cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
New Orleans
Spaanse bewind
In 1795 het Spanje die "Reg op vestiging" aan burgers van die Verenigde State verleen, en die Amerikaners is ook toegestaan om die hawe te gebruik. Frankryk het Louisiana in 1801 met Napoléon Bonaparte se verowering van Spanje herwin, tog het hy Louisiana slegs twee jaar later teen 15 miljoen dollar aan die VSA verkoop. New Orleans se bevolking is in hierdie tydperk op sowat 10 000 beraam.
Amerikaanse bewind
Die bevolking verdubbel in die dertiger- en veertigerjare van die 19de eeu, en New Orleans groei tot die grootste stad in die Amerikaanse suide buite die Atlantiese seekus. Tot 1842 en in die tydperk tussen 1865 en 1882 dien dit as die hoofstad van Louisiana.
Die hawe is veral belangrik vir die slawehandel, alhoewel New Orleans destyds gelyktydig die grootste swart bevolking van alle Amerikaanse stede het.
Trompetterswaan
Die trompetterswaan (Cygnus buccinator) is die grootste voël endemies aan Noord-Amerika en een van die grootste watervoëls in die wêreld.
Sambo
Sambo (Russies: самбо) is ’n Russiese vegkuns en sportsoort. Dit is die afkorting van die Russiese uitdrukking САМооборона Без Оружия (letterlik "selfverdediging sonder wapens"). Sambo is ’n redelike moderne gevegskuns; die ontwikkeling daarvan het in die vroeë 1920's begin in die weermag van die voormalige Sowjetunie om soldate se handgevegsvermoëns te verbeter. Dit het sy wortels in judo en stoei.
New Orleans
Amerikaanse bewind
Tydens die Amerikaanse Burgeroorlog verower federale troepe die stad sonder geveg, die historiese geboue van New Orleans bly dus bewaar tot vandag. Die boustyl getuig nog steeds van die 19de eeuse rykdom.
Trompetterswaan
Hierdie groot swane - die grootste van al die swane - het 'n vlerkspan van tot 3 m. Hulle het 'n spierwit veredos, met hul kenmerkende lang nek en hul snawels is geheel en al swart. Hulle het 'n harde roep wat, soos die naam aandui, soos 'n trompet klink.
Sambo
Style
Drie style word deur die Internasionale Amateursambofederasie goedgekeur:
Trompetterswaan
Hulle dieet bestaan hoofsaaklik uit waterplante, maar hulle sal ook die lêkorrels van hoenders en eende vreet.
New Orleans
Amerikaanse bewind
Aan die begin van die 20ste eeu word New Orleans met die Kreoolse en voodoo-kultuur vereenselwig, in die twintigerjare is dit die bakermat van die jazz-musiek. Die sterk invloede van die Frans-Spaanse kultuur en die katolisisme staan in kontras met die vervelende puritaanse leefwyse in ander dele van die VSA en skep 'n lewendige kultuur wat vermaak, dans en musiek bevorder.
In die laat 20ste eeu word die Franse buurt die belangrikste besienswaardigheid van die stad.
Die orkane "Betsy" en "Katrina" verwoes in 1965 en 2005 groot dele van New Orleans. Selfs een jaar ná die ramp het net sowat die helfte van die bewoners na New Orleans teruggekeer, aangesien die vloedskade in baie stadswyke nog steeds nie herstel is nie.
Demografie
As gevolg van die orkaan "Katrina" is in Augustus en September 2005 meer as 400 000 inwoners uit die stad ontruim. Die inwonertal het as gevolg van die natuurramp gedaal nadat nie alle ontruimde bewoners na New Orleans teruggekeer het nie.
Die oorspronklike Franse taal word vandag nog nouliks gepraat, en net 'n klein aantal ou mense is nog steeds die inheemse Cajun-Frans magtig. Desondanks speel die Franse taal en kultuur 'n groot rol by die bemarking van die plaaslike toerismebedryf.
Ekonomie
New Orleans is 'n belangrike handel-, vervoer- en nywerheidsentrum en danksy die groot voorkoms van ru-olie in die Golf van Meksiko huisves die stad net soos Houston, Texas die hoofkwartiere van talle oliemaatskappye soos BP, Chevron, Conoco Phillips en Royal Dutch Shell. Die Hawe van Suid-Louisiana (Port of South Louisiana), wat New Orleans se hawefasiliteite insluit, is volgens tonnemaat die vierde grootste ter wêreld. Dit is een van die belangrikste invoerhawens vir koffiebone, wat in groot nywerhede in die omgewing gerooster en verder verwerk word.
Ook die federale regering en militêre instellings, by name NASA en die Amerikaanse Vloot, is belangrike werkverskaffers in die metropolitaanse gebied van New Orleans. Michoud het 'n monteerplaas in die oostelike deel van die parogie opgerig, terwyl Lockheed-Martin eksterne tenks vir ruimtependeltuie hier vervaardig.
Tremnetwerk
Trems vorm al sedert die eerste helfte van die 19de eeu 'n integrale bestanddeel van New Orleans se openbare vervoernetwerk. Die langste tremlyn, St. Charles Avenue-lyn, is die oudste tremroete ter wêreld wat steeds in bedryf is (al is dit tydelik ontwrig deur die skade wat orkaan Katrina in Augustus 2005 berokken het). Tremlyne word tans deur New Orleans se openbare vervoeronderneming, New Orleans Regional Transit Authority (RTA), bedryf.
Naas dié op St. Charles Avenue is daar tans nog drie ander tremlyne: Riverfront Line, Canal Street Line en Loyola Avenue Line. Alle ander lyne is in die tydperk tussen die laat 1940's en die vroeë 1960's deur busroetes vervang. Bewaringsvoorstanders het destyds nie daarin geslaag om die tremlyn op Canal Street te red nie, maar kon die stadsregering uiteindelik oorreed om historiese monumentstatus aan die St. Charles Avenue-lyn toe te ken en dit sodoende te bewaar.
128
Die jaar 128 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Donderdag begin het. Dit was die 28ste jaar van die 2de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Altai
Altai (Russies: Республика Алтай; Altais: Алтайдынг Республиказы) is ’n outonome republiek (’n deelgebied van Rusland) en is genoem na die gelyknamige gebergte.
Geografie
Die republiek grens in die noorde aan die oblast Kemerowo en die outonome republiek Chakassië, in die ooste aan die outonome republiek Tiwa en in die weste aan die Altaikrai. Die suidelike bure lê almal buite Rusland. Die grenslyn met die buiteland is 880,4 km lank, waarvan 288,7 km met Mongolië (die ooste en suidooste) is, 54,1 km met die Volksrepubliek China (suide) en 517,6 km met Kasakstan (weste).
Altai bestaan uit hoogland. Dit is ’n soort "Russiese Tibet" in die middel van Asië op die kruispunt van verskillende state en kulturele wêrelde. Die Siberiese taiga, die steppe van Kasakstan en die halfwoestyne van Mongolië ontmoet mekaar hier. Boombosse bedek ongeveer 25% van die republiek.
Riviere, mere en gletsers
Die grootste riviere is die Katoenrivier en die Bieja, wat saamvloei en een van die grootste riviere in Siberië vorm: die Ob
Die republiek het ongeveer 7 000 mere met ’n totale oppervlakte van meer as 700 km². Die grootste meer is die Teletskoje, wat 80 km lank en 5 km breed is, met ’n oppervlakte van 230,8 km². Sy diepste deel is 325 m. Nog ’n bekende bergmeer (in die ooste) is die Dzjoeloekoel, wat die Altai as heilig beskou.
Waterbronne is een van die belangrikste natuurlike bronne van die republiek. Van die minerale bronne in die berge van Altai word as heilsaam beskou. Die grootste gletsers is Bolsjoi Taldoerinski (35 km²), Mensoe (21 km²), Sofiski (17 km²) en Bolsjoi Maasjei (16 km²).
Klimaat
Die republiek het ’n gematigde landklimaat met relatief kort en warm somers (Junie – Augustus) en lang, koue (en soms ysige) winters (November – Maart).
Geskiedenis
Op 1 Junie 1922 word die gebied die Ojrotse outonome oblast. Op 7 Januarie 1948 word dit hernoem tot die Gorno-Altaise outonome oblast. In 1990 verander die gebied deur ’n herorganisasie agtereenvolgens in ’n OSSR, SSR (1991) en outonome republiek (1992) onder die naam Gorno-Altai. In 1993 kry dit sy huidige naam Altai.
Ekonomie
Altai is eerder ’n landbou- as ’n nywerheidstreek. Die mees ontwikkelde sektore is voedsel-, metaal- en houtverwerking. Aanwesige grondstowwe is goud, silwer, yster en litium.
Bestuursindeling
Die republiek bestaan uit 1 stadsdistrik, (Gorno-Altaisk), en 10 munisipale distrikte (Altais: aimatsi):
Groot stede en dorpe
2002-volkstelling
Demografie
Volgens die 2002-sensus het Russe 57,4% van die bevolking uitgemaak, Altais 33,4%, Kazachs 6% en ander volke 3,2%.
Godsdiens
Die tradisionele godsdiens van die inheemse Altais is sjamanisme. Etniese Russe behoort tot die Oosters-Ortodokse Kerk. Tibettaanse Boeddhisme raak ook gewilder nadat dit die gebied binnegekom het deur die naburige Mongolië en Tiwa.
Russiese Nuwe Era-aanhangers van Agni Joga gaan dikwels op pelgrimstogte na Berg Beloecha. Tekens van sjamanisme kan dikwels in die gebied gesien word; op sekere punte van die Katoen-rivier bind plaaslike volgelinge van sjamanisme wit strikke aan bome en los offerandes van muntstukke of kos vir die geeste. Hoewel sjamanisme vandag nie meer so algemeen beoefen word nie, word dit nou weer gewilder vanweë die nuwe godsdiensvryheid wat ontstaan het ná die val van die Sowjetunie.
Motril
Motril is 'n munisipaliteit in die Granada-provinsie in die Koninkryk van Spanje.
Senqu Plaaslike Munisipaliteit
Die Senqu Plaaslike Munisipaliteit is een van die plaaslike munisipaliteite in die Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit in die Oos-Kaap, Suid-Afrika.
Nedersettings
Nedersettings in die munisipaliteit:
Swak wisselwerking
duimnael|240px|Betaverval vanweë die swak wisselwerking. ’n Betadeeltjie (in hierdie geval ’n negatiewe elektron) word deur ’n [[atoomkern vrygestel. INLAS: In die verval van ’n vrye neutron word ’n proton, ’n elektron (negatiewe betastraal) en ’n elektron-antineutrino geproduseer.]]
Die swak wisselwerking of swak kernkrag is in fisika en deeltjiefisika een van die vier basiese natuurkragte. Die ander is die elektromagnetiese wisselwerking, sterk wisselwerking en swaartekrag.
Die swak wisselwerking is verantwoordelik vir die radioaktiewe verval van subatomiese deeltjies en sit die proses bekend as waterstoffusie in sterre aan die gang. Dit beïnvloed alle bekende fermione, dus deeltjies met ’n halftallige spin.
In die Standaardmodel van deeltjiefisika word die swak wisselwerking teories veroorsaak deur die uitruil (dus emissie of absorpsie) van W- en Z-bosone. As sulks word dit beskou as ’n niekontakkrag, nes die ander drie kragte. Dit word "swak" genoem omdat die tipiese veldsterkte daarvan verskeie ordes van magnitude minder is as dié van beide elektromagnetisme en die sterk wisselwerking. Dit vind net op baie klein, subatomiese afstande plaas, minder as die deursnee van ’n proton. Die meeste deeltjies sal mettertyd deur ’n swak wisselwerking verval.
Agtergrond
Die Standaardmodel verskaf ’n eenvormige raamwerk om die elektromagnetiese, swak en sterk wisselwerking te verstaan. ’n Wisselwerking vind plaas wanneer twee deeltjies, gewoonlik maar nie altyd nie fermione met ’n halftallige spin, kragdraende bosone met ’n voltallige spin uitruil. Die fermione wat by so ’n uitruiling betrokke is, kan óf elementêre deeltjies (soos elektrone of kwarke) óf saamgestelde deeltjies (soos protone of neutrone) wees. Op die diepste vlakke is alle swak wisselwerkings eindelik tussen elementêre deeltjies.
In die geval van swak wisselwerkings kan fermione drie soorte kragdraers uitruil, bekend as W+-, W-- en Z-bosone. Die massa van elk van hierdie bosone is veel groter as dié van ’n proton of neutron.
Kwarke, wat saamgestelde deeltjies soos protone en neutrone vorm, kom in ses "geure" voor – op, af, vreemd, sjarme, bo en onder – wat aan daardie saamgestelde deeltjies hul eienskappe gee. Die swak wisselwerking is uniek deurdat dit kwarke toelaat om hul geur vir ’n ander te ruil. Die uitruil van dié eienskappe word deur die kragdraende bosone bemiddel. Tydens β−-verval verander ’n afkwark in ’n neutron byvoorbeeld in ’n opkwark, en dit verander so die neutron in ’n proton. In die proses word ’n elektron en elektron-antineutrino ook geproduseer.
Dit is die enigste basiese wisselwerking wat pariteitsimmetrie verbreek, en ook die enigste een wat ladingpariteitsimmetrie verbreek.
Ander belangrike voorbeelde van verskynsels waarby die swak wisselwerking betrokke is, sluit in betaverval en die fusie van waterstof in helium, wat die Son se termokernproses aandryf. Die meeste fermione sal mettertyd deur ’n swak wisselwerking verval. So ’n verval maak radiokoolstofdatering moontlik, omdat koolstof-14 deur die swak wisselwerking in stikstof-14 verval.
Tydens die kwark-epog van die vroeë heelal het die swak wisselwerking vertak in die elektromagnetiese en swak krag.
Eienskappe
duimnael|280px|Die verskillende vervalroetes deur die swak wisselwerking en aanduidings van hul waarskynlikheid. Die intensiteit van die lyne word aangegee volgens die [[CKM-parameters.]]
Die swak wisselwerking is in verskeie opsigte uniek:
Vanweë hul groot massa (sowat 90 GeV/c2) het hierdie draerdeeltjies, die W- en Z-bosone, ’n kort leeftyd van minder as 10-24 sekondes.
Die swak wisselwerking het ’n koppelingskonstante (’n aanduiding van die sterkte van die wisselwerking) van tussen 10-7 en 10-6; in vergelyking hiermee het die sterk wisselwerking ’n koppelingskonstante van 1 en die elektromagnetiese wisselwerking ’n koppelingskonstante van sowat 10-2. Daarom is die swak wisselwerking swak in terme van sterkte.
Dit het ook ’n kort reikwydte (sowat 10-17 tot 10-16 m). ) Op ’n afstand van sowat 10-18 m het die swak wisselwerking min of meer dieselfde sterkte as die elektromagnetiese krag, maar dit begin eksponensieel afneem met toenemende afstande. Op ’n afstand van sowat 3×10-17 m is die swak wisselwerking 10 000 keer swakker as die elektromagnetiese krag.
Vanweë die groot massa van die W-bosone geskied die transformasie of verval van deeltjies wat deur die swak wisselwerking bemiddel word, gewoonlik baie stadiger as met die sterk en elektromagnetiese krag. ’n Neutrale pion verval byvoorbeeld elektromagneties en het ’n leeftyd van sowat 10-16 sekondes. In teenstelling hiermee kan ’n veranderde pion net deur die swak wisselwerking verval en dus het dit ’n leeftyd van sowat 10-8 sekondes, of honderdmiljoen keer langer as dié van ’n neutrale pion. ’n Besonder ekstreme voorbeeld is die verval van ’n vrye proton deur die swak wisselwerking, wat sowat 15 minute duur.
Swak isospin en swak hiperlading
Alle deeltjies het ’n eienskap genaamd swak isospin (simbool T3), wat as ’n kwantumgetal dien en bepaal hoe daardie deeltjie in die swak wisselwerking optree. Swak isospin speel dieselfde rol in die swak wisselwerking as elektriese lading in elektromagnetisme en kleurlading in die sterk wisselwerking. Alle linkshandige fermione het ’n swak isospin van óf + óf −. Die opkwark het byvoorbeeld ’n T3 van + en die afkwark −. ’n Kwark verval nooit deur die swak wisselwerking in ’n kwark met dieselfde T3 nie: Kwarke met ’n T3 van + verval net in kwarke met ’n T3 van − en omgekeerd.
duimnael|-verval deur die swak wisselwerking. In enige gegewe wisselwerking bly swak isospin behoue: Die som van die deeltjies se swak isospin voor die wisselwerking is dieselfde as daarna. ’n (Linkshandige), met ’n swak isospin van 1, verval byvoorbeeld gewoonlik in ’n (+) en ’n  (as ’n regshandige antideeltjie, +).
Ná die ontwikkeling van die elektroswakteorie is nog ’n eienskap, swak hiperlading, ontwikkel. Dit hang af van die deeltjie se elektriese lading en swak isospin, en word so bereken:
Karakoroem
Karakoroem (Mongools: Хархорум, Charchoroem) was die hoofstad van die Mongoolse Ryk in die 13de eeu en van die noordelike Yuan-dinastie in die 14de tot 15de eeu. Die stad se ruïnes lê in die noordweste van die provinsie Övörkhangai in Mongolië, naby die moderne stad Charchorin. Dit is deel van die wêrelderfenisgebied Orchonvallei-kultuurlandskap.
Geskiedenis
In 1218–'19 het Djengis Khan ’n leër op die been gebring vir een van sy militêre veldtogte op ’n plek met die naam Karakoroem, maar die stad is waarskynlik eers in 1220 gestig. Tot in 1235 was dit blykbaar nie veel meer as ’n dorpie nie; eers daarna het Djengis se opvolger, Ögedei, mure om die dorp laat oprig en ’n paleis daar gebou.
Onder Ögedei en sy opvolgers het Karakoroem ’n groot sentrum vir wêreldpolitiek geword. Möngke Khan het die paleis laat vergroot en ’n groot tempel laat bou. Die bekende Silwerboom van Karakoroem is ook in die middestad gebou. Die boom, met ’n engel aan die bopunt, is deur ’n Franse goudsmid ontwerp en het slim ontwerpte pype gehad waaruit verskeie soorte drank getap kon word. Wanneer die khan vir sy gaste iets te drinke wou aanbied, het die engel ’n trompet na sy lippe gebring en dit geblaas. Uit die mond van goue slange om die boom het drank dan gespuit in ’n kom wat onder die boom geplaas is.
Gerven
Gerven is ’n nedersetting in die munisipaliteit Putten in die provinsie Gelderland in Nederland.
Karakoroem
Geskiedenis
Toe Koeblai Khan en sy jonger broer Ariq Böke albei in 1260 die troon opeis, het Koeblai die Yuan-dinastie gestig en die hoofstad na Shangdu en later na Dadu (nou Beijing) geskuif. Karakoroem het die administratiewe sentrum van een van die dinastie se provinsies geword. In die oorlog met Ariq Böke, en later met Kaidoe Khan, is die stad swaar getref. In 1260 het Koeblai die stad se graanvoorraad onderbreek en in 1277 het Kaidoe Karakoroem ingeneem. Die volgende jaar het Yuan-soldate Kaidoe uit die stad verdryf. In die eerste helfte van die 14de eeu het die stad weer ’n opbloei beleef en het dit uitgebrei.
Ná die val van die Yuan-dinastie in 1368 het Karakoroem die woonplek van Biligtü Khan geword. Die stad is in 1388 deur Ming-soldate ingeneem en verwoes. ’n Latere khan het dit weer die hoofstad gemaak, maar nadat die stad ’n paar keer van eienaarskap verwissel het, is dit eindelik permanent verlaat.
Kywe
Kywe is 'n dorp in die gemeenskap Mingin, distrik Kale, in die administratiewe indeling Sagaing in Wes-Mianmar.
Swak wisselwerking
Swak isospin en swak hiperlading
waar YW die swak hiperlading van ’n gegewe soort deeltjie is, Q die elektriese lading (in elementêre lading-eenhede) en T3 die swak isospin. Terwyl sommige deeltjies ’n swak isospin van nul het, het geen spin--deeltjies ’n swak hiperlading van nul nie.
Juan Manuel Fangio
Juan Manuel Fangio (24 Junie 1911 – 17 Julie 1995) was 'n bekende Argentynse motorrenjaer en vyfmalige wenner van die Formule Eenkampioenskap waarvan vier agtereenvolgend was tussen 1954–57.
Hy is in Balcarce, Argentinië gebore. Hy het sy renloopbaan in 1934 in Suid-Amerika begin, hoofsaaklik in langafstandwedrenne en is in 1940 en 1941 as die nasionale kampioen gekroon. Die uitbreek van die Tweede Wêreldoorlog het sy opgang vertraag en hy kon eers in 1947 in Europa begin deelneem.
Hy was aanvanklik nie baie suksesvol nie, maar dit het alles verander toe hy vir Alfa Romeo begin jaag het in 1950. Hy het die tweede plek in die kampioenskap van 1950 beklee en sy eerste titel in 1951 verower. Hy het goed gedoen in die 1952-seisoen in 'n Maserati totdat sy seisoen kortgeknip is deur 'n nekbesering wat hy in 'n ernstige ongeluk te Monza in Italië opgedoen het. In 1954 het hy weer teruggekeer en in 'n Maserati begin jaag en oorgeskakel na Mercedes toe hulle in die middel van die seisoen ingeskryf het. Hy het in daardie jaar agt van die twaalf wedrenne gewen (ses van die agt wat deel gevorm het van die amptelike kampioenskapskalender) en weer vir Mercedes in 1955 gejaag. Teen die einde van die tweede suksesvolle seisoen (wat oorskadu is deur die tragiese ramp te Le Mans waarin 81 toeskouers gesterf het), het Mercedes al die 1955-titels gewen en toe onttrek uit Formule Eenwedrenne.
In 1956 het Fangio na Ferrari verskuif waar hy vir Alberto Ascari vervang het wat in 'n ongeluk gesterf het en toe sy vierde titel verower, deur eerste in drie wedrenne te eindig en tweede in al die oorblywende kampioenskapswedrenne. In 1957 het hy weer sy terugkeer na Maserati gemaak waar hy sy vyfde titel gewen het met 'n uitsonderlike poging om sy finale oorwinning by die Nürburgring in Duitsland te verseker. Na sy reeks agtereenvolgende kampioenskappe het hy in 1958 afgetree ná die Franse Grand Prix na hy 24 Grands Prix gewen het uit 'n totaal van 51 waaraan hy deelgeneem het.
Hy is op 23 Februarie 1958 deur Kubaanse rebelle ontvoer maar is later weer vrygelaat. Hy was daarna tot en met sy dood 'n verteenwoordiger vir Mercedes-Benz, waar hy dikwels in sy voormalige renmotors in vertoonrondtes deelgeneem het. In 1990 is hy ingelyf by die Internasionale Motorsport se Ererol. Hy is na sy dood in die Ciudad de Balcarce begraafplaas in Argentinië begrawe.
Plectroninia deansi
Plectroninia deansi is 'n sponsspesie in die taksonomiese indeling van die kalksponse (Calcarea). Die spons leef in die see en sy parenkiem bestaan uit kalsiumkarbonaat.
130
Die jaar 130 was 'n gewone jaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Sondag begin het. Dit was die 30ste jaar van die 2de eeu n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad.
Reyner Banham
Peter Reyner Banham (* 2 Maart 1922; † 19 Maart 1988) was 'n Engelse argitektuurkritikus en produktiewe skrywer wat veral bekendheid verwerf het met sy teoretiese ondersoek Theory and Design in the First Machine Age (1960) en sy befaamde boek oor boukuns in Los Angeles, Los Angeles: The Architecture of Four Ecologies (1971), waarin hy sy stadservaring en visie van dié Suid-Kaliforniese metropool in vier ekologiese modelle kategoriseer – Surfurbia, Foothills, The Plains of Id en Autopia – en hul kenmerkende argitektoniese kulture beskryf.
Banham was aanvanklik in Londen werksaam, maar het vanaf die laat 1960's tot en met sy afsterwe in 1988 hoofsaaklik in die Verenigde State gewoon. Ná sy akademiese opleiding in meganiese ingenieurswese en kunsgeskiedenis het Reyner Banham tot die oortuiging gekom dat tegnologie 'n samelewing nie net opwindender sou maak nie, maar ook demokratieser. In sy werk en teorieë het 'n ongewone kombinasie uit die kruispunt van akademiese strengheid en popkultuur gegroei wat in opvallende opposisie tot beide tradisionaliste en ortodokse Marxiste was, maar Reyner Banham se oë geopen het vir die kulturele, maatskaplike en politieke implikasies van visuele kunste in die naoorlogse tydperk, soos sy biograaf Nigel Whiteley opgemerk het. Sy insig en visies het van hom in die tydperk tussen die 1950's en laat 1980's een van die invloedrykste skrywers op die gebied van argitektuur, ontwerp en popkultuur gemaak.
Willem III van Nederland
Willem III (Nederlands: Willem Alexander Paul Frederik Lodewijk; Engels: William Alexander Paul Frederick Louis; 19 Februarie 1817 - 23 November 1890) was van 1849 tot sy dood in 1890 koning van Nederland en groothertog van Luxemburg. Hy was ook die hertog van Limburg vanaf 1849 tot die afskaffing van die hertogdom in 1866.
Willem was die seun van koning Willem II en Anna Pavlovna van Rusland. Met die abdikasie van sy oupa Willem I in 1840 word hy die prins van Oranje. Na die dood van sy vader in 1849, volg hy hom op as koning van Nederland.
Willem is in 1839 met sy niggie Sophie van Württemberg getroud en hulle het drie seuns gehad, Willem, Maurice en Alexander, wat almal voor hom oorlede is. Ná Sophie se dood in 1877 trou hy in 1879 met Emma van Waldeck en Pyrmont en hulle het een dogter, Wilhelmina gehad, wat Willem opgevolg het op die Nederlandse troon. Terwyl hy die laaste agnatiese dinastiese afstammeling was van Otto I, graaf van Nassau, het die troon van die Groothertogdom Luxemburg oorgegaan aan sy patrilineale sewentiende neef wat eens verwyder is (en die matrilieniese derde neef), Adolphe. Tot op hede is hy die laaste Nederlandse koning wat op die troon gesterf het.
Vroeë lewe
Willem is op 19 Februarie 1817 gebore in die Volkspaleis in Brussel, wat destyds deel uitgemaak het van die Verenigde Koninkryk van die Nederlande. Hy was die oudste seun van die toekomstige koning Willem II van Nederland en Anna Pavlovna van Rusland. Hy het drie broers gehad, waarvan een as kind gesterf het, en een suster.
In 1827, op tienjarige ouderdom, word hy as erekolonel in die Koninklike Nederlandse Leër aangestel. In die 1830's dien hy as luitenant in die Grenadiers Regiment. In 1834 word hy tot erekommandant van die Grenadiersregiment van Kiëf nr. 5 in die Keiserlike Russiese leër bevorder. Hy is op 18 Junie 1839 in Stuttgart getroud met sy eerste niggie, Sophie, dogter van koning Willem I van Württemberg en groothertogin Catherine Pavlovna van Rusland. Hierdie huwelik was ongelukkig en word gekenmerk deur 'n stryd oor hul kinders. Sophie was 'n liberale intellektueel en het alles verag wat na diktatuur neig, soos die leër. Willem was eenvoudiger, konserwatiewer en was lief vir die weermag. Hy verbied intellektuele oefening tuis, waarvoor koningin Victoria van die Verenigde Koninkryk, wat met prinses Sophie korrespondeer, hom 'n onopgeleide boer noem. Sy buite-egtelike entoesiasme het daartoe gelei dat die New York Times hom 'die grootste losbandige van die era' noem. 'n Ander oorsaak van huweliksspanning (en later politieke spanning) was sy humeur; hy kon die een dag woedend vir iemand wees en die volgende dag uiters beleefd.
Hy het dit oorweeg om van sy reg op die troon afstand te doen aan sy jonger broer Henry en later aan sy ouer seun. Sy ma het hom oortuig om hierdie aksie te kanselleer. Die Nederlandse grondwet bied geen manier om afstand te doen van die aanspraak op die troon nie. In 1877 sterf koningin Sophie en jare se onmin in die paleis eindig. In dieselfde jaar kondig koning Willem sy voorneme aan om met Émilie Ambre, 'n Franse operasangeres, te trou, wat hy as gravin d'Ambroise veredel het - sonder die regering se toestemming. Onder druk van die samelewing en die regering het hy hierdie huweliksplanne laat vaar.
Emma het 'n verligtende invloed op Willem se wispelturige persoonlikheid gehad en die huwelik was uiters gelukkig. Die laaste dekade was sonder twyfel die beste van sy regering. Die koning het hom weerhou om by die meeste aspekte van die regering in te meng. In 1880 is Wilhelmina gebore. Sy het in 1884 die aanmatigende erfgenaam geword na die dood van die laaste oorblywende seun uit Willem se eerste huwelik. Talle potensiële manlike erfgename is tussen 1878 en 1884 oorlede.
Koning Willem het in 1887 ernstig siek geword. Hy het aan 'n nierkwaal gely. In 1888 het hy egter persoonlik 'n goue erepenning aan die reddingsbootheld Dorus Rijkers oorhandig wat die lewens van 20 mense gered het.
In 1888 en 1889 ly die sieklike koning toenemend aan geheueverlies. Die Raad van State en daarna koningin Emma het regente geword. Willem III is in 1890 in die paleis in Het Loo oorlede. Omdat Wilhelmina nog nie volwassenheid bereik het nie, het Emma regent geword vir haar dogter. Sy sou regent bly tot Wilhelmina se agtiende verjaardag in 1898.
Plectroninia hindei
Die spons behoort tot die genus Plectroninia en tot die familie Minchinellidae. Die wetenskaplike naam van die spesie is die eerste keer geldig gepubliseer in 1900 deur Kirkpatrick.
Hafiz
Die term Hafiz (Arabies: حافظ, ḥāfiẓ; afgelei van حفظ ḥafiẓa "behoed"; meervoud حفاظ ḥuffāẓ; vroulike vorm: Hafiza) verwys in Arabies na 'n Islamitiese gelowige wat die hele Koran gememoriseer het en by besondere geleenthede dele daarvan kan voordra. Koran-voordragte volg bepalde reëls wat uitspraak en intonasie betref en is sodoende spreeksange.
'n Hafiz word in Moslemgemeenskappe hoog gewaardeer omdat hy volgens hulle beskouing die Woord van God verinnerlik het. Blindes en ander liggaamlik gestremdes word tradisioneel dikwels Hafiz en geniet sodoende hoë aansien.
Die Koran kan in verhouding tot sy lengte vanweë sy ryme en metriek relatief maklik gememoriseer word. Baie Arabiese biografieë gee die ouderdom van geleerdes waarin hulle Hafiz (en later Imam of voorbidder) geword het. So het die geskiedkundige At-Tabari die Koran reeds in die ouderdom van sewe jaar gememoriseer en was een jaar later voorbidder. Die Persiese digter Hafez het sy erenaam gekry nadat hy as agtjarige seun die Koran gememoriseer het.
Goodluck Jonathan
Goodluck Jonathan (* 20 November 1957 ) is die voormalige leier van Nigerië se PDP. Hy het vanaf 2010 tot 2015 as Nigerië se president gedien. Voor sy rol as president het Jonathan tussen 2005 en 2007 as goewerneur van die deelstaat Bayelsa en vanaf 2007 tot 2010 as adjunkpresident van Nigerië gedien. In 2015 het hy sy nederlaag in die presidentsverkiesing toegegee en daarmee die eerste Nigeriese president geword, wat dit tydens sy termyn gedoen het. Jonathan is op 29 Mei 2015 deur Muhammadu Buhari, Nigerië se voormalige staatshoof (1983–1985), opgevolg.
Thomas Browne
Sir Thomas Browne (gebore op 19 Oktober 1605 - oorlede op 19 Oktober 1682) was 'n Engelse digter en filosoof.
Potsdam-Mittelmark
Potsdam-Mittelmark is 'n administratiewe distrik in die weste van die Duitse deelstaat Brandenburg. Volgens sy oppervlakte is dit die derde grootste distrik in Duitsland ná Uckermark en Emsland. Potsdam-Mittelmark grens in die noorde aan Havelland, in die ooste aan die selfregerende stad Potsdam (wat ondanks sy naam nie deel uitmaak van die distrik nie), Berlyn en die distrik Teltow-Fläming, in die suide aan die distrikte Wittenberg en Anhalt-Bitterfeld in die deelstaat Sakse-Anhalt, en in die weste aan die distrik Jerichower Land.
Il-khanaat
Die Il-khanaat (Persies: ایلخانان‎, Ilkhanan; Mongools: Хүлэгийн улс, Hülegü-oen Oeloes) was ’n wegbreek-khanaat van die Mongoolse Ryk wat deur die Huis van Hülegü regeer is. Dit is in die 13de eeu gestig en het hoofsaaklik bestaan uit die hedendaagse Iran, sowel as naburige streke in Azerbeidjan en die sentrale en oostelike dele van Turkye.
Ontstaan
Die Il-khanaat was oorspronklik gebaseer op Djengis Khan se veldtogte in 1219 tot 1224 teen die Chorasmiede en is deur sy kleinseun Hülegü Khan gestig. Toe dit op sy grootste was, het dit uitgebrei tot in gebiede wat vandag in Iran, Irak, Turkmenistan, Armenië, Azerbeidjan, Georgië, Turkye, Wes-Afganistan en Suidwes-Pakistan lê.
Aanvanklik is baie gelowe toegelaat, maar later was dit hoofsaaklik beperk tot Boeddhisme en die Christendom. In 1295 het Ghazan hom bekeer tot die Islam.
Naam
Volgens die historikus Rashid-al-Din Hamadani het Koeblai Khan aan Hülegü die titel Il-khan gegee nadat hy Ariq Böke verslaan het. Die term beteken "ondergeskikte khan". Dit is egter eers na 1260 in geskiedkundige geskrifte gebruik.
Hottentot
en die naam van 'n Suider-Afrikaanse vis:
Fluitswaan
Die fluitswaan (Cygnus columbianus) is 'n Noord-Amerikaanse swaan wat in dele van Kanada, Alaska en ook Siberië voorkom. Sommige wetenskaplikes beskou hierdie swaan en die Bewick-swaan as dieselfde spesie, terwyl ander volhou dat die twee onderskeidelike spesies is.
Fluitswane het 'n wit veredos, met 'n swart snawel. Klein geel vlekke kan by die basis van die snawel (voor die oë) waargeneem word, maar dit is geensins so verspreid as by die singswaan en die Bewick-swaan nie. Ondanks sy naam, maak die fluitswaan nie werklik 'n fluitgeluid nie, maar uiter eerder hoë toetergeluide.
Swart op Wit
Swart op wit is die Afrikaanse skrywer, Annelie Botes se twaalfde titel.
Fluitswaan
Hul dieet bestaan hoofsaaklik uit waterplante en sagtedopskulpe, maar hulle sal ook die lê- en drywende korrels van hoenders en eende vreet.
Swart op Wit
“My dinkgoed het deurmekaar geraak,” sê sy.
’n Aantal jaar gelede het ’n mediastorm om dié Kammanassiekind se kop losgebars. Dit was ’n donker tyd in haar lewe, maar sy is terug op die enigste manier wat sy kén, swart-op-wit loop sy haar spore van vyf-en-vyftig jaar na en deel met die leser dinge wat sy nie verstaan nie, wat haar bang maak en wat haar bly maak. Sy doen dit vir haar kinders en hulle kinders se kinders. “Want niemand op aarde wil spoorloos die langleer klim nie,” sê sy.
Tussenin lees ons ook hoe die tóé al rebelse Annelie as tiener verlief raak op die man wat steeds die wyse, gryse engel Gabriël aan haar sy is. Oor al die berge en dale heen vlieg dié twee saam.
Moeiteloos glip sy tussen kontrasterende stories: jongliefde, oumensliefde, tye toe die liefde ontbreek het. Soms lag sy uit haar agterkeel oor Basjan-kat wat sy gebied op haar skoot gemerk het, ander kere sak sy gebroke op haar knieë neer oor Jabu se rooi baadjie ...
“Ek sukkel met die lewe,” sê sy, “niks kom ooit vir my maklik nie. Maar ek hou nooit op om te probeer nie. Die jimmele weet...”
Crosshatch
Crosshatch is 'n Britse mode-etiket wat op denim- en straatmode fokus. Die onderneming is in 2000 in Manchester, Engeland gestig en het vinnig sukses behaal met sy mode-ontwerpe wat deur Manchester se lewendige en ikoniese popmusiekbedryf geïnspireer is en waarvoor illustratiewe grafieke, buitengewone kleurpatrone en vernuwende denim-style gebruik word. Crosshatch se mode het sodoende veral 'n jonger generasie van modebewustes as teikengroep – in Manchester is dit onder meer fees- en konsertgangers wat van popkonserte en danspartytjies in verlate fabriekgeboue hou.
Crosshatch se mode en toebehore soos horlosies en rugsakke word intussen in onafhanklike asook kettingwinkels dwarsoor die wêreld verkoop, insluitende metropole in die Suidelike Halfrond soos Johannesburg en Sydney.
Maletswai Plaaslike Munisipaliteit
In Augustus 2016 saamgesmelt met Gariep as Walter Sisulu Plaaslike Munisipaliteit
Die Maletswai Plaaslike Munisipaliteit is 'n ontbinde plaaslike munisipaliteit in die Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit in die Oos-Kaap, Suid-Afrika. Dit het met Gariep Plaaslike Munisipaliteit saamgesmelt na 3 Augustus 2016, om die nuwe Walter Sisulu Plaaslike Munisipaliteit te vorm.
Nedersettings
Nedersettings in die munisipaliteit:
Bure
Die Maletswai Plaaslike Munisipaliteit se bure in die Joe Gqabi-distriksmunisipaliteit was:
Ten suide in Chris Hani-distriksmunisipaliteit was:
Aan die Vrystaat-kant is Mohokare Plaaslike Munisipaliteit in die Xhariep-distriksmunisipaliteit geleë.
Grover Cleveland
Stephen Grover Cleveland (18 Maart 1837 – 24 Junie 1908) was die 22ste en 24ste President van die Verenigde State. Hy is die enigste persoon wat twee nie-agtereensvolgende termyne as president gedien het (van 1885–1889 en 1893–1897 ) en is gevolglik die enigste persoon wat twee keer getel moet word wanneer die aantal presidente bepaal word. Tydens sy tweede ampstermyn het Utah op 4 Januarie 1896 die 45ste deelstaat van die Verenigde State geword.
Cleveland was 'n selfgeleerde regstudent, en werk as 'n prokureur en distriksprokureur van 1860 tot 1871. Hy was 'n voormalige burgemeester van Buffalo en goewerneur van New York, toe hy James Blaine in die 1884 presidensiële verkiesing verslaan het. Tydens sy bewind is hy geprys vir sy moed, eerlikheid en integriteit. Hy was minder gewild weens sy pogings om invoerbelasting te verlaag, sy gereelde veto van kongresbesluite en die sistematiese ignorering van die pers. Hy het die 1888-verkiesing aan Benjamin Harrison verloor, hoewel hy die meeste stemme nasionaal gekry het.
In 1892 het hy egter dieselfde Benjamin Harrison verslaan; sy tweede termyn het van 1893 tot 1897 gestrek. Hy is dwarsdeur daardie termyn gekonfronteer met 'n diep ekonomiese krisis, wat begin het net voor hy sy amp aangeneem het. Hy kon dit nie onder beheer kry nie, hoofsaaklik weens die gebrek aan 'n Sentrale Bank wat die geldvoorraad kon reguleer. Hy het egter daarin geslaag om die omstrede Sherman Silver Purchase Act van 1890, uitgereik deur Harrison, om te keer, wat van toe af goud in plaas van silwer as die basis van die monetêre stelsel geplaas het. ’n Maatreël wat ewe omstrede was.
In 1894 het hy federale troepe gestuur om die Pullman-staking te verbreek, wat baie as 'n klad op sy reputasie beskou het.
Hans Modrow
Hans Modrow ( Duitse uitspraak: [ˈhans ˈmoːdʁo]; gebore op 27 Januarie 1928 — 11 Februarie 2023) was 'n Duitse linkse politikus, veral bekend as die laaste kommunistiese premier van Oos-Duitsland. In die middel van die vreedsame rewolusie het hy die grootste deel van die winter van 1989 en 1990 die de facto-leier van die land geword.
Grover Cleveland
Hy is op 24 Junie 1908 aan 'n hartaanval oorlede. Sy laaste woorde was: "Ek het alles probeer om dit reg te kry." Cleveland het geleef om 71 jaar oud te wees.
Hans Modrow
Na die beëindiging van die kommunistiese bewind en die hereniging van Duitsland, is hy in 1995 deur die Dresden-distrikshof skuldig bevind aan verkiesingsbedrog en meineed. Hy was die ere-voorsitter van die Party van die Demokratiese Sosialisme (PDS) en was hy die president van die raad van ouderlinge van die linkse party sedert 2007.
Koerse Skoorwal
Die Koerse Skoorwal (Litaus: Kuršių nerija, Russies: Куршская коса, Duits: Kurische Nehrung) is 'n landstrook en skiereiland met 'n totale lengte van 98 kilometer wat tussen die Litause hawestad Klaipėda in die noorde en Lesnoi (Litaus: Sarkuva, Duits: Sarkau) in die Russiese eksklawe Oblast Kaliningrad in die suide geleë is. Die westelike kuslyn grens aan die Oossee, die oostelike aan die Koerse Haf, 'n uitgestrekte baai.
Die landskap se naam dateer uit die tydperk van die Duitse Ridderorde en het destyds eerder na die pad na Koerland en Lyfland as na die Koerse volk verwys. Van die landstrook is tans 52 kilometer Litause en 46 kilometer Russiese grondgebied. Die wydste punt met 3,8 kilometer is by die Bulvikio ragas of Bulvikse Hoek, vier kilometer noordoos van die Litause dorp Nida (Neringa-munisipaliteit), geleë. Die smalste punt naby die Russiese nedersetting Lesnoi is net 380 meter wyd.
Sowat 70 persent van die Koerse Skoorwal is met dennebosse bedek. Die landstrook word deur landskapsvorme gekenmerk wat anders net in Suid-Europa, Skandinawië of die Sahara-woestyn voorkom. Dit bestaan uitsluitlik uit strandgebiede met fyn sand en reuse-duine met hoogtes van tussen vier en twaalf meter wat as gevolg van ontbossings verskeie kere na dorpsgebiede uitgebrei en hulle onder sand begrawe het. Eers in die tweede helfte van die 19de eeu het die duininspekteur Wilhelm Franz Epha daarin geslaag om die duine te beplant en sodoende te stabiliseer.
Die Groot Duin naby Nida (Duits: Nidden) is een van die grootstes in Europa en word dikwels die "Oos-Pruisiese Sahara" genoem. Die sogenaamde Palwe is 'n vlakte wat voor die duingebiede lê en waaraan 'n gordel van sogenaamde "dooie duine" met hoogtes van tot by 67 meter aansluit wat tot by die strandmeer Koerse Haf strek. Die Koerse Skoorwal, wat sowel in Litaue asook in die Russiese Oblast Kaliningrad tot 'n nasionale park verklaar is, is vanweë sy unieke landskapsvorme in 2000 deur UNESCO as 'n wêrelderfenisgebied gelys.
Kultuurgeskiedenis
Die eerste menslike nedersettings in die gebied het waarskynlik reeds omstreeks 3 000 v.C. ontstaan. Tot in die 13de eeu is die Koerse Skoorwal deur Baltiese stamme bewoon. Eers toe die Duitse Ridderorde 'n handelspad tussen Koningsberg en Lyfland aangelê het, wat oor die skoorwal geloop het, het ook Duitse setlaars, meestal boere, hulle hier begin vestig. Die inheemse Koerse bevolking het 'n bestaan op vissery gevoer en naas soutwatervisse uit die Oossee ook varswatervisse in die strandmeer gevang.
Jody Scheckter
Jody David Scheckter (gebore op 29 Januarie 1950) is 'n voormalige renjaer en die Formule Een wêreldkampioen van 1979. Hy is te Oos-Londen in Suid-Afrika gebore.
Scheckter het vinnig opgang gemaak in Formule Een nadat hy na Brittanje toe verhuis het in 1970. Hy het sy debuut in Formule Een gemaak by Watkins Glen in 1972 in 'n McLaren en op 'n stadium die derde plek beklee voordat hy beheer verloor het en getol het om sodoende in die 9de plek te eindig. Hy het in die daaropvolgende jaar gewys dat hy 'n naam is om dop te hou deur die Formule 5000 kampioenskap te wen. Hy het ook 5 keer aan F1 wedrenne deelgeneem. In Frankryk het hy byna gewen na sy derde deelname aan 'n F1 wedren, maar ongelukkig het hy in 'n botsing met Emerson Fittipaldi betrokke geraak. In sy daaropvolgende wedren was die aggressiewe Scheckter in 'n groot ongeluk betrokke waarin byna 'n dosyn motors uit die wedren is, 'n insident wat kenmerkend was van sy vroeë loopbaan.
Ken Tyrrell het desnieteenstaande nie geskroom om die ratse jongeling aan te stel nie en hy word in 1974 vir die eerste keer 'n voltydse jaer in F1. Scheckter het hulle daarvoor met 'n derde plek in die renjaerkampioenskap beloon asook met wedrenoorwinnings in Swede en Brittanje. Hy het in daardie jaar in 8 opeenvolgende wedrenne punte aangeteken wat op daardie tydstip een van die mees konsekwente vertonings was. Tydens die seisoen het Tyrrell ook die mees radikale motorontwerp ooit in F1 bekend gestel, naamlik die seswiel Tyrrell P34. Scheckter het die seswiel sy enigste wen besorg op die Sweedse Anderstorpbaan en in sy 12 wedrenne het hy 10 keer met die motor punte aangeteken.
Scheckter het toe in 1977 na Walter Wolf se nuwe span verskuif en 'n oorwinning vir die span in hul eerste wedren besorg. Hy het daarna twee verdere oorwinnings vir die span behaal en gereeld op die podium verskyn, maar uiteindelik tweede in die puntestand geëindig na die meer dominante Niki Lauda.
In 1978 het hy 'n sewende plek behaal en die span verlaat om by Scuderia Ferrari aan te sluit. Hy het daardie jaar alle verwagtinge oortref en vir F1 se mees herkenbare span 'n vervaardigerstrofee besorg terwyl hy self deur konsekwente vertonings deur die jaar, waaronder 3 oorwinnings getel het, die renjaerskampioenskap gewen het. Hy het egter in 1980 gesukkel om sy titel te verdedig en het selfs misluk in 'n poging om vir een van die wedrenne te kwalifiseer. Na hy slegs 2 punte kon aanteken het Scheckter besluit om uit te tree.
Scheckter was dus die laaste kampioenjaer vir Ferrari tot Michael Schumacher dit 21 jaar later weer vir Ferrari verower het. Na Scheckter se uittrede het hy 'n maatskappy gestig wat opleidings-nabootsers vervaardig het. Hy het daarna heelwat aandag aan sy seuns Tomas en Toby se renloopbane bestee. Tomas jaag in die Indy Racing League en het die voorste wegspringposisie in die 2003 Indianapolis 500 wedren beklee. Jody se broer Ian Scheckter het ook vir 'n paar jaar lank aan wedrenne deelgeneem.
132
Die jaar 132 was 'n skrikkeljaar wat volgens die Gregoriaanse kalender op 'n Dinsdag begin het. Dit was die 32ste jaar van die 2de eeu n.C. In teenstelling met gewone jare het die jaar 366 dae en 'n 29 Februarie gehad.
Saamslaap by ouers
Om by ouers te slaap (co-sleeping in Engels) is die praktyk waar babas of kleuters baie naby aan hul ouers inslaap, of ’n bed deel, wat net mooi die teenoorgestelde is as om in ’n afsonderlike kamer te slaap. Dit kom algemeen in die res van die wêreld voor, maar maak die minderheid in lande waar wiegies gebruik word uit. Om beddens met kinders te deel vorm ’n onderdeel hiervan en ook waar kinders of kleuters dieselfde bed deel. Daar is teenstrydigheid of dit ’n veilige en gesonde oorweging is as dit met die afsonderlike slaap in ’n eie bedjie mee vergelyk word. Die negatiewe houding hieroor word vererger omdat “saamslaap by ouers” direk gekoppel word aan die idee om ’n bed met jou kind te deel.
Die Amerikaanse Akademie van Kinderkunde moedig wel aan dat ’n kamer gedeel word as ’n veiligheidsmaatreël om wiegiedood te voorkom, maar is teen die idee om ’n bed met klein babatjies te deel gekant.
Inleiding
Buitekant Noord-Amerika, Europa en Australië is dit algemene praktyk om ’n bed met ’n kind te deel en selfs op eersgenoemde vastelande is daar ook ’n minderheid kinders teenwoordig wat een of ander tyd in hul grootwordproses ’n bed met hul ouers gedeel het. Een 2006-opname van kinders tussen 3 tot 10-jarige ouderdom in Indië het getoon dat 93% van die kinders by hul ouers slaap.
Tot met die 19de eeu was die beddelery tussen ouer(s) en kind algemene praktyk, totdat ’n nuwe era aangebreek het waar die kind sy eie kamer en wiegie moes kry. In baie wêrelddele hou die deel van ’n bed ’n praktiese voordeel in: om die kind snags warm te hou. Die deel van beddens is onlangs weer in die Westerse kultuur heringestel deur die praktisyns wat gehegte ouerskap aanmoedig. ’n 2006-opname in Kentucky in die Verenigde State het bevind dat 15% van suigelinge en kleuters tussen 2 weke tot 2 jaar oud ’n bed deel.
Voorstanders voer aan dat beddelery die babas se lewens kan red, gehegdheid tussen ouer en kind aanmoedig, die ouers meer slaap gun (omrede die kind nie sal wakker bly om aandag te soek nie) en borsvoeding aanhelp. Ouer babas kan deur die nag geborsvoed word sonder om hul moeder te wek.
Teenstanders sê weer dat hierdie saamslapery skeidingsangs by die kind kan veroorsaak indien die ouers en kind die een aand as ’n uitsondering nie bymekaar lê nie. Daar is ook die kommer dat die ouer die kind kan versmoor of ’n ongesonde afhanklikheid tussen ouers en kind kweek. Daarby glo hulle ook dat dit met die ouers se eie verhouding kan peuter, omrede kommunikasie en seksuele opwinding teen slapenstyd ingeboet word. Laastens word aangevoer dat die hedendaagse beddegoed nie geskik is vir jong kinders om by hul ouers te slaap nie.
Gesondheid en veiligheid
Professionele mense in die gesondheidsorg is skepties oor die tegnieke, doeltreffendheid en etiek rondom saamslapery by ouers. Die Verenigde State se Verbruikerprodukveiligheidskommissie waarsku teen die praktyk daarvan omrede die babatjie kan verwurg of versmoor, maar ander pediaters, voorstanders van borsvoeding en groepe bevraagteken hierdie voorstel.
Voordele
Daar word op gewys dat saamslapery tussen ouers en kind oor vyf miljoen jaar ontwikkel het en dat hierdie moderne neiging om babas snags van hul ouers te skei onnatuurlik is. Dit verander nie alleen die ondervinding wat die kind tydens slapenstyd opdoen nie, maar ook die hoeveelheid kere wat die moeder sal kyk of alles by haar kind in orde is neem af. Dit is hierdie onkonvensionele maniere wat oplaas kan lei tot die verhoogde risiko van die wiegiedood by die kind.
Die streshormone is veel laer by moeders en babas wat bymekaar lê, veral wat betref die kortisolbalans, wat noodsaaklik is vir die gesonde groei van die baba.
By diere is daar bevind dat die kleintjies wat naby hul mamma bly se groeihormone veel hoër was, asook die ensieme wat vir die groei van die brein en hart nodig is.
Die saamslaap by babas bring fisiologiese stabiliteit mee: die omgewings- en liggaamstemperatuur en die hartklop bly reëlmatig, terwyl daar ook minder lang pouses tussen asemhalings is as dié by babas wat alleen slaap.
Gerritsflesch
Gerritsflesch is ’n nedersetting in die munisipaliteit Apeldoorn in die provinsie Gelderland in Nederland.
Saamslaap by ouers
Voordele
Langtermyn emosionele gesondheid kan ook so verbeter word. By ’n langtermyn opvolgstudie, van babas wat by hul ouers geslaap en dié wat alleen geslaap het, is bevind dat eersgenoemde gelukkiger en minder angstig was, ’n hoër selfbeeld gehad het, grootliks onwaarskynlik ’n vrees vir slaap gehad het, minder gedragsprobleme getoon het, meer gemaklik met intimiteit omgegaan het en oor die algemeen as volwassenes meer onafhanklik was. Daarby moet genoem word dat die resultate heel anders sal toon indien die saamslaap by ouers eers geskied nadat die kind, wat alleen geslaap het, saans wakker word. Om by jou kind of baba te slaap is die algemene norm, behalwe in sekere Westerse kulture.