cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Britse lynskepe
Queen Elizabeth
Die skip het stylvol en gewild tot 1968 gevaar en is daarna aan Amerikaners en later aan ’n skeepseienaar van Hongkong verkoop, wat ’n drywende universiteit met die naam Seawise University in gedagte gehad het. Ongelukkig is die Queen Elizabeth in Januarie1972 deur ’n brand in die Hongkong-hawe vernietig.
Queen Elizabeth 2
Cunard-White Star Line het eers in 1969 met ’n nuwe passasierskip vorendag gekom: die Queen Elizabeth 2, weliswaar kleiner en ligter (65 863 ton) as die twee Queen-voorgangers, maar ewe gewild by veral vermoënde passasiers. Dit is in Skotland gebou.
Die skip word ook onthou vir ’n telefoniese bomdreigement in Mei 1972 en ’n eis dat VS$350 000 in note in ’n telefoonhokkie gelaat moes word sodat dit nie gebeur nie. Die redery en ook Britse en Amerikaanse regerings het dit ernstig opgeneem en vier bomdeskundiges van die Royal Air Force is met valskerms neergelaat om die bomme te soek en dit onskadelik maak. Hulle het die skip deursoek en niks gevind nie. ’n Eienaar van ’n skoenwinkel in New York is maande later in hegtenis geneem en vir 20 jaar gevonnis.
Moderne Britse passasierskepe
Die Britse vlagskip QE2 is in 2004 deur ’n nuwe luukse skip vervang, die Queen Mary 2. Daarna is die Queen Victoria in 2007 te water gelaat en die nuwe Queen Elizabeth in 2010 in gebruik geneem. Die Queen Mary 2 was in 2004 die grootste passasierskip wat ooit gebou is, maar is sedert deur verskeie nuwe groot skepe oortref.
Al drie passasierskepe is steeds in bedryf (2019).
Die Royal Caribbean-redery se Symphony Of the Seas van 228 081 ton, sowat 362 meter lank en 10 verdiepings hoog (in April 2018 in gebruik geneem), was in 2019 die wêreld se grootste passasierskip. Dié skip het $1,35 miljard gekos en kan 6 360 passasiers vervoer.
Royal Caribbean Cruises, wat in 1968 in Noorweë ontstaan het en sedert 1997 van Miami in Amerika bestuur word, het tans verskeie passasierskepe tussen die top-10 grootste skepe ter wêreld.
Wat Cunard betref, wat al byna twee eeue ’n liefling van die Britte is maar nou aan Carnival Corporation behoort, het onlangs aankondig dat hulle aan ’n nuwe skip (nog naamloos) van 113 000 ton bou wat in 2022 te water gelaat sal word. Dié skip sal 3 000 passasiers dra.
Die tragedie van die Titanic
Dit is ironies dat ’n skip met die tragiese geskiedenis van die Titanic  loshande as die bekendste van ál die lynskepe geag word. Die Titanic, wat deur White Star Line in Belfast gebou is om die grootste en swaarste lynskip (46 329 ton) te wees wat die wêreld nog gesien het, is in April 1912 met vele lofliedere en aansprake by Southampton te water gelaat vir die nooiensvaart na New York. Daar was in totaal 2 206 mense aan boord: 1 308 passasiers en 898 bemanningslede.
Een van die vele vrae daarna gevra is, hoekom daar nie naastenby genoeg reddingsbote vir al die mense was nie; uiteindelik is slegs 32% van al die passasiers en bemanningslede gered: 63% van die eersteklaspassasiers, 42% van die tweedeklaspassasiers en slegs 23% van die derdeklaspassasiers en die bemanning. Altesame is net meer as 700 passasiers en bemanningslede gered en twee keer soveel is dood, wat dit die grootste skeepsramp gemaak het. Gelukkig was die skip, wat ontwerp is om 3 547 mense te vervoer, slegs twee derdes vol.
Die oorlewendes is deur een van Cunard se bekende vaarders, die Carpathia, opgepik. Dié skip was een van verskeie skepe wat die noodseine gehoor het en het die oorlewendes in die reddingsbote binne twee ure in die ysige koue kon help.
Vandag word die stelling gereeld gehoor dat iemand of iets – gewoonlik ’n gerekende maatskappy wat homself op die skouer geklop het – oornag soos die Titanic gesink het.
Bronne
·        Coleman, Terry. The Liners. Allen Lane. 1976. ISBN 0 7139 1011 9
·        Maddocks, Melvin (redakteur). The Great Liners. Time-Life Books. 1978. ISBN 7054 0623 7
·        Parry, J.H. Romance of the Sea. The National Geographic Society. 1981. ISBN 0-87044-346-1
·        Uys, Isabel. ''Feitegids. ’n Kernensiklopedie''. Pharos. 2007. ISBN 978-1-86890-065-7
·        Wall, Robert. Ocean Liners. Collins. 1978. ISBN 0 00 211610 3
·        Webartikels: https://www.telegraph.co.uk/travel/cruises/news/cunard-to-launch-new-ship-biggest-in-fleet/ ; https://themusterstation.com/largest-cruise-ships/. Albei artikels op 8 Mei 2019 besigtig.
Sokker-Konfederasiebeker
Die destydse Saoediese koning Fahd het die Koning Fahd-beker in 1992 en Koning Fahd-beker in 1995 bedink en dié twee toernooie deur die Saoediese Sokkervereniging in die Riaadse Koning Fahd II-stadion laat aanbied. In 1997 het FIFA die reëling van dié toernooi by Saoedi-Arabië oorgeneem en dit in Sokker-Konfederasiebeker herdoop, met die eerste toernooi wat in 1997 ook in Saoedi-Arabië aangebied is.
Die laaste formaat van die kampioenskappe het agt spanne behels wat om die titel meegeding het in stadions van die gasheerland(e) oor 'n periode van ongeveer twee weke. Beide Brasilië en Meksiko is rekorddeelnemers met sewe deelnames. Oor die tien toernooie wat al aangebied is het ses lande al die titel ingepalm. Brasilië het al 'n rekord van vier keer gewen. Frankryk het twee keer gewen. Die ander wenners sluit in Argentinië, Denemarke, Duitsland en Meksiko met een titel elk.
Ná die 2017-toernooi het FIFA aangekondig dat dit dié toernooi nie langer sal aanbied nie en dit deur ’n uitgebreide FIFA-Klubwêreldbeker sal vervang.
Paralimpiese Winterspele 1988
Die Paralimpiese Winterspele 1988 (Duits: Paralympische Winterspiele 1988) is tussen 17 en 24 Januarie 1988 in Innsbruck, Oostenryk, aangebied. Tydens die geleentheid het 377 atlete uit 22 nasies aan 97 items in 4 verskillende sportsoorte deelgeneem.
Dit was die vierde Paralimpiese Winterspele wat aangebied is en die eerste Spele wat amptelik as "Paralimpiese Spele" bekend gestaan het, terwyl die Internasionale Paralimpiese Komitee (IPK) in 1989 gestig is. Hierdie was die laaste keer dat die Paralimpiese Winterpele nie op dieselfde plek as die Olimpiese Winterspele gehou is nie.
Die Olimpiese Winterspele 1988 is tussen 13 en 28 Februarie in Calgary, Kanada, gehou. Die Paralimpiese Somerspele 1988 is in Seoel, Suid-Korea, aangebied.
Sporte
4 Paralimpiese sporte is tydens die Spele beoefen.
Charles Hopkins
duimnael|regs|200px|Buiteblad van ds. Hopkins se Eeufeesgedenkboek van die Ned. Geref. Kerk Darling, die eerste gemeente wie se geskiedenis hy beskryf het naas [[NG gemeente Fort Beaufort se Gedenkskrif wat in 1950, 'n jaar na die gemeente se stigting, die lig gesien het om lidmate te herinner aan die gemeente se voorgeskiedenis as eers 'n deel van die Greykerk en toe van 1923 tot 1949 as deel van die NG gemeente Alice.]]
Ds. Henry Charles Hopkins (Heidelberg, Wes-Kaap, 3 April 1918 - Kaapstad, 20 November 1992) was leraar, Weermagkapelaan en Kaapse argivaris en historikus in die Nederduitse Gereformeerde Kerk.
Herkoms en opleiding
Ds. Charles Hopkins het sy skoolopleiding aan die hoërskool op Heidelberg voltooi waar sy vader se oupa, 'n Engelse immigrant, 'n gesiene algemene handelaar was nadat hy vroeër op Stellenbosch 'n bestaan gevoer het as spoghoedemaker. Hy het onder die prediking van ds. William Robertson tot bekering gekom en lidmaat van die NG Kerk geword. Sy huwelik met 'n nooi Bosman het meegebring dat dié Engelsman wat uit Engeland na die Kaap die Goeie Hoop gekom het, 'n Afrikaner en 'n ouderling in die Kerk geword het.
Ná sy skoolopleiding gaan die jong Henry na die Universiteit van Stellenbosch waar hy, toe die graad Honneurs-B.A. die eerste keer aan die universiteit ingestel is, dit in geskiedenis verwerf het op grond van 'n eksamen wat hy jare vantevore reeds afgelê het. 'n Meestersgraad in geskiedenis het gevolg, waarna hy hom aan die Kweekskool as predikant bekwaam het. Op Stellenbosch, waar hy van 1936 tot 1943 studeer het, was Hopkins gelyktydig SR-voorsitter en primarius van Wilgenhof en van die Kweekskool.
Gemeentelike bediening
Hy dien 'n jaar lank as proponent in die Toringkerk in die Paarl en trou in dié tyd met Hanna Wiese. Op 20 Januarie 1945 word hy leraar van die NG gemeente Rossville op die dorpie Rhodes in die Noordoos-Kaap. Hy bly egter net anderhalf in die gemeente, want op 7 September 1946 word hy as leraar van die NG gemeente Alice met werkkring Fort Beaufort, waar hy en sy vrou ook gaan woon het, bevestig. Toe die NG gemeente Fort Beaufort in 1949 van Alice afstig, beroep die kerkraad van die dogtergemeente as hulle eerste leraar en drie maande ná die gemeente se stigting word die 31-jarige ds. Hopkins daar bevestig op 2 Desember 1949. Albei sy eerste gemeentes is later by naburige gemeentes ingelyf
Argivaris
Ds. Hopkins het 'n lewendige belangstelling in die geskiedenis en genealogie gehad. Dié belangstelling het begin toe hy as 13-jarige wou probeer vasstel wanneer sy oupagrootjie gebore is. In die jare wat gevolg het, het hy sy belangstelling uitgebou sodat sy versameling historiese foto's alleen later meer as 100 albums beslaan het. Op 1 November 1974 is hy aangestel as argivaris van die NG Kerk in Suid-Afrika, soos die Sinode van Wes-en-Suid-Kaapland destyds, voor Oos-Kaapland en Noord-Kaapland afsonderlike Sinodes geword het, bekendgestaan het. Hy het 'n merkwaardige geheue vir datums en plekke gehad en was oor familieverwantskappe 'n lewende ensiklopedie. Van 1967 af was hy ook fakulteitslid van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Hy het 'n omvangryke kennis van bekende kerklike figure opgebou en oor baie jare die "In Memoriam", oor leraars wat die voorafgaande jaar of wat oorlede is, vir die NG Kerk se Jaarboek saamgestel.
Skrywer
As Kerkargivaris het ds. Hopkins in die voetspore gevolg van die eerste argivaris, eerw. Andries Dreyer, wat in 1899 die eerste keer die geskiedenis van 'n NG gemeente te boek gestel het en uit wie se pen eindelik meer as 30 soortgelyke boeke sou volg. Van ds. Hopkins het onder meer die volgende gemeentes se geskiedenis (met die tydperk gedek) verskyn:
Uit sy pen het ook verskyn Maar één soos hy oor die eertydse president van die Senaat, kmdt. Chris van Niekerk, en seker sy bekendste boek, Die moeder van ons almal oor die geskiedenis (1665 tot 1965) van die Groote Kerk in Kaapstad.
Ds. Hopkins aanvaar sy emeritaat op 29 April 1984 toe hy 66 jaar oud was en gaan tree af op Bettysbaai. Hy is egter nie 'n lang aftrede gegun nie en sterf agt jaar later aan 'n hartaanval in 'n Kaapstadse hospitaal. Die Hanna Hopkins-huis in Kaapstad is na sy vrou genoem. Hy is ook oorleef deur twee seuns en vyf kleinkinders.
Paralimpiese Winterspele 1988
Deelnemende nasies
Hier volg 'n alfabetiese lys van al die Nasionale Paralimpiese Komitees wat deelgeneem het. Waar beskikbaar word die getal atlete per land in hakies aangedui: • 4
Getal medaljes
[[Lêer:1988 Paralympic games countries.PNG|duimnael|400px|Kaart van deelnemende nasies in 1988:
]] Hier is al die lande wat medaljes by die Spele verower het:
Miertjieskraaldam
Die Miertjieskraaldam is ‘n besproeiingsdam vir die westelike deel van Kannaland in die Klein-Karoo.
Hierdie dam is in 1977 voltooi en lê noord van die Langeberge, wes van die R323-pad tussen Ladismith en Riversdal, noord van die Garciapas en by die koördinate 33°49'50” suid en 21°7'50” oos.
Die dam lê in die Brandrivier, ‘n sytak van die Touwsrivier. Die damwal het ‘n hoogte van 19 m bo die rivierbedding en die volume van die dam is 1 560 000 m³.
‘n Gedenknaald ter ere van kommandant Gideon Scheepers is op 10 Oktober 2006 by die afdraaipad na die dam onthul.
Santiago de Chile
Santiago de Chile (Spaans: [san̪ˈtja.ɣo ðe ˈtʃi.le]) is die hoofstad, ekonomiese sentrum en grootste metropolitaanse gebied van Chili, wat met sowat ses miljoen inwoners veertig persent van die land se bevolking huisves. Die stad lê in die sentrale vallei van Chili en maak in administratiewe opsig deel uit van die Metropolitaanse Gewes van Santiago. Alhoewel Santiago as regeringsetel fungeer, is Valparaíso die wetgewende hoofstad van die land.
Ná drie dekades van ononderbroke ekonomiese groei het Santiago tot een van die modernste metropole in Latyns-Amerika ontwikkel, wat met uitgestrekte voorstede, tientalle winkelsentrums en 'n indrukwekkende sentrale besigheidsdistrik met baie wolkekrabbers spog. Die stad beskik oor 'n hoogs moderne infrastruktuur, wat onder meer 'n moltreinstelsel insluit, en is die hoofkwartier van 'n groot aantal nasionale en internasionale maatskappye. Dit was een van die gasheerstede tydens die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962.
Paul Nel
Ds. Paul Nel (Greytown, 26 Januarie 1867 - Ermelo, 7 Oktober 1943) was predikant in die Nederduitse Gereformeerde Kerk en moderator van die Transvaalse Kerk.
Ds. Nel en sy gesin het reeds op 17 Februarie in die Goudstad aangekom, maar sy plegtige bevestiging het eers 'n week later op Donderdag 24 Februarie 1898 plaasgevind. Op daardie aand was die Presbiteriaanse kerkgebou van eerw. Douglas stampvol. Agt predikante was onder die skare van gemeentelede en belangstellendes. Ds. Abraham Kriel, leraar van die NG gemeente Langlaagte, het die diens gelei en ook die bevestiging waargeneem. Die bevestigingsrede is deur die bekende ds. H.S. Bosman van Pretoria uitgespreek na aanleiding van Romeine 12:6-8. Onmiddellik ná hierdie plegtigheid het ds. Nel die kansel bestyg en sy intreerede gelewer. Sy teks was die antwoord van Petrus aan die kreupelgebore man by die tempelpoort: "Silwer en goud het ek nie; maar wat ek het, dit gee ek vir jou: In die Naam van Jesus Christus, die Nasaréner, staan op en wandel (Handelinge. 3:6). Ds. Nel doen 'n beroep op die kerkraad en gemeente om hom deur die daad sowel as voorbidding te steun. Hy sluit af met die woorde: "Te veroordelen is duivelisch, te criticeeren is menschelijk; te onderteunen goddelijk." ('n Beskrywing van die plegtigheid het verskyn in De Vereeniging, orgaan van die Transvaalse Kerk.)
'n Week later is ds. en mev. Nel op 'n groot ontvangsgesellingheid deur die gemeente onthaal en by hierdie geleentheid is daar ook van die konsulent, ds. Abraham Kriel, afskeid geneem. Ds. Nel was nog betreklik jonk, want hy het so pas sy dertigste verjaardag herdenk.
Ds. Nel was een van die predikante wat hom in die Anglo-Boereoorlog by die vegtende burgers aangesluit het. Hy is gevange geneem by Elandslaagte, maar is kort daarna vrygelaat. Hy bly net tot 1907 in Jeppestown nadat die nuwe kerk, ontwerp deur Herman Kallenbach se firma in daardie jaar opgerig is, en vertrek daarna na die NG gemeente Ermelo, waar hy bly tot en met sy emeritaat in 1934 en ook voorsitter van die Ring van Lydenburg was. Hy was skriba van die Transvaalse Sinode van 1904 tot 1912, assessor van 1919 tot 1923, questor van die Sinode van 1903 tot 1917 en van 1923 moderator, asook skriba van die Raad der Kerken (Federale Raad van NG Kerke) van 1907 tot 1909. Hy was een van die eerste pleitbesorgers vir die oprigting van die NG Kerk se Teologiese Fakulteit aan die Universiteit van Pretoria en dien later in die eerste Fakulteitskommissie.
Kapsuulhotel
'n Kapsuulhotel ( カプセルホテル kapuseru hoteru), ook bekend as 'n podhotel, is 'n tipe hotel wat in Japan ontwikkel is, en wat bestaan uit 'n groot aantal baie klein "kamers" (kapsules). Die hotel maak voorsiening vir goedkoop, basiese oornaghuisvesting vir gaste wat nie die dienste aangebied deur die meer konvensionele hotelle benodig nie.
Turkse betogings van 2013
Die Turkse betogings van 2013 is ’n landwye, steeds voortdurende reeks betogings wat op 28 Mei in Istanboel, Turkye, begin het teen die sloping en ontwikkeling van Taksim Gezi-park, ’n klein park aan Taksim-plein wat beskou word as ’n klein groen eiland in die betonoerwoud. Die betoging het wêreldwyd opslae gemaak toe foto's van polisiegeweld op veral sosiale media begin verskyn het.
Kapsuulhotel
Beskrywing
Die kamer is 'n modulêre plastiek- of veselglasblok, ongeveer 2 by 1 by 1,25 meter groot. Fasiliteite verskil, maar die meeste sluit 'n televisie, elektroniese konsole en draadlose internetverbinding in. Die kapsules is sy-aan-sy gestapel, twee eenhede hoog, met trappies vir toegang na die tweedevlakkamers, wat lei tot vergelykings met lykslaaie in 'n lykshuis. Die oopkant van die kapsule kan gesluit word vir privaatheid, met 'n gordyn of 'n veselglasdeur. Bagasie word in 'n sluitkas ("locker") gestoor; en die badkamers is gemeenskaplik. Gaste word versoek om nie te rook of eet in die kapsules nie.
Turkse betogings van 2013
Die opstand het sedertdien uitgebrei na tientalle ander Turkse stede en gaan nie net meer oor die sloping van Taksim Gezi-park nie, maar ook oor die hardvogtige houding van die eerste minister van die afgelope 10 jaar, Recep Tayyip Erdoğan, die reg om te vergader, vryheid van uitdrukking en die inbreuk wat die regering maak op Turkye se sekularisme.
Kapsuulhotel
Beskrywing
Sommige hotelle bied ook restaurante (of ten minste smousmasjiene), swembaddens en ander fasiliteite vir vermaak aan. Kapsuulhotelle wissel in grootte, van vyftig kapsules tot 700, en hulle word hoofsaaklik deur mans gebruik. 'n Paar kapsuulhotelle bied afsonderlike afdelings vir manlike en vroulike gaste. Klere en skoene kan soms geruil word vir 'n yukata en pantoffels nadat ingeboek is, en 'n handdoek mag ook verskaf word.
Turkse betogings van 2013
Agtergrond
Die Regs- en Ontwikkelingsparty onder eerste minister Recep Tayyip Erdoğan regeer sedert 2002 nadat hulle die verkiesing met ’n groot meerderheid gewen het. Hulle is in 2007 en 2011 herkies, weer met ’n groot meerderheid. Onder Erdoğan se bewind het Turkye herstel van die finansiële krisis en resessie van 2001. Veral sedert 2011 het dit ook die land, wat sedert sy stigting in 1923 sekulêr is, in ’n Islamitiese rigting laat beweeg. Beperkings op menseregte, die vryheid van spraak en van die pers, internetgebruik televisie-inhoud, en die reg om te vergader, het terselfdertyd toegeneem.
Kapsuulhotel
Voordeel
Die voordeel van hierdie hotelle is gerief teen 'n baie lae prys, gewoonlik rondom ¥2000-4000 (VS$ 17-33) per nag. Hulle bied 'n alternatief vir diegene wat (veral op weeksaande) dalk te dronk is om veilig huis toe te gaan, of te skaam is vir hul gades. Met die voortgesette resessie in Japan, sedert vroeg-2010, is meer en meer gaste – ongeveer 30% by die Kapsuulhotel Shinjuku 510 in Tokio – werkloos of onderbenut, wie haweloos sou wees tydens die krisis, en hulle het tydelik kapsules gehuur op 'n maand-tot-maand basis.
Elders as in Japan
Hierdie hotelstyl is egter nie gewild buite Japan nie, hoewel Westerse variante bekend as "pod"hotelle ontwikkel is, met groter spasie vir akkommodasie en dikwels ook privaatbaddens.
Turkse betogings van 2013
Agtergrond
Hoewel bouwerk in Turkye die hoogte ingeskiet en bygedra het tot ’n opswaai in die ekonomie, is die plaaslike bevolkings selde daaroor geraadpleeg en teenstanders van bouprojekte is gereeld herinner aan hoe gewild die regerende party in die verkiesings was. Kommer oor korrupsie het ook toegeneem.
Omgewingskwessies, veral sedert die besluit van die regering in 2010 om nog kernkragsentrales en ’n derde brug oor die Bosporus te bou, het gelei tot betogings in Istanboel en Ankara. In die Swartseegebied was daar ook tientalle betogings teen stortingsterreine, kernkragsentrales, snelweë, fabrieke en damme.
Die regering se standpunt oor die burgeroorlog in Sirië was vir baie Turke ook rede tot kommer. In 2011 is 34 burgers gedood toe Turkse vegvliegtuie bomme op Turkse grondgebied naby die grens met Irak gegooi het; vir baie was dit sprekend van die regering se houding jeens Koerdiese en buitelandse beleidskwessies. Erdoğan het geweier om verskoning te vra oor die voorval ondanks groot druk, en dit het gelei tot die Koerdiese opstande van 2011–'12 in Turkye.
Gezi-park
Die aanvanklike oorsaak van die 2013-betogings was die plan om Taksim Gezi-park, een van die min oorblywende groen ruimtes in Istanboel, te sloop vir die herbou van die Taksim- Militêre Kasernes uit die Ottomaanse era wat in 1940 gesloop is. In Januarie 2013 het ’n kultuurbewaringsraad wat onafhanklik van die regering is, die projek afgekeur synde nie in openbare belang nie. ’n Hoër raad het egter dié besluit op 1 Mei omgekeer, volgens aktiviste onder invloed van die regering.
Die grondverdieping van die kasernes sal waarskynlik ’n winkelkompleks huisves en die boonste verdiepings luuksewoonstelle, hoewel die moontlikheid van ’n museum pleks van ’n winkelkompleks genoem is in reaksie op die betogings. Die hoofkontrakteur van die projek, die Kalyon-groep, is in 2013 deur die BBC beskryf as ’n "maatskappy wat noue bande met die regerende Regs- en Ontwikkelingsparty het".
Terwyl die betogings versprei het na tientalle ander stede soos Anakara, Izmir, Bursa, Edirne, Antalya en Antakya, is verskeie mense dood en talle beseer in die aanvalle deur die polisie waarin onder meer traangas en waterkanonne gebruik is. Ook in ander dele van die wêreld met groot Turkse bevolkings is protesoptogte gehou.
Tydens die betogings het die eerste minister verskeie toesprake gehou wat die betogers as vyandiggesind beskou het, en op 3 Junie het hy op ’n beplande drie dae lange besoek aan Noord-Afrika vertrek – ’n stap wat opposisiepartye as onverantwoordelik beskryf het. Op 4 Junie het die onderpremier, Bülent Arınç, verskoning gevra vir die "buitensporige geweld" wat deur die polisie gebruik is aan die begin van die betogings, maar gesê hy sal nie verskoning vra vir die geweld later in die betogings nie. Op 6 Junie het Erdoğan gesê die planne vir die nuwe kompleks gaan voort ondanks die betogings.
Kamp in Gezi-park
Nadat die polisie ophou probeer het om die betogers uit Gezi-park te verwyder, het die getalle geweldig toegeneem en is talle tente opgeslaan, in so ’n mate dat ’n kaart van die park by die ingang aangebring is om aan te dui waar sleutelpunte soos klinieke en koskombuise is. Die betoging het ’n soort feesgevoel ontwikkel, met selfs families met kinders wat kom deelneem het. Betogers het ekstra kos gebring, ’n biblioteek is opgerig met duisende boeke wat geskenk is, konserte is gehou ’n rolprentskerm is opgestel, asook ’n verhoog met luidsprekers en ’n kragopwekker. ’n Simboliese straat is genoem na Hrant Dink, ’n joernalis wat in 2007 vermoor is; die straat verbind Vredesplein met ’n speelterrein vir kinders. Teatermaskers teen die traangas en Guy Fawkes-maskers word verkoop en jogaklasse gehou. Saans groei die getalle aan wanneer mense van die werk af by die betogers aansluit.
Eise
Op 4 Junie het ’n solidariteitsgroep wat met die Beset Gezi-beweging verbind word, ’n lys eise uitgereik:
Onderpremier Arınç het ’n vergadering met die groep gehou, maar later hulle eise verwerp.
Die regering se reaksie
Op 29 Mei, ná die aanvanklike betogings, het Erdoğan weer eens sy steun aan die bou van die derde brug oor die Bosporus bevestig en gesê: "Wat julle ook al doen, ons het klaar besluit en ons sal dit deurvoer." Op 31 Mei het die burgemeester van Istanboel, Kadir Topbaş, gesê die omgewingsveldtog "is geplooi deur politieke agendas".
Op 1 Junie het Erdoğan in ’n TV-toespraak die betogers veroordeel en gesê "vir elke 20 mense wat hulle bymekaarmaak, sal ek 200 000 mense bymekaarmaak. Vir elke 100 000 wat hulle bymekaarmaak, sal ek ’n miljoen van my party bymekaarmaak." Op 2 Junie het hy die betogers beskryf as "plunderaars" en "leeglêers".
Op 1 Junie het onderpremier Arınç die gebruik van traangas teen die betogers veroordeel en gesê: "Dit sou beter gewees het om die mense wat sê hulle wil nie ’n winkelkompleks hê nie, te probeer oortuig, in plaas daarvan om hulle met traangas te spuit."
Op 8 Junie het burgemeester Topbaş aan verslaggewers gesê: "Ons oorweeg dit beslis nie om ’n winkelsentrum of ’n hotel of woonstelle daar te bou nie. Dit kan ’n stadsmuseum of uitstallingsentrum wees.
Turkse media
Die betogings het veral aan die begin (tot 2 Junie) min dekking gekry in die Turkse media. Volgens die BBC steun sommige media die regerende party of is hulle na aan die eerste minister, terwyl ander nie die regering wil kwaad maak nie omdat van die eienaars se sakebelange soms van regeringshulp afhang.
Weens die min dekking in die Turkse media is die sosiale media soos Twitter gebruik om oor die voorvalle te berig. In die 12 uur ná 16:00 op 31 Mei was daar meer as twee miljoen twiets. Erdogan het in ’n toespraak gesê: "Daar is nou ’n bedreiging wat Twitter genoem word. Die grootste leuens kan daar gevind word. Vir my hou die sosiale media die grootste bedreiging vir die gemeenskap in."
Sestien mense is in Izmir in hegtenis geneem vir hul twiets. Daar was berigte dat die 3G-seine in sommige gebiede afgeskakel is. In reaksie het sommige winkels en kantore sekuriteit van hul Wifi-netwerke verwyder. Die gerugte het ook gelei tot ’n groter gebruik van virtuele private netwerke deur Turkse mobiele-internetgebruikers.
Kritiek
Volgens die politieke ontleder Koray Çalışkan van Istanboel se Boğaziçi-universiteit is die betogings ’n keerpunt vir die regerende party. "Erdoğan is ’n baie selfversekerde en outoritêre leier en hy luister nie meer na enigiemand nie. Hy moet egter verstaan dat Turkye nie ’n koninkryk is en dat hy nie Istanboel op sy eie uit Ankara kan regeer nie."
Belangrike stemme het ook uit konserwatiewe en Islamitiese kringe teen die regering opgeklink. İhsan Eliaçık beweer Erdoğan is ’n diktator en Fatma Bostan Ünsal, een van die medestigters van die regerende party, het haar steun aan betogings toegesê. Mustafa Akyol, ’n liberale Islamitiese joernalis, het gesê die gebeure is ’n reaksie van die volk wat opbou teen Erdoğan.
Faruk Birtek, ’n sosiologieprofessor aan die Boğaziçi-universiteit, het die optrede van die polisie veroordeel en dit vergelyk met dié van die SS van Nazi-Duitsland. Daron Acemoglu, ’n ekonomieprofessor, het in die New York Times geskryf as die stembus nie die regte keuses oplewer nie, "vind demokrasie plaas deur middel van direkte aksie."
Toerisme
In 2011 het meer as 51,5 miljoen buitelandse toeriste Turkye besoek, wat dit die sesde gewildste toerismebestemming ter wêreld gemaak het. Toerisme is een van die belangrikste bronne van inkomste vir die land en daar is kommer dat die betogings ’n groot negatiewe invloed daarop sal hê. Op 4 Junie het hotel- en toerisme-ondersoekers van Istanboel gesê "meer as 40 persent van hotelbesprekings" in die stad is gekanselleer.
Mark Almond, ’n professor in internasionale verhoudings van Ankara, het op Russia Today gesê: "Dit is ’n stad met ’n groot getal buitelandse toeriste – baie van hulle is geraak, baie moes mediese sorg kry. Dit is ’n ramp met groot ekonomiese implikasies."
Op 1 Junie het die regering van die Verenigde Koninkryk ’n waarskuwing uitgereik waarin gesê is reise na Turkye moet tot noodsaaklike besoeke beperk word. Soortgelyke waarskuwings is uitgereik deur Kanada en Nieu-Seeland, en volgens ’n woordvoerder het die Amerikaanse departement van buitelandse ook ’n waarskuwing oorweeg. Ook Duitsland het Duitse reisigers in Turkye gewaarsku om nie gebiede te besoek wat deur die betogings geraak word nie.
Transkei
Die voormalige Transkei was die eerste en grootste van die voormalige onafhanklike Swart tuislande (Bantoestans), wat onder die bewind van die Nasionale Party geskep is, met 'n oppervlak van 38 712 vierkante kilometer en 3,2 miljoen inwoners. Die gebied is sedert die 15de eeu die historiese tuisland van die Xhosa- en Pondo-stamme, en in 1989 het naastenby die helfte van die Xhosas in Suid-Afrika in die Transkei gewoon.
Turkse betogings van 2013
Olimpiese Spele 2020
Istanboel se burgemeester, Kadir Topbaş, het sy kommer in ’n onderhoud uitgespreek dat die geweld Istanboel se bod vir die Olimpiese Somerspele in 2020 sal benadeel. Hy het gesê die feit dat die hele wêreld dit sien, maak hom hartseer. "Hoe sal ons dit verduidelik? Watter aansprake sal ons hê om die 2020- Olimpiese Spele aan te bied?"
Transkei
Transkei het uit die gebiede Fingoland, Tembuland, Griekwaland-Oos, Pondoland en Galekaland bestaan. Die hoofstad was Umtata (die huidige Mthatha), wat in 1879 gestig is, met sowat 50 000 inwoners, en die enigste seehawe Port St. Johns.
Die gebied staan bekend vir sy verruklike natuurtonele, veral langs die Wildekus, 'n subtropiese kusstreek met 'n lengte van sowat 280 kilometer. Oud-president Nelson Mandela was 'n boorling van Mvezo, 'n dorpie in Transkei.
Geskiedenis
Onder die Britse koloniale bewind is Transkei sedert die 19de eeu deur 'n aantal rade van inheemse stamhoofde geregeer. Hierdie rade is in 1931 in 'n Algemene Raad onder voorsitterskap van 'n Blanke amptenaar verenig. In 1951 is ook streeksrade in die lewe geroep, en in 1956 vervang 'n Gebiedsraad van alle Xhosas die Algemene Raad.
Transkei was sedert die jaar 1963 selfregerend en het op 26 Oktober 1976 formeel onafhanklik geword, alhoewel die nuwe staat nie deur ander lande behalwe Suid-Afrika erken is nie. Die Verenigde Nasies en die Organisasie vir Afrika-eenheid het die onafhanklikheidsverklaring skerp veroordeel. Hulle het die Suid-Afrikaanse regering ook daarvan beskuldig dat die grense tussen Transkei en Lesotho opsetlik gesluit is.
In 1977 het Transkei en Suid-Afrika in 'n ernstige geskil oor die gebied Oos-Griekwaland geraak, wat deur Transkei opgeëis is. Op 10 April 1978 het Transkei selfs sy diplomatieke betrekkinge met die Republiek van Suid-Afrika verbreek, nadat Oos-Griekwaland nie aan Transkei afgestaan is nie en by die Suid-Afrikaanse provinsie Natal ingelyf is.
In 1987 het Bantu Holomisa ná 'n militêre staatsgreep Kaizer Daliwonga Matanzima as staatshoof vervang. Ná die eerste demokratiese Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994, is die Transkei heringelyf by die Republiek van Suid-Afrika. Dit is sedertdien die oostelike deel van die provinsie Oos-Kaap.
Landskap
Die Drakensberghoogland wissel in hoogte tussen ongeveer 1 370 en 1 830 m bo seespieël en word deur die hange en voetheuwels van die Drakensberge gevorm. Die hoogste pieke van die Transkeise Drakensberge is The Twins, Draken Rock en Castle Rock, wat almal in die noordweste geleë is en tot 2 416 m hoog is.
Die land is baie waterryk en word deurkruis deur 'n aantal standhoudende riviere, waarvan die Umzimkulu, die Mtamvuna, die Umtentu, die Umzimvubu, die Mthatha, die M'bashe en die Groot-Keirivier die belangrikstes is.
Klimaat
Transkei het 'n matige tot warm klimaat met 'n hoë reënval. Die gemiddelde maksimumtemperatuur langs die kus is 28 °C in Januarie en 21 °C in Julie. In die winter daal dit selde laer as 15 °C.
In die berge val daar gemiddeld sowat 8 keer per jaar sneeu, hoofsaaklik in Julie. Dit smelt egter gewoonlik binne 'n dag of twee, maar die welkome afloopwater voed die vele riviere.
Uusimaa
Uusimaa [] (Sweeds Nyland []) is een van Finland se twintig administratiewe landskappe. Uusimaa maak tans deel uit van die provinsie Suid-Finland; die vroeëre provinsie Uusimaa met die landskappe Uusimaa en Oos-Uusimaa en die westelike gedeelte van die landskap Kymenlaakso is as gevolg van die administratiewe hervormings van die jaar 1997 ontbind.
Geografie en demografie
Uusimaa lê aan die Finse Golf (Suid-Finland) en word deur die landskappe Varsinais-Suomi in die weste, Kanta-Häme en Päijät-Häme in die noorde en Oos-Uusimaa in die ooste begrens. Die Finse hoofstad Helsinki lê in Uusimaa en bevorder 'n binnelandse migrasie vanuit minder ontwikkelde gebiede.
Met 'n bevolking van 1,6 miljoen (sowat 'n kwart van Finland se totale bevolking) en 'n bevolkingsdigtheid van 251 inwoners per vierkante kilometer (teenoor 'n nasionale gemiddelde van 15,5) is Uusimaa die mees digbevolkte landskap in Finland. Die kusgebiede van Uusimaa is een van die tradisionele tuislande van Finland se Sweedssprekende bevolking, alhoewel hulle persentasie van die totale bevolking weens die sterk binnelandse migrasie van Finssprekendes tans nog slegs 7,6 beloop.
Ekonomie
In 2001 het Uusimaa se bruto geografiese produk (BGP) 41 miljard € of sowat 'n derde van Finland se BGP (135,5 miljard €) beloop. Die metropolitaanse gebied van Helsinki is een van Europa se vinnigste groeiende streke. Een van die belangrikste internasionale ondernemings, wat hulle hoofkwartier in Uusimaa het, is Nokia in Espoo.
Geskiedenis
In die 9de eeu, die tydperk van die Wikings, het 'n belangrike handelsroete in wes-oostelike rigting deur die gebied geloop. Nog in die 12de eeu was Uusimaa yl bevolk deur Este en mense uit Häme, wat die gebied as hulle seetoegang gebruik het. In die loop van die 12de eeu is Uusimaa by Swede ingelyf, en groot getalle setlaars, onder meer uit die Sweedse landskap Helsingland, het hulle in Uusimaa gevestig. Ook die gebied se naam ("Uusimaa/Nyland", letterlik "Nuweland") is van die feit afgelei dat mense hulle in dié streek in vergelyking met die historiese hartland van Finland, Varsinais-Suomi, relatief laat gevestig het.
Nadat Swede Finland in 1809 aan die Russiese tsaar moes afstaan, het die administratiewe verdeling in landskappe minder belangrik geword. Die administratiewe setel van die land is van Helsinki na Turku (Åbo) verskuif. Die aantal Finstaliges het geleidelik begin toegeneem.
Teen die einde van die 19de eeu het talle kunstenaars, wat 'n belangrike rol by die ontstaan van 'n Finse nasionale bewussyn gespeel het, hulle aan die oewer van die Tuusula-meer tussen Tuusula en Järvenpää gevestig, waaronder die komponis Jean Sibelius, die skrywer Juhani Aho met sy eggenote Venny Soldan-Brofeldt ('n skilderes), die skilder Pekka Halonen en die skrywer Aleksis Kivi, wat die gebied as sy aftreeplek gekies het.
Munisipaliteite
Daar is 24 munisipaliteite in Uusimaa, waarvan twaalf stadstatus het. Die name word in die onderskeidelike meerderheidstaal aangedui. Vir tweetalige munisipaliteite word die benaming in die minderheidstaal tussen hakies aangedui. Bevolking soos op 31 Augustus 2006:
Charles C. Campbell (stemakteur)
Charles C. Campbell (gebore 16 November 1968) is 'n Amerikaanse akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprent Gatchaman The Movie (1978) en in die televisiereekse Steam Detectives (1998), Lost Universe (1998), en Fullmetal Alchemist: Brotherhood (2009).
Turkse betogings van 2013
Ekonomie
Op 3 Junie het die Istanboelse Effektebeurs op een dag ’n verlies van 10,5% ondervind – die grootste dagverlies in ’n dekade."
Erdoğan het op 6 Junie gesê die ontwikkeling van Gezi-park sal voortgaan ondanks die betogings. Kort daarna het die Turkse aandelemarkte 5% gedaal.
Eddie Ryder
Eddie Ryder (23 Januarie 1923 – 29 Maart 1997) was 'n Amerikaanse akteur, regisseur, en skrywer. Hy was bekend vir sy rolle in die rolprent Up Yours (1979) en in die televisiereekse Playhouse 90 (1956), The Twilight Zone (1959), en Get Smart (1965).
Pioniers (1652–1820)
"Hierdie standbeeld mag ons beskou as ’n huldeblyk aan een van die grootste pioniers – ’n pionier wat ’n doeltreffende regering saamgebring het, ’n praktiese beskawing ingevoer het en wat die seën van die Christendom aan die geweldige vasteland van Afrika geskenk het.”
Die burgemeester van Kaapstad se toespraak tydens die Van Riebeeck-standbeeld se onthulling, 1899
Eerste spore
Eeue voor Afrikaners hul eerste spore aan die Suidpunt van Afrika getrap het, was hier reeds vele ander spore. Die San, ’n volk van jagters en versamelaars, het reeds sowat 35 000 jaar gelede in die Kaap gewoon. Die Hollanders het na hulle as bosjemans verwys wat letterlik “mense wat agter gevlegte takkies woon” beteken. Hul leefwyse was eenvoudig, maar hulle het nogtans indrukwekkende rotsreliëfs, -tekeninge en -skilderye agtergelaat. Die Khoi-Khoi (letterlik “Mense-Mense”) was ’n tweede groep mense wat in die Kaap gewoon het. Hulle was ’n volk van skaap- en beestelers.
Bartolomeus Dias was die eerste Europeër wat op 3 Februarie 1488 in Mosselbaai sy voet aan wal gesit en met plaaslike Khoi-Khoi-stamme handel gedryf het. Tydens sy terugreis na Europa het Dias ’n padrão by Kwaaihoek opgerig wat vandag die oudste Westerse gedenkteken in Suider-Afrika is. Hy het die Kaap, “Kaap van Storms” genoem, wat deur die Portugese koning herdoop is tot Cabo da Boa Esperança (“Kaap die Goeie Hoop”).
Vanaf 1500 het Portugese skepe op pad na Indië gereeld in Mosselbaai aangedoen om vars water, voedsel en ander voorrade te laai. Tafelbaai is in 1503 deur die Portugees Antonio da Saldanha ontdek wat ook die eerste Europeër in die geskiedenis was om die Tafelberg te bestyg. Ten spyte van die Kaap se strategiese ligging het die Portugese geensins daarin belanggestel om hier ’n permanente nedersetting te stig nie. Daar was ander hawens aan die Afrika-kus soos Lourenço Marques (Maputo) in Mosambiek wat in teëstelling met die Kaap in alle Portugese behoeftes kon voorsien.
VOC
In die middel van die sestiende eeu het Spanje sy politieke mag regoor Europa gevestig. Kolonies, soos Suid-Amerika, se rykdomme is geplunder. Spanje wou die Rooms-Katolieke staatsgodsdiens op kleiner volke afforseer. Die Nederlanders het hulle teen die Spaanse oorheersing verset. Die gevolg was ’n 80-jarige oorlog tussen die magtige Spaanse ryk en die klein Nederlandse state. Die Spanjaarde het spottend na hulle verwys as die “geux de mer” of geuse. Dit beteken “bedelaars van die see”. In 1648 het die Geuse onder leiding van Willem van Oranje die Spaanse juk afgewerp en hul vryheid verwerf. Na afloop van die oorlog het Nederland vinnig ontwikkel tot die wêreld se belangrikste handelsnasie.
Op 6 April 1652, vier jaar na die oorlog, het Johan Anthonisz (Jan) van Riebeeck aan wal gestap om ’n VOC-nedersetting te stig. Van Riebeeck se opdrag was om ’n fort vir sowat 80 mense te bou, klein akkers aan te lê, groente en vrugte te verbou en handel met die inheemse bevolking te dryf. Aanvanklik was Van Riebeeck se fort vierhoekig en deur ’n wal met palissades om beskerm. In Maart 1653 is die verversingspos vir die eerste keer op die proef gestel. ’n Vloot onder die bevel van admiraal Gerard Demmer het in Maart 1653 by Van Riebeeck se verversingspos aangedoen. Die vloot is van groente, vleis en melk voorsien, en die kolonie se prestasies is deur admiraal Demmer ná sy terugkeer in Nederland geloof. Die landbou-aktiwiteite is geleidelik uitgebou, en reeds in 1659 is die eerste wyndruiwe geoes. Die Kaapse bevolking is versterk met die invoer van die eerste slawe in 1658. Saam met die slawebevolking is die Islam-godsdiens aan die Kaap gevestig.
'n Nuwe taal
Die VOC se amptelike taal was Nederlands. Soos die skepe van verskillende lande die VOC-verversingstasie besoek, is daar spoedig in ’n mengelmoes van tale soos Frans, Engels en Portugees gekommunikeer. Skeepslui het van die plaaslike bevolking se woorde begin opteken. Khoi-woorde soos dagga, boegoe en kierie was al voor 1652 opgeteken en is vandag steeds deel van die woordeskat van Afrikaans. Alhoewel Nederlands die oorheersende taal was, het daar stadig maar seker uit die mengelmoes van tale ’n nuwe taal ontstaan. Hierdie taal is Afrikaans – spontaan vernoem na die Afrika-bodem waaruit dit ontstaan en wortelgeskiet het.
Vryburgers
Die Vryburgers was werkers van die VOC aan wie toestemming verleen is om die VOC se diens te verlaat (dus “vry burgers” te word) en te gaan boer. Sedert 1657 is die eerste plase aan hulle toegeken. Aanvanklik moes die Vryburgers saai en plant wat die VOC voorskryf en die lae pryse van die VOC aanvaar. Reeds in 1658 het die Vryburgers in opstand gekom teen die VOC se ekonomiese voorskriftelike regeerwyse. Die Vryburgers was nie net pioniers wat deur landbou die kontinent moes tem nie, maar ook ekonomiese en politieke pioniers. Hul stryd om ekonomiese vryheid was die voorloper vir die latere stryd vir politieke vryheid. Hier is die eerste grondslag gelê vir Afrikaners se politieke en ekonomiese vryheidsideale.
Die despotiese regering van die VOC het inderwaarheid in skerp teenstelling met die Nederlandse regeerpraktyk gestaan. M.C.E. van Schoor wys dat die Nederlanders in die sestiende en sewentiende eeu politieke en godsdienstige vryhede geniet het soos geen ander volk ter wêreld nie. Die verskil is waarskynlik daaraan te wyte dat die Staten-generaal aan die VOC die volmag gegee het om handel te dryf, ooreenkomste met vorste en klante te sluit, goewerneurs en regters aan te stel en hul eie verdedigingstelsel te vestig. In praktyk het dit beteken dat die Nederlandse regering nooit sy invloed in die Kaap kon laat geld het nie, omdat die VOC as ’n staat binne ’n staat gefunksioneer het. Dit is ironies dat die nasate van die Geuse wat agt dekades baklei het vir politieke en ekonomiese vryheid, nou self die onderdrukkers van vryheidsideale geword het.
Die ontwikkeling van ’n eg Suid-Afrikaanse identiteit onder die pioniers het ongeveer 40 jaar later sigbaar geword toe vier jongmans op Sondag 6 Maart 1707 met ’n Stellenbosch-meulenaar stry gekry en toe handgemeen geraak het. Landdros Johannes Starrenburg het ondersoek ingestel en die jongmans met ’n rottang bygedam. Hendrik Biebouw, ’n 17-jarige jeugdige, het op die landdros geskree: “Ik wil niet loopen, ’k ben een Africaander al slaat die landrost mijn dood, of al setten hij mij in den tronk. Ik sal, nog wil niet swijgen.” Die landdros hét hom en die ander in die tronk gegooi, en in ’n brief aan die regering in Kaapstad het hy aanbeveel dat die vier seuns verban word.
Hendrik Biebouw se uitroep is om twee redes belangrik:
Eerstens was Hendrik Biebouw se openbare verset op Stellenbosch die eerste geleentheid dat daar aangeteken is dat ’n Europeër die naam Afrikaner vir homself gebruik. Die vier seuns is almal in Suid-Afrika gebore, terwyl die amptenare Nederlanders was. Die uitroep dat hy ’n Afrikaner is, staan in die teken dat hy nie die gesag van die Nederlandse landdros erken nie.
Tweedens staan Biebouw in die teken van die Vryburgers se toenemende ontevredenheid met die outokratiese bestuurstyl en korrupsie van die VOC-amptenare. Verskeie Vryburgers het onder leiding van Adam Tas in die geheim ’n klagskrif aan die Here XVII in Amsterdam gestuur. Nadat goewerneur Van der Stel daarvan te hore kom, word Tas verhoor en vir ongeveer ’n jaar in die Kasteel die Goeie Hoop aangehou. Die uiteinde was egter ’n oorwinning vir die Vryburgers. Die Kompanjie het ten gunste van die Vryburgers beslis en Willem Adriaan van der Stel, sekundus Samuel Elsevier, landdros Johannes Starrenburg en Petrus Kalden is na Nederland teruggeroep. Francois van der Stel, broer van die goewerneur, is uit die Kaap verban. Dit was die einde van Van der Stel en sy bondgenote se skrikbewind.
Die koms van die Franse Hugenote
Duisende Protestantse Christene is deur die Rooms-Katolieke Kerk vervolg, gemartel en doodgemaak nadat Koning Lodewyk XIV die Edik van Nantes, wat godsdiensvryheid in Frankryk waarborg, herroep het. Protestante mag ook nie meer vir eredienste bymekaarkom nie, hul kerke is verwoes en hul predikante is verban of doodgemaak. Hierdie gebeure wat duisende kilometers ver in Europa afgespeel het, het ’n blywende invloed op die godsdienstige en ekonomiese ontwikkeling van die Kaapkolonie uitgeoefen.
Tussen 1688 en 1700 het sowat tweehonderd Franse Hugenote uit Frankryk gevlug en aan die Kaap gearriveer. Die meeste Hugenote het hulle in Franschhoek en Drakenstein gevestig. Bekende Hugenote-vanne is Du Plessis, Du Toit, Viljoen, Naude, De Villiers, Malan, Du Preez, Malherbe, Cronjé, Pienaar en Senekal. Gewilde Hugenote-name is Francois, Pierre, Etienne, Jacques en Louis. Die trekleier, Piet Retief, was ’n afstammeling van die Hugenote.
Die Hugenote se vervolging toon watter opoffering geloofsoortuiging kan eis. Hulle koms na die Kaap het ’n nuwe diepte aan die Vryburgers se vryheidstrewe en identiteit gegee. Omrede hulle as Protestante geprotesteer het teen godsdiensonderdrukking, was een van hul grootste nalatenskappe godsdiens- en gewetensvryheid. Die Hugenote het ook blywende spore nagelaat op die Kaapse kultuur, wynbou, argitektuur en ekonomiese ontwikkeling.
Die eerste trekboere
Vryheidsideaal
Die historikus Pieter Kapp wys daarop dat die Kaapse vryheidsideale saamgeval het met twee ingrypende internasionale gebeure, naamlik die Amerikaanse Vryheidstryd en die Franse Rewolusie. Aan die Kaap het die internasionale gebeure daartoe gelei dat die aanvanklike behoefte aan ekonomiese vryheid uitgebrei het na ’n strewe om politieke vryheid. Die Kaapse Patriotte-beweging (1778‒1787) het aangedring op die VOC se erkenning van die plaaslike burgers se politieke regte.
Die Franse Rewolusie in 1789 het ook die doodsklok vir die VOC gelui. In 1795 het Frankryk Nederland binnegeval en die Prins van Oranje het na Engeland gevlug. In Nederland het die Bataafse Republiek met Franse steun tot stand gekom.
In die Kaap het die burgers van Graaff-Reinet en Swellendam van die politieke omwenteling gebruik gemaak om in 1795 twee republieke te stig. In Graaff-Reinet het die inwoners vir landdros Maynier verjaag as gevolg van swak plaaslike bestuur en korrupsie. Alhoewel die twee republieke die band met die despotiese en onsimpatieke VOC wou verbreek, wou die burgers hulle nie losmaak van die Nederlandse Staten-generaal nie. Die twee republieke het kortstondig bestaan tot Brittanje die Kaap die eerste keer beset het.
Britse oorheersing
Aanvanklik sou die Britse besetting net ’n tydelike reëling wees om Britse belange teen Frankryk te beskerm. Die strategiese posisie op die seeroete na die Ooste en die uitbreek van die Napoleontiese Oorloë het die Britte genoop om teen 1806 die Kaapkolonie finaal te beset. Die Kaap sou nooit weer Hollands wees nie. Die nuwe Britse bewind het weinig van die ou VOC se bestuurstyl verskil. Om die rede was die verhouding tussen die Britse besetters en die Kaapse bevolking van die begin af gespanne.
Dit was aan die begin van die negentiende eeu vir koloniale moondhede soos Brittanje ondenkbaar om selfbeskikkingsreg aan enige Britse kolonie toe te staan. Die Britse goewerneur aan die Kaap het sy outokratiese en selfregerende mag behou en kon op eie gesag proklamasies uitreik. Hy was slegs verantwoordelik aan die Britse Sekretaris van Kolonies.