaner in Pietermaritzburg. Met die stigting van Die Brandwag in 1910 neem sy na uitnodiging van Gustav Preller onder die skuilnaam Tannie sonder vergoeding die kinderrubriek waar, tot hierdie tydskrif in 1922 doodloop. Hierin publiseer sy dan van tyd tot tyd ook haar baie bekende “Klein Duimpie”-verhale, van wie sy telkens meer verhale moet skryf onder aanmoediging van talle lesersbriefies.
Pous Nicolaas I
Huwelikswette
Nicolaas is ook betrek by die desperate pogings van Lotarius II van Lotaringe om van sy eerste vrou ontslae te raak. Lotarius het sy eerste wettige vrou Theutberga verlaat om met Waldrada te trou. Die biskoppe van Lotaringe op sinode van Aken op 28 April 862 het die troue goedgekeur. Tydens die sinode van Metz in Junie 863 het die pouslike afgevaardigdes, wat deur die koning omgekop is, die besluit bekragtig en die afwesige Theutberga veroordeel. Die pous het egter sy eie tribunaal opgeroep. Die twee aartsbiskoppe, Gunter van Keulen en Thietgaud van Trier is voor die Lateraanse sinode gebring in Oktober 863 waar hulle veroordeel en afgeset is asook Johannes van Ravenna en Hagano van Bergamo. Die keiser, Lodewyk II het die aartsbiskoppe probeer beskerm en koning Lotarius het Rome met 'n leër aangeval. Die pous is vir twee dae in die Sint Pieterskerk vas gevang sonder kos, maar het nie bes gegee nie. Die keiser (wat 'n koors ontwikkel het) is met die pous versoen en het Rome verlaat. Hy het die aartsbiskoppe opdrag gegee om terug te gaan huis toe. Nicolaas het aanhou probeer om Lotarius met sy wettige vrou te versoen, maar te vergeefs.
Nog 'n huwelikskrisis waarin Nicolaas hom bemoei het, was die huwelik van Judith die dogter van Karel II die Kale en Boudewyn, die graaf van Vlaandere, sonder haar vader se goedkeuring. Frankiese biskoppe het Judith geëkskommunikeer, maar die pous het verdraagsaamheid bepleit om die vryheid van die huwelikskeuse te beskerm.
Tannie (skrywer)
Lewe en werk
Saam met haar suster en dié se dogter besoek sy Wes-Europa in 1924 en bring onder andere besoek aan Portugal, Holland, Duitsland, Oostenryk, Switserland, Italië en Engeland. Hierna reis sy in 1930 deur Egipte, Palestina, Klein-Asië, Sirië, Griekeland en Italië en daarvandaan noordwaarts deur Europa en langs die weskus terug huis toe. Op hierdie reis woon sy ook die beroemde Passiespele by Oberammergau in Duitsland by. In 1934 reis sy deur die Verre Ooste, Java, die Filippynse eilande, China en Japan. Sy ly in haar lewe toenemend aan swak gesondheid, wat haar veral sedert haar verhuising na Potgietersrus in 1922 opkeil. In die laaste jare van haar lewe ly sy erg aan rumatiek en is sy feitlik blind. Sy is op 16 Januarie 1947 op Potgietersrus oorlede.
Anne Grete Hilding
Anne Grete Hilding (21 Februarie 1924 – 27 Januarie 2007) was 'n Deense aktrise. Sy was bekend vir haar rolle in die rolprente Op med lille Martha (1946), When Svante Disappeared (1975), Bedside Sailors (1976), en Katinka (1988).
Pous Nicolaas I
Betrekkinge met die Bisantynse Kerk
In die Bisantynse Ryk is Nicolaas gesien as 'n pous wat die pouslike mag wou uitbrei as "heerser van die kerk" teenoor die siening van "eerste tussen gelykes" (primus inter pares) wat die Bisantyne aan die biskop van Rome toegeken het. Hy het aangevoer dat die afsetting van die patriarg Ignatius in 857 strydig was met die kerklike reg. Hy het op 8 Mei 862 'n brief geskryf aan alle oosterse biskoppe waarin hy vra dat hulle wyer om Photius, wat in Ignatius se plek aangestel is, te erken. In die sinode van Rome in 863 is Photius geëkskommunikeer.
Volgens die Bisantyne was Photius wettige en geldig verkies in 858. Dit is twee maande later deur 'n sinode bevestig. Dit het gelei tot 'n skeuring in die in die kerk oor die "Filioque" klousule en Nicolaas se heerser-beginsel. Die sinode van Konstantinopel in 867 ekskommunikeer Nicolaas en verwerp sy heerser-beginsel, sy inmenging in Bulgarye en die toevoeging van die "Filioque" klousule aan die geloofsbelydenis van Nicea.
Tannie (skrywer)
Skryfwerk
Met haar kinderverhale in die ou Brandwag van 1910 tot 1922 verwerf sy in wye kring bekendheid en sy word tereg beskou as die eerste vroulike Afrikaanse joernalis en die eerste skryfster van Afrikaanse kinderlektuur. Veral haar volkome verafrikaanste vertelling van “Klein Duimpie” raak baie bekend. Verskeie van haar kinderboeke word gepubliseer, insluitende drie dele van “Die kaskenades van Klein Duimpie”, “Kaperjolle van die swaap” en “Outata een-oog”. Sy vertaal ook talle kinderboeke in Afrikaans vir Van Schaik Uitgewers, waaronder “Driesie Dreyer by die dwergies”, “Driesie Dreyer by die reuse”, “Elsie haar verjaarsdaggaste”, “Koning Kasper en sy goudvissies”, “Wat wil Beppie nog meer hê?”, “Die wonderblom van Trienkie” en “Karel Krienken se Krismiskous”. Sy lewer ook talle bydraes tot die leesreekse “Jong Suid-Afrika” en die uitgewery De Bussy se “Leesboek vir Suid-Afrika”.
Pous Nicolaas I
Betrekkinge met die Bisantynse Kerk
Bulgarye is bekeer deur Griekse sendeling. In Augustus 863 stuur koning Boris 'n afgevaardigde na die pous met 106 vrae oor die leer en dissipline van die kerk. Nicolaas het die vrae uitvoerig beantwoord in sy "Responsa Nicolai ad consulta Bulgarorum". Saam met die antwoorde het die pous ook 'n gesant na Bulgarye gestuur om Boris oor te haal om by die Roomse kerk aan te sluit. Dit was vergeefs, die Bulgare het by die Oosters-Ortodokse Kerk aangesluit.
Nalatenskap
Pous Nicolaas I het sending aangemoedig. Hy het die saamsmelting van die bisdomme van Bremen en Hamburg goedgekeur en het Sint Ansgar, aartsbiskop van Bremen en sy opvolgers as pouslike gesante vir die Dene, Swede en Slawiërs aangestel. Hy het baie besluite geneem en briewe geskrywe. Hy het ook aktief opgetree teen biskoppe wat hulle kerklike taak verontagsaam het.
Tannie (skrywer)
Skryfwerk
Vir volwasse lesers publiseer sy na haar terugkeer van haar eerste oorsese reis (vir ses maande saam met haar suster en dié se dogter deur Portugal, Holland, Duitsland, Oostenryk, Switserland, Italië en Engeland) ’n reeks onderhoudende artikels oor hierdie reis in Die Huisgenoot, wat later in boekvorm uitgegee word onder die titel “Daar ver oor die see”. A.P. Grové neem die gedeeltes “Die Katakombes 22 Julie” en “Die Wartbrug 29 Mei” uit hierdie boek op in “Trekvoëls”, ’n versamelbundel van reissketse. Daarna volg die reisverhaal oor haar tweede reis (deur Egipte, Palestina, Klein-Asië, Sirië, Griekeland en Italië) as “Andermaal ver oor die see”. Hierdie boeke word gepubliseer onder die skuilnaam Tannie. Sy was besig met haar derde reisverhaal, maar kon dit weens swak gesondheid nie voltooi nie.
Alpha Andromedae
Alpha Andromedae (α Andromedae, afgekort Alpha And of α And), ook genoem Alpheratz, is 97 ligjare van die Son af geleë en is die helderste ster in die sterrebeeld Andromeda. Dit lê net noordoos van die sterrebeeld Vlieënde Perd (Pegasus) en is die noordoostelike ster van die Groot Vierkant van Pegasus.
Pous Nicolaas I
Nalatenskap
In Rome het Nicolaas verskeie gemeentes gestig en voortdurend religieuse lewe aangemoedig. Hy was self vroom en het 'n asketiese lewe gely. Regino van Prüm skryf dat die inwoners van Rome en sy tydgenote die pous hoogs gerespekteer het.
Alpha Andromedae
Hoewel dit met die blote oog soos ’n enkele ster lyk, met ’n skynbare magnitude van +2,06, is dit eintlik ’n dubbelster; dit bestaan uit twee sterre wat naby om mekaar wentel. Die chemiese samestelling van die helderste ster is ongewoon, aangesien dit ’n kwik-mangaan-ster is waarvan die atmosfeer abnormale hoë vlakke kwik, mangaan en ander elemente soos gallium en xenon bevat. Dit is die helderste bekende kwik-mangaan-ster.
Stelsel
links|duimnael|240px|Die grootte van die twee komponente in vergelyking met die Son. Die grootte van die sirkels dui op die radiusse en die kursiewe getalle dui die massas aan.
Pous Nicolaas I
Verering
Pous Nicolaas I word as heilige vereer in die Rooms-Katolieke Kerk en die Oosters-Ortodokse Kerk. Sy feesdag is op 13 November.
Alpha Andromedae
Stelsel
Die Amerikaanse sterrekundige Vesto Slipher het tussen 1902 en 1904 ’n reeks metings van α Andromedae se radiale snelheid gedoen en vasgestel dit wissel periodiek. Hy het afgelei dit is in ’n wentelbaan in ’n spektroskopiese dubbelsterstelsel met ’n periode van sowat 100 dae. ’n Voorlopige wentelbaan is in 1907 deur Hans Ludendorff gepubliseer, en ’n meer presiese een later deur Robert Horace Baker.
Pous Nicolaas I
Nota
Saamgestel en vertaal uit die Nederlandse, Engelse, Duitse en Franse wikipedia.
Alpha Andromedae
Stelsel
Dit is nou bekend die twee sterre wentel met ’n periode van 96,7 dae om mekaar. Die grootste en helderste een, die hoofster, is van spektraaltipe B8IVpMnHg, het ’n massa van sowat 3,6 sonmassas, ’n oppervlaktemperatuur van sowat 13 800 K en ’n ligsterkte, wat oor alle golflengtes gemeet is, van sowat 200 keer die Son s’n. Die kleiner en dowwer ster, die metgesel, het ’n massa van sowat 1,8 sonmassas, ’n oppervlaktemperatuur van sowat 8 500 K en ’n ligsterkte van sowat 10 keer dié van die Son. Dit is ’n vroeë tipe A-ster met ’n geraamde spektraaltipe A3V.
Lys van streeksroetes in Suid-Afrika
Hier volg 'n lys van streeksroetes in Suid-Afrika.
R101–R114
Roetenommers met drie syfers wat begin met "R1" word aan die segmente van 'n pad toegeken wat voorheen deel van 'n nasionale pad met 'n ooreenstemmende nommer was, nadat die nasionale pad sedertdien verskuif is na 'n nuwe lyn, gewoonlik 'n deurpad. So, byvoorbeeld, word die R102-nommer gegee aan die padsegmente wat voorheen deel was van die N2, en die R114-nommer word aan die padsegmente toegeken wat voorheen deel van die N14 was.
R300–R412
Paaie met 'n driesyfer-roetenommer wat met 3 of 4 begin is in die voormalige Kaapprovinsie geleë.
R500–R580
Paaie met 'n driesyfer-roetenommer wat met 5 begin is in die voormalige Transvaal geleë.
R700–R730
Paaie met 'n driesyfer-roetenommer wat met 7 begin is in die Vrystaat geleë.
Saône-et-Loire
Saône-et-Loire is sedert 1790 'n département in Boergondië-Franche-Comté, Frankryk, met ongeveer 555,408 inwoners. Die hoofstad (prefektuur) is Mâcon.
Aloe jucunda
Aloe jucunda is 'n bedreigde dwergaalwyn wat endemies is aan Somalië.
Beskrywing
Die plante is stamloos of met baie kort stamme; suierlote ontstaan gereeld en die plante vorm dan digte groepe tot 50 cm breed. Die blare-rosette is gewoonlik nie hoër as 35 cm nie. Daar is gewoonlik nie meer as 12 blaartjies nie en hulle is omtrent 4 cm lank en 2-5 cm breed. Die boonste vlak van die blaartjies is gewoonlik groen as die plantjies hoofsaaklik in die skaduwee groei, maar word ligbruin in skerp sonlig. Dit het ook talle liggroen tot wit kolle. Die onderste vlak het ’n donkergroen kleur en is ook gevlek. In die middel van die onderste vlak van die blaar tref mens 'n paar ligbruin hakies aan. Daar is klein rooi-bruin dorinkies op die rande van die blare. Die bloeiwyse is enkelvoudig en omtrent 33 cm hoog. Die blomblare het ’n diep-pienk kleur. Die filamente is lemoengeel.
In Somalië word hulle gewoonlik op kalksteengrond aangetref en wel op noordelike hellings. In Johannesburg blom hulle gewoonlik in Januarie.
Matt Shively
Matt Shively (gebore 15 September 1990) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Paranormal Activity 4 (2012) en in die televisiereeks The Real O'Neals (2016).
Knud Hilding
Knud Hilding (21 November 1921 – 14 September 1975) was 'n Deense akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Flagermusen (1966) en In the Green of the Woods (1968), en in die televisiereeks Huset på Christianshavn (1970).
Georgië
Georgië (Georgies: საქართველო, Sakartwelo, [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ], ) is 'n Eurasiese land in die Kaukasus en is geleë aan die ooskus van die Swartsee. Sy buurstate sluit in Rusland (noord), Turkye en Armenië (suid) en Azerbeidjan (oos). Die hoofstad en grootste stad is Tbilisi; Koetaisi het vanaf Oktober 2012 tot Desember 2018 as regeringsetel gedien. Die land het ’n oppervlakte van 69 700 km² en ’n bevolking van omtrent 3,7 miljoen.
Georgië het ’n demokraties verkose staatshoof. Sedert 2018 is dit Salome Zurabisjwili. Danksy onder meer die voormalige president, Micheil Saakasjwili, se goeie betrekkinge met die Verenigde State vorder Georgië goed in sy poging om 'n Navo-lidland te word. Dit is onder groot protes van Rusland, wat Georgië en ander oud-Sowjetstate steeds as deel van sy invloedsfeer beskou.
Koninkryke wat in die gebied geleë was, Iberië en Kolchis, het in die 4de eeu n.C. reeds die Christelike geloof aanvaar. Vandag is 80% van die inwoners Georgies-Ortodokse Christene, terwyl 2% Russies-Ortodoks en 4% van die Armeens-Apostoliese Kerk is.
Georgië het die hoogtepunt van sy politieke en ekonomiese mag in die 11de tot 12de eeu bereik toe Iberië en Kolchis in die Koninkryk Georgië verenig is. In die begin van die 19de eeu is Georgië deur die Russiese Ryk geannekseer. Ná ’n kort tydperk van onafhanklikheid ná die Russiese Rewolusie van 1917, het die Sowjetunie Georgië in 1921 beset en het dit die Georgiese Sosialistiese Sowjetrepubliek geword. Ná onafhanklikwording in 1991 het die land verskeie ekonomiese terugslae gehad wat vererger is deur onrus in dele van die land. Dit het voortgeduur tot met die Roosrewolusie van 2003, waarna ’n nuwe regering demokratiese en ekonomiese hervormings ingestel het.
Naam
Georgië is die land se volle grondwetlike naam en word reeds sedert die Middeleeue gebruik. Dit is vermoedelik afgelei van die Persies-Arabiese naam vir die Georgiërs, gurğ, ğurğ, wat omstreeks die tyd van die Eerste Kruistog begin gebruik is. Die Persiese Wirshan beteken "land van die wolf", ’n verwysing na die gryswolf, wat steeds bestaan.
Nog teorieë is dat die naam Georgië afgelei is van georgios (Grieks: γεωργός), ’n Griekse woord wat "boer" beteken, of verwys na Sint Joris, wat baie hooggeag word in Georgië.
Voorgeskiedenis
Die gebied van die moderne Georgië word reeds sedert die Vroeë Steentydperk deur Homo erectus bewoon. Die proto-Georgiese stamme is in die 12de eeu v.C. die eerste keer in geskrifte genoem. Argeologiese vondste en verwysings in antieke bronne dui op elemente van vroeë politieke en staatsliggame en op gevorderde metallurgiese en goudsmeetegnieke wat uit die 7de eeu v.C. en vroeër dateer.
Antieke tyd
In die Klassieke Tydperk, omstreeks die 6de eeu v.C., het die vroeë Georgiese state Kolchis (Oos-Georgië) en Iberië (Wes-Georgië) ontstaan. In die Griekse mitologie was Kolchis die plek waar die Goue Vlies was wat deur Jason en die Argonoute gesoek is. Die Goue Vlies in die mite is geskoei op die destydse gebruik onder die plaaslike inwoners om goudstof uit riviere deur vliese te sif.
In die 4de eeu v.C. het die twee state ’n verenigde koninkryk gestig – ’n vroeë voorbeeld van gevorderde staatsorganisasie onder een koning en ’n aristokratiese hiërargie.
Nadat die Romeinse Ryk in 66 v.C. sy verowering van die Kaukasus voltooi het, was die Georgiese koninkryke sowat 400 jaar lank onderhorige state en bondgenote van die Romeinse Ryk. In 337 n.C. het koning Mirian III van Iberië verklaar dat die Christelike geloof die staatsgeloof is. Die twee state was van die eerste lande in die streek wat gekersten geraak het – in 337 of 319 n.C. Dit het letterkunde en kuns bevorder en eindelik ’n sleutelrol gespeel in die vereniging van die twee Georgiese state. Die aanvaarding van Christenskap het die koninkryk effektief verbind aan die naburige Oos-Romeinse Ryk, wat amper ’n millennium lank ’n groot invloed op Georgië uitgeoefen het en ’n groot deel van sy huidige kulturele identiteit gevestig het.
Middeleeue
Die vroeë koninkryke het teen die Middeleeue in verskeie feodale streke verbrokkel. Dit was hierna maklik vir die Arabiese volke om die grootste deel van Oos-Georgië in die 7de eeu te verower. Van toe af tot in die 10de eeu was Georgië deel van die Chasar-ryk. Die streke sou eers weer aan die begin van die 11de eeu ’n enkele Georgiese koninkryk word.
Hoewel die hoofstad, Tbilisi, in 645 n.C. ook verower is, het Iberië onder die Arabiese heersers aansienlike onafhanklikheid geniet. In 813 n.C. was prins Ashot I – ook bekend as Ashot Kurapalat – die eerste lid van die Bagrationi-familie wat heerser van die koninkryk geword het. Ashot se bewind was die begin van ’n periode van byna 1 000 jaar waartydens die Bagrationi-dinastie oor minstens ’n deel van die huidige Georgië regeer het.
Bagrat III (bewind 1027–'72) het Oos- en Wes-Georgië verenig. In die volgende eeu het Dawid IV die Bouer (bewind 1089–1125) die land se goue era begin deur die Seldjoek-Turke uit die land te verdryf en Georgië se kulturele en politieke invloed suidwaarts uit te brei tot in Armenië en ooswaarts tot by die Kaspiese See.
Die Koninkryk Georgië het sy hoogtepunt in die 12de en 13de eeu bereik. Dié tyd onder Dawid die Bouer en koningin Tamar word algemeen Georgië se goue era of die Georgiese Renaissance genoem. Die "renaissance", wat die Wes-Europese Renaissance voorafgegaan het, is gekenmerk deur die opbloei van die romanties-ridderlike tradisie, deurbrake in filosofie en ’n verskeidenheid politieke innovasies in die gemeenskap en die staat, onder meer godsdiens- en etniese verdraagsaamheid.
Oorblyfsels van die goue era is talle groot katedrale, romantiese gedigte en letterkunde en die epiese gedig "Die Ridder in die Luiperd se Vel".
Dawid die Bouer se kleindogter, Tamar, het die opposisie geneutraliseer en ’n energieke buitelandse beleid gevolg wat voordeel getrek het uit die val van mededingende magte van die Seldjoeks en Bisantium. Met die hulp van ’n magtige militêre elite het sy voortgebou op die sukses van haar voorgangers en die Kaukasus oorheers. Sy het die land uitgebrei tot oor groot dele van die hedendaagse Azerbeidjan, Armenië en Oos-Turkye – tot met die Mongoolse indringing binne twee dekades ná haar bewind.
Die leiers van die streke wat gedeeltelik outonoom gebly het, het op verskeie geleenthede rebellies gereël. Nog invalle deur die Perse en Ottomane het die streke egter verder verswak. Weens die aanhoudende oorloë het die Georgiese bevolking van vyf miljoen in die 13de eeu afgeneem tot 250 000 aan die einde van die 18de eeu. Met die dood van die Persiese heerser Nader Shah in 1747 het die twee Oos-Georgiese streke Kartli en Kakheti se konings weggebreek onder Persiese beheer. Hulle is in 1762 deur die energieke koning Heraclius II herenig.
Georgië in die Russiese Ryk
In 1783 het Rusland en die oostelike koninkryk Kartli-Kacheti die Verdrag van Georgijefsk onderteken waarin die band van Ortodokse Christenskap tussen die Russiese en die Georgiese volk erken word en Oos-Georgië beskerming belowe word. Ondanks dié ooreenkoms het Rusland Georgië nie gehelp toe die Turke en Perse die land in 1785 en 1795 ingeval, Tbilisi verwoes en die inwoners vermoor het nie. In 1801 het Rusland Oos-Georgië geannekseer, die koninklike familie van die troon af gesit en die outokefalie van die Georgies-Ortodokse Kerk beëindig.
Op 22 Desember 1800 het tsaar Paul van Rusland, na bewering ná ’n versoek van die Georgiese koning, George XII, ’n bevel onderteken waarvolgens Georgië (Kartli-Kacheti) in die Russiese Ryk opgeneem word. Dit is op 8 Januarie 1801 gefinaliseer en op 12 September 1801 deur tsaar Aleksander I bekragtig. Die Georgiese adel het nie die bevel erken nie tot in April 1802, toe hulle in ’n katedraal aangehou en gedwing is om trou aan die Russiese troon te sweer.
Hierna is die westelike deel van Georgië deur tsaar Aleksander geannekseer. Van 1803 tot 1878, tydens oorloë tussen Rusland en die Ottomaanse Ryk, is verskeie van Georgië se voormalige gebiede soos Adzjarië oorgeneem. Die prinsdom Goeria is in 1828 afgeskaf en in die Russiese Ryk opgeneem en Megrelië in 1857. Die streek Swaneti is tussen 1857 en 1859 geleidelik geannekseer.
Verklaring van onafhanklikheid
Ná die Russiese Rewolusie van 1917 het Georgië hom op 26 Mei 1918 onafhanklik verklaar te midde van die Russiese Burgeroorlog. Die parlementêre verkiesing is gewen deur die Mensjewistiese Georgiese Sosiaal-Demokratiese Party en sy leier, Noe Zjordania, het die eerste minister geword.
In 1918 het ’n oorlog tussen Georgië en Armenië uitgebreek oor Georgiese grondgebied wat hoofsaaklik deur Armeniërs bewoon is. Dit is deur Britse ingryping beëindig en van 1918 tot 1920 was Georgië onder Britse beskerming.
Georgië in die Sowjetunie
In Februarie 1921 is Georgië deur die Rooi Leër aangeval. Die Georgiese leër is verslaan, die regering het gevlug en op 25 Februarie 1921 is ’n kommunistiese regering deur die Sowjetunie ingestel onder die Bolsjewis Filipp Macharadze.
Die Sowjetregering was egter eers sterk gevestig nadat ’n opstand in Augustus 1924 onderdruk is. Georgië is opgeneem in die Transkaukasiese Sosialistiese Sowjetrepubliek saam met Armenië en Azerbeidjan. Die republiek is in 1936 ontbind en Georgië het die Georgiese Sosialistiese Sowjetrepubliek geword.
Josef Stalin, ’n etniese Georgiër, was ’n vooraanstaande Bolsjewis en het Wladimir Lenin in 1922 opgevolg as algemene sekretaris van die Kommunistiese Party van die Sowjetunie.
Op 9 April 1989 is ’n vreedsame demonstrasie in die hoofstad, Tbilisi, deur die Sowjetunie onderdruk. In Oktober 1990 is ’n nasionale vergadering verkies. ’n Groep politici het verenig om die Ronde Tafel Vrye Georgië te stig en hulle het 155 van die 250 parlementêre setels gewen. Die heersende Kommunistiese Party het net 64 setels gewen.
Georgië ná onafhanklikheid
Op 9 April 1991, kort voor die verbrokkeling van die Sowjetunie, het Georgië hom onafhanklik verklaar. Op 26 Mei is Zwiad Gamsachoerdia verkies tot die eerste president van ’n onafhanklike Georgië. Hy het nasionalisme aangemoedig en belowe om Georgië se gesag te hervestig oor streke soos Abchasië en Suid-Ossetië, wat onder die Sowjetunie as outonome oblaste geklassifiseer is.
Sluimerende dispute tussen plaaslike separatiste en die Georgiese bevolking in Abchasië en Suid-Ossetië het ontplof in wydverspreide inter-etniese geweld. Die twee gebiede, wat deur Rusland ondersteun is, het de facto-onafhanklikheid van Georgië verkry. In 1995 is Sjewardnadze amptelik verkies tot president.
In 2003 is Sjewardnadze, wat in 2000 herkies is, in die Roosrewolusie afgesit nadat die Georgiese opposisie en internasionale monitors beslis het die parlementêre verkiesing van 2 November is deur bedrog gekenmerk. Die rewolusie is gelei deur Micheil Saakasjwili, Zoerab Zjwania en Nino Boerdjanadze, voormalige lede en leiers van Sjewardnadze se regerende party. Saakasjwili is in 2004 tot die nuwe president verkies.
Ná die Roosrewolusie is ’n reeks hervormings ingestel om die land militêr en ekonomies te versterk. Die nuwe regering se pogings om Georgië se gesag in die suidwestelike outonome republiek Adzjarië te hervestig, het in 2004 tot ’n groot krisis gelei. Sukses in Adzjarië het Saakasjwili aangemoedig om dieselfde in Suid-Ossetië te probeer, maar sonder sukses.
Die Suid-Ossetiese Oorlog en daarna
Op 7 Augustus 2008 het Georgiese magte die hoofstad van Suid-Ossetië, Zchinwali, begin bombardeer en die volgende dag het Georgiese voetsoldate, tenks en polisiekommando's die streek binnegegaan. Verskeie sleuteldorpe is oorgeneem en Russiese vredehouers en Suid-Ossetiese magte het teruggewyk.
Nadat ’n Russiese vredehouersbasis egter gebombardeer en personeellede gedood is, het Russiese soldate die streek binnegeval en dit het gelei tot ’n geveg van drie dae waarin die stad Zchinwali in puin gelê is. Hierna is Georgiese magte gedwing om terug te val en die Russiese lugmag het lugaanvalle op Georgiese magte in Suid-Ossetië asook teikens in Georgië self begin uitvoer. Die Georgiese lugmag het teenaanvalle gedoen. ’n Tweede oorlogsfront het ontstaan toe Abchasië, met Russiese hulp, Georgiese troepe in die Kodori-vallei aanval. Die Georgiese troepe het gou teruggewyk.
Russiese troepe het die Georgiese dorp Gori, waar Georgiese troepe vroeër saamgetrek het voordat hulle na Tbilisi teruggewyk het, binnegeval. Guerrillastryders het gevolg en hulle het gesteel en gemoor, en brandstigting is ook aangemeld.
Op 12 Augustus 2008 het oudpres. Dmitri Medwedef gelas dat Russiese operasies in Georgië beëindig word en dat Russiese troepe geleidelik aan onder meer Gori onttrek word. Russiese magte het egter in Abchasië en Suid-Ossetië agtergebly en Rusland het kort daarna dié twee gebiede se onafhanklikheid erken.
Sedert die oorlog hou Georgië vol Rusland beset die twee wegbreekstreke en dat hulle wetlik deel van Georgië bly. Die land het groot internasionale steun gekry vir dié standpunt, hoewel pogings om internasionale toegang te beperk en ’n ekonomiese verbod op die streke te plaas, gemengde reaksie ontlok het.
Administratiewe verdeling
Georgië is verdeel in nege streke, een stad en twee outonome republieke. Hulle is weer onderverdeel in 69 munisipaliteite.
Daar is twee amptelike outonome streke in Georgië, waarvan een hom onafhanklik verklaar het. Nog ’n streek het hom onafhanklik verklaar, maar is nie amptelik outonoom nie.
Die outonome streek Abchasië het hom in 1999 onafhanklik verklaar. Die de facto- onafhanklike Suid-Ossetië is amptelik bekend as die Zchinwali-streek om dit te onderskei van die Russiese Noord-Ossetië. Dit was outonoom in die Sowjetunie, maar sy outonomiteit is weggeneem toe dit in 1995 tot Zchinwali hernoem is. Hoewel daar ’n aanbod was om die streek weer outonoom te maak, het die inwoners in 2006 in ’n referendum, wat nie deur Georgië erken word nie, gestem om onafhanklik te wees. Rusland erken Suid-Ossetië se onafhanklikheid, maar Georgië nie; die land beskou die Russiese teenwoordigheid as ’n besetting van Georgiese grondgebied. Albei streke het nou minimale internasionale erkenning as onafhanklike gebiede.
Adzjarië was 'n outonome republiek in die Sowjet-tye, en het dit gebly binne onafhanklike Georgië. Onder leier Aslan Abasjidze, wat noue bande met Rusland gehad het, het Tbilisi effektief gesag verloor. Ná die verkiesing van Micheil Saakasjwili as president in 2004, wat Georgiese gesag oor die hele twyfel wou herwin, het spanning tussen Adzjarië en Georgië toegeneem, wat gelei het tot betogings in die streek en Abasjidze se bedanking. Die streek het sy outonomie behou.
Geografie en klimaat
Georgië is in die Suid-Kaukasus geleë, tussen die breedtegrade 41° en 44° N en die lengtegrade 40° en 47° O. Dit het ’n oppervlakte van 67 900 km2 en is baie bergagtig. Die Lichi-bergreeks verdeel die land in oos (die historiese Iberië) en wes (Kolchis). Berge skei ook die noordelike deel van die res van Georgië.
Die Groot Kaukasus-bergreeks vorm die land se noordgrens. Die hoofpaaie na Rusland deur die bergreeks loop deur die Roki-tonnel tussen Suid- en Noord-Ossetië en die Darial-kloof in die Georgiese streek Chevi. Die suidelike deel van die land word begrens deur die Klein Kaukasus-bergreeks.
Die term Klein Kaukasus-bergreeks word dikwels gebruik vir die bergagtige Suid-Georgië wat aan die Groot Kaukasus-bergreeks verbind word deur die Lichi-reeks. Die gebied bestaan uit verskeie bergreekse (grootliks van vulkaniese oorsprong) wat met mekaar verbind is en plato's wat nie hoër as 3 400 m is nie. Prominente geografiese eienskappe sluit in die vulkaniese plato Jawacheti, mere soos Tabatskoeri en Parawani, en minerale- en warmbronne. Twee van die grootste riviere is die Rioni en die Mtkwari.
Die Kroebera-grot is die diepste bekende grot in die wêreld. Dit is in die Arabika-massief van die Gagra-bergreeks in Abchasië geleë. In 2001 het ’n Russies-Oekraïnse span ’n wêreldrekord opgestel toe hulle 1 710 m diep geduik het. In 2004 het ’n Oekraïnse span die 2 000 m-merk bereik. In Oktober 2005 is ’n ongerepte deel deur die CAVEX-span ontdek en hulle het bevestig dat die grot 2 140 m diep is.
Topografie
Die Georgiese landskap is taamlik uiteenlopend. In die weste is van moeras- en reënwoude tot permanente sneeu en gletsers, terwyl ’n klein deel in die ooste ook halfdroë vlaktes bevat. Woude bedek sowat 40% van Georgië se oppervlak, terwyl die alpynse en subalpynse sone sowat 10% beslaan.
’n Groot deel van die natuurlike habitat in die laagliggende dele van Wes-Georgië het die afgelope 100 jaar verdwyn weens die uitbreiding van landbou en stede. Die meeste van die woude wat die Kolchis-vlakte bedek het, bestaan nie meer nie – behalwe in nasionale parke en reservate (soos die Paliastomi-meergebied). Vandag kom die meeste woude in die bergagtige gebiede voor. Wes-Georgië se woude laer as 600 m bo seevlak bestaan hoofsaaklik uit bladwisselende bome – veral eikebome, haagbeuke, Oosterse beuke, olms, esbome en kastaiings. Immergroen spesies soos buksbome word ook wyd aangetref.
Die wes-sentrale hange van die Mescheti-bergreeks in Adzjarië en sommige plekke in Samegrelo en Abchasië is bedek met gematigde reënwoude. Tussen 600 en 1 000 m bo seevlak raak die bladwisselende woude gemeng met breëblaar- en keëldraende spesies. Dié sone bevat veral beuke-, Kaukasiese sparhoutboom- en denneboomwoude. Van 1 500 tot 1 800 m raak die woude grootliks keëldraend. Die boomlyn eindig gewoonlik op sowat 1 800 m en dan begin die alpynse sone; in die meeste gebiede strek dit tot sowat 3 000 m bo seevlak. Bokant dié merk lê sneeu en gletsers.
Die landskap van Oos-Georgië (die gebied oos van die Lichi-bergreeks) verskil heelwat van dié in die weste, hoewel die woude in die laagliggende gebiede soos die Mtkwari- en Alazani-riviervalleie ook moes plek maak vir landbou.
Oos-Georgië bestaan in die algemeen uit valleie en klowe wat deur berge geskei word. Hier is byna 85% van die woude bladwisselend. Keëlboomwoude kom net oorheersend voor in die Borjomi-kloof en in die heel westelike dele. Veral beuke, eieke en haagbeuke kom voor, maar daar is ook esdorings, esse en haselneutbome. In die Bo-Alazani-riviervallei is daar taksisboomwoude.
Meer as 1 000 m bo seevlak (veral in die streke Toesjeti, Chewsoereti en Chewi) oorheers denne- en berkewoude. In die algemeen kom woude in Oos-Georgië voor tussen 500 en 2 000 m bo seevlak, terwyl die alpynse sone strek van 2 000 tot 3 500 m. Bo dié merk lê sneeu en gletsers.
Klimaat
Georgië se klimaat is taamlik uiteenlopend vir so ’n klein land. Daar is twee hoofstreke, min of meer oos en wes. Die Groot Kaukasus speel ’n belangrike rol daarin om die klimaat gematig te maak en die land te beskerm teen die kouer lug uit die noorde. Die Klein Kaukasus beskerm weer die land gedeeltelik teen droë, warm lug uit die suide.
’n Groot deel van Wes-Georgië val in die noordelike buiterand van die vogtige subtropiese sone met ’n jaarlikse reënval van tussen 1 000 en 4 000 mm. Die reën kom meestal eweredig deur die jaar voor, hoewel meer reën in die herfs kan voorkom. Die klimaat wissel na gelang van die hoogte; die laelande van Wes-Georgië is relatief warm dwarsdeur die jaar, terwyl die bergagtige gebiede koel, nat somers en winters met sneeu het. Adzjarië is die natste streek in die Kaukasus, met die Berg Mtirala-reënwoud oos van Koboeleti wat ’n jaarlikse reënval van 4 500 mm het.
Die natste seisoene is die lente en herfs, terwyl dit in die winter en somer droër is. ’n Groot deel van Oos-Georgië het warm somers, veral in die laagliggende gebiede, en relatief koue winters. Nes in die weste speel die hoogte bo seevlak ’n belangrike rol; die klimaat bo 1 500 m is aansienlik kouer as in die laagliggende dele. Die dele van die streek bo 2 000 m kry dikwels selfs in die somer ryp.
Savoie
Savoie is sedert 1860 'n département in Auvergne-Rhône-Alpes, Frankryk, met ongeveer 428,204 inwoners. Die hoofstad (prefektuur) is Chambéry.
Georgië
Biodiversiteit
Daar is net meer as 6 500 spesies fungusse aangeteken, maar daar is waarskynlik veel meer, veral in die lig daarvan dat geskat word net sowat 7% van alle fungusse wêreldwyd is al ontdek.
Regering en politiek
Georgië is ’n demokratiese, semi-presidensiële republiek. Die president is die staatshoof en die eerste minister die regeringshoof. Die uitvoerende gesag bestaan uit die president en kabinet. Die kabinet bestaan uit ministers, met die eerste minister aan die hoof, en word deur die president aangestel. Die ministers van verdediging en binnelandse sake is nie deel van die kabinet nie en val onder die president self.
Die wetgewende gesag lê by die parlement. Dit het 150 lede, bekend as afgevaardigdes. Hulle word vir ’n termyn van vier jaar verkies. Vyf partye en verkiesingsblokke het verteenwoordigers in die parlement gekry in die 2008-verkiesings. Op 26 Mei 2012 het Saakasjwili ’n nuwe parlementsgebou ingewy in die stad Koetaisi in Wes-Georgië in ’n poging om mag te desentraliseer en politieke beheer nader aan Abchasië te skuif. Die parlementsetel is in Desember 2018 na Tbilisi teruggeskuif.
Opinies verskil oor die mate van politieke vryheid in Georgië. Saakasjwili het in 2008 geglo die land is "op pad om ’n Europese demokrasie te word". Freedom House lys Georgië as ’n gedeeltelik vrye land.
In die Georgiese parlementsverkiesing van Oktober 2012 het die opposisie-koalisie "Georgiese Droom – Demokratiese Georgië" geseëvier. Dit is die volgende dag deur die destydse president, Saakasjwili, bevestig. Salome Zurabisjwili is die huidige president nadat sy in 2018 altesaam 59,52% van die stemme in die presidentsverkiesing gewen het. Irakli Garibasjwili dien sedert 2021 as eerste minister.