cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NG gemeente Lydenburg
Leraars
Eers in 1859 is ds. P.A.C. van Heyningen as leraar van Lydenburg georden. Hy het reeds in 1865 na Kroonstad vertrek. Vanaf 1871 tot 1879 het ds. J.G. Kriel die gemeente bedien. Op 4 September 1881 is ds. H.J. Neethling hier bevestig. Hy bedien die gemeente deur die mees stormagtige tydperk tot 1911. Ds. D.J. Pienaar het ds. Neethling in 1912 opgevolg. Vervolgens is die gemeente deur die volgende leraars bearbei: G.D. Worst (1917–'29), T.F. Cronjé (1929–'46), J.P. Joubert (1946–'48), J.A. Claassen (1947–'48) as medeleraar van ds. Joubert. Di. J. I. de Wet (1948) en D. S. Jacobs (1950) was die volgend eleraar. Tydens die bediening van di. Worst en Cronjé is veel in die gemeente veral vir opvoeding en onderwys gedoen.
Kerkbou
Bouwerk aan die eerste kerkie, nou bekend as die Voortrekkerkerk, het begin kort ná die gemeente se stigting. In Maart 1851, tydens 'n besoek van di. Andrew Murray en J.H. Neethling, het die bouwerk reeds tot op dakhoogte gevorder. Die dak is tydelik met strooi bedek vir dié geleentheid. Die oorspronklike gewels is in 1879 verwyder en die vensters verander en die strooidak deur sinkplate vervang. Op 13 April 1973 is die kerk tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar. Dit is die oudste bestaan NG kerk in Mpumalanga. Die argitek Johan de Ridder het die plan opgetrek waarvolgens die kerkie van 1965 tot 1977 herstel is volgens 'n penskets van Richter van 1867 en nog 'n illustrasie wat in 1876 in die Graphic verskyn het.
Ds. H.J. Neethling het die hoeksteen van Lydenburg se NG kerk op 12 April 1890 gelê en die gebou is op 14 April 1894 ingewy. Die totale koste was £72 779 36s. 3. (wat waarskynlik 'n drukfout in die bron is, aangesien Beaufort-Wes se soortgelyke kerk in dieselfde dekade £13 500 gekos het). Die preektsoel, 'n replika van dié in die moederkerk op Stellenbosch, is gebou deur Palframan en De Roo van gewone kiaathout wat deur Abel Erasmus geskenk is. In 1926 het 'n nasaat van die Voortrekkers, G.C. Schoeman, die orrel geskenk. Die gebou is in 1986 grootskaals gerestoureer.
Maroela
Die maroela (Sclerocarya birrea (A. Rich.) Hochst) is 'n medium-groot boom wat inheems is aan die miombo bosveld van Suider-Afrika en die Sudano-Sahelianreeks van Wes-Afrika. Dis 'n enkelstam-boom met 'n wye kroon en kenmerkende grys bas. Die maroela groei tot 18 m hoog en word meestal aangetref in oop bosveld. Die vrug van die maroela word gebruik in die bekende Amarula likeur. Die bome word nie gekweek nie; die vrugte word van wilde bome geoes. Die vrug het 'n ligte geel skil, wit vleis ryk aan vitamien C, en 'n groot pit. Dit is sappig wanneer dit geëet word. Maroelas behoort tot die plantfamilie Anacardiaceae. Die boom se FSA-nommer is 360.
Maroelaboom
Die maroelaboom behoort tot dieselfde familie as die mangoboom (Anacardiaceae). Die boom is inheems in Suid-Afrika, waar dit algemeen in KwaZulu-Natal en Gauteng aangetref word, maar dit kom ook in groot dele in die res van Afrika voor, te wete in Mosambiek en Zimbabwe en so ver noord as Ethiopië en die Soedan. Die boom se vrug is soet en vrank en kan gebruik word vir die maak van konfyt of gefermenteerde drank. Bobbejane, ape en olifante eet die vrugte graag.
Maroelabome word gewoonlik in warm dele en in sand- of leemgrond aangetref. Die boom is 9 tot 20 m hoog en het 'n ronde, blougroen kruin. Die stam is regop en die bas gryserig.
Daar is 3 tot 4 paar saamgestelde blare en ’n terminale blaar word aan die takkies gedra. Die blare is glad en ovaalvormig, loop spits af in ’n afgestompte punt en is donkerder aan die bokant. Die blomme is meestal eenslagtig en onopvallend. Hulle verskyn gedurende die lente aan die punte van die takkies. Aparte manlike en vroulike bome word meestal aangetref, maar soms word manlike en vroulike blomme aan dieselfde boom gedra.
Die manlike blomme word aan lang are gedra, terwyl die vroulike blomme in groepies van 2 tot 3 aan kort, dik stingels sit. Die kelkblare is donkerrooi en die kroonblare is pienk tot geel. Die vrugte is ovaalvormig en 3 tot 4 cm lank met 'n wit, slymerige lagie vleis om die groot, harde pit. Die pit bevat 2 tot 3 neutagtige sade. Die skil is taai en geel wanneer die vrug ryp is.
'n Jellie-agtige konfyt kan van die vrug gekook word. Die sade bevat baie olie wat vir allerlei doeleindes aangewend kan word. Die pitte word soms gemaal en as 'n soort pap geëet. Bobbejane, ape en olifante eet die vrug graag. Hoewel die hout nie baie sterk is nie, kan meubels, vloerplanke en skoenhakke met welslae daarvan gemaak word. Vroeër is baie bome vir die doel gekap, maar deesdae word die maroelaboom kragtens wet beskerm en word die hout selde gebruik.
Algemene name: maroela (Afrikaans), Boran (Kenia) – didissa ; Engels – jelly plum, cat thorn, morula, cider tree, marula, maroola nut/plum; Hausa – dania; Kamba (Kenia) – muua; Kwangali – ufuongo; Lovedu – marula; Masai (Kenia) – ol-mangwai; Meru (Kenia) – mura; Suid-Ndebele – iganu, ikanyi, umganu, umkano; Noord-Sotho [vrugte] – lerula, marula; Noord-Sotho [boom] – morula, merula; Pokot (Kenia) – oruluo; Portugees (Mosambiek) – canhoeiro; Ronga (Mosambiek) – ncanhi; Sebei (Kenia) – katetalum; Tsonga – nkanyi, inkanyi; Shona – mutsomo, mukwakwa, mushomo, muganu, mupfura; Shona [vrugte] – pfura; Shona [boom] – mufura, mafuna, marula; Swahili, Diga (Kenia) – mngongo; Swazi – umganu; Swazi – umganu; Tsonga – tsua, tsula, umganu; Tswana – morula; Tugen (Kenia) – tololokwo; Zoeloe [vrugte] – amaganu, [sade] – umganu, [boom] – umganu.
Dick Van Patten
Dick Van Patten is 'n Amerikaanse akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Westworld (1973), Soylent Green (1973), Spaceballs (1987), en Robin Hood: Men in Tights (1993).
Southwell
Southwell is 'n nedersetting gestig deur direkte afstammelinge van die Britse setlaars in die Oos-Kaap. Dit is geleë tussen die Kowierivier en die Kariegarivier, 23 km van Port Alfred en 35 km van Grahamstad.
Reeds in 1849 is daar met 'n sendingstasie begin naby die plaas Lombard's Post. Toe was daar ook 'n Xhosaskool, maar dit is weens die Agtste Grensoorlog gesluit. In 1870 is die Anglikaanse kerkie van St. James gebou. Op 6 Desember 1871 is hierdie middelpunt van die gemeenskappie deur biskop Nathaniel James Merriman (die vader van John X. Merriman), biskop Robert Gray, eerw. Robert Washington Stumbles en eerw. Henry Waters ingewy. Die winkel en poskantoor het jare gelede reeds hul deure gesluit. Slegs die kerkie, skool en krieketveld met sy klubhuis het van Southwell oorgebly. John Lomax is op die dorpie gebore.
Hylaeus relegatus
Hylaeus relegatus is 'n by spesie in die Colletidae familie. Dit is endemies aan Nieu-Seeland en was vir die eerste keer beskryf deur Frederick Smith. Dit is die grootse en mees algemene spesie van die genus in die land. H. relegatus kom voor op al drie hoof eilande van Niew-Seelanden besoek die blomme van 'n wye verskeidenheid plantsoorte, beide inheems en uitheemse plante. Mensgemaakte nesplekke kan glo gebruik word om die getalle te vermeerder.
Taksonomie
Die spesie was vir die eerste keer beskryf deur Frederick Smith in 1876 onder die naam Prosopis relegatus. Smith het 'n monster gebruik wat deur Charles Marcus Wakefield in die Canterbury-streek versamel is. Wakefield was 'n landmeter en neef van Edward Gibbon Wakefield. Die monster wat deur Smith gebruik word, word in die Natural History Museum in Londen gehou.
William Hartnell
William Hartnell (8 Januarie 1908 – 23 April 1975) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente Brighton Rock (1948), Escape (1948), en Carry On Sergeant (1958), en in die televisiereeks Doctor Who (1963).
Bladgrond
Bladgrond is 'n nedersetting op die N14 in die Noord-Kaap, Suid-Afrika. Die plekkie lê 58 km oos van Pofadder en 74 km wes van Kakamas.
Geskiedenis van kindermishandeling
Strydig met die algemene opvatting, is kindermishandeling nie 'n nuwe verskynsel as gevolg van die hedendaagse stresvolle lewenswyse en hoë werkloosheidsyfer nie. Reeds in die antieke tye het kindermishandeling plaasgevind, maar dit is nie as sulks geïdentifiseer nie. Verandering in denkwyses aangaande sekere seksuele gebruike kan gesien word as 'n aanhoudende siklus eerder as 'n lineêre vooruitgang. Sekere gedrag was voorheen gesien as normaal, maar later is dieselfde gedrag gedefinieer as afwykend.
'n Seksuele gebruik kon in die antieke tye gesien word as normaal, maar namate die siening van die samelewing verander het ten opsigte van dié gebruik, só het hul houdings ook verander na een wat die seksuele gebruik definieer as immoreel. Later kan hulle dit selfs definieer as 'n kriminele oortreding en later selfs as sigopatologie. Maar soos tye en sienings verander het, kan die houdings selfs verder verander dat die seksuele misbruik van kinders weer gesien kan word as normaal. Met verloop van tyd het mishandeling van kinders op elke moontlike wyse gemanifesteer, fisies, emosioneel, deur verwaarlosing, seksuele uitbuiting en deur kinderarbeid.
Kindermishandeling, soos vandag gedefinieer, was in die antieke tye aanvaarbare gedrag. In die antieke tye is kinders in die wêreld gebring om hul ouers te dien en om die familie-naam te laat voortleef. Die kind is dus eers gesien as 'n lewende wese, met behoeftes, sodra die vader die kind as sulks erken het.
In vroeë tye kon kinders deur hul ouers vermoor word sonder dat daar teen die ouers opgetree is. Die kind moes deur 'n formele ritueel, uitgevoer deur die vader, die reg om te lewe, verkry. Ouers kon sonder enige nagevolge ‘wegdoen’ met ongewenste kinders, want dit was binne die grense van aanvaarbare sosiale gedrag.
Die geneeshere het dus kindermoord goedgekeur ter wille van die samelewing se voortuitgang, veral in die gevalle waar die kind geag is as 'n las vir die samelewing. Selfs al het die kinders die reg om te lewe ontvang, was dit steeds geen versekering dat hulle behoorlik versorg sou word nie. Die kinders is eers gesien as "nuttig" en die moeite werd om na om te sien, sodra hulle begin om 'n bydrae te lewer in die gesin. Indien die kinders geen bydrae kon lewer nie, was die kans soveel groter dat hulle mishandel, verwaarloos of selfs vermoor sou word.
Kindermishandeling as gevolg van kinderarbeid
Baie mense het geglo dat dogters geen nut het in die gesin nie en daarom het dogtertjies altyd die risiko geloop om vermoor te word. Sommige mense het egter hul dogters as 'n kommoditeit gesien en het hulle verkoop as prostitute. In die antieke tye, was dit ook gesien as "gasvry" indien jy in jou gaste se seksuele behoeftes kon voorsien en baie van die dogtertjies is dan ook hiervoor gebruik. Dit is egter belangrik om daarop te let dat bloedskande gesien was as taboe en is vandag steeds onaanvaarbaar. Fisiese mishandeling, verwaarlosing en tot 'n sekere mate, seksuele mishandeling was gesien as sosiaal aanvaarbare gedrag, want vanuit die antieke gemeenskappe is dit gesien as adaptiewe gedrag.
Mettertyd, met verandering in sosiale, ekonomiese en politieke sfere, het die norme en houdings ten opsigte van die behandeling van kinders ook verander.
Renaissance
Gedurende die tydperk tussen 1300 tot 1700 n.C. het daar dramatiese veranderinge plaasgevind in die sosiale waardes en houdings van mense. Sosiale veranderinge het meegebring dat sekere regte van mense erken is, maak nie saak wie hulle was nie. Hierdie siening is veral aangehelp deur veranderinge wat in die godsdienstige arena plaasgevind het.
Dit is belangrik om daarop te let dat die houdings teenoor seksuele verhoudings tussen kinders en volwassenes vanuit sekere godsdienstige sienswyses, radikaal verskil. Die Jode se houding teenoor die gebruike was inkonsistent.
Moderne tye
Die negentiende eeu bring die eerste werklike verandering ten opsigte van kindermishandeling mee. Dokters in Europa en die Verenigde State was stomgeslaan deur sekere been-misvormings in klein kindertjies en het tot die gevolgtrekking gekom dat die been-misvormings die gevolg van 'n skaars oorerflike siekte was.
Die negentiende eeuse bewustheid van en betoë teen kindermishandeling neem egter af in die vroeë twintigste eeu as gevolg van die Eerste Wêreldoorlog. Ten spyte van die sosiale veranderinge wat plaasgevind het in die negentiende eeu, was kinderwelsyn en beskermingsdienste steeds ontoereikend.
Dit is eers in 1946 dat John Caffey, 'n spesialis in pediatriese radiologie in die VSA, die moontlikheid begin oorweeg het dat die veelvuldige beenbreuke nie as gevolg van 'n oorerflike siekte is nie, maar eerder as gevolg van beserings wat die kind opdoen. Hy het egter nie probeer vasstel wat die oorsprong daarvan was nie. Dokter Silverman het in 1953 voorgestel dat dit kon wees as gevolg van ouers se nalatigheid, maar eers in 1955 het Wooley en Evans hierdie beserings toegeskryf aan opsetlike handelinge deur die kinders se ouers of oppassers.
Ná die publisering van sy praatjie in die “Journal of the American Medical Association” in 1962, is daar baie gebruik gemaak van die term ‘battered baby’ of ‘battered child’ en in 1967 is daar op grond van Kempe se beskrywing van die mishandelde kind 'n wet tot stand gebring wat stipuleer dat alle gevalle wat van die simptome toon, soos weergegee deur Kempe, aangemeld moet word in die Verenigde State van Amerika.
Kempe het dit altyd duidelik gemaak dat kindermishandeling 'n baie wye spektrum dek, vanaf emosionele verwerping tot fisiese mishandeling. Hy sê te veel klem word gelê op die probleem van ouers wat hulle kinders mishandel en dit lei daartoe dat die kind geëtiketteer word as 'n mishandelde kind, terwyl hy die term geskep het om klem te lê op die mishandelde kind as sulks en nie die ouers wat die kind mishandel nie.
Verandering het egter nie net plaasgevind met betrekking tot fisiese kindermishandeling nie, maar ook met betrekking tot seksuele mishandeling van kinders. Met die afname van die kerk se outoriteit, het die sanksies teen seksuele verhoudings tussen volwassenes en kinders, 'n saak vir die regstelsel geword. 'n Seksuele verhouding tussen volwassenes en kinders is gesien as 'n kriminele oortreding en is as sulks hanteer.
Sedert ongeveer 1960 is seksuele verhoudings tussen volwassenes en kinders gesien as psigopatologies. Die psigopatologiese siening van seksuele verhoudings tussen volwassenes en kinders is tweeledig van aard. Indien daar gefokus word op die kind, word dit gesien as kindermishandeling, maar sodra die klem verskuif na die volwasse oortreder, dan word dit gedefinieer as seksuele afwyking.
Soos duidelik gestel deur Iverson & Segal, word kindermishandeling nie meer gesien as sosiaal aanvaarbare gedrag nie.
Samevatting
Dit is duidelik dat fisiese mishandeling in die antieke tye voorgestaan is, in sovere dit tot voordeel van die samelewing beskou is. Kinders wat 'n las sou wees vir hul ouers of vir die samelewing, met ander woorde kinders wat buite-egtelik gebore is, of fisies en verstandelik vertraag was, is doodeenvoudig uit die weg geruim. Fisiese mishandeling is ook gesien as aanvaarbaar in die geval waar kinders gebruik is as werkers. Seksuele mishandeling is ook gesien as aanvaarbaar waar die kinders aan gaste geleen is vir seksuele bevrediging en ook uitgehuur is as prostitute vir geldelike gewin deur die ouers.
In die antieke tye was kindermishandeling gesien as aanvaarbare gedrag en die individue wat hul kinders mishandel het is ook nie geëtiketteer as afwykend nie, want die samelewing se houding en waardes was konsistent met die idee van kindermishandeling.
Tydens die Renaissance het die mense se houdings ten opsigte van kindermishandeling egter verander en is die oortreders gesien as afwykend. Omgewingstres het in hierdie era 'n groot rol gespeel en het die kans op kindermishandeling vergroot. Sienings aangaande kindermishandeling het met tyd verander en so ook die houdings teenoor seksuele kindermishandeling. In die antieke tye was seksuele kindermishandeling gesien as normaal. Maar met verandering van tye het die mense se sienings ook verander en seksuele kindermishandeling is gesien as immoreel. Sienings het selfs verder verander en 'n volwassene wat 'n kind gebruik het vir seksuele plesier is gesien as 'n krimineel en selfs later is so 'n persoon gesien as iemand met 'n psigopatologiese afwyking.
Dit is duidelik dat die persepsie van kindermishandeling en ook die samelewing se houdings ten opsigte van kindermishandeling, 'n drastiese verandering ondergaan het, veral na die publikasie van Henry Kempe se artikel in 1962. Dit is egter belangrik om daarop te let dat, alhoewel daar baie verander het, is die seksuele mishandeling van kinders nie iets van die verlede nie. Selfs in die twintigste eeu is literatuur deurtrek met seksuele aktiwiteite en kinders wat daarby betrokke is. 'n Voorbeeld hiervan is onder andere die boek met die titel “Lolita” deur Vladimir Nabokov. Die boek is met publikasie in 1955 aanvanklik verban, maar is later weer vrygestel en het 'n topverkoper geword. Die storie hou die geloof voor dat kinders, veral jong meisies, mans met opset verlei en dat hierdie ouer mans geen weerstand het nie. Dit word dan gebruik om hulle handelinge te rasionaliseer en dra by tot die samelewing se wanopvatting aangaande seksuele mishandeling.
Aan die een kant stel die samelewing dat kinders nie seksueel geëksploiteer moet word nie, maar aan die ander kant vind kinderpornografie plaas en die howe glo eerder die molesteerder as die gemolesteerde. Ten einde egter 'n sinvolle bespreking te gee van die fenomeen seksuele kindermishandeling, is dit van kardinale belang om vas te stel waarom kindermishandeling gesien word as 'n sosiale probleem.
Mandela Van Peebles
Mandela Van Peebles (gebore 4 Junie 1994) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Baadasssss! (2003), Jigsaw (2017), en Armed (2018).
Joe Penner
Joe Penner (11 November 1904 – 10 Januarie 1941) was 'n Amerikaanse akteur en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprente College Rhythm (1934), New Faces of 1937 (1937), The Life of the Party (1937), en Go Chase Yourself (1938).
R334 (Suid-Afrika)
Die R334 is 'n streekroete in Suid-Afrika wat die N2-nasionale pad wes van Port Elizabeth met die N2 by Coega noord van Port Elizabeth via Uitenhage verbind. Die roete begin waar dit van die R102 aftak en noordoos gaan en deur Uitenhage gaan via Cuyler-, Caledon- en Graaff-Reinet-strate. Daarna kruis dit die R75 en R335-roetes voor dit by die N2 aansluit digby Coega.
Yoshihide Suga
Yoshihide Suga (菅 義偉) is 'n Japannese politikus wat van 16 September 2020 tot 4 Oktober 2021 gedien as die Eerste minister van Japan. Hy is op 14 September 2020 tot president van die Liberale Demokratiese Party verkies en formeel verkies as die Eerste Minister deur die Kokkai op 16 September 2020. Suga is die eerste nuwe Eerste Minister van die Reiwa-tydperk.
Quirinaalpaleis
Die Quirinaalpaleis (Italiaans: Palazzo del Quirinale) is die Italiaanse staatspresident se ampswoning in Rome. Die paleis, wat net soos die Piazza del Quirinale (die plein waarop dit geleë is) na die Romeinse heuwel Quirinaal vernoem is, het vanaf 1583 as somerwoning vir pous Gregorius XIII ontstaan. Om goeie redes - die 16de eeuse Vatikaan is volgens oorlewering deur malaria geteister. Die Quirinaal was 'n meer gesonde omgewing en - as 'n heuwel waar gewoonlik 'n vars bries waai - 'n gewilde toevlug tydens groot somerhitte in Rome. Dit bied panoramiese uitsigte oor die Ewige Stad, insluitende die Sint Pieterskerk. Daarnaas is pouslike konklaves hier gehou en kantore van die Kerkstaat in die paleis gehuisves.
Sedert die afskaffing van die monargie in Italië in 1946 dien die paleis as ampswoning van die Staatspresident van die Italiaanse Republiek. Die paleis se buitefasades en interieur het sedertdien grotendeels onveranderd gebly. Op vyf dae van die week mag die paleis deur die publiek besigtig word. Alle besigtigingstoere moet vooraf aanlyn bespreek word.
Karolingers
Die Karolingers was 'n dinastie wat die Frankiese Ryk van die 8ste tot die 10de eeu regeer het. Pepyn die Korte was die eerste Karolingiese Koning van die Frankiese Ryk nadat hy die ryk in 751 by die Merowingers oorgeneem het. Die laaste Karolinger was Lodewyk V van Frankryk (966–87) wat deur Hugo Capet, die eerste heerser van die Huis Capet, opgevolg is. Die naam van die dinastie is afkomstig van Karel die Grote, die beroemdste van die Karolingers,   wie se naam afkomstig is van Karel Martel, die eerste Karolinger met die naam Karel.
Opkoms van die Karolingers
Die opkoms van die Karolingers kan teruggespoor word na twee adellike families in die oostelike deel van die Frankiese Ryk, Austrasië, die nasate van Pepyn van Laden en Arnulf van Metz. Arnulf en Pepyn het die koning van Neustrië, Chlotharius II, gehelp om Austrasië en Boergondië te verower en in 613 koning van die hele Frankiese Ryk te word. Arnulf is beloon deur die toekenning van die vakante Biskopdom van Metz terwyl Pepyn hofmeier van Austrasië geword het. Teen die laaste eeu van Merovingiese heerskappy het die koning al hoe minder werklike mag gehad en het die rol van die hofmeiers al hoe belangriker geword. In 629 het koning Chlotharius II te sterwe gekom en het Dagobert I koning van die hele Merovingiese ryk geword. In 631 is Dagobert I se seun Sigibert III benoem tot onderkoning van Austrasië. Pepyn het in die tydperk die hofmeier amp verloor aan Adalgisl. Kort na de dood van Dagobert I (19 Januarie 638/639) is Pepyn weereens tot hofmeier benoem. Hy sterf egter nie lank daarna (in 639 of 640) nie.
Met Pepyn van Laden se dood het Otto hofmeier Austrasië geword. Sy seun, Grimoald I, sou eers in sy vader se voetspore volg nadat hy die Koning van Austrasië, Sigebert III, se lewe gered het in 'n mislukte poging om 'n rebellie gelei deur Radulf, Hertog van Thuringen, te onderdruk. Grimoald het beplan om Dagobert II af te set en sy eie familie as troonopvolgers in plek te stel deur Dagobert II na kloosters in Ierland en Engeland te verban. Die seun van Grimoald, Childebert die Aangenome is as die nuwe koning van Austrasië ingehuldigd. In 657 is Grimoald en sy seun egter deur die Neustriese koning Clovis II gevange geneem en veroordeel vir die verbanning van Dagobert II. Grimoald is in ongeveer 657/662 oorlede en die eerste poging om 'n Karolingiese koning daar te stel het misluk.
In 680 het Pepyn van Herstal hofmeier van die koninkryk Austrasië geword en in 687 van Neustrië en Boergondië. Pepyn van Herstal was die seun van die hofmeier Ansegisus en Begga, wat onderskeidelik die dogter van Pepyn van Landen en die seun van Arnulf van Metz was. Pepyn van Herstal is, ná 'n stryd met die wettige erfgename van die Pepinide, opgevolg deur sy buite-egtelike seun, Karel Martel. Karel Martel het in 732 daarin geslaag om 'n Moorse leër tussen Tours en Poitiers te verslaan. Die Moorse leër is in hierdie Slag van Poitiers verslaan wat 'n keerpunt in die stryd teen die More in Frankryk verteenwoordig het.
Met Karel Martel se dood in 741 is die hofmeierskap van die ryk verdeel tussen sy seuns Pepyn die Korte (westelike deel van die ryk) en Karloman (oostelike deel van die ryk). In 747 het Karloman as hofmeier bedank en het Pepyn heerser van die hele Frankiese Ryk geword. Pous Sagarias sou Merowingers die finale nekslag toedien toe hy verklaar het "dat dit wenslik sou wees dat dié wat hoogste outoriteit het as koning benoem sou word". In November 751 het die magnate van die koninkryk Pepyn as koning verkies. Pepyn het hiermee die eerste Karolingiese koning van die Franke geword en die laaste Merovingiese koning Childeric III is afgeset en saam met sy seun Theuderik V in die klooster van Saint-Bertin gevang gehou waar hy enkele jare later gesterf het.
Karolingiese Huis (751–987)
Die Karolingers het die Pouslike State laat ontstaan deurdat Pepyn die vroeëre exarchaat van Ravenna (gebied tussen Ravenna en Rome) aan die pous geskenk het.
Karel die Grote het die Karolingers nog meer aansien verskaf deur die uitbreiding van die ryk onder sy bewind en goeie bestuur waarmee hy eenheid in die ryk geskep het.
Na die verdeling van die Frankiese Ryk in die Verdrag van Verdun in 843 het die Karolingers aanvanklik die troon behoud:
Fidjiaans
Fidjiaans (Na Vosa Vakaviti) is 'n Maleis-Polinesiese taal wat saam met Engels en Fidjiaanse Hindi die amptelike tale van die eilandnasie Fidji vorm. Die teks van Fidji se volkslied, Meda Dau Doka, is in Fidjiaans. Sedert 2005 word oor Fidjiaans se status debater en verskeie groepe beywer hulle vir 'n opgradering van Fidjiaans as "nasionale taal" van Fidji, terwyl Engels en Fidjiaanse Hindi ampstale sal bly.
Fidjiaans het sowat 340 000 moedertaalsprekers, terwyl sowat 320 000 mense dit as 'n tweede taal praat. Dit is een van die mees verspreide Oseaniese tale en is verwant aan verskeie Polinesiese tale.
Basotho
Die Suid-Sotho-nasie of Basoeto's (Sotho: Basotho) is 'n etniese groep wat reeds sedert ongeveer die 15de eeu in Suider-Afrika leef.
In die 19de eeu word die leefruimte van die Suid-Sotho deur die Zoeloes sowel as die Afrikanerboere bedreig. Koning Moshoeshoe probeer om hierdie bedreiging met Britse steun te weerstaan. Basoetoland word in 1868 'n Britse protektoraat.
Geskiedenis
Die volk se naam – "mense van die bruin rivier" – is afkomstig van die Caledonrivier wat langs die Malutiberge vloei. Die imposante Malutiberge verleen 'n onskeibare karakter aan die land, aangesien dit oor feitlik die hele Koninkryk Lesotho troon.
Die Suid-Sotho het uit die Sothostamme van die sentrale plato van Suider-Afrika ontstaan. Aan die begin van die 18de eeu word die Fokeng en dele van die Kwena, wat reeds sedert die 16de eeu saam met die Fokeng leef, vreedsaam in die Suid-Sothonasie opgeneem. 'n Paar westelike Tswanastamme, waaronder die Sia, Tlokwa, en Phuthi, het ook 'n belangrike rol in die vorming van die Suid-Sotho-nasie gespeel.
Die Suid-Sotho se geskiedenis is sterk verweef met die heerskappy van die Zoeloe-koning Shaka, gekenmerk deur ekspansionisme, wat baie groepe ontwortel het. Om aan die Zoeloe-impi's te ontkom, het hulle na hul bergvesting – nou die koninkryk van Lesotho – gevlug onder hul beroemde leier, koning Moshoeshoe, wat onoorwonne gebly het ten spyte van botsings met Europese setlaars.
Basotho-oorloë
Die Basotho-oorloë wat die Republiek van die destydse Oranje-Vrystaat (vandag: Vrystaat) in 1858, 1865 en 1867 moes voer, is veroorsaak deur hoofman Moshoeshoe se weiering om enige van die grensreëlings tussen hom en die OVS te erken, al was dié reëlings deur buitestaanders getref. Tydens die laaste van die drie oorloë het Moshoeshoe hom op Brittanje beroep en gevra dat sy land deur hulle geannekseer word. Die Britse anneksasie van Basotholand het die grensprobleme vir die Vrystaat finaal opgelos. Die eerbiediging van die grense sou voortaan Brittanje se verantwoordelikheid wees.
Met die ondertekening van die Bloemfontein-konvensie op 23 Februarie 1854, het Brittanje die volkome onafhanklikheid van die Republiek van die Oranje-Vrystaat erken. Die voortbestaan van die nuwe republiek was egter van tyd tot tyd in die weegskaal. Buiten die talle ekonomiese en politieke probleme, was daar ook nog die Basotho-vraagstuk aan die oosgrens. Tydens die bestaan van die Oranjerivier-soewereiniteit (1848–1854) is die grens tussen die Vrystaat en Basotholand deur die Britse owerheid met Moshoeshoe se toestemming vasgestel. Nadat die Britte hulle aan die Vrystaat onttrek het, het Moshoeshoe gemeen dat hul grensreëling ook verval het. Hy het toe aanspraak gemaak op 'n gebied tussen die Oranje- en die Caledonriviere, wat in 1843 deur sir George Napier aan hom toegesê is.
Die Basotho's het hulle op Vrystaatse grondgebied gevestig en die inwoners probeer verdryf met stroop- en plundertogte. Die Basotho's was berede en met vuurwapens gewapen. Weens 'n chroniese gebrek aan geld kon die Vrystaat nie die grens gereeld patrolleer nie. In 1855 het die toestand op die Basotholandse grens sodanig versleg dat die Kaapse goewerneur, sir George Grey, hom gehaas het om as bemiddelaar op te tree. By die daaropvolgende Verdrag van Smithfield is die grensbepalings van 1848, gehandhaaf. Dit was dié grenslyn wat die Vrystaat nog deurentyd erken het. Moshoeshoe het hom by die arbitrasie neergelê, maar nie vir lank nie. Strooptogte, soms gepaard met moord, het voortgeduur. In Maart 1858 het president Boshof 'n kommando op die Basotholandse grens saamgetrek en 'n ultimatum aan Moshoeshoe gerig. Daarin is geëis dat gesteelde vee terugbesorg word of dat skadevergoeding betaal word, dat Moshoeshoe sy onderkapteins van grensskendings weerhou en dat die 1848-grens geëerbiedig word totdat nuwe Britse arbitrasie kon plaasvind. Moshoeshoe het slegs tot laasgenoemde ingestem nadat die ultimatum al verstryk het.
Die Vrystaters het onder aanvoering van kmdt.-genl. Senekal oorwinnings oor die Basotho's by Vegkop, Korannaberg en Morija behaal. Hulle kon egter nie daarin slaag om Moshoeshoe se bergvesting, Thaba Bosigo, in te neem nie en moes die aftog blaas. Op die wesgrens het die Korannas en Batlepins ook begin roof en plunder en die Vrystaat was genoodsaak om 'n wapenstilstand met Moshoeshoe aan te vra. Weer is op Grey 'n beroep gedoen om as bemiddelaar op te tree. Die Traktaat van Aliwal-Noord (September 1858) was weereens 'n bevestiging van die 1848-lyn, met dié verskil dat die Basotho's 'n groot stuk grond tussen die Caledon en die Oranje bygekry het.
Op Grey se aandrang is daar aan albei kante besluit om nie op skadevergoeding aan te dring nie. Vir die Vrystaat was die grensreëling 'n teleurstelling, maar hulle was in geen posisie om die oorlog met Moshoeshoe te hervat nie. Net soos die Basothoopperhoof, het hulle Grey se reëling aanvaar. Moshoeshoe het hom nie vir lank aan die nuwe grense gesteur nie, en daar het geleidelik meer wrywing ontstaan. Toe Jan Brand in 1864 president van die Vrystaat word, was die Basothovraagstuk een van die eerste aangeleenthede wat hy wou aanspreek. Op sy versoek het die Volksraad ingestem dat Philip Wodehouse, die nuwe Kaapse goewerneur, gevra word om die 1848-grens behoorlik te kom uitwys. Vir Brittanje was Basotholand as buffer tussen Zoeloeland en die Xhosas van groot strategiese waarde, en Wodehouse het slegs ingestem op voorwaarde dat hy wysigings kan aanbring soos hy goeddink. Sy uitspraak was egter ten gunste van die Vrystaat. Hy het Moshoeshoe aangeraai om die grond wat hy wederregtelik in besit geneem het, te ontruim. Moshoeshoe het nie by die reëling gehou nie, en Brand het oorlog verklaar. Nadat die destydse Transvaalse toggangers deur Basotho's vermoor is, het die Zuid-Afrikaansche Republiek ook by die oorlog betrokke geraak.
In Augustus 1865 is die Vrystaatse veldtog voor Thaba Bosigo tot stilstand gedwing. Etlike pogings om die bergvesting in te neem, het misluk. Dit was tydens een van hierdie skermutselings dat die bekende kmdt. Louw Wepener gesneuwel het. Brand het daarop besluit om die Basotho's se veestapel buit te maak, die gesaaides te verwoes en die Basotho's deur hongersnood tot oorgawe te dwing. Moshoeshoe se seun, Molapo, het sy grond noord en wes van die Caledon aan die Vrystaat afgestaan en onderneem om 'n Vrystaatse burger te word. In April 1866 het Moshoeshoe ook vrede gesluit (die Verdrag van Thaba Bosigo) en die Vrystaters toegelaat om die verowerde gebied te behou. 'n Paar ander onderkapteins het ook Vrystaatse burgers geword. Hulle is toegelaat om onder die toesig van 'n kommandant in die verowerde gebied te bly.
Moorde en onrus in die verowerde gebied het die Vrystaat in Julie 1867 egter weer genoop om die wapens op te neem. Onder leiding van Brand het die Basotho's opeenvolgende neerlae gely en moes hulle toesien hoe hul gesaaides verwoes word. Moshoeshoe het Wodehouse versoek om sy land te annekseer en Britse beskerming te bied. Wodehouse het by die Imperiale regering aangevoer dat die Vrystaat daarop uit was om die oorspronklike bewoners se betrekkinge in Suid-Afrika te benadeel, dat hulle deur Basotholand 'n weg na die see wou vind, en dat die Franse sendelinge in Basotholand deur hulle lastig geval word. In 1868 het Wodehouse goedkeuring verkry om Basotholand te annekseer.
Brand het daarin geslaag om die meeste van die verowerde gebied vir die Vrystaat te behou. Eerbiediging van die grense sou voortaan Brittanje se verantwoordelikheid wees en gevolglik kon almal se aandag ten volle by ander aangeleenthede bepaal word.
Vandag
Kenmerkend van die mense van Lesotho is hul gebruik van perde. In hierdie rotsagtige terrein, 'n algemene kenmerk van dié berge, is perdry vir die plaaslike inwoners die mees praktiese wyse om oor die weg te kom. Perde het dus nog altyd 'n belangrike rol in die lewens van die Suid-Sotho gespeel en die stewige Basoetoponie is steeds baie gesog.
Nog 'n kulturele kenmerk is dat hulle getrou bly aan ou tradisies, herkenbaar aan die komberse en fyngeweefde strooihoede wat hulle dra. Hoedemakery is die mans se kunsvorm en daar is oor die algemeen drie style, alhoewel die keëlvormige hoed met ineengevlegde grasboë ('n simboliese uitbeelding van die grootse Malutiberge van Lesotho) slegs deur die koninklikes of hoofmanne gedra word. Een van die oorspronklike hoede wat gewild is onder Basoetomans word van diervel gemaak; die ander – 'n meer persoonlike styl – word van gras geweef en in die algemene omgang gedra, of as daar in die landerye gewerk word.
Die tradisionele basoetokombers is 'n moderne aanpassing van die tradisionele bedekkings van diervelle (karos), wat die mees betekenisvolle ikoon van die Sotho-kultuur is. Dié pragtige komberse, geweef met gekleurde patrone, speel 'n belangrike rol by seremonies en bepaal die huwelikstaat, individuele identiteit en geografiese oorsprong, maar het ook 'n funksionele en modieuse konnotasie.
Tans woon die grootste deel van die Basotho in Suid-Afrika, gevolg deur Lesotho.
Slag van Bannockburn
Die Slag van Bannockburn (of Bannock-spruit) het suid van die stad Stirling in Skotland oor twee dae, op 23 en 24 Junie 1314 plaasgevind. Hierdie slag vorm deel van die Skotse onafhanklikheidsoorloë.
Voorspel
Die Skotse onafhanklikheidsoorloë het hul oorsprong in 1296 toe Edward I van Engeland Skotland binnegeval en vir Koning John Balliol van die troon verwyder het. In 1297 behaal William Wallace en Andrew Murray ’n roemryke oorwinning oor die Engelse tydens die Slag van Stirlingbrug. Die bordjies word egter verhang met Wallace se nederlaag tydens die Slag van Falkirk in 1298, Wallace word in 1305 gevange geneem en op bevel van Edward I wreedaardig om die lewe gebring. Robert Bruce word in 1306 as Koning van die Skotte gekroon. Edward I sterf in 1307 en Bruce kry beheer oor die grootste gedeelte van Skotland deur ’n guerrilla-oorlog te voer.
Deelnemende magte
Die Slag van Bannockburn (Bannock-spruit) was een van die opspraakwekkendste gebeurtenisse in die Skotse geskiedenis. Die Skotte is aangevoer deur Koning Robert Bruce en die Engelse deur Koning Edward II. Die Engelse leër, die grootste ooit om Skotland in te val, was 20 000 man sterk maar het moeg op die gevegsterrein aangekom as gevolg van die uitmergelende opmars vanaf Berwick, ’n hawestad aan die noordoostelike kus van Engeland. Die Skotte was slegs 8 000 in getal maar het weke lank geoefen om schiltrons te vorm. ’n Schiltron bestaan uit ’n groep soldate wat met pieke (lang spiese wat met twee hande vasgehou moet word) en skilde veg. Die gebruik van ’n reghoekige schiltron wat ook vir aanval gebruik kon word, word aan Robert Bruce toegedig.
Die eerste dag: 23 Junie 1314
Die Engelse leër het met die Romeinse pad (waarvan dele nou nog sigbaar is) vanaf Falkirk suidoos van Stirling opgeruk om Stirling-kasteel te ontset. Een van die mees dramatiese oorlogsgebeure van die Middeleeue het gevolg.
Robert Bruce het sy koninklike standaard in die omgewing waar die Bannockburn-monument vandag staan, geplant. Die Engelse voorhoede, twee Engelse ridderformasies onder bevel van die Graaf van Gloucester en die Graaf van Hereford het die Skotse agterhoede, onder bevel van Bruce, aangeval. Sir Henry de Bohun, ’n familielid van die Graaf van Hereford, het vir Bruce, wat op ’n klein perd en slegs met ’n strydbyl gewapen was, raakgesien en op Bruce afgestorm. Bruce het kop gehou en op die laaste oomblik sy perd rats uit die pad beweeg, in sy stiebeuels opgestaan en de Bohun se helm en kop in twee gekloof. Die Engelse voorhoede is daarna deur die Skotse schiltron teruggedryf terwyl ’n ander schiltron by St Ninians gekeer het dat ’n Engelse ridderafdeling Striling-kasteel bereik.
Omdat die uitgeputte Engelse nie verder kon vorder nie, steek hulle die Bannockspruit oor en slaan kamp op op die stuk grond tussen die Pelstream-spruit en die Bannock-spruit. ’n Skot het daarop uit die Engelse kamp gedros en vir Bruce ingelig dat die Engelse vasgepen is tussen die banke van dié twee spruite. Daarop het Bruce besluit om met eerste lig die volgende dag aan te val.
Die tweede dag: 24 Junie 1314
Met sonsopkoms op 24 Junie 1314 het die Skotte uit Balquhidderockwoud te voorskyn gekom en gekniel in gebed waarna drie schiltrons die onvoorbereide Engelse leër aangeval het. Die Engelse ridders se weerstand is onsuksesvol en hulle word deur die diggepakte pieke van die Skotte teruggedryf.
Die drie Skotse schiltrons smelt saam en ruk so vinnig op dat die Engelse ridders binne hul eie voetsoldate teruggedryf word. Aangesien die Engelse leër tussen die spruite vasgepen is word baie voetsoldate doodgetrap. ’n Afdeling Engelse boogskutters voer ’n flankaanval uit maar word deur 500 berede Skotte verpletter. Skotse spiessoldate seëvier ook in die hewige hand-tot-hand gevegte wat volg.
Edward II word daarna van die slagveld verwyder maar word toegang tot Strirling-kasteel geweier. Bruce se reserwemag, die sogenaamde kleinvolk, betree die slagveld by Gillieskoppie. Hierna word die Engelse paniekerig en slaan op die vlug; baie soldate verdrink in die Bannockspruit. Die Engelse leër is verpletter en Edward II vlug uiteindelik na Dunbar (oos van Edinburgh) en neem ’n skip suidwaarts. Kort na afloop van die slag het Bruce ’n parlementsbyeenkoms by die Cambuskenneth Abdy gehou, waarvan een kloktoring vandag nog staan.
Gevolge
Die slag het vir Robert Bruce die koningskap van Skotland verseker. Die Skotse onafhanklikheidstryd is egter eers veertien jaar ná die Slag van Bannockburn voltrek met Engeland se erkenning van Bruce as koning van die Skotte en Skotland se onafhanklikheid met die Verdrag van Edinburgh in 1328.
Monument
Die volgende woorde staan op die monument wat op die slagveld opgerig is:
Robert the Bruce King of Scots planted his Standard near this spot when the Scottish Patriots under his command vanquished the Army of Edward II of England at the Battle of Bannockburn
24th June ~ 1314
“We fight not for glory, nor for wealth, nor honour but only and alone we fight for freedom which no good man surrenders but with his life”
Bertrand van Tripoli
Bertrand van Tripoli of Bertrand van Toulouse (?, ca. 1165 - Tripoli, Libanon, 21 April 1112) was Graaf van Toulouse, Markies van Provence en die eerste Graaf van Tripoli.
Hy was die oudste seun van Raymond IV van Toulouse en was regent oor Toulouse tydens sy vader se veldtog, die Eerste Kruistog. Tussen 1098 en 1100 is Bertrand afgeset deur sy niggie Filippa van Toulouse en haar man Willem IX van Akwitanië wat hom wou verower om vir Willem se kruistog te kon betaal. In 1105 het Bertrand die volwaardige graaf van Toulouse geword en in 1108 het hy na Tripoli gegaan om dit van sy neef Willem-Jordan te verower. Daarna het hy heerser van Tripoli gebly tot met sy dood in 1112. Hy is in Tripoli opgevolg deur sy seun, Pons van Tripoli. Toulouse het hy aan sy halfbroer Alfons Jordaan gelaat wat intussen weer in die hande van Willem IX van Akwitanië geval het.
Bertrand het in ongeveer 1095 met Helena van Boergondië (1080-1141), 'n dogter van Odo I van Boergondië, in die huwelik getree. Hulle het drie kinders gehad:
Travis Van Winkle
Travis Van Winkle is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente Accepted (2006), Transformers (2007), Meet the Spartans (2008), en Friday the 13th (2009).
VfB Speldorf
VfB Speldorf is 'n sokkerklub uit Mülheim an der Ruhr in die deelstaat Noord-Rynland-Wesfale in Duitsland. Speldorf is 'n stadsdeel van Mülheim.
Geskiedenis
Die klub is op 19 Januarie 1919 gestig as opvolger van SC Preußen Speldorf, wat voor die Eerste Wêreldoorlog bestaan het.
Speldorf het in die 1930’s twee keer aan die uitspeelwedstryde om promosie na die Gauliga Neder-Ryn deelgeneem, maar kon nie deurdring nie.
Die klub se beste prestasie was om in 1956 te promoveer na die ''2. Oberliga Wes'', destyds op die tweede vlak van die Duitse sokkerstruktuur.
Stadion
Die klub speel tradisioneel sy tuiswedstryde op die Stadion am Blötter Weg, wat slegs sowat 2 500 toeskouers akkommodeer (meesal staanplekke). Die stad Mülheim an der Ruhr en VfB Speldorf is tans in samesprekings gewikkel om die klub vanaf die 2008/09-seisoen na die na die Ruhrstadion te skuif (wat aan die stad behoort), aangesien die infrastruktuur van die Stadion am Blötter Weg nie na wense is nie en Speldorf tans die klub is wat op die hoogste vlak meeding van enige klub uit die stad. Die stadion is vroeër deur 1. FC Mülheim gebruik toe hy in die 2. Bundesliga meegeding het en word tans deur Galatasaray Mülheim gebruik, wat in die Landesliga meeding. Die Ruhrstadion kan sowat 6 000 toeskouers akkommodeer.
Gendun Drup
Gendun Drup (Tibettaans: དགེ་འདུན་གྲུབ་པ།; 1391–1474, gebore as Péma Dorje) is nadoods aangewys as die 1ste Dalai Lama.
Lewe
Gendun Drup is in Sentraal-Tibet gebore as die seun van Gonpo Dorje en Jomo Namkha Kyi van ’n nomadiese volk. Hy is as ’n skaapwagter grootgemaak tot op die ouderdom van sewe, waarna hy in die Narthang-klooster geplaas is. Toe hy 20 jaar oud was (in omstreeks 1411) het hy die naam Gendun Drup gekry toe hy ’n monnik word. Hy het toe ’n student en eindelik die hoofdissipel geword van die ghoeroe Je Tsongkhapa (1357–1419), wat die Gelug-skool van Boeddhisme gestig het. Teen die middel van sy leeftyd was hy een van die hoogs aangeskrewe geleerdes van sy tyd.
John Harvey (akteur)
John Harvey (27 September 1911 – 19 Julie 1982) was 'n Engelse akteur. Hy was bekend vir sy rolle in die televisiereekse The Adventures of Robin Hood (1955), Doctor Who (1963), en The Borderers (1968).
Duits
Dit is ook die tweede belangrikste taal op die internet en derde grootste taal waarin boeke verskyn. Die feit dat Duitsland se moderne universiteite tot onlangs geen studiegelde gevra het nie, het die taal aantreklik gemaak vir die 258 513 (2007) buitelandse studente wat hul opleiding daar ontvang.
Etimologie
Die Latynse naam is lingua theodisca, terwyl die Oudhoogduitse en Middelhoogduitse terme respektiewelik diutisk en tiutsch is. Die woord Duits is afgelei van theoda, wat oorspronklik na die Germaanse taal van die volk verwys, in teenstelling met die Latynse kerktaal en walhisk, die tale van die Romaanse volke.
Eers vanaf die 9de eeu word na die mense, wat die Duitse taal praat, ook as theodisci verwys, terwyl vroeë bronne eerder na die verskillende stamme, soos byvoorbeeld die Franke, verwys. Vanaf die 10de eeu word met die term veral die stamme van die Oosfrankiese Ryk bedoel (Franke, Saksers, Beiers, Friese, Alemanne, Thuringers en ander).
Tot by die 19de eeu is die skryfwyse "teutsch" gebruik, 'n foutiewe afleiding van die Latynse teutonicus, wat deur die Romeinse skrywer Livius gebruik word.
Oudhoogduits
Oudhoogduits is die vroegste, Opper-Duitse vorm van die Duitse taal, wat tussen die 8ste en laat 11de eeu gepraat word. Die term verwys eerder na 'n aantal dialekte, wat deur die tweede (Oudhoogduitse) klankverskuiwing beïnvloed is, soos byvoorbeeld Alemannies, Beiers, Middelfrankies, Oosfrankies en Rynfrankies. Weens die gebrek aan 'n standaardtaal word hierdie dialekte naas mekaar gepraat en geskryf. Die skryf- en kopieerwerk bly 'n domein van die kerk, en tot in die 8ste eeu is dokumente byna uitsluitlik in Latyn geskryf.
Middelhoogduits
Die tydperk van die Middelhoogduitse taal begin omtrent 1100 in die tyd van die kruistogte en eindig met die reformasie omtrent 1500. Dit is 'n aantal dialekte, wat uit die Oudhoogduits ontwikkel, ofskoon daar nog nie sprake van 'n algemene standaardtaal kon wees nie. Net soos in die Oudhoogduitse periode bestaan 'n aantal skryfdialekte naas mekaar. Die skrywers van die tyd probeer egter die opvallendste dialekkenmerke vermy, veral in die liriek.
Van die 12de eeu af word die Middelfrankiese literêre taal die oorheersende dialek, terwyl in die 13de eeu die taal van die hoofse digters as belangrikste norm erken word. Praag en die Oosmiddelduitse gebiede skep in die 14de eeu die sogenaamde stadhuistaal, wat deur Martin Luther as die grondslag van sy Duitse Bybelvertaling gebruik word.
Nieuhoogduits
Die moderne Nieuhoogduitse periode begin met die Bybelvertaling van Luther in 1525. Na gelang van die hoofsaaklike kenmerke word die periode onderverdeel in die tyd van die volkstaalinvloed (1500–1648); die tyd van die Franse invloed (1648–1748); die tyd van die klaarheid (onder meer deur die skrywer Gotthold Ephraim Lessing (1729–1789) oorheers), die tyd van die gevoelens in die letterkunde (Sturm und Drang), die tyd van die verdieping (Friedrich Gottlieb Klopstock, 1724–1803), die tyd van die rede (Johann Gottfried Herder, 1744–1803) en voltooiing tydens die klassieke en romantieke periode (Johann Wolfgang von Goethe).
Die Nieuhoogduitse spelling is tydens die 19de eeu, veral met die publikasie van Konrad Duden se Orthographisches Wörterbuch der deutschen Sprache (1880) gestandaardiseer. Hierdie woordeboek vorm sedert die spellinghervorming van die jaar 1901 die grondslag van die amptelike spelling. Die laaste spellinghervorming is in 1996 deurgevoer.
Die ingrypendste veranderings tydens die 20ste eeu is die ondergang van die Duitse taalgebiede en dialekte in Oos-Europa en die toenemende invloed van die media en die Engelse taal op die taalgebruik. Die taal van die media- en reklamebedryf skep selfs nuwe woorde (neologismes) uit oorspronklik Engelse woordelemente soos handy (selfoon) en dressman ('n manlike fotomodel), wat in Engels nie gebruiklik is nie.
R336 (Suid-Afrika)
Die R336 is 'n streekroete in Suid-Afrika wat oos-wes strek en die R75-provinsiale pad met die R335 by Addo via Kirkwood verbind.