cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
RMS Titanic
Die RMS Titanic was 'n passasierskip (deel van die Olympic-reeks) wat deur die Britse skeepsmaatskappy White Star Line besit is en op die Harland and Wolff-skeepswerf in Belfast (Ierland) gebou is. Dit was die grootste passasierstoomskip ter wêreld ten tyde van sy tewaterlating. Die bouers van die skip het gehoop dat dit die transatlantiese skeepsvaartbedryf sou domineer. Edward Smith was die kaptein van die skip tydens die ramp.
In die nag van 14 April 1912, tydens die skip se nooiensvaart, het Titanic 'n ysberg getref en twee ure en veertig minute later, vroeg op 15 April 1912, gesink. As gevolg van die sinking het 1 517 mense hul lewens verloor, wat hierdie tragedie een van die ergste seevaartongelukke gedurende vredestyd maak. Die hoë sterftesyfer word gedeeltelik daaraan toegeskryf dat die skip — alhoewel dit aan die regulasies van daardie tyd voldoen het — nie genoeg reddingsbote gedra het om vir al die passasiers voorsiening te maak nie. Die skip het 'n totale reddingsbootkapasiteit van 1 178 mense gehad, alhoewel die skip 'n kapasiteit vir 3 547 gehad het en 2 223 ten tyde van die ongeluk vervoer het. 'n Disproporsionele aantal mans het gedurende die tragedie gesterf as gevolg van die vrouens-en-kinders-eerste-beleid wat met die vul van die reddingsbote gevolg is.
Van die mees gevorderde tegnologie van daardie tyd is in Titanic gebruik. Ná die sinking het min mense geglo die skip is eens as "onsinkbaar" beskryf. Baie mense was geskok deur die feit dat Titanic gesink het ten spyte van die uitgebreide veiligheidsmaatreëls en ervare skeepsbemanning.
Die beheptheid van die massamedia met Titanic se beroemde slagoffers, die legendes oor die tragedie, die daaropvolgende veranderinge in maritieme wetgewing, en die ontdekking van die skeepswrak dra by tot die voortdurende belangstelling in die Titanic.
Konstruksie
Titanic was 'n White Star Line-passasierskip en is in die Harland and Wolff-skeepswerf in Belfast gebou. Dit is ontwerp om met die mededinger Cunard Line se RMS Lusitania en RMS Mauretania mee te ding. Titanic, tesame met sy Olimpiese klas-susters, die RMS Olympic en die HMHS Britannic (wat eers Gigantic sou heet en in die nabye toekoms gebou sou word), is bedoel om die grootste en weelderigste skepe ooit te wees. Die ontwerpers was Lord William Pirrie, 'n direkteur van beide Harland and Wolff en White Star, vlootargitek Thomas Andrews, Harland and Wolff se konstruksiebestuurder en hoof van hul ontwerpafdeling, en Alexander Carlisle, die skeepwerf se hooftekenaar en algemene bestuurder.
Carlisle se rol in hierdie projek was die ontwerp van die superstruktuur van hierdie skepe, spesifiek die implementering van 'n effektiewe reddingsboot-davitontwerp ('n davit is 'n meganisme om reddingsbote van 'n skip in die water te laat sak). Carlisle het die projek in 1910 verlaat, voordat die skepe te water gelaat is, en het 'n aandeelhouer in Welin Davit & Engineer Company Ltd, 'n firma wat davits vervaardig, geword.
Die bou van die RMS Titanic, wat deur die Amerikaner J.P. Morgan en sy International Mercantile Marine Co. befonds is, het op 31 Maart 1909 begin. Reeds tydens die konstruksiefase het die projek 'n tiental menselewens geëis. Die eerste slagoffer was die vyftienjarige Samuel Joseph Scott van Belfast wat op 20 April 1910 na sy dood geval het. Sy gesin het 16 sjieling skadevergoeding vir sy dood ontvang, net genoeg om die begrafniskoste te dek. Hulle kon geen grafsteen vir hom bekostig nie. So is Samuel Scott in 'n ongemerkte graf op Belfast City Cemetery ter ruste gelê. Eers in 2011 het hy danksy die inisiatief van Nicola Pierce, 'n skryweres van Dublin, en Tom Hartley, 'n vroeëre Lord Mayor van Belfast, 'n grafsteen gekry wat deur Féile an Phobail, 'n organisasie in Wes-Belfast, verskaf is.
Titanic se romp is op 31 Mei 1911 te water gelaat en die skip se afbou is op 31 Maart die volgende jaar voltooi. Die skip was 269,1 m lank en 28 m breed, met 'n bruto registerton van 46 328 Britse ton en 'n hoogte van die waterlyn tot die bootsdek van 18 m.
Die skip was uitgerus met twee suierkompressor vier-silinder, trippelekspansie, onderstebo stoommasjiene en een laedruk Parsons-stoomturbine, wat drie skroewe aangedryf het. Daar was 29 CV-ketels met 159 kooloonde wat 'n topsnelheid van 23 knope (43 km·h-1) moontlik maak. Slegs drie van die vier 19 m skoorstene was funksioneel: die vierde, wat slegs vir ventilasiedoeleindes gedien het, is toegevoeg om die skip meer indrukwekkend te laat lyk. Die skip het 'n totale kapasiteit van 3 547 passasiers en bemanning gehad.
Kenmerke
Tydens die skip se bestaan het dit alle mededingers in luuksheid en weelde oortref. Dit het 'n swembad, 'n gimnasium, 'n Turkse bad, biblioteke in beide die eerste en tweede klas en 'n pluimbalbaan gehad. Eerste klas algemene kamers is met versierde houtlambrisering, waardevolle meubels en ander versierings uitgevoer. Daarbenewens het die Café Parisien disse aan die eersteklaspassasiers gebied op 'n sonverligte stoep met latwerkversieringe.
Die skip het van die mees tegnologiesgevorderde kenmerke van sy tyd gebruik gemaak. Dit het 'n uitgebreide elektriese substelsel gehad met stoomaangedrewe elektriese generators en bedrading wat elektriese ligte oor die hele skip laat brand het. Daar was ook twee Marconi-radio's (vonkkloofsenders) en 'n kragtige 1 500-watt-stel wat deur twee skofarbeidende operateurs beman is en volgehoue kontak verseker het en die versending van baie passasiersboodskappe moontlik gemaak het. Eersteklaspassasiers moes 'n stewige bedrag vir hierdie geriewe betaal. Die duurste transatlantiese nie-retoervaart het VS$4 350 beloop (wat in vandag se geldeenheid meer as VS$80 000 sou wees).
Reddingsbote
Tydens die ontwerpstadium het Carlisle voorgestel dat Titanic 'n nuwe, groter tipe davit gebruik wat die skip in staat sou stel om agt-en-veertig reddingsbote te dra; hierdie sou vir almal aan boord op die nag van die tragedie voorsiening kon maak, maar nie vir die skip se totale drakapasiteit van 3 547 passasiers nie. White Star Line het wel tot die groter davits toegestem, maar het besluit dat slegs sestien houtreddingsbote gedra sou word (sestien was die minimum wat deur die Board of Trade, op grond van Titanic se geskatte massa, toegelaat is) wat vir slegs 52% van die mense aan boord voorsiening sou maak (die vier opvoureddingsbote bygereken).
Die regulasies het geen bykomende voorsiening gemaak vir groter skepe sedert 1894 nie, toe die grootste passasierskip in aanbou, RMS Lucania, nog 13 000 ton geweeg het. Sir Alfred Chalmers, mariene adviseur aan die Board of Trade van 1896 tot 1911, het die vraagstuk "van tyd tot tyd" beskou, maar dit "nie nodig geag om [die skaal] te vergroot nie" omdat hy gemeen het ervare skeepsbemanning sou onnodig skeepsvaarte moes onderneem vir geen ander rede as om reddingsbote te laat sak en te beman nie, en ook aangesien hy gemeen het dit te moeilik sou wees om meer as sestien reddingsbote te water te laat tydens 'n noodgeval.
Carlisle het in die amptelike ondersoek gesê dat hy die saak met White Star Line se Uitvoerende Beampte, J. Bruce Ismay, bespreek het, maar in sý weergawe het Ismay ontken dat hy ooit hiervan gehoor het en kon hy homself nie daaraan herinner dat daar enigsings sulke voorsienings gemaak is in die skeepsbeplanning wat hy ondersoek het nie.
Mario Draghi
Mario Draghi (gebore op 3 September 1947) is 'n Italiaanse ekonoom, sentrale bankier en politikus wat van 13 Februarie 2021 tot 22 Oktober 2022 as eerste minister van Italië gedien het.
RMS Titanic
Reddingsbote
Tien dae voor die eerste vaart het Axel Welin, die vervaardiger van die Titanic se reddingsbootdavits, aangekondig dat sy masjinerie geïnstalleer is omdat die watertuig se eienaars bewus was van komende veranderinge in die amptelike regulasies, maar Harold Sanderson, adjunkpresident van die International Mercantile Marine en voormalige algemene bestuurder van die White Star Line, het ontken dat dít die bedoeling was.
Vergelyking met die RMS Olympic
Titanic se ontwerp het sterk ooreengekom met die voorkoms van die ouer susterskip, die RMS Olympic. Alhoewel Titanic meer ruimte omsluit het en daarom 'n groter bruto registerton gehad het, was die romp amper dieselfde lengte as Olympic s'n. Daar was egter 'n paar verskille. Twee van die opmerklikste was dat die helfte van Titanic se voorste promenade A-dek (onder die bootdek) teen buiteweer afgesluit was, en dat sy B-dekkonfigurasie anders as dié van Olympic s'n was.
Met die konstruksie van Olympic het dit nie die ekwivalent van Titanic se Café Parisien gehad nie — hierdie kenmerk is eers in 1913 bygevoeg. Sommige foute wat op Olympic geïdentifiseer is, soos die kraak van die agterste uitsettingsvoeg, is op die Titanic gekorrigeer. Die glyligte wat natuurlike beligting op Titanic se A-dek verskaf het, was rond, terwyl dit op Olympic ovaal was. Titanic se stuurhuis was nouer en langer as Olympic s'n. Hierdie, en ander veranderinge, het Titanic 1 004 bruto registerton groter as Olympic en gevolglik die grootste aktiewe skip ter wêreld gemaak tydens die te waterlating in April 1912.
Columbus Short
Columbus Short (gebore 19 September 1982) is 'n Amerikaanse akteur, vervaardiger, en regisseur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Stomp the Yard (2007), Cadillac Records (2008), Whiteout (2009), en The Losers (2010).
RMS Titanic
Wrak
Die wrak is in 1985, d.i. 73 jaar na die sinking, deur 'n Frans-Amerikaanse ekspedisie herontdek. Dit lê byna 4 000 meter (12 400 voet) onder die seeoppervlak en is in 2012 as 'n Unesco-Wêrelderfenisterrein aangewys. Artefakte mag gevolglik nie tans versteur of verwyder word nie. Tydens die (noordelike) somer van 2022 is die uitwendige reste deur Magellan Ltd en Atlantic Productions, onderskeidelik 'n diepsee-karteringsonderneming en dokumentêre filmvervaardiger, gekarteer. Tydens opnames van meer as 200 uur is die wrak noukeurig deur afstandbeheerde duikbolle digitaal geskandeer. Uit die 700 000 beelde wat uit verskillende hoeke geneem is, kon 'n driedimensionele model van die wrak saamgestel word. Teen 2023 het sowat 250 mense al in duikbolle afgedaal om die wrak te besigtig. Op 18 Junie 2023 het 'n duikbol van die maatskappy SeaGate egter weens ontwerpsgebreke naby die wrak ingeplof, wat vyf sterftes tot gevolg gehad het.
Trivia
Die voorvoegsel RMS staan vir Royal Mail Ship. Alle Britse skepe wat pos vervoer het, het die voorvoegsel gedra.
Blousaadsoetgras
Blousaadsoetgras (Megathyrsus maximus) is 'n grasspesie wat veral in WWF-ekostreek AT1012 (die rivierklowe van Maputa- tot Pondoland) voorkom. Op die SANBI-rooilys word dit as veilig gelys.
Voorkomsgebied
Die spesie kom wyd oor Afrika voor. In Suid-Afrika kom dit in al die provinsies voor.
Afrika
Dit kom ook voor op al die eilande van die Golf van Guinee asook dié in die Mosambiekkanaal.
Asië
In Asie kom dit in die volgende lande voor: Bahrein, Irak, Jemen, Katar, Koeweit, Oman, Saoedi-Arabië en die Verenigde Arabiese Emirate.
Landbou
Die gras het 'n hoë weidingsindekswaarde.
Mirach
Die ster het ’n gemiddelde skynbare magnitude van 2,05, wat dit die helderste ster in die sterrebeeld maak. Die magnitude wissel egter effens tussen 2,01 en 2,1. Die skynbare magnitude word met 0,06 verminder deur gas en stof tussen die Aarde en die ster.
Eienskappe
Beta Andromedae is ’n rooireus met ’n sterreklassifikasie van M0 III. Sedert 1943 dien die ster se spektrum as een van die stabiele verwysingspunte waarvolgens ander sterre geklassifiseer word. Daar word vermoed dit is ’n halfreëlmatige veranderlike, waarvan die skynbare magnitude tussen 2,01 en 2,1 wissel. In hierdie stadium van die ster se evolusie het dit uitgesit tot omtrent 100 keer die grootte van die Son. Sy ligsterkte is 1 995 keer dié van die Son en sy oppervlaktemperatuur 3 842 K.
Name
Die ster se Bayer-naam is "Beta Andromedae" en sy Flamsteed-naam "43 Andromedae". Die tradisionele naam is "Mirach", met verskeie variasies soos Mirac, Mirar, Mirath, Mirak, ens. Dit kom van die Arabiese مئزر mīzar, "gordel", en verwys na die ster se posisie aan die linkerheup van prinses Andromeda.
In 2016 het die Internasionale Astronomiese Unie se sternaamwerkgroep (WGSN) die naam "Mirach" vir die ster goedgekeur.
Niels Hinrichsen
Niels Hinrichsen (gebore 2 Junie 1942) is 'n Deense akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent The Woolen Stocking Peddler (1971) en in die televisiereeks Taxa (1997).
Cygwin
Cygwin is 'n versameling vrye programmatuur-hulpmiddele wat oorspronklik deur Cygnus Solutions ontwikkel is om verskeie Microsoft Windows-weergawes in staat te stel om soortgelyke ondersteuning as 'n Unix-stelsel te lewer. Die hoofdoel daarvan is om programmatuur, wat vir POSIX-versoenbare stelsels (soos Linux, BSD en Unix) ontwikkel is, na die Windows-platform oordraagbaar te maak, terwyl die moeite byna beperk word tot die heropstelling van daardie stelsels op Windows. Programme wat met Cywin oorgedra word werk die beste op Windows NT, Windows 2001, Windows XP en Windows Server 2003, maar sommiges kan bevredigend uitgevoer word op Windows 95 en Windows 98. Cygwin word tans onderhou deur die werknemers van Red Hat, Netapp en andere. Dit is belangrik om in gedagte te hou dat alhoewel Cygwin header-lêers en kodeversamelings gebruik wat dit makliker maak om *nix-toepassings vir gebruik op Windows her saam te stel, dit nie Windows binêre programme direk versoenbaar maak met *nix binêre programme nie.
Beskrywing
Cygwin bestaan uit 'n versameling kode wat die POSIX stelselbevele omskakel na Win32 stelselbevele, 'n GNU ontwikkelingsketting (soos die GNU Compiler Collection en die GDB om basiese programmatuurontwikkeling moontlik te maak asook 'n groot versameling toepassingsprogramme soortgelyk aan dié wat algemeen op Unix stelsel gevind kan word. Op hierdie stadium is bykans alle bekende vrye programmatuur op Unix na Cygwin omgeskakel, insluitende die X Windows-stelsel, KDE, Gnome, Apache, TeX en verskeie andere. 'n Meganisme wat geskep is vir die installering van inetd, syslogd, sshd, Apache en andere daemone sodat hulle as standaard Windows dienste kan optree, wat 'n Microsoft Windows stelsel in staat stel om baie soos 'n Unix of 'n Linux-bediener op te tree. Al hierdie programme word geïnstalleer deur die standaard Cygwin opstelprogram, wat die nodige pakette vanaf die Internet aflaai. Die opstelprogram kan weer gehardloop word om programme na hulle nuutste weergawes op te dateer soos benodig of hulle dan by te voeg of te verwyder. Verskeie ander kenmerke word ook deur die opstelprogram verskaf, soos onder ander die vermoë om die bronkode saam met die binêre weergawe te installeer.
'n Groot klomp moeite is gedoen om koppelvlakke te verskaf om konsepte wat in Unix en Windows van mekaar verskil met mekaar in verband te bring. Voorbeelde sluit in:
Die weergawe van die gcc wat saam met Cygwin verskaf word het verskeie uitbreidings vir die skep van Windows DLL'e, vir die spesifiseer van 'n program as 'n windows- of konsolemodus program, die byvoeging van hulpbronne ens.
Ondersteuning vir die saamstel van MinGW-versoenbare programme (d.w.s, programme wat nie vereis dat Cygwin geïnstalleer moet wees om te hardloop nie, of meer spesifiek, programme wat nie Cygwin se CYGWIN1.DLL wat die POSIX versoenbaarheidslaag verskaf, benodig nie).
Selahattin Demirtaş
Selahattin Demirtaş (gebore 10 April 1973) is ’n Zaza- en Koerdiese politikus en saam met Figen Yüksekdağ medeleier van die linksgesinde pro-Koerdiese Demokratiese Volksparty (HDP) in Turkye. Demirtaş was die HDP se presidentskanditaat in die verkiesing van 2014 en het derde gekom met 9,77% van die stemme.
Cygwin
Beskrywing
Red Hat versprei normaalweg die Cygwin kodeversameling onder die GNU General Public License met die uitsondering wat die skakeling met enige vrye programmatuur waarvan die lisensie aan die Oopbron Definisie voldoen, toe te laat. (Red Hat verkoop ook kommersiële lisensies aan diegene wat programme wil versprei onder voorwaardes van uitsluitlike besitreg).
Selahattin Demirtaş
Herkoms en skoolloopbaan
Selahattin Demirtaş is in 1973 Elazığ gebore as seun van ’n Zaza-sprekende gesin. Hy het sy primêre sowel as sekondêre skoolopleiding op sy geboortedorp voltooi. Hy noem sy ervaring op die begrafnis van die politikus Vedat Aydin as ’n politieke ontwaking: “Ek het ’n ander mens geword. My lewensrigting het verander ... hoewel ek nie die redes vir die gebeure begryp het nie, het ek geweet: Ons is Koerde, en omdat dit nie ’n identiteit was wat ek sou weggooi nie, was dit ook my probleem.”
Cygwin
Beskrywing
'n Mens kan by vele poslyste aansluit wat verband hou met Cygwin by die Cygwin Poslys blad.
Geskiedenis
Cygwin het in 1995 begin as 'n projek van Steve Chamberlain, 'n ingenieur by Cygnus wat opgemerk het dat Windows NT en 95 COFF gebruik as hulle objeklêerformaat en dat GNU reeds ondersteuning vir x86 en COFF asook die C funksieversameling, newlib, gebied het; wat dit dus teoreties nie baie moeilik sou maak om die GCC te verander om 'n samesteller te skep wat uitvoerbare programme vir Windows kon skep nie. Die vermoede is toe in die praktyk bevestig en is 'n prototipe vinnig ontwikkel.
Selahattin Demirtaş
Universiteitsopleiding
Demirtaş was ’n stigterslid van die Turkse Menseregtevereniging (TIHV) en die  Diyarbakır-afdeling van Amnestie Internasionaal.
Politieke loopbaan
Demirtaş het sy politieke loopbaan in 2007 as lid van die Demokratiese Gemeenskap-party (DTP) begin toe hy as een van die “Duisend Hoop-kandidate” vir die DTP en talle ander demokratiese organisasies in Turkye gestaan het. Hy is verkies tot die 23ste parlement en het op die ouderdom van 34 die party se hoofbeampte in die parlement geword.
Elizabeth Conradie
Vroeë lewe en opleiding
Elizabeth Johanna Möller Conradie is op 10 Augustus 1903 op ’n plaas naby Tulbagh in die Kaapkolonie gebore. Haar vader, Willem Stefanus Conradie, is oorlede terwyl sy nog klein was en haar moeder, Anna Gertruida Louw, trou later weer, met A. Tickner. Uit hierdie huwelik het sy ’n halfbroer en -suster. Sy word groot aan die huis van haar ouma, wat ’n vaderlandstrots en bereidwilligheid vir diens in haar wakker gemaak het. Ná haar ouma se dood keer sy terug na haar ouerhuis op Wellington om haar skoolopleiding voort te sit. In 1921 matrikuleer sy in die eerste klas aan die Hoër Meisieskool op Wellington en studeer daarna verder aan die Hugenote-universiteitskollege. In 1924 behaal sy hier die B.A.-graad en in 1926 die M.A.-graad met onderskeiding. In 1925 was sy lid van 'n studentegeselskap wat onder die vaandel van die National Union of South African Students (Nusas) Europa besoek en bring so haar eerste besoek aan Nederland.
Selahattin Demirtaş
Politieke loopbaan
In 2009 is die DTP per hooggeregshofbevel ontbind waarna die DTP-LP’s aangesluit het by die Party vir Vrede en Demokrasie (BDP). Die BDP het sy eerste kongres in 2010 gehou en Demirtaş en Gültan Kışanak tot sy nuwe medevoorsitters verkies. Demirtaş het aan die 2011-verkiesing deelgeneem as deel van die gesamentlike “Arbeid, Demokrasie en Vryheid”-lys wat onderskryf is deur die BDP en 18 verskillende demokratiese politieke organisasies. Hy is herkies tot die 24ste parlement.
Elizabeth Conradie
Nagraadse studie en werk
Sy was vyf jaar lank lektrise aan haar alma mater, eers in Engels en later in Nederlands en was in 1928 tydelik hoof van die departement van Nederlands. Die jaar daarna was sy weer assistente en einde 1929 gaan sy na Nederland vir verdere studie aan die Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, waar sy Nederlandse letterkunde onder prof.. Prinsen en Stoett studeer. In 1931 het sy die doktorale eksamen in Nederlandse taal- en letterkunde met lof afgelê. Sy studeer daarna nog 'n jaar in Nederland terwyl sy verdere navorsing gedoen het vir haar proefskrif. In 1932 het sy ’n lektorskap in Nederlands en Afrikaans aan die Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat in Bloemfontein. Einde 1933 het sy haar proefskrif getiteld Hollandse Skrywers uit Suid-Afrika, '’n kultuur-historiese studie, Deel I (1652–1875), voltooi en keer terug na Amsterdam, waar sy op 13 Februarie 1934 onder prof. Prinsen cum laude gepromoveer het tot doktor in die lettere. Daarna het sy teruggekeer na Bloemfontein, waar sy diens gedoen het as dosent en belangrike bydraes gelewer het met Afrikaanse opvoerings, op kunswedstryde as beoordelaar in voordrag en letterkunde opgetree het, voorlesings en toesprake gehou het en talryke artikels geskryf het vir tydskrifte soos Die Huisgenoot, Ons Eie Boek en ander. Sy is in hierdie tyd ook in 1935 as lid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Lettere en Kuns verkies en het as mederedaktrise van die orgaan van die Akademie, die Tydskrif vir Wetenskap en Kuns, opgetree.
Selahattin Demirtaş
Politieke loopbaan
Demirtaş was medevoorsitter van die BDP in die tydperk toe die vredesproses en -onderhandelings in Turkey begin het. In 2014 is hy en Figen Yüksekdağ verkies tot medevoorsitters van die Demokratiese Volksparty (HDP), ’n nuwe beweging wat ontstaan het uit die drie jaar lange koalisie van die BDP en talle ander politieke partye en organisasies onder die beskerming van die Demokratiese Volkskongres (HDK). In die presidentsverkiesing van 2014 was Demirtaş een van drie linksgesinde kandidate wat aan die kiesstryd deelgeneem het. Hy het derde gekom met 9,77% van die stemme.
Demirtaş was medeleier saam met Yüksekdağ toe die HDP in Junie 2015 aan sy eerste algemene verkiesing deelneem. Die HDP het die vierde plek behaal met 13,12% van die stemme en so 80 van die 550 setels verower en so maklik die 10%-kiesdrempel oorskry wat nodig is voor 'n party in die parlement verteenwoordig kan word.
Elizabeth Conradie
Nagraadse studie en werk
Vanaf September 1938 beklee sy dan hierdie leerstoel. Sy behartig die aankondiging van Afrikaanse publikasies in Nieuwsblad voor den Boekhandel en Brinkmans Catalogus en in samewerking met prof. dr. Geyl en mnr. Jan Bouws beweeg sy die Nederlandse radio om Afrikaanse liedere, getoonset deur Nederlandse en Afrikaanse komponiste, uit te saai. Deur haar inisiatief kom die Kommissie vir verspreiding van die Afrikaanse Boek tot stand. Sy skryf ook talle artikels oor letterkundige en kulturele aangeleenthede en hou voorlesings nie alleen in Nederland nie, maar ook in Vlaandere. Sy is ook die dryfkrag agter die stigting van die Suid-Afrikaanse Instituut, ’n afdeling van die Universiteitsbiblioteek waar Afrikaanse boeke gehuisves word. Hierdie Instituut bestaan steeds en is op 30 Mei 1939 formeel geopen, waardeur die Afrikaanse kultuur en letterkunde bevorder word. In Vlaandere is sy behulpsaam met die oprigting van ’n dokumentasiesentrum oor Suid-Afrika en van ’n komitee wat Afrikaanse boeke versprei. Sy neem ook aktief deel aan die werksaamhede van verskeie vereniginge, as hoofbestuurslid van die Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging en die Algemeen Nederlandsch Verbond, terwyl sy ook lid is van die Historisch Genootschap te Utrecht en die Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde te Leiden. Verder is sy adviserende bestuurslid van die Suid-Afrikaanse Studentevereniging in Amsterdam en lid van die Dietschen Bond.
Selahattin Demirtaş
Privaat lewe
Demirtaş is getroud met Başak Demirtaş en het twee dogters, Delal en Dılda.
Elizabeth Conradie
Nagraadse studie en werk
In 1939 hou sy voorlesings oor Suid-Afrika in Vlaandere waar sy ’n hele groep Vlaminge met belangstelling vir haar lewenstaak besiel. Hierdeur word die blad Dietsland-Suid-Afrika omvorm en verkry sy die samewerking van verskeie bekende skrywers vir hierdie blad. Intussen bly sy steeds in noue voeling met Suid-Afrika en word op 23 Augustus 1939 benoem tot prinsipale van die Hugenote-Universiteitskollege in Wellington, ’n pos wat sy vanaf 1 Maart 1940 sou beklee. In September 1939 breek die Tweede Wêreldoorlog egter uit. Sy help diegene wat by haar kom aanklop om hulp met raad en daad en tref ook vir haarself reëlings vir ’n terugkeer na Suid-Afrika. Sy doen egter ’n ernstige verkoue op waaraan sy nie genoeg aandag skenk nie en dit verander gou in longontsteking. Op 27 Oktober 1939 is sy in Amsterdam aan longontsteking oorlede en sy word in die Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam ter ruste gelê.
Selahattin Demirtaş
Privaat lewe
Demirtaş kry af en toe dreigemente vanweë sy politieke bedrywighede en het op 22 November 2015 ’n sluipmoordaanval oorleef.
Elizabeth Conradie
Skryfwerk
Die belangrikheid van haar werk kan nie onderskat word nie, veral ten opsigte van die brug wat dit lê tussen die Diets-sprekende lande en die vestiging en handhawing van kultuurbande, wat vir hierdie tale ’n bolwerk vorm teen Engelse oorheersing. Sy neem ook sterk standpunt in teen die negering van die bydrae van die Nederlandse skrywers in Suid-Afrika se bydrae tot die vestiging en ontwikkeling van Afrikaans en die kunsmatige skeiding wat daar tussen Afrikaans en Nederlandse geskrifte uit Suid-Afrika gemaak word. Die klaarblyklike waarheid is dat daar ’n gestadige oorgang was van die een na die ander en dat die begin van Afrikaans dus nie aan ’n bepaalde datum gekoppel moet word nie, maar dat die totale nalatenskap van Suid-Afrikaanse skrywers hiervoor in aanmerking moet kom. Haar proefskrif word gepubliseer as Hollandse skrywers uit Suid-Afrika Deel 1 (1652–1875) en word steeds beskou as die standaardwerk op die gebied van die letterkunde uit Suid-Afrika in die tyd toe Hollands dominant was oor Afrikaans. Sy slaag goed daarin om die koppeling tussen hierdie vroegste geskrifte en die moderne Afrikaanse letterkunde uit te wys. Gedurende haar hele verblyf in Nederland werk sy onvermoeid voort aan haar laaste arbeid, “Hollandse Skrywers uit Suid-Afrika, Deel II (1875–1905)” wat ’n voortsetting van haar proefskrif was. Hierdie werk ondersoek die letterkunde en skrywers in die tydperk toe Afrikaans op gelyke voet met Nederlands meegeding het en is ’n waardevolle toevoeging tot haar proefskrif. Dit word postuum gepubliseer, nadat dit deur dr. Anna de Villiers persklaar gemaak is. Dit was Conradie se mikpunt om ook ’n derde deel te skryf, wat die tydperk vanaf 1905 tot die hede sou behandel en hiervoor het sy ook reeds stof begin versamel. Sy skryf ook talle resensies en artikels wat in publikasies soos Tydskrif vir Wetenskap en Kuns, Die Huisgenoot, Die Volksblad, De Dietsche Gedachte, Neerlandia, Zuid-Afrika en Ons Eie Boek verskyn.
Lewenskets
Anna de Villiers het in 1949 die volgende lewenskets oor Conradie geskryf vir ''Hollandse skrywers uit Suid-Afrika. Deel 2 (1875–1905)'', wat eers 10 jaar ná die skrywer se dood verskyn het. Aangesien die kopiereg op die teks reeds verval het, word dit min of meer onveranderd weergegee.
Na die dood van haar grootmoeder, toe sy na die ouderlike huis op Wellington teruggekeer het om haar skoolopleiding voort te sit, het sy haar volkome ingeleef in die huislike omstandighede van haar naasbestaandes, en feitlik as raadgeefster van elke lid van die gesin opgetree. Hulpvaardigheid en toewyding aan diegene wat sy liefgehad het, was van die opvallendste eienskappe van 'n uitsonderlike karakter, en haar gewilligheid om die laste van ander te dra het by haar feitlik tweede natuur geword. In die huislike kring was sy 'n kragtige invloed en haar woord het deurslag gegee waar 'n beslissing geneem moes word. Vir haar moeder was sy 'n kragtige steun, en vir halfsuster en halfbroer was sy 'n voorbeeld wat hulle altyd onvergeetlik sal bly.
Sy het die Matrikulasie-eksamen in 1921 in die eerste klas aan die Hugenote Hoërskool, Wellington, afgelê, en daarna as studente tot die Hugenote-Universiteitskollege toegetree, waar sy agtereenvolgens in 1924 die graad B.A. en in 1926 die graad M.A. met onderskeiding behaal het. Die gevoel wat sy teenoor haar Alma Mater gekoester het, blyk uit die groot liefde wat sy die inrigting toegedra het, sodat sy uiteindelik kon besluit om haar lewe daaraan te wy.
Na voltooiing van haar studie aan die Hugenote-Universiteitskollege het sy vyf jaar lank daar as lektrise, eers in Engels, en later in Hollands opgetree. In 1928 was sy tydelik hoof van die departement van Hollands. Die jaar daarna was sy weer assistente en in 1930 het sy haar na Nederland begewe waar sy in 1931 aan die Amsterdamse Universiteit die doktorale eksamen in Nederlandse taal- en letterkunde met onderskeiding afgelê het. Sy studeer nog 'n jaar in Holland en versamel gegewens vir haar proefskrif. Hierdie tyd in die ou stamland deurgebring was vir haar van die grootste betekenis vir die ideale wat in dié tyd reeds ontkiem het en wat so 'n noue aansluiting gevind het by die denkbeelde wat sy in haar vroegste jeug gevorm het. In hierdie vormingsperiode het sy die geleentheid gehad om nader kennis te maak, nie alleen met die voedingsbodem van haar eie voorgeslag nie, maar om diep te drink uit die bron, wat haar kulturele groei en ontwikkeling gedurig daarna sou voed. Vir haar het die eerste stadium van haar lewe die fondament gelê waarop haar later lewe harmonies in dieselfde struktuur uitgebou kon word.
Die terugkeer na haar vaderland het haar die eerste ruk met so 'n onvermengde geluk vervul dat sy dit as 'n wonder gevoel het, waarvan sy maar steeds die verwesenliking nie kon glo nie. Die dinge wat haar lief was, die ‘ewige son’, die kleurige Afrikaanse landskap, die rykgeskakeerde volkslewe, alles was vir haar in 'n waas van aantreklikheid gehul, wat 'n gloed van warmte in haar hart ontsteek het. Haar spontane humorsin, haar gulle, hartlike lag, haar byna hartstogtelike genot van die eie het soms op 'n vreemde, onverwagte wyse die heimwee van haar verlangende hart in die vreemde geopenbaar, asof sy nie kon besef dat sy tot eie bodem teruggekeer het nie.
Sy aanvaar in 1932 'n lektorskap in Nederlands en Afrikaans aan die Universiteitskollege van die Oranje-Vrystaat in Bloemfontein. Hier het sy deur haar kontak met die studente en die publiek, en deur haar bedrywigheid op allerlei gebied die aandag nie alleen van haar onmiddellike omgewing nie, maar van die hele land op haar gevestig. Vir haar studente was sy 'n besieling en haar voorbeeld het tot spoorslag gedien om hulle aan te vuur tot meerdere inspanning en ernstiger arbeid. Haar verbasende werkkrag tesame met 'n aansteeklike arbeidsgenot het haar die aangewese leier van die studerende jeug gemaak, en 'n hele aantal van daardie studente het later getuig van die heilsame invloed wat op hulle van haar uitgegaan het.
Oor opvoedkundige en onderwyssake het sy 'n uitgesproke mening daarop nagehou, en openhartig daarvoor uitgekom, in weerwil van teenkanting, soos blyk uit die stryd wat sy aangeknoop het vir die erkenning van Hollands as afsonderlike vak op skool – 'n stryd wat dit haar nie beskore was om te volstry nie.
Maar hierdie geweldige inspanning van geestelike kragte, hierdie gedurige aktiwiteit ten behoewe van haar volk, hierdie arbeid ter wille van haar studente, haar bedrywigheid ten bate van haar medemens, wat deur die warme hart met soveel bereidwilligheid volbring is, was te veel vir haar liggaamskrag, en reeds voordat sy haar vaderland die laaste keer verlaat het, in April 1938, was die tekens al merkbaar. In hierdie jaar kry sy langverlof, en vertrek na Holland met die doel om ook Amerika te besoek en aldaar ondersoek in te stel in hoever die Amerikaanse letterkunde in skole en universiteite deur die Engelse aangevul word; om daaruit te probeer vasstel wat die behoorlike verhouding tussen die Afrikaanse en die Hollandse in ons onderwysstelsel behoort te wees. Die soekende gees het reeds 'n wyer horison genader.
In Holland aangekom, word sy versoek om die Afrikaanse leerstoel aan die Gemeentelike Universiteit van Amsterdam, wat weens die siekteverlof van prof. G. Besselaar onbeset was, te aanvaar. Met kenmerkende onbaatsugtigheid laat vaar sy haar betrekking op Bloemfontein, omdat dit by haar vasstaan dat hierdie leerstoel wat 'n skakel tussen Suid-Afrika en Nederland is, gehandhaaf moet bly, al sou dit ten koste van haar eie versekerde toekoms wees. Met die onwrikbare selfvertroue en taaie volharding, haar eie, gaan sy te werk om die leerstoel vaste grond te gee. Wat sy in Bloemfontein vir haar eie volk gedoen het, sit sy nou in die stamland voort om deur haar pogings 'n beter kennis en groter verstandhouding tussen die twee lande te bewerkstellig. Sy verkry die aankondiging van Afrikaanse publikasies in Nieuwsblad voor den Boekhandel en Brinkmans Catalogus; in samewerking met prof. dr. Geyl en mnr. Jan Bouws beweeg sy die Nederlandse radio om Afrikaanse liedere, getoonset deur Nederlandse en Afrikaanse komponiste, uit te saai. Veral met die oog op die verspreiding van die Afrikaanse boek doen sy waardevolle werk. Sy skryf artikels oor letterkundige en kulturele aangeleenthede, altyd gerig op die doel om 'n nouer verwantskap tussen die stamland en die vaderland te weeg te bring, en wedersydse belangstelling te wek. Sy hou voorlesings nie alleen in Nederland nie, maar ook in Vlaandere. Die horison kring steeds wyer uit.
Lauren Hutton
Lauren Hutton (gebore 17 November 1943) is 'n Amerikaanse vervaardiger en aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente American Gigolo (1980), Once Bitten (1985), 54 (1998), en The Joneses (2009).
Lauren Woodland
Lauren Woodland (gebore 28 Oktober 1977) is 'n Amerikaanse aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die televisiereekse The Young and the Restless (1973), Alien Nation (1989), Port Charles (1997), en Cold Case (2003).
Elizabeth Conradie
Lewenskets
Die sekretaris van die ‘Stichting tot Bevordering van de Studie van Taal, Letterkunde, Cultuur en Geschiedenis van Zuid-Afrika’, prof. dr. H. Burger van Amsterdam, bring in sy jaarverslag oor 1938–1939 hulde aan die belangelose toewyding van dr. Conradie, waar hy vermeld: ‘Het belangrijkste feit van het afgeloopen jaar was de stichting van het Suid-Afrikaanse Instituut, dat dank zij den bezielenden aandrang van mej. Conradie en de daardoor gewekte hulpvaardigheid van velen op 30 Mei j.l. met een kleine plechtigheid in een kamer van het gebouw der Militiezaal kon worden geopend. Het heeft een verbinding binnendoor met de Universiteitsbibliotheek, waaraan het grenst’. Hierdie stigting was 'n ware triomf oor skynbaar onoorkomelike moeilikhede, die ergste waarvan was dat daar 'n beweging was om die leerstoel van Amsterdam oor te plaas na een van die Ryksuniversiteite. Hoeveel tyd en moeite die stigteres haar getroos het om die ‘Instituut’ gemeubileer te kry, en verder toe te rus met alles wat nodig was, sal slegs haar intiemste vriende weet. Sy het haar egter nie deur onsimpatieke betweters van die ingeslae weg laat afbring nie, en het uiteindelik getriomfeer: sy het 'n ware Afrikaanse atmosfeer daar in die vreemde geskep. Afrikaanse boeke, letterkundig, kultuur-histories of wetenskaplik, Afrikaanse tydskrifte, skilderye, kaarte, tekeninge, 'n hele Afrikaanse wêreld in beeld wou sy daar ten toon sprei, en hoewel die middele beperk en die tyd kort was, het almal wat dit gesien het met lof daarvan getuig.
Intussen het sy nog tyd gevind om allerlei erefunksies te beklee en aktief deel te neem aan die werksaamhede van verskillende vereniginge, waaronder die ‘Nederlandsch Zuid-Afrikaansche Vereeniging’, die ‘Algemeen Nederlandsch Verbond’, die ‘Historisch Genootschap’ te Utrecht en die ‘Maatschappij der Nederlandsche Letterkunde’ te Leiden, en oral het sy deur haar genialiteit en gees 'n gewaardeerde bydrae tot die verrigtinge gelewer. Ook in die Universiteitsvrouevereniging in Holland laat sy haar invloed geld, en toe die Internasionale Federasie van hierdie liggaam 'n kongres in Sweden hou, sou sy as spreekster optree; hierdie voorneme is weens onvoorsiene omstandighede verhinder. Daar is egter 'n plaatopname van 'n deel van die toespraak gemaak wat tans in besit van haar moeder is.
In 1939 hou sy voorlesings oor Suid-Afrika in Vlaandere waar sy 'n hele groep Vlaminge met belangstelling vir haar lewenstaak besiel. Haar inleiding tot Voortrekkerspad van Cyriel Verschaeve lewer bewys hiervan. Die vrug van hierdie besieling was die omvorming, in samewerking met Mgr. Dom Modest van Assche, van die blad Dietsland-Suid-Afrika wat ook in die naam haar lewensbelangstelling weergee. Gedurende die kort bestaan van die blad het sy reeds verskeie Nederlandse, Vlaamse en Afrikaanse skrywers beweeg om die blad waarvan sy soveel verlang het hul medewerking toe te sê. Verder het sy haar beywer vir die werk van die ‘Documentatie-Centrum over Zuid-Afrika’ en ook in Vlaandere het sy 'n komitee vir die verspreiding van die Afrikaanse boek help saamstel. Met hierdie werksaamhede wat sy haarself opgelê het, was sy die baanbreekster in haar poging om 'n werklik lewende kontak tussen Vlaandere en Suid-Afrika te bewerkstellig.
Gedurende haar hele verblyf in Nederland werk sy onvermoeid voort aan haar laaste arbeid, Hollandse Skrywers uit Suid-Afrika, Deel II, wat 'n voortsetting van haar proefskrif was, en voltooiing genader het. Hierin word konsekwent aan haar lewenstaak, die samesnoering van die betrekkinge tussen haar eie kultuur en dié van die stamland, gearbei en groei haar standpunt nie alleen tot helderheid nie, maar 'n versekerde oortuiging deurgloei haar woorde, haar geloof in ‘ons Dietse hede, ons stameenheid in verskeidenheid, Nederland, Vlaandere, Suid-Afrika’. Sy is bereid om persoonlike belange in diens van haar volk op te offer. Met haar gesig na die vaderland gerig, maak sy haar gereed om die geliefde stamland te verlaat, waar sy sulke diepe spore sou nalaat. Maar dit was haar nie beskore om haar sonnige vaderland terug te sien nie.
In September 1939 breek die oorlog uit. Alle Afrikaners in die vreemde haas hulle om so spoedig moontlik uit Europa te vertrek. Met haar kenmerkende selfopoffering beywer dr. Conradie haar om diegene wat by haar kom aanklop om hulp met raad en daad tegemoet te kom. Ook vir haarself tref sy reëlings vir die terugkeer; maar in die geharrewar doen sy 'n ernstige verkoue op waaraan sy waarskynlik te weinig aandag geskenk het met die gevolg dat sy longontsteking ontwikkel, waaraan sy op 27 Oktober beswyk.
Sy is neergevel onderwyl sy reeds met wapperende vaandel haar voet op die seëtog geplaas het na die geestelike stryd vir eie taal en kultuur wat sy met sulke krag, dog tewens ridderlikheid, gevoer het.
Uitgeleide gedoen deur 'n groot aantal vriende uit Suid-Afrika, Noord- en Suid-Nederland is haar stoflike oorskot, gehul in die Unie-vlag, op die Nieuwe Oosterbegraafplaats in Amsterdam ter ruste gelê.
Nooit was die woorde van ‘Die Stem’ suiwerder van toepassing op 'n jong Afrikaner nie:
Ons sal antwoord op jou roepstem,
Ons sal offer wat jy vra:
Ons sal lewe, ons sal sterwe -
Harry Beresford
Harry Beresford (4 November 1863 – 4 Oktober 1944) was 'n Engelse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Dinner at Eight (1933), Seven Keys to Baldpate (1935), David Copperfield (1935), en Anna Karenina (1935).
Elizabeth Conradie
Lewenskets
So rus hierdie groot – miskien die grootste – akademiese vrou wat Suid-Afrika tot dusver voortgebring het in die vreemde, en tog ook nie in vreemde aarde nie, want sy self het die skakels sterker gesmee tussen haar vaderland en die ou stamland.
Alleen diegene wat haar intiem geken het, sal egter ten volle kan besef wat Suid-Afrika met die heengaan van hierdie groot dogter verloor het, en met die jare sal hierdie besef in omvang toeneem.
Mtlhowa
Die Mtlhowa is 'n sytak van die Mbiyamitirivier, op sy beurt 'n takrivier van die Krokodilrivier in Mpumalanga, Suid-Afrika. Die Mtlowaspruit vloei in sy geheel in die suide van die Krugerwildtuin.
Nyau
regs|280px|duimnael|’n Chewa-masker van hout, verf, vere, metaal en wol ([[Britse Museum).]]
Nyau (ook Nyao), wat "masker" of "inisiasie" beteken, is ’n geheime bond van die Chewa, ’n etniese Bantoevolk van Sentraal- en Suider-Afrika. Dit bestaan uit ingewyde lede van die Chewa- en die Nyanja-volk en vorm hul plaaslike godsdiens. Die inisiasie van vroue en dié van mans verskil en word apart gedoen. Hulle moet verskillende goed leer en het verskillende rituele rolle in die gemeenskap volgens geslag en senioriteit. Net ingewydes word beskou as volwasse en lede van die bond.
Tydens die optrede met maskers hardloop vroue en kinders dikwels in die huise in wanneer ’n Nyau-danser ’n dreigende houding aanneem, want die maskers word net deur die manlike lede gedra en verteenwoordig manlike kennis. Op daardie oomblik van die optredes en rituele word die gemaskerde mans beskou as geeste van die dood. As geeste mag hulle enigiets doen sonder om gestraf te word, en daar was al aanvalle en sterfgevalle tydens die vertonings.
Toenemende verwestering het gelei tot ’n afname in Nyau.
Geskiedenis
’n Grottekening in Zaïre beeld Kasiya Maliro, ’n soort masker wat van die jaar 992 kan dateer, uit. Die Nyau-kosmologie het voortgeduur tydens die invalle van die Ngoni uit Suid-Afrika in die middel 1800's en in die tyd van die vroeë koloniste soos die Portugese en Britte. Volgens oorlewering kom die Nyau van Malomba, ’n plek wat nou in die Demokratiese Republiek van die Kongo is.
Weens swaar strawwe vir mense wat vir nielede die geheime van die Nyau-kosmologie vertel (soos wie die mans is wat dans), kon die eerste sendelinge en koloniste in Maravi nie die oorsprong van Nyau vasstel nie. So ’n klikker kan selfs doodgemaak word. Die koms van sendelinge in die 1920's het ’n toenemende invloed op die Nyau op dorpsvlak gehad en dit het tot openlike konflik gelei. Hoewel Christelike sendelinge Nyau in Chewa-gemeenskappe verbied het, het die bond en praktyke onder Britse heerskappy voortgeduur deur aanpassings wat sekere aspekte van Christenskap ingesluit het. Dit word tans steeds deur lede van die Chewa beoefen wat tot ’n Christelike kerk sowel as die Nyau-gemeenskap behoort.
Hoewel ander volke soos die Ngoni, Yao en Mang'anja ook rituele danse ontwikkel het, kan die Nyau van die Chewa beskou word as die mees uitgebreide geheime bond en danse in die streke om die Malawimeer.
Geloof
duimnael|links|280px|’n Gule Wamkulu-masker, wat ’n wilde dier voorstel.
Die Chewa glo die lewe bestaan in hul voorvaders, dié wat nog nie gebore is nie en die lewendes. Die Nyau-geloof sluit in kommunikasie met die afgestorwenes, of hul geeste, en noem dit pemphero lalikulu ("groot gebed"). Die Chewa glo in die bestaan van God in die alledaagse lewe en dat God beide manlik (in die lug) en vroulik (in die aarde) is. Woorde vir God sluit in Chiuta, die reënboog, in die lug en Namalango in die aarde waar saad soos in ’n baarmoeder ontkiem en ’n bron van nuwe lewe is.
Die simboliek van die geeste se wêreld word verteenwoordig deur die Gule Wamkulu ("groot dans"), wat mwambo ("tradisies"), maskers, gesange, danse en reëls insluit. Nyau-optredes sluit in ’n gesofistikeerde omruil van rolle, gesegdes, mimiek en satire. Die Nyau voer hul gemaskerde danse hoofsaaklik by begrafnisse, herdenkingsdienste en inisiasies uit. Elke danser verteenwoordig ’n spesiale eienskap wat verband hou met die masker of diere-uitrusting wat hy dra. Die zilombo ("wilde diere") is groot uitrustings wat die hele liggaam bedek en gewoonlik diere voorstel, terwyl die gesigsmaskers hoofsaaklik die geeste van voorvaders voorstel. Die geheimenisse van Nyau sluit in gekodeerde taal, raaisels, metafore, mites en tekens. Buitestanders bejeen hulle met agterdog en Nyau word dikwels deur ander, insluitende die Christelike kerk, verkeerd verstaan en uitgebeeld.
Vroue woon die optredes van die Nyau by, maar sal ontken dat hulle weet wie die mans met die maskers is. Die mans verteenwoordig die geeste van die afgestorwenes en kan nie in dié tyd mans genoem word nie, al erken van die vroue hul man, pa, broers of seuns. Om ’n man met ’n masker te eien word beskou as disrespekvol teenoor die geloof. Nielede kan deur die Nyau-dansers gejaag word, en hulle word afgeraai om tydens begrafnisse naby te kom. Dit is deels om te keer dat nielede disrespekvol is omdat hulle nie die belangrikheid van ’n "goeie" begrafnis en die teenwoordigheid van die afgestorwenes verstaan nie. Die minimum ouderdom om by Nyau aan te sluit is sowat 10 jaar.
Danse
In Nyau-danse is daar ingewikkelde voetwerk en stof word in die lug opgegooi. Dansers reageer op spesifieke tromslae en gesange volgens die soort masker wat hulle dra. Hulle stel die afgestorwenes, ’n mens of ’n dier voor. Ander hardloop weg tydens sekere gedrag.
Sedert 2005 word Gule Wamkulu geklassifiseer as een van 90 "Masterpieces of the Oral and Intangible Heritage of Humanity", ’n program deur Unesco vir die bewaring van kulturele erfenisse wat moeilik is om te begryp. Dié dans kan dateer uit die groot Chewa-ryk van die 17de eeu. Gule Wamkulu, of "groot dans", is die Nyau se bekendste en langste dans. Dit is ook bekend as pemphero lathu lalikulu la mizimu ("groot gebed aan ons voorouers") of gulu la anamwaliri ("dans van die voorouers"). Voor dié dans het Nyau-dansers ’n reeks geheime rituele uitgevoer wat met die geheime broederskap verbind word. Die dans word hoofsaaklik by begrafnisse en herdenkingsdienste uitgevoer, maar ook by inisiasies en ander feeste. Die maskers wat die dansers op sulke geleenthede dra, is in die vorm van diere soos wildsbokke wat volgens hul geloof die siel of gees van die afgestorwenes vasvang wat nuwe lewe bring. Die doel van die dans is om boodskappe van die voorouers aan die dorpenaars oor te dra en voortgesette oeste en lewe moontlik te maak. Nyau is ook ’n beskerming teen die bose en ’n uitdrukking van die geloofsoortuigings van die gemeenskap.
Drag
Die verskeidenheid van die maskers wat die voorouers voorstel, is groot en groei steeds, anders as die diere-uitrustings. Sommige maskers word deur professionele vaklui gemaak en ander deur amateurs. Meer as 400 maskers wat met die Nyau-gemeenskap en die Gule wamkulu-ritueel verbind word, word uitgestal in ’n museum in die Dedza-distrik in Malawi.
Maskers
duimnael|220px|’n Malawiese gesigsmasker. Nyau-maskers word van hout en strooi gemaak, en daar is drie soorte: ’n veremasker, ’n houtmasker en ’n uitrusting wat die hele liggaam bedek. Laasgenoemde stel ’n verskeidenheid diere voor, soos wildsbokke, leeus en hiënas. Dit het name soos Bwindi, Chibano en Wakana en beeld ’n verskeidenheid eienskappe en soorte mense uit soos ’n flirt, ’n epilepsielyer, wellus, gierigheid, domheid, ydelheid, onvrugbaarheid, heksery en ambisie, selfs ’n helikopter. Soos een Nyau-lid verduidelik het, stel die maskers en dansers die hele mensdom en hele geesteryk voor.
Van die maskers is:
Diere-uitrustings
Die Nyau-lede wat ’n diere-uitrusting dra, stel wilde diere, of nyama za ku tchire, voor en word gevrees omdat hulle verskyn wanneer mense sterf. Daar is ’n soort hiërargie onder die diere – party word gerespekteer (soos njobvu, die olifant) en ander is minder belangrik. Hoogs gerespekteerde diere verteenwoordig baie belangrike voorouers soos kapteins en lede van die Nyau-bond. Dit bedek die hele lyf en die voetspore word deur Nyau-lede met takke doodgevee. Hier volg ’n paar uitrustings volgens hul belangrikheid.
R101 (Suid-Afrika)
Die R101 is 'n streeksroete in Suid-Afrika wat by plekke parallel met die N1 loop. Dit kom voor in die provinsies Wes-Kaap, Gauteng en Limpopo en bestaan uit padsegmente wat voorheen deel was van die N1.
Var
Var is sedert 1790 'n département in Provence-Alpes-Côte d'Azur, Frankryk, met ongeveer 1 076 711 inwoners (2019). Die hoofstad (prefektuur) is Toulon.