cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кипр
Кипр (Κύπρος, Kıbrıs), аофициалтә хьʒы: Ареспублика Кипр (Κυπριακή Δημοκρατία; Kıbrıs Cumhuriyeti) — адгьылбжьахатәи аҳәынҭқарра Европаҿы ауп. Аҳҭнықалақь – Ниқозиа ауп.
Аҿыԥсҭа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Алаҳаӡы
Агеографиа
Аҳәаақәа: аҩада — ԥсахара; амрагыларахь — Бзыԥ ақыҭа, Бзыԥ аӡы; алада — Бзыԥ аӡы, амшын; амрааҭашәарахь — амшын, ԥсахара; Алаҳаӡы инхо еиҳарак ерманцәоуп, урҭ ара аԥхьаӡа иааиҭ 1913 шықәсазы.
Кипр
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Азиатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Алаҳаӡы
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Абҵарамза 1
Абҵарамза́ 1 (Абҵарамза́ акы́), Ноиа́бр 1, Абҵара́ 1 — григориантәи амзар 305 тәи амш (306 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 60 мшы.
Смыр, Гиви Шамел-иԥа
Гиви Шамел-иԥа Смыр (диит 9) — Аԥсны аҿыханҵаҩ, аскульптор.
Ԥарнаваз I
мини|Ԥарнаваз I, Ибериа аҳ мини Ԥарнаваз I (ფარნავაზ I; Ҳ. ҟ. 326, Мцхеҭа — Ҳ. ҟ. 234, Мцхеҭа) — Қарҭли аҳ.
Смыр, Гиви Шамел-иԥа
Абиографиа
Гиви Шамел-иԥа Смыр - Афонҿыцтәи аҳаԥытә комплекс директорс дамоуп. Афонҿыцтәи аҳаԥы аартра ихьӡ адҳәалоуп. Гиви Смыр - аԥсуа жәлар рмилаҭ-хақәиҭратә қәԥара активла иалахәыз дреиуоуп; Аԥсны Аџьынџьтәылатәи еибашьра (1992-1993шш.) далахәын. Деицырдыруеит абаҩхатәра злоу сахьаҭыхыҩны. Ахықәкынагӡареи аӷәӷәареи зцәаҩо иара искульптуратә усумҭақәагьы ирныԥшуеит арҭ аҟазшьақәа. Гиви Шамел-иԥа Смыр асахьақәа цәыргақәиҵахьеит Аҟәа, Гәдоуҭа, Москва. Исахьаҭыхымҭақәа ыҟоуп Токиотәи ауниверситет аҿгьы.
Ԥарнаваз I
Алитература
Акатегориа:Ибериа аҳцәа Акатегориа:Ԥарнавазиани
Смыр, Гиви Шамел-иԥа
Алитература
Акатегориа:Лаҵарамза 9 рзы ииз Акатегориа:1945 шықәсазы ииз Акатегориа:Аԥсны аскульпторцәа Акатегориа:Аԥсны аҿыханҵаҩцәа Акатегориа:Смыраа
Финлиандиа
Финлиандиа, Суоми (Suomi; Finland), аофициалтә хьʒы: Финлиандтәи Ареспублика (Suomen Tasavalta; Republiken Finland) — Европаҟны, Балтикатәи амшын аҩада-мрагыларатәи агаҟны аҳәынҭқарра.
Аҵанакы –.
Аҳәынҭқарра иаланхо –.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Европатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Арасаӡыхь (Гагра)
Арасаӡыхь (არასაძიხი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Мозамбик
Административтә шара
Мозамбик 10 административтә провинциақәеи (Províncias) 1 аҳҭнықалақьи (cidade) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Тарпишьев, Шамиль
Шамиль Тарпишьев (Шамиль Анвярович Тарпищев, Шамил Әнвәр улы Тарпищев, Şamil Ənwər uğlı Tarpişçev; 7, Москва, СССР) — Урыстәыла Атеннис Афедерациа ипрезидент.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аҭаҭарцәа Акатегориа:Урыстәылатәи аспортсменцәа Акатегориа:1948 шықәсазы ииз Акатегориа:Хәажәкырамза 7 рзы ииз
36 (ахыԥхьаӡара)
36 (ҩажәи жәаф) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 36.
Ахьарԥшқәа
036
Чачхалиа, Денис Кьыршьал-иԥа
Абиографиа
Диит 1950 шықәса нанҳәамза 21 азы Тҟәарчал ақалақь Аҿы. 1968 шықәсазы далгоит Аҟәатәи аԥсуа школ-интернат, Иара абри ашықәсан дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Москватәи Алитературатә институт. Далгоит 1973 шықәсазы. Аус иуан Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа реидгылаҿ, А.М.Горки ихьӡ зхыу москватәи алитературатә институт аҟны /аԥсуа еиҭагаҩцәа ргәыԥ данапхгаҩын/, Аԥсны алитературатә фонд аиҳабыс. Акьыԥхь аҿы дцәырҵит а-70-тәи ашықәсқәа рзы.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Аԥсны аҭоурыхдырҩцәа Акатегориа:Чачхалиаа Акатегориа:1950 шықәсазы ииз Акатегориа:Нанҳәамза 21 рзы ииз
Абҵарамза 2
Абҵарамза́ 2 (Абҵарамза́ ҩба́), Ноиа́бр 2, Абҵара́ 2 — григориантәи амзар 306 тәи амш (307 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 59 мшы.
Лашәриа, Рауль Ӡыкәыр-иԥа
Рауль Ӡыкәыр-иԥа Лашәриа (Рауль Дзыкурович Ласурия; 20, Кәтол ақыҭа, Очамчыра араион — 4, Аҟәа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, ажурналист.
Абиографиа
Диит 1945 шықәса лаҵарамза 20 рзы Кәтол ақыҭа Очамчыра араион. 1961 шықәсазы дҭалоит А.М.Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә факультет аԥсшәеи англыз бызшәеи рыҟәша. Далгоит 1969 шықәсазы. Акьыԥхь аҿы - 1961 шықәса инаркны. Аус иуан агазет «Аԥсны ҟаԥшь» аредакциаҿ, Аԥсуа телехәаԥшраҿы, - ажурнал «Алашара» аредакциаҿ аҭакзыԥхықәу маӡаныҟәгаҩс.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа Акатегориа:Лашәриаа Акатегориа:1945 шықәсазы ииз Акатегориа:Лаҵарамза 20 рзы ииз Акатегориа:2014 шықәсазы иԥсыз Акатегориа:Абҵарамза 4 рзы иԥсыз
Радамист
Радамист (რადამისტი, Հռադամիզդ, ?? — ) - ақырҭ апринц, Ермантәыла аҳ.
Акатегориа:Ермантәылатәи аҳцәа Акатегориа:Ԥарнавазиани Акатегориа:58 шықәсазы иԥсыз
Бесики
Бесики (ბესიკი) (1750, Қарҭ — 1791) — ақырҭ апоет.
Акатегориа:Қырҭтәылатәи апоетцәа
Сабекиаԥҳа, Нелли Иван-иԥҳа
Нелли Иван-иԥҳа Сабекиаԥҳа (Нелли Ивановна Сабекия; 25, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион - ) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Сабекиаа Акатегориа:1940 шықәсазы ииз Акатегориа:Ԥхынҷкәынмза 25 рзы ииз Акатегориа:2007 шықәсазы иԥсыз
Аҟәара
Аҟәара (აყვარა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Погосов, Андреи
Андреи Погосов (Андрей Погосов; диит 16 Уатаԥ, Аԥсны Аҳәынҭқарра) — Аԥсны асамбои аӡиудои р-Федерациа апрезидент ихаҭыԥуаҩ. Азыҟаҵаҩуп.
Мальта
Мальта (, Malta), аофициалтә хьӡы: Мальта Ареспублика (Repubblika ta' Malta, Republic of Malta) — Европатәи адгьылбжьахатә тәыла Адгьылбжьаратә мшын аҟны.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Европатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Абҵарамза 3
Абҵарамза́ 3 (Абҵарамза́ хԥа́), Ноиа́бр 3, Абҵара́ 3 — григориантәи амзар 307 тәи амш (308 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 58 мшы.
Аҽмарда
аҽмарда (აჩმარდა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
37 (ахыԥхьаӡара)
37 (ҩажәи жәибжь) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 37.
Ахьарԥшқәа
037
Бениа
Акатегориа:Аҵакырацәара
Џьуӷьелиа, Осман
Осман Џьуӷьелиа (Осман Джугелия; диит 22 Бзыԥ, Аԥсны Аҳәынҭқарра) — апсуа қәԥаҩ (65 килограмм рҟынӡа).
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ақәԥаҩцәа
Ацыџьқәа
Ацы́џьқәа (აციჯქვა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Затулин, Константин Фиодор-иԥа
Константин Фиодор-иԥа Затулин (Константин Фёдорович Затулин; Диит 7, Баҭым, Аҷартәылатәи АССР) — Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума афракциа „Единая Россия“ адепутат. .
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:1958 шықәсазы ииз Акатегориа:Цәыббрамза 7 рзы ииз Акатегориа:Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 1-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 5-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 7-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 8-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Урыстәылатәи аполитикцәа
Аԥсуа Аҳра
Аԥсуа аҳра (აფხაზთა სამეფო [Аԥхазҭа самеԥо], Αμπχαζικό βασίλειο [Ампхазико басилеио], المملكة الأبخازية [Алмамлакат ель-Абхазиа]) ма Аԥсуа хәынҭқарра — Аԥснытәи аҭоурыхтә афеодалтә аҳра, ианырҵаз 786 шықәса рзы, Лауан (Леон) II аԥсха дынааз, зегьы реихабы адгьыл иигаз иара иҷкәынцәа Аԥсни, Қырҭтәылеи, Азербаиџьани, Ҭырқәтәылеи иахьа атерриториа рыхра иаан, Аԥсҳара аӷақәа Кавказ регион аҿы ирацәаны иаҿагылан, Кахеҭиа аҳра Ермантәыла, Қарҭли аҳра иааибашьон. Ахьыԥшақәа Аԥсуаа - Тао-Кларџьеҭи, анагӡара амаҵура зегьы реиҳа аамҭа рҭоурых иаҿын, Аԥсҳара аҭынчра ирымбаӡеиҭ, ҿнақ арабцәа, зны-зынла авизантиицәа Аԥсны иаххылан, аҩнықәа ирбгон, амца иарҭон ақалақьқәа дара аибысларақәа рырҭәон нас амԥыҵахалаҩцәа рхатәымдгьыл иҩны ирҵон.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Аԥсны аҭоурых Акатегориа:Аҭоурыхтәи европатәи атәылақәа Акатегориа:Аҭоурыхтәи азиатәи атәылақәа Акатегориа:786 шықәсазы ицәырҵит
Абҵарамза 4
Абҵарамза́ 4 (Абҵарамза́ ԥшьба́), Ноиа́бр 4, Абҵара́ 4 — григориантәи амзар 308 тәи амш (309 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 57 мшы.
Румыниа
Румыниа (România) — Европаҟны атәыла.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Европатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа Акатегориа:НАТО атәылақәа
Абҵарамза 5
Абҵарамза́ 5 (Абҵарамза́ хәба́), Ноиа́бр 5, Абҵара́ 5 — григориантәи амзар 309 тәи амш (310 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 56 мшы.
Қардаа (аҵакырацәара)
Акатегориа:Қардаақәа
Бзыԥҭа
Бзыԥҭа (ბზიფთა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
38 (ахыԥхьаӡара)
38 (ҩажәи жәаа) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 38.
Бзыԥҭа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Хышәҳа
Хышәҳа (ბაღნარი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Абҵарамза 6
Абҵарамза́ 6 (Абҵарамза́ фба́), Ноиа́бр 6, Абҵара́ 6 — григориантәи амзар 310 тәи амш (311 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 55 мшы.
Гаграԥсҭа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Гаиана
Гаиана (Guyana), аофициалтә хьӡы: Акооперативтә Республика Гаиана (Co-operative Republic of Guyana) — Аладатәи Америкаҟны атәылоуп.
Административтә шара
Гаиана 10 арегионқәа (Regions) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Алада-Америкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Намибиа
Намибиа (Namibia), аофициалтә хьӡы: Намибиа Ареспублика (Republic of Namibia) — Африкатәи атәыла.
Административтә шара
Намибиа 14 административтә областқәа (Regions) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Аԥсны аконсул
Аԥсны аконсул:
Аӡын
thumb|right|300px|Асахьа иаҳнарбоит аԥсабаратә ԥсаҳрақуа. thumb|right|250px|Аҵла аҵаа ҟны [[Алмантәыла|Алмантәылаҿы.]]
А́ӡын - акы ԥшь-ашықәс аамҭак рҟынҭә, ҭагаланеи ааԥынеи рыбжьара.
Аӡын мзақәа роуп: ԥхынҷкәын, ажьырныҳәа, жәабран. Аӡын хьҭоуп, амш хәыҷоуп, аҵх — дууп.
39 (ахыԥхьаӡара)
39 (ҩажәи зеижә) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 39.
Абҵарамза 7
Абҵарамза́ 7 (Абҵарамза́ бжьба́), Ноиа́бр 7, Абҵара́ 7 — григориантәи амзар 311 тәи амш (312 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 54 мшы.
Џьавахишьвили, Михаил Саба-иԥа
thumb|Михаил Џьавахишьвил Михаил Саба-иԥа Џьавахишьвили (მიხეილ საბას ძე ჯავახიშვილი, Михаил Саввич (Сабавич) Джавахишвили; 8 — 30, Қарҭ, Қырҭтәылатәи ССР) — ақырҭ ашәҟәҩҩуп.
Акатегориа:Қырҭтәылатәи ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Қырҭтәылатәи апоетцәа Акатегориа:1880 шықәсазы ииз Акатегориа:Абҵарамза 8 рзы ииз Акатегориа:1937 шықәсазы иԥсыз Акатегориа:Цәыббрамза 30 рзы иԥсыз
41 (ахыԥхьаӡара)
41 (ҩынҩажәи акы) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 41.
Ахьарԥшқәа
041
Аныхаԥсҭа
Аныхаԥсҭа (გრებეშოკი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Ҟанчели, Гиа Александр-иԥа
Гиа Александр-иԥа Ҟанчели (გია ალექსანდრეს ძე ყანჩელი; 10, Қарҭ — 2, Қарҭ) — ақырҭ композитори, аинструменталистеи.
Ахба (аҵакырацәара)
Акатегориа:Аҵакырацәара
Хышәҳарыԥшь
Хышәҳарыԥшь (დემერჩენცი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Кирибати
Кирибати ( Kiribati), аофициалтә хьӡы: Кирибати Ареспублика (Republic of Kiribati, Ribaberiki Kiribati) — Океаниаҿы Аокеан ҭынч агәҭантәи ахәҭаҿы адгьылбжьахатә тәыла ауп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Сангәлиа (аҵакырацәара)
Акатегориа:Сангәлиаа
Қьырса ныҳәа
Қьырса ныҳәа.
Абҵарамза 9
Абҵарамза́ 9 (Абҵарамза́ жәба́), Ноиа́бр 9, Абҵара́ 9 — григориантәи амзар 313 тәи амш (314 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 52 мшы.
Абҵарамза 8
Абҵарамза́ 8 (Абҵарамза́ ааба́), Ноиа́бр 8, Абҵара́ 8 — григориантәи амзар 312 тәи амш (313 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 53 мшы.
Ашықәс ҿыц
Ашықәс ҿыц.
Арасаӡха (Гагра)
Арасаӡха (ვაკე) — Аԥсны ақыҭа ауп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
59 (ахыԥхьаӡара)
59 (ҩынҩажәи зеижә) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 59.
Ахьарԥшқәа
059
Ӡыхьҿа
Ӡыхьҿа (ძიხჩა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Абҵарамза 10
Абҵарамза́ 10 (Абҵарамза́ жәаба́), Ноиа́бр 10, Абҵара́ 10 — григориантәи амзар 314 тәи амш (315 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 51 мшы.
Абелорус бызшәа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Абызшәақәа
61 (ахыԥхьаӡара)
61 (хынҩажәи акы) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 61.
Ахьарԥшқәа
061
Нигер
Нигер (Niger, Nijar), аофициалтә хьӡы: Нигер Ареспублика (République du Niger, Jamhuriyar Nijar جمهورية النيجر) — Африкатәи атәыла.
Аӡаԥшь
Аӡаԥшь (ოტრადნოე) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Нигер
Административтә шара
Нигер 7 административтә регионқәеи (régions) 1 аҳҭнықалақьи рыла ишоит.
Аӡаԥшь
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Нигер
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Аџьрҩара (Гагра)
Аџьрҩара (იფნარი) — Аԥсны ақыҭа ауп.
Аҳәыҳәшәара
Аҳәыҳәшәара (საქართველოს ხეობა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Аџьрҩара (Гагра)
— Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Аҳәыҳәшәара
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Абҵарамза 12
Абҵарамза́ 12 (Абҵарамза́ жәа́ҩа), Ноиа́бр 12, Абҵара́ 12 — григориантәи амзар 316 тәи амш (317 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 49 мшы.
Баӷрыԥсҭа
Баӷрыԥсҭа (ხოლოდნაია-რეჩკა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Асерб бызшәа
thumb|Асерб-хорват диалеқтқәа, 2006 Асерб бызшәа  (српски језик) — Сербиа аҳәынҭқарра бызшәас иамоуп. Славиан группа, индо-европеитә ажәла иреиоуп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Абызшәақәа
Ҳаити
Ҳаити (Haïti, Ayiti), аофициалтә хьӡы: Ҳаити Ареспублика (République d'Haïti, Repiblik Ayiti) — Аҩадатәи Америкаҟны, мраҭашәаратәи Ҳаити адгьылбжьаха ишараҟны атәылоуп.
Административтә шара
Ҳаити 10 адепартаментқәа (Départements) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Аҩада-Америкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
79 (ахыԥхьаӡара)
79 (хынҩажәи зеижә) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 79.
Ахьарԥшқәа
079
Basshunter
Иунас Ерик Олтберг (Basshunter, Jonas Erik Altberg; Ԥхынҷкәынмза 22, 1984, Halmstad) — артист.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:1984 шықәсазы ииз Акатегориа:Ԥхынҷкәынмза 22 рзы ииз Акатегориа:Ашәаҳәаҩцәа Акатегориа:Швециа
Мԥаадрыԥсҭа
Мԥаадрыԥсҭа (ვაშლოვანი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Хьиуитт, Џьорџь
Џьорџь Хьиуитт (Brian George Hewitt; 11, Донкастер, Британиа Ду) — кавказҭҵааҩуп, Лонднотәи аунивирситет апрофессор, Британиа аҵарадыррақәа ракадемиа алахәыла, Британиа Ду аҟны Ареспублика Аԥсны ҳаҭыр зқәу аконсул, алингвистика апроблемеи, аҭоурыхи ҳаамҭазтәи Кавказ аетнополитикатә ҭагылазаашьеи рзы астатиақәеи, аочеркқәеи, амонографиақәеи жәпакы дравторуп.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:1949 шықәсазы ииз Акатегориа:Абҵарамза 11 рзы ииз
Малиа (аҵакырацәара)
Акатегориа:Малиаа
81 (ахыԥхьаӡара)
81 (ԥшьынҩажәи акы) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 81.
Џьопуа (аҵакырацәара)
Џьапыуаа (авар. Џьопуа, Џьапоу, Џьонуа) — абжьыуаа рыжәла, Ҷлоу қыҭа (Аимара аҳабла) рынхоит.
= Џьапыуаа рабашьҭра =
Абҵарамза 15
Абҵарамза́ 15 (Абҵарамза́ жәо́хә), Ноиа́бр 15, Абҵара́ 15 — григориантәи амзар 319 тәи амш (320 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 46 мшы.
Моцарт, Вольфганг Амадеи
thumb|Вольфганг Амадеи Моцарт [[1780 шықәсазы]] 190px|right|Моцарт инҵамҭа Иоганн Хризостом Вольфганг Теофил Моцарт (Joannes Chrysostomus Wolfgang Theophilus Mozart; даҽакала Вольфганг Амадеи Моцарт ; 27, Зальцбург — 5, Вена, Австриа) — еицырдыруа австриатә композитори, аинструменталистеи дирижиореи.
Абиографиа
Вольфганг Амадеус Моцарт диит 1756 шықәса азы. Уи иаб Леопольд Моцарт, иҷкәын илаз абаҩхатәра арҿиаразы, композиторк, теоретикк иаҳасабала икариера мап ацәикит. Иара Моцарт рҵаҩыс диман аскрипка, афортепиано, амузыкатә теориа азы, анаҩс урҭ рзы дихыҳәҳәо дагьыҟалоит. Моцарт ԥшьышықәса анихыҵуаз афортепиано азы аконцертқәа иҩуан, жәеиза шықәса анихыҵуаз раԥхьаӡатәи иопера ҩны далгеит. Моцарт ихәыҷра еиҳарак иаҳәшьа дицны Европа дшакәшоз ихигеит. Раԥхьаӡа аусура иоуит жәаха шықәса анихыҵуаз архиепископ Зальцбург иҿы. Уи уа аус иуан жәаҩа шықәса, арихиепискап иусура дамихаанӡа. Моцарт уи аамҭазы адунеи аҿы амузыка аҳҭнықалақьс иҟаз, Венаҟа диасуеит. Иара авундеркинд иаҳасабала ақәҿиара ду иман, аха ианизҳа аусурҭа аԥшааразы ауадаҩрақәа иныруа далагеит.
Вена ақалақь аҿоуп Моцарт Гаидн дахьиқәшәаз, уи Моцарт имҵәыжәҩа дыҵакны диман, абык иаҳасабала ибаҩхатәра дахӡыӡаауан. Моцарт ихы зланиҟәигоз аԥара ирҳарц азы аоперақәа иҩуан, урҭ лассы ауаа ирылаҵәон.
Моцарт амузыкатә идеиақәа деимаркуан. Иара акомпозициақәа раԥҵаразы ус хаданы иҿаԥхьа иқәгылаз, амузыка ақьаад анҵаракәын. Уи аамҭаз иара Алоиза Вебер захьӡыз аԥҳәызба бзиа дибеит. Уи ажәа лниҵеит, аха лара мап лкит, усҟан лара лҭыԥан лаҳәшьа Констанца ԥҳәысс дигеит. Моцарт икомпозициа ду симинор ичаразы иҩит.
Композиторк иаҳасабала Моцарт аихьӡара дуқәа иоуит Прага данаҭаа. Иары идҵан акымкәа аоперақәа рҩра, икариерагьы ақәҿиарақәа аман.
Изымдырӡоз аӡәы ареквием иҩырц ианидигала, Моцарт уи иара ишитәыз ала агәра ганы дыҟан, ус иагьыҟалеит, иара диашахеит. Иара уи алгара даара дахыццакуан, аха аҵыхәтәан хәҭақәак роуп дзыхьӡаз, иара убас иаанхаз ахәҭақәак рысхема аанажра дахьӡоит. Иара иԥсҭазаара далҵуеит игәабзиара ахьыуашәшәыраз иахҟьаны ҩажәи жәохә шықәса анихыҵуаз. Ареквием уи иҵаҩцәа иреиуаз – Сассмеир ихиркәшеит.
Моцарт дполитика уаҩымызт. Уи дыклассикын. Иара Бах ихә ҳаракны ишьон, иаԥиҵеит 49 симфониеи 18 опереи.
Абҵарамза 14
Абҵарамза́ 14 (Абҵарамза́ жәи́ԥшь), Ноиа́бр 14, Абҵара́ 14 — григориантәи амзар 318 тәи амш (319 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 47 мшы.
Амзара
Амзара || Хеивани (ხეივანი, усҟантәи Ермоловка, Пиленково-5) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Агеографиа
Аҳәаақәа: аҩада — Мԥаадрыԥсҭа; амрагыларахь — Ҳышԥсы; алада — амшын; амрааҭашәарахь — Гьачрыԥшь. Амҳаџьырра ашьҭахь ари аҭыԥ зны «Пиленково-5», зны «Ермоловка», «Ермоловск» ҳәа иашьҭан, 1948 шықәсазы «Ермоловка» ԥсахны «Хеивани» ахьӡырҵеит. 1992 шықәсазы ажәытә хьӡы «Амзара» шьақәыргылан.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Абҵарамза 16
Абҵарамза́ 16 (Абҵарамза́ жәа́ф), Ноиа́бр 16, Абҵара́ 16 — григориантәи амзар 320 тәи амш (321 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 45 мшы.
Висилиов
Акатегориа:Аҵакырацәара
99 (ахыԥхьаӡара)
99 (ԥшьынҩажәи зеижә) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 99.
Ахьарԥшқәа
099
Австриа-Венгриа
Австриа-Венгриа (Österreich-Ungarn, Ausztria–Magyarország), аофициалтә хьӡы: Австро-Венгриатәи амонархиа (Österreichisch-Ungarische Monarchie, Osztrák-Magyar Monarchia) — аҭоурыхтә хәынҭқарра, 1867-1918 шықәсқәа рзы Цислаиҭаниеи (Cisleithanien) Транслаиҭаниеи (Transleithanien) иреалу еидгыла иҟан.
Баӷрыԥшь
Баӷрыԥшь (წაბლიანი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Австриа-Венгриа
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Аҭоурыхтәи европатәи атәылақәа Акатегориа:Аҭоурыхтәи европатәи аимпериақәа
Баӷрыԥшь
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Ҳашыԥсы
Ҳашыԥсы, Ҳашԥсы (ხაშუფსე) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Маршаллтәи адгьылбжьахақәа
Маршаллтәи адгьылбжьахақәа (Ṃajeḷ, Marshall Islands), аофициалтә хьӡы: Ареспублика Маршаллтәи адгьылбжьахақәа (Aolepān Aorōkin Ṃajeḷ, Republic of the Marshall Islands) — Океаниаҿы Аокеан ҭынч агәҭантәи ахәҭаҿы адгьылбжьахатә тәыла ауп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Бенчахәы
Бенчахәы (ჩანჩქერი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Гагәылиа (аҵакырацәара)
Акатегориа:Аҵакырацәара
Абҵарамза 18
Абҵарамза́ 18 (Абҵарамза́ жәа́а), Ноиа́бр 18, Абҵара́ 18 — григориантәи амзар 322 тәи амш (323 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 43 мшы.
Молдавиа
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Европатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Шамба, Лев Нурбеи-иԥа
Лев Нурбеи-иԥа Шамба (5) — Аԥсны Аҳәынҭқарра аҳәынҭқарра-уаажәларратә усзуҩ, аԥсуа жәлар рмилаҭ-хақәиҭратә қәԥара даветерануп. Лев Нурбеи-ица аус иуан Аԥсны ақыҭанхамҩеи афатә ааглыхреи рминистрс. Гәдоуҭа араион администрациа ахадара деиҳабын, Аԥсны Апарламент - Жәлар Реизарахь депутатс далхын. 2004 шықәса раахыс Л.Н. Шамба напхгара аиҭоит Аԥснытәи ЦК Акомпартиа, дазықәцоит Аԥсны жәларбжьаратәи азхаҵара аиура, ҳтәыла аекономика аизҳазыӷьара. Лев Нурбеи-иԥа Шамба - ақыҭанхамҩатә ҭҵаарадыррақәа ркандидат, дравторуп 30 инареиҳаны аҭҵаарадырратә усумҭақәеи х-монаграфиаки.
Алитература
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 5 рзы ииз Акатегориа:1950 шықәсазы ииз Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа Акатегориа:Аԥсны акоммунистцәа
Гамбиа
Гамбиа (Gambia), аофициалтә хьӡы: Гамбиа Ареспублика (Republic of The Gambia) — Мраҭашәара-Африкатәи атәыла.
Административтә шара
Гамбиа иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 5 административтә округқәеи (Divisions) 1 ақалақьи рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Ԥхысҭа
Ԥхысҭа (ცოდნისკარი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Искандер, Фазиль Абдул-иԥа
мини|Фазиль Абдул-иԥа Искандер, [[Кремль, 2010 ш.]] Фазиль Абдул-иԥа Искандер (Фазиль Абдулович Искандер; 6, Аҟәа, ССР Аԥсны — 31, Переделкино, Москва, Урыстәыла) — Асовет, Аԥсуа шәҟәҩҩы.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Асовет шәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:1929 шықәсазы ииз Акатегориа:Хәажәкырамза 6 рзы ииз Акатегориа:2016 шықәсазы иԥсыз Акатегориа:Ԥхынгәымза 31 рзы иԥсыз
Микронезиа
Микронезиа (Micronesia), аофициалтә хьӡы: Микронезиа Афедеративтә Штатқәа (Federated States of Micronesia, FSM) — Океаниаҿы Аокеан ҭынч адгьылбжьахатә тәыла ауп. Ари атәыла ԥшь-штатк рыла ишьақәгылоуп: Чуук, Кусаие, Понпеи, Иап.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Афедеративтә республикақәа
Лаԥсҭарха
Лаԥсҭарха (წალკოტი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Хсырхә
Хсырхә (შაფრანოვო) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Абҵарамза 19
Абҵарамза́ 19 (Абҵарамза́ зе́ижә), Ноиа́бр 19, Абҵара́ 19 — григориантәи амзар 323 тәи амш (324 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 42 мшы.
Герзмаа, Хьыбла Леуарса-иԥҳа
Хьыбла Леуарса-иԥҳа Герзмаа (дииҭ 6, Пицунда) — абжьы ссир зхоу, К.С. Станиславскии Вл.И. Немирович-Данченкои рыхьӡ зху амузыкатә театр дасолисткоуп. Дықәгылахьеит лара Мариинсктәи атеатри, Париж Елисеисктәи адәқәа ртеатри Диу Шатле атеатри, Флоренциа Комунале атеатри, Барселона Дель Лисеу атеатри уҳәа акыр рсценақәа рҿы. Хьыбла Герзмааԥҳа – Франсиско Виниас ихьӡ зху Жәларбжьаратәи авокалистцәа рконкурс II апремиа далауреатуп, иланашьоуп П.И. Чаиковски ихьӡ зху X Жәларбжьаратәи аконкурс аҿы Гран-при, «Золотой орфей - 2001», аноминациа «Зегьы иреиӷьу ашәаҳәаҩ» (2006) атеатртә премиа далауреатуп. Хьыбла Леуарса-иԥҳа Герзмааԥҳа 2006 шықәса рзы Урыстәылатәи Афедерациа зҽаԥсазҭәыз артистка ҳәа ахьӡ лыхҵан, 2012 шықәса рзы – Урыстәылатәи Афедерациа жәлар рартистка ҳәа. 2012ш. рзы Хь.Л. Герзмааԥҳа илыхҵан Аԥсны жәлар рартистка ҳәа ахьӡ.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Ажьырныҳәамза 6 рзы ииз Акатегориа:1970 шықәсазы ииз Акатегориа:Аԥсны ашәаҳәаҩцәа
Науру
Науру (Naoero, Nauru), аофициалтә хьӡы: Науру Ареспублика (Repubrikin Naoero, Republic of Nauru) — Океаниаҿы Аокеан ҭынч адгьылбжьахатә тәыла ауп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Ачалыҟә
Азгəаҭақəа
Акатегориа:Аԥсаатәқәа
Ԥшоухәа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Шәача 2014
thumb|right|300px|Шәача 2014 Шәача 2014 (2014 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2014) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа
Абҵарамза 20
Абҵарамза́ 20 (Абҵарамза́ ҩажәа́), Ноиа́бр 20, Абҵара́ 20 — григориантәи амзар 324 тәи амш (325 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 41 мшы.
Лакырха
Лакырха (სალხინო) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Ԥсоу (ақыҭа)
Ԥсоу (სალმე) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Қапба, Владимир Николаи-иԥа
Владимир Николаи-иԥа Қапба (Владимир Николаевич Капба; 7, Арасаӡыхь,Очамчыра араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсуа шәҟәыҩҩи журналисти.
Дҭахеит аҩбатәи адунеитә еибашьраҿы. Антологиаҿы иарбоу иҩумҭа аагоуп аизга «Аԥсадгьыл азы» аҟнытә /Аҟәа, 1966 шықәса/.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа Акатегориа:Қапаа Акатегориа:1949 шықәсазы ииз Акатегориа:Ажьырныҳәамза 7 рзы ииз
Палау
Палау (Palau), аофициалтә хьӡы: Палау Ареспублика (Beluu er a Palau, Republic of Palau) — Океаниаҿы Аокеан ҭынч адгьылбжьахатә тәыла ауп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Абҵарамза 21
Абҵарамза́ 21 (Абҵарамза́ ҩажәи́ акы́), Ноиа́бр 21, Абҵара́ 21 — григориантәи амзар 325 тәи амш (326 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 40 мшы.
Ашьхарҵыс
thumb|250px| Ашьхарҵыс thumb|250px| Ашьхарҵыс Ашьхарҵы́с (Carduelis carduelis)
Азгəаҭақəа
Акатегориа:Аԥсаатәқәа
Пекин 2008
Беиџинг 2008 (2008 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2008) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Олимпиада Акатегориа:2008 шықәса
Москва 1980
thumb|right|200px| Москва 1980 (1980 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1980) — аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Олимпиада 1980
42 (ахыԥхьаӡара)
Ахьарԥшқәа
042
Чыгәрха
Чыгәрха (ველი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Абҵарамза 22
Абҵарамза́ 22 (Абҵарамза́ ҩажәи́ ҩба́), Ноиа́бр 22, Абҵара́ 22 — григориантәи амзар 326 тәи амш (327 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 39 мшы.
Чыгәрха
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Ванкувер 2010
thumb|right|200px| Ванкувер 2010 (2010 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2010) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа Акатегориа:2010 тәи шықәсқәа
Нигериа
Нигериа (Nigeria, Najeriya, Nàìjíríà, Naìjíríyà), аофициалтә хьӡы: Афедеративтә Республика Нигериа (Federal Republic of Nigeria, Jamhuriyar Tarayyar Najeriya, Orílẹ̀-èdè Olómìniira Àpapọ̀ Nàìjíríà, Ọ̀hàńjíkọ̀ Ọ̀hànézè Naìjíríyà) — Африкатәи атәыла.
Административтә шара
Нигериа афедеративтә ҳәынҭқарроуп. Ари атәыла 36 аштатқәеи (states) 1 афедералтә территориеи рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Афедеративтә республикақәа
Раԥыҵа
Раԥыҵа (რაფიწა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Гонконг
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Китаи ақалақьқәа Акатегориа:Акитаитә ҷыдалатәи административтә раионқәа
Арӡынба, Адгәыр Амиран-иԥа
Адгәыр Амиран-иԥа Арӡынба (Адгур Амиранович Ардзинба; диит 26) — аԥсуа политик, 2015-2020 шықәсқәа рзы иара Апсны Аҳәынҭқарра Аекономика аминистр иҟан.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:1981 шықәсазы ииз Акатегориа:Ԥхынҷкәынмза 26 рзы ииз Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа Акатегориа:Арӡынаа
Ԥшашьха
Ԥшашьха (ზეგანი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Шевченко, Тарас
thumb|200px Шевченко, Тарас Григори-иԥа (Тарас Григорович Шевченко, Тарас Григорьевич Шевченко; 9, Морынци — 10, Санкт-Петербург) — аукраин апоетеи асахьаҭыхҩыеи. Дырмит Гәлиа диҭазгуан аҩымҭақәа аԥсшәа.
Аусаҭ Ажәа
Дырмит Гәлиа аиҭага.
Шәахә. иара убас
«Аусиаҭ ажәа»
Абҵарамза 23
Абҵарамза́ 23 (Абҵарамза́ ҩажәи́ хԥа́), Ноиа́бр 23, Абҵара́ 23 — григориантәи амзар 327 тәи амш (328 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 38 мшы.
Краснодар
Краснодар – Урыстәыла ақалақь.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Урыстәыла ақалақьқәа
Абҵарамза 24
Абҵарамза́ 24 (Абҵарамза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Ноиа́бр 24, Абҵара́ 24 — григориантәи амзар 328 тәи амш (329 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 37 мшы.
Цангәара
Цангәара (ზემო ხევი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Сҭампыл
Сҭампыл (İstanbul) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Велики Новгород
Велики Новгород (Великий Новгород); 1999 шықәсанӡа аофициалтә хьӡ — Новгород) – Урыстәыла ақалақь.
Цангәара
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Велики Новгород
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Урыстәыла ақалақьқәа
Сҭампыл
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Абыхәба, Иван Арсена-иԥа
Иван Арсена-иԥа Абыхәба (5 — 9) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.
Абиографиа
Диит 1941 шықәса лаҵарамза 5 рзы. Иԥсҭазаара далҵит 1996 лаҵарамза 9 рзы.
Акьыԥхь аҿы дцәырҵит а-60-тәи ашықәсқәа рзы.
Алитература
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Абыхәаа Акатегориа:1941 шықәсазы ииз Акатегориа:Лаҵарамза 5 рзы ииз Акатегориа:1996 шықәсазы иԥсыз Акатегориа:Лаҵарамза 9 рзы иԥсыз
Атәылауаҩшәкәы
thumb|250px| Атәылауаҩшәкәы
Атәылауаҩшәкәы — Аԥсны апаспорт.
Акатегориа:Аԥсны Акатегориа:Аԥсны Аҳәынҭқарра асимболқәа
Гана
Гана (Ghana), аофициалтә хьӡы: Гана Ареспублика (Republic of Ghana) — Мраҭашәара-Африкатәи атәыла.
44 (ахыԥхьаӡара)
44 (ҩынҩажәи ԥшьба) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 44.
Гана
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
43 (ахыԥхьаӡара)
43 (ҩынҩажәи хԥа) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 43.
44 (ахыԥхьаӡара)
Ахьарԥшқәа
044
Ҟарс
Ҟарс (Kars) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
43 (ахыԥхьаӡара)
Ахьарԥшқәа
043
Руанда
Руанда (Rwanda), аофициалтә хьӡы: Руанда Ареспублика (République du Rwanda, Republic of Rwanda, Repubulika y'u Rwanda, Jamhuri ya Rwanda) — Африкагәҭанҟны атәыла.
Административтә шара
Руанда 5 апровинциақәа (intara) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Сасрыҟәа
Сасрыҟәа (Саусырықъо, Сослан, Сосурукъа, Сосурукъ, Солса) - Аԥсуа, Аҩадакавказтәи амилаҭқәа гьы афырхаҵарауҩи, Нарҭаа репос ирызқу.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Кавказ Акатегориа:Амифқәа реизга
Ҵәыџьба, Радион Акәын-иԥа
Радион Акәын-иԥа Ҵәыџьба (Радион Акунович Цвижба; 13, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион — 19, Ҷлоу ақыҭа) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, апоет.
Абиографиа
Диит 1941 шықәса мшаԥымза 13 рзы Ҷлоу ақыҭа Акәыдра аҳаблаҿ Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 1995 шықәса цәыббрамза 19 рзы. Джуп иқыҭа гәакьаҿ.
Ҷлоутәи абжьаратәи ашкол даналга, 1959 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт. Далгеит 1963 шықәсазы.
Акьыԥхь аҿы дцәырҵит а-60-тәи ашықәсқәа рылагамҭазы.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Ҵәыџьаа Акатегориа:1941 шықәсазы ииз Акатегориа:Мшаԥымза 13 рзы ииз Акатегориа:1995 шықәсазы иԥсыз Акатегориа:Цәыббрамза 19 рзы иԥсыз Акатегориа:Аԥсны апоетцәа
Абҵарамза 25
Абҵарамза́ 25 (Абҵарамза́ ҩажәи́ хәба́), Ноиа́бр 25, Абҵара́ 25 — григориантәи амзар 329 тәи амш (330 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 36 мшы.
Аболгар бызшәа
thumb|300px Аболга́р бызшәа́ (български език) — Болгариа аҳәынҭқарратә бызшәа ауп. Славиан группа, индо-европеитә ажәла иреиоуп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Абызшәақәа
Ахәырасқәа
Ахәырасқәа (იმერხევი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Ԥкьын, Анатоли Џьалыгә-иԥа
Анатоли Џьалыгә-иԥа Ԥкьын — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.
Абиографиа
Акьыԥхь аҿы дцәырҵыт а-70-тәи ашықәсқәа рзы.
Бениа, Роман Владимир-иԥа
Роман Владимир-иԥа Бениа (аур. Роман Владимирович Бения) — Аԥсуа политик, Аԥсны Жәлар Реизара 3-тәи ааԥхьара адепутат Пицундатәи алхырҭаҿы иҟан.
Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 3-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Бениаа
Касҭамону
Касҭамону (аҭырқ Kastamonu) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Бурса
Бурса (Bursa) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
45 (ахыԥхьаӡара)
45 (ҩынҩажәи хәба) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 45.
Ахьарԥшқәа
045
Ачеченцәа
Ачеченцәа (Hохчи, Чеченцы) — Наҳтәи-Адаӷьстаницәи амилаҭ, Чечентәыла ианҳәо Урыстәыла (амнформациа иарацҽаны гьи Ара ианышәц- Ачечненецәа)
Амгәашхәҵа
Амгәашхәҵа (კლდეკარი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ачеченцәа
Акатегориа:Урыстәылатәи ажәларқәа Акатегориа:Чечентәыла Акатегориа:Амилаҭқәа
Абҵарамза 26
Абҵарамза́ 26 (Абҵарамза́ ҩажәи́ фба́), Ноиа́бр 26, Абҵара́ 26 — григориантәи амзар 330 тәи амш (331 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 35 мшы.
Амгәашхәҵа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Анҭалиа
Анҭалиа (Antalya) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Аздрыԥшь
Аздрыԥшь (კლდიანი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Анҭалиа
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Аздрыԥшь
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Адана
Адана (Adana) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
46 (ахыԥхьаӡара)
Ахьарԥшқәа
046
Адаԥазары
Адаԥазары (Adapazarı) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Лӡаа
Лӡаа (ლიძავა) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Адыиаман
Адыиаман (Adıyaman) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Ажьиԥҳа, Зина Ԥарна-иԥҳа
Зина Ԥарна-иԥҳа Ажьи-ԥҳа — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет.
Алитература
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Ажьиаа
Адлеиба (аҵакырацәара)
*
Ачех бызшәа
thumb|Чехословакиа бызшәақәа Ачех бызшәа (čeština) — Чехиа ҳәынҭқарра бызшәас иамоуп. Славиан группа, индо-европеитә ажәла иреиоуп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Абызшәақәа
Абҵарамза 27
Абҵарамза́ 27 (Абҵарамза́ ҩажәи́ бжьба́), Ноиа́бр 27, Абҵара́ 27 — григориантәи амзар 331 тәи амш (332 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 34 мшы.
Абҵарамза 28
Абҵарамза́ 28 (Абҵарамза́ ҩажәи́ ааба́), Ноиа́бр 28, Абҵара́ 28 — григориантәи амзар 332 тәи амш (333 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 33 мшы.
Лондон 1908
thumb|Лондон 1908
Акатегориа:Олимпиада
Абҵарамза 29
Абҵарамза́ 29 (Абҵарамза́ ҩажәи́ жәба́), Ноиа́бр 29, Абҵара́ 29 — григориантәи амзар 333 тәи амш (334 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 32 мшы.
Гвинеиа
Гвинеиа (Guinée), аофициалтә хьӡы: Гвинеиатәи Ареспублика (République de Guinée) — Мраҭашәара-Африкатәи атәыла.
Административтә шара
Гвинеиа иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 8 административтә регионқәа (Régions) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Агкқәа
Агкқәа, Менделеево (Менделеево (Агхуа), მენდელეევო) — Аԥсны ақыҭа.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Смыр, Сергеи Макар-иԥа
Сергеи Макар-иԥа Смыр (диит 27, Гәдоуҭа) — Ацентртә Алхратә Комиссиа ахантәаҩы.
Акатегориа:Ԥхынгәымза 27 рзы ииз Акатегориа:1958 шықәсазы ииз
Кәарҷиа, Заур Гьаргь-иԥа
Заур Гьаргь-иԥа Кәарҷиа (Заур Георгиевич Кварчия; 20, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион — ) — Аԥсуа поет.
Абиографиа
Диит 1936 шықәса ԥхынгәымза 20, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион. Иԥсҭазаара далҵит 2008 шықәсазы. Джуп Ҷлоу ақыҭа.
1959 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аҳәынҭқарратә педагогтә институт, ихиркәшеит 1964 шықәсазы.
Акьыԥхь аҿы дцарҵит а-60-тәи ашықәсқәа инадыркны.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Кәарҷиаа Акатегориа:1936 шықәсазы ииз Акатегориа:Ԥхынгәымза 20 рзы ииз Акатегориа:2008 шықәсазы иԥсыз
47 (ахыԥхьаӡара)
47 (ҩынҩажәи бжьба) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 47.
Ахьарԥшқәа
047
Анҭақиа
Анҭақиа (Antakya) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Сан-Томеи Принсипии
Сан-Томеи Принсипии (São Tomé e Príncipe), аофициалтә хьӡы: Адемократиатә Республика Сан-Томеи Принсипии (República Democrática de São Tomé e Príncipe) — Африкатәи адгьылбжьахатә тәыла Атлантикатә аокеан аҟны.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
Мқьалрыԥшь
Мқьалрыԥшь (მიქელრიფში) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Папуа-Гвинеиа ҿыц
Папуа-Гвинеиа ҿыц (Papua New Guinea, Papua Niugini, Papua-Matamata Guinea), аофициалтә хьӡы: Ихьыԥшым Аҳәынҭқарра Папуа-Гвинеиа ҿыц (Independent State of Papua New Guinea, Independen Stet bilong Papua Niugini, Independen Stet bilong Papua Niu Gini) — Океаниаҿы адгьылбжьахатә тәыла ауп, Гвинеиа ҿыц адгьылбжьаха мрагыларатәи ахәҭеи акыр Меланезиа адгьылбжьахақәеи рҿы иҟоуп.
Мқьалрыԥшь
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Папуа-Гвинеиа ҿыц
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Амонархиақәа
Ардешен
Ардешен (Ardeşen) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Ахорват бызшәа
thumb|Ахорват бызшәа адиалеқтқәа Ахорват бызшәа (hrvatski jezik) — Хорватиа ҳәынҭқарра бызшәас иамоуп. Славиан группа, аладатә сыбгруппа, индо-европеитә ажәла иреиоуп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Абызшәақәа
Абҵарамза 30
Абҵарамза́ 30 (Абҵарамза́ ҩажәижәаба́), Ноиа́бр 30, Абҵара́ 30 — григориантәи амзар 334 тәи амш (335 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 31 мшы.
Манчестер Иунаитед
Ашьапылампылтә клуб «Манче́стер Иуна́итед» (англыз. Manchester United Football Club; англызтә аҳәашьа: ) — англызтәи азанааҭтә ашьампылампылтә клуб Стретфорд, Аду Манчестер аҟынтә. Ишьаҭа кын 1878 шықәсазы «Ньиутон Хит (Ланкашир енд Иоркшир Реилуеи)» еиԥш, 1902 шықәсазы ахьӡ ԥсахын «Манчестер Иунаитед» ала. Адунеи аҿы иҟоу еиҳа идыру ашьапылампылтә клубқәа иреиуоуп. Англызтә Премьер-Лига ишьақәзыргылаз 1992 шықәсазы аклубқәа руак.
Аҩныҟатәи "Иунаитед" астадион, «Олд Траффорд», аадыртын 1910 шықәсазы. Уи Уембли ашьҭахь идууӡоу Англиатә ашьапылампылтә стадион оуп, 76 нызқь азгәыбылҩыцәа акоит.
Иахьатәи амш азы "Иунаитед" ҳ- ибеиаӡоу ашьапылампылтә клубқәа иреиуоуп. Мшаԥы 2011 шықәса рзы Forbes ажурнал акоманда ахәшьара $1,86 млрд икит.
Заатәи апериод (1878—1945)
left|thumb|«Ньиутон Хит» 1892 шықәсазы right|thumb|«Манчестер Иунаитед» 1905/06 асезон алагамҭазы, Аҩбатәи адивизион 2-и аҭыԥ ианагаз, Актәи адивизион нҭыҵаз. 1878 шықәсазы аихамҩаусзуҩцәа ргәыԥ ишьақәдыргылит ашьапылампылтә клуб «Ньутон Хит (Ланкашир енд Иоркшир Реилуеи)» (англ. Newton Heath L&YR F.C.). Аклубтәи форма иаман ҩ-ԥштәык — аиацәеи ахьԥштәеи.
Басби иепоха (1945—1969)
thumb|right|200px|«Басби ихәыҷқәа» рышьҭахьтәи матч аԥхьа thumb|left|«Басби ихәыҷқәа» Даниаҿ, 1955 шықәса 1945 шықәсазы аклуб аԥхьа дгылеит Метт Басби. Иареи иассистенти, Джимми Мерфи, рынапхгарала команда ҳынтә аанкылон аҩбатәи аҭыԥ ачемпионатаҿ 1946/47, 1947/48, 1948/49 шықәсқәа рзы, 1948 шықәса зы аиааира ргеит Англиатә Ахраҿаҿ.
Алекс Фергиусон иера (1986 шықәса аахыс)
Манчестер Иунаитед раԥхьатәи асезонаҿ Алекс Фергиусон инаԥхгарала 11-и ҭыԥ ааныркылеит.
Аофициалтә клуб ахаҿсахьақәа
«Манчестер Иунаитед» Лимитед
Ашьапылампылтә клуб «Манчестер Иунаитед»
Шәахә. иара убас
Акатегориа:Англиатәи ашьапылампылтә клубқәа Акатегориа:1878 шықәсазы ицәырҵит
Шабаев, Ильшат
thumb|Ильшат Шабаев (2014) Ильшат Шабаев (Ильшат Раисович Шабаев; диит 8) – Урыстәыла артист.
Абара
Акатегориа:Аҭаҭарцәа Акатегориа:Урыстәыла акәашаҩцәа Акатегориа:1978 шықәсазы ииз Акатегориа:Ажьырныҳәамза 8 рзы ииз
Арҭвин
Арҭвин (Artvin) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Баҭман
Баҭман (Batman) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
48 (ахыԥхьаӡара)
48 (ҩынҩажәи ааба) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 48.
Баҭман
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
48 (ахыԥхьаӡара)
Ахьарԥшқәа
048
Кацырха
Кацырха (მუხნარი) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Адгьылбжьаратә мшын
thumb|250px|[[NASA рфотоҭыхымҭа]]
А́дгьылбжьаратә мшы́н — Атлантикатә амшынду аҩныҵҟатәи амшын.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Амшынқәа
Ԥхынҷкәынмза 1
Ԥхынҷкәынмза́ 1 (Ԥхынҷкәынмза́ акы́), Дека́бр 1, Ԥхынҷкәы́н 1 — григориантәи амзар 335-тәи амш (336-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 30 мшы.
Занҭариа, Владимир Константин-иԥа
Владимир Константин-иԥа Занҭариа (Владимир Константинович Зантария; 27, Ҭамшь ақыҭа, Очамчыра араион) — Аԥсны ашәҟәыҩҩы.
Абиографиа
1971 шықәсазы дҭалоит А. М. Горки ихьӡ зху Аҟәатәи аподагогтә институт, далгоит 1976 шықәсазы.
1994-1995 шықәсқәа рзы В. Занҭариа наԥхгара азиуан Аԥсуа телеаԥшреи арадиодырраҭареи рҳәынҭқарратә комитет.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Аԥсны аполитикцәа Акатегориа:Аԥсны Жәлар реизара 1-тәи ааԥхьара адепутатцәа Акатегориа:Занҭариаа Акатегориа:1953 шықәсазы ииз Акатегориа:Цәыббрамза 27 рзы ииз
Ахра
А́хра — хаҵа хьӡуп.
Алитература
Акатегориа:ахаҵа ихьӡқәа
Шатунов, Иури
Иури Уасил-иԥа Шатунов (Юрий Васильевич Шатунов; 6, Кумертау, СССР — 23, Домодедово, Москватәи аобласт, Урыстәыла) — Урыстәылатәи артист.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:1973 шықәсазы ииз Акатегориа:Цәыббрамза 6 рзы ииз Акатегориа:2022 шықәсазы иԥсыз Акатегориа:Рашәарамза 23 рзы иԥсыз Акатегориа:Урыстәылатәи ашәаҳәаҩцәа Акатегориа:Урыстәылатәи амузыкантцәа
Ԥхынҷкәынмза 2
Ԥхынҷкәынмза́ 2 (Ԥхынҷкәынмза́ ҩба́), Дека́бр 2, Ԥхынҷкәы́н 2 — григориантәи амзар 336-тәи амш (337-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 29 мшы.
Џьопуа, Иасон Ламшьаҵә-иԥа
Иасон Ламшьаҵә-иԥа Џьопуа (Ясон Ламшацович Джопуа; 23, Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион — 1972) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы.
Балықесир
Балықесир (Balıkesir) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
Џьопуа, Иасон Ламшьаҵә-иԥа
Абиографиа
Машәырла дҭахеит 1972 шықәсазы.
Балықесир
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Џьопуа, Иасон Ламшьаҵә-иԥа
Абиографиа
Ипоезиатә еизга «Акәыԥшра амҵәыжәҩақәа» ҭыҵит 1979 шықәсазы, иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахь.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Џьопуаа Акатегориа:1947 шықәсазы ииз Акатегориа:Цәыббрамза 23 рзы ииз Акатегориа:1972 шықәсазы иԥсыз
49 (ахыԥхьаӡара)
49 (ҩынҩажәи жәба) — анатуралтә ахыԥхьаӡара 49.
Биҭлис
Биҭлис (Bitlis) – Ҭырқтәыла ақалақь. Иаланхо.
49 (ахыԥхьаӡара)
Ахьарԥшқәа
049
Биҭлис
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Ҭырқәтәыла ақалақьқәа
Арасахәы
Арасахәы (ორეხოვო) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Гвинеиа-Бисау
Гвинеиа-Бисау (Guiné-Bissau), аофициалтә хьӡы: Ареспублика Гвинеиа-Бисау (República da Guiné-Bissau) — Мраҭашәара-Африкатәи атәыла.
Административтә шара
Гвинеиа-Бисау 8 административтә округқәеи (Região) 1 автономтә ақалақьтә округи (Setor autónomo) рыла ишоит.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Африкатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа
УНС
„УНС“ (Український Національний Союз) — Украин апартиа.
Апартиа ахантәаҩы Виталий Кривошеев.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Украина аполитикатә партиақәа Акатегориа:2009 шықәсазы ицәырҵит
Ԥхынҷкәынмза 3
Ԥхынҷкәынмза́ 3 (Ԥхынҷкәынмза́ хԥа́), Дека́бр 3, Ԥхынҷкәы́н 3 — григориантәи амзар 337-тәи амш (338-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 28 мшы.
Турин 2006
thumb|right|300px|Турин 2006 Торино 2006 (2006 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2006) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа Акатегориа:2006 шықәса
Аҭена 1896
thumb|right|300px|Аҭена 1896
Аҭена 1896 (1896 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1896) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.
Акатегориа:Олимпиада
Иаса Қьырса
thumb|250px|Иесуа Қьырса
Иаса Қьырса (Ιησούς Χριστός, Iesus Christus; 4 ш. до н.э. - 26-36 н.э.) — ацентралтә фигура ақьырсианраҿ, Мессиа, Анцәа Иԥа. Аԥсылманрааҿ иара дпророкуп, дмессиуп, дуаҩыуп.
Ахьӡ "Иисус"
thumb|150px|left| [[Новгород Дууӡа|Новгородтәи икона (XII шәыш.)]] right|thumb|Иешуа Иисус - иахьатәи транслитерациа абырзентә форма Ιησούς, ажәытәӡатәи ауриа ахьӡ ישוע (Иешу́а).
Акатегориа:Аҿатә Уасиаҭ аперсонажцәа Акатегориа:Ақьырсианра Акатегориа:Ауаа иршьыз
Чыгрыԥшь
Чыгрыԥшь (ჩიგრიფში) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Аҭена 2004
thumb|right|300px| Аҭена 2004 - Аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Олимпиада Акатегориа:2004 шықәса
Ԥхынҷкәынмза 4
Ԥхынҷкәынмза́ 4 (Ԥхынҷкәынмза́ ԥшьба́), Дека́бр 4, Ԥхынҷкәы́н 4 — григориантәи амзар 338-тәи амш (339-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 27 мшы.
Лондон 2012
thumb|right|300px|Лондон 2012 Лондон 2012 (2012 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2012) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.
Акатегориа:Олимпиада
Австриа
Австриа (Österreich), аофициалтә хьʒы: Австриатәи Ареспублика (Republik Österreich) — Европа аҳәынҭқарра иауакуп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Европатәи атәылақәа Акатегориа:Афедеративтә республикақәа
Ажьиба, Енвер Владимир-иԥа
Енвер Владимир-иԥа Ажьиба (Энвер Владимирович Ажиба; 5, Мгәыӡырхәа ақыҭа, Гәдоуҭа араион) — Аԥсуа шәҟәыҩҩы, поет, журналист.
Абиографиа
Диит 1958 шықәса лаҵарамза 5 рзы Мгәыӡырхәа ақыҭа, Гәдоуҭа араион.
Акьыԥхь аҿы дцәырҵит 1978 шықәса инаркны.
Аус иуан ажурнал «Амцабз» аҭакзыԥхыкәу маӡаныҟагәҩыс.
Азхьарԥшқәа
Акатегориа:Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа Акатегориа:Аԥсны апоетцәа Акатегориа:Аԥсны ажурналистцәа Акатегориа:Ажьиаа Акатегориа:1958 шықәсазы ииз Акатегориа:Лаҵарамза 5 рзы ииз
Ԥхынҷкәынмза 5
Ԥхынҷкәынмза́ 5 (Ԥхынҷкәынмза́ хәба́), Дека́бр 5, Ԥхынҷкәы́н 5 — григориантәи амзар 339-тәи амш (340-тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 26 мшы.
Гәажәба, Мирод Самԥал-иԥа
Мирод Самԥал-иԥа Гәажәба (Мирод Сампалович Гожба; 18 — 18) — Аԥсны ауаажәларратә усзуҩ, атәылаҿацәҭҵааҩ.
Абиографиа
Мирод Самԥал-иԥа Гәажәба - ауаажәларратә усзуҩ, аҵарауаҩ-атәылаҿацәҭҵааҩ ҟаимаҭ, жәлар рҿаԥыцтә ҳәамҭақәа реизгаҩ ихьӡ Аԥсны ахьынӡа-наӡааӡо еицырдыруеит. Ари уамакала абаҩхатәреи аҟәыҕареи злаз уаҩын. Иара дтеоретикын, дагьпрактикын, дыҭҵааҩын, деиҿкааҩын, дырҵаҩын, дымҩақәҵаҩын. Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьра 1992-1993шш. рзы активла деибашьуан, дҭахоит фырхаҵарала, данҭаха ашьҭахь ианашьан Леон иорден. 2006ш. рзы иҭыҵит М.С. Гәажәба ишәҟәы “Хәырбыц иӡыхь”, Ҭырқәтәыла даныҟаз еизигаз афольклортә материалқәеи имшынҵатә нҵамҭақәеи згәылоу, уаҟа автор дрықәшәон аԥсуа диаспора ахаҭарнакцәа.
Халиско
Халиско (Jalisco)
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Мексика
Рио-де-Жанеиро 2016
thumb|right|300px|Рио-де-Жанеиро 2016 Рио-де-Жанеиро 2016 (2016 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2016) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.
Акатегориа:Олимпиада
Ԥсахара
Ахьарԥшқәа
Акатегориа:Гагра амуниципалитет ақыҭақәа Акатегориа:Гагра араион ақыҭақәа
Самоа
Самоа (Sāmoa, Samoa), аофициалтә хьӡы: Ихьыԥшым аҳәынҭқарра Самоа (Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa, Independent State of Samoa) — Океаниаҿы Аокеан ҭынч Полинезиатәи адгьылбжьахатә тәыла ауп. 1997 шықәса рҟынӡа ари атәыла ахьӡан Мраҭашәаратәи Самоа (Sāmoa i Sisifo, Western Samoa). Самоа ҩ-адгьылбжьаха хадак (Саваии, Уполу) ҩ-адгьылбжьахахәыҷк (Маноно, Аполима), даҿа ҭыԥқәак уаҩ дахьықәнымхо адгьылбжьахақәа рыла ишьақәгылоуп.
Азгәаҭақәа
Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа Акатегориа:Ареспубликақәа