community-datasets/sepedi_ner huggingface dataset:
Šetulo D : Ditšweletšwa tša polaseng , dikota , leruo , ores , diminerale , maswika a bohlokwa le diponase tše le feletšwego maloko a dikhamphani le disosaete ( foromo ya IT3(e)
Ditšweletšwa ka moka , dimenerale tše di rometšwego ke wena go barekiši ba ka ntle ga Afrika Borwa .
Naa ke ditirelo dife tšeo di abjago ke Bahlankedi ba Botseta go Maafrika Borwa ao a golegilwego dinageng tša ka ntle ?
Ba dira kgokagano le mogolegwa ka pela ka moo go kgonegago ka morago ga go tiišetša gore motho yoo ke modudi wa Afrika Borwa .
Se se kgontšha Maafrika Borwa ao a golegilwego , a swerwego goba a rometšwego kgolegong ka fase ga molao wa naga ya ka ntle go kwešiša ditokelo tša bona le ditirelo tše di abjago ke Mmušo wa Afrika Borwa .
ba dira kgokagano ye e tšwelago pele le badudi ba Afrika Borwa bao ba golegilwego dinageng tša ka ntle ba ntše ba obamela melao le melawana ya naga yeo e swerego mogolegwa .
Ga go kgokagano ye e ka dirwago , goba tshedimošo ya fiwa motho mang goba mang ka ntle le tumelelo ye e ngwadilwego ke modudi wa Afrika Borwa yo a swerwego goba yo a lego kgolegong .
ba nolofatša phetišetšo ya ditšhelete go tšwa go ba lapa goba go bagwera ka Afrika Borwa go ya go mogolegwa - ka go obamela molao le melawana ya Mmušo wa Afrika Borwa le ya naga ye e swerego mogolegwa .
Ikgokaganye le karolo ya Ditirelo tša Botseta go hwetša thušo .
Kgoro ya Merero ya Dinaga ka tša Ntle le Baemedi ba Afrika Borwa dinageng tša ka ntle ba netefatša ka moo ba ka kgonago gore tšhelete , mangwalo , dilo tša go balwa le dihlare di romelwa ka ntle le go ditelega .
Bahlankedi ba Botseta ba ka se kgone go aba ditirelo tše di latelago go bagolegwa ba Maafrika Borwa :
hwetša tshwaro ye kaone ka kgolegong go feta yeo e fiwago bagolegwa bao ba dulago ka nageng yeo - ka ntle le ge melawana ya mang le mang ya magareng ya tshwaro ya bagolegwa ya Mokgatlo wa Dinagakopano tša Lefase e sa šomišwe
lefa peakanyo ya mašaledi a setopo sa modudi wa Afrika Borwa yo a hlokofetšego , go se sepetša , go se boloka goba go se tšhuma .
Bakgopedi ba swanetše :
Hlokomela : Ge e le gore o tlogetše phrofešene ya gago pele nako ya mengwaga ye lesome e ka fela , o ka se dumelelwe go ingwadiša ka fase ga maemo a itsego .
bohlatse bja go ba leloko la mekgatlo ya dirutegi , go fa mohlala , Mokgatlo wa Saentshe le Theknolotši ya Dijo wa Afrika Borwa ; Sehlongwa sa Dikhemikhale sa Afrika Borwa ; Mokgatlo wa Thuto ya Maswika wa Afrika Borwa .
Abitabiti yeo e bolelago gore dipego tšeo ke tša mošomo wa gago le go hlaloša gabotse tema ya gago ka gare ga dipego tše di romelwago .
Diabitabiti tše di ngwadilwego ke batho ba babedi bao ba go tsebago gabotse ka moo mošomong wa gago bao ba ka netefatšago bokgoni le maitemogelo a gago ka lefapheng la mošomo wa gago .
Ge a hlokofala , re be re tseba gore Mama Adelaide Tambo e be e se kgale a lokollotšwe bookelong .
Empa ka lebaka la gore re be re tseba gore o na le moya wa tšwelopele le phišegelo ya go lwela go phela makgatheng a batho ba bangwe , re be re ikemišeditše go mo amogela gammogo le maloko a mangwe a lapa la gagwe bjalo ka baeng ba rena moketeng wo wa kgwedi ya Phato .
O tla ba le rena ka moya ka ge ka kgwedi ya Diphalana ngwageng wona wo re tla be re keteka mengwaga ye 90 ya go belegwa ga monna wa gagwe , papago bana ba gagwe , molekani wa gagwe , mogwera wa gagwe le morwa wo a tsebegago wa setšhaba sa gaborena , e lego Oliver Reginald Tambo .
Gape re iša matshedišo a rena go lapa la gaTambo .
Ke ikgantšha kudu gore Afrika Borwa ya temokrasi e bile le kwišišo le maikarabelo a go Iemoga seo Albert Luthuli le Oliver Tambo e lego sona setšhabeng sa gaborena ka go rea Ditaelo tša Setšhaba tše pedi ka maina a bona - Taelo ya Luthuli , le Taelo ya Bagwera ba O.R. Tambo .
Ke a tseba gape gore batho ba ba ilego ba thwalwa go šoma ka tlase ga Ditaelo tša Setšhaba tše di tumilego ba ikgantšha kudu ka seo .
Kgweding ya go feta kua Lekgotleng goba go Bosberaad ya ngwaga ka ngwaga e lego ka kgwedi ya Pherekgong , Kabinete ya Setšhaba ye e emego ntlhohlong ya tshepetšo ya taolo ya mmušo ye re laolago go ya ka yona , e ile ya bontšha gore kopano ya yona e laetša bogare bja bophelo bja mmušo wo o hlotšwego morago ga dikgetho tša rena tša 2004 .
Morago ga go kwišiša se , go bile pepeneneng gore re swanetše re ipotšiše se - go bile le kgatelopele ya mohuta mang maitekong a rena a go fihlelela maikemišetšo ao re tshepišitšego setšhaba gore re ikemišeditše go a fihlelela , e lego lebaka leo batho ba gaborena ba ilego ba re fa maatla ao a se nago mellwane a go laola naga ya gaborena go tloga ka 2004 go ya dikgethong tše di latelago tša 2009 !
" Ke kgale naga ya gaborena e le gare ga se ebile e tsebja ka dilo tše dibe le tše di sa kgahlišego setšhaba . . .
" Re kgobokane mo lehono , ka Letšatši la Tokologo , ka lebaka la gore ka nako ye , batho ba gaborena , gammogo le dipilione tša batho lefase ka moka , bao e lego bagwera ba rena ntweng le bao baeng ba rena ba ba hlomphegago ba ba emetšego , re tšere sephetho sa gore - dilo tša mohuta woo ka moka di swanetše di fele !
" Ga go na bothata bjo bogolo bja setšhaba bjo bo ka rarollwago ntle le gore go hlolwe mešomo le go fokotša le go fediša bodiidi .
" Re holofetša bagale le basadi ba bagale , gammogo le lena , bagwera ba rena go tšwa lefaseng ka moka , gore re ka se ke ra eka tshepo yeo le re filego yona go re šupetša kgonagalo ya go fetola Afrika Borwa go ba naga ya temokrasi , ye e nago le khutšo , ye e sa kgethollego batho go ya ka mohlobo , ye e sa kgethollego go ya ka bong le naga ya go ba le tšwelopele , ye e ineetšego torong e tee ya poelanyo ya setšhaba .
Lehono re swanetše re mpshafatše boithaopo bja rena , go boledišana ka tokologo , go šoma mmogo go fihlelela lethabo leo batho bohle ba tla bago le lona le le tla tlišwago ke tokologo , go šoma mmogo go aga Afrika Borwa ye e hlaloswago ke toro ye e swanago , go bolela , mmogo , le ka ditiro - go emiša dilo ka moka tše di dirilego naga ya gaborena gore e be go tšona le go emela dilo tše dintši tše dibe le tše di sa kgahlišego setšhaba !
Re swanetše go tšwela pele go šoma ka tsela ye re boletšego ka yona nakong ya ge mmušo wo o bušago o tšea marapo , re tseba gabotse gore " ga go na bothata bjo bogolo bja setšhaba bjo bo ka rarollwago ntle le gore go hlolwe mešomo le go fokotša le go fediša bodiidi " , le gore " ntwa ya go fediša bodiidi e bile gape e tšwela pele go ba karolo ye bohlokwa ya maiteko a setšhaba a go aga Afrika Borwa e mpsha " .
Go šoma go ya bohlokwa bja go ya pele ka lebelo ka mo go kgonegago go aga Afrika Borwa ye e hlaloswago ke toro ye e swanago , mmušo wa rena o ineetše go se , go šoma le MaAfrika Borwa ka moka , go thakgola mananeo ao a nabilego ao maikemišetšo e lego :
go hlatloša mokgwa wa dipeeletšo ka Ekonoming ya Pele ;
go thakgola mananeo ao a nabilego a go šogašogana le ditlhohlo tša Ekonomi ya Bobedi ;
go akgofiša tsela ya go mpshafatša kontinente ya Afrika ; le
Ka kakaretšo ya diphesente tše 4,5 ; ye ke kelo ya kgolo ya ekonomi ya gaborena mengwageng ye mebedi le seripa ya go feta , e lego kelo ya godimodimo go tloga nakong ya ge re hwetša temokrasi ka 1994 .
Lehono , dipeeletšo tša lebaka le le letelele bjalo ka Palomoka ya Ditšweletšwe tša mo gae - e go diphesente tše 18,4 - e godimodimo go tloga ka 1991 .
Re bone tšwelopele ye e swarelelago tlhatlošong ya Bathobaso mererong ya tša ekonomi .
Ka ge re lebeletše gore bontši bja batho ba ba sa šomego ke baswa , re ka šoma bokaone ka go šomiša mekgwa ya go swana le Tirelo ya Bosetšhaba ya Baswa le go hlabolla borakgwebopotlana ba e lego baswa .
Re ikgantšha ka gore mabapi le boineelo bja rena bja go aga setšhaba se se hlokomelago , go tloga ka 2004 re kgonne go kaonafatša tsela ya go neelana ka ditirelo gammogo le merero ye mengwe ye e amago meputso ya setšhaba .
Ka ge Maloko ao a Hlomphegago a tseba , mengwageng e mmalwa ya go feta re hlamile le go thakgola mananeo ao a fapanego ao maikemišetšo e lego go kaonafatša dinamelwa .
Se se akaretša lenaneo la go laolwa ga intasteri ya dithekisi ke mmušo le maithomelo a diprofense bjalo ka Moloto Rail Corridor kua Mpumalanga moo e lego gore mošomo wa go lekola kgonagalo ya se o šetše o thomile , Klipfontein Corridor kua Kapa le projeke ya Gautrain ye e amanywago le tshepetšo ka kakaretšo ya dinamelwa tša setšhaba .
Ka 2005 , Afrika Borwa e be e šetše e fihleletše Maikemišetšo a Tlhabollo ya Ngwaga ye sekete ka go neelana ka meetse a motheo , moo diphesente di kaonafaditšwego go tloga go 59 ka 1994 go ya go diphesente tše 83 ka 2006 .
Go ya ka Lenaneo la Tlhabollo ya Dinagakopano ( UNDP ) , Afrika Borwa ke ye nngwe ya dinaga tše mmalwa tše di sa šomišego tšhelete e ntši ditekanyetšong tša sešole go feta tša meetse le tša botshwelamare .
Go tšwa mantšung a pego ya Tlhabollo ya Batho ya UNDP ya 2006 :
Afrika Borwa e laeditše gore tokelo ya botho ya go hwetša meetse e ka šomišwa bjalo ka tsela ya go matlafatša le go hlahla maanotshepetšo . . .
Eupša ke nnete gore batho ba dimiione tše 8 ba sa phela ntle le meetse a go nwa .
Tlhahlobo ya thuto le ya go hwetša mabokgoni e bontšhtše kaonafalo ya maemo a godimo ngwageng wa 2004 , le ge e le gore ke ka go nanya .
Dipalopalo tše di fetogafetogago tša go tšwelela dithutong tša Marematlou di bontšha gore go na le dilo tše dintši tše di swanetšego go dirwa go matlafatša tshepetšo le go netefatša gore go ba le kaonafalo ye e tšwelago pele .
Go sa na le tlhaelelo mabapi le go thakgolwa ga lenaneo la Thuto ya Batho ba bagolo .
Go akgofiša tlhahlo ya Badirelaleago ba Malapa maemong a seprofešenale le a thekgo go netefatša gore malapa ao a hlaotšwego a tla thekgwa le go lekolwa ka tsela ya maleba .
Ngwageng wo wa go ketekwa ga mengwaga e 60 ya Kwano ya Dingaka tša baetapele ba ditšhaba tša MaAfrika le tša MaIndia ( AB Xuma , GM Naicker and Yusuf Dadoo ) , go gopolwa ga mengwaga ye 30 ya go bolawa ga Steve Biko le go gopolwa ga mengwaga e 20 ya ditsebi tša MaAfrikanere ao a ilego a etela kua Dakar go kopana le ANC , taba ya go fapafapana ga batho le kgopolo ye e akaretšago go ba modudi wa Afrika Borwa e swanetše e kwalakwatšwe setšhabeng , ka tsela yeo e tiišetšago go kopana ga rena bjalo ka setšhaba .
Godimo ga fao , go gopolwa ga mengwaga ye 30 ya go fedišwa ga kuranta ya The World le The Weekend World , re swanetše go botšiša potšišo ye - na ka moka ga rena re rwele maikarabelo a rena a go hlola kwano setšhabeng le go tšwetša pele kgopolo ya gore ka moka re phela mo , ka go šomiša semamaretši seo se tla kopanyago setšhaba sa gaborena !
Re swanetše re bolele mmogo bjalo ka MaAfrika Borwa mabapi le tokologo ye re e nyakilego le ye e hlotšwego go tšwa tshenyegong ya setšhaba , gomme re šomele go hwetša lethabo leo le tla tlišwago ke tokologo yeo .
Go Pampiritšhweu ya RDP ya 1994 re boletše gore :
" Go tšwetša pele khutšo le tšhireletšo go ama batho ka moka .
" Khutšo le go hloka mpherefere wa sepolotiki ke dilo tše bohlokwa maitapišong a mmušo a go hlola tikologo ye e tla re kgontšhago go ba le dipeeletšo . . .
Bonneteng , re ka se kgone go phumola dilo tše dibe le tše di sa kgahlišego le go hwetša lethabo le le tlišwago ke tokologo ge ditšhaba di sa phela ka letšhogo , di sa iphihlile ka morago ga maboto le difentshe tša meetlwa , di sa belaela ka dintlong tša bona , mebileng le ditseleng tša rena , ba palelwa ke go ipshina mafelong a rena .
Bjale ka ge re šetše re fetile palo ye e bego e lebeleletšwe ya go thwala maphodisa a 152 000 ka Tirelong ya Sephodisa ya Afrika Borwa , ebile re kaonafaditše lenaneo la tlhahlo , re a amogela gore seabe sa dilo tše ga se hlwa se bonagala gabotse moo batho ka moka ba tla ikwago ba bolokegile ebile ba šireletšegile .
Ebile re tla kgonthišiša gore go tšewa diphetho tša go katološa infrastraktšha ya Ditirelo tša Tshokollo , go kaonafatša taolo ya Bolaodi bja Mellwane gammogo le go thakgola ditirelo tša bofaladi le tsela ya go hwetša mangwalo a bofaladi .
Ka fao , nakong ye e re lebišago go 2008 , taba ya peakanyetšo le mabokgoni a mmušo e tla ba ketapele lenaneotherong la rena .
Se se tšweletšego , gareng ga tše dingwe , bjalo ka karolo e bohlokwa ya maitapišo a go tliša diphetogo ke mokgwa woo bahlankedi ba setšhaba ba amogelago tlhahlo ka gona go tšwa dihlongweng tše di fapanego gammogo le karolo ye e kgathwago ke Institšhušene ya Tlhabollo ya Bolaodi ya SA ( SAMDI ) yeo e swanetšego go ba moabaditirelo wo mogolo go akaretšwa le karolo ye kgolo ya go hlahlwa ga bašomedi ba setšhaba .
Moragonyana ga dikgetho tša mebušo ya selegae ka kgwedi ya Mopitlo 2006 , mananeo a go tlhahlo a ile a thakgolwa go hlokomelwa gore diphesente tše 62 tša boramotse ke ba baswa .
Ke ntlha ye re e kgantšhago ka yona gore palo ye e fetago seripa ya diIete le metsesetoropo e šetše e swere Dikopano tša Dihlogo tša Mebušo mererong ya Kgolo le Tlabollo , gomme dilete le metsesetoropo tše di sa šaletšego morago di ikemišeditše go ruma tshepetšo ye mafelelong a kgwedi ya Hlakola .
Maloko ao a Hlomphegago ;
Re leboga kudu go tsenya letsogo ga Malokophethiši le balaodi bagolwane ba ditirelo tša setšhaba go ralala le makala ka moka a mmušo malebana le go eta pele lenaneo le go thakgola lenaneo la mmušo ka kakaretšo .
Go ruma tshepetšo ya go lekola maikemogelo a naga a go bolela ka dišupi tša ekonomi e kgolo bjalo ka Exchange Rate , infleišene le dikelo tša tswala , e le tsela ya go hlama mekgwa ya go nolofatša kgolo ya intasteri yeo e etago pele dilo tše go ka gwebišanwago ka tšona go tšwa mebarakeng ya selegae le ya diromelwantle , le go ba le mabokgoni a go thwala bašomedi bao ba se nago le mabokgoni ao a lekanetšego ;
go ya ka Tlhako ya Bosetšhaba ya Dipholisi tša Intasteri yeo e šetšego e rumilwe , re tla :
Re thabile kudu gore DeBeers e dumetše go thuša ntle le tefo mererong ya taolo , mabokgoni a tša setegeniki le go hwetša dithoto mo lebakeng la mengwaga e meraro ;
Mabapi le dikgokagano , ke thabile kudu go le tsebiša gore Kgoro ya Dikgokagano gammogo le dikhamphani tša megalathekeng gammogo le Telkom ba ruma maano a go ahlaahla ditefelo tša go kgaola mogala ngwageng wo go hola bareki ka moka .
Re tla tšea magato ao a fapanego go kaonafatša phadišano ka ekonoming , e le tsela e nngwe ya go fokotša ditsheneyegelo tša go dira kgwebo le go hlatloša dipeeletšo , go akaretšwa go tsebagatšwa ga lenaneo la Tekolo ya Seabe sa Taolo [ Regulatory Impact Assessment ( RIA ) ] , go hlama mabokgoni a maemo a godimodimo le ao a akaretšago go fihliša melaetša ditšhabatšhabeng ka sammaletee , go ruma maano a go kaonafatša go šoma ka tsela ya maleba ga balaodi ba rena ba diphadišano .
Kgatelopele ye e bilego gona malebana le go tliša diphetogo Dikholetšheng tše di Phagamego tša Thuto le Tlhahlo di hlotše kgonagalo ya go katološwa ga palo ya bašoma-ka-matsogo bao ba šetšego ba le gona .
Bjalo ka ge Maloko ao a Hlomphegago a tseba , re okeditše ka tsela ye e makatšago palo ya dikolo tšeo bana ba sego ba swanela go lefelela thuto .
Gore re tšweletše infrastraktšha ye le mananeo a mangwe re tla laolwa ke boineelo bja rena go kgonthišiša gore Sebjana sa Lefase sa FIFA sa 2010 ke sa maemo a godimo .
Re rata go leboga Komiti ya Selegae ya Dithulaganyo ( LOC ) gammogo le bašomišanimmogo ba bangwe mabapi le mošomo wo mobotse wo ba o dirago .
Go pepeneneng gore , go netefatša gore MaAfrika Borwa ka moka ba ipshina ka lethabo le le tla tlišwago ke ekonimi ye e golago , mekgwa ye le ye mengwe e swanetše e felegetšwe ke lenaneo le le matlafetšego go ahlaahla ditlhohlo tše di tlišwago ke Ekonomi ya Bobedi .
go kgonthišiša go šoma ka tsela ya maleba ga Mokgatlo wa Tlhabollo ya Dikgwebopotlana , SEDA ;
go thoma go tsenya tirišong Molao wa Ditokelo tša go ba le Naga e le tsela ya go kaonafatša tšhomišo ya naga ye e laolwago ke setšhaba mererong ya tša ekonomi , nakong ya ge re katološa thušo ya go swana le mekgwa ya go nošetša , dipeu le go thušana le borapolase ba bannyane le bao ba nago le kwišišo .
Se se tla ra gore MaAfrika Borwa ka moka a tla ipshina ka go ba maloko a tshepetšo ye e swanago , tshepetšo ya maleba ya taolo ya diinšorentshe tša setšhaba , moo e lego gore batho bao ba hwetšago meputso ya godimo ba tla tšwela pele go beeletša go dikhwama tša praebete mabapi le ditšhelete tša morago ga go tlogela mošomo le tša inšorentshe .
Se re swanetšego go se thalelela ke gore ge re fetša ka meputso ya ditirelo tša tšhireletšo ya setšhaba , mmušo o tla swara ditherišano tše di tseneletšego le makala ka moka a setšhaba , ka o tee ka o tee goba ka go šomiša NEDLAC .
Godimo ga se , re thomile go lekola ditsela tša go fihlelela bana bao ba lego kotsing ba mangwaga e 14 .
Go akgofiša kago ya dintlo tše di sa bitšego kudu gomme se se tla nyaka gore go hlangwe ka potlako Special Purpose Vehicle go šomana le ditšhelete , go kgola ditsela tša Molaokakanywa wa Taolo yaTšhomišo ya Naga le go kgonthišiša gore dintlha tše di šaletšego morago ka go dumelelana le lekala la praebete mabapi le dintlo tše di sa bitšego kudu di a rungwa .
Go akgofiša go thakgolwa ga projeke ya go laolwa ga intasetri ya dithekisi ke mmušo , go thakgolwa ga maano ao a nabilego a dinamelwa tša diporo le tša tsela go akaretšwa le Lenaneo la Tšhomišo ya Dipese tša khwalithi ya godimo ka Metsesetoropong le go laolwa ga Metrorail ke mmušo : ke sa le mo ga ke tšee sebaka se go tiišeletša gore mmušo le bašomišani ba rena go tšwa go SANTACO ba ka se gogwe ka nko gore ba tlogele projeke ya go laolwa ga intasteri ya dithekisi ke mmušo , gomme maiteko a mangwe le a mangwe a go se obamele molao ka lebaka la go nyaka go ikhola a tla rarollwa ka tsela ye e swanetšego .
Go katološa tsela ya go hwetša ditirelo tša Tlhabollo ya Bana ba mengwaga ya fase bjalo ka karolo ya lenaneo la go kaonafatša tshepetšo ya thuto ka kakaretšo ebile e le karolo ya Lenaneo le le Katološitšwego la Mešomo ya Setšhaba .
Go tšwela pele ka mošomo wa go ahlaahla kudukudu dilo tša go fapafapana tše di hlolago mahu a tlhago setšhabeng sa gaborena gammogo le malwetši ao a hlolwago ke ka mokgwa wo motho a phelago ka gona , malaria , ditwatši tše di fapanego tša TB , dikotsi tša ditseleng le bosenyi bjo bo nago le dikgaruru ka gare .
Mabapi le se , mmušo o ineela go matlafatša lesolo kgahlanong le HIV le AIDS le go kaonafatša tsela ya go thea dintlha ka moka tša tebanyo ye e nabilego bjalo ka thibelo , tlhokomelo ya ka gae le kalafo .
Re tla kgonthišiša gore setswalle se se bopilwego mengwageng ya go feta se a matlafatšwa le gore leanotshepetšo la rena la bosetšhaba leo le kaonafaditšwego twantšhong ya AIDS le malwetši a mangwe ao a fetelago ka thobalano le rungwa ka pele ka mo go ka kgonegago .
Ngwageng wo , re tla ruma maano a nnete a go thakgola ditsela tša mafelelo tša mananeo a rena a go fihlelela dipalo tše re bego re di lebeletše tša go hwetša ditirelo tša meetse ka go lekana ka ngwaga wa 2008 , botshwelamare ka 2010 le mohlagase ka 2012 .
Gabotsebotse , se se nyakegago ke peakanyetšo ya maleba , go ba le khuetšo go batho le boetapele bja batho phethagatšong ya molao , bohlodi le bašomedi ba ditirelo tša tshokollo , le bahlankedi ba tša molao .
tšwela pele go kaonafatša meputso le maemo a mošomo a maphodisa , le go hlama tshepetšo ya go katološa gape palo ya bašomedi ba Tirelong ya Sephodisa ya Afrika Borwa go fihla go palomoka ya bašomedi ba ba fetago 180 000 mo mengwageng e meraro , le go kgonthišiša gore go šomišwa tshepetšo ye e sa tšwago go tsebišwa ya go lekola mešomo ka mokgwa wa seelektroniki
šomiša tše dingwe tša ditigelo tša Khomišene ya Khampepe mabapi le maikarabelo le mešomo ya Lefapha la Mešomo ye e Ikgethilego ;
hlama tsela ya go tšwela pele go kaonafatša ditshepetšo tša Ditirelo tša Afrika Borwa tša Letseno , kudukudu ge go lebeletšwe taolo ya mellwane , le go kaonafatša mošomo wa dibopego tša thulaganyo go tšwa dikgorong tša mmušo tša go fapana malebana le se ;
thakgola mananeo ao re a kgethilego a go aga mafelo a tshokollo le go fihlelela maikemišetšo a Pampiritšhweu ya Tshokollo ;
Ke swanetše go hlalosa maemong a gore Kgoro ya Polokego le Tšhireletšo le Tirelo ya Maphodisa ba šomana le ditsela tše dingwe tša go kaonafatša ditsela tšeo ba šomago ka gona le tsela ya maleba ya go šoma ga Diforamo tše bohlokwa kudu tša Sephodisa sa Setšhabeng .
go dira diteko tša mabokgoni le go tliša ditsela tše diswa Dikgorong tša diprofense tše di laolago mebušo ya selegae gammogo le Dikantoro tša Ditonakgolo .
go fetišetša lesolo la Batho Pele go fihla maemong a mebušo ya selegae , go tiišetša dikwalakwatšo tše di dirwago go akaretšwa izimbizo le go hloma Disenthara tša Setšhaba tše di tla šomišetšwago merero ye mentši go fetiša disenthara tše 90 tše di šetšego di šoma ; le ,
Mabapi le se , go tla dirwa mehuta ye mebedi ya dinyakišišo tše dikgolo ka 2007 .
Matšatšing a mabedi a go feta , bašomedi ba ba šomelago ntle ba 6 000 go tšwa go Statistics South Africa ba phatlaletše le naga ya gaborena go ya go kgoboketša tshedimošo malapeng a 280 000 ao a kgethilwego go kgatha tema ka Dinyakišišong tša Setšhaba , e lego dinyakišišo tšeo di tla fago mmušo seswantšho sa maleba mabapi le maemo a badudi ba naga go tšwa karolong ye nngwe le ye nngwe ya naga .
Batho ba ba 30 000 ba tla šalwa morago , go hwetša kwišišo mererong ya bofaladi , go fetogafetoga ga mebaraka ya mešomo , go falala ga batho mengwaga ya go fapafapana le go hlongwa ga malapa le go kgaogana ga batho .
Gareng ga dikatlego tše dikgolo tšeo batho ba Afrika ba bilego le tšona mo mengwageng e mebedi le seripa ya go feta go bile pušetšo ya khutšo kua Sedikong sa Great Lakes .
Re ikgantšha bjalo ka MaAfrika Borwa , mabapi le tema yeo batho ba gaborena ba e kgathilego go tliša khutšo ye - go tloga go banna le basadi ba ba šomago Lebothong la Tšhireletšo la Bosetšhaba go fihla go bašomedi ba dihlongwa tša setšhaba le tša praebete bao ba neetšego nako ya bona go kgonthišiša gore toro ya Afrika e fetoga nnete kua nageng ya Patrice Lumumba .
Re tla tšwela pele go šoma le bagolwane ba rena go tšwa DRC , gammogo le Burundi , Comoros le Sudan go netefatša gore khutšo le go hloka mpherefere go re go fihleletšego go tšwela pele ntle le go emiša dikgato tša mohlakanelwa tša go aga ekonomi ka leswa le go hlabolla setšhaba .
Selo se bohlokwa malebana le se ke maiteko ao a tla hlangwago go kgonthišiša gore balwelatokologo ba Somalia ba swanetše go ipopa ngata e tee go hwetša tharollo ye e tla kgotsofatšago batho bohle ya nnete ye e theilwego godimo ga toro ya go boelanya setšhaba .
Ngwageng wo , African Peer Review Forum e tla ruma ditekolo tša yona tša naga ya gaborena .
Go swana le se , re tla tšwela pele go šomišana le kontinente ya gaborena ka moka le bahlabanimmogo tlhabollong ya naga ya gaborena go akgofiša tsela ya go tsenya tirišong mananeo a NEPAD .
Mo kgweding ya go feta , Afrika Borwa e thomile ka maeto a yona a go šoma bjalo ka leloko la motšwaoswere Khanseleng ya Tšhireletšo ya Dinagakopano .
Re rata go ineela , legatong la batho ba Afrika Borwa , gore re tla šomišana le dinaga tše dingwe go dira dilo ka moka tša maleba go tšwela pele go tsenya letsogo go hloleng khutšo le tšhireletšo ya boditšhabatšhaba .
Re tla tšwela pele gape go matlafatša dikamano tša rena le dinaga tše dingwe ka mo kontinenteng , bašomišani ba rena go tšwa India , Brazil le People's Republic of China , dinaga tše dingwe tša Borwa , gammogo le Japan , Yuropa le North America .
Ye nngwe ya dipotšišo tše bohlokwa kudu tše re tla di šalago morago ke go thongwa ka lebelo ga ditherišano tša WTO tša Doha Development Round .
Go tloga nakong yeo re filwego maatla a go buša ka 2004 , re bile le kgatelopele ye e amogelegago ya go tšwela pele go fetola Afrika Borwa gore e be naga ye kaone .
Ka fao , a re tiišeng re šome , re kwišiša ka botlalo gore mošomo wa go aga Afrika Borwa yeo re e kganyogago ke maikarabelo a tee ao re swanetšego go a abelana .
Ke tloga ke tshepa gore ngwaga wa 2008 e tla ba wo mobotse kudu go demokrase ya rena , ka ge ka moka re šoma mmogo gore re fihlele kganyogo ye kgolo ya batho ba gešo ya gore go be le bophelo bjo bo botse go bohle .
Ka moragonyana ga matšatši a seswai , ka la 16 Feberwari Mme Mbeki o tla ba a keteka mengwaga e 92 .
Arthur Margeman , yo mmogo le Nelson Mandela a bego a le karolo ya lesolo la go ngala dipese tša Alexandra mengwageng e masometlhano yeo e fetilego .
Gape re e ikwa re le mahlatse go ba re na le Mme Jann Turner , e lego morwedi wa Rick Turner yo a bolailwego ke bahlankedi ba apartheid mengwaga e 30 ye e fetilego .
Dinilesizwe Sobukwe , morwa wa Robert Sobukwe yo a bego a rata naga e bile e le moetapele , gomme yena a hlokofetše mengwaga e 30 ye e fetilego ka morago ga go tlaišwa kudu ka go golelwa le go kobja ka tlase ga kgatelelo yeo go bego go phelwa go yona .
Ka moka baeti ba ba hlomphegago , ba emela dikgopolo tše di fetilego le tshepo , ba re gopotša gore re mo lebelong la go neelana , la go tswalwa ka leswa fao go tšwelago pele la gore toro ya gore ka moka re fihlele bophelo bjo bo botse e be ya MaAfrika Borwa ka moka .
Go se nene re tla ba re fetša ngwaga wa ditšhelete le palamente ya demokrase ya boraro gomme ka morago ga fao go tla swarwa Dikgetho tša bone tša Bohle .
Ka gona mmušo o ile wa lekola leswa tsela ye re ye sepetšego go tloga ka ngwaga wa 2004 .
Ke rata gore ke re , ke thabišwa ke ka fao re dirilego tše ntšhi go phethagatša boithapo bjo re bo dirilego ka ngwaga wa 2004 .
Go beela thoko Mananeo a a ka Ntlhorong gore mabato a mmušo ka moka ka boraro , la setšhaba , la profensi le la selegae , go maemo a phethagatšo le tshepedišo , a dira boithapo bjo bo tiilego bja gore nako e nnyane yeo re nago le yona e tla šomišetšwa go maatlafatša kgatelo pele ya rena gore re fihlele maikemišetšo a rena a magolo a bophelo bjo bokaone go bohle .
Ge re bolela ka go Dira ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago ga re re gore re fetoša dipholisi tša rena tše di tlwaelegilego , eupya re lebišitše go phethagatšo ya dipholisi tše ka pejana le gona ka go šoma gabotse , gore maphelo a batho ba gešo a kaonafale lehono e sego ka moso .
Go dira bonnete ba gore se sa diragala , re ile ra tšea dikgato tše di nyakegago go kgonthiša gore go polelo ya ngwaga ya bajeti mo kgweding ye , Tona ya Ditšhelete otla aba tšhelete e nyakegago go thomiša ka Mananeo a a ka Ntlhorong .
kaonafatša tšhomelo ya rena mabapi le dikgato tšeo re di tšeago , di lebišitšwe go Ikonomi ya Bobedi le phedišo ya bodiidi ;
kaonafatša mošomo wa rena mabapi le mokgwa wa dikamano tša ditšhabatšhaba , gagolo re lebišitše go merero ye e itšego Afrika le dikamano tša leboa-leboa .
Ge re ntše re šoma mmogo nageng ya rena , re swanetše go kwišiša gore re bjalo ka go Dira ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago !
Bjale ka bohle bao ba lego mmušong ke dumela gore motheo wo re o hlomile mengwageng e 14 ye e fetilego , wo re agago naga ya rena go wona o tloga o tiile .
Ba bangwe ba belaetšwa ke seo se ka diregago ge ikonomi ya Amerika e ka gwahlafala .
Go tshwenyega mo go hlola ke ditiragalo tša go sekišwa ga Komišinara wa Maphodisa wa Setšhaba le go fegwa mošomong ga Modaerektoro wa Botšhotšhisi bja Setšhaba , go belaela mabapi le go tšhošetšwa ga go ikemela ga kgoro tša tsheko le go bušwa ke molao , le taba ye e sepelelanago le yona ya gore go šomišwa maatla a mmušo gampe ka maikaelelo a dipolotiki .
Ba belaetšwa ke gore naga e ka ba e lebane le tlhakatlhakano ya go fišwa ga ditimela tše tshela go la Tshwane , kgweding ye e fetilego .
Se bohlokwa ke go ikarabela ka tsela yeo e fago molaetša go bohle ka nageng le Afrika ka bophara , bao ba lebeletšego naga ye ka kgahlego , gore re tloga re ikemišeditše ka go aga Afrika Borwa yeo e filego batho tshepo go akaretšwa le ba dinaga tša ka ntle .
Mabapi le se , ke nyaka go kwagatša ditebogo tša ka le thekgo mabapi le seo se boletšwego ke Mookamedi-Phethiši wa Anglo American , Cynthia Carroll , ge a be a fana ka polelo go Mining Indaba mathomong a beke e , ka Labobedi , Feberwari 5 .
Bjalo ka ge Maloko a a Tlhompegago a tseba , yena o rile : " Ga ke bone mathata a kabo ya mohlagase bjalo ka bothata bjo bogolo kudu . Afrika Borwa ga e nnoši , go na le mathata a kabo ya mohlagase go diprojeke tše re beeleditšego go tšona dinageng tša go swana le Chile le Brazil .
" Ke nnete , mathata wona ke a magolo : go a rarolla go tla hloka bohlale , kudu mabapi le go šomiša maatla ka tsheketšo , le go tla ka methopo e mengwe ya go tšweletša maatla . Eupya ge ka moka re ka kopana gore re šomana le seemo se , ka moka re tla atlega - ra tšwa ntweng re se na mabadu . . . ye ga se nako ya go šupana ka menwanwa , eupya ke nako ya gore re šome mmogo gore re fihlele tharollo . "
Mo dibekeng tše pedi tša go feta , Tona ya Diminerale le Maatla le Tona ya Dikgwebo tša Mmušo ba re hlalošeditše ka mohuta wa mathata ao re kopanego le wona le dikgato tšeo rena re ka di tšeago gore seemo se boele sekeng .
Bekeng ye e fetilego Maloko ao a Tlhomphegago a bile le sebaka sa go naganišiša ka ga ditaba tše .
Dikgato tše di ntše di phatlalatšwa ke Kgoro ya Diminerale le Maatla , gomme re ikemišeditše go amogela maele a mangwe ao le a mangwe le ka re fago wona gore re thušane .
Dintlha ka botlalo tša dikgato tše dingwe tša kgapeletšo le tša boikgethelo go Lenaneo la Poloko ya Maatla di hlalošitšwe ke ditona gomme tšona di tla hlakišwa ka tšhomišano le batšea karolo ba bangwe pele di hlagišwa .
Mabapi le hlagišo ya mohlagase , Eskom e šoma ka maatla go netefatša gore go ba le diprojeke tše dingwe tša go thuša go fehla mohlagase ka pejana .
Re tšea dikgato tša go kaonafatša bokgoni bja Eskom bja go impshafatša .
Mošomo wa Eskom wa go aga ditešene tša go fehla mohlagase , mekgwa ya go sepediša mohlagase le bokgoni bja go wo aba , o tla tšwela pele , gomme fao go kgonegago , diprojeke di tla akgofišwa .
Go kopano ye ke bilego le wona le Modulasetulo wa General Electric bekeng ye e fetilego , modulasetulo o rile khampani ye e ka thuša go tšweletša dikarolwana tše di diilago ge go agwa ditešene tša mohlagase .
Ka Afrika Borwa , dikhampani tše kgolo tše bjalo ka Sasol , Anglo le BHP Billiton di ntše di swere ditherišano tše di bonagalago le Kgoro ya Diminerale le Maatla le Dikgwebo tša Mmušo gore go hwetšwe ditsela tše di šomago mabapi le hlokego ya kabo ya mohlagase .
Ke nyaka go tloga ke leboga indasteri ya meepo ka tsela yeo e tlogilego e thuša ka yona mabapi le go rarolla mathata a la 24 Janawari .
Mo bekeng ye e tlago ditonakgolo tša diprofensi di tla kopana le diMeyara gore go lekwe go phethagatšwa dikgato tša go boloka maatla go boMasepala ka moka .
Ba tla thekgwa ke dihlopha tša setegniki go tšwa go EDI Holdings , Eskom le Energy Efficiency Agency .
Ke tlilo bitša kopano ya Dihlopha tša Mošomo tša Presidente gomme ke tla re go se nene ka tsebiša ' Sehlopha sa Dinkgwete tša Maatla ' seo se tla bopsago ke batho ba Afrika Borwa bao ba tsebegago e bile ba na le botsebi , gore ba thuše mmušo ka lesolo la go boloka mohlagase le go tsebiša babeeletši le metse mabapi le seemo sa nnete le gore ba ka thušang bjang gore re šomane le seemo se .
Tona ya Ditšhelete go polelo ya gagwe ya bajete , o tla fana ka dintlha ka botlalo mabapi le tšhelete yeo e tlago go abelwa mananeo a go hlohleletša tsheketšo ya mohlagase le go thekga Eskom ge e ntše e aga ditešene tše diswa .
Re ikonomi yeo e ikemilego kudu ka meepo , Ka gona re swanela ke go tšwela pele re thekga indasteri ya meepo .
Ye ke tšhomelo yeo re swanetšego go e bontšha ge re ntše re itokišetša dipapadi tša FIFA Confederations Cup ka 2009 gammogo le dipapadi tša Mogopo wa Lefase tša FIFA ka 2010 , tšeo di tlago thakgolwa matšatši a 854 go tlogela lehono .
Se re se kwago go tšwa go batho ka go fapafapana Afrika Borwa le ka ntle , gomme sona se bonagala go kgatelo pele yeo e dirwago tšatši le lengwe le le lengwe mabapi le ditokišetšo ka kakaretšo , ke sa gore go dirwa ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago : Diatla ka moka di swarišane mabapi le 2010 !
Re tloga re lemoga gore karolo e bohlokwa ya ditokišetšo tša rena e swanetše go ba go aga sehlopha sa Afrika Borwa seo re mmogo le barati ba kgwele ya maoto , re tla ikgantšhago ka sona .
Ke a tshepa gore Assosiešene ya Kgwele ya Maoto ya Afrika Borwa , bahlahli bao ba etilwego pele ke Carlos Aberto Perreira , le baraloki , ba lemoga maikarabelo ao ba a rwelego a go dira gore sehlopha sa naga e swantše go ba seo rena le Afrika ka bophara , re swanetšego go ikgantšha ka sona .
Re rata go boeletša re leboga sehlopha sa diSprinbok ge se thopile mogopo wa lefase ngwageng wo o fetilego .
Se se swanetše go hlohleletša Bafana Bafana le diatlete tša rena tšeo di yago go phenkgišana go la Beijing .
Ka tlaleletšo go go akgofiša kgolo ya ikonomi le tlhabollo re tla phethagatša leano la Pholisi ya Indasteri .
Gape re tloga re ikemišeditše go tšwela pele ka go thekga lefapha la go tšweletša dikoloi gomme re tla tšwela pele ka go bona gore thekgo yeo e fiwago Lenaneo la Tlhabollo ya Indasteri ya Dikoloi e tšwela pele .
Ngwageng wo re tla phethagatša go fana ka laesense le go dira gore Infraco e šome .
Sentech e šetše e filwe tšhelete gore e be mong wa inthanete yeo e sego ya thapo .
Gape , re nyaka go fana ka kgašo yeo e sego ya mogala go dipersente tše 50 tša baagi mafelelong a ngwaga wo .
Mabapi le se , re tla ba re thoma ka leano la rena la go tšweletša Set Top Boxes , leo le tlago phethagatšwa gareng ga ngwaga wo .
Ka ge re lemogile gore tšhomelo ya mmušo e tloga e nanya mabapi le dikgopelo tša dipeeletšo go merero ya go swana le go hwetša lefase , motheo le ditekolo tša tikologo , gomme tše di ka šitiša goba tša kgontšha peeletšo , re phethile gore ka moya wa go Dira ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago , re hlome lefelo la go leletša go lona gore batho bao ba nyakago go beeletša le mmušo ba kgone go šala morago dikgopelo tša bona .
Ka tlaleletšo , ka morago gago lokiša mafokodi go Lenaneo la Thuto ya Motheo la ba Bagolo , ao re a lemogilego mo ngwageng wo o fetilego , re tla re mo kgweding ye ra thoma ka lesolo la Kha Ri Gude ( a re ithuteng ) la go ruta batho ba bantšhi go ngwala le go bala .
Se se tla akaretša go hlahla bahlahli bao ba tlago fana ka dithuto go batho ba bagolo le baswa ba go lekana 300 000 ka ngwaga wa 2008 .
Ka gare ga mananeo a rena a ikonomi , re swanetše gore ka mehla re lekole ge eba katlego ya wona e e thuša go kaonafatša boleng bja bophelo bja batho ba Afrika Borwa ka moka , gomme a dula a le sebetša se bohlokwa go ntwa ya rena kgahlanong le bodiidi le go akgofiša phihlelo ya maikemišetšo a rena mabapi le go fokotša tlhokego ya mošomo le go fihlela bophelo bjo bo botse go bohle .
Mabapi le lenaneo la go aga dintlo , bjale re kgona go aga dintlo tše 260 000 ka ngwaga , gomme go fihletšwe tumelelano le SALGA gore e thibele thekišo ya mabu ao a ka šomišetšwago go aga dintlo .
Ge re ntše re tšwela pele ka go tsentšha seatla go merero e mentšhi ya go fokotša bodiidi , re tšwela pele gape ka go šomana le mafokodi a mmalwa go akaretšwa le go feleletša Molaokakanywa wa Tšhomišo ya Lefase , go phethagatša melato mabapi le go bušetšwa lefase , thekgo go batho bao ba hweditšego mabu , go tšweletša le go phethagatša lenaneo la tlhabollo ya dinaga magae .
Go na le projeke yeo mošomo wa yona e lego go lekola gore na dikgato tše di tšewago mabapi le bana bao ba sa šireletšegago ba mengwaga e ka tlase ga 14 , di a šoma .
Bjale ge , go ya ka moya wa go Dira ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago , mmušo mo ngwageng wo o ikemišetše go tseba malapa le batho bao ba itšego bao ba tlogago ba hloka , gammogo le go tšea dikgato tše di tla thušago , mo nakong e kopana , gore di fokotše bodiidi .
Mabapi le se , re tla hloka Ngwako wa Ntwa wa Setšhaba , wa Ntwa Kgahlanong le Bodiidi gomme wona o tla akaretša dikgoro tša go swana le ya Thlabollo ya Setšhaba , Mmušo wa Diprofensi le ya Selegae , Kgwebo le Indasteri , Temo le Merero ya Lefase , Mešomo ya Setšhaba le Maphelo gammogo le dibopego tša tshepedišo ka diprofensing le ka metseng , tšeo di tlago šoma le mekgatlo yeo e sego ya mmušo , le kgwebo gore go hwetšwe dikgato tše di ka tšewago go malapa ao itšego le go a phethagatša ka bjako .
Go akgofiša diphethogo tša lefase le tša temo ka maano ao a tseneletšego a go ikhweletša lefase , phethagatšo e kaone ya ditirelo tša go thekga balemi , le go kaonafatša ditšhelete tša lenaneo la MAFISA gore le kgone go fana ka dikadimo tše nnyane tša temo , re tla lebiša gagolo go mafelo ao a nago le batho ba bantšhi bao ba dulago dipolaseng , gammogo le bao ba tšhošetšwago ka go khudušwa : gape re nyaka go oketša dikgwebo tša ba baso go temo ka dipersente tše tlhano ka ngwaga , le go oditwa ga bong bja lefase go tla akgofiša .
Bajete e tla oketšwa mabapi le batšofadi ka go lekantšha mengwaga ya go hwetša phenšene gore e be 60 , gomme se se tla hola banna bao ba ka bago ba halofo ya millione .
Go tlhatloša lenaneo la Mešomo ya Setšhaba leo le Katošolotšwego , leo ka go feta maikemišetšo ao le bego le beetšwe wona , le bontšhitšego gore le kgona go amogela batho ba baswa : se se tla akaretša koketšo ya baswa go mananeo a go kaonafatša dinolofatši tša setšhaba , go oketša palo ya bana bao ba ngwadišitšwego go mananeo a Tlhabollo ya Bana ba Bannyane gabedi gore ba fihlele 600 000 ka go oketša mafelo a maswa a 1 000 ao a nago le barutiši ba go feta 3 500 bao ba hlahlilwego le go hirwa , le go oketša palo ya bahlokomedi .
Tšhelete yeo e ka bago R1 billione e tla abelwa diprojeke tšeo di welago ka tlase ga Lenaneo la Mešomo ya Setšhaba leo le katološwego ; le gore
Tšweletša mokgwa wa ditšweletšwa tšeo di tlago wela ka tlase ga lenaneo la go rekwa ke mmušo go tšwa go dikgwebo tše nnyane , tša magareng le dikgwebopotlana ; gomme ka go šomiša Ajensi ya Tlhabollo ya Kgwebo tše Nnyane , go tla bewa mokgwa o maatla wa dira gore batho ba lefiwa pele go feta matšatši a 30 .
Gape re tla kopanya lenaneo gore re akgofiše kago ya mafelo a go dula ya batho , gomme maitekelo a tla lebišwa kudu go go akgofiša kabelo ya meetse , tshepedišo ya matlakala le mohlagase go bohle , gore ka ngwaga wa 2014 , re swanetše go ba re na le mafelo a a hlomphegago a go dula a batho le gore batho ka moka ba swanetše go hwetša ditirelo .
Go akgofiša lesolo la rena la go fihlela bophelo bjo bokaone go bohle go akaretša go phethagatša fao go tseneletšego ga Leano la Setšhaba la Twantšho ya HIV le Aids .
Ka ge re kopanya diatla gomme re itokišetša go Dira ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago re swanetše gore gape re nabiše ditherišano mabapi le dilo tše di hlalošago semelo sa rena bjalo ka setšhaba .
Sa mathomo ke gore go swanetše go ba le keno yeo e tlago dirwa ke bana ba sekolo goseng ge ba kgobokane , gammogo le go Ithaopa ga Baswa mabapi le botse bja go itshwara gabotse le go swaragana bjalo ka batho ba Afrika Borwa .
Re tla ragola tšhomelo ye e kopanego go se nene , ka go latela Khansele ya Maina a Mafelo ya Afrika Borwa gomme le diKomiti tša yona tša Diprofensi .
Ge re be re bolela go Kopano ya Mohlakanelwa ya Palamente mo ngwageng wo o fetilego , re ile ka moka ga rena ra kwagatša go tshwenyega ka ga go ata ga bosenyi , le gore seemo o ka re se befela pele kudu mabapi le polawo seo e bego e le go fapoga go setlwaedi go tlogela ge re hweditše demokrase ya rena .
Magareng ga tše dingwe , go tla ba le sebopego sa go sepediša le go laola go lebato le lengwe le le lengwe , go tlogela go la setšhaba go fihlela ka la selegae , gomme go tla kopanywa boahlodi , bomagistrata , batšhotšhisi , ditirelo tša tsokollo le Legal Aid Board le dibopego tše dingwe go akaretšwa le go tiiša Diforamo tša Motse tša Maphodisa .
Bjalo ka ge Maloko ao a Tlhomphegago a lemoga tše dingwe tša dikgato tše di šetšego di phethilwe ; eupya re dumela gore ge ka moka ga tšona di šetše di phethagatšwa ka go thušana le ka mokgwa wo o feletšego , ditlamorago e tla ba tše di bonagalago mabapi le go lwantšha bosenyi .
Gape , mo ngwageng wo , re tla feleletša mošomo mabapi le Melaokakanywa ya go fetoša boahlodi ka go rerišana le baahlodi le bomagistrata , ra phethagatša leano leo le lebišitšwego go taolo ya mellwane le polokego , le go fa Lengwalo la Badirwa sehlabelo bophelo , ra lebeledišiša taba ya basenyi ba go ipoeletša , le go phethagatša dikgato tše di itšego go ya ka ditshwayo tša Khomišene ya Nnete le Poelano .
Seo se tla re tlhatlago mabapi le go tšea dikgato tše , ke boithapo bja mmušo bja go lwantšha bosenyi bja dihlopha le go kaonafatša bolaodi le go šoma gabotse le tshepedišo ya diAjensi tša go phethagatša molao .
Gabotsebotse moya wa go Dira ka Mokgwa wo o sa Tlwaelegago , o swanetše go aparela ka moka bao ba nago le lehlogonolo la go šomela mmušo .
Kgoro ya Bodirela Mmušo e tla ba le mokgwa wa go bea leihlo go bona ge eba se se a direga .
Sa bobedi , ka Mei ngwaga wo mongwe le wo mongwe ( gape pele go feta dikgwedi tše pedi ka morago ga go fela ga ngwaga wa ditšhelete , go lebato la mmušo wa selegae ) balaodi ka moka ba maemo a magolo ba swanetše go ba ba tladitše Ditumelelano tša bona tša tšhomelo le balaodi ba bona ba maleba .
Ofisi ya Khomišene ya Bodirela Mmušo e tla tla tla ka mokgwa wa go bea leihlo mabapi le se .
Ka go latela se , re tla ba le Kopano ya Lefapha la Bodirela Mmušo mmogo le diunione gore re šomane le merero ye gore moya wa Batho Pele o hwetše go ikwagatša ga maleba fao go abiwago tirelo ya mmušo .
Ka go šoma le badirišane mmogo ba bangwe , re tla netefatša gore mafelelong a ngwaga , Lenaneo la Twantšo ya Bobodu la Setšhaba le tla amogelwa , le gore dikgato di tla amogelwa ke kgwebo yeo e ipopilego .
Go mmušo wa selegae re tla thuša bomasepala ba mathomo ba 150 gore ba tšweletše maano a bona a go lwantšha bobodu .
Re tla tšwela pele mo ngwageng wo go tiiša maitekelo a mmušo wa selegae a go tiiša mmušo wa selegae ka go latela maano a mengwaga e metlhano a Mmušo wa Selegae .
Ka maikaelelo a go netefatša go bea leihlo fao go tšwelago pele , SALGA e ithaopile gore e tla fana ka dipego tša kotara ka kotara mabapi le seo se dirwago .
Ka nako ye , bjalo ka karolo ya Mananeo a ka Ntlhorong , re tla re mo nakong ye e tlago ra feleletša mošomo wo o tla re kgontšhago go kaonafatša bokgoni bja mmušo bja go tšweletša maano ao a kgonegago a bile a feletše , ao a tlago akaretša dikarolo tša mmušo ka moka .
Ngwageng wo re ikemišeditše go hlohleletša lenaneo la Afrika , re tla rata go tiiša dibopego tša Afrika , go akaretšwa le Unione ya Afrika le lenaneo la yona la NEPAD .
Re tšwela pele ka boithapo go kgwebišano ye e lokologilego magareng ga dinaga tša Borwa bja Afrika , gomme re tshepa gore re tla kgona go šomiša bodulasetulo bja rena bja Seboka sa Tlhabollo sa Dinaga tša Borwa bja Afrika ( SADC ) ka mengwaga ya 2008 / 2009 gore re tšwetše pele maitekelo a rena mabapi le se .
Go ya ka ditiro tša maphodisa a tlaleletšo a mane ka Bothasig , yo mongwe wa go gweba ka diokobatši o golegilwe .
Wena o re kgane go na le wa geno yo a tlilego go go direla bjalo ka kgopolo yeo ya gago ya bokomonisi .
Bašomi gape ba ka go eletša gore o išekae ngongorego ge Mošireletši wa Setšhaba a ka se thuše .
Gwa hlasela Papa .
O ile a golelwa kudu ke boitemogelo ge a šomela Frikkie .
Gape felo fa ke Lebowa , ke boboelo bja ditšhabatšhaba .
Efa kakanyo ya gago mabapi le kgopolo ya gore mmušo o tšee letšatši le go ba la maikhutšo go swana le 16 June , letšatši la basadi le a mangwe .
Go ikopantšwe le kantoro ya Oditha Pharephare mabapi le kgonagalo ya go dira tshenko ya oditi ya bolaoditshepetšo bja mananeo a taolo ya direkoto ka go tirelo ya setšhaba go tsebagatša bohlokwa bja taolo ye botse ya direkoto ka go dikgoro ka moka .
Monica Mathamba o dula Lefelong la Taolo la Mthatha Mbozisa moo e lego leloko la Mokgatlo wa Balemi wa Mbozisa .
Pan ke modingwana wa badiša , dikota le dikgwa .
Se se sentše moloko wa borasaentshe , le boradipalo le boradipalopalo ka Afrika Borwa .
Ge ba lebile gaMashashane a hwetša Lekgowa le ruile dipere gommea mo rekišetša tše pedi tša dipoo anapa a namelaye nngwe a gapa mohlapewagagwe .
Morago ga fa Bubbles o ile a dira eng seo se ilego sa nyamiša rragwe ?
" Na le reng Rangwane Mhlanga Kganthe mahumo a ke a bohodu ?
Dikgato tše tša tlatšeletšo ya meetse ao a tšwago nokeng ya Letaba , di akaretša kago ya letamo mo Nokengkgolo ya Letaba lefelong la Nwamitwa ka tlase ga fao noka ya Nwanedzi e gahlanago le Nokakgolo ya Letaba ka lehlakoreng la ka fao meetse a elelago le go godišwa ga Letamo La Tzaneen go ya godimo .
Ge wena goba wa lapa la gago a hloka dikeletšo goba thušo , o kgopelwa gore o ikgokaganye le ba Thušo ya AIDS go 0860 100 646 .
Go tla ba le mollwane go ditone tša godimodimo tše di amantšhwago le goba persente ya thwii ya TAC yeo e ka hwetšwago ke mong o tee wa molawana .
Ka lefaseng leo e lego motse a re tšeleng pele ntwa ya go lokolla basadi ka Borwa ka bophara .
Max , noma Mnu Du Preez , ngithanda ukukwamukela lapha namuhla kwesinye isikhundla .
Lehumo la mokgaga wa Ga-Mphahlele ke tšhemo moo a ka go kgona go lema a bune .
Mengwaga e lesometee go tloga mola a thwalwago gore a etepele Kantoro ya Mošireletši wa Setšhaba ( OPP ) go la Kapa Bohlabela , Adv .
O tsene sekolo motseng wa Mashaeng kgauswi le Fouriesburg moo a phasitšego Mphato wa Marematlou ( Grade 12 )
Ka lona lebaka le , badiri i ba meetse ba et e ba kgopet we go ngwadi a t homi o ya bona ya meetse ge e le gore ba a tsea le go a lota , goba ba baka phoket ogo ya moelo wa meetse ( dikgwa t a kgwebo )
Kgetho e swanetše go dirwa foromong yeo e hlamilwego go ya ka melawana yeo e ukangwego go temana ya 9 .
Ba gagwe badikana ba mmitša seferefetlane , Ka ge la gagwe leina e le kgororwane .
RE dirile se go netefatša gore re swara phadišano ya Afrika ya maemo a godimo a lefase le gore bathekgi ba bantši bao ba tlogo sepela mo ba na le dikgopolo tša maithomelo a Afrika ao ba ka se a lebalego , a realo .
Tlatša foromo ya kgopelo ya tlhamo yeo e hwetšwago go Kgoro ya Kgwebišano le Intaseteri .
Bahlomphegi , bjale ka ge ke boletše mathomong , maikemišetšo a ketelo yaka ke go fa tlhohleletšo gape go kgwahliša ditswalano gare ga Afrika Borwa le Benin .
Tshepedišo ya kgopelo e ka tšea matšatši a 7 a go šoma goba go feta go lebeletšwe go dirwa ga kgopelo ka tsela ya maleba .
Tswalo - Yona ke tefo ( rate ) yeo motho a e lefago mabapi le tirišo ya tšhelete ye a e adimilego .
Foromo ye ke kgopelo ya tumelelo go ama bana ba mengwaga ya ka fase ga ye 15 go dira mešomo ya papatšo , bokgabo le setšo .
Kgopelo go Mookamedi .
Badiredi ba swanetše gore ka dinako kamoka ba itshware ka mokwa woo e lego gore o ka se leše dihlong Ikangala Water le badiredi ba yona .
( Sey7mour 15 )
Ge e le gore bengmošomo ba lefa ka tsela ya go panka ka inthanete , khoute ya modiriši ba swanetše go šomiša ke 0170151 .
Badirakgopelo bao ba lego phenšeneng : Tlatša foromo ya M2 le Z583 gore Lefapha la tša Matlotlo e tle e tsebe go hlatsela saposidi .
Mathomong , go bohlokwa go lemoga gore Mmasepala wa eThekweni o tšweletša tlhobaboroko ye kgolo mabapi le tiragalo yeo , yeo e feleleditšego ka bompe .
Khopi ya mmakgonthe goba ye e tiišeditšwego ya setifikeiti sa Lehu .
Koloi e ile ya thula Mpho gomme ya se eme .
Boloko bo šupa boitlamo ka badudi ba rena go dira gore Johannesburg e be toropokgolo ye botse go di feta ya sebjana sa lefase , go boletše MMC .
Mabapi le se , Motseta Minty o phadišana kgahlanong le mokgopelamošomo wa Japane .
O hlaloša gore modudi wa Afrika Borwa ka tswalo ke motho yo mongwe le yo mongwe yo a belegwego ka Afrika Borwa yo motswadi wa gagwe o tee e lego modudi wa Afrika Borwa goba yo a bego a dula go ya go ile ka mono Afrika Borwa nakong ya matswalo a motho yoo .
Bošego bjo bongwe sellathekeng sa Mmagauta se ile sa šikinyega , sa ruma ka go galagala .
Go ya ka Thando temo ke bophelo !
Ee go na le pego yeo e thadilwego ya gore mogala o amogetšwe ka nako mang le ka Fairview .
Lefase ka moka le rata Jedrex .
Ee , Ariel bjalo ka monyakišiši o kgonne gobala megopolo ya Bubblesle maemo aoba mo filego ona gaKomišinaregomme a ela šedi tiragalo ye nngwe le ye nngwe a ntše a ikhomoletše .
Mokgopedi ga a tshele Molao wa Dimerenale le Tlhabollo ya Ditlabelwa tša Petroleamo .
PADI Nnete fela - M.A.
Wena leka gore o mo thetsetše moo a tla bonago šeleng gore a tle a kgone go theeletša .
Sekhwama sa Phumula meokgo se tla bušetša mongmošomo tšhelete ye e lefilwego .
Batho ba putswa ka tshwanelo mabapi le matsapa ao ba a tšeago go hlokomela methopo ya bona ya tša tlhago .
Ngiyazi ukuthi abanye abantu , lapha sifaka nabaphenyi ezindabeni ezifaka uNkk Madikizela-Mandela nabo babiziwe ukuba beze ekulalelweni kwecala okufanayo kweKhomishana .
Bokgabo ke selo sa ka mehla go Basotho ba lebowa .
Terapi ya di-antiretroviral ( ART ) e fokotša palo ya HIV mo mading gomme e thuša mašole a mmele gore a kokotlele .
Magareng ga Dikhansele tša Saense , Khansele ya Dinyakišišo tša Kalafo ( MRC ) le Khansele ya Dinyakišišo tša Disaense tša Batho ( HSRC ) di iponaditše ka magato ao a amogelegago a maanotshepetšo a malebiša a bosetšhaba , fela ga go na mokgatlo wo o hlaelelago mabapi le seo .
Kua Tshakuma ditaba di be di sa homotše .
Kgoši yeo ya Maulwi leina la yona e be ele Changamire , yoo a bego a na le morwedi wa go bitšwa Dzungudini .
Mehola ye ya theko ya fase e tlišwa ke maemo a mabotse a klimate le mmu , kudu dinageng tša go swana le Angola , Mosambiki le Zambia .
laeditšwe go ya ka dipeelano tša karolo 105 ya Molaotheo wo mofsa .