Sociolinguistic Factors in the Direction of Language Change

SOMMAIRELes elements sociolinguistiques dans la direction des changements linguistiquesCet article offre evidence qui suggere un rapport de causalite entre certains contextes sociolinguistiques et une orientation en morphosyntaxe. On identifie une classe de "langues en contact" qui partage les memes traits sociolinguistiques; ces langues fonctionnent comme des patois, ou des souslangues, dans des communautes linguistiques isolees de la langue standard. Specifiquement, on traite certains types de francais de la Louisiane et du Canada, l'allemand de Iowa, le celtique ecossais, le konkani de Kar-nataka, l'hindou d'outremer, etc. Ces langues, par contraste avec la forme standard et avec la langue officielle de la communaute, montrent certains traits en commun dans la morphosyntaxe, parmi lesquels un changement dans les constructions relatives dans un dialecte de konkani et dans certains types de francais des colonies. Nadkarni (1975) disserte sur un dialecte de konkani en contact avec le kannada dans lequel les indicateurs interrogatifs khanco . . . ki remplacent systematiquement les pronoms relatifs comme mots-tetes dans les constructions relatives. Deux etudes du francais de l'etat de Maine et de Missouri aux Etats-Unis indiquent la meme evolution; les pronoms relatifs ce que, ce qui sont remplaces par quoi et qu'est-ce que. On ne peut expliquer ce phenomene ni par l'emprunt ni par l'heritage commun. Le seul element qui relie ces langues est le contexte sociolinguistique. Les donnees des langues creoles et des langues mourantes qui montrent les memes characteristiques morphosyntaxiques suggerent que ces tendances apparaissent dans d'autres situations linguistiques. Ces exemples argumentent pour un point de vue elargi sur l'influence du contact des langues sur l'orientation du changement linguistique. La theorie de Traugott au sujet de la "seman-taxe naturelle" pourrait peut-etre eclaircir ces phenomenes.RESUMOSocilingvistikaj elementoj en la direkto de la lingva sangigoPrezentiĝas atestoj de kaŭza rilato inter apartaj socilingvistikaj kuntekstoj kaj direkto de la sanĝiĝo de lingvo en la morfosintakso. Identiĝas klaso de kontaktlingvoj en similaj socilingvistikaj fonoj. Temas pri la "malaltaj" lingvoj uzataj en diglosiaj, plurlingvaj komunumoj, izolitaj forde la normlingvo; aparte, tipoj de la franca lingvo de Luiziano kaj Kanado, la germana de la usona stato Iowa, la skotgaela, la konkana, la hindia lingvo uzata ekster Hinda Unio, ktp. Tiuj lingvoj, kontraste kun la normlingvo kaj la "supera" lingvo de la komunumo, prezentas komunajn morfosintaksajn tendencojn. Inter tiuj troviĝas sanĝigoj de la kapelementoj de rilataj klaŭzoj en unu dialekto de la konkana kaj en formoj de la ciutaga parola franca lingvo. Nadkarni (1975) pridiskutas formon de la konkana en kontakto kun la kannada. En tiu formo, la kapelementoj de rilataj pronomoj estas anstatauitaj de demandaj pronomoj kaj klaŭzfinindikiloj (khanco . . . ki). Du apartaj studaĵoj pri la franca de la usonaj statoj Missouri kaj Maine raportas identan disvolviĝon: la rilataj pronomoj ce que kaj ce qui anstataŭiĝis de quoi kaj qu'est-ce que. Tiu fenomeno ne estas klarigebla per pruntado nek per komuna heredaĵo. La sola komuna elemento estas la sirnila socilingvistika cirkaŭaĵo. Donitaĵoj el kreolaj lingvoj kaj "mortantaj" lingvoj, kiuj prezentas similajn morfosintaksajn reduktiĝojn, sugestas, ke tiuj tendencoj estiĝas aliloke. Tiuj ekzemploj subtenas pli-larĝigitan alrigardon al la influo de la lingvokontakto ce la direkto de la lingva sanĝiĝo. La koncepto de Traugott pri la natura semantakso utilas en la kompreno de tiu fenomeno.